קיינציקלאָפעדיע uncyc_yi https://yi.uncyclopedia.info/wiki/%D7%94%D7%95%D7%99%D7%A4%D7%98_%D7%96%D7%99%D7%99%D7%98 MediaWiki 1.39.3 first-letter מעדיע באַזונדער רעדן באַניצער באַניצער רעדן קיינציקלאָפעדיע קיינציקלאָפעדיע רעדן טעקע טעקע רעדן מעדיעװיקי מעדיעװיקי רעדן מוסטער מוסטער רעדן הילף הילף רעדן קאַטעגאָריע קאַטעגאָריע רעדן Forum Forum talk TimedText TimedText talk יחידה שיחת יחידה גאדג'ט שיחת גאדג'ט הגדרת גאדג'ט שיחת הגדרת גאדג'ט באַניצער רעדן:Jiddisch 3 1 180 2006-10-24T07:52:32Z imported>Rieke Hain 0 correct page now, hehe ... welcome on your keinziklopedie wikitext text/x-wiki Hiho Jiddisch this is the first real edit on this new wiki. I hope you'll enjoy it *g* Hm, it's really hard to type in some well ordered non-Yiddish content on an rtl wiki, fix my message please, if something went wrong. So, if you need any help, please just let me know on my central [[wikia:User talk:Rieke Hain|talk page]]. Greetings --[[User:Rieke Hain|rieke]] 07:52, 24 אָקטאָבער 2006 (UTC) 95af422b8cb0a52e0a3caaa9a7723759e1ea7eaa 181 180 2006-11-28T22:59:18Z imported>Rieke Hain 0 wikitext text/x-wiki Hiho Jiddisch this is the first real edit on this new wiki. I hope you'll enjoy it *g* Hm, it's really hard to type in some well ordered non-Yiddish content on an rtl wiki, fix my message please, if something went wrong. So, if you need any help, please just let me know on my central [[wikia:User talk:Rieke Hain|talk page]]. Greetings --[[User:Rieke Hain|rieke]] 07:52, 24 אָקטאָבער 2006 (UTC) ---- Hallo Jiddisch, i've noted the recent attempts to upload a logo for this site at Image:Keincyclopedia Logo.JPG and L.png. So I've uploaded it in a fitting 155px wide version to Image:Wiki.png. I hope this helped. You can always change the logo by uploading another PNG picture under the exact file name Image:Wiki.png All the best --[[User:Rieke Hain|rieke]] 22:59, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) a1072f229b52ac1886c8703acd372538db9a9593 באַניצער רעדן:MantiBot 3 68 68 2006-10-24T07:54:12Z imported>Rieke Hain 0 הפניה לדף [[wikia:User:Rieke Hain]] wikitext text/x-wiki ecb800009acb1d1a3f2fdcfff53e9f81f0fc6ea4 באַניצער:Rieke Hain 2 2 183 2006-10-24T07:54:12Z imported>Rieke Hain 0 הפניה לדף [[wikia:User:Rieke Hain]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User:Rieke Hain]] ecb800009acb1d1a3f2fdcfff53e9f81f0fc6ea4 באַניצער רעדן:Rieke Hain 3 3 184 2006-10-24T07:54:34Z imported>Rieke Hain 0 הפניה לדף [[wikia:User talk:Rieke Hain]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User talk:Rieke Hain]] dfc5b750f1bd97f7f6ffbe7ce8e27971a414343f Utdryer 0 4 186 2006-10-25T22:30:40Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki <center>'''קיינציקלאפעדיע''' איז די [[יידיש]]ע [[הומאר]]ישע [[ענציקלאפעדיע]]. דא קענט איר שרייבן געשמאקע [[מעשה]]לאך און וויצן צוגעבונדן צו די [[הילף:געזעצן|געזעצן]]</center> 5ecf136df78ab27903a12751d84bcd4874f57d06 187 186 2006-10-25T22:59:13Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיגע וועלטישע פראיעקט. </center> 390226d07a48efcc2d11fa6f8ed071646731f94b 188 187 2006-10-26T05:58:59Z 216.224.121.141 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> e5960723425b548f5c9e6b35b5edd9349d9ce728 189 188 2006-11-30T03:30:31Z 67.84.54.40 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש f8a53280eefdcfc3a8470810bc86724c0d15f543 190 189 2006-11-30T03:35:20Z 67.84.54.40 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים לעמוד הראשי}} '''[[ויקיפדיה:ניווט|עיינו בוויקיפדיה]]''': [[מיוחד:Allpages|כל הערכים]] | [[פורטל:פורטלים|כל הפורטלים]] | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|כל הקטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''קהילה:''' [[ויקיפדיה:מזנון|המזנון]] - [[ויקיפדיה:דלפק ייעוץ|דלפק הייעוץ]] - [[ויקיפדיה:הכה את המומחה|הכה את המומחה]] - [[ויקיפדיה:פרלמנט|הפרלמנט]] - [[ויקיפדיה:שער הקהילה|שער הקהילה]] - [[ויקיפדיה:יצירת קשר|יצירת קשר]] '''חיפוש:''' [[ויקיפדיה:ניווט|כיצד למצוא ערכים]] - [[מיוחד:Allpages|כל הערכים בסדר אלפביתי]] - [[ויקיפדיה:בקשת ערך|בקשת ערכים]] '''עזרה:''' [[עזרה:תפריט ראשי|עזרה]] - [[ויקיפדיה:שאלות ותשובות|שאלות ותשובות]] - [[:קטגוריה:ויקיפדיה|כל דפי העזרה]] - [[ויקיפדיה:ארגז חול|ארגז חול לנסיונות עריכה]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:Article.gif|ערך מומלץ]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[ויקיפדיה:הידעת?|... רוצה לדעת עוד?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History2.gif|היום בהיסטוריה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היום בהיסטוריה</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|אירועים בחודש העברי]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{אירועים בלוח העברי}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{חדשות ואקטואליה}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} [[en:]] [[am:]] [[ar:]] [[bg:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[csb:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[fy:]] [[gl:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[io:]] [[it:]] [[ja:]] [[kl:]] [[ko:]] [[ku:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[ms:]] [[mt:]] [[nds:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[sh:]] [[sk:]] [[sl:]] [[so:]] [[sr:]] [[sv:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vo:]] [[yi:]] [[yo:]] [[zh:]] <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 8334fd66e842e7ceaa5a2f44c8a6c504ba2d2949 191 190 2006-11-30T04:19:55Z 67.84.54.40 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 723b6da1f6edf029860280a737e0ba1860678786 192 191 2006-11-30T18:03:10Z imported>Yoyole123 0 שפות wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} [[es:]] [[ar:]] [[ca:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[fr:]] [[it:]] [[la:]] [[pl:]] [[ru:]] [[zh:]] [[cs:]] [[et:]] [[ko:]] [[lt:]] [[ro:]] [[th:]] [[vi:]] <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 5f194c6897ce50b818012b8d266aaf3abf4da305 193 192 2006-11-30T18:03:42Z imported>Yoyole123 0 שיחזור wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 25d27d687b826ad069f7fc066fd23ff2d43d5ecf אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי... 0 77 77 2006-10-26T12:10:14Z 216.224.121.141 0 wikitext text/x-wiki שלום אני לא יודעת יידיש אבל באתי לברך אותכם וגם עוד שנה-שנתיים אני אתגאה שהייתי הבת הראשונה שכתבה פה משהו a613aaa742f17a9962c6617325c1d93348b02b82 באַניצער רעדן:216.224.121.141 3 5 214 2006-10-26T12:10:14Z 216.224.121.141 0 wikitext text/x-wiki ביטע שרייב דיך איין און באשטייער דא מער. a613aaa742f17a9962c6617325c1d93348b02b82 בארד 0 6 215 2006-10-26T12:15:54Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki ייד א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! [[קאטעגאריע:וויצן]] 104bd28923163242b1db53dd2d7e15a4f408364d 216 215 2006-10-26T12:17:22Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki ייד א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 426f394a480fa4209072eb3c220fa4109fcaddb5 217 216 2006-10-26T18:59:15Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki [[ייד]] א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 7e506a0842775d5316c520e840a8a4bfe7c86e46 באל 0 7 219 2006-10-26T12:18:59Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] e2d4e045278357599dd549ce7dd279fad8ff9bc0 220 219 2006-10-26T12:19:42Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 3747b4edb8a241627c9337924594f10943be6582 אמיש 0 8 222 2006-10-26T18:38:24Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki א פרומער ייד פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן? ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל ווי עס וואלט גארנישט געשען. [[קאטעגאריע:וויצן]] 91678baa942304973ff4c3650184ac2ac8628cf7 223 222 2006-10-26T18:59:54Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki א פרומער [[ייד]] פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן? ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל ווי עס וואלט גארנישט געשען. [[קאטעגאריע:וויצן]] 7f7dbba1289be3b5304108023cbbcfde56d71a1f חסיד 0 9 225 2006-10-26T18:49:44Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 76cc8ffda9827b88de82d28b1feb4a5980a647b4 226 225 2006-10-26T18:50:25Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 4c8d8a0b72d4ec990c072006e9f18ee3d14d2311 טעקע:אָgאָL.png 6 18 18 2006-10-26T18:50:25Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 4c8d8a0b72d4ec990c072006e9f18ee3d14d2311 247 18 2006-11-28T17:29:10Z imported>אחה"ע 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 קיבוצניק 0 10 227 2006-10-26T18:53:36Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki אה קיבוצניק איז געפארן מיט אה פריינד, קיין פראנקרייך אין דער אוונט איז ער געגאנגען כאפן אה גלעזל אין אה באר. ס'איז צו עם צוגעגאנגען אה פראסטאקע און פרובירט עם זאגן עפעס וואס, ווען זי האט פארשטאנען אז ער רעדט נישט פראנצויזיש האט זי געצייכנט אויף אה בעט און עם געוויזן. פרעגט דער קיבוצניק זיין פריינד, וי האט זי געווסט אז איך בין אה סטאלער ? [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] db0934f6caec155b52700b2371e18ce357d74fe3 ייד 0 11 230 2006-10-26T18:58:32Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki אן ייד איז געקומען, פאר די מלחמה, קיין ווארשע. - פון וואנען שטאמט א ייד ? פרעגט אים א ווארשווער ייד. - פון פראנקרייך ענטפערט דער טוריסט. - איך קען נישט פראנקרייך, זאגט דער ווארשעווער. - און פון וואס פאר א שטאט זענט איר ? - פון פאריז, זאגט דער טוריסט. - איך קען נישט פאריז, זאגט דער ווארשעווער. - ווו ווייט איז פאריז פון ווארשע? - ארום דריי טויזנט קילאמעטער ענטפערט דער פאריזער. - דריי טויזנט קילאמעטער פון ווארשע ? ווונדערט זיך דער ווארשעווער. -איז דאס מסתמא א פארשטעקטער לאך... <small>pzpz112 פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 737b46b0d1b3c019a0038a8eb249272d93b532aa מוסטער:כלאם 10 144 144 2006-11-03T21:00:15Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki {{שמעלץ|העברעאיש אנשטאט יידיש}} a8cc6459b187761adbf409edd25d3098621a4d27 קאַטעגאָריע:וויצן פאר דערוואקסענע 14 12 232 2006-11-03T21:00:15Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki [[קאטעגאריע:וויצן]] a8cc6459b187761adbf409edd25d3098621a4d27 צאן 0 13 233 2006-11-03T21:04:59Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki ==[[קללות]]== אַלע [[צאן|ציין]] זאָלן אים אַרויספֿאַלן - נאָר איינער זאָל אים בלייבן אויף ציינוייטאָג! 168e0340fb322ec68d9e36dda26bf0312d660430 234 233 2006-11-03T21:09:10Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki ==[[קללות]]== אַלע [[צאן|ציין]] זאָלן אים אַרויספֿאַלן - נאָר איינער זאָל אים בלייבן אויף ציינוייטאָג! <small>תם ונשלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] cc66ce0be41867b9a18d2e0ba3dca61b3a937717 ציבל 0 14 236 2006-11-03T21:12:34Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki זאלן זי וואקסן ווי א '''ציבעלע''' מיט די קאפ אין דרערט. <small>camelia1 פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 89bde477c4c9cc30ae5a7973fc458981142cbe42 לאמפ 0 15 239 2006-11-03T21:16:00Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki זאלסט זיין ווי א '''לאמפ!''' ביי טאג זאלסט הענגען, ביי נאכט זאלסטו ברענען. <small>בן אהרון פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 9a5410f8bad494e6eb8f95f8b1a9ed9d9ba4f887 רעדן:ערשטע זײַט 1 16 242 2006-11-28T01:36:25Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) a18db65cf37453327f7a75fc9091b965daca9e18 באַניצער:Xperelkax 2 75 75 2006-11-28T01:38:39Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki d32b1b6023f1172b0928508d31cbf5b5704c5632 באַניצער:קקון 2 17 246 2006-11-28T01:38:39Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki שלום עליכם. איך שרייב אין [[יידיש]] אזוי פון א [[גוי]], אבל שיהיה. d32b1b6023f1172b0928508d31cbf5b5704c5632 מוסטער:- 10 127 127 2006-11-28T17:29:10Z imported>אחה"ע 0 wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Keincyclopedia Logo.JPG 6 19 248 2006-11-28T21:45:01Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 249 248 2006-11-29T01:55:17Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki {{מחק}} 2b2b0c27e52c3c1129c032b640fc316dfd3fb04a קלוגער-טעלעפאן 0 128 128 2006-11-28T21:45:31Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א פלימעניק פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרונדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין יונגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעהן אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 76ceb28bab2983c7cf6f57b1a5165b51a8c73bbb טעקע רעדן:Keincyclopedia Logo.JPG 7 20 250 2006-11-28T21:45:31Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki אפשר דאס איז בסער? [[באַניצער:קקון|kakun]] 21:45, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) 76ceb28bab2983c7cf6f57b1a5165b51a8c73bbb טעקע:Wiki.png 6 21 251 2006-11-28T22:52:47Z imported>Rieke Hain 0 Note '''Wiki.png''' is the logo for this site. You can change it by uploading another PNG file under this name. Source Image:Keincyclopedia Logo.JPG wikitext text/x-wiki Note '''Wiki.png''' is the logo for this site. You can change it by uploading another PNG file under this name. Source Image:Keincyclopedia Logo.JPG 314ce9f0e288da77f2e849ab2b9e33f19e85e22c 252 251 2006-11-29T08:11:26Z imported>Rieke Hain 0 help info regarding the logo's size wikitext text/x-wiki Note '''Wiki.png''' is the logo for this site. You can change it by uploading another PNG file under this name. Source Image:Keincyclopedia Logo.JPG Wikia help http://www.wikia.com/wiki/Help:Improving_your_Wikia#Change_the_logo 2f690e740ac223aa4d6a50644236ee6daea3b2fb באַניצער רעדן:אחה"ע 3 22 253 2006-11-29T01:38:59Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki אם הלוגו ששמתי לא נראה לך, תגיד. בלוגו הקודם היה ו' במקום א' בכל מקרה. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:38, 29 נאָװעמבער 2006 (UTC) 05a7ea5b57a97d41de97b65e80ffb6b952e0ef22 באַניצער רעדן:Mjbmrbot 3 108 108 2006-11-29T01:55:17Z imported>קקון 0 wikitext text/x-wiki קומט ער אריין זעהט ער ווי דער גאנצער עולם, גייט מיט די האנטוכער אין פארענט זיך טובל'ען, ווינדערט ער זיך וואס באהאלטן זיי? לויפֿט ער צו צו איינעם און פארבעט אים וואס ער באהאלט אזוי שטארק, ווען ער באמערקט וואס... מאכט ער מיט די האנט, דאס? דאס האב איך דאך אויכט! 2b2b0c27e52c3c1129c032b640fc316dfd3fb04a קאַטעגאָריע:מוסטערן 14 125 125 2006-11-29T08:11:26Z imported>Rieke Hain 0 help info regarding the logo's size wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 2f690e740ac223aa4d6a50644236ee6daea3b2fb באַניצער:Fulmin 2 73 73 2006-12-05T13:13:15Z imported>ברני 0 wikitext text/x-wiki Note '''Wiki.png''' is the logo for this site. You can change it by uploading another PNG file under this name. Source Image:Keincyclopedia Logo.JPG Wikia help http://www.wikia.com/wiki/Help:Improving_your_Wikia#Change_the_logo 6705ce6595a730fd5b73ebab81b1fd2f5fb4d4ed באַניצער:ברני 2 23 256 2006-12-05T13:13:15Z imported>ברני 0 wikitext text/x-wiki שלום אני לא יודעת יידיש אבל באתי לברך אותכם וגם עוד שנה-שנתיים אני אתגאה שהייתי הבת הראשונה שכתבה פה משהו 6705ce6595a730fd5b73ebab81b1fd2f5fb4d4ed מוסטער:שלום עליכם 10 24 257 2006-12-14T22:44:11Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;margin-top: -0.5em; margin-right: 1em;direction:ltr;"><small>If you can't read Yiddish, click [[וויקיפעדיע:Welcome|here]].</small></div> [[בילד:Handshake.jpg|center|120px|left]] ''''' טייערער נידריקער געשעצטער פיינט, ברוך בואיך צום [[קיינציקלאפעדיע]]!''''' דער [[ענציקלאפעדיע|ענציקלאָפּעדיע]] וואס יעדער איינער קען באַאַרבעטן. אויך דו ביסט געלאַדנט איר איינצונעמען און איר געבן פון דיין טאלאנט. זעה דעם [[הילף:אינהאַלט|הילף]] בלאַט, און פאנג שוין אן צו פארבעסערן, שרייבן, און רעדאגירן. '''געדענקט! עס איז נישט-דא קיין 'שום' זאך וואס דו האלטסט אז עס איז נישט ריכטיג, און דו זאלסט איר נישט קענען פארעכטן''', סיי די אינהאלט, סיי די אויסשטעל, און אזוי ווייטער; דעריבער ווי איידער זיך פילן פארפרעמדט פון נישט גוטע געשריבענע ארטיקלען אדער אויסשעלונגען, טוט א טובה און ענדערט דאס; אנשטאט קריטיקירען אדער אבי מעקן. (געדענקט: עס איז אלס וויכטיג דורכצורעדן אויפ'ן רעדן בלאט איידער איר מעקט אויס יענעם'ס שווערע ארבעט) '''[[קיינציקלאפעדיע]]''' מיינט, אז יעדער איז גלייך באגלייבט און באאויפטראגט צו פארשענערן און פארגרעסערן די אינפארמאציע.''' (איבער יעדע זאך וואס איז פארהאן א חילוקי דעות פירט מען דורך [[הילף:וואלן|דעמאקראטישע וואלן]]) מיר קוקען ארויס אויף אייערע טיילונגען, און ווינטשען אייך הצלחה, מיט פיל דאנק פארן זיך אנשליסן אין אונזער בשותפות'דיגער פראיעקט. פון אלע קיינציקלאפעדיע באנוצער, ליינער, און שרייבער. e75caca8e61354a1531bfb5c9f9364e4e556c5d0 טעקע:Hikipedia.png 6 138 138 2006-12-14T22:46:13Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''הלכות יום האצמעות'''... הל' יום העצמאות מהדורה בתרא בעזה"י א. מצוות הנפת הדגל, מצווה חביבה ואהובה היא על ישראל, וראוי להתאמץ בה עד מאוד, שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ב. נהגו רוב ישראל, לתלות דגל כחול לבן, על בתיהם, שלוש אמות מצד פתחי המרפסות, לפרסם כינון מלכות ישראל בא"י. יש שנוהגים לקבוע את עץ הדגל בברזל ודיבלים, ויש שנוהגים לתלות הדגל באטבים על חוטי המרפסת, ואחד המרבה ואחד הממעיט, ובלבד שיכוון ליבו לאביו שבשמים ולראש ממשלתו שבארץ. ג. המניף בתוך ביתו לא יצא ידי חובה, ויש לו לשוב ולהניף מחדש מחוץ לביתו, שהרי כל ענינו של דגל להתנופף בחוץ על נס, כנאמר "על נס להתנוסס". ד. נשים חייבות להניף, שאף על פי שדרכו של איש לכבוש, ואין דרכה של אשה לכבוש, אף הן היו באותו הנס. ה. חסידים ראשונים נהגו לתלות הדגל מערב ראש חודש, ואנשי מעשה מערב יום הזיכרון לחללי צה"ל, ויש להקל לכל הציבור, להניף את הדגל בו ביום, וזמנו עד יום ירושלים, וכל המשהה את הדגל לאחר מכן עובר על בל תוסיף. ו. מעשה באשה כשרה אחת ב"קרית משה" שתלתה דגל בו ביום, ועף ברוח, ולאחר שעיינתי רבות, נוטה דעתי לומר שיצאה ידי חובת ההנפה, ואינה צריכה לחזור ולשנות. ז. שיעור הדגל לכל הפחות, אמה על שתי אמות, מטעם פירסומא ניסא והמהדרים נהגו לתלות דגל שגודלו שתי אמות על ארבע אמות, ומעשה באחד מגדולי הדור, שתלה דגל שגודלו כחצי מרפסת, ושיבחוהו חכמים. ח. צבע הפסים והמגן דוד בין תכלת לכרתי, ואם צבעם בצבע אחר הדגל פסול, ויש לגונזו. אמנם רוחב הפסים והמגן דוד בדגל שיעורם כ20 סנטימטרים. דגל ארוך שתולים על הבנינים, אעפ"י שאין לו מגן דוד - כשר, מכיוון שניכר בו שנעשה לשם מצוות דגל, הרי הוא בכלל דגלי ישראל הכשרים. ט. יוצאים ידי חובה בדגל פלסטיק, והמהדרין בדגל בד צבוע, והמהדרין מן המהדרין בדגל בד רקום. י. ועכשיו רווח המנהג, לתלות דגלון על המכונית, ומנהג ישראל דין הוא, ואין לפרוש מהציבור ויש לתלות בחלון ימין שכל פניות שאתה פונה יהיו לימין. אמנם, יש להסתפק האם גם אוטובוסים ומוניות חייבות בדגל, והמחמיר להניף דגל ישראל באוטובוס תבוא עליו הברכה, ובלבד שלא יריב עם הנהג, ולא ירבה מחלוקות בישראל. ומעשה בחסיד אחד שקנה מכונית ביותר מחומש, להניף עליה דגל ישראל, והעני. יא. מי שיש לו שתי מכוניות, רבו התנאים ויש לו לעשות שאלת חכם, באיזה ראוי לתלות את הדגל. על אופניים או אופנוע, אין להניף דגלון, מפני שאינם ראויים לישיבת קבע. יב. בעניין דגל שאול, כבר פסקו שיוצאים ידי חובה, שנאמר "ואנחנו בשם אלוקינו נדגול", ואעפ"כ יש לכל בן ישראל להחמיר ולקנות דגל משלו בעשרה שקלים, לקיים את הפסוק "איש על דגלו". יג. בדין דגל שנעשה ע"י נוכריים, נהגו להקל ובלבד שיעמוד אצלו ישראל, בזמן רקימת המגן דוד. דגל עם מגן דוד של חמש צלעות, מנהג עובדי כוכבים ומזלות הוא, ויש לשורפו. יד. נשים צדקניות נהגו לתפור שמלות מדגל ישראל, לקיים מה שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ויש למחות בהם, ומכל שכן שאין לתפור בגד-ים מדגל ישראל, מפני ביזוי המצווה. ברם, נהגו לכסות את ארונות הרוגי המלכות בדגל ישראל, ויש למנהג זה שורשים עמוקים בספרים הקדושים. טו. יש שנוהגים לתלות דגל עמא-ריקא לצד דגל ישראל ומנהג שטות הוא. ברם, בעניין תליית דגלי עכו"ם על מבני ציבור, יש להקל משום דרכי שלום. טז. נהגו לתלות תמונות ראשי המדינה וסמל המדינה ודגלונים קטנים במרפסות, וכל המרבה הרי זה משובח, וכן נהגו גבאי בתי הכנסיות לתלות שרשרות נייר, ובהם תמונות הדגל וסמל המדינה, בליל התקדש חג. ומנהגים אלו יש לו שורשים עמוקים בקבלה, כידוע ליודעי ח"ן. יז. דגל שנפל יש להרימו ולנשקו מפני קדושת המצווה. דגל שהתבלה יש לגונזו, ודבר פשוט הוא שאין לעשות עימו כל תשמיש בזוי, מפני כבוד המדינה. ואלו המבזים את הדגל, הרי זו דרך מינות וכל אלו המפרישים עצמם מן הציבור, אפילו הם כמשה וכשמואל, לא יראו בנחמת הציבור. וכל הרואה עובדי כוכבים ומזלות רשעים שורפים דגל ישראל, יש לו להוריד פלגי דמעות על חילול ד' ולקרוע בבגדו, ויאמר "שפוך חמתך על הגויים אשר לא ידעוך, כי אכל את יעקב ואת נוהו השמו". יח. מי ששהה בחו"ל בשהיית ארעי יש לו להניף את הדגל במקומו, ובלבד שלא יתגרה בגויים. אמנם, אלה היורדים להשתקע, שדרים בגלות המרה בדירת קבע, אין להם להניף הדגל, מכיוון שפרשו מהציבור שוב אין עליהם חובת הנפה, עד שיעשו תשובה ויקבלו עליהם עול מלכות ישראל. ברם, אחרי שעיינתי רבות בדבר חשבתי שמא אוחזים הם בתשובת המשקל, כלפי אלו המכונים חרדים היושבים בארץ הקודש ואינם מניפים, ואילו הם נמצאים בגלות ומניפים, ויבואו אלו ויכפרו על אלו, וד' יעשה הטוב בעיניו. הלכות נפנוף המנגל ובו כ"ג סעיפים א. נהגו ישראל לצלות בשרים על האש, ביום העצמאות והוא הנקרא מנגל בפי העם. הגה: ויראה לקנות בשר בהמה, ואם אין לו יקנה בשר עוף. ונהגו להציג בפתחי המרכולים והסופרמרקטים מערב ראש חודש, פחמים, דגלונים ושאר כלים למצות החג, והרי הם בכלל מזכי הרבים. ב. אין לבשל או לאפות, לא בתנור ולא בסיר, ומכל שכן לא במיקרוגל, ומי שלא צלה על גבי גחלים, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצות המנגל לקורבן הפסח שעליו נאמר: "אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ". ג. נהגו למנות אדם חשוב לעמוד אצל המנגל ולנופף, והוא הנקרא "מנופף", לקיים את מה שנאמר בהפטרת היום "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו". ד. כל הבא בצבא ישראל ראוי לבוא בקהל המנפנפים, כנאמר: "דגל מחנה יהודה לצבאותם", והוקשה מצוות מנגל למצוות דגל. לכתחילה ראוי למנות אדם שבא בקשרי המלחמה, ובדיעבד אפשר למנות אפילו טוראי ובלבד שעושה מילואים דבר שנה בשנה. בעניין נוכריים, כל ששירת בצה"ל ראוי לנופף, ואין להסתפק. ה. נשים ששרתו בצבא הקודש רשאיות לנפנף, שאף הן היו באותו הנס, ובלבד שינפנפו בצניעות כיאה לבנות ישראל כשרות. ובנות שירות לאומי, כבר הוקבע ע"י גדולי הדור, שדינן כשירות צבאי לכל עניין, וכל המפקפק הרי הוא מהמקצצים בנטיעות, שמעיז פניו כנגד גדולי הדור. ו. מצווה מן המובחר לעשות מנגל בגולן ובירושלים שנאמר: "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו הר בת ציון גבעת ירושלים". ז. נהגו ישראל לנפנפף בקרטונים ובפלסטיקים, ומנהג בישראל דין הוא ואין לשנות. אמרה לי צדקת אחת שראתה גבר מנפנף במטריה והסתפקתי בדבר, ולעניות דעתי בדיעבד יצא, אבל אין לעשות כן לכתחילה. ח. בעניין מאוורר חשמלי ומייבש שיער הנקרא "פן", ראיתי בכמה קהילות שמדליקים מאוורר חשמלי למול המנגל, ולא יפה הם עושים שנאמר "ינופף בידו". אמנם אם המאוורר קטן ומחזיקו בידו, ראיתי בשו"ת "לב האלון" שנוטה להתיר, וכש"כ מייבש שיער ידני. ט. המנפנף אל ינופף פחות מ20 נפנופים ולא יותר מחמש מאות, בגלל ספק פיקוח נפש. ועל אלו הנוהגים להחמיר היכן שיש להקל כבר נאמר בנביא: " למה לי רוב נפנופיכם, יאמר ד'". י. החכם עיניו בראשו, וישים משקה קל אצל המנופף, לבל יתייבש בשמש ובחום המנגל, משום "ונשמרתם מאוד לנפשותיכם", ועל אלו שלא עושים כן נאמר, "והנה בא היום בוער כתנור". יא. בזמן הנפנוף נהגו יראי ד' לומר: "לשם מנגל מצווה", ומנהג יפה הוא. יב. יש לעמוד בזמן הנפנוף, שנאמר "לעמוד ינופף ידו". ובדיעבד היושב בזמן נפנוף יצא ידי חובה. יג. בזמן הנפנוף יש לנגן בכלי שיר וזמר, והמהדרין יתופפו בדרבוקה, לקיים את מה שנאמר: "וּבְיוֹם שִׂמְחַתְכֶם וּבְמוֹעֲדֵיכֶם וּבְרָאשֵׁי חָדְשֵׁכֶם וּתְקַעְתֶּם בַּחֲצֹצְרֹת עַל עֹלֹתֵיכֶם וְעַל זִבְחֵי שַׁלְמֵיכם" ומי שאין לו כלי נגינה, יצא בשעת הדחק, בשירי עבריים שנהגו הציבור לשיר, ואין להקל. וראיתי כאלו שמדליקים הרדיו, ומשמיעים משם שירים, ולא יפה הם עושים. יד. במנגל חשמלי רבו הספקות, ועיין בספר "נפנופי מצווה" להרב המופלג בחכמה מורנו הרב י. ראוזענבערג, שנוטה לאסור מנגל חשמלי מפני שאינו מעלה עשן, ואינו עושה פחמים, ולהלכה נראה לי לאסור, גם מטעם שאינו אש אמיתית. טו. פחמים ונפנפנים שעשה בהם מנגל, צריך לנהוג בהם כבוד, ואל יזרקם לאשפה. ונהגו אנשי מעשה, להדליק בהם מדורת ל"ג בעומר ובלבד שהנפנף אינו עשוי פלסטיק, שאז ריחו רע לבריות ורע לעולם. טז. מי שעשה מנגל משניצל תירס, טופו ושאר ירקות, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצוות מנגל למצוות קורבן פסח. ועוד שנאמר "והיית אך שמח", ואין שמחה אלא בבשר ויין. הגה: ונהגו קהילות הטבעונים והצמחונים לעשות מנגל מטופו, לקיים מה שנאמר "מה טובו אהלך יעקב", אל תקרי טובו אלא טופו. והנח להם לישראל, ובלבד שישרו את הטופו במים מבעוד יום. יז. יש לעשות מנגל תחת כיפת השמים, בגנים, בשמורות, בפארקים הציבוריים, ובכל במקום שנהגו קהל ישראל להתאסף בחבורה גדולה. ומי שעשה מנגל בדירתו כאילו לא עשהו ולא עוד, אלא שמוסיף חטא על פשע, ומזיק את השכנים בעשן, ועושה את ישראל טרודים ובעלי טרוניות בחג, ועליו נאמר "ויקטרו באהליהם, ויוציאו דיבת הארץ רעה". יח. כל מי שלא יצא ידי חובת מנגל ביום העצמאות, יתגבר כארי, ואל יבוש מפני המלעיגים, ויעשהו ב"יום עצמאות קטן", הוא יום ירושלים ויכוון לצאת ידי חובתו. יט. נהגו לשיר את שיר המעלות במנגינת המנון התקוה ואין לשנות. כ. ידועה המח' בשבת כ"א האם הדלקה עושה מצוה או הנפה עושה מצוה. ואע"פ דפסקינן דהדלקה עושה מצוה "כבתה אין זקוק לה" אפ"ה נהגו ישראל להדליק ולנופף עד שיכלה הבשר. ומצאו סמך ממה שנאמר: "ואִשַם לא תכבה והיו דראון לכל בשר". והנח להם לישראל שאם לא נביאים הם בני נביאים הם. כא. מנהג חשוב לאכול לחם עם הבשר לקיים מה שנאמר : "נותן לחם לכל בשר". כב. פסקו רוב האחרונים שמי שאינו אוכל המבורגר הוי בגדר "מחוסר קציצה" ונבילה טובה הימנו. כג. אותם הנוהגים לקנות בשר מוכן טעות הוא בידם. ויש לחשוש ל"תעשה ולא מן העשוי". ואי אפשר לדעת אם נעשה הדבר לשם מצוה. הלכות כלליות ליום העצמאות ובו י"ב סעיפים א. בענין שנהגו בני ובנות ישראל להכות בפטישי פלסטיק על קדקודי הבריות, אמר כבר הנביא ישעיה: "אִישׁ אֶת רֵעֵהוּ יַעְזֹרוּ וּלְאָחִיו יֹאמַר חֲזָק, וַיְחַזֵּק חָרָשׁ אֶת צֹרֵף מַחֲלִיק פַּטִּיש אֶת הוֹלֶם." וכן כל דבר שמוסיף אחוה ורעות בישראל, רוח חכמים נוחה הימנו, ובלבד שלא יכו מכה, שיש בה ספק פיקוח נפש. ב. ברם, בעניין תרסיס שלג, אף שנאמר "וּמִשֶּׁלֶג אַלְבִּין", יש לאסור באיסור חמור, וכבר צווחתי על דא, שאין לעבור על דברי המלכות שאוסרת ומחרימה תרסיס מסוכן זה, וכן שאין לעשות את ישראל מלוכלכים בחג, ועוד שמרבים מדון וריב בעיצומו של החג הקדוש הזה, ועל אנשים חטאים אלו קרא החכם מכל אדם את הפסוק: "כַּשֶּׁלֶג בַּקַּיִץ וְכַמָּטָר בַּקָּצִיר כֵּן לֹא נָאוֶה לִכְסִיל כָּבוֹד" ג. מיד לאחר תפילת ערבית של חג, נהגו אנשי מעשה שבירושלים תובב"א, למהר ולעלות על הגגות, כנאמר "כִּי עָלִית כֻּלָּךְ לַגַּגּוֹת" בכדי לראות זיקוקין של הר הרצל, ואין מזרזים אלא למזורזים. והמהדרין נהגו לצהול בעת חזיון הזיקוקי די נור. וכל שלא ראה שמחת זיקוקי יום העצמאות, לא ראה שמחה מימיו. ד. נוהגים לאחר סעודת החג לצאת לרחובה של עיר ולשמוח עם העם בבמות לקיים מה שנאמר: "שְׂאִי סָבִיב עֵינַיִךְ וּרְאִי, כֻּלָּם נִקְבְּצוּ בָאוּ לָךְ", ואף שמביאים קוסמים וזמרים ומוצאים דמים רבים, נוחה רוח חכמים מהם שמשמחים את הבריות. והחסידים נוהגים לשוטט בעיר הבירה לקיים מה שנאמר: "סֹבּוּ צִיּוֹן וְהַקִּיפוּהָ סִפְרוּ מִגְדָּלֶיהָ: שִׁיתוּ לִבְּכֶם לְחֵילָה, פַּסְּגוּ אַרְמְנוֹתֶיהָ, לְמַעַן תְּסַפְּרוּ לְדוֹר אַחֲרוֹן." ה. בו ביום, יש לצאת ולראות במצעדים, במטסים, במשטים ובמפגנים של צבא המלך, ולבקר במחנותיהם באשר הם, ואין לחשוש מפני "כוחי ועוצם ידי", שסברא זו דחויה היא, ולהפך, כל המרבה לראות הרי זה משובח, שנאמר: "וַיַּרְא יִשְׂרָאֵל אֶת הַיָּד הַגְּדֹלָה אֲשֶׁר עשה ד'." ולא עוד אלא שמערכות ישראל קרויים מערכות ד' שנאמר: "כי חרף מערכות אלקים חיים". וכל הרואה במערכות ישראל, מובטח לו שיקראו לו למילואים דבר שנה בשנה. ו. נהגו ותיקין ואנשי מעשה להשכים בבוקרו של יום, ולצאת בחבורות של בחורים ובתולות שהגיעו לפרקם, לשוח בשדות, בכרמים, בערוצים ובואדיות של ארצנו הקדושה, לקיים מה שנאמר: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ". ומנהג יפה הוא, שאוחזין במעשה האבות כנאמר: "וַיֵּצֵא יִצְחָק לָשׂוּחַ בַּשָּׂדֶה". ואף שכמה מגדולי ישראל אין דעתם נוחה מתערובות של בחורים ובתולות ביחד, ואף שאין ממנהגי להכניס ראשי בין הרים גדולים, אני הדל אומר להקל היכן שיש צורך גדול, והנח להם לישראל שאם אינם נביאים הם בני נביאים הם. ז. אחד הנוסע ברכב ואחד ההולך ברגל יצא ידי חובת המצוה כנאמר: "וַיִּסַּע אַבְרָם הָלוֹךְ וְנָסוֹעַ הַנֶּגְבָּה." ואין הליכה אלא ברגל ואין נסיעה אלא ברכב. ויש לטייל במרחבי כל ארצנו הקדושה כפי שציוה ד' את אברהם אבינו: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ לְאָרְכָּהּ וּלְרָחְבָּהּ." וכל המקיים מצוה זו כהלכתה, מובטח לו שבזכות המצוה הגדולה, שיזכה להכיר את ארץ ישראל, בחוריה ובתולותיה, ויזכה לבית נאמן, אמן כן יהי רצון. ח. ועתה נהגו מקצת אנשים סכלים מאחב"י לעשות מחלוקות עם הציבור, ולהתאבל על כינון המדינה, ויוצאים בלבוש שחורים שק ואפר לרשות הרבים, בעיצומו של היום הקדוש הזה, ובודאי מנהג השוטים הוא. ועליהם קראתי את הפסוק "חָשַׁךְ מִשְּׁחוֹר תָּאֳרָם, לֹא נִכְּרוּ בַּחוּצוֹת". בתחילה סברתי שמא אינם מהעם היהודי כלל, והם צאצאי הערב רב שעלו ממצרים, ולאחר שעיינתי רבות בדבר, סובר אני שהם בני בניהם של אלו שפרשו מהציבור ולא ראו בצרתו, ועל כן אינם יכולים לראות בנחמת הציבור. ואני אומר שהם כתינוקות שנישבו בן הגויים, שמחזיקים מעשה אבותיהם בידם, שיש לקרבם לדת האמת בעבותות של אהבה, לבקש רחמי שמים עליהם, ולעשות שלום בינם לבין אביהם שבשמים ואחיהם שבארץ, בנועם, במתק שפתיים ובדברים רכים המשברים גרם. וכל המציל נפש אחת מישראל, כאילו הציל עולם ומלואו, ועליו נאמר: "וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים". ט. בשנת היובל נהגו לעשות שני ימים טובים של יום העצמאות. אחד כנגד זכור והשני כנגד שמור. ואם יצא יום שני של יום העצמאות ביום ששי, הרי הוא יום עצמאות משולש, ומקצת דיני יום העצמאות נוהגים בשבת, כמו שראיתי לצדקת אחת שהדליקה נרות שבת בצבעי תכלת ולבן ויפה עשתה, וכל הרוצה להוסיף בדברים אלו - הרשות בידו. י. דבר פשוט הוא שאין לעשות מלאכה ביום העצמאות, וכל העושה מלאכה הרי הוא בכלל "המבזה את המועדות" ואינו רואה סימן ברכה בעמלו. ברם, ביום עצמאות שחל בערב שבת, יש להקל לבעלי החנויות לפתוח חנותם, בכדי שיוכלו אחינו בני ישראל, לקנות כל צרכי שבת ולקיים ו"קראת לשבת עונג". יא. נהגו כל אלו שיש בהם ריח של תורה, לעלות לרגל ביום העצמאות לראש המדינה, ואל השרים היושבים ראשונה במלכות, ואל שרי הצבא. ויש לעם ללמוד ממנהגיהם הטובים וללכת בדרכם. וכל הזוכה לראות פני ראש הממשלה עין בעין ולדבר איתו פנים בפנים, מעלה עליו הכתוב כאלו ראה פני שכינה, ומובטח לו שניצול ממרעין בישין ומדינים קשים בכל אותה שנה, ולא זו בלבד, אלא שזוכה לדברים הרבה, ועליו אמר ישעיה הנביא בנביאותו: "מֶלֶךְ בְּיָפְיוֹ תֶּחֱזֶינָה עֵינֶיךָ". יב. נהגו ישראל לקיים חידון תנ"ך עולמי ביום העצמאות, לתינוקות של בית רבן שהגדילו, ולחלק להם פרסים ומתנות כדברי הרמב"ם, ומנהג החכמים הוא, שמרבים, מגדילים ומאדירים תורה בישראל, וכל הרואה את החידון לפחות שלוש פעמים בחייו, ואפילו בטעלעביזיא רחמנא ליצלן, ד' ישמרנו, מובטח לו שהוא מנוחלי עולם הבא. וכן נהגה המלכות לחלק פרסים בטקס רב רושם בתיאטראות ירושלים, לעוסקים עם הציבור באמונה, ואף על פי שנאמר שהקב"ה ישלם שכרם ולא בשר ודם, מלכות ישראל שאני, שכן נאמר בשלמה "וישב שלמה על כסא ד'". '''סדר ההגדה ליום העצמאות''' ! חובה לקרוא ! סדר הקערה יניח במרכז 3 פיתות, ויסדר מסביבן חומוס, טחינה, חצילים ומטבוחה. מקדשים על כוס קולה דיאט מה נשתנה? מה נשתנה החג הזה מכל החגים? שבכל החגים אין אנו מנפנפין אפילו פעם אחת, החג הזה, החג הזה – שתי פעמים! שבכל החגים אנו אוכלים חמץ או מצה, החג הזה, החג הזה – פיתה ולאפה! הא-לחמ-ניא הלחמניה שאכלו אבותינו היא כלום לעומת הפיתה שאנו אוכלים ביום העצמאות. ובמוצאי חג הפסח כולנו באבולעפיה. ולשנה הבאה בירושלים, במאפיית אנג'ל. כנגד ארבעה בנים דיברה תורה: חכם - זהו הלפלף שמשתתף בחידון התנ"ך, וכן זה הנשאר בבית ורואה טלוויזיה כל היום (והמהדרין מסתכלין רק ב"הלהקה" וב"חסמב"ה") רשע – זהו השואל "מה הנקניקיות החריפות האלו לכם?" לכם ולא לו. ואף אתה הקהה את שיניו ותן לו סטייק חרוך ושרוף. (לו היה שם, לא היה נגעל). ושאינו יודע לטעום – את פתח לו והכנס לו את השיפוד ישר לפה. (במקצת קהילות מוסיפים: שאינו יודע לשאול – זהו חמיצר, אשר בכל יום עצמאות משגע את כל המדינה בשאלותיו, חידוניו ומטמוניו). ותם – זהו הישראלי הממוצע, עם הגורמט והשרשר, אשר עושה מנגל בפארקים ובאיי תנועה, במכנסיים מופשלות קימעא, עד שרואין לו את קצה החריץ של התחת. אלו עשר המכות שנביא למי שיתפוס לנו את המקום של המנגל, ואלו הן: כאפה, צ'אפחה, ראסיה, נוגרה, בומבה, לאטמה, בעיטה, גינגה, שטוזה, אגרוף למוח. ורבי יהודה היה נותן בהם סימנים כחולים. כל שלא עשה שלושה דברים אלו ביום העצמאות, לא יצא ידי חובתו. ואלו הם: מנגל, צפיה בחידון התנ"ך ותליית דגל על חלון המכונית. דיינו אילו יצאנו מהבית ולא היינו נוסעים למנגל – דיינו אילו היינו נוסעים למנגל ולא היינו נתקעים בפקק – דיינו אילו היינו נתקעים בפקק ולא היינו רעבים – דיינו אילו היינו רעבים ולא היה לנו בשר בצידנית – דיינו אילו היה לנו בשר בצידנית ולא היינו שמים אותו בפיתה – דיינו אילו היינו שמים אותו בפיתה ולא מורחים אותה קודם בחומוס – דיינו על אחת כמה וכמה, שהיה לנו גם טחינה, וסלט חצילים, וצ'יפס, וחמוצים, ועוד כמה סוגים של קבב והמבורגר – שעלינו להודות, ולהלל, לשבח ולפאר את היום בו יצאנו משיעבוד לשיפוד, ומהרס לכרס, על כל אותן אלף אלפי הקלוריות שנוספו לאבותינו ולנו. וינפנף בקרטון מעל לגחלים ביד חזקה ובזרוע נטויה בזווית 90 מעלות. ובמקצת קהילות מוסיפים: על (פיתה) אחת כמה וכמה, סוגים של שיפודים. וכל המרבה הרי זה משובח... והיא שעמדה ותיבלה את הבשר בכל מיני תבלינים, ועשתה אותו מה זה טעים. שלא אחד בלבד עמד ליד המנגל לכלותו, אלא שכולם באים ורוצים עוד. צא ולמד ובקהילות אחינו בוחרי ש"ס גורסין: תצא בחוץ! מנגל זה שאנו אוכלים, על שום מה? על שום קורבן יום העצמאות שהיינו מקריבין לו בית המקדש היה קיים, כדבר שנאמר: "עוד היום... ינופף ידו". כמה מעלות טובות לפחמים של המנגל? מינימום 230 מעלות צלזיוס, עד שהגחלים תהיינה לוחשות. דם ואש ותמרות עשן (ינקה היטב את הכבד, יניח מעל האש ויצלה עד שיעלו תמרות עשן) מעשה ברבי פולי הגששי, ורבי שייקה הלוי, ורבי גברי הבנאי, שהיו מסובין בבית החייל ומספרין במערכונים כל אותו הלילה, עד שבא פשנל ואמר להם: רבותינו, גבעת חלפון עדיין לא עונה. אמר רבי אורי זוהר: הרי אני כבן שבעים שנה ועדיין לא זכיתי שישודר הסרט "מציצים" בפריים טיים, בליל יום העצמאות. (מחכים מעט עד שייפסקו הזיקוקין ואוכלין את השיפוד בהסבה) שפוך חמתך כל אחד מהמסובים נוטל בקבוק קולה ושופך על חמותו. כי לו נאה, קילו בשר עגל קילו פרגיות 2 קילו שישליק חצי קילו סלטים חד גדיא דזבין אבא בתרי זוזי ובא הבן, ושחט את הגדיא, והדליק את המנגל, וצלה על האש, והכניס לפיתה, והוסיף סלטים, ואכל בתאבון גדול שיספיק לו עד יום העצמאות הבא! אחד מי יודע? שבעה סוגי סלט ששה שיפודים חמישה קבבים ארבע פיתות שלושה סטייק עין שתי כנפיים אחד מנגלינו, מנגלינו מנגלינו, מנגלינו שמריחים בכל הארץ! 98a871d5283673b36e176aeba4e07b15648771a5 מוסטער:שלום עליכם 10 24 258 257 2006-12-14T22:46:13Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki ''''' טייערער נידריקער געשעצטער פיינט, ברוך בואיך צום [[קיינציקלאפעדיע]]!''''' די [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען באַאַרבעטן. אויך דו ביסט געלאַדנט איר איינצונעמען און איר געבן פון דיין טאלאנט. זעה דעם [[הילף:אינהאַלט|הילף]] בלאַט, און פאנג שוין אן צו פארבעסערן, שרייבן, און רעדאגירן. '''געדענקט! עס איז נישט-דא קיין 'שום' זאך וואס דו האלטסט אז עס איז נישט ריכטיג, און דו זאלסט איר נישט קענען פארעכטן''', סיי די אינהאלט, סיי די אויסשטעל, און אזוי ווייטער; דעריבער ווי איידער זיך פילן פארפרעמדט פון נישט גוטע געשריבענע ארטיקלען אדער אויסשעלונגען, טוט א טובה און ענדערט דאס; אנשטאט קריטיקירען אדער אבי מעקן. (געדענקט: עס איז אלס וויכטיג דורכצורעדן אויפ'ן רעדן בלאט איידער איר מעקט אויס יענעם'ס שווערע ארבעט) '''[[קיינציקלאפעדיע]]''' מיינט, אז יעדער איז גלייך באגלייבט און באאויפטראגט צו פארשענערן און פארגרעסערן די אינפארמאציע.''' (איבער יעדע זאך וואס איז פארהאן א חילוקי דעות פירט מען דורך [[הילף:וואלן|דעמאקראטישע וואלן]]) מיר קוקען ארויס אויף אייערע טיילונגען, און ווינטשען אייך הצלחה, מיט פיל דאנק פארן זיך אנשליסן אין אונזער בשותפות'דיגער פראיעקט. פון אלע קיינציקלאפעדיע באנוצער, ליינער, און שרייבער. 98a871d5283673b36e176aeba4e07b15648771a5 טעקע:Ruphy.jpg 6 91 91 2006-12-14T22:49:00Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki אז איך שרייב יעצט דארף קיינער נישט גלייבען, ווייל ס'איז געשריבען געווארען, אז איך גיי שרייבען דארף קיינעם נישט אינטערעסירען ווייל קריך נישט אריין אין די מארעך ביינער פון א צווייטען, און אז איך האב געשריבען, איז אדער מעק אויס אדער טריקען אויס די נאסע טינט וואס איך האב נאכגעלאזט 2e85b7cc6e972c1e5b58547a5e5ec78fc4a6a474 באַניצער רעדן:ברני 3 25 259 2006-12-14T22:49:00Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} 2e85b7cc6e972c1e5b58547a5e5ec78fc4a6a474 טעקע:Lemonade stand.jpg 6 89 89 2006-12-14T22:49:09Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki טשולענט איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. איינע פון די קאנצעקווענצען פון טשולענט איז די לאנגע טישען פרייטאג צונאכט'ס, ווי מ'לאזט דעם עולם זיך אהנעסען מיט דייעט חלה און פארטריקענטע פערפעל וואס נאכדעהם מיז מען כאפען א טאנץ מיט די טשולענט בונדלעך אין טאפ, וואס אפט מאהל ענדיגט זיך עס מיט א ליידיגע טאפ, דאס דערמאנט אסאך מאהל די זכרונות פון אינדערהיים ווען א אייניקעל אויף א טאטע שטייענדיג אויפ'ן זיידען האבען פרובירט פון בעקער'ס בוידעם, אריינשמאלצען אפאר אויבגעשוויצטע בונדלעך מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! {{וויקיפעדיע|טשאלנט|טשולענט}} 2e85b7cc6e972c1e5b58547a5e5ec78fc4a6a474 באַניצער רעדן:Yoyole123 3 26 260 2006-12-14T22:49:09Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} 2e85b7cc6e972c1e5b58547a5e5ec78fc4a6a474 באַניצער רעדן:קקון 3 27 261 2006-12-14T22:49:13Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} 2e85b7cc6e972c1e5b58547a5e5ec78fc4a6a474 טעקע:Bench.jpg 6 86 86 2006-12-14T22:49:22Z imported>Jiddisch 0 הפניה לדף [[wikia:User talk:Rieke Hain]] wikitext text/x-wiki טשולענט איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם, e89996969dbf0d368b7e8176e58843797a9df105 באַניצער רעדן:Rieke Hain 3 3 185 184 2006-12-14T22:49:22Z imported>Jiddisch 0 הפניה לדף [[wikia:User talk:Rieke Hain]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User talk:Rieke Hain]] {{שלום עליכם}} e89996969dbf0d368b7e8176e58843797a9df105 Utdryer 0 4 194 193 2006-12-27T13:39:04Z 88.152.112.51 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 195 194 2006-12-27T15:30:32Z imported>Angela 0 אויפֿגעריכט פון באַנוצער 88.152.112.51 צוריק צום לעצטע ווערסיע פון באַנוצער Yoyole123 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 25d27d687b826ad069f7fc066fd23ff2d43d5ecf 196 195 2007-01-18T14:43:50Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען<big/>''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ c893b5ff9156e63ff69252afb1733c1af0d24b4d 197 196 2007-01-18T14:44:43Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 0913057e30cd1e6901140a4e85e6d0153cb70d85 198 197 2007-01-23T17:50:51Z imported>Sannse 0 interlanguage links wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[he:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 30ac9ebcd9f39153858b43152891b04e3cd5b99b 199 198 2007-02-01T11:32:25Z imported>Sannse 0 comment out fi. until redirected wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 245f0aefd448a1db5bb23cb1e8e104f4367b026c 200 199 2007-05-15T18:47:38Z 83.131.73.232 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ bbb5a8bc5d39ad881e0d00b50fc85f3e9cb5bc2e 201 200 2007-05-19T13:59:34Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 71758daf47b18e838f127527a839b943cafec733 202 201 2007-05-19T14:21:09Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד איז שוין דאָ '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרקיטלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 1421c50075c3b058b75acec1b240fc5563913f3d 203 202 2007-05-19T14:22:45Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרקיטלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 718a09fce012a2d35925c8a9c604eb715e5a88ac 204 203 2007-05-19T14:28:43Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרקיטלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 20c2de2e47afc576e64afce96852adcdb165dc70 טשולענט 0 28 265 2007-01-18T14:40:25Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki טשולענט איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם, 2d9dc6af62a921a15e019849e88ddc98c7f7576f 266 265 2007-01-19T00:09:36Z imported>לץ 0 wikitext text/x-wiki טשולענט איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! 9d7658237ad436ba777453bf98e1c9574a4a355e 267 266 2007-01-19T09:33:20Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki טשולענט איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. איינע פון די קאנצעקווענצען פון טשולענט איז די לאנגע טישען פרייטאג צונאכט'ס, ווי מ'לאזט דעם עולם זיך אהנעסען מיט דייעט חלה און פארטריקענטע פערפעל וואס נאכדעהם מיז מען כאפען א טאנץ מיט די טשולענט בונדלעך אין טאפ, וואס אפט מאהל ענדיגט זיך עס מיט א ליידיגע טאפ, דאס דערמאנט אסאך מאהל די זכרונות פון אינדערהיים ווען א אייניקעל אויף א טאטע שטייענדיג אויפ'ן זיידען האבען פרובירט פון בעקער'ס בוידעם, אריינשמאלצען אפאר אויבגעשוויצטע בונדלעך מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! b07e662214bbf08a361c95fe74c30dbc8ccedfe2 באַניצער:נחום ראש 2 29 270 2007-01-18T14:48:50Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki אז איך שרייב יעצט דארף קיינער נישט גלייבען, ווייל ס'איז געשריבען געווארען, אז איך גיי שרייבען דארף קיינעם נישט אינטערעסירען ווייל קריך נישט אריין אין די מארעך ביינער פון א צווייטען, און אז איך האב געשריבען, איז אדער מעק אויס אדער טריקען אויס די נאסע טינט וואס איך האב נאכגעלאזט fc8abc6c3345df76519d598f39a05c07d9bae562 271 270 2007-01-19T10:26:25Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki אז איך שרייב יעצט דארף קיינער נישט גלייבען, ווייל ס'איז געשריבען געווארען, אז איך גיי שרייבען דארף קיינעם נישט אינטערעסירען ווייל קריך נישט אריין אין די מארעך ביינער פון א צווייטען, און אז איך האב געשריבען, איז אדער מעק אויס אדער טריקען אויס די נאסע טינט וואס איך האב נאכגעלאזט זאל זיך די נערווען צופלאצען--[[באַניצער:נחום ראש|שעפסיל האלט ווארט]] 10:26, 19 יאַנואַר 2007 (UTC) 3861bad593de9bfa62c8095d52cf50738a891ec1 29 2007-04-01T11:33:01Z imported>Yidel 0 דף חדש: געווען אן אינגערמאן יארן נישט געהאט קיין קינדער. איינמאל זיך אויסגעוויינט דאס הארץ פארן רבין... זאגט א... wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 6dc7088ba95b87205a0968d75b1bc72dd1d94481 באַניצער רעדן:נחום ראש 3 30 272 2007-01-18T14:51:57Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki דא קען מען רעדן אין שמועסען אהן דעהם וואס איינער זאל אין אכט נעמען, זעה הילף אינהאלט פאר מער אינפארמאציע איבער דעהם, אבער די ראשי פרקים איז קריך צו די דף און הייב אויף די סעלפאון און רעד וכו' ווי ס'באקאנט ליודעי דבר, האטסט מיר און זייט'ס מער נישט ענקער פארפיינטליכע אויסוואורף--[[באַניצער:נחום ראש|נחום ראש]] 14:51, 18 יאַנואַר 2007 (UTC) e99e0c71e732695d464a78cac4567f1bbfc91510 273 272 2007-01-19T00:25:16Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki דא קען מען רעדן אין שמועסען אהן דעהם וואס איינער זאל אין אכט נעמען, זעה הילף אינהאלט פאר מער אינפארמאציע איבער דעהם, אבער די ראשי פרקים איז קריך צו די דף און הייב אויף די סעלפאון און רעד וכו' ווי ס'באקאנט ליודעי דבר, האטסט מיר און זייט'ס מער נישט ענקער פארפיינטליכע אויסוואורף--[[באַניצער:נחום ראש|נחום ראש]] 14:51, 18 יאַנואַר 2007 (UTC) {{שלום עליכם}} f2004924bc43f94f1b009e797416913d027aa306 טעקע:Voting.jpg 6 92 92 2007-01-19T00:25:16Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki אז איך שרייב יעצט דארף קיינער נישט גלייבען, ווייל ס'איז געשריבען געווארען, אז איך גיי שרייבען דארף קיינעם נישט אינטערעסירען ווייל קריך נישט אריין אין די מארעך ביינער פון א צווייטען, און אז איך האב געשריבען, איז אדער מעק אויס אדער טריקען אויס די נאסע טינט וואס איך האב נאכגעלאזט זאל זיך די נערווען צופלאצען--[[באַניצער:נחום ראש|שעפסיל האלט ווארט]] 10:26, 19 יאַנואַר 2007 (UTC) f2004924bc43f94f1b009e797416913d027aa306 פרום 0 31 274 2007-01-19T09:57:54Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * 72ac5f08cf281ac6d1577b001f664aa7448810a3 275 274 2007-01-19T10:05:33Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * ד יונגאטשעס דארפען אהנשמירען די האר אויפ'ן פנים מיט ציקער וואסער אדער עפל זשוס מיט לעמאן זשוס, * נאך אלעם ווינטשען מיר אינטערנעט איינוואינער די אהנגעשטעקטע ביטע שטעק אונדז נישט אהן, דורכ'ן ארויסבליקען פון פלעסטיק גלעזער ואס האט אויף איין זייט סקאטש טעיפ, און די אנדערע זייט א פין, די ווואס ווערען געטשעפעט פון די אויבענדערמאנטע ווערטער דארפען אהנביידינגט גיין נאכטשעקען צו ס'וואקסט נישט אין איהם די קרענק f9ce2558ff7656ad3e053d42e4992a79af9bb271 קיינציקלאָפעדיע:געמיינדע 4 32 278 2007-01-19T10:18:55Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki == ארויספיר == די קיינגעמיינדע האט א געפערליכע פאליסי מ'מעג זיך נאר ארוםטענה'ן איינער מיט אער אליין, און די פאליסי וועט שטרענג פארסירט וערען ביי אלע שיכטען און קרייזען די אויסוואורפען וואס וועלען נאר טראכטען אנדערש וועלען זייערע בילדער הענגען און גאנץ ירושלים, מיט גראנדיעזע פלאקאטען, ככה יעשה לאיש... מיר האפען אז מ'וועט נישט דארפען אריינברענגען די רעזערוו טרופען (וואס ווארטען קוים אויף די געלעגענהייט) און אפווישען גאנצעטער נעזער פון די רינעדיגע ().. מיר שטייען אלעמאל גרייט (רוב מאל זיצט מען) אויף יעדע שיך וואס קען הארגענען מוריטשקעס און די קארנער'ס, מיר וועלען קומען מיט א קאנטער אטאקע דורך די פערוטרופען און מיט די 20,000 סקווער פיס (טענט) האק וועלען מיר מוזען אפהאקען די עק געדענק מיר ווארענען נאר, און מיר האבען שוין א לאנגע רעקארד פון קאלירפולע בעלונ'ס און עסקלעיטאר'ס און נאך וואס האלטען זיך ביי די זייטען == אלע איינגעשמועסעכצער'ס == edb01e8a76ae00a8e9872ce01b8c0b829b23f6bb 279 278 2007-01-20T23:09:11Z imported>נחום ראש 0 /* ארויספיר */ wikitext text/x-wiki == ארויספיר == די קיינגעמיינדע האט א געפערליכע פאליסי מ'מעג זיך נאר ארוnטענה'ן איינער מיט ער אליינס, און די פאליסי וועט שטרענג פארסירט ווערען ביי אלע שיכטען און קרייזען די אויסוואורפען וואס וועלען נאר טראכטען אנדערש וועלען זייערע בילדער הענגען און גאנץ ירושלים, מיט גראנדיעזע פלאקאטען, ככה יעשה לאיש... מיר האפען אז מ'וועט נישט דארפען אריינברענגען די רעזערוו טרופען (וואס ווארטען קוים אויף די געלעגענהייט) און אפווישען גאנצעטער נעזער פון די רינעדיגע ().. מיר שטייען אלעמאל גרייט (רוב מאל זיצט מען) אויף יעדע שיך וואס קען הארגענען מוריטשקעס און די קארנער'ס, מיר וועלען קומען מיט א קאנטער אטאקע דורך די פערוטרופען און מיט די 20,000 סקווער פיס (טענט) האק וועלען מיר מוזען אפהאקען די עק, געדענק מיר ווארענען נאר, און מיר האבען שוין א לאנגע רעקארד פון קאלירפולע בעלונ'ס און עסקלעיטאר'ס און נאך, וואס האלטען זיך ביי די זייטען, און ווייסען ווי צו שמירען ליפסטיק, == אלע איינגעשמועסעכצער'ס == bd467310da84a800b5bdc0b0289912527d26167e Blog:Recent posts 0 74 74 2007-01-19T10:26:25Z imported>נחום ראש 0 wikitext text/x-wiki אם הלוגו ששמתי לא נראה לך, תגיד. בלוגו הקודם היה ו' במקום א' בכל מקרה. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:38, 29 נאָװעמבער 2006 (UTC) 3861bad593de9bfa62c8095d52cf50738a891ec1 טעקע:Choco chip cookie.jpg 6 87 87 2007-02-10T12:35:20Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki טשולענט איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! 2e85b7cc6e972c1e5b58547a5e5ec78fc4a6a474 באַניצער רעדן:Sannse 3 33 281 2007-02-10T12:35:20Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} 2e85b7cc6e972c1e5b58547a5e5ec78fc4a6a474 טעקע:History.gif 6 34 282 2007-03-28T21:25:51Z 209.2.60.97 0 דף חדש: iojkijzikjkxjz z wikitext text/x-wiki iojkijzikjkxjz z 869deea75db19888023bfced387bdb471d41320d 283 282 2007-04-01T12:01:25Z imported>Yidel 0 wikitext text/x-wiki {{אויסמעקן}} d68983daa86acaeefef0e12b99e001487d5a8473 יעקב מילער אין מקוה 0 35 286 2007-04-01T11:30:27Z imported>Yidel 0 דף חדש: קומט ער אריין זעהט ער ווי דער גאנצער עולם, גייט מיט די האנטוכער אין פארענט זיך טובל'ען, ווינדערט ער זיך ... wikitext text/x-wiki קומט ער אריין זעהט ער ווי דער גאנצער עולם, גייט מיט די האנטוכער אין פארענט זיך טובל'ען, ווינדערט ער זיך וואס באהאלטן זיי? לויט ער צו צו איינעם און פארבעט אים וואס ער באהאלט אזוי שטארק, ווען ער באמערקט וואס... מאכט ער מיט די האנט, דאס? דאס האב איך דאך אויכט! 5c3d2a7c6743cb4a636d22358ddd97fb90e11e61 מופת פון רבין שבת הגדול 0 36 288 2007-04-01T11:33:01Z imported>Yidel 0 דף חדש: געווען אן אינגערמאן יארן נישט געהאט קיין קינדער. איינמאל זיך אויסגעוויינט דאס הארץ פארן רבין... זאגט א... wikitext text/x-wiki געווען אן אינגערמאן יארן נישט געהאט קיין קינדער. איינמאל זיך אויסגעוויינט דאס הארץ פארן רבין... זאגט אים די רבי קום צוריק שבת הגדול. ויהי היום די ריכטיגע מינוט לויפט ער אריין צום רבין. זאגט אים די רבי בהאי לישנא: ''נו סאיז דאך שבת הגדול''... פארציילט דער אינגערמאן, אז די ווערטער האבן אזוי עושה רושם געווען ביז די רבי האט אויף אים געאסערט צו גיין אין מקוה, אזוי גרויס איז דאס געשטאנען... אט אזוי איז שבת הגדול. 6dc7088ba95b87205a0968d75b1bc72dd1d94481 אהרן טייטלבוים 0 40 40 2007-04-05T05:28:21Z 199.203.67.195 0 /* [[קללות]] */ wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 5eae177a6263c640f4ca79182313366934236559 302 40 2007-06-07T20:40:31Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: אהרן טייטלבוים ר' אהרן טייטלבוים נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין ווילאמסבורג. דאס ... wikitext text/x-wiki אהרן טייטלבוים ר' אהרן טייטלבוים נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין ווילאמסבורג. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. אינהאַלט [באַהאַלטן אינהאלט באקס] • 1 זיין ערליכקייט o 1.1 זיין סאציאלע באנעמונג o 1.2 זיין רעדן סטיל o 1.3 זיין פרומקייט • 2 זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן o 2.1 זיין רבנות אין קרית יואל o 2.2 זיין קאמף קעגן די קנאים o 2.3 זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור o 2.4 די וויינבערגער פרשה o 2.5 די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער o 2.6 די גיורת פרשה o 2.7 אריזאונע ווייץ קאמף • 3 זיין תורה • 4 זיין משפחה • 5 זיינע חסידים • 6 דערויסענדיגע לינק זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. f41a076329dc0a755bb5f11152d5e76c50a2e23d צאן 0 13 235 234 2007-04-05T05:28:21Z 199.203.67.195 0 /* [[קללות]] */ wikitext text/x-wiki ==[[קללות]]== אַלע [[צאן|ציין]] זאָלן אים אַרויספֿאַלן - נאָר איינער זאָל אים בלייבן אויף ציינוייטאָג! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 5eae177a6263c640f4ca79182313366934236559 וויאזוי האט משה רבינו געהייסן אויף די לעצטע נאמען? 0 37 289 2007-04-15T14:58:05Z imported>Yidel 0 דף חדש: זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשי... wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... 87d716e5876e973d4dcbc77d39d92ceea4afceff 37 2007-06-07T20:41:36Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: לכבוד יום טוב פורים איך ווייס איך האב פארדרייט די יוצרות און געברענגט פסח שוין אבער סקיינמאל נישט שפע... wikitext text/x-wiki ייד א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 2c238e5119f6709a434ab7e3f1d4a12151d53321 די ערשטע נאכט 0 38 293 2007-05-02T21:26:01Z imported>Jiddisch 0 דף חדש: א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליג... wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". 992a36066f6645fc61efd3e579b218689dc9f957 באל 0 7 7 2007-05-19T14:20:01Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki <center>'''קיינציקלאפעדיע''' איז די [[יידיש]]ע [[הומאר]]ישע [[ענציקלאפעדיע]]. דא קענט איר שרייבן געשמאקע [[מעשה]]לאך און וויצן צוגעבונדן צו די [[הילף:געזעצן|געזעצן]]</center> 9fb9bd2b63d28ceae8e1a495c3359ffc97885148 אמיש 0 8 224 223 2007-05-19T14:20:01Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki א פרומער [[ייד]] פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן?" ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל "איר האט אן אינטרעסאנטע קולטור" - זאגט ער. [[קאטעגאריע:וויצן]] 9fb9bd2b63d28ceae8e1a495c3359ffc97885148 ווער געדענקט נאך 0 39 299 2007-06-07T20:38:06Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז ... wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... [[קאטעגאריע: וויצען]] a5b49b7f11a12145148120af6ede814f46206db1 פורים 0 41 311 2007-06-07T20:41:36Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: לכבוד יום טוב פורים איך ווייס איך האב פארדרייט די יוצרות און געברענגט פסח שוין אבער סקיינמאל נישט שפע... wikitext text/x-wiki לכבוד יום טוב פורים איך ווייס איך האב פארדרייט די יוצרות און געברענגט פסח שוין אבער סקיינמאל נישט שפעט (ניגון פון צוה ישועות יעקב) . א גוטן פּוּרִים אלע, בְּשִׁמְחָה וּבְצָהֲלָה, פאר אלע ערליכע אידן, הער צו וואס איך זאג, לכבוד דעם הייליגן טאג, וועט איר אלע זיין צופרידן, א גוטע בְּשׁוּרָה, פון שׂוּשַׂן הַבִּירָה, וועל איך אייך דערציילן, המן מיט זיינע בנים, האט מען פארדעקט דאס פנים, און אויפגעהאנגען הויעך 50 איילן, אַחַשְׂוֵרוֹשׂ דער נאַר, האט געמאכט פאר אידן צַער, צוזאמען מיט הָמָן הָרָשָׂע, אבער דער אויבערשטער האט געטון וואונדער, פאר די אידישע קינדער, און צוגעהערט אסתר'ס בַּקָשָׂה, געשיקט פאר מרדכי א ישועה, און פאר המן די תלי', לאמיר אלע טרינקען לחיים, עס איז פרייליך אויף די וועלט, פאר דעם זענען מיר אלע פארשטעלט, לְשָׂנָה הַבָּאָה בִּירוּשָׂלַיִם. בס"ד מעשה שהי'.. עס איז געקומען צו גייען א קאפ פארדרייער, און געזאגט אז וועם דאס לעבן איז אים טייער, זאל נישט עסן פון די אייער, אויב יא שפילט ער זיך מיט פייער, ווייל כדי דאס טשיקן זאל זיין שטערקער און הייער, לייגט מען אריין דורך א ווייער, דזשינס וואס קומען פון עופות טמאהר. די רבנים זאגן אבער אז ער איז א לייער, ער וויל נאר אז מען זאל ארויף לייגן א פרישע שטייער, דערפאר קומט ער מיט א מעשה א נייער. זאל דער עולם וויסן אז די מעשה האט שוין עקספייערד, מען קען שוין גיין צום בייער, און צוריק אנפילן דעם שייער, מיט דעם מאכל וואס איז געזינט זייער, מאכן די לעטשוי געמישט מיט סעלערי מיט מייערן, מיט'ן בעסטן אפעטוט שמחת פורים בסייתא דשמיא צופרי תיכף ווען די שטייסט אויף פון שלאף זאלסטו זיך שטעלן אויפען בעט, אויף איין פיס. שטארק צומאכן די אויגן, לייגן די רעכטע האנט אויפן קאפ די לינקע האנט אויפען גענאק און שרייען מיטן גאנצן כח…… "קא=קאקא=קאקארי=קאקאריקא" וזה בדוק ומנוסה . אדרבה פראבירט עס אויס איין מאל, מער וועט איהר דאס נישט טוען. מי שיש לו סגילות חדשות וגם ישנות, נא לפנות אצלינו אדרבה, לאזט א צווייטן אויך הנאה האבן די וויכטיגסטע "שיכורים" ניגון האסטו פארגעסן ! טי ריי די ריי די ריי די ריי די ראדיי, דירי ראדיי ראדיי ראדיי ריי טי ראדיי, וכו' בס"ד פורים שפיל א גוטן פורים מלאך, ווי איך גיי פאל איך, גיי איך אויף א טאפ, צוברעך איך מיך מיין קאפ, ארום מיר אלעס דרייט זיך, דער גאנצער עולם באשרייט מיך, עס איז אויף מיר ניכר, אז איך בין גוט שיכור, גיי איך אויף די גראז, צוברעך איך מיך די נאז, גיי איך אויף א שטיין, צוברעך איך מיך מיין ציין, ארום מיר אלעס דרייט זיך, דער גאנצער עולם באשרייט מיך, עס איז אויף מיר ניכר, אז איך בין גוט שיכור, א פרייליכן פורים! דִי פִיר מִצְוֹת פוּן פּוּרִים 1. לֵיינֶען דִי מְגִילָה 2. מִשְׁלוֹחַ מָנוֹת 3. מַתָּנוֹת לָאֶבְיוֹנִים- צְדָקָה 4. מִשְׁתֶּה וְשִׁמְחָה פורים שפיל טייערע יודן א גיטן פורים הערטס אויס מיינע דבורים וואס איך וועל אייך דא פארזינגען איך וועל אייך געבן צו פארשטיין וואס די היינטיגע טאג מיינט פארוואס מען דארף טאנצן און שפרינגען דער באקאנטער המן הרשע האט געהאלטן א דרשה אז מען דארף אומברענגען די יודן אחשוורוש דער גרויסער נער האט געגעבן רשות דערפאר ער איז דערפון געווען צופרידן עס האט נישט גענימען לאנג די מעשה איז דאך גיט באקאנט המן איז געווארן מרדכי'ס בעל עגלה עס האט א געלעכטער אויסגעשאסן ווען המן איז געווארן מיט מיסט באגאסן מען האט געדארפט ריפן די הצלה די גזרה האט זיך איבער געדרייט אלע יודן האבן זיך געפרייט ווען מען האט געזען המן אויף די תלי' כן יאבדו אלע פיינט לאמער טרינקען און טאנצן היינט מיר זאלן שוין בקרוב זען די ישועה רִבּוֹנוֹ שֶׂל עוֹלָם, טַאטֶענְיָא גֶעטְרֵייעֶר, קוּק אַרָאפּ פוּן הִימְל, אוּן לֶעשׂ שׂוֹין אוֹיס דָאס,פֵייעֶר שוֹמֵר יִשְׂרָאֵל הָאבּ שׂוֹין אוֹיף אוּנְז רַחְמָנוּת, אוּן שִׂיק שׂוֹין מָשִׂיחַ פַאר אוּנז אוֹיף מִשְׂלוֹחַ מָנוֹת. אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ פְרֵיילֶעךְ זָאל מִיר זֵיין אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ פְרֵיילֶעךְ זָאל מִיר זֵיין בס"ד א פרייליכן פורים און א פרייליכן תמיד, איך בעט, ד' שפתי תפתח ופי יגיד, הערט אויס עטליכע ווערטער וואס איך זאג, לכבוד פורים דעם היינטיגן טאג, מרדכי ואסתר האבן דעם פורים קובע געווען, צוליב די גרויסע נסים וואס עס איז געשען, מיטן לויבן דעם אויבערשטן און זיך פרייען, טוען מיר פאר אלע אויסשרייען, אזוי ווי השי"ת האט געהאלפן און די צייט די שווערסטע, ווען אידן זענען געווען און א מצב דאס ערגסטע, און באוויזן גרויסע וואונדער, פאר זיינע געליבטע קינדער, אזוי אויך וועט ער אונז העלפן היינט, אפילו עס איז אזא שווערע און לאנגע צייט, מיר דארפן עס שטארק גלייבן, אז השי"ת וועט אונז אין גיכן דערהייבן. כל הפושט יד נותנים לו, טייטשן די הייליגע ספרים אזוי, פורים, יעדער וואס ער פארלאנגט, ווערט פון הימעל זיין באגער פארלאנגט, בעטן מיר, השי"ת זאל אונז העלפן אלע, בברכה והצלחה בשמחה ובצהלה, און מיר זאלן זוכה זיין, משיח'ן מקבל פנים זיין, ומלכנו בראשנו, במהרה בימינו. (אמן). אמאל האט ער געהייסן א גנב, היינט רופט מען אים א חברה מאן. אמאל האט ער געהייסן א דרך ארץ, היינט רופט מען אים א תמים. אמאל האט ער געהייסן א ליגענער, היינט רופט מען אים א "געשליפענע צונג". אמאל האט עס געהייסן לוקסוס, היינט רופט מען עס בעל - בית'יש. אמאל האט עס געהייסן צנועות, היינט רופט מען עס פארינאטיש – אלט מאדיש. אמאל האט עס געהייסן חניפה, היינט רופט מען עס אויפמערקזאםקייט. אמאל האט עס געהייסן גאוה, היינט רופט מען עס "זעלבס זיכערהייט". אמאל האט עס געהייסן א "געלט רייסער", היינט רופט מען עס א "ספיצעליסט". אמאל האט עס געהייסן א אלטע שמאטע, היינט רופט מען עס "אנטיק". אמאל האט עס געהייסן "אן טעם", היינט רופט מען עס "מען דארף זיין דערצו א מבין". אמאל האט עס געהייסן ליידיגקייט, היינט רופט מען עס "אויסגעליפטערט". אמאל האט עס געהייסן מותרות, היינט רופט מען עס א הכרח. אמאל האט עס געהייסן אויפן ארגינעלן נאמען, היינט רופט מען עס שוין עליגאנט. און וואס עס איז שוין עליגאנט, איז דאך שוין מן הסתם מותר. שיר יקר וחשוב לכבוד פורים עס ווערט געברענגט פון איינער פון די גדולי הראשונים א געוואלדיגן שיר, וואס אין דעם איז מרומז אין וועלכע טאג פון די וואך יעדע יום טוב געפאלט, לויט דעם טאג וואס פורים געפאלט. לאמיר גוט אריין טראכטן אין דעם און איבער חזר'ן, וועלן מיר דעמאלטס פונקטליך וווסען אין וועלכע טאג פון די וואך יעדע יום טוב וועט געפאלען: היום פורים, מחר ביעורים, שלישי מרורים, והוא תמרורים. רביעי ביכורים, חמישי תקיעת שופרים, ולקיחת פרי הדרים. שישי פסגת עברים, שביעי יום כיפורים. יעצט וועלן מיר ערקלעהרן אלע ווערטער פון דעם שיר קלאהר און דייטליך: "היום פורים" - דער טאג פון די וואך וואס פורים געפאלט, "מחר ביעורים" - אין דעם טאג שפעטער איז מען "מבער" (מען רוימט אויס) די חמץ פון דעם הויז, דאס איז "בדיקת חמץ". "שלישי מרורים" - די דריטע טאג נאך וואס פורים געפאלט עסט מען ביינאכט "מרור", דאס מיינט די "פסח סדר". "והוא תמרורים" - אין דעם זעלבן טאג געפאלט אויך דער טאג וואס איז "יום מרורים" (דער טאג פון ביטערקייט און קלאג), דאס מיינט "תשעה באב". "רביעי ביכורים" - די פערטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז די צייט פון ברענגן "ביכורים", דאס איז שבועות. "חמישי תקיעת שופרים" - די פיפטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז ראש השנה, וואס מען "בלאזט שופר". "ולקיחת פרי הדרים" - און אין דעם זעלבן טאג געפאלט אויך די ערשטע טאג סוכות, וואס עס איז א מצוה צו נעמען די "פרי הדר" (אתרוג) און די אנדערע מינים. "שישי פסגת עברים" - די זעקסטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז שמחת תורה. וואס מען לייענט דאן אין די תורה די פרשה פון "פסגת עברים", אז משה רבינו איז ארויף געגאנגען פון ערבות מואב צו דעם בארג "נבו". "שביעי יום כיפורים" - די זיבעטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, געפאלט יום כיפור. 2c238e5119f6709a434ab7e3f1d4a12151d53321 Utdryer 0 4 205 204 2007-06-07T20:42:43Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ cd602dba16f9e6a6152fbad1f1011df8d260c6f6 206 205 2007-08-24T08:06:56Z imported>חכמולוג 0 מחליף את הדף עם 'למה אפח'ד לא כותב כאן יא חצופים? פון דה רייך פון די פון' wikitext text/x-wiki למה אפח'ד לא כותב כאן יא חצופים? פון דה רייך פון די פון ba93f4b89a3d9eaa29aa0e87878e8ae289e619b9 207 206 2007-08-27T15:23:25Z imported>נוי 0 יופי באמת wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ cd602dba16f9e6a6152fbad1f1011df8d260c6f6 נאטורליך'ס טאגבוך 0 42 312 2007-06-07T20:45:18Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: נאטורליך'ס טאגבוך פון די קאנטרי שוין זעקס יאר חתונה געהאט צום גיטען, דריי קליינע שעפעלעך, גאנץ א כמעשה ... wikitext text/x-wiki נאטורליך'ס טאגבוך פון די קאנטרי שוין זעקס יאר חתונה געהאט צום גיטען, דריי קליינע שעפעלעך, גאנץ א כמעשה דירה'לע דא אין וויליאמסבורג, קוים אדורך דעם פסח בשעטו"צ, איך זיץ אין דער ארבייט איבער א געהויפען פאפירען און די רבנית הצדיקת איז ווידער אויפען טעלעפון איך זאל היינט אהיים קומען ווי פריער זי וויל עפעס אדורך-שמועסען. עס ווערט מיר טונקעל אין די אויגען, נישט מער און נישט ווייניגער איך האב איר צוגעזאגט אוועק צוטראגען די פסח געשיר א טאג נאך פסח זיכער ווארט מיר אפ א שבע ברכות אינדערהיים, איך קום אהיים אביסעל פריער גרייט צו מקבל פסק זיין, אבערוואז די טעמע זעהט אויס צו זיין גאר געשפאנט, עפעס איז זי אנגעצויגען, זי מאכט נישט קיין לאנגע הקדמות נאר זאגט מיר ברחל בתך דאס יאר זאל איך נישט קרימען מיט די נאז ווייל היי יאר גייט מען אין קאנטרי און טאקע אויף א גאנץ זימער, די זעהסט דאך מיר פעהלט דאס אין אמת'ן אריין נישט אזוי אויס אבער די קינדער, ווי קען מען זיי לאזען דא אין די היצען אליין אין די שטאט? וויפיל איך האב פרובירט צו טעהנ'ן און איינבעטען, כ'האב שווער צו צאהלען דעם רענט צייטליך, ס'איז מיר נישט אנגענעם צו פארען און קומען, ס'איז מיר נישט באטעמ'ט צו זיין אפוועזענד פון דער פאמיליע 5 טאג א וואך, איך האב נישט ליעב צו דרייווען, פשוט איך האב נישט דערפון קיין פארגענוגען, עס העלפט נישט קיין געוויין און געבעט. דער טעלעפון צוקלינגט זיך און מיינע אויערען כאפען נאר אויף "נו גיט סיז געבליבען מיר וועלען נעמען דריי באנגעלויס די אין איך און גיטל... און שוין....מיט יאנקעל איז אלעס ארלעדיגט. זייט יענעם טאג דארף איך מער נישט אוועק פאקען די פסח'יגע געשיר, מען רעדט שוין אויך נישט אין שטיב פון גיין מאכען בילדער מיט די קינדער אלעס דרייט זיך ארום די קאנטרי,הימעל און ערד און די קאנטרי. גענוי ווי אלץ קינד אין דע צייט זענען מיר געווען פארנומען וואכען און חדשים איינצוטייילען בעטען מען האט זיך געקריגט און געגאנגען צום רבי'ן ער זאל מאכען שלום, ווער שלאפט ביים ווינדוי ווער שלאפט לעבען טיהר, מען האט זיך געקאלט ביינאכט איינער דעם צווייטען טרי וועי די האלבע חדר, אזא אטמאספער הערשט יעצט ביי אונז אין שטוב, סוי איך וועל זיין באנגעלוי 9 און די קענסט נעמען 10, נייו נישט גיט באנגעלוי 10 האט נישט א בוים. אזוי זענען אנגעאנגען די שמועסען א יעדע נאכט דעם טשעק פון צוויי מיט א האלב טויזענט דאללאר דעפאזיט האט שוין דער קאנטרי אייגענטומער לאנג געקעשט און מיר האבען נאך אפילו נישט געזעהן די באנגעלוי איך ווייס ניטאמאל אויף וועלכען עקזיט אויפען 17 אזויפיל ווייס איך אז די קומענדיגע וואך זינטאג גיי איך נישט אריין אין ארבייט ווייל עס גייט זיין א באשוי צווישען אונז מיט די באנגעלוי/'יס דערנאך וועלען מיר זעהן צו מיר האבען געמאכט א גיטען אויסוואל מיט'ן נעמען באנגעלוי 18 וואס איז טאקע קליין אבער עס איז ממש לעבען מיסיס יענטא בויבעריק וואס איז א גיטע אינעטרטעינערע'ן מיט איר קען מען לאכען ביזען האלבען נאכט אריין, אויך איז עס אראונד דעי קארנער פון די גראסערי. מיר פארען ארויס זונטאג דריי וואכען נאך פסח צו באקיקען דעם קאנטרי, איך האב עפעס געפילט א שטייגער ווי מיין שוואגער דער משגיח וואס פארט קיין טשיקאגוי אין די פרעצעל פעקטארי. אויף מיר און די רבנית האבען א האלב מנין פרויען ארויף געלייגט די שווערע אויפגאבען צו זיין א מבין אויף די באנגעלוי, און נישט סתם א מבין נאר איעדע'ס פארפאלק וואס וויל קומען אין דער קאנטרי האט געקאלט און געגעבען א גאנצער טוץ מיט פארלאנגען וואס מען זאל באקוקען ביי זיי באנגעלוי. איין בת של קדושים האט געשיקט צו מיר אהיים סם פאר מייז, מיר זאלען עס אויסלייגען אין איר צוקונטפדיגע באנגעלוי אז טאמער עס וועט זיך מערצעשעם אויסארבייטען די באנגעלוי וויל זי וויסען אז עס איז ריין פון מייז. אזא אחריות. א צווייטע האט נאר געוואלט וויסען אויב עס איז דא א טעלעפון דזשעק אין נומער 13. א דריטע האט געקאלט מוצאי שבת אים 1:00 אזייגער, האלוי מיסטער... אנטשולדיגט פאר'ן באדערען אזוי שפעט, איך האף איך האב קיינעם נישט אויפגעוועקט. טוען זע מיר א גרויסע טובה און שמעקט באנגעלוי 11 איך בין זייער עמפינדלעך צו א שלעכטע גערוך וואס טייל באנגעלויס האבען, נו גיט איר עט נישט פארגעסען. איך האב זיך דערמאנט די ווערטער וואב מען האט געשריגען פאר א חודש פריער צו פעטער מנחם מאניש אין קבר פארגעס דער נישט דיין נאמען. א גאנצען וועג דעבאטירט מען אויפען טעלעפון אז אויב ח"ו עס וועט זיך ארויס שטעלען אז נומער 18 איז גאר א קליינע באנגעלוי דעמאלס מיז מען יא צוריק טוישען צו נומער 9 העכסטענ'ס וועלען מיר זיין דערנעבען די יאנטשי מרס פישערהויפער. אהיים קומענדיג פון דעם ערשטען באזיך זענען מיר געווען מער צומישט ווי קומענדיג. איך האב געוואלט מאכען א סטאפ ביים דיין אפשר וועט ער קענען ארויס העלפען אינעם ענין וואס זאל איך טוען עס איז שוין געווען האלב נאך 12 אזייגער אויף דערנאכט. אזויפיל האב איך געוויסט אז ערגעץ צווישען די גרויסע אומגעשניטענע גראז דריי מיט א האלב מייל אריין פונעם 17 האב איך אנגעזייעט 2,500 טויזענט דוללאר אויפען חשבון אז די קינדער גייען דארט האבען אזא לעבען אז א גאנץ יאר וועט מען זיין אויגערוהט דערפון. ביז א טאג צוויי האב איך געהערט די גיטע בשורה אז אלעס איז ב"ה אויסגעגליכען, מיר האבען ב"ה באקומען די בעסטע באנגעלוי דערפאר וואס מיר זענען ארויס געגאנגען ווי די מרגלים צו זעהן וויפיל ביימער עס זענענן פארהאן ביי איעדער באנגעלוי און ווי ווייט איז אפגעריקט איינע פון די אנדערע אא"ו. דיע וועס האט געשיקט סם פאר די מייז האט שוין 4 מאל געקאלט און נאר געוואלט וויסען אויב מיר האבען געגאסען אויך אונטער די פריזשדער. געמיינט האב איך אז איך קען פריי אפאטעמען כאטש ביז נאך שבועות, א בוידעם. קוים וואס איך בין אהיים געקומען עש"ק האט זיך עס אנגעהויבען, הרבנית תליט"א געט מיר א ליסט פון דאהי ביז קאנארסי וואס מען דארף אלץ האבען (איינקויפען) פאר די קאנטרי, וואס א שורה אראפצוה ווער איך מער בלייך, איך וועל אייך נאר פארלייענען שורה נומער 12 איז נייע פידזאמעס פאר אלע קינדער, וואס איז שלעכט מיט די איצטיגע? עםם עס איז נישט ארויסצוגיין דערמיט, אבער ווער זעהט דאס דען? עעעם די קינדער גייען דאך ארויס אויפען פארטש א שכן קען נאך זעהן, נו וואס פארשטייט א מאן צו די זאכען? שורה נומער 23 איז א 4 ראלל'ס קאנטעק פעפער, א שערל מיט טאם טעקס, 55 איז א נייע קעמארע אין אזוי ווייטער מען האט געקויפט שמעקערס פאר די באנגעלוי, פליגען כאפערס, אייז שטעקעלעך, 2 נייע בייקס, כל ערליי שווים זאכען. שרייבענדיג די שורות קויפט מען נאך אלץ. וואס א וואך נענטער צו דעם יום הגדול וואס רופט זיך "מע פארט שוין" איז געווארען מער אנגעצויגען דער מצב אין שטוב, מען האט אנגעהויבען קויפען סאפערס זייער אפט, די קרעדיט קארד סטעיטמענט'ס האבען געהאט אלע נעמען פון די באקאנטע היימישע סטאר'ס אויף ליע עוועניא, איעדער נאכט האט מען זיך געדינגען וויפיל גויטע'ס זאלען גיין קלינען די באנגעלוי, א טייל גיטע פריינט האבען געזאגט אז לכה"פ צוויי גויטע'ס אזוי וועט מען קענען אין אין טאג אויפרוימען די גרויסע באנגעלוי און אנגקומען צו א פרישע שמעקעדיגע באנגעלוי. לאנג זאל לעבען איין גיטע פריינד, זי האט ענדגילטיג געפסקנ'ט אז איין גויטע איז גענוג בשעת הדחק און אזוי איז געבליבען, זונטאג שלח האב איך צום צווייטען מאל גענומען א טאג אףף פון דער ארבייט איין געפאקט אלע כלי קודש וואס מען ניצט ערב פסח, אויגעפיקט די גויטע פון איר הויז אין גרין-פוינט, קאלאמוטנע אויפען הארץ זענען מיר ווידער אויפען וועג ארויס ווען דער גאנצער קאר איבעלט פון די גערויך וואס הייסט קלינינג לעדי, יא איידער איך פארגעס, מען מיז איר געבען פרישטאג, לאנטש און סאפער, א שעה לאנטש. דאס איז א שפיל פון הינדערט און פיפציג דאללאר און מזומנים. אויפגעקלינט, אויסגעשטויבט, ארויסגעווארפען די חפצים, די פאריעריגע האבען איבער געלאזט א הויפען שמאטעס, געגעסען געטרינקען, זיך ארום געקוקט אויף דעם קליינעם נעבאכדיגע כאטקע וואס מיין סוכה אין שטאט איז גרעסער פון אים אבער וואס טוט מען נישט פאר די קינדער. א גאנצער וועג אהיים האט מען פלאנירט, געטראכט הויעך, געשריבען נאטיצען. קודם דארף מען צוריק טראגען די שאויער קוירטענ'ס עס מעטשט נישט מיט'ן ביה"כ, אויך דארף מען א נייעם לאמפ אין שלאף צימער, א בעסערען מאטראץ וכו', א קליינעם פירהאנג פאר די שויבען. לכה"פ נאך פינעף שמעקער'ס. און נאך אפאר שאר ירקות. נאכען דזשארש וואשינגטען ברידזש האט שוין די ליסטע געהאט קנאפע 16 נייע "קלייניקייטען" , ווי למשל עס לוינט זיך צו אינוועסטירען אין א גיטען וואש מאשין אויך א דרייער מען קויפט עס איינמאל און מען האט עס ביז משיח קומט און דאס איז אלעס אויסער די עכטע קלייניקייטען ווי למשל נייע ביליגע טעפ נאר פאר זימער נאר פאר פליישיג נאר פאר שלוש סעודות. אויך מיז מען האבען זימערדיגע טישטיכער "ענד די ליסט גויעס אן ענד אן". עס טוט זיך עס לעבט זיך, די קינדער שפירען די מאמע איז אויפגעלייגט. מען גייט איעדע נאכט שלאפען אין צוואנציג אזייגער. דאס הויז איז פיל מיט באקסעס קליינע מיט גרויסע. אלעס פארט אויף רעדער, מיט א גרויסען שהחיינו קלייבט מען זיך צו גיין אין קאנטרי פון היינט איבער אכט טאג. איי עס איז נאך דא א גאנצער וואך? ווי קען מען שוין איינפאקען די געשיר, די שלאף זאכען? די שב"ק זאכען? נו סעט שוין גיט זיין אזוי די קומענדיגע טעג אבי מען זאל גארנישט פארגעסען דא. דאס הארץ צאפעלט. עס ווערט נענטער צום יום הגדול, איך דערמאן זיך אין די האני-מאאן ווען מיר זענען געפארען קיין לאנדאן צום זיידען עס איז געווען דאס ערשטע מאל אויף א פליגער. מען האט געפלאנט ענדלאזע נעכט. גענוי אזוי פיהלען מיר אין די טעג. הייטער און האפענדיג אויף די מינוט ווען מיר וועלען זוכה זיין צו זיצען אינטערען באנגעלוי ביים עק וואלד אינטער דעם גערויש פון די קריקעט'ס אויף דעם גרויסען בענקעל וואס נאר אין די קאנטרי איז מותר אויף איר צו זיצען איש ואשתו אין רשות הרבים. א טייל זענען אפילו מקיל צו עסען אייז קריעם אזוי בפני כל עם ועדה. מיר האבען געקויפט איין גרויסע נאגיאד וואס מען קען אויסצוען אלל דע וועי און איינס א געהעריג צוזאם-לייג בענקעל. זי זאגט אז שבת וועל איך קענען נעמען דאס גרויסע. א שיינעם דאנק פון פאראויס. א רחמנות אויף אונזער ווען דרייווער מען האט אים שוין באשטעלט פאר דריי וואכען צוריק אבער מען קאלט אים יעדע צוויי טאג צו מאכען זיכער אז ער האט נישט פארגעסען אונזער אדרעסס און קיינער כאפט אים חלילה נישט צו, און אז ער זאל זיין פאר'ן הויז אים דאנערשטאג קרח דריי אזייגער נאכמיטאג פונקטליך. וואס עפעס אזוי פרי? פארוואס נישט? ווען דען זאל מען פארען? זעקס אזייגער אין טראפיק? אנקומען מיעד? עסט אהיים קומען איינמאל אביסעלע פריער אין זאל זיך עס אנהייבען מיטען רעכטען פיס. אלע פעקלעך זענען שוין גרייט 9 אזייגער צופרי די קינדער גייען היינט לעבעדיג אין חדר ווייל מע פארט היינט אין קאנטרי, משה'לע קומט אהיים פארציילענדיג אז נאר 15 אינגלעך פון די גאנצע חדר בלייבען אין שטאט, נעבעך, די איבעריג 10 גייען יא ב"ה אין קאנטרי זענען מיר נישט לאקי? דער דרייווער ווערט נערוועז האלב פון די פעקלעך זענען נישט פארמאכט ווייל טאמער מען האט עפעס פארגעסען אין די לעצטע מוניט, ער ווינדערט זיך פארוואס מען דארף מיטשלעפען אלע 3 עיר קאנדישע'ן האט איר דען דריי צימערען אין דע קאנטרי? דער ווען דרייווער שטעלט אלע פראגעס וואס ליגט מיר אויפען צינג, זעהנדיג מיט וועם ער האט צוטוען איז ער געגאנגען אנפילען מיט געז און געפרעגט מיט א ציניש שמייכעל, קען איך צוריקומען אין א שעה? גיט רופט מעך ווען איר זענט איינגעפאקט כעל צוריק קומען. מיט א רחמנות'דיגע בליק אויף די אינטער געבליבענע אין שטאט זעצען מיר זיך אריין אין די קאר בשעה טובה ומוצלחת, איין מינוט, וואס איז? מען כאפט נאך אריין צו קאלען נאך אפאר גיטע פארבליבענע פריינד, זיך צו געזעגענען פאר מע פארט אוועק אויף אזוי ווייט, אלע געפעק איז אין דער ווען, נאך איין מוניט, איעדער זאל שוין ארויס גיין אין ביה"כ, אקעי יעצט קען מען פארען. מיר פארען ארויס אין דער זעלבע צייט ווי די פעקלעך, די קינדער אנגעטון חתונה'דיג איינגעפאקט סענדוויטש מיט דרינק'ס, געימ'ס און מוזיק טעיפס וואס מען האט ספעציעל געקויפט פאר די רייזע. עס איז נאך זיבען אין אווענט ווען איך דערזעה מיך אויפען 17 מיט נאך אנדערע לאקי קאנטרי רייזענדע. אהה זעהסט דאס איז דאך די גרינפעלד'ס פון דיין מאמע'ס בלאק ער איז א כולל אינגערמאן און זיי האבען נאר צוויי קינדער און גייען אויך אין קאנטרי, וואס האב איך דיר געזאגט מען קען נישט אנדערש. די קליינע זינגען אין וויינען, נודזשען און טאנצען, שוין אויפגעגעסען אלע נאש מיט דרינק'ס. שלאפט דאס גאנצער געזינדעל ווי ביי די נסיעה קיין קאנאדא פאראיאר. שוין אפגעשטלעט צו כאפען א מנחה, גענומען געז און כזקן ורגיל געקויפט דארט עפעס ניסלעך מיט א קאפי. מיר זענען שוין אין קאנטרי. נאכע'ן זיך אויס פאקען, איך האב אליין נישט געגלייבט וואסארא גרויס פארמעגען עס פיט אריין אין א 16 פעסענדזשער ווען, עס איז געווען פיל מיט באקסעס, עיר קאנדישען'ס, אלע שפיעלצייג און וואס נישט. דער ווען דרייוער האט מיט א זויער פנים אריין געטראגן די פאר בעג'ס דאכענעס און מיך מכבד געווען אריין צו שלעפען אלע באקסעס זאגענדיג ער גייט כאפען א ציגרעטעל, א שעה דערויף קומט ער צוריק פארציילענדיג אז ער איז געגאנגען כאפען א שווים מיט נאך אפאר זריזין מקדימין אינגעלייט. נישט וויסענדיג אז מען מיז אנצייכענען איעדען באקס וואס עס ליגט אינעווייניג, האט זיך ערשט אנגעהויבען א געזיכעניש די ערשטע האט מען פארשטייט זיך געדארפט די פידזשאמעס זאלען די קינדער גיין שלאפען, איי עס איז נאך נישט אזוי שפעט? זיי ווילען זיך אומקוקען. אבער וואס טיט מען נישט פאר די קינדער? די גאנצער קאנטרי איז נאר פאר זיי. פון עש"ק 8:00 אינדערפרי, ביז 15 מינוט פאר'ן זמן ש"ק בין איך געווען 3 ביי וואל מארט, 1 מאל אין געז סטעשיאן, 2 מאל אין דער שכינות'דיגער קעמפ אין מקוה. דארט זאגען די מבינים איז די שויער'ס גאר געשמאק, צו דער זעלבע צייט האב איך זיך אנגעהערט אזויפיל לשון הרע'ס די והותר פאר א גאנץ זימער. פארשטייט איר אליין איך בין גארנישט מקבל. נאך אזאך בין איך געוואור געווארען דארט אין מקוה אז מיין שוואגער האט די לענגסטע בארד אין גאנץ וויליאמסבורג. אויך איז ער מיר מסביר זיינעדיג אין בור אז דער גאנצער טעם פארוואס ער שיקט די העמדער צום דריי קלינער'ס איז כדי ער זאל האבען א פאפען-דעקעל אויף ווי צו לייגען זיינע נאסע פיס אין מקוה. 6 מאל בין איך פרייטאג געגאנגען אין גראסערי, 1 מאל אין פיצא סטאר, 1 מאל אין פארמאסי,1 מאל אין בעקערי (30 מינוט געשטאנען אין דער לייען צו קויפען חלות) ווען נישט עס קומט דער שבת ביז אייניגע סעקונדעס בין איך נאכאמאל ביי וואל מארט קויפען א קראק-פאט וואס מען האט אויך פארגעסען אין שטאט. ליכט האט מען געבארגט פונעם שכן. די געז רענטש וועט האפענטליך ארבייטען קומענדיגע וואך, האט מען געטראגען דעם טשאלענט צי די שוועסטער וואס האט נאר פלאץ ביים עק פינעם בלעך ווייל די געז רענטש איז גאר קליין. אהה די קאנטרי איז א מחי'ה. די שאוער דויערט פאר די רבנית הצדיקת א דריי פערטעל שעה צוליב די שוואכע פלוס פון וואסער און אויך ווערט עס קאלט איעדע 15 סעקונעדעס און גלייך דערנאך בריעדיג הייס און צוריק קאלט אן קיין שום ווארענונג. וואס וועט שוין זיין די קומענדיגע וואך ווען אלע קאנטרי איינוואוינער וועלען שוין זיין דא און דער באנוץ וועט זיין גרעסער? די וואך רעגענט אזוי, מיט אזעלכע רעגענעס מיין איך לוינט זיך ליבערשט צו וואשען אין די גאס. מען דארף גיין אין שוהל די קינדער זענען נאך נישט צוריק אין באנגעלוי, עס רעגענט ווי קענען זיי יעצט זיין? עס איז האמיד, עס איז הייס, ס'גיסט אלעס איז מאראסטיג אלעס קלעבט, די קינדער גייען אין ווינטער שטיוועל עס איז אבער אלעס כדאי, מען קומט דאך נאר פאר זיי, איך קען אפילו נישט עסען דעם טועמי' אין פארטש ווייל עס רעגענט אריין פון אלע זייטען אין איך האב עס מורא צו זאגען הויעך אבער עס דוכט זיך מיר אז די בינען האבען אויך אזוי ליעב דייקא מיין באנגעלוי, פונקט ווי די עקרת הבית. והשלישית האב איך מורא אז די קיגעל וועט זיך צו קלעבען צו איינע פון די 7 פליגען כאפער'ס. א אויפגעלייגטער שכן האט זיך מיט מיר געווערטעלט אז ווען איך וויל איינעם אנצייגען וועלכע באנגעלוי איז מיין זאל איך נאר זאגען "די פארטש מיט די מערסטע פליגען כאפער'ס". איך קום אריין און שוהל, א יעדער אן אויסנאם גיט מיר א האסטיגען שלום עליכם איך דערמאן זיך פון מיין שבת באווארפען אלעס ברימט זיך אינטער ווער איס דעס? מיט וועם איז ער געקומען? און ווער ווייסט וואס נאך זיי רעדע. איך ענטפער יעדען רואיג און געלאסען איך האב איבער גענומען ניסענצווייג'ס באנגעלוי. אזוי? וואס האט פאסירט אז זיי קומען שוין נישט? איך ווייס נישט! אקעי וועלקאם, וועסט הנאה האבען, שכויעך, הודו לד' כי טוב....וידבר איך זעץ מיך אראף, איך דרימעל, איך חלום אז איך בין געבליבען אין שטאט אויף מיין באקוועמע בענקעל, עס איז פיין קיהל, איך בלעטער מיינע ספרים. כ'האב מורא זי חלומ'ט דאס זעלבע... אינמיטען לכה דודי רוקט אן א קליינער פעשליכער און פרייליכער אינגערמאן, רויטע בעקעלעך, קוקט אויס שטארק אויסגעשלאפען און גוטמוטיג. די נשמה יתירה ליגט אים ערגעץ צווישען די ירושלים קיגעל און די פיינע דרימעל וואס ער האט קוים פארענדיגט. ער געט מיר א ברייטען שלום עליכם זיינע קליינע הענטאלעך פארען אריין טיף אין מיין בעקיטשע. הע? האסט דיך באזעצט אויף מיין פלאץ? שאקעלט נאך אלץ מיט די הענט און לאזט נישט נאך. אהה אנטשולדיגט איך האב נישט... ניין סי גיט כעל מיר גיין זיצען ערגעץ אנדערש, נאא בלאב זיצען איך וועל שוין טרעפען. איך גיי צום נעקסען טיש און ער לאכט ווי א זיבעלע, מורמעלט אינטער, אינגערמאן! קום צוריק...... אךךך פעלט נישט אויס. נאכען דאווענען זאגט ער מיר כאף דע האסטעך נישט באליידיגט, ווייסטאך יעדער האט ליעב זיין מקום קבוע. איך פרעג אים צו אויפען טרעין איעדען אינדערפרי האט ער אויך א מקום קבוע? ער זאגט מיר, ביזט א אויבער חכם הא? וועמעס באנגעלוי האסטו דא איבערגענומען? ביזטע געווען אין מקוה דא? ניין אין שכינות, אך א שאד, מיין ווייב מאכט די קוגעל דארט קום נעקסטע וואך וועסט קענען קויפען אויווער-נייט קיגעל, 4 דאללאר א סלייס. גיט שאבעס. פארזעצונג קומט אי"ה (פונעם לעפ טאפ אין קאנטרי אויב אלעס וועט גיין כשורה) תוקן על ידי - קרעמער - 02/09/2005 18:17:15 עס איז שוין דאס צווייטע וואך וואס איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכט, איך שלעפ זיך ארויס מיט באקסעס און שאפינג בעג'ס, שעפשענדיג דערביי מיין שטילע ג-ט פון אברהם געבעט צו השי"ת, אז די וואך זאל נישט רעגענען, די וואך זאל די סווימינג זיין אביסעלע מער זויבער, די מקוה פלאר זאל זיין ווייניגער מאראסטיג, די וואך זאלען די מאסקיטויס רחמנות האבען אויף מיר, די עיר קאנדישען אין שוהל זאל ארבעטען צו מיין ריכטונג, דער גבאי זאל מיך אויפהערען פרעגען כהן? לוי? די שכינים זאלען אויפהערען פרעגען וועמעס באנגעלוי איך האב און אזוי ווייטער. מה נאמר ומה נדבר. עס רעגענט עס מבול'ט אן אויפהער און פונקט ווען איך וויל זיצען אויפען צאם-לייג-בענקעל אדער נאגיאד. מסתמא זענען מיר זינדיג און מיר זענען נישט זוכה צו דעם גשמיכם בעיתם. די מאסקיטויס האבען זעהט אויס געהאט א דרינגענדע גענעראל פארזאמלונג און באשלאסען פה אחד מיר צו צאפען דעם דם התמצית. פרייטאג פארמיטאג, איך גיי אין חדר צום מלמד איך וויל הערען וואס מיין משה'לע טוט, דער מלמד וואס האט קוים שני שערות פרעגט מיך צו ער קען די חומש, איך זאג אים שטילרעהייט, בלא. זאגט דער מלמד. איר דארפט פארשטיין, ער איז זייער פארשפילט, איר ווייסט דאך אין קאנטרי די קינדער זיצען נישט איין, איר ווייסטאך, איר ווייסטאך... כ'האב אים נישט געוואלט זאגען, ביזט נעבעך נישט שולדיג. שולדיג זענען די מנהלים וואס האבען דיך גענומען פאר מלמד, און די קינדער זענען די קרבנות. איך פרעג משה'לע וואס טוט מען אין חדר א גאנצען טאג? מען האט אזויפיל פאן. דער רבי רעדט מיט אלע רבי'ס, מיין רבי האט מיך נעכטכן געשיקט צו זיין באנגעלוי אהיים טראגען טאמעטע זיפ מיט לאקשען. אונז מאך מיר א לעבען... דער גאנצער לאנגער פרייטיג, שבת, און זינטאג וואלט מן הסתמא אדורך כמעשה ווען נישט די נייעס קומט פרייטאג פאר'ן זמן אז די שווער און שוויגער האבען באשלאסען מיך צו קומען באזיכען. עס קען דורך גיין א גאנץ קאלעכדיג יאר און מיר זעהן זיך ערב יום כיפור און חול המועד פסח. היי יאר האבען מיר די זכי' אז זיי קומען אפשטאטען א באזוך אין מיינע מוסדות זונטאג גאנץ פרי, איך מיז אייך אוודאי נישט פארציילען אז לכבוד דעם האב איך שיעור נישט געמיזט פארבען די באנגעלוי ווען נישט איך נעם אפיהר דעם קאנטראקט און צייג די רבנית אז דאס איז בפירש קעגען די תקנת הבאנגעלוי, וואלט איך געמיזט קאלעכען דעם פארטש. געזאגט האבען זיי צו ערשיינען אום 12 נאכמיטאג, זעהט אויס אז זיי האבען געוויסט אז איך האב אנדערע זאכען אויך צו ארלעדיגען זענען זיי אנגעקומען ערשט 2 אזייגער, מיט ברענגענדיג מתנות פאר די קליינע כאילו מיר וואוינען אין בראזיל און מען זעהט זיך יעצט צום ערשטען מאל נאך א שמיטה. איבעריג צו זאגען מיר האבען זיי סארווירט פון יעדען געשמאקען מאכל וואס מען האט נאר געקענט אפקאכען אין די פאר שעה פון צופרי, ווארימע און קאלטע קאווע, איינגעמאכטץ מיט געבראטענ'ס, קאלטע לעמאנעיד און ווארימע טיי. די גאנצער קאלאני ווייסט שוין צו זאגען פונעם גערויך אז מיר האבען היינט געסט. כ'האב אליין נישט געדענקט פון שנה ראשונה אז די שוויגער האט ב"ה אזא צוויי פאכיגען אפעטיט. מיר האבען געמיזט שיקען א קינד ברענגען פון גראסערי נאך ראלל'ס און אייז קרעים, פלעסטיק קאפס און נעפקינ'ס. דער שווער איז גוטמוטיג, ער גייט אריין אין אלע צימערען, באטאפט אלעס כאלו מיר האבען אים געדינגען צו זאגען זיין מבינות, ער מאכט בילדער פון אלע קינדער און קאמאנדעוועט זיי זאלען זאגען טשיז און לאכען. ער מאכט א הלצה אין דאס גאנצע ב"ב שמייכעלט מיט חנופה. וואס ווי ווען, עס איז שוין מנחה טיים, דער שווער קומט מיט מיר דאווענען מנחה, ער באגריסט איעדען פארביי-גייער כאילו ער איז ביי זיך אין פאבריק. אינמיטען וועג צום שוהל גייט ער צו די קאר נעמען א טוט-פיק. ער זאגט מיר צו שטיל, דער אינגערמאן דארט קוקט אויס ווי פעטער אשר'ס זוהן? הא? און ער לויפט צו, שלום עליכם מענדל! אה אנטשולדיגט, סע האט אויסגעקוקט. סארי.. פון שווימען היינט איז מאן דכר שמיה דער איינציגער טרייסט האב איך אז היינט פארט מען נישט צו וואל-מארט. פארען אוועק גיין פרעגט ער זיין טאכטער נו האט ער ליעב די קאנטרי? זעהסט כא דיר געזאגט "הי איז גאנע לאוו איט", ביייי די ששת ימי המעשה אין שטאט איז א מחי'. (ששא פארציילט נישט אין קאנטרי) קודם די סאפער'ס יעדע נאכט, עס איך ענדליך גענוי וואס איך האב ליעב און ווען עס שמעקט מיר. איך קען נעמען דעם צייטונג עס צועפענען אויפען גאנצען טיש און לייענען בשעת'ן עסען, קיינער שטופט נישט, קיינער שרייט נישט. אלע בריוו און פאסט ליגען אויפען טיש אומ-געעפענט. די שטויב זאמעלט זיך אויך אן, איין שיכט נאכען צווייטען וואס א טאג עס גייט פארביי. די מיסט ארויס טראגען? נישט דא קיין מיסט. איך הייב אן טראכטען אז דער אלטער בחור וואס וואוינט אויבען העכער אונז איז נישט אזא נעבעך ווי זיין מאמע מאכט אים. א גרויסע מצוה האב איך אויף מיר מקבל געווען לע"נ מיין עלטער מומע וואס איז אוועק פארגאנגענעם שבועות. יעדען טאג ווען איך רעד פון שטאט צו די קאנטרי זאג איך אייביג אז אין שטאט איז דער היץ אומדערטרעגליך. ווי די אלטע לייט אין פלארידא האבען ליעב צו הערען ווינטער אז אין נוא יארק איז ביטער קאלט אין עס שנייט אן אויפהער, אזוי האט זי ליעב צו הערען ווען איך זאג אז אין דער שטאט דא איז 107 די גראד, עס שטינקט די גאסען, מען קען א הינט נישט ארויס לאזען, די עיר קאנדישען קען נישט גענוג אפקילען די דירה. זי פריידט זיך זייער און איך האב א מצוה רבה. די דריטע וואך, איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכמיטאג גאר פרי, צו אריין כאפען נאך איידער די ראש-אוייער הייבט זיך אן, ווי טייל גיטע פריינד האבען מיך ג'עצה'ט. צו מיין מזל האט א מאטאר ביציקעל זיך איבערגעדרייט אפאר מינוט פאר'ן דשוירדש וואשינגטאן ברידזש, אלע אויטא'ס זענען געקומען צו א שטיל-שטאנד. ווי עס איז דער דרך ביי אונז זענען אפאר נייגעריקע אידען ארויס געקומען אויף די נאקעטע הייוועי, זיך געמאכט וויכטיג. איינער איז מיך געקומען פרעגען צו איך דארף נישט אביסעל טרויבען. פון א צווייטע ווען זענען ארויסגעקומען 3 אינגעלייט אנגעטון אין גארטלעך און געפרעגט צו כאב שוין געדאווענט מנחה. יא, מנחה האב איך געדאווענט היינט געדאווענט בידידות, מעריב ביים מעריב פלאץ איך קום אן אין די קאנטרי האלב שיכור גאנץ הונגעריג איך פאל אנידער א ג'הרג'טער אין די דינע מצה מאטראצען וואס מיין עלטער זיידע איז נאך געשלאפען דערין ווען ער איז געווען אין שפיטאל אהיים קומענדיג פון מונקעטאבער. פרייטיג צו נאכט'ס גיט אויסגעריט און אויסגעשלאפען. איך שפאנציר אריין מיט די 2 קליינע, די פיאות פריש געמאכט מיט דיפערידא. אין קאנטרי זענען זיך רוב חסידים מקיל מיט צו ברענגען די גרויסע מיידלאך אין ביהמ"ד אריין, איין אזא איד ברענגט מיט אלע זיבען קינדער אין שוהל מיט די פעדזשאמעס, מיט די באטיס אלעס וויינט אדער שפרינגט אויף די טישען, דער טאטע וועלענדיג זיין א עכט גיטע בעבי-סיטטער האט געהייסען דאס קליין מיידאלע צו גיין צונויף קלויבען אלע פעפער'ס אין שוהל, זי איז געגאנגען צונעמען פון יעדען די עלים לתרופה'ס און די אנדערע פלוג בלעטלעך יעדער האט געברומט, א אלטער האט זי אנגעשריגען ארויס פון שוהל!. עס האט זיך שיעור נישט איבער געדרייט די שוהל ווען נישט דער טאטע האט געהייסען זיין גרויס אינגעל איר אהיים טראגען צו דער מאמע פעמפערען דאס קינד. איך בין די וואך אנגעקומען אין שוהל נאך איידער הודו. די זעלבע גיטע פריינד הייבען אן דער וועכענטליכער קאנטרי פזמון, אודך, ווען ביזטו געקומען יאנקעל? טאקע נעכטען? הע? ווילאנג האט געדויערט דער וועג? אזוי? טראפיק פאר'ן ברידזש? ווער הייסט דיר נעמען דעם דזשי דאבעליו? נעקסט-טיים נעם דעם האלענד טאנעל? שוין ב"ה אדורך דאס ערשטע קרייץ פארהער. יעצט קומט דער שכן פון די צווייטע זייט טיש, גיט שבת יאנקעל ווען ביזטו געקומען? האסטע געקויפט מיין ווייב'ס קוגעל? כאדיר געזאגט עס איז ווערט 4 ראניש. ווילאנג האט געדויערט די וועג? אזוי? געווען אין טראפיק? איך זאג דיר די בעסטע איז ארויס צו פארען זייער שפעט ביינאכט, שוין עניוועי נעקסטע וואך מערצעשעם קאל מיך, מען קען זיך נישט פארלאזען אויף סי-בי-עס. לכו נרננה... דער קליינער שכן איז היינט מלא טענות, ווייטער צוגעשיקט דעם זעלבען בהמה חזן ווער שיקט אים צו? יעדעד וואך זיכט מען אויף דעם גרעסטען פעניאק?! אךךך מע דארף מאכען דא א אייגענע אינגעלייט מנין... אלץ פראטעסט האט ער נישט מיט געזינגען נישט לכה דודי און אויך נישט לא תבושו. מעריב האט ער איבערגעהיפט מיט איין געניץ, אויפגעשטאנען צו עלינו לשבח, ביים זאגען גיטשאבעס איז שוין דער סימן פון שטערען געווען אינגאנצען אויסגעמעקט. איין מינוט, דער זעלבסט געקרוינטער גבאי האט עפעס אויסצורופען, היינט נאכט וועט פארקומען א באטטע לכבוד די יארצייט פון חאצ.. רבי זי"ע, איך פרעג מיין שוואגער א אלץ-ווייסער אויב עס איז דא אין קאנטרי איין חסיד פונעם חאצ.. רבי'ן? ער מיינט אז ניין, אבער מע שמיעסט אין קאנטרי אז ווען דער גבאי האט נישט אויסצורופען א זכור אדער א הודעה איבער'ן עירוב פארופט ער א באטע. נישט קשה. אויפען וועג ארויס כאפ איך א פריינטליכען זעץ אין רוקען פון מיין נייעם ידיד אום יענער עק קאנטרי, יאנקעל! מארגען נאכט וויל איך דיך זעהן ביים וואלי באלל. הערסט. דריי דיך נישט ארויס. העסטע קומען? איך טרעף דעם מענעדזער און פרעג אים פארוואס מיין פריזער ארבעט נישט כדבעי, און ווען גייסטו פאריכטען די סקרין אויפ'ן פארטש. ער זאגט מיר לאמיר נישט רעדען דערפון שבת, פאריגע וואך האט ער נישט געוואלט רעדען דערפון ווייל די ערשטע צוויי וואכען האט ער וויכטיגער'ס צו מסדר זיין, צוויי וואכען צוריק האב איך אים אויך געוואלט זאגען אבער צו פוהל קונים זענען געשטאנען ארום אים מיט בקשות, לויט ווי עס קוקט אויס האט ער א גאנצער זאק מיט תירוצים, גיט כ'עלל צו ווארטען א וואך. ער שרייט מיר נאך קיינעמ'ס פריזער ארבייט נישט גיט. שבת בייטאג זאגט מיר מיין נייער ידיד דער קליינער ראולי-פאולי. גיי זעץ דיך אוועק אויף יענער טיש, נישט דא לעבען מיר. וואס איז שוין ווייטער? ער מאכט א גאנצער הקדמה, מיין צווייטער קאזין אין אנטווערפען האט געהאט א צווילינג, צוויי אינגלאך, נאך 6 יאר, איך האב לכבוד די שמחה נעכטען נאכט געגעסען צוויי שאכטלעך זכור באנדלעך. איך האב אים באדאנקט און זיך געגאנגען זיכען א ניי פלאץ. מיין נייער שכן האט נאר געוואלט וויסען אויב איך בין באבע יוטל'ס א אייניקעל, ער האט א חשד מיר זענען קרובים. שלוש סעודות די וואך האט דער מענעדזשער פון קאנטרי געגעבען הערינג נאך די מאמע'ס יארצייט, איך בין אים געגאנגען זאגען לחיים, זאגט ער מיר מיט א דריק אין די האנד, לחיים לחיים, די נשמה זאל האבען א "תיקון". קוקט אויס עס איז די ערשטע יארצייט. איך מורמעל אים אריין אין אויערען דער אייבערשטער זאל העלפען זאלסט קענען פיקסען די פריזער די וואך אז נישט... אקעי! בלי-נעדער, זאג דיין ווייב זאל מיך דערמאנען מיטוואך נאך 3 אזייגער! מוצאי שבת אונזער גאנצע באנגעלוי איז איבער געדרייט פון אויבען אראפ, אלע יחנה'ס האבען באשלאסען זיך אפקילען שלוש סעודות אין מיין קאלטע באנגעלוי אנשטאט זיצען אין די היץ אינטערען בוים, ליידיגע פלעסטיק קאפ'ס, א טאן מיט פאפיטע שאלאכטץ, צוויי דריי געניצטע פעמפער'ס און וואס נישט איז באלאגערט און אלע צימערען, די באנגעלוי פליט ווי נאך א ערד ציטערניש. א שעה נאכען זמן איך מאך הבדלה, זי זאגט מען מיז גיין אין פיצא סטאר שוין, איך בין זייער הינגעריג איך וועל מן הסתם זיין אויף ביז פארטאגס צו קלינען דעם שמיץ. קענסט גיין שפילען וואלי באלל? זינטאג אינדערפרי איך וויל זיך אביסעלע וואויל גיין און בלייבען שלאפען שפעט, ניין! נישט דא אין קאנטרי, נישט היינט. וואס איז? דיין מאמע קומט נאכאמאל? ניין עס איז וויזיטינג דעי! מ'דארף גיין באזיכען די שוועגערען און הוידעפלאץ קאנטרי, אבער עס איז נאך קוים 11 אזייגער אינערפארי? נו מען דארף גיין קויפען א גרילל, פלייש, צוגרייטען, איינווייקען, אפאר קלייניקייטען אין וואל-מארט. איך קום אהיים פון שוהל און מען פארט קיין וואל-מארט, דער וועג קען איך שוין שלאפעדיג, די מיידלאך ביים טשעק-אויט שמייכלען זיך אינטער זיי ווייסען אוודאי אז העלפט זאכען ברענגען מיר צוריק קומענדיגע וואך, אדער אפשר ווייסען זיי נישט? אויפען גנב ברענט דאס היטעל. די וואך האבען מיר געטראפען געוואלדיגע מציאות, איך וויל נישט שרייבען כדאי קיינער זאל עס נישט אויסכאפען. אין וואל-מארט זעה איך, מער ווייניגער גייען אלע נשים צדקניות אנגעטון יונטעף'דיג, אלע מענער מיט די אראפגעלאזטע נאז. פארוואס? אחוץ די שנה ראשונה'ס וואס זיצען נאך אויף קעסט. איך טרעף א חבר פון ישיבה ער פארט ארום און א שאפינג-וואגאן, אלע 3 קינדער אינעווייניג, די שיך אויסגעטון. ער זאגט דא איז פיין לופטיג, איך טרעף מיך דא אייביג מיט אלטע גיטע פריינט, איך שטיי נישט די פרוי אונטער די פיס. איך זאג אים ער איז נישט דער ערשטער וואס האט ערפינדען די המצאה. עס דויערט 20 מינוט אויסצוגעפינען אז באנגעלוי 24 געפינט זיך גאר לעבען די אנדערע אריינגאנג צום קאנטרי, יעדער שיקט אונז אין א אנדערע ריכטונג. מיר קומען אן, קלאפען שוין אין די באנגעלוי מיט א אויפגעהייטערטע שטימונג, 5 גרויסע שאפינג בעגס, גרייט זיך צו וואשען אין מאכען שלחן עורך. זי איז ניטאמאל אין קאנטרי, די שכנ'טע זאגט אז זיי זענען (אויך) געפארען קיין וואל-מארט קויפען א גרילל. מיר ווארטען א שעה און יעצט קענען מיר עסען דאפעלט. דער שוואגער פרובירט זיך אליינס נישט צו נער לייגען, ער זאגט, דער עיקר איז נאר די פאן, נישט דאס עסען אמת? ווען נישט די קינדער האבען שוין נישט קיין געדולד און לויפען אריין אין אלע ארומיגע באנגעלוי'ס, עס איז הייס, זיי האבען נישט ליעב קיין געבראטענ'ס, גיט מען זיי ברויט מיט אבעקאדוי. דער גאנצער קאלאני איז שוין פארויכערט, מיר ווייסען נישט צו עס איז צופיל ברען-שטאף אדער צו ווייניג שטיינדלאך, ווי דער שטייגער אין אזא פאל ווי ביים פייער ערב פסח יאווען זיך תיכף אפאר מומחים אין מלאכת הגרילל יעדער לייגט צו פעך און שוועבעל, אלע גיבען מיר שלום עליכם מיט די פעטע הענט און פרעגען צו איך קום פון שטאט אדער פון א אנדערע קאנטרי. די צוויי נייע גרילל'ס פלאקערען, נישט דא מער ווער עס זאל עסען די סטעיק. זיי שטייען פארשעמט, ווען זיי קענען ווען רעדען שרייען זיי הויעך "אלעס טוט מען פאר די קינדער". פאר מיר פארען אהיים פרעגען זיי אונז אויב מיר ווילען צו פארען דא נישט ווייט, מען קען פארען מיט פערד עס קאסט 10 מוניט פאר 5 דאללאר אפילו די קליינע וועלען עס ענדזשויען, איך זאג איר מען קען פארען מיט פערד פאר אסאך ביליגער ווי 5 דאללאר. איך מיין זי האט זיך באליידיגט. די וואך האב איך באשלאסען איבער צו שלאפען זונטאג נאכט און אריין פארען ערשט מאנטאג פארטאגס, איך שטעל אן דעם וועקער אויף 4 אזייגער עס פילט זיך ווי סליחות פארטאגס. די גרינע בלעטער זענען נאס פון טוי, די וואלקענעס קומען אראפ אזש ביז צי די שפיץ נאז, דער שמעק פונעם סקאנק איז נאך פריש, די הערשען שפרינגען ארום אויף די וועגען ארויף און אראפ. דער סעווענטין איז ליידיג פון פאציענטען און פיל מיט פאליציאנטען. דער אראבער ביים געז סטעשאן לאכט אויך פון מיר, קוקט אויס איינער האט אים פארציילט אז דאס איז דאס ערשטע מאל איך זעה דעם ראוד 5:00 אינדערפרי. איך קום אן קיין וויליאמסבורג אין מיין שוהל אריין האלב זיבען מיעד און ערשעפט, איך בין שיעור נישט איינגעשלאפען אין מקוה. אפילו דער שמש פרעגט מיך וואס אזוי פרי היינט? און מיין בעה"ב פרעגט מיך א גאנצען טאג צו איך בין אקעי. אבער די קינדער האבען דארט א גוד טיים. איעדע וואך ביז דאנערשטאג נאכמיטג האב איך שוין א גאנצע ליסט גענוי פארצייכענט מיט א געפירקעלטע שריפט וואס צו ברענגען פון שטאט, אנגעהויבען האט זיך עס - ווי געשמועסט, מיט די פארגעסענע חלה דעקעל און קראק-פאט, איך קויף איין פלייש עס איז ביליגער אין שטאט. איך ברענג מתנה'לעך פאר די קינדער (נאר צו דע וואס זענען געווען וואויל). פארסאפעט שלעפ איך ארויס באקסעס מיט אייסעס, קעסטלעך סאדא און עפעל דזשוס, פעמפער'ס, צייטונגען און אלעס וואס איז מיט א קוואדער ביליגער אין שטאט. איך פיק אויף זאכען פון קלינער'ס, פון שוסטער, פון פארמאסי. און צומאל טראג איך אפ וויכטיגע פאפירען פאר די שוויגער. שכינים פון שטאט שיקען מיט מיר שאפינג בעג'ס מיט חפצים צו שכינים אין קאנטרי, אונזער נייגעריגע "נעקסט דאר" שכנ'טע מיט'ן רויטען טורבאן ביז אריבער די אויערען קוקט שוין ארויס פון הינטער די שפארע'ס מיט גרויס נייגער וואס האט מיסטער שיסטער היינטיגע וואך געברענגט. די וואך האב איך געברענגט א גרויסע באק'ס די אנדערע צופרי האט זי שוין געפרעגט הינטערוויילעכץ "איי דאונט מיען טא בי נאוזי באט וואט דיד יאר האזבענד שלעפ אוט לעסט נייט"? איט וואז סאטש עי ביג באקס, וואז איט העווי? די וואך האב איך געברענגט פאר די קליינע, שיינע בענטשער'ס. איך בין געווען מאנטאג ביי א בר מצוה, פאר'ן בענטשען קומט אריין דער טאטע פון בר מצוה בחור מיט א באק'ס בענטשער'ס. עס האט זיך אפגעטון אזא געכאפעניש, אלע האבען זיך א לאז געטון אויף אים, גרויס און קליין אפילו די אויבען אן אידען. ווי די קליינע קינדער כאפען פעקלעך ביי א באווארפען. איך האב זיך נישט געקענט אפווינדערען וואזוי מען רייסט זיך נאך קליינע בענטשערלעך וואס אלע ווארפען גלייך אין שמות נאך איידער מען קען עס ניצען. ביים ארויסגיין האט איינער פון די כאפערס אראפ געווארפען אלע בענטשער'ס און ביי מיר אין באנגעלוי וועט דאס אי"ה באקומען א תיקון, משה'לע האט זיך געפרייט דערצו כמוצא שלל רב. נאך די שיינע אויפנאמע וואס מען שטעלט מיר אהער וועכענטלעך, דאס ערשטע באצאהל איך צוריק אלע חובות וואס זי האט זיך אנגעבארגט במשך די וואך, וויפיל הינדערט דאללאר איך זאל נישט איבער לאזען מאכט זיך אייביג עפעס אנדערש, מאנטאג קומט א פאנדזשעלוי טראק, ער רופט אויס מיט א הויעך-הילכער אז ער האט אזעלכע מציאות אז פאר אים אליין לוינט זיך צו קומען אין קאנטרי, ער האט געסטראשעט אויב ווערט די טראק נישט ליידיג וועט ער מיזען קומען די אנדערע וואך נאכאמאל. א צווייטע פרוי אין א שווארץ טיכעל מיט מענערישע גלעזער פארקויפט געניצטע ביכער אמייסטענס פון שלום בית טעמע'ס און אנדערע ביכער פון שמות. מיין רעבעצין פרעגט איר אויב זי האט נישט עפעס "די ווי די'ס"? א דריטער פעדלער פרובירט יעדע וואך אריינצושמוגלען צו מיר אין באנגעלוי א נייער טעיפ רעקארדער. וויפיל מען זאגט אים אז מיר האבען גענוג טעיפ רעקארדער'ס, דעמאלס וויל ער זעהן צו מען דארף נישט באטאריעס. אז דאס אויך נישט, לאזט ער זיך מכבד זיין מיט א גלאז ווארימע מילך און א קאקי דערנאך ווינטש ער אן אז מען זאל זעהן אסאך נחת. דערנאך גייען איעדע נאכט אנדערע צוויי גיטע פריינד נאך געלט, זיי דארפען גארנישט זאגען א צוועק, די פרויען פארשטייען שוין אליין בלויז פון די שבת'דיגע בגדים און די גרויסע פאקעט-בוק אז מען רעדט דא פון א גאר וויכטיגע הכנסת כלה און ווארפען אריין אויפ'ן פעטער'ס חשבון ווי מער. אטייל שרייבען אפילו אויס א טשעק. מאנכע זאגען מען טאר זיי נישט אריין לאזען אפילו אויפ'ן פארטש ווייל זיי גייען אריין אין אלע באנגעלוי'ס און קוקען זיך אומדערעקט אום, שפעט ביינאכט ביים זיצונג פארציילען זיי גענוי וועלכע איז א קלינע און ביי וועלכע עס הערשט כאאס. וועלכע האט אנגעטראגען א גלעזעל קאלט וואסער און וועלכע האט נאך 10:30 געהאלטען אינמיטען באדען די קינדער. מיין פרוי האט זיך שעמעוודיק פארענטפערט פאר איין אזא געלט גייערקע. אז זי האט פשוט נישט פארוועם אויך צו גיין נאך צדקה. יעדער גייט דא. זאגט יענע איך וואלט נישט געגאנגען אבער איך האב זיך שוין נישט אנגעטון "געהעריג" דריי וואכען "איי זשאסט העד טא געט דרעססד ענד געט אייט אוף מאיי באנגעלוי" (איך האף זי לייגט כאטש אריין דעס בינטעל קעש אין א פישקע אריין.) איין נאכט פארען אלע פרויען אריין צום טאון קויפען סאפט -אייז קריעם און שפאצירען אויף די ראוד'ס ביז אינדערנאכט אריין, עס קאסט א בעבי-סיטטער. די צווייטע נאכט איז דא א פלעי ביי די שכינות'דיגע מיידעל קעמפ די הכנסה גייט פאר צדקה (איין ברטונרה האט גע'פסק'נט אז מען קען אפילו די קאר סערוויס צאלען פון מעשר געלט), די דריטע נאכט זעהט מען סלייד'ס פון לשון הרע, דאונעשען איז נאר 10 דאללאר. מיטוואך נאכט וועט זיין א דרשה פאר פרויען און גרויסע מיידלאך איבער דאס ענין פון ווערים אין פרוכט. ביי ענדע וואך איז א וואונדער זי איז א בעל חוב? יענע וואך איז געקומען א טראק וואס פארקויפט דזשולערי זי האט מיר געקויפט א מתנה א פאר אויער-רינגלעך אויב איך וויל אמאל איר געבען א מתנה זאל איך האבען גרייט. מעשה גאבעליר. איך וויל נאר וויסען פארוואס קומען זיי דייקא ווען די מענער זענען אוועק? קוים עס האט זיך אנגעהויבען די דריי וואכען, איך קען שוין גאנץ כמעשה אלע שכינים ווי זיי ארבעטען און ווען זיי פארען ארויס צו די קאנטרי, וויפיל זיי האבען געגעבען דעפאזיט פאר'ן 7'טען שטאק אויף קלעסען קאר. דעקאלב וואס גייט זיין פארטיג אי"ה אויף חמשה עשר בשבט שנת תשע"א אדער אויף שבועות דערנאך. גיטע ידידים האבען מיר שוין אויך פרובירט צו פארקויפען לייף אינשארענ'ס פאליסי, מען הערט דאך אזעלכע שרעקליכע זאכן. א צווייטער כולל אינגערמאן לויפט מיך נאך יעדען זונטאג צו איך ווייס נישט איינער וואס דארף אפיס פורניטשער. א דריטער וויל איך זאל ווערען מיט אים א שותף אין א 7 פעמילי וואס מען טראגט אים אן און וויסקאנסין, ער זאגט עס איז אכט מאל די רענט ראול. גיי פארשטיי. איין נאכט קאלט מיך אויפען סעל-פאון א נייער ידיד פין קאנטרי אט איז דער שמועס מער ווייניגער: האלוי יאנקעל ! יא, ווער איז? דאס איז שמעון ווער? שמעון, שמעון קאלמאנאוויטש פון באנגעלוי 3, דערקענסט נישט מיין קול? וואס-אי-מיט-דיר??? אההה וואס הערט זיך עפעס? וואס ברענגט אייך צו מיר? סתם אזוי, וואס איז נייעס? נייעס? גארנישט וואס-אי? וואס קען איך אייך העלפען ? עם עם עעעם ווייסט דאך, יעדען שבת ברענגט א צווייטער שלוש סעודות און און.. עם עםם אפשר... אזוי? ניין כאב נישט געוויסט וואס איז די שמחה? איך זעה יעדער עסט דאך אין באנגעלוי און מען קומט צוריק צום זינגען. נאא סתם, מע מיז דאך עפעס טיילען, דער גבאי וויל וויסען, סוי אויב די ווילסט ברענגען די וואך!? גיט כעל איבער קלערען! האסט א נעקסטעל? וואס איז דיין נומער? כעל דיך קליקען צו דערמאנען. ניין כאב נישט, כעל איבערטראכטען אקעי?. ארלעדיגט? גיט כעל זאגען מעכיל, זיין חבר ארבייט ביי יוני'ס דעלי. ער קען צושטעלען אלעס, עסט עם געבען א פיפציגער אין קאנטרי! זאל דיר זיין צו מצוה. איך קאל אהיים אין קאנטרי עלעף אזייגער ביינאכט אלעס איז נאך וואך, ווי מאמי? אינדרויסען (נאטורליך) טאטי.... די געסט קידוש די וואך? ניין אפשר שלוש סעודות, ווער האט דיר שוין געזאגט? מאמי האט געזאגט פאר באבי. אבער טאטי! קאנטרי איז אזוי גיט, מאמי איז ביי די לעדיס, אונז טאנץ מיר אויפען בעט, רחי האט זיך צוקלאפט, און משה שלאפט אין דיין בעט. מארגען גייט מען אויף א טריפ. מושי'ס בייק איז צובראכען, אונז האמער געהאט א באלל אין דעי קעמפ. טאטי, טאטי אין מומע חוה'ס באנגעלוי איז געווען א סקאנק... ביייייי דער שבת האט מיין שוואגער זיך פארגליסט צו עסען צוזאמען ביידע משפחות אינטער איין שלאק, איך בין דאך א גרינער אין הלכות קאנטרי, מסתמא איז עס א מנהג הקדמונים אז שבת מברכים עסט מען אין די קאנטרי צונאזאם, צונויפגעקוועשט. און טאקע ביי אונז אין באנגעלוי, מיט א רעכטע טענה, "זימער דארף מען האבען ווי מער פאן", לויט ווי איך ווייס שלאפט ער הויעך אויפ'ן קול שוין תיכף נאך די זיפ, אין א פארוואלקענטער טאג איז ער שוין נישט צווישען די לעבעדיגע תיכף נאך די פיש. אויך גידענק איך נישט ער זאל אמאל פארשלאגען צו האבען עפעס פאן אין די שטאט ווי מיר וואוינען נישט ווייט. שוין, לאז זיין אזוי. די צוויי שוועסטער האבען געגרייט אויף דעם שבת ווי עס קומט פאר א פארמעסט ווער עס קען בעסער און דער געווינער גייט קריגען א גאלדען מעדאל פון מארטא סאטוארט אליין. איינע האט צוגעשטעלע די ביינאכט סעודה, די צווייטע די בייטאג. מיר האבען איינגעקויפט לכבודם אלע ערליי זיסע אויבס, ברוינע באנדלעך און געלע זיפ מאנדלען (די גראבע). רעטעך מיט לאקשען, טאמעטע דיפ'ס מיט חריין שארפע און מילדע, חלות פון וואסער און אויך מיט אייער, כל ערליי סאדא מיט וויין, ניסלעך געזאלצענע און געבראטענע. א גאנצע גרויסע רויטע מעלוינע. ער איז געקומען פרייטאג באזיכען די שוועגערען צו זי דארף נישט א האנט. נאאא פעלט נישט אויס די גאנצע געפאטשקעריי – זאגט ער. פרייטאג צו נאכט'ס מע גייט עסען, שלום עליכם זינגען מיר דעם נאציאנאלען ניגון. "נא זינג שוין דו אשת חיל. נע זינג שוין דו סי דיין באנגעלוי, נא נא זינג שוין אבי געזינגען איך בין שלעפעריג. איידער מיר האבען געהאט א געלעגענהייט צו האבען די ערווארטעטע פאן איז גיסי היקר געווען אויף יענע וועלט מיט א שמייכעל אויף די בארד. זיין ווייב איז רויט, זי שטויסט אים אינטערען טיש, די קינדער שרייען טאטי, ווי א בער וואס האט זיך שוין געלייגט אויפע'ן ווינטער. קוים וואס מען האט אים געקענט דערוועקען אהיים צו גיין צו תיקון חצות. אלע קינדער זענען געבליבען שלאפען ביי אונז, און די פאן איז געווען העכער אלע ערווארטונגען. שבת בייטאג איז פארגעקומען אין שוהל א שמאלציגער גרויסער קידוש. שמערעל פון באנגעלוי 2 האט גומל געבענטשט אין געגעבען א פראכטפולער סעודות הודאה. פארלייפיג האט עס געהייסען אז ער האט מיט די קאר צוטרויטען א הערש, איך בין מסופק צי עס איז נישט געווען עפעס מער ערענסט. מיין חבר אלץ בחור האט געניצט דעם זעלבען תירוץ ווען ער האט גומל געבענטשט איין גרינעם דאנערשטאג צופרי. דער ראש ישיבה האט אים געלאזט רופען נאכען דאווענען און געווארענט "זעה עס זאל מער נישט פאסירען". אלענספאלס, ביי שוכן עד האט זיך שוין אנגעזעהן א פרייליכער מינע אויף די חברה טרינקער, איך האב תיכף געשמעקט אז היינט איז דא עפעס בעסער'ס ווי פשוט'ע שליוואוויטץ. אלע שפעט קומער זענען היינט געקומען צייטליך. ביים לייענען קומט צו מיר צו דער שיינער איד פון קאנטרי און פרעגט מיך אויב עס פעלט אויס ער זאל זיך פארגרייטען עפעס א דבר תורה צום קידושא רבה, א איד האט געהאט אזעלכע ניסים, גיי זאג אים אז קיינער דא אין שוהל איז נישט אויסען צו הערען זיינע דריקענישען ווען מען איז עוסק אין די מצוה פון סעודת הודאה. בין גברא לגברא זענען צוויי פריינט פון בעל הקידוש ארום געגאנגען פרעגען ווער עס האט א ברוינפען שטאפער עפענער. הכלל, נאך איידער דער גבאי האט געהאט א שאנס אויסצוריפען דער קידוש, נאך אינמיטען ברכת כהנים און מיר אלע אייניקלעך פון שבעת-הריגעל האמיר געטרינגען לעילו נשמתו, זיך גיט אנגעגעסען מיט פעטע גאלע, אייער קוכען און זאלציגע הערינג. ווי דער שטייגער ביי חסידים האבען אפאר היץ קעפ אריין געברענגט אין שוהל זייערע טעפ טשאלענט שטאלצערהייט, זאל איעדער עסען אין ווערען זאט, כמנהג הקדמונים אן לעפלעך, אן טישטיכער, מען האט זיך געריסען נאך די טשאלענט כאילו עס איז מוצאי תענית. א גרויס טייל קאנטרי האט אפילו נישט געוויסט ווער עס איז דער בעל הנס אבער יעדער האט זיך געפילט ווי א מחותן, ויאכלו ענבים וישבעו. אן אלטער איד וואס איז געקומען צו זיין זוהן צו גאסט גיט א פרעג ולשמחה מה זו עושה? זאג איך, זיי האבען ליעב דעם שבת קודש! גיי די אינגערמאן, דעם טשאלענט האבען זיי ליעב!. דער איד האט מיט גרויס תמימות אראפ געקליבען אלע ספרים פון טיש, און זאגט איבער צו זיך אליין בלשון בתמי' דעם שבת האבען זיי ליעב? גייטץ אהיים די ווייבער זענען הונגעריג. צום סוף האט דער מגיד פון שוהל יא געמאכט שטיל און געזאגט א משל מיט א נמשל איבער דעם ענין פון גיבור כארי ורץ כצבי, מען דארף זיך מקבל זיין צו זיין א רץ כצבי. איר ווילט הערען די גאנצע? חתן דינן איז היינט געקומען אין שוהל מיט די זיידענע בעקיטשע ווי צו א ברידער'ס חתונה. צום קידוש האט ער אויסגעטון דעם טלית, ער האט נאר געוואלט מען זאל זינגען ווארימע ניגונים, אבער נישט סתם ווארים ער זאגט אז ר' שלמה קארילבאך'ס ניגונים טוט אים שטארק ערוועקען צו שפירען א טעם אינעם שבת קודש און מיר אינגעלייט האבען זיך געשפירט פארפליכטעט צום בעל הקידוש, האבען מיר געזינגען און חזונ'יצט, ער זיצט מיט'ן ספאדיק די אויגען פארגלייזט און אנגעזאפעצט, ער רומט מיר אריין אין אויער אז ער פילט ווי ער ליגט יעצט אויף די אויבערשטע באנק אין דער שוויץ און באקומט א גיטען מאסאדזש אין רוקען. גיי פארשטיי א פולישע קישקע. וויפיל מיר האבען אים געבעטען ער זאל אונז זאגען ווי דער נס איז געשעהן (זיין קאר איז אומגעשעדיגט) ער טעהנ'עט בגילופין אז ער קען נישט רעדען דערוועגען אין א מקום קדוש. איך האב א שטיקעל השגה ווער די הערש איז געווען. איר ווייסט, כ'האב שטארק ליעב צו באטראכטען ווי אנדערע האבען פארגענוגען. איין בעל בשר אין קאנטרי, יעדער רופט אים דער רויטער, האט זיך אזוי אנגעשאשקעט ביים קידוש, מען האט אים געמיזט אהיים פירען מיט 2 שמשים ער האט נישט אויפגעהערט צו שרייען אויף זיינע קינדער גייט'ס אהיים זאגט'ס פאר מאמי אז די טשאלענט פון מיסיס הארטשטיין איז דעלישעס. א צווייטער וואס איז געווען אויף גאסטעריי שבת ביי אונז אין קאנטרי איז ארום געלאפען יעדען פרעגען צו וועם מען דארף רעדען וועגען קומען אין דער קאנטרי מערצעשעם נעקסטעס יאר. דער בעל שמחה האט יעדען איבער געלאזט אין אהיים געלאפען איבערלאזענדיג דאס גאנצע חאזעריי. דער גבאי האט געזאגט מער וועט ער דאס נישט צולאזען. נאך די ארבע כוסות זענען מיר געגאנגען צו די סעודה. די קינדער זענען אלע געווען אין די גלידערען, די געשרייען און קריגערייען עד לב השמים, מען האט געשלעפט די גרויסע הילצערנע בענקלעך ארויף אויפ'ן פארטש. זאל טאקע כל הקהל הקודש זעהן אין וויסען אז מיר האבען אסאך פאן. מען האט שוין איינגעטיילט די זיצען אלע קאזינ'ס יעדער וויל זיצען נאר דארט ווי דער צווייטער זיצט. אונזער טיש אופען פארטש האט אינגאנצען דריי שוואכע דארע פיסלעך, מיין שוואגער זאגט איך זאל פרעגען א שאלה צו מען מיז אנפילען דעם בעכער ביז'ן טאפ אויב מען איז זיכער אז עס גייט זיך סייווי אויסגיסען פונעם טיש געשאקלען. ביז מען האט זיך דערזעהן ביידע משפחות זיצענדיג אלע אויף די פלעצער זענען מיר שוין ווידער הינגעריג געווארען. מיר האבען זיך ארום געטענהט ווער עס מאכט די בעסטע בארכעס אין די מאונטענ'ס, אפילו דאס קליינווארג האט געהאט א מיינונג, מיין ניכטע זאגט אז באבי מאכט די בעסטע חלה. די אייער מיט צוויבעל האט די שוועגערען אזוי באזאלצען אז עס איז איבער געבליבען אומבארירט. זי לייגט אריין העלפט אייער אין די טשאלענט עס זאל ווערען טונקעל ברוין, איך גלויב אז א גרויס חלק כלל ישראל האט דאס זייער ליעב. מיר נישט. מיין טרייסט איז געווען איהרע טשאלענט. די טשאלענט איר'ס ווי גיט עס האט געשמעקט האט עס פארט געהאט א טעם פון די שוויגער'ס טשאלענט, מסתמא קען איר מאן נישט פועל'ן זי זאל אויפהערען אריין צו לייגען ווארשטלעך אין קעטשאפ. דאס אליין האט מיך פאראיבעלט. גרעיפ דזשוס האט זיך געגאסען ביי דער סעודה ווי מים שלנו. געלויבט איז ג-ט פארען ראטעווען דעם אינגערמאן מיט'ן ספאדיק וואס האט אהער געשטעלט אזא שיינער קידוש אזוי זענען מיר כאטש געגאנגען מקיים זיין דעם שינה בשבת נישט אינגאנצען אויף א ליידיגען מאגען. מיין שוואגער האט געשלינגען טאמ'ס און געדרימעלט. די רויטע מעלוינע האט מען פארגעסען אויפצושניידען. שבת מיטאג ביי אונז אין קאנטרי איז איינגעפירט אז אלע פארלעך גייען שפאצירען ארויף און אראפ. די מענער מיט הוילע טלית קטן'ס, די פרויען מיט ספעציעלע-פאר שבת נאכמיטאג- דאסטער'ס. פארהאן וואס זענען מקפיד צו עסען ניסלאך, ווען די טאש איז ליידיג פון קייאכטץ מאטריאל גייט מען שלאפען. ווען נישט איך זאג מיין שוואגער אז מיר האבען נישט קיין אייז קריעם אויף שלוש סעודות קומט ער פראווען די דריטע סעודה אויך ביי אונז אויף'ן פארטש. אבער אז ס'איז נישט דא קיין אייז קריעם גייט ער ליבערשט אהיים און קייעט זיינע פאפיטעס, און ווען נישט מען הערט שוין ארויס דאס זמירות געזאנג פון שוהל וואלטען מיר אלע פארביי גייער דערטראנקען געווארען מיט זיינע פאפיטאס שאלאכטץ. שפייז צו נאכטס, איז דאך א גרויסע מצוה צו עסען פיצא אדער ווי מיין ראש ישיבה פלעגט דאס רופען איטאליענע קיגעל. די וואך, נישט ווי די פארגאנגענע וואכען, וועלען מיר פארען קיין סוואן-לעיק קויפען פיצא. ווייל קיינער מאכט נישט אזוינע גיטע פיצא ווי יענער אין סוואן-לעיק. אזוי האט אליין מעיד געווען מיסיס שטיינזאלץ וואס האט פארזיכט פון די סוואן-לעיק פיצא יענע וואך. געזאגט און געטון מיר זענען אין די קאר, אלע צוויי משפחות אין מיין מיני ווען, די קינדער אין פעדזשאמעס, די 2 שוועסטער קוקען ניטאמאל ווי מיר פארען, זיי זענען אצינד פארנומען דורך צו רעדען פארוואס די משפחה פעקעטע פון באנגעלוי 41 מופט נאך נישט? זייער ברידער אין מאנסי האט דאך לעצטענס היבש מצליח געווען. מיטאמאל ווערט מיר שווארץ פאר די אויגען א פאליציאנט מיט רויטע בליטשקע'דיקע לעמפלעך האט זיך פארגליסט מיך אפשטעלען. נאר פון זיינע ריזיגע וואנצעס - וואס האט נאך נישט טועם געווען דער טעם פון א גאהל מאשין- כאפט מיר אן א ציטער. ער זאגט אז יעצט ווארענט ער נאר אבער נעקסט טיים "יא וויל געט ע טיקעט פאר ספידינג אן 30 אין ע 15 מייל זאון". טענק יא אפפיסער". ווארטענדיג אזוי אין די ליין האב איך געטראפען אן א שיעור ידידים, יעדער בלי יוצא מן הכלל פרעגט דאס זעלבע "אה שלום עליכם יאנקעל אין וועלכע קאנטרי ביזטו? דא אין סוואן לעיק? גאנץ זימער אדער נאר די צווייטע העלפט? יא, גאנץ זימער! ניין, נאר געקומען דא פאר פיצא! אקעי טעיקעיר, גיטע וואך. ווי גיט קען שוין זיין פיצא אויפען פוהלען מאגן? מיינט נישט אז די צוויי צדקה גייער האבען פארגעסען פון מיר די וואך, יעדע וואך מוצאי שבת גייען צוויי אינגעלייט ארום מיט א רעסיט ביכעל און פארלאנגען די צוגעזאגעכטצער פונעם אפיעל ש"ק. די ערשטע צוויי וואכען האב איך געמיינט אז דאס איז א צופאל, ביז איך האב זיך צוגעוואונט אז מוצאי שבת ווען איך הער 2 מילדע האקעס אופ'ן טיר ווייס איך שוין אז די שנארער'ס זענען ווידער דא. די וואך האב איך געזעהן צוויי אנדערע מרה שחורה'עניקעס מיט א פעדער אין האנד קומענדיג צו מיין באנגעלוי, איך זאג זיי קומט צוריק מארגען. נישט ווייל איך בין נישט פון די גרויסע חסידים פון די מוסד אין א"י וואס מיר אלע ווייסען אז עס איז מער לופט ווי טייג נאר ווייל איך דולד נישט אז זיי גיבען מיר נישט דעם אפשען פון זאגען ניין, זונטאג צופרי אין שוהל שטייט איינער פון זיי און פרעגט מיך ווי אזוי הייסטו אופען ערשטן נאמען? גרייט צו שרייבען דער סך. איך זאג אים קום צוריק פרייטאג און מיט דעם לאמיר האפען צו השי"ת ער וועט מיך לאזען מנוחה. די וואך מאנטאג קומט אהיים מיט מיר אין שטאט די רעבעצין זאל זיין געזונד, זי האט וויכטיג'ס צו ארלעדיגען אין שטאט, אריין כאפען אן אפוינטמענט ביים שייטעל מאכער. אויך דארף מען זעהן צו די סטאר'ס האבען שוין אריין באקומען די ווינטער זאכען, עס העלפט נישט די אינפארמאציע פון די פארבליבענע שכינים מען מיז זיך דאס אליין איבערצייגען. מען דארף אויך אויפרוימען דאס הויז און נאך אלעמען דארף מען זיך אביסעל אויסטשוכען פון זיין איינגעשפארט אין קאנטרי, די קינדער זענען צוטיילט, נישט פארגעסען אלעס טוט מען פאר די קינדער. זי פרעגט מיך אזוי אויפ'ן וועג צו איך וואלט נישט געטראכט פון קויפען א ווינטערייזד באנגעלוי מען דארף ווייניגער שלעפען. גיי זאג איר איך צייל פשוט ספירה נאך אפאר וואכען פארבליבען. דאנערשטאג צופרי רופט זי מיך אן איך זאל נישט פארגעסען ארויס צו ברענגען גענוג קעש. מען דארף באצאלען 30 דאללאר אין פיש סטאר, 70 אין גראסערי, 250 נאך שולדיג אין דעי קעמפ, 25 פאר טריפס, 20 פאר קאנטין אין דעי קעמפ. נאך 550 שולדיג פאר די באנגעלוי. ברענג אויך כאטש 100 דאללער פאר די שוועסטער, וואס פארט אריין אין שטאט די קומענדיגע טעג זי וועט קויפען ווינטער מציאות. אין עס גייט זיין די קומענדיגע וואך א טשייניז אקשען איך האב צוגעזאגט 50 דאללאר. סי צדקה, ביזט מסכים? כ'האב א ברירה? ווי האלט מיר? איך פרעג איר איך דארף שוין א קאלקעלעיטער? ניין, בעט דיין באסס א רעיס? איידער איך פארגעס, כא געבארגט פון די שכנ'טע איר ספיד בייק פאר משה'לע און ער האט עס צובראכען. מען דארף איר קויפען א נייע. רבוש"ע אזויפל אומגליקען געשעהן דעם זימער לאמיר האבען אביסעל נחת, איך זאג ערליך תפילת הדרך, די וואך זאג איך די אלע פסוקים ויעקב הלך לדרכו מיט גרויס כוונה, איך פאר דורך ביים הייוועי איך נעם ארויף צוויי אידען וואס זאגען אז זיי גייען ממש לעבען מיין קאנטרי אין וואודבארען, וואס ווייס איך? א חוץ מיין קאנטרי און וואל-מארט ווייס איך גארנישט. א גאנצער וועג האבען זיי זיך געדינגען איבער דעם געפאלענע חינוך היינטיגע צייט מען לערענט מיט די קינדער ווייניג מוסר. וויפיל דער איד א' האט פרובירט צו כאפען א דרימעל, האט איד ב' געהאלטען אין איין אויפוועקען, נא וואס זאגסטע? וועלענדיג צולייגען מיינע צוויי סענט. זאג איך דעם איד א', איר זעהט נישט דער איד דא וויל שלאפען לאזט אים געמאכט. זאגט ער, איך רעד אסאך איך וויל מאכען זיכער די שלאפסט נישט איין ביים רעדעל. איך זאג אים באלד צינד איך אן דזשאן בעטשלער און איר וועט אויך וועלען איינשלאפען. הע וואס זאגסטע? איך בין נישט קיין בעטשלער. 15 מינוט איידער מאנרוי און זיי דינגען זיך ווידער, זיי ווילען ביידע צאהלען (די 75. סענט) טאהל ביים טראוועי. ביז זי זענען געקומען צו א פארשטענדעניש צו צאהלען בשותפות. ווען זיי זעהן אז איך בין דורך מיט איזי פעסס, שלאג איך זיי פאר צו צאהלען די געז. ביידע האבען אנגענומען א שווייגעניש. אום האלב איינס אזייגער בין איך פארטיג צו בלאנדזשען און אפטראגען די אלע אידען צו זייערע בענקענדיגע הויז געזינד. ביידע אידען האלטען שוין זיכער לאנג נאך המפיל ווען איך פאר אריין אין קאנטרי צו א פארשלאסענע באנגעלוי. זי האט מורא פון א בער. זיך שעמענדיג הויעך צו האקען, קאל איך אריין ווי א גנב צו מיין אייגען הויז, מידערהייט עפענט זי מיר די טיר מיט א האלבען שמייכעל ווי איינע וואס וויל זאגען, נו שלימזל ביזט אנגעקומען? איך שטיי אויף צופרי ווען די קינדער קומען שוין באלד אהיים פון דעי קעמפ, די פלייש איז פארדארבען ליגענדיג אין קאר א גאנצע נאכט, די קינדער האבען אליין ארויס געשלעפט די פרייזעס פון קאר. זי האט בודק געווען די טאשען אין געטראפען גענוג גרינס צו קויפען א פיינעם פרישטאג וואס האט מיר געגעבן מוט אנצוהייבען דעם טאג. איך וועק זיך אויף צו דער געשריי פון די קינדער פארוואס איך האב זיי נישט אויפגעוועקט נעכטען ביינאכט. און טאטי טראג אונז שווימען. טאטי טראג אונז אויף א רייד, טאטי מען דארף גיין פיקסען די בייק'ס, טאטי מיין רבי שלאגט מיך א גאנצע וואך, טאטי די הויז זעהט נאך אויס די זעלבע? טאטי ווען פארט מען שוין אהיים? איך וויל אויך וויסען. די ניין טעג הייבען זיך אן קומענדיגע וואך, מען וואשט וועש ליכטיגע און טונקעלע, איין מאשין לועד נאכ'ן צווייטען. גאלוינען רינעדיגע זייף פליסט אריין און די נייע וואש מאשין. א מייל אוועק פון קאנטרי און איך שמעק שוין דער גערוך פון אלע ערליי בליעעטש און געוואשעריי שמעקעריי. גיטע פריינד, נייע און אלטע קומען פרעגען די זעלבע קשיא. ווי האלטסטע מיטן וואשען? א טייל אידענעס שפאצירען דורך אונזער באנגעלוי און שרייען אריין די פרוי'ס נאמען (לאמיר זי אנרופען יוטעל), זיי ווארטען ניטאמאל אויף א ענטפער נאר הייבען אן דרש'נען. היינט צופרי שרייט איינע פונדרויסען, "יוטל ווי האלטסטע מיטן וואשען? נאך איידער זי באקומט א ענטפער, פארציילט זי "איך בין שוין פערטיג"! און שפאצירט ווייטער. גייט נישט דורך 5 מינוט און יחנה נומער צוויי שפאצירט דורך און שרייט אריין, יוטל! יוטל! ביזט דארט? עס קומט נישט קיין ענטפער זי קומט ארויף אין פארטש און האקט אויף די טיהר יוטל! ביזט דא? ביזט שוין פיניש מיט די לאנדרי? איך קום צום טיהר, ניין! זי איז און גראסערי, זי גייט ארויס פון פארטש און רעדט צו זיך אליין, איי עם אלל דאן! אויך, אלע אידענע'ס ווילען וויסען וואס די שכנ'טע מאכט פאר סאפער, הימעל און ערד מיט מילעכיג'ס. איך גיי אריין אין גראסערי, אלע מיט דעם זעלבען פזמון "וואס מאכסטע פאר סאפער? אלע שטייען ביים אפענעם פריזער איינע פרעגט דעם צווייטע, וואס זאגסטו? די קינדער וועלען דעס ליעב האבען? איך הער ווי איינע פון די נשים צדקניות פרעגט דער גראסערי מאן, "אנטשולדיגט איך בין אזוי נאויזי באט וואס האט מרת. בלומענקראץ געקויפט"? איך רוף זיך אן איר ווילט מאכען וואס די קינדער האבען ליעב אדער וואס די שכנ'טע מאכט? היינט פרייטאג ערב ראש חודש אב זי וויל נישט גיין קיין וואל-מארט, איך פאר היינט אליין רואיגערהייט איינקויפען די חלות און קאקאש-קעיק. אויך דארף מען היינט אריין כאפען צו שווימען וואס מער און פערטיגען די לאנדרי פאר די 9 טעג. איך פאר דורך א יארד-סעיל איך טרעף דארט מיין חבר ער טראכט פון קויפען א געניצטער עקסערסייז-בייק, איך פרעג אים צו וואס טויג דיר דאס אזוינס? "איך ווייס אליין נישט אבער איך קען דאך נישט אוועק גיין מיט ליידיגע הענט, דאס קוקט אויס צו זיין כמעט אומגעניצט, עס איז 70% אףף". איך האב שוין איינוועגס געקויפט אפאר אלטע סאפט-קאווער'ס, דעם שבת וועט זיין אין וואס א בליק צו טוען. איינע פון די פלעצער ווי איך באזוך יעדער פרייטאג אן אויסנאם איז דער גאז סטעישאן. יעדע וואך פרייטאג מיטאג פאר איך צום סטאנציאן אנפילען די קינדער'ס בייקס מיט גאז. די וואך איז נישט קיין אויסנאם. די וואך זענען כמעט אלע קעמפ קינדער אהיים געקומען אויף שבת צו די בענקעדיגע מאמע'ס, אפגעברענטע פני'מער און פארשמירטע שבת שיך זאגען עדות אז דער קינד קומט יעצט פון קעמפ. פרייטאג צו נאכט'ס מיין שכן וואס האט א טוץ מיט קינדער און אלע ארימיגע קעמפס, פארהערט יעצט זיין 11'יעריק אינגעל צווישען שטילע און הויכע שמונה עשרה, ער יכול'ט אוודאי נישט, דער טאטע שטויסט אים ווען נישט מע דארף שוין זאגען נקדישך וואלט שוין נישט געווען ווי צו ציפען. דער אינג זאגט פאר'ן טאט'ן "קיינער קען נישט, לאמעך אפ". דעם שבת אין שוהל האט זיך געטון אויף טישען אין בענק ווען דער שמש מיטן גבאי האבען זיך געאמפערט צו מען מיז ארויס נעמען צוויי ספר תורות, דער גבאי האט געזאגט אז זיין אינגעל האט אים אזוי נאך געזאגט בשם זיין רבי אין חדר. דער שמש האט געטענה'ט אז עס פעלט נישט אויס, ר"ח לייענט מען פון פרשת פנחס עס איז נאר צוויי סדרות אוועק פון פרשת מסעי א שאד צו שלעפען צוויי ספרים. סיי ווי קיינער וויל נישט גיין הגבה. סיז א גאנצער שלעפ. ווי נאר עס טוט זיך א געראטשקע אין שוהל ובפרט שבת ראש חודש ווען אסאך פרויען קומען אין ווייבער שוהל, איין אידענע האט געהערט א געטומעל האט זי געשריגען הצלה, מער האט נישט אויסגעפעלט די גאנצע קאנטרי איז געווען אויף רעדער. מיין משה'לע איז שנעל געקומען קוקען צו איך בין אקעי, למעשה האט דער שמש אויסגעפירט און מען האט נאר געלייענט און איין ספר דער גבאי האט געשווארען נקמה. א גאנץ לייענען איז ער געשטאנען איבער א טוץ מיט ספרים און זיך געדינגען מיט איעדען בר בי רב דחד יומי. ביז דערווייל קומט דער גבאי צו מיין ריכטונג עס ווערט מיר פינצטער וואס וויל ער פון מיר? ביזט א ישראל? יא? אקעי ווי אזוי רופט מען דיך אויס? ביי מי שבירך וויל ער נישט זאגען צוה לברכם, זאג כאטש עפעס צו בלי נדר, איך מאך זיך טויב און ער מיז אראפ לאזען דאס געווער. אין די סיטי ביי אונז אין שוהל ווי איך מאך די מי שבירך'ס איז דא א איד וואס יעדעס מאל ביים עולה זיין זאגט ער בעבור שיתן מתנה לביהמ"ד, איינמאל זאג אים, הערט אויס, איך בין מסכים איר גיט א מתנה איך וויל נאר וויסען אויב איר קענט דאס ארום רעפען אין א שיינעם רעפינג פעפער. זינט דעמאלס איז ער זייער אנגזויערט אויף מיר. מוסף איז געווען צוויי מנינים, פארשטייט זיך אליין, יעדער וויל נאר דאווענען מיט'ן מנין וואס ענדיגט קודם, דער בעל תפילה פונעם מנין אופ'ן פארטש האט צו שפעט אויסגעטרעטען, דאס גאנצע מנין איז צוריק אריין געלאפען אין שוהל. דער דרויסענדיגער בעל תפילה האט אויסגעטרעטען אין זיך דערזעהן אן מזומן, און געבליבען מיט די צונג אינדרויסען. ער האט געמאכט יעלות, דער גבאי זאגט אים, ברענג שלוש סעודות אין די נשמה וועט האבן די ריכטיגע עלי'. די וואך איז געווען א מלוה מלכה פאר א רבי'ן וואס האט חסידים ביי אונז אין די קאנטרי, די צרה איז די חסידים זענען צוטיילט און זיי קענען זיך נישט פאראייניגען ווער עס זאל פארטרעטען דעם צדיק זי"ע. האט מען געמאכט צוויי מלוה מלכה'ס, נא ווער גייט אין שוהל און ווער אין פאליש? איז געבליבען ווי עס וועלען זיין מער חסידים די וועלען בלייבען און שוהל. למעשה זענען אנגעקומען 3 חסידים צו ביידען. מיט אזעלכע חסידים ווער דארף מתנגדים? א גאנצע וואך איז געווען זייער רואיג אין קאנטרי, די קינדער האבען געמאכט תשעה באב בענקלעך, געהאקט מיט נעגעל ווי גרויסע לייט און פאכמייסטער, דערנאך עס אפגעפארבט מיט פלוסיגע שיך פיץ. נאכען אפמאכען איין אזא בענקעל האט די דיינ'טע פון קאנטרי געזאגט אז עס איז העכער 10 טפחים און מען טאר נישט דערויף זיצען. אויך זאגט צו אז מען טאר נישט מאכען א תשעה באב בענקעל ווייל עס ווייזט אז מען איז נישט בטוח אז משיח וועט זיך אנרוקען נאך פאר שבת. איך וואלט געוואלט וויסען אויב זי מאכט פיש אויף שבת, אז משיח קומט וועט מען האבען גענוג פונעם לויתן. מיין קליינער רופט מיך אויפע'ן סעל טרויעריגערהייט כדת מה לעשות. איך האב עס אים מתיר געווען כלאחר יד. שמועסענדיג זינטאג צופרי אין מקוה מיט א חבר, פרעג איך אים וויפיל עס קאסט אים אפ די קאנטרי יערליך. זאגט ער מיר עס ווענדט זיך ווי די ב"ב האלט, פאר א יאר האט זי געהאלטען אין 8טען חודש, מען איז געזיצען אין באנגעלוי, צוויי חדשים און ערגעץ נישט געגאנגען, האט עס אפגעקאסט 2 אלפים ווייניגער ווי א יאר פריער. א יאר בעפאר איז זי געווען אין די גלידערען, געפארען געקומען. היי יאר האט ער לכתחילה געוואלט אויפגעבען דעם קאנטרי ווייל ער האט נישט קיין געהעריגען דזשאב אבער טאמער ער וועט עס אויפגעבען קען ער ח"ו פארלירען די חזקה אויף די באנגעלוי, גייט מען דאס יאר צוקראכטערהייט. דער באשעפער אין הימעל וועט שוין העלפען. מען האט שוין געמאכט א יחץ אויפען זימער די גרעסערע העלפט איז שוין מיט א שמיץ אריבער, אצינד פאנגט זיך אן "מען דארף אנהייבען אהיים טראגען זאכען" יעדען זונטאג ביינאכט טראג איך צוביסלעך אהיים דאס האב און גוטס. איך פאק אן די ווען מיט אלעם גיטע'ן, און די באנגעלוי ווערט גרעסער. קודם די וועקיום קלינער, די במדבר חומש. דערנאך נעם איך אהיים אפאר האנטוכער און נאך אזעלכע וואס מען האט צופיל געברענגט. די וואך מאנטאג האב איך אהיים געטראגען אפאר קלייניקייטען למעשה האב איך עס געמיזט צוריק שיקען דינסטאג מיט א שכן, עס איז צוריק געווארען נוצבאר. איעדע נאכט אויפען טעלעפון לויף איך ארום אין אלע צימערען זיכען אנדערע חפצים ארויס צו ברענגען. נא זעסט נישט מיין דיקען סוועטער? עס איז אויף די לעצטע שעלף גאנץ אויבען קוק גיט, אקעי ווייסטע וואס קען זיין סע ליגט גאנץ אונטען. קען זיין עס ליגט אין גיטי'ס שטוב. סוף וואך ווער איך געוואר עס ליגט גאר אין דער קאנטרי. זי רעדט זיך מיר אפ, עס איז נישט גרינג אין די קאנטרי, די קינדער שפירען די לויזע ווערטשאפט, זיי קענען טאן וואס זיי ווילען, טאנצען אויפ'ן קאפ, ווילען נישט גיין שלאפען (אליין), מערסטענ'ס נעכט עסט מען אייער שפייז מיט ראלל'ס אדער ברויט מיט באבעגענאש, סאפער-סנעק'ס פארשפייז, פאקסי פאפ'ס נאך שפייז. אינדערפרי ווילען זיי נישט אויפשטיין באצייטענ'ס. איך זאג איר, איך לאז זי אריין צוריק אין שטאט ווען אימער זי בארעכענט זיך. ניין! אלעס איז אקעי. "די לעצטע 4 וואכען איז עניוועי די מערסטע פאן" יעצט קומען נאך נייע משפחות. מושי קאלט מיך היינט איך זאל אים ברענגען עפעס חיות-עסען. ער האט געכאפט סאלעמענדער, ער זאגט אז ווילאנג איך ברענג אים נישט א באקס וועט ער זיי לייגען שלאפען אין די וואנע. די וואך האב איך געמיזט פארבלייבען אין שטאט ביז פרייטאג, ווי נאר די אלטע גיטע פריינד דערזעהן מיך פרייטאג אין שוהל, זיי שפרינגען צו, נא? ביזט שוין אהיים געקומען? אלע וואס בלייבען אינדערהיים זענען זיך מחזק, א מחי' דא אין שטאט, אמת? די גאסען זענען רואיג אין שטיל. א נחת ארויסצוגיין. דער אמת איז, זיי זענען גערעכט, דינסטאג נאכט בין געווען אין א גראסערי סטאר אויף ליע-ראסס ווען מיין ברידער מענדעל קאלט מיך אויפע'ן סעלעפון ער זאגט מיר ער איז ביי ליע-הופער איך זאל ווארטען אויף אים, איך שטעל זיך אויף אויף א מילך קעסטעל און שריי מענדעל! ער האט מיך תיכף געהערט פון יענעם עק. איך האב דייקא נישט א הויעכע שטימע. איך פאר ארויס צום קאנטרי פרייטאג צופרי, יעדער וואס האט מיר געוויזען (דע פינגער) ביים הייוועי, ווי פארט איר? זאג איך "קיין פאפא שטעטעל"! איר ווילט מיט קומען? ניין! פטור. געניג געהאט פאריגע וואך. ווער ווייסט וואס איך האב פארפאסט נישט זייענדיק אין קאנטרי דאנערשטאג נאכט, יא איך זעה שוין. דער שיינער איד אין קאנטרי איז מיך היינט מכבד צוגיין מיט אים בודק זיין דעם עירוב, ער רוקט מיר אריין א האמער אין ביזעם און דער מקח איז געשלאסען. איך האב זיך פרובירט ארויס צודרייען אבער ער איז נישט פון די וואס פארשטייען אויפען ווינק האב איך אים געזאגט אז איך טו דאס זייער גערען אבער נישט יעצט איך בין קוים אנגעקומען לאזט מיך אפדעכען. ער פרעגט מיך, ביזט ברוגז אויפ'ן עירוב? אבערוואז, פשוט דער איד מיין שכן רעדט זיך כסדר אפ איר רופט אים נישט צו די בדיקה. (געשאסען צווי האזלעך מיט איין קויל) פרייטאג צו נאכט'ס זעה איך ווידער אפאר ניי געקומענע עולים, אצינד בין איך שוין פון די אלטע, איך פרעג איינעם, ביסטע געקומען פאר די צווייטע העלפט? ער קוקט מיך אן פון אויבען ארונטער, אנטשולדיגט איך בין שוין דא 7 יאר, דאס יאר בין איך געווען א בעל שמחה די ערשטע פאר וואכען. צופרי אין שוהל אויף מיין שכן'ס געזיכט זעהט זיך שוין אן דער קומענדיגער תענית. ער איז היינט זייער פארכמורעט, נישט ווי שטענדיג, ער זאגט מיר גוט שאבעס מיט א האלבען שמייכעל. איך פרעג אים וואס האט פאסירט? ער זאגט איך קען נישט טראכטען פון נישט טרינקען קאווע זונטאג. איך האב אים געזאגט אז דער שו"ע איז מתיר פאר די וואס האלטען אין די הויכע חדשים. ביים לייענען דערקיטשע איך אים, וואס דאך? היינט צופרי פארציילט ער מיר, האב איך גערעכענט צו גיין אין סווימינג פאל אנשטאט די מקוה, שפעטער -פארציילט ער- כ'האב שוין געהאלטען ביים אריין שפרינגען און איך באמערק אז מים אין בו, מען האט דאס אויסגעליידיגט לכבוד די ניין טעג. א בראך. שבת נאכמיטאג, איך קום ווייטער אן גענוג פרי צו הערען פרקי אבות פון דער אויבען דערמאנטער בעל דרשן, איינמאל פאר אלעמאל לאמיך שוין הערען דעם מגיד וואס אלע אין שוהל רעדען פון אים מיט אפשיי. קיינער איז נישט אין שוהל. איך האב זיך דערמאנט עס איז א נעבירה צו לערנען היינט. יעדער יאגט זיך עסען שלוש סעודות מיט די סעודה המפסקת, אלע דא אין קאנטרי ווייסען פונקטליך וואסערע סארט עסען איז דאס בעסטע איינצופאסטען. ווען איך פאלג ווען אלע שכינים עס איך ווען גרינע טרויבען מיט פוירפעל צוויבעל, וואדערמעלאן מיט אבעקאדוי, טשיז קעיק מיט מייערען, מילגרוים מיט סמייטע. נאך מעריב האט דער גבאי אויפגעהויבען צוויי ליכט צו מאכען מאורי האש. אונזער רב וויל דווקא א הבדלה. איין וואלענטוער איז אהיים געלאפען אים צוליב טוען, ביז דערווייל האבען אלע געמאכט די מאורי אויף ווייסע ליכט אין געוואלט אנהייבען איכה. דער רב פרעגט פארוואס קענען זיי מיר נישט צוליב טון? איך זאג אים מען טאר זיך נישט נאכגעבען אלע תאוות אים תשעה באב. מען האלט שוין טיעף אינמיטען די קינות, די בעלי בתים וואס שמעקען קיינמאל נישט אריין אין שוהל אין די וואכען טעג, זעה איך יעצט וואסארען סארט היט זיי גייען. אלע קינדער שלעפען תשעה באב בענקלעך, די מחמירים זיצען אויף דיקע האנטיכער אויף דער ערד, די ראבערנע קאלאטשען אויסגעטון און אוועקגעלייגט אינטערען טיש, מאכען זיך ווי זיי זיפצען אויפ'ן פארברענטען הויז. ווען מיין קליינער קומט אריין צופארען מיט א ביגוויל אין שוהל אריין. ער זאגט מיר איך זאל שוין אהיים קומען אים געבען א אייסעס פון פריזער. ווי איז מאמי? זי ווישט די אויגען ביי די מאמע'ס. נאך די קינות האב איך געפרעגט מיין נייער ידיד וויפיל אזייגער מען הייבט אן שפילען וואלי באל? תשעה באב צופרי קלעבט זיך אין מיר אן מיין שכן טוב, דער וואס פארגעסט כסדר צו מאכען איין פיאה. ער וויל איך זאל אים היינט טראגען מיט מיין ווען באזיכען זיין בחור אין קעמפ, ווי איז דער קעמפ? ערגעץ אין ליבערטי, איר קענט די וועג? ניין אבער ער ווייסט אז מען דארף פארען דורך ליבערטי און מען קומט אן. פון 1 אזייגער קלאפט ער אין די טיהר יעדע האלבע שעה צו איך בין שוין אויפגעשטאנען. ער פארענטפערט זיך אזוי פאר די פרוי "איך וואלט שוין לאנג גענומען א קאר סערוויס נאר זיי ווייסען דאך נישט די וועגען. גיט זאגט זי אים, דא האט איר א נומער פון א קאר סערוויס וואס קען אלע וועגען, עס איז שוין מער נישט וויכטיג געווען צו פארען. איך פרעג אים ביי מנחה וואס איז געווען דער עמערדזשענסי? ער זאגט זיין זוהן האט געמאכט א נייער תשעה באב בענקעל און די הויזען האבען זיך פארהאנקעט אין נאגעל און זיך צוריסען, ער האט דאס געוואלט זעהן. פארדעם האב איך געזאלט פארען... תשעה באב ביי מנחה בעט מיך דער גבאי צו בארגען א פעדער, איך קוק ווי ער גייט צו צום מודעה וואס הענגט אויף די וואנט אז מען וועט דאווענען מעריב קוואדער צו 9 און דערנאך קידוש לבנה. ער שטרייכט אויס די ווערטער וועגען קידוש לבנה, די וועטער נביא האט שוין געזאגט פאר זיכער אז עס גייט זיין א וואלקען. איך האב געבעטען דעם גבאי'ן אויב ער כאפט יא די לבנה אינמיטען דער נאכט זאל ער מיך רייט אוועי אויפוועקען. א מזל ג-ט פארשאפט כלל ישראל אזוינע טרייע פארזארגער. ווייטער האט א איד א מזכה את הרבים געברענגט קיכען מיט קאווע פאר די אלע שוואכע אידען וואס קענען נישט אהיים שפאצירען ביז די באנגעלוי צו די ווארימע בלינטצע'ס. אלע פארגינער האבען געשריגען מע טאר נישט פאר הבדלה, אנדערע האבען געזאגט מע קען בעטען א בחור זאל מאכען הבדלה און מוציא זיין דעם רבים. יענע האבען זיך נישט געלאזט און געשריגען העכער עס איז בפירוש קעגען א רמ"א. נאך איידער איך האב אויסגעטרויטען שמונה עשרה האט שוין געפעלט א גרויס חלק פון די קיכען. לשנה הבאה בירושלים די וואך האט געזאלט הייסען אז איך בלייב אין דער קאנטרי אויף אורלויב, נאר צוליב פאראויס געזעהנ'דיגע סיבות לייג איך אוועק די וואקעישען דעי'ס לכשירחיב. מיין באלעבאס א איד פון אינטערלאנד, אין די הויכע פופציגער, פון די וואס גייען שוין אין באד-רום אן פארמאכען די טיהר. פרעגט מיך פארוואס איך בלייב נישט אביסעלע אין קאנטרי מיט די משפחה? איך לאז ארויס א טיפער קרעכץ, דעם פנים פאריקט אין א זייט. איך זאג אים איר ווייסט דאך ווי שווער סע אי דע מצב. איך שטעל אן א רחמנות'דיג מינע. איך קען דאך אים נישט פארציילען אז איך בין נישט אויסען צו באדען און פעמפערען א גאנצען טאג. אזוי? וואס קען איך העלפען יאנקעלע? זאל איך אפשר אנרופען די פרוי אויסרומען דיינע קוואלעפיקאציעס?. איך זאג אים, א וועכנטליכע צוגאב וועט זיין דער גרעסטער באווייז אויף מיינע קענטעניסען. זי פארלאנגט הארטע וואלוטע. ער קנייטשט צוזאם זיין העלער שטערען ווי די דאללאר'ס אין זיין הינטערשטע טאש, ער טוט אויס די גרויסע ברוינע ברילען און מיט'ן צוקראצטען הענטעל גריבעלט ער די אויער זייער שנעל און נערוועז. נאך לאנגע רייבערייען צווישען זיין יצר טוב און הרע, נישט לייכט איז אים אנגעקומען, ער האט נישט געוואלט זאגען ברחל בתך, ווי א שלעכטע בשורה מען מורמעלט עס אינטער. איך העל זעהן וואס עך קען דער טון, אקעי? ...."מערצעשעם די קומענדיגע פעידעי, מערצעשעם, אקעי?". עס איז נישט אזוי פויגעלדיג יעצט זימער ווייסטאך, אבער מערצעשעם, אקעי? עך וויל זאלסט זיין העפפי אקעי? כאדעך ליעב. אקעי? מיט דעם זעלבען בריללען הענטעל מישט ער יעצט אויף די קאווע מיט ציקער. איך וויל אים נישט ווייזען ווי שטארק איך פריי זיך, איך באדאנק אים מיט א חנופה -אויסגעמישט מיט ביטול- שמייכעל, בעסער ווי גארנישט, דער מצב איז דאך אומדערטרעגליך. ער קען מיך שוין, ער זאגט גיי רוף אן יוטעלע. איך רוף אן די בעסערע העלפט מיט די פרייעדיגע בשורה. "ברוך השם א הינדערטער א וואך! ער האט געמיזט באקומען הייסע ווארע היינט צופרי... ווי צוריק אין די סעקרעטארשקע יארען זי מאכט א גראדען חשבון. לאמיר זעהן: הינדערט א וואך איז 4 הינדערט א חודש, 5 טויזענט צוויי הינדערט א יאר. אויב בלייבסטו ארבעטען ביי אים נאך 40 יאר, און אויב ער איז טאקע נישט א ליגנער, און אויב ער וועט דיך נישט שיקען ליפטערען. האב איך יעצט געמאכט און איין אטעם צוויי הינדערט טויזענט דאללאר און נאך אכט הינדערט. זי זאגט זי וועט זיך מארגען צופרי בלינעדער נאך פרעגען אויף די ווינטערייזד באנגעלוי'ס. עס דארף נישט קאסטען מער ווי 200 טויזענט. איך קען האלטען די אכט הינדערט טאשען געלט. איך זאג איר, מיט די עיבור יארען קומט אויס עטוואס מער, זאגט זי, זי דארף טאקע א נייע שייטעל. די וואך איז פארגעקומען א כינע-ליציטאציע, מען רופט דאס בלע"ז "טשייניז אוקשען" אלע פרויען מאכען סאפער'ס יעדע ווייזט אירע קענטעניסען אין מלאכת בישול ואפי'. די טיכטיגע שטעלען אהער פאכמאניש א פראגראם און דער קאנטרי פארט אויף רעדער. מען האט אפילו געוואלט רופען דעם באלונער רבי, נאר מען האט מורא געהאט צוליב מה יאמרו הבריות. כ'האב עס נישט בייגעוואוינט מיט די אייגענע אויגען צוזעהן אלע פיטשאווקעס אבער ווי איך הער איש מפי אשה איז דאס געווען העכער אלע ערווארטונגען. מען האט געמאכט א ליציטאציע אויף גאנץ כינע. מיט'ן אויסנאם פונעם כינעזער פרעידענט "קום יאנג איל" זענען געווען אלע אדעל לייט אין קאנטרי, אלע האבען זיך מיט געפרייט צו די זייער וויכטיגע אוקשען. די עלטערע האבען געלאדענט די טעכטער פון אנדערע קאנטרי'ס, אלע זענען געקומען מיט די שבת אויערינגלען. די קאנטרי רעבעצין האט געברענגט צוויבעל יוך די ראש הקהל'קע האט מנדב געווען די טישטיכער מיט די שמעקעדיגע ליכט, מיר האבען צושטייער געגעבען עפעס א הייסע טאפ געשמאקע געקעכטץ, עס קוקט אויס ווי רויטע לינדזען. די גיטע גריסען האבען נישט געשפעטיגט צו קומען, מיינע גיטע פריינד האבען שוין געוויסט צו זאגען דעם אנדערען ביינאכט אין סאפער טאון אז עס איז געווען דעלישאס. ביים באל האבען מיר געווינען א בייבי קערידזש און א אומזינסטיגע סאפער פאר צוויי ביי א רעסטוראנט וואס הייסט מושי מושי. מיר האבען שוין אפגעשמיעסט אהין גיין בין כסא לעשור ווען די אטמאספער אין שטוב איז געווענליך רוישיג איך האב איר געפרעגט וואס האט מען למעשה געאויקשענט. זי האט פארגעסען צו פרעגען. "איט וואז עלאט אויף פאן. נעכטען צופרי אין טרעין -ווי שטענדיג- איך טייפ אויפ'ן לעפטאפ מיינע מעמורען. פרעגט מיך א כינעזע ווייבעל וואס פאר א שפראך און טעמע איך באשעפטיג זיך. איך זאג איר "בעליוו איט אר נאט, איי העפען טא רייט עבאייט יא" זי צועפענט אירע פלאכע אויגען, יא מיען עט? זי האט נאר געוואלט איך זאל איר זאגען וואס ווי און ווען נאר מיין סטאפ האט זיך אינטערגעריקט, זי זאגט "סי יא לעיטער" איך דערצייל עס איבער פאר מיין פרוי, זאגט זי מיר מיט א ווארענ'דיגע שטימע "זע עס זאל נישט אנקומען דער לעיטער" שבת נחמו. גאנץ כלל ישראל פאקט זיך די רענצלעך אוועק צו פארען אויף דעם שבת, קיינער וויל נישט זאגען די דאזיגע הפטורה אין זיין געווענליכער שוהל. דער שבת נאך ת"ב ווילען אלע לעקען דעם אייז קריעם אין פרעמדע פעלדער. מיז זיין אז דער תשעה באב האט אין זיך א טרייב קראפט וואס שטויסט ארויס פון שטוב אלע אידישע משפחות פון זייער זיפ קאוד און באפעלט צו פארען ערגעץ אנדערש, סיי ווי. מיין שווער זאל לעבען, וואס וואוינט אויך דא אין וויליאמסבורג פארט דעם שבת קיין לעיקוואד צום חבר'ס בעיסמענט, וואס דער חבר פארט שבת צו זיינע עלטערען'ס דירה אין מאנסי, יענעמס עלטערען אין מאנסי פארען צו די קינדער קיין בארא פארק, ווייל די געהילף ביי די זקנים פארען אויף שבת אין א האטעל אין די פאוקענויס. (איר קענט דאס זינגען מיט'ן ניגון פון חד גדיא). איך האב פארגעשלאגען צו טוישען באנגעלוי מיט'ן שכן, זי זאגט אויב איך וועל נאר זעהן איהרע באנגעלוי וועל איך שנעל צוריקציען דעם פלאן. אפילו די יעניגע חברים וואס א גאנץ זימער טרייבען פון מיר שפאס אז איך בין שוין א פארפאלענער און א פארפארענער זענען מיטאמאל אליין געווארען פון די פארעדיגע, איין אזא באשעפעניש וואס האט אפילו נישט קיין דרייווער לייסענ'ס רופט מיך אין דער קאנטרי פרייטאג נאכמיטאג, ער פרעגט ווי מען קען דינגען א קאר איבער שבת ער וויל פארען ערגעץ, ווי אימער. איך פרעג אים ווי ער וויל פארען, סי קוים פארבליבען 5 שעה צום זמן? פרעגט ער ווי ווייט איז פון וויליאמסבורג ביז סאראטויגע ספרינג פאר איינער וואס קען נישט קיין וועגען? כ'האב אים געצה'ט זיך ארויס לאזען תיכף מוצאי שבת אויף קומענדיגען שבת. מיין קליינער שוואגער'על, חתונה געהאט 3 און האלב חדשים צוריק. איז נארוואס צוריק געקומען פון א 4 וואכיגע באזיך אין לאנד, וויל אויך פארען, ער פרעגט צו מיר האבען פלאץ פאר אים אין קאנטרי, ער זאגט פאר א וויץ, איך נאך קום אן די קינדער. האב איך דען פלאץ? גיי זאג אים אין פנים אריין ניין? בסבר פנים יפות, ער זאגט ער קען באשטיין צו שלאפען מיט די קינדער אין איין צימער און ער איז וויליג מיט ברענגען עפעס עסען. איך האב אים געזאגט, ברענג ענדערש מיט א באנגעלוי, עסען קענסטו מיט אונז. באלד שטעלט ער נאך א רייע באדונגונגען. וועסטו אונז מיטנעמען מיט דיין קאר דאנערשטאג נאכט? צו וועלכען קאנצערט גייט עטץ מוצאי שבת? אברם פריד אדער מייקעל דזשעסען. (סאררי מרדכי בן דוד) צו קיין איינע! וועסטו אונז דאן קענען אהין אפטראגען און אהיים ברענגען? ווען קומסטו צוריק אין שטאט זונטאג נאכט אדער מאנטאג צופרי? איך רוף אן אין קאנטרי פארציילען וועגען דעם אורח. זי פרעגט צו מיר זאלען נישט אליין גיין אין א האטעל אריין ביז נאכ'ן קאנצערט. זי זאגט, "אבער זייער אנוועזענד דערמאנט מיך פון די שנה ראשונה", זיי מיינען אז די וועלט גיהערט פאר זיי אליין. אזוי זיס. איך זאג, "עס דערמאנט מיך ווי מיר'ן אויסזעהן אי"ה ווען אונזערע קינדער וועלען קומען אויף סאפער'ס". ערב ש"ק, די וואך אין קאנטרי דערקענט זיך דער צופלוס קע"ה, אלע קינדערלעך זענען ווידער אהיים געקומען אויף שבת מערסטענ'ס האבען פארגעסען די שבת'דיגע שיך אין קעמפ. כמעט אלע זענען געפארען מיט די "טו ווילערס" ביז לאנג נאכען צווייטען פייף. די גראסערי איז היינט פיל מיט קליינווארג וואס קלייבען זיך אויס א 'גיטע זאך' וואס די מאמע האט זיי צוגעזאגט ווען זיי קומען אהיים פון קעמפ אויב זיי פארלירען גארנישט. די קינדער מאכען פונעם מקוה א סווימינג פאל. איין אלטער איד, וואס נאר זיין נאז זעהט זיך ארויס פון אינטערען וואסער, שרייט אויף די קינדער "אז עטץ גייט נישט ארויס נעם איך שוין אראפ מיין פאסיג". פרייטאג צו נאכט'ס ביי די סעודה האט מיין שוואגערעל נישט אויפגעהערט רעדען און פארציילען פון זיין נסיעה קיין איזראעל, פאר קידוש האט ער שוין שטיל געמאכט און אנגעהויבען זיין פארציילונג. זיין נייע פרוי, א שעמעוודיגע, צוריקגעצויגען ביז גאר, האט אים פרובירט שטיל מאכען אבער דער עקסטאז האט נאך נישט אויסגעוועפט און מיר זענען געווען געצווינגען צו הערען און פארזעצונגען אלע געפלוידערעכץ און גענויע דעטאלען וואס און ווי זיי האט געפרישטאגט און גענעכטיגט אלע טעג. נאך א מזל די בילדער פון מקומות הקדושים זענען נאך נישט דעוועלאפט, ווען יא האלטען מיר נאך איצט פאר די זיפ. בייטאג אין שוהל איז געווען א גרויס געפילדער איבער א בחור'ל וואס דארף בר מצוה האבען אינמיטען די וואך און דער טאטע האט זיך געוואלט ארויס דרייען פון געבען א קידוש, אפאר אינגען האבען אים דערקוטשעט די יארען היתכן ער טוט נישט מיטיילען די שמחה מיט זיינע חשוב'ע קאלעגעס, ער האט נישט-וועלעדיג צוגעזאגט צו ברענגען זיין אייגענעם טשאלענט מיט אביסעל 3 קאליר קעיק פון פריזער. א ידיד זיינער וואס האט צוגעזעהן די סומאטוכע האט באוויליגט צו ברענגען פון זיין קישקע. ווידער איז געווען א קידושא רבא, אויף א קליינעם פארנעם. דער זיידע פונעם בחור וואס איז געקומען אין קאנטרי צו הערען דעם בחור עולה זיין האט געפרעגט א שאלה אויב ער מעג ארויסנעמען פון תפילין בייטעל א באטעל ברוינפען, צו זיין גרויס פרייד האט מען אים מתיר געווען אין עס איז געווען גענוג ווארימע באנענע ברוינפען צו שטילען דעם דורשט פון די פאר טרינקער. דער פאטער האט געזאגט ברוך שפטרני מיט שטארק צוגעמאכטע אויגען. נאכ'ן דאווענען האבען זיינע גרויסע טעכטער נעבעך געשלעפט דאס ווארימ'ס און א וועגעלע ארום געבינדען מיט האנטוכער. אלע מענער זענען אהיים מיט פארשמירטע טשאלענט און אראנדזש סאדא אינעם טלית, די זעלבע פאר אלטע לייט וואס מאכען נישט קידוש האבען מוסר געזאגט דעם בחור'ל אז ער האט געזאגט די ברכת הפטורה זייער שטיל און האבען פארלאנגט ער זאל שוין זאגען דאס פשעטעל הויעך. דער בחור איז נישט קיין נער'לע, ער האט זיי געזאגט אז זיינע חברים זענען נישט דא צו אריין זינגען. ביים וועכענטליכען שפאציר אויפע'ן ראוד ש"ק נאכמיטאג. א גוי האט אונז אפגעשטעלט פרעגען ווי אזוי מען קומט אן פון דאנען ביז וואל-מארט, איך האב זיך געפרייט אים צו געבען די ריכטיגע דירעקשאנ'ס כזקן ורגיל ווי בעת מען רבי האט מיך פארהערט יענעם פסוק חומש וואס איך האב פונקט גיט ג'חזר'ט. ער האט זיך העפליך באדאנקט מיט "איי לאוו יא גייהס". די וואך האב איך שוין יא אריין געכאפט דעם פרקי אבות שיעור, איך וואונדער זיך אז ביים אריין קומען אביסעל שפעט מאכט מיר איעדער פלאץ. שפעטער ווען איך האב זיך דערזעהן מיט א צוריסענעם הויז פון די באנק שפענדלעך איז מיר פארענטפערט געווארען זייער פלוצלימ'דיגע ווארימקייט. איך לייג צו א אויער ער פארציילט עפעס א מעשה וואס מיין באבע פלעגט מיר דערציילען אלץ קינד, פארדעם האב איך געדארפט קומען אזוי פרי אין שוהל? דוכט זיך דער מגיד און מיין באבע זענען נאנטע קרובים. נאך מעריב איז דא א איד וואס אלעמאל שרייט ער אויס "קידוש לבנה". יא לבנה נישט לבנה, יא דא ז' שלימים צו נישט, עפעס א דיבוק שרייט ארויס פון אים קידוש לבנה!. די וואך האב איך געפרעגט מיט דרך ארץ די סיבה דערפון, ער זאגט ס'איז א לאנגע מעשה, אבער בקיצור. ער האט צוגעזאגט אמאל אין חלום פאר דוד המילך צו זארגען איבער די קידוש לבנה עס זאל נישט פארגעסען ווערען פון כלל ישראל. מאדנע טיפ מענטשען עס זענען פארהאן. מיר האבען מכבד געווען דאס אינג פאר-פאלק מיט הייסע טיי לכבוד מלוה מלכה, ער איז זייער אומרואיג, ער וויל איך זאל אים שוין מיט'ן ווייב אפליפערען צום קאנצערט, ער האט פארשפראכען צו טרעפען א היטש אהיים, מיר האבען זיך אלע צונויפגעקוועטשט אין די ווען אין זיי אפגעטראגען צו איינע פון די קאנצערטען. אויפ'ן וועג זאג איך אים אריין אין די אויער אז עס איז דא עפעס א שטיקעל איסור דערויף, איך מיין אפילו איינער פון דיינע רבי'ס שרייבען אינטער אויף די קול קורא, ער זאגט אז איך זאל נישט זארגען, ער איז גארנישט ברוגז אויף זיין רבי'ן אז ער שרייבט אזוינע זאכען ער ווייסט זיכער נישט ווי שטארק די ניגוני טוט מקרב זיין אידען צום באשעפער. ווען יא וואלט ער אויך געקומען. 2 פארטרעטער פון די וואלי באלל פארבאנד קלאפען צו מיר האלב נאך 10 מוצאי שבת, איך זאל למען השם שוין קומען צום וואלי-באלל מען טיילט שוין באלד די פרישע קיגעל, איך האב נישט געוואלט גיין, זאגט איינער וואס הייסט אויפ'ן לעצטען נאמען ווייספארב אז טאמער איך קום נישט די וואך וועלען זיי ווערען זייער באליידיגט. גיט כ'על באלד זעהן. אפאר מינוט דערויף קומען די וועכענטליכע משולחים איינקאסירען די צוגעזאגעכצער ביים אפיעל. איך זאג דעם משולח ער זאל גיין ביים וואלי-באלל און אויפזיכען דעם גרויסען עושר פון קאנטרי מר. ווייספארב, ער האט ליעב ווען מען בעט זיך ביי אים אבער צום סוף צאהלט זיך עס אויס, ער גיבט א שיינע נדבה. אבער גידענקט מען מיז אים לאנג בעטען, אפילו פאלען צו די פיס, נישט אפלאזען ער איז ווי מען זאגט אין אמעריקא "לאוידעד" אינדערפרי פרעג איך מר. ווייס אויב ער האט ליעב ווען מען נודזשעט, ער האט מיך געוואלט צומורזשען. שפעטער האב איך שוין נאכגעהערט אז די צוויי משולחים האבען געמאכט סקאנדאלען, צושטערט דער גאנצער וואלי-באלל מיט'ן נישט וועלען אפטרעטען. ביז ער האט צוגעזאגט א סכום הגון אויב זיי זאגען פארוואס זיי האבען פונקט אין אים אנגעטשעפעט. די וואך פארען מיר אהיים זונטאג נאכט, אויפ'ן פארלאנג פון אונזערע טייערע געסט. איך האב זיך אויסגענומען מיט מיין שוואגער ער טאר נישט רעדען פון הייליג לאנד ווייל עס דערמאנט מיך פונעם גירוש דארט, און עס קען מיר שאטען צום הארץ. א גאצער וועג האט ער נאר גערעדט פון זיין נסיעה ער זאגט אז דאס איז דייקא א גיטע טעמע און איך וועל זיך אזוי ארום בארואיגען. ביים געז סטעישאן האט ער מיר געוואלט ווייזען דאנקבארשאפט האט ער זיך אנגעטראגען אויסצוצאלען דע קאווע. ער האט נאר געוואלט איך זאל אים איבער געבען דאס רעדעל, איך האב זיך געבעטען אז דאס לעבען איז מיר זייער טייער. איך האב אים געמיזט צוגעזאגען אויף א צווייט מאל אזוי האב איך מיר און אים מיט זיין פרוי געראטעוועט דאס לעבען פין א כמעט זיכערער אומגליק ה"י. ער האט מיר צוגעווינטשט ביים אראפלייגען אז איך זאל זעהן נחת פון די קינדער און מערצעשעם ביי די אייניקלעך. א חבר אין שוהל זאגט מיר היינט מיט באדויער "יא מ'קומט שוין באלד אהיים פון קאנטרי" נו איז וואס? איך דארף זיך נעמען אויפרוימען דאס הויז. ער לאדענט מיך איין איך זאל מיט אים אהיים גיין זעהן מיט מיינע אויגען זיין חזיר שטאל, איך ווייס נישט וויאזוי ער האט באוויזען צו טראנספארירען א ציכטיג זויבער הויז אין אזא חיות שטייג. 3 ערב פסח'ס וועלען נישט זיין גענוג צו דערקלערען דאס הויז ריין. איך האב אים געראטען זיך צו פארבינדען מיט די פולישע אמבאסאדע ווי פריער, אדער ריזיקירט ער מיט מיזען אנהייבען באזיכען זיין פרוי אין א נערווען-צוזאמבראך שפיטאל. אז מען שטעלט צוזאם דער פאזעל, קען מען זעהן די מעניא פון זיינע סאפער'ס אלע 8 וואכע. אינטער דעם טיש איז פיל מיט פלאסטיק לעפעל און גאפלען, צענדליגער טויטע פליגען וואס ער האט באוויזען צו הארגענען דורכ'ן זימער, שמוציגע אפוויש פאפיר און אלע צימערען די ווענט זענען באשפריצט פון קאלא סאדע און קעטשאפ, מארעך ביינער און אש פון ציגראטען. עפענענדיג די קינדער שטובער האט זיך מיר באוויזען א בילד וואס האט מיך דערמאנט פון הושענה רבה ווען אלע לאזען איבער די ערבות אויף דער ערד און לויפען אהיים פאר עלינו צו די הייסע חלה. די פריזער באשפריצט מיט רויטע און פורפעל פאקסי-פאפ'ס. דער פריזשדער שמעקט פון אלטע אייער און פארדארבענע פיש. איך מיין אז די נעגעל וואסער ווערט קיינמאל נישט ארויסגעטראגען נאר איבער געניצט און רעסייקעלד אלע טעג. אלע 6 דיינונג רום בענקלעך זענען פיל מיט פאסט, חתונה בריוו, אומבאצאלטע בילל'ס. דער בילד איז געווען שרעקליך, איך האב אים געבעטען ער זאל מיך לאזען רופען די פרעסע צו פאטאגראפירען די סצענע. ער זאגט קיינער וועט סיי ווי נישט דערקענען אז ס'איז זיין הויז. מיטוואך נאכט האבען מיר געהאט א ערשטע קאזין'ס חתונה, דער טאטע פונעם חתן זאגט מיר -מיט א וויש אריין די שווייס אין מיין בעקיטשע- "היינט וועסטע בלייבען לענגער ביי די חתונה ווייל די האסט דאך נישט ווי צו עסען סאפער, אמת יאנקעל?" איך האב אים נישט געוואלט פארציילען אז סאפער עס איך ביי אלע חתונות, ערשט דערנאך גאפעל איך שטענדיג אפ. אלע קרובים נאנטע און ווייטע פרעגען דאס ערשטע און ליבליכסטע קשיא, ביזט אין קאנטרי יאנקעל?. ביים טאנצען האט זיך דער פעטער אונזערער פארגליסט מיך אריין צונעמען אין זיין רינג איך זאל מיט אים טאנצען און נישט סתם שפרינגען, נאר זיינע גאנצע דריי הינדערט און דרייסיג פונט האבען געהאפקעט ווי א יונג בחור'ל, ער זאגט מיר כ'האב עס נישט געמיינט ערענסט קענסט אהיים גיין שלאפען איך ווייס די דארפסט זיין אין מאנהעטען האלב נאך 8 צופרי. ווען נישט דער רב פון זיין שוהל נעמט אים פאר א רקידה'לע, טאנצען מיר נאך אלץ. איר מעגט זיך באקענען מיט דעם רבי'לע, א רב אין א שוהל'כעל ביי אונז אין ירושלים דאמעריקע. ער קומט אן צו די חתונה מיט א ווינטער שאהל עס איז כמעט 90 די היץ אינדרויסען. עס קען זיין די סיבה ווייל ער איז נאך נישט גענוג א גרויסער ץ צו גיין אין א זילבערנעם שטעקען אן א גבאי'ן, דער שאהל איז ביי אים במקום א שטעקען צו ווייזען אז ער איז 2 שטאק העכער ווי מיר פשוטע שטייער צאהלער. שפיציגע נעגעל האט ער, צו ווייזען אז ער איז מוהל מובהק. איך געדענק אים אלס קינד, פלעגט ער מיר ציפען אין די בעקעלעך ווען ער האט מיך דערזעהן, זייט איך האב אים נישט געגעבען מוהלת ביי מיין מושי'לע איז אים ארויסגעפלויגען פון זכרון ווער איך בין. איך וואלט אים אויך נישט דערקענט ווייל איעדע פאר יאר טוישט ער זיך זיין אויסזעהן, אנגעהויבען האט ער מיט א בנש"ק'על שווארץ כאלאטעל און איינגעדרייטע בארד, היינט האלט עס ביי א בלויע געבלימטע בעקיטשע, א גרויסען פעלץ מיט ווייסע הויזען טרעגער אפילו אינדערוואכן. א 8 רייעדיגע עטרה אינטער די לענדען. די בארד צושטרויבעלט און די גאר גרויסע שווארצע בריללען וואס ער האט בירושה פון זיין שוויגער'ס מאן בזיווג ראשון, מיין טאטע האט מיר דערציילט מיט נאסטאלאגיע אז גענוי ווי אים האט אויסגעזעהן דער בארע רבי פאר'ן בראך. איך האב אים אמאל געזעהן פרייטאג צו נאכט'ס נאך די סעודה שפאצירט ער מיט א גאלדענע בעקיטשע אויף זיין גאס און זיכט אויף א בחור'ל פאר אן הויז בחור און דאס איז זיין גאנצער עונג ת"ח. איך האב געכאפט א שמועס ביי די חתונה מיט'ן עלטער פעטער, א גרויסער פילאזאף. זאגט ער מיר אז ער איז אין קאנטרי שוין 17 אדער 18 יאר צום גיטען, עס איז נישט אראפ צו שלינגען און נישט אויסצושפייען. ער רעכענט מיר אויס אז פון די 9 וואכען קאנטרי איז ער נאר דארט צוויי וואכען (פרייטאג ש"ק און זונטאג) פון דעם שלאפט ער העלפט, די איבעריגע איז ער און שוהל, שווימען, שאפפינג אא"ו. קומט אויס ער צאהלט אוועק א שיינע 10 טויזענט דאללאר פאר'ן אטעמען בערך 2-3 טעג אין די קאנטרי, סך הכל קאסט אים אפ איעדער אטעם אין זיין באנגעלוי א נישטיגע'ן הינדערטער. כ'האב אים נישט נאך גערעכענט אבער מיר אלע ווייסען אז פעטער בערעל'ס דמיונות קאמערעל איז ממש א יקר המציאות. איך האב אים געראטען ער זאל נישט אויפהערען אטעמ'ן ביז די 120 די רעסטוראנטען אין וויליאמסבורג הייבען זיך שוין אן געזעגענען מיט זייערע זימער קונדען, זייענדיג אין איינע פון די היימישע שמורגעסבורג פלעצער אין הארץ פין וויליאמסבורג. קומט אריין א חשובער אינגערמאן איך וויל נישט פורש בשמו זיין אבער ער גייט שבת מיט שיך און זאקען. ער לאזט זיך מאכען א פאסטראמי סענדוויטש, ער פארארדענט דערויף מאסטערד מיט שארפע שמיראכטץ און פארלאנגט דערצו א הייסער זיפ, "ווערי האט" שרייט ער צום ערל און קאך. אינמיטען קאלט אים דאס ווייב אריין אויפען סעל. דער אינגערמאן זאגט הויעך איך בין דא ביי פלוני אלמוני אין רעסטוראנט וואלסט געמעגט זיך אויסלערנען פון זיי וויאזוי צו מאכען א פיינע הייסע וועדזשעבעל זיפ. ער גיט איבער דעם טעלעפון צום אינגערמאן ביים שיסעל, "קענסט אפשר זאגען מיין ווייב דעם סוד צו דיינע פיינע זיפ?" צוויי נישט היימישע ווייבלעך קוקען זיך צו צום גאנצען ספעקטאל און זאגען צווישען זיך "וואט א פרענדלי קומיוניטי" שפעטער נאך מעריב זעה איך נאך דעם אינגערמאן שטייענדיג אינדרויסען פון סטאר מיט'ן פולען שאפינג בעג ארום פלאטאזירען. אבער די זיפ האט געמיזט זיין זייער שטארק הייס. די וואך בין איך ווידער ארויס צום קאנטרי דאנערשטאג אווענט, נאך איין וואך פארבליבען אין דאס געפאראכץ היי יאר איז א פארגאנגענהייט געלויבט צו ג-ט. איך קוק זיך אים אויף אן איינגעבויגען אידעל שפאצירענדיג רואיג אויף בראדוועי, עס ווילט זיך אים פרעגען צו ער פארט אויך אין קאנטרי. עס איז גרין-לייט אבער איך לאז אים אריבער די גאס ער ווייזט מיר שכויעך מיט'ן ברוינעם שטעקען. דאס לעצטע מאל וואס מיין רבי האט מיר געוויזען א שטעקען איז נישט געווען אזוי פויגעלדיג. זיצענדיג אין טראפיק אויפע'ן וויליאמסבורג ברידזש, צו די רעכטע זייט פון מיין קאר פארען נאך צוויי היימישע אינגעלייט. אוודאי צום קאנטרי, א סימן האב איך, זיי זענען אין א גיטע גיסטע, די אויבערשטע צוויי קנעפלעך אין העמד איז אים אפען, ער טרינקט מיט א שטרוי פון א קען סאדא, א גרויסע רונדיגע קאקי מיט קאלירטע ספרינקעל'ס אין די לינקע האנט. איך האב אים געוואונקען ער זאל אראפ ציען דאס פענצטער איך האב אים געזאגט ער זאלען עפעס איבער לאזען צידה לדרך אויף שפעטער, עס קען זיין טראפיק אויפען טראוועי. ער ווייזט מיר 2 גרויסע הייסע חלות אין א בעג וואס פארהויכט דעם שפיגעל, על כל צרה שלא תבוא. איך האב אים געזאגט ער זאל נישט לאזען דעם סטעיט-פאליס שמעקען די חלות. ביים אנקומען די שעפעלך ווארטען מיך שוין אפ מיט זייערע וועכנטליכע דערציילונגען פון דעי קעמפ און אויספלוגען, ווי אלע וואך ברויך איך פירען אלע זייערע דין תורות, שלום מאכען צווישען זיי און די שכנ'טעס קינדער. א שטורעמישער קריגעריי האט אויסגעבראכען די וואך צווישען די קליינע איבער ווער עס זאל אהיים טראגען די תשעה באב בענקלעך וואס מען האט געמאכט בשותפות. איך האב באצאלט א דאללער פאר מיינע קינדער זיי זאלען עס לאזען דעם שכן אהיים שלעפען. די שכנ'טע זאגט איך וואלט געדארפט ווערען א דיין. איך ווייס נישט צו דער מאן איהרע וואלט מסכים געווען. ביים אנקומען זאגט מיר די שוין פרוי איך זאל מיך גיט אויסרוען ווייל די וואך מיז מען גיט אויסניצען איידער מען פארט אהיים. איך זעה שוין אז עפעס גרויסע פלענער שפינט זיך און וועבט זיך און איר ווייבעריש קעפעל. אבער, איך האב ליעב סורפרייזעס. פרייטאג שטיי איך אויף ווען אלע זענען גיט געלאונט צוליב די פרוי'ס פלענער אויפע'ן וויקענד. אהיים קומענדיג פון דאווענען ווארטען שוין אלע קינדער מיט דרינק'ס אין די ארעמעס, מיר פארען קיין קעסטעל געים פארעם'ס. זי האט אלע נויטיגע אינפארמאציע. דער פלאן איז פיקס פארטיג, דירעקשאנ'ס פעלט נישט אויס מען פארט נאך דעם שוואגער מיט זיין חבר, זיי קומען אלע מיט. דאס מיינט אז איך וועל מיזען פארען אויף 85 מ.פ.ה. אויב איך וויל זיי נישט פארלירען. איבעריג צו זאגען די קינדער האבען געהאט פאן. א דאנק אונזער פאמיליע, האבען די לעמעלעך און ציגעלעך געהאט זייער ערנערונג. מיר זענען אנגעקומען צוריק אין קאנטרי גענוג פרי אריין צוכאפען אן-צו ווארימען דעם טשאלענט איידער דער שבת פייפער האט זיך צופיפען צום ערשטען מאל צו ווארענען אז אט קען מען שון נישט גיין אין באד אריין. שטעלט אייך פאר ווען דער שבת פייפער האט א "סנאז באטען", מיר וואלטען נאך אלע געהאלטען ביי שבת בראשית. פרייטאג צו נאכט נאכע'ן דאווענען האט דער גבאי גערופען אלע חשובע מתפללים צום זכר, א איד אין די הויכע פערציגער איז געהאלפען געווארען מיט א בן זקונים (דערווייל) ער האט נישט געמאכט קיין עסק דערפון אפילו נישט געהאנגען קיין מודעה. אבער דער גבאי וואס האט ליעב סענזאציעס האט געקלאפט דריי מאל אויפ'ן בימה און געטייטעלט מיט'ן פינגער יעדער זאל וויסען פון וועם מען רעדט. ביים זכר האבען אים אלע געווינטשען נאך א בן זכר איבער'עס יאר, ער האט האלב געשמייכעלט און האלב זיך פארענטפערט אז עס איז דא אזוי ווייניג ביער און ניסלעך. די לצים האבען אים בארואיגט איבערעס יאר וועט איר בעסער צושטעלען. אלע זענען זייער פרייליך לכבוד דעם לעצטען שבת בעפאר א חלק קאנטרי פארט אהיים, איין אינגערמאנטשיק האט זיך ערלויבט צו וואוילגיין אויף מיין חשבון, ער פרעגט מיך הויעך ביים זכר, נו יאנקעל ווען מאכסטו א זכר? איך האם אים גארנישט גענטפערט. מיט א שיכור הייב איך זיך נישט אן, שבת מיטאג ווען ער שפאצירט אדורך מיין באנגעלוי מיט זיין זיווג ראשון זאג איך אים הויעך, מיסטער... דא האסטו מיין פרוי קענסט איר פרעגען וועגען דעם זכר וואס ענגבערט דיך אזוי. מער האב איך נישט געזעהן עד היום. זונטאג, נאכען דאווענען און פרישטאג פארען מיר קיין וואל-מארט זיכער מאכען אז זיי האבען נישט אריין געשמוגעלט עפעס מציאות אן אונזער ערלויבעניש. שטענדיג קאכט זיך צווישען די שורות פון די קינדער סקול-געצייג און די לעבאדיגע פיש פעסלעך. מיר האבען אנגעקויפט געניג העפטען מיט'ן מעקער'ס, עלמער'ס קלעב-מאטריאל מיט רויטע פעדער'ס. מיר האבען איינגעהאנדעלט אזויפיל בליי מיט אויסשפיצער'ס אז די קינדער קענען יעדען טאג און יאר פארלירען איין בליי. גענוג און נאך ווייס פאפיר מיט בלויע ליינ'ס און דריי לעכער. פאר חנה'לע האבען מיר געקויפט א נייע אינגעל גאלד-פיש פאר איהרע פיש טאנק. ווי שטענדיג האבען מיר געטראפען גיטע פריינד וואס האבען אויפמערקזאם געמאכט אויף נאך אפאר מציאות ביי יענער עק. מיין צושטייער צום היי יעריגען אפיעל פאר די מוסדות פון וואל-מארט האלט שוין ביי א "סכום הגון" לכל הדיעות . איך מערק, זייט מיר זענען געפארען אין קאנטרי פילט זיך אין שטוב א גביר'ישע שטימונג, מען האט אנגעהויבען קויפען די טייערע טישא'ס און מען פרעגט מער נישט אין גראסערי יעדער זאך וויפיל עס קאסט. קאר סערוויס'עס טראגען און ברענגען צו און פון טאון. איך האף אז די פורים מאביל'ס ווייסען נישט מיין שטאטישע אדרעסס. זי האט באקומען פייגלעך און קאפ און רעדט מיט א ערענסקייט פון קויפען א באנגעלוי אין איינע פון די ווינטער באנגעלוי'ס כאחד הנגידים. פארוואס איז עס בעסער ווי א איינפאכע באנגעלוי פרעג איך? זי זאגט דארט איז דא צוויי סווימנג פולס איינס א הייס וואסער פאר ווינטער און א קאלט וואסער פאר זימער. איך האב געזאגט איך וויל גיין נאר ווי עס איז דא דריי, אויך א ליידיגע סווימינג-פאל פאר ווען איך וויל נישט גיין שווימען. ווי קען מען טראכטען פון אהיים פארען דעם לעצטען זינטאג נאכמיטאג תשס"ה פון קאנטרי אן מאכען א גרילל? איך האב געהאלטען אז עס פעלט נישט אויס, די קינדער באשטייען צו עסען קארען מיט ווייס איך וואס. זי זאגט אבער אז דער קאך בלייבט ריין. מאכען מיר א גרילל מיט קוילען, עס גיסט זיך שמן זית מען צינדט דאס פייער. אלע שכינים קוקען זיך צו מיט אפעטיט וויאזוי מיר שוואגער'ס שליידערען ארויף די רויע בהמה פלייש און נעמען אראפ געבראטענע גענז, די שוועסטער זיצען אויפען פארטש, לאכן זיך אינטער און גיבען עיצות, ריק ארויף ריק אראפ, סי נאך רוי, סי שוין פארברענט. ווען נישט דע גאס זעהט וואלט איך אלעס איבער געלאזט אויפען גרילל מיט'ן אויסרייד אז מען דארף גיין מנחח'נען. אלע גיטע פריינד ביי מנחה ווילען נאר וויסען צו מיר בלייבען דא אויף קומענדיגען שבת אדער מיר גייען שוין אהיים דאנערשטאג, איך זאג יעדען עס ווענדט זיך אין די שוועסטער אויב זיי בלייבען זענען מיר אויך דא. ווען מען פרעגט דעם שוואגער צו ער בלייבט ענטפערט ער דאס זעלבע וועלמיר זעהן וואס זיי טוען. דערווייל זיץ איך רואיג און איך הער זיך צו ווי די פייגעלעך טשיפשטען אריין זייער לעצטער געזאנג איידער עס ווערט טונקעל. איך וויל וויסען ווער עס טרייבט זיי אריין אין בעט יעדע נאכט. די וואך פרעגט א חשובער קאנטרי איינוואונער צו איך האב פלאץ פאר עטליכע פעקלעך, איך פרעג אים וויפיל פעקלעך? וויפיל עס גייט אריין קען איך שיקען. איך זאג אים ער קען פאקען ווילאנג ער פארדעקט מיר נישט דעם שפיגעל פון אינטען. איך שטעל זיך אפ פאר זיין באנגעלוי ער שטייט מיט 25 באקסעס און וויל אלעס לייגען אויפ'ן דאך כדי נישט שטערען דעם שפיגעל. איך האב אים געזאגט איך גיי נעמען גאזאלין, ער זאל ווארטען. און ער ווארט. אוי מיין זיסער שכן אין קאנטרי, א ברכה אויף זיין קאפ אבער זייט מיך נישט מקנא. איך קען נאך ביז היינט נישט ארויס קריכען צו ער איז א פרומאק צו גאר א פאלנער ויזתא, ער קוקט אויס ווי די אפגעהארעוועטע אידען אין די שווארץ-ווייסע בילדער פון מנחם מנדל'ס קינדער דערציילונגען. זיינע בלוטערען אין די האנד און די גרויסע אויגען וואס קוקען נעבעכדיג אויף אלע ארומיגע זענען עדות אויף א שווערע עקרת הבית. קיין סאך האב איך נישט גיקענט מיט אים פארברענגען צוליב זיין געטרייע ליעבשאפט צו קנאבעל, זאל דאס זיין פרייטאג גאנץ פרי אדער זונטאג נאכט. מוצאי שבת איז אפגערעדט, כסדר האט ער געהאלטען נאכען אדער פאר'ן עסען א קנאבעלע. ווען איך האב אים אמאל געזאגט אז עס איז דא צובאקומען אזעלכע קנאבעל וואס האט נישט א גערוך זאגט ער אז ער זיין מאמע זאל זיך מיעהן האט געגעסען נאר די שמעקעדיגע. איך האב אים געפרעגט צו זיינע עלטערען האבען אויך געגעסן פאלאפעל פרייטאג נאכמיטאג. דאס ערשטע מאל וואס מיר האבען זיך באגעגענט און באגריסט אנהייב זימער האט ער נאר געוואלט וויסען צו איך וויל פארען מיט אים קיין אומאן אויף ראש השנה. און צו איך וואלט אים געבארגט מיין מיני-ווען אויב ער וועט זיך נויטיגען. און צו כ'האב געהערט די וועטער נביא אויב עס וועט זיין א הייסער זימער. ער האט שווער געזיפעצט אויפ'ן נאכנאנדיגען רעגען, ווי די רביים ביי כל נדרי. איך האב אים גענטפערט דריי מאל ניין. דורך די ערשטע 2 וואכען אין קאנטרי האבען מיר שוין אנגעזייעט ביי זיי און באנגעלוי 1 פאטעטע שיילער, 2 גרעיפ דזשוס'ס, 4 אדער 5 דאזען אייער. נאך די ערשטע דריי וואכען האבען מיר אויפגעהערט האלטן חשבון. יעדעס מאל ווען זיי זענען געקומען בארגען האט מען ביי אונז אין באנגעלוי געטראכט מיט יאוש געפילען אז דאס איז א מתנה שלא על מנת להחזיר. ער האט אפילו געבעטען צו בארגען מיין שווים-הויז די פענטצטער ביי זיי אין באנגעלוי זענען אייביג געווען אפען, די יללות וואס עס איז דארט ארויס געקומען האבען געקענט די טויטע אויפוועקען, עס האט מיך געמאכט פארשטיין די גמרא חמור נוער וכו'. איין טרייסט האבען מיר געהאט אז די געשרייען האלטען אפ די בערען פון וואלד. די וואליום אויפען מויל פון די חשובע עקרת הבית ארבעט נאר אויף 10. אחוץ די ברכה פון צינדען ליכט האבען מיר אלעס געהערט קלאר און דייטליך, צו מיר האבען געוואלט אדער נישט. מיר האבען זיי מרמז געווען אז אונזערע קינדער קענען נישט איינשלאפען פון דעם גערידער. אומצאליגע מאל האט פאסירט אז די קינדער האבען זיך דערוועקט שפעט ביינאכט צו דאס געשריי פון די מאמע אויפען טעלעפון. אפילו צו די קליינע קינדער אין שטוב, אפילו א פשוטע פארלאנג איז געגאנגען מיט א הויעך געשריי ווי מען רעדט צו איבערען ים. איך האב געזעהן אז דער מצב איז אומדערטרעגליך, זאג איך מיין נייער שכן מיט די גרעסטע מאס איינגעהאלטקייט, דא אין דער קאנטרי הערט מען אלעס אריבער, איך שטאמעל ארויס אינטער די נאז, אפשר וואלט כדאי געווען...אביסעל זיך איינהאלטען.... ער האקט מיך איבער, "איך זאג דיר צוה, קיינער וועט נישט געוואור ווערן"... וואס? וואס רעדט איר? איך פארשטיי איר זענט באזארגט מיר הערען אינטער אייערע געשפרעכען – זאגט ער מיר.. ניין פונקט פארקערט. ער וויל נישט הערען, אויב מיר האבען עפעס אדער וועלען עפעס הערן בלייבט דאס צווישען אונז. גיי פיהר מיט אזא איינעם געשפרעכען. ווי געשמיעסט האב איך געמיזט פארקירצערען אונזערע געשפרעכען דורך-אויס דעם זימער. היינט צופרי טרעך איך אים אויף מארסי עוועניא זאגט ער מיר אז מען האט זיך שוין אנגעהויבען צו פאקען אין קאנטרי פאר'ן אהיים פארען ווייל פאר א יאר נישט מער געדאכט האט ער איבער געלאזט 2 האנטוכער אין סווימינג פאל 1 אין די מקוה, אסאך וועש אינטערע'ן בעט, שפיעלצייג אינטער די באנגעלוי. ער מיינט אז א בעכער פעלט אים אויך זייט די פאריעריגע קאנטרי. נאך א מזל ער האט נישט פאלשע ציין, שטעלט אייך פאר ווען ער פארגעסט די ציין וויאזוי וואלט ער געגעסען די כזיתים מצה. א גאנץ זימער האלט איך די דירה זויבער פון מיסט און שטויב ווי ווייט מעגליך. איך לאז נישט א פליג איבער טרעטען די שוועל, אויב עס מאכט זיך אז א קליין קאקערויטשקעלע פארלירט זיך פון די מאמע און בלאנדזשעט אריין צו אונז טוה איך אים טייטען אן א רחמנות אן לאזען קומען לקבר ישראל. איך ליפטער די דירה איינמאל א וואך. איך וויל נישט אויסזעהן ווי יענער חבר וואס וואלט יעצט ליבערשט געמופט ווי אויפרומען זיינע 3 צימערען פון אנגעלייגטע שימעל. קומענדיגע וואך האף איך שוין אהיים צוקומען פון דער ארבייט צוריק צו די ליבליכע קולות פון די קליינע (און צומאל די גרויסע). צו א נאכטמאל וואס קומט ארויס פון טאפ צו א טיש, נישט פון א שאפינג בעג צום קאר. צו א קאלטער טרינק פון א גלאז, נישט מיט א שטרוי. צו א טיש ארומגענומען פון ווייב און קוויטשעדיקע שעפעלאך נישט 6 ליידיגע בענקלעך. און יעדעס מאל איך זעץ זיך אוועק עסען דעם נאכטמאל און בייס אריין דעם ערשטען ביס, יענע מינוט צו להכעיס וועט איינער קלינגען, וואס זאל איך זאגען פאר מושי'לע? קאל שפעטער? ניין. אונז רעד מיר ווילאנג דאס עסען ווערט קאלט. איך גרייט צו די דירה ווי א כלה בעפאר די חתונה. איך מאך זיכער אז די איינציגער קריטיק זאל זיין פארוואס איך האב נישט איבער געלאזט עפעס זי זאל האבען וואס קריטיקירען. כ'האב האב שוין אנגעזאגט די שכנה פון אינטען זי זאל נישט לייגען מער די בייבי-וועגעלע פאר די טיהר, זי זאל פריי לאזען דעם אריינגאנג ווייל די משפחה קומט צוריק פריש און מינטער. איך האב איר געראטען צו באשטעלען א בעל מלאכה צו באפעסטיגען דעם טשענדעליער ווייל די קינדער האבען פארגעסען פון איהרע געבעטעריי. זי זאגט נאכען פיהלען דעם טעם פון א שטילער זימער וויל זי ליבערשט זיך אוועק ציע'ן צו דרום אמעריקא ווי איידער צו הערען די געטאנצעריי העכער איר קאפ. איך האב איר געזאגט זי זאלט ליבערשט זיך ציעהן צו נוא-ארליענ'ס ס'איז יעצט ביליג דירות. זי ווייסט נישט וואס איך רעדט. דאס גאנצער הויז קוקט יעצט אויס ווי מוצאי פסח, ווען דאס פסח איז שוין פארפאקט און דער חמץ איז נאך נישט צוריק געברענגט. אלעס איז ליידיג, איבעראל איז שטיל. די ליידיגע ווענט לעכצען שוין ארויס נאך איהרע איינוואונער וואס פיהלען אן דער אטמאספער מיט לעבען דורכאויס די 10 חדשים. איך האב געטראכט פון מאכען א ברוך הבא טעוועלע מיט קאלער-קרעיאנ'ס אבער וואס וועלען די פארביי גייער זאגען? מר... איז א קליינע בייבי. פטור בלא כלום אי אפשר, איך בין געגאנגען אין גראסערי, איינגעקויפט גיטע זאכען עס זאל זיין מיט וואס זיך צו דערקוויקען דאס הארץ אז מען קומט אריין. איך מיין איך בין שוין פולקאם גרייט צו אויפנעמען די חשובע געסט וואס בענקען שוין אזוי אהיים צו קומען צו די דירה וואס מען האט איר אזוי בארעדט פאר'ן זימער אז עס איז קליין און פיצעל. איך קוק שנעל דורך דעם בארג מאגאזינען און קעטאלאגען וואס האבען זיך אנגעזאמעלט במשך די 2 חדשים, ווען איך האב ווען צייט, גיב איך זיי אלע אריין צום בינדעריי ער זאל דאס צוזאם בינדען אין א לעדערנעם באנד מיט איר נאמען אויסקגעקריצט אויף א גאלדענעם בלעכעל, דאס וואלט געווען די בעסטע מתנה פאר איר צוריקומען. איך ווייס נאר נישט צו איך זאל זיי מסדר זיין לויט די אלף בית אדער לויט ווי טייער זיי זענען. אויף איין אזא קאטאלאג איז געפאלען מיין אויג, מען קען היינט קויפען א בייבי דאלל גענוי ווי דאס קליין מיידעלע קוקט אויס. מען שיקט אריין א בילד פון קינד און זי באקומט א צווילינג דאללי ביז א וואך צוויי. קען מען אפילו קלאונען א ערוואקסענע אויך, איך מיז דאס אריין ווארפען אין מיסט איידער זי באשטעלט א צווייטע מיסיס. גענוג איינס. איך שטעל אן דער עיר קאנדישאן מען זאל אריין קומען מאנטאג צו א קאלטע דירה און ויסעו. איך נעם פון ביזנעס א הויפען באקסעס, קלעב מיט בענדעל. מיין בעלעבאס האט מיר ספעציעל אנגעזאגט איך זאל זיך גיט אויסרוהען דעם וויק-ענד ווייל נאך לעיבער-דעי גייט מען צוריק אין חדר אריין. ער העלפט מיר אריין לייגען די באקסעס אין קאר, איך פרעג אים צו ער וויל נישט אפשר געבען שליח מצוה געלט? ער פרעגט וויפיל וואלט מיך צופרידען געשטעלט? זאג איך אים איין קרעדיט קארד ביז דינסטאג צופרי. ער ווייסט אויב ער גיט מיר זיין קארטעל בין איך אויפ'ן ערשטען פליגער קיין וויסקאנסין. איך קום צו פארען מיט אנגעגארטעלטע כוחות גרייט צו פאקען און העלפען זיך ארויס דערזעהן פון די קליינטשיקע באנגעלוי, מיט די אייער באקסעס אויפ'ן איקסעל. אלע אין באנגעלוי מעסטען מיך אפ פון אויבען ארונטער, ווי איינער וואס קומט אריין מיט'ן וואכען-היט צום ברידער'ס חתונה. קיינער רעדט נישט דא פון אהיים גיין, קיינער קוקט זיך נישט אום אויף מיינע באקסעס. די קינדער האבען נאך גאנצע פלענער אויף זונטאג און אפילו אויף מאנטאג לעיבאר דעי. אלע יאכנעס זיצען געמיטלעך אין א רינג אינטערען בוים ווי דער טאג וואס מען איז געקומען. איין גיטמוטיגע אידענע שרייט אויס "סי שוין דאנערשטאג"? איי קענט בעליוו איט". די לעצטע 4 טעג אין קאנטרי איז נישט דא קיין חדר, קיין דעי קעמפ, דאס טרעקעל קומט שוין נישט צוזאם קלויבען דאס מיסט, די לופט איז יעצט שטיקעדיג, די באנגעלוי פארדימפעצט. און איך קען קוים ווארטען אהיים צו פארען צו פון וואנעט מען איז קוים אנטלאפען. מען לאזט שוין לעבען בלייבען די ספיידער'ס, מען וואשט מער נישט די צעריסענע פלאהר. די גרויסע קינדער מאכען דעי קעמפ'ס פאר די קליינע, זיי טיילען פעטש ווי ערוואקסענע און פרייזעס פאר זיך אין די קעשענע'ס. מיין מושי'לע האלט און איין פרעגען צו מען קען בלייבען אין קאנטרי נאך א וואך. איך פרעג אים וואס איז די שמחה. ער זאגט זיין נייע רבי(צין) אין חדר איז (די שכנטע'ס 10 יעריגע) שיינדע'לע, זי טיילט פאר יעדען א פאטעיטע טשיפ נאך איעדע קאפיטאל תהלים. און 1 אזייגער שווימט מען מיט די מאמע'ס. פרייטאג נעם איך ווידער אפיהר מיין געשטרייפטע שווים הויז וואס טריקענט זיך א גאנץ זימער אויפ'ן פארטש, און שמייכעלט צו אלע פארביי גייער. דאס איז דער ערשטער זימער זינט די בחור'ישע יארען וואס דער שווים הויז טראגט ביי מיר א אויבען אן. די קינדער שווימען בעסער פון מיר, זיי שטייגען מיך איבער. אלע וויסען זיי ווי אריין טאנצען מיט'ן נאז אויף אראפ און שפילען באלל ווי ערוואקסענע, ווי צו בלייבען אינטערען וואסער לאנגע סעקונדעס. א גרופע קינדער האבען מיך געפרעגט צו איך וויל זיי לאזען מיך אנשפריצען. איך באשטיי, אבער נאר אויב איך קען דערנאך איינע פון זיי אריין ווארפען אין וואסער, אלע גייען איין דערויף חוץ מיינע, זיי ווייסען איך וועל מקיים פסק זיין. די וואך האבען מיר געקריגען א גרויסען גאסט, דער רב אונזערע האט ערשיינט אין שווים-באסין. מיר קוקען אים אלע אן, עס קוקט אויס ווי א בייזער חלום. א גאנץ זימער טרעט ער נישט איבער די פאדלאגע פינעם גרינעם צוים, וואס רינגעלט ארום דעם סווימינג-פאאל פון א בייז אויג וואס וויל אריין קוקען דורך די שפאלטענעס צו זעהן אלע גראבע בייכער אריין-פלאטשקען אין וואסער אז עס ווערט כמעט א פארפלייצעניש איבער די גאנצע קעטסקיל'ס ראיאן. ווען נישט די ווייבער באניצען זיך אויך דערמיט וואלט נישט אויסגעפעלט דער מחיצה. ווער וויל דען זעהן ווי דער ים ווערט געשפאלטען דורך אונז מענער וואס אטייל ניצען דאס וואסער אנשטאט א שאוער. א וואונדער מען שווימט אין קלארין נישט אין וואסער. איא, מיר זעהן גיט. אן ארויס רעדען א ווארט, טוט ער זיך אויס די שמונה בגדים ביי א ווינקעל הינטער א דעכעל, לויפט אריין אין וואסער מיט די רבינו תם, מיט א גיכקייט און זיכערקייט אז אזוי האבען די תלמידי בעל שם זיך געטובל'ט נאכען אויפהאקען דאס אייז. איך האם אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט געקומען א גאנץ זימער. ער זאגט אז מען רעדט דא צופיל דברים של מה בכך. אבער עפעס מיז ער נאכגעבען דעם שלעכטען יצר. איך האב אים געזאגט ער וואלט געברויכט מודיע זיין בעפאר, מיר וואלטען געמאכט צדיק בא לעיר טאוולען. איינער פון די איבער וואגיגע ביי אונז אין קאלאני לויפט ארום און ארום דאס וואסער מיט א פלינקייט ער וויל אפ-פאלען די פיצא וואס ער האט קוים פריער געגעסען, ער מאכט מיר דעם קאפ שווינדלען. איך מיין ווען ער וואלט ווייניגער אראפ געגאלפט פון די רויטע לאנגע ווארשטען יעדען זונטאג וואלט ער נישט געדארפט לויפען איעדען פרייטאג. ער לויפט מיט אזא אימפעט אז עס ווילט זיך זינגען די הקפה ניגון. און דער רבי חלומ'ט אין וואסער ווי א יון אין די סוכה. ער איז פארדביקות'ט, ער טוליעט זיך איין אינעם שטרומיגען וואסער מיט די האנט אויף די נאז לעכער און מיר רישן זיך די וואך אויף א פייערדיגע שלוש סעודה תורה. פרייטאג זענען שוין א טייל משפחות זיך צולאפען דער אין שטאט, אנדערע צום האטעל אריין, איין משפחה איז געפארען אויף נאעגרע פאלל'ס מיט די פעק און בייקס אויפען דאך. כ'האב אים פארגעסען צו זאגען גוד-ביי. אלע פארבליבענע שוויגער'ס רופען ארויס די איידעמער צו די קאנטרי אויף שבת און פלאצירען זיי און די אוועקגעפארענע ליידיגע באנגעלוי'ס. האלב קאנטרי באשטייט פון פארלאזטע באנגעלוי'ס. נעכטען זענען זיי ווערט געווען א מאיאנטיק, די ווייסע פארב וואס שיילט זיך אראפ פון אלע באנגעלויס האט פאר 9 וואכען צוריק געהאט א אומגעהויערע חן. יעצט קוקט מען זיי אן ווי דער פאריעריגער לוח, מיט שפאס און ביטול. עס רופט אונז אן א אידענע וואס איז שוין אהיים געפארען מיטוואך צו דער שטאט, און בעט אונז מיר זאלען גיין קוקען אויב איינער האט זיך נישט אריין געגנב'ט צו זיי אין באנגעלוי. מיר גייען קוקען, 2 אינגע פארפעלקער האבען זיך דארט באזעצט אויפען וויקענד. וואס קען איך זי זאגען? איך האב איהר געלאזט באפעלען אז די באנגעלוי קוקט אויס אין א גיט'ן צושטאנד. זי וואלט באקומען א צוזאמבראך הערענדיג אז 4 ערוואקסענע אין 15 קינדער האבען איבער גענומען די מאכט אין די שיין אויפגערוימטע באנגעלוי. שוין דאס צווייטע וואך וואס דער גראסערי איז ליידיג, ער האט שוין נישט די נויטיגע באדערפענישן צום טאגליכען ווירטשאפט. ער שיקט אהיים כשר זייף אנשטאט באד זייף, פלאסטיק טעלער אנטשאט פעיפער, האלוויד ברויט אנשטאט ווייס ברויט און אפילו זאלץ אנשטאט ציקער. ער זאגט די גראסערי מיז ווערען ליידיג אויב נישט לאזט ער אונז נישט אהיים פארען. איך קען שוין קוים ווארטען אויפע'ן סעיל, אפשר וועט זיך לוינען אהיים שלעפען צוריק קעסטלעך סעלצער. זי זאגט איך זאל עס קויפען ביליג און אוועק שטעלען אינטער'ן בעט פאר קומענדיגען זימער. "נע פארגעט איט. מיר'ן האבען א אייגען באנגעלוי, נעקס'ט יער מערצאשעם" אין מקוה שטייט שוין נישט דער אינגעל צו נעמען דעם קאפ צאהל. מען פארקויפט שוין אויך נישט קין קיגעל. צום ערשטען מאל וואס דאס וואסער איז הייס און עס ווילט זיך ווייקען. איין טאטע פון 8 אינגלעך קע"ה האט אלע קינדער אפגעשוירען, ער האט זיך אויך אנגעטראגען אפשערען מיינע, דערנאך האט ער געזיכט איינער זאל אים אפשערען. ביים דאווענען שבת איז אויך דא א קלענערער עולם, און די שמחה איז גרעסער. מיין שכן איז אויך פון די פארבליבענע, איך פרעג אים צו ער האט הנאה געהאט אין קאנטרי? ער איז זיך מודה אז ער מער האט הנאה פון די זימער וואכען טעג, ווי פון די גאנצע קאנטרי.( זיין פרוי זאגט אוודאי פארקערט). ווי מיין כיתה א' רבי וואס פלעגט כסדר פרעגען? וועמען האסטע בעסער ליעב טאטי אדער מאמי? אזוי פרעגען מיך אלע, נו וויאזוי איז די קאנטרי די וואך? אמת סי בעסער די לעצטע וואך? עס הערשט א היימליכקייט צווישען די מנין און א האלב, קיינער פון אונז וויל היינט נישט זיין דער חזן, דער גבאי איז ארום געלאפען זיכען א בעל תפילה, אן ערפאלג. איך האב אים געזאגט ער זאל איינמאל פאר אלעמאל ווייזען זיינע קענטעניסען און אליין צוגיין, ער האט זיך גענומען שרייען אז מיר פארשעמען דעם עמוד מיט'ן צעגערען. צום סוף איז דער רב'ס איידעם צוגעגאנגען אלע תפילות מיר האבען אים פארשפראכען צו זינגען לכה דודי, ער ווארט מיר זאלען עפעס זינגען, מיר זענען אבער אלע שטיל, א מזל זיין שווער האט רחמנות געקריגען און געזינגען א יאמאממיי ניגון עס איז געווען א גרויס התעוררות. עס זעהט זיך אן עס ווירבעלט שוין אין זיין מח דער הנני העני. פאר כגוונא האבען מיר זיך אלע אפגעשמועסט צו קומען דאווענען שבת צופרי האלב נאך 10, און נישט פארציילען דערפון דעם רב און גבאי'ן. ער איז ארום געלאפען שבת צופרי ווי א אפגעביסענער שלאנג. מיר קומען אלע אן פאר 11 ער פרעגט וואס האט פאסירט? ווי זענט איר אלע געווען? ער איז אנגעברויזט. איך האב זיך אנגערופען, דער גבאי האט דאך אויסגערופען אז מען דאווענט שפעט. ער זאגט ער האט גארנישט געהערט, מיר אלע זאגען אים זיכער אזוי, איעדער טייטעלט אויפ'ן גבאי, ער האט אויסגערופען הויעך, דער גבאי לייקענט שטיין און ביין. מער וועט ער זיך נישט און אונז פארטשעפען. האפענטליך. ביים עולה זיין זאג איך דעם גבאי'ן אז קומענדיגע וואך וועל מיר אלע זיין באצייטענ'ס. מוצאי שבת די וואך מיז איך שוין זעהן וואס איך האב פארפאסט א גאנץ זימער מיט'ן וואלי-באלל, סייווי זענען שוין די אטליקען אהיים געפארען, אקייגען די פאר פארבליבענע פיל איך זיך ווי שמשון הגיבור. די אלע וואס שפילען יעצט זענען די וואס מען האט זיי אוועק געשיקט פון באנגעלוי ווייל עס איז גרינגער צו פאקען אן זיי. אונזער אווער-נייט קיגעל מאכערטע האט אונז נישט פארראטען, זי האט אויסגעליידיגט דעם פריזשדער און אונז געשיקט מטעמים, איך האב אים געפרעגט ווי זי האט צייט צו מאכען קיגעל מוצ"ש פאר'ן אהיים פארען. ער זאגט, זי וועט אלסדינג טוען מיך נישט צו זעהן אפאר שעה. מיר האבען דאס געוויסט פון לאנג. די זוהן האט קוים אויפגעשטראלט העכער די שפיץ ביימער אויף אונזער זייט קאנטרי און די קינדער זענען שוין לאנג נישט אין די בעטען, מען קען זיי זוכען אין בובעריק. זיי כאפען אריין צו אטעמען פון באשעפער'ס גרינע נאסע גרעזעלעך איידער מען פארט צוריק קיין וויליאמסבורג, זיי וואלגערען זיך שוין אין זאמד אינטער א באנגעלוי. איך ווייס נישט ווער עס וועט זיך מער בענקען די קינדער אדער די זאמד. עס וועט היבש לאנג געדויערען זיך אפגעוואונען פון טעגליכען רוטין אויפצושטיין און ארויסטאנצען צום בייק מיט דע פעדזשאמעס און צעפלאשעטע האר, און צוריק קומען עסען פרישטאג מיט א שעפערישקייט צו כאפען די דעי קעמפ באס. עס טוט זיך א געפאקעכטץ ווי קיינמאל פריער, פאלגענד זענען אייניגע אויסצוגען וואס ווערען געהערט היינט פון אלע באנגעלוי'ס אן אויסנאם. האסט געקוקט גיט אינטער די בעטען? מאך זיכער סי נישט פארבליבען דארט קיין שטרימפ! גארנישט! איך טרעף נישט אסתי'ס שיך גיי קוק אין דעי קעמפ, אויב נישט קען עס זיין ביי די ווייסע'ס אויפ'ן פארטש קעגען איבער. גיי נאכאמאל קוק אויב דע גראסערי האט נאך ברויט, א האלב ברויט וועט נישט זיין גענוג פאר יעדען ביז מע קומט אן אהיים. זאג טאטי איך בין נאך נישט רעדי. זאג טאטי איך בין נאך אלץ נישט רעדי. זאג טאטי נאך 10 מינוט. איך קום שוין. מיר פאקען איין אלע טעפ און דאכענעס, טראגען צוריק זעק און פעק מיט זאכען וואס מען איז נישט אנגעקומען צו ניצען, ליידיגע רעסעפי קארטלעך, נאך-פארמאכטע ביקסלעך מיט קלעי, פאפ-סטיק'ס, צוויי רעגען קויט'ס אומגעפענט פונעם פלאסטיק, און נאך שאר ירקות וואס האט געהאט די זכי' צו וויילען ביי אונז אין באנגעלוי און זיך צוהערען צום הו הא פונעם קאנטרי לעבען. יעצט קומט דער צייט אויף זייער בואי בשלום. מען שמאצט אלעס אריין אין גרויסע אייער שאכטלען ארום געבינדען מיט שטריק אז דער ווען-דרייווער זאל עס גרינג קענען ארויף שלעפען צו אונז אהיים אויפ'ן פערטען שטאק אין וויליאמסבורג אן דארפען שעלטען מיט קללות אויף רוסיש. אלע מציאות וואס מען האט איינגעקויפט אין די שאפינג מאלל'ס, מידעלטאון און וואדבארי, אלעס אלעס טראגט מען אהיים. זי זאגט אז דער קאר איז מער פוהל ווי ביים קומען. איך זאג איר, דער ליידיגער בערזעל טוט אלעס אויסגלייכען. פאר'ן אהיים פאר'ן טוט זיך דא אפ א געזעגנאכטץ אזאש ווי מען זעהט זיך דאס לעצטע מאל איידער מען שפאנט אריין צום טויער פון גן עדן. אלע ווייבער קומען איינער צו אנדערע עמאציענאל אין די באנגעלוי אריין מיט א אלול'דיגע ערענסטקייט, שוין מער נישט מיט דע וואכעדיגע טורבאנען, נישט גענוג מען זאגט א כתיבה וחתימה טובה, מען וואנטשט זיך אן ווי עס וואלט געווען ערב ניי-יאהר. א טייל זענען אפילו מחמיר זיך איבערבעטען און שרייבען אפ די טעלעפון נומבער'ס צו קענען רופען נאכאמאל הארט פאר די הייליגע טעג, אנדערע לאזען פאלען א טרער און מיט א געשטיקט קול זאגט מען "קיעפ אין טאטש" דער ווען דרייווער איז שוין געפארען, אלע קינדער זיצען שוין אין קאר, איידער מען פארט קוקט מען נאכאמאהל איבער אלע שטיבער, ווי ביים זיכען די 10 ברעקלעך, אפשר דאך איז עפעס פארבליבען. ווען די צייט ערלויבט וואלטען מיר יעצט צוגעפארען קיין וואל-מארט נאך איין מאל. זיי אנצו-ווארענען אז זיי וועלען זיין נישט בלייבען אין ביזנעס איין וואך אן אונז. ווי א איבער געיורענע שיסעל טייג ווערען צוריק איבערגעפילט די געדיכטע וויליאמסבורגע גאסען מיט אויסגערוהטע מאמע'ס, וואס האבען אין זיך איינגעזאפט גענוג תשעה קבין צו דורך-קייען און פארציילען ביז די קומענדיגע קאנטרי. אויסגעבארדעטע אינגלאך וואס האבען נארוואס געענדיגט דעם חזרה פארהער, הייזעריגע מיידלאך וואס האבען די גאל זיך אויסגעשריגען אין קעמפ ביים זינג פארמעסט, אלע זענען אפגעברענט ווי אונזערע תימ'נע ברידער. דאס גערויש און געטומעל ווערט שטערקער פון טאג צו טאג. די גאסען שמעקען שון ווידער פון די געלע באסעס וואס שפייט אויס שווארצע רויעך אין די נאז אריין פונקט די מינוט וואס מען גייט איר פארביי. זיי שטייגען דערמיט איבער די געלע טעקסי'ס פונעם דערנעבענדיגען אינזעל מאנהעטען. אלע ווענט זענען ווידער באנדאזשירט מיט שרייענדע מודעות איבער גאר וויכטיגע פארטי'ס. די קאר'ס מיט הויך הילכער'ס פאנגען צוריק אן ארום פארען לענגאויס די גאסען איינצומעלדען איבער פראטעסטען און סעיל'ס. גרויסע לאנגע טרעליער'ס ברענגען אהיים די שווערע פעק פון קינדער קעמפ'ס, די שחורים ווארפען זיי אראפ ווי זעק מעהל. איין זאק איז געפאלען אויפ'ן קאפ פון א טאטע'ן וואס איז געקומען זיכען די באקסעס. די עלטערע אינגלעך מיט מער ערפארנקייט שרייבען דעם נאמען אויף אלע 4 זייטען. איין אינגעל א מויל מאכער שרייט אויס די נעמען פון זיינע באקאנטע ווען אימער ער באגעגענט זיך מיט זייער'ס א באקס. און דער טראפיק איז יעצט פארשפארט צום פאלק, אנדערש וואלט מען נישט געוויסט אז די פעקלעך זענען שוין דא. א נחת צו זעהן ווי דער וויליאמסבורגער פאזעל ווערט צוריק צוזאמען געשטעלט. די מאמעס וואס האבען געהאט קינדער אין קעמפ פרובירען מיט די לעצטע געוואלדעס ארויס צו נעמען די לייז פון קאפ און וואשען די וועש עס זאל אויסזעהן אביסעל צום אנטוען, היינט איז נישט דא קיין ווייס וועש, אלעס איז שווארץ. ביז פסח וועלען אלע קינדער אנטוען זאקען וואס האט דער אויפשריפט פון לעצטען נאמען און וועלכע באנק מען איז געווען, די נעגעל וואסער טעפלען וועלען זיין אנגעפירקעלט דעם שלאף רבי'ס נאמען ביז איבער א יאר. יעצט הייבט זיך אן דער פארמעסט ווער פון די קינדער האבען דאס מערסטע זאכען פארלוירען אין קעמפ, כמעט אלע האבען איבער געלאזט די זייף האלטער'ס און די וואס האבען עס יא אהיים געברענגט פארלירען עס דעם קומענדיגען פרייטאג אין מקוה. אלס קינד האט מיר די מאמע זאל זיין געזונד מיט געגעבען 7 פאר שווארצע וואכען זאקען און 4 ווייסע פאר שבת. אהיים קומענדיג איז שוין די 4 ווייסע שווארץ געווארען, אין די 7 וואכעדיגע איז געווארען ווייס פון די בליעטש. האב איך געזאגט די מאמע'ן אז קומענדיג יאר זאל מען ניצען די זעלבע נאר איינטוישען. די געשעפטען וואס ערלויבען זיך צו זיין האלב פארמאכט דורכ'ן זימער, רייסען אראפ די צעטלעך וואס איז אויסגעהאנגען אויפ'ן טיהר מיט די פארקירצערטע זימער זמנים, מען ציעהט צוריק ארויף די גראטעס ביז אויבען צו ווייזען מיר זענען ווידער קאמפס גרייט צו טוען מיט אייך ביזנעס, פון זינטאג פארטאג'ס ביז פרייטאג צום פייף און אפילו מוצאי שבת. אפשר ווייסען זיי נישט אז מיר קאנטרי גייער זענען אויסגעזעקעלט נאך ארויסשלעפען דאס לעצטע ביסעל קליין געלט פאר די געז אהיים צוקומען פון קאנטרי. די האלב פארלאשענע בתי מדרשים צינדען צוריק אן דעם עיר קאנדישען און לעקטער פאר די צוריק געקומענע כולל אינגעלייט און בין הזמנים בחורים. מען עפענט ווידער דעם פאליש און די ווייבער שוהל, מען לאזט וויסען פאר די צוריק געקומענע אז מען קען שוין קויפען זיצען אויף די הייליגע טעג. קאווע מיט ציקער גיסט זיך ווידער אין גרויסען און וויליאמסבורג איז צוריק אויפגעהייטערט, ווי מיר האבען איר איבערגעלאזט 9 וואכען בעפאר. די וואס זענען נישט אריין געקומען זימער אוף א 'שאפינג דעי' הייבען ערשט יעצט אן צו קויפען די 12 פאר שבת און וואכען שיך פאר דאס גאנצע הויז געזינד, איך האב געפרעגט מיין פרוכט סטאר -וואס רעדט זיך שטענדיג אפ אז ביזנעס איז שוואך- צו ער וואלט נישט אריין גענומען שיך צו פארקויפען. איר קענט זיך פארשטעלען צו הערען? "גיט'ס מיר 4 פונט מעקינטאש עפעל, מיט 3 פעטרישקע'ס, 8 פאר שווארצע שיך, סייזעס 7 און 8, 9 א האלב, און 10 מען טרעפט זיך מיט די אלטע שכינים זיי ווילען וויסען וויאזוי מען האט פארברענגט אין די קאנטרי, און צו מען האט זיך געבענקט נאך זיי, טא פארוואס האבען זי נישט געקאלט? פרעגט די אלטע אלמנה מרת. שלאמאוויץ? מען קאלט אלע משפחה און גיטע פריינד אנזאגען די גיטע בשורה אז מען איז אהיים געקומען בשלום און מען קען שוין צוריק אנהייבען די טעגליכע געשמיעסען. עס הייבט זיך אן מיט די סארקאסטישע, אהההה העלוי, "האו וואז דע סאממער?" "סארי איי דידנט קאלל" איי וואז סוי ביזי" פאר עס ווערט ליכטיג אינדרויסען לייגט מען אראפ דעם טעלעפון מיט א געבעט צום באשעפער אז די פעק זאל באקומען פיס און זיך אליין ארויס שפאצירען פון באקס צום באשטימטען שאפע. אונז זעמיר ב"ה גליקליך צו האבען די גויטע פונקט מארגען פון 10 ביז 5, אז עס וועט אויספעלען זאגט די שוויגער זי קען שיקען איר גויטע אויף דריי שעה דאנערשטאג. די פאליאקען באקומען באלד מער ווי מיר מענער אין דער ארבייט, טא פארוואס גיט מען אונז נישט דעם דזשאב פרעג איך איהר? זי זאגט פאר א וויץ זי וויל מיר נישט דארפע אנגרייטען לאנטש. אינדערפרי אין שוהל ראש חודש אלול, דער רב איז שוין אויך אהיים געקומען, נישט חלילה פון קאנטרי. יעדעס יאר זאגט ער אונז ער גייט אויף אפרוה צו די קינדער. ער וואלט געבליבען ביים זוהן נאך א וואך צוויי נאר ער וויל נישט א צווייטער זאל בלאזען שופר קומט ער אהיים צום ערשטען בלאז. קען מען פארשטיין א רבי'שע נשמה? א גאנץ זימער בלאזט ער שופר אז לעת הצורך זאל עס גיין ווי א פידעל. צום סוף האט עס געבלאזען א רעטעך. ער פרעגט אונז אלע ווי דער זימער איז דורך, ער איז נישט אזוי ענטוזיאסטיק איבער מיין געפארעכץ, זעהט אויס ער שמעקט אז עס קומט א קליינער טשעק פאר יו"ט. ברוך השם און מיט די הילף פון די פולישע שלאקטע האבען מיר אנגעיאגט צוריק אריין ברענגען ליכטיקייט אין אונזער פארשלאפענע דירה'לע. פון אלע שטיבער הערט מען שוין צוריק דאס שטופעריי פון די שעפאלעך. דאס געזינגעריי און שאוער. די שאפעס זענען שוין צוריק איבער געפילט מיט שבת'דיקע נאש, דער פריזשדער מיט גרעיפ דזשוס און זויערע פיקעל, די פרישע בארכעס קיהלט זיך לעבען גאז-רענטש, די שמעק טוט פארטייבען אלע שכינים. א סימן אז דער הייליגער שבת קלאפט און פענצטער. און אט וועלען מיר האבען די זכיה איהר איינצטונקען און קאטשעניא, אפילו די גיטע מלאכים וועלען נישט וועלען פארלאזען אונזער שטוב. דער מקוה איד וואס איז נישט געווען דאהי אויפ'ן זימער פרעגט זיך נאך אויב אלעס איז געווען אום-בעסטען, דער גבאי פרעגט זיך נאך הינטערוויילעכטץ צו עס ווארט אים אפ עפעס זכרים אדער קדישים פון די מעמבער'ס און די קומענדיגע וואכען, איך שאקעל מיט קאפ כאלו איך ווייס נאר איך וויל אים נישט זאגען. אין סי שבת אויף דער וועלט. די שוהל איז איבערגעפילט פון מיר אלע צוריקגעקומענע. דער רב, אפילו ער האט זיך שוין באגריסט מיט אונז דורך די וואך, קומט ער צו אונזער טיש און גיט אונז אלע נאכאמאל שלום עליכם מיט די שבת'דיקע הענד, פריש אפגעשוירענע נעגעל. די וואנצעס זאגט עדות אויף די פיינע זיפ מיט קניידלאך וואס די רעבעצין'ט שמ'ט דערמיט. דערנאך זאגט זיך דער הודו מיט א ברען. אלע אין שוהל ווילען וויסען וויאזוי איז אדורך דעם זימער? צו מיר האבען געהאט א גוט-טיים. איך שיק יעדען צו מיינע שכינים אין קאנטרי, קיינער ווייסט נישט אזוי גיט ווי זיי, דער זימער איז ב"ה אדורך מיט אלע קליפערלעך. דער גבאי שושקעט שוין און ווען נישט אונזער חזן מעכיל גייט צו קבלת שבת וואלט איך נישט געהאט א געלעגנהייט צו פארהערען מושי'לע ביז שלישי. מעכיל מיט'ן ברעטעל זענען געקניפט און געבינדען ווי מטות מסעי. זייט איך בין א קינד קומט מעכיל אריין און שוהל און לויפט צום ערשט פרעגען דעם גבאי צו ער קען צוגיין, מיר אלע קענען באשטיין, ער האט א ציטערדיגע אבער שיינע שטימע. פרובירען זאל א צווייטער צוגיין, מען מיז קודם אפגעבען דין וחשבון פאר מעכיל וואס איז די שמחה און מעכיל זאגט שוין פאראויס, נע ער יכול'ט נישט. טאמער איינער רומט אויס א צווייטען גיטען בעל תפילה, איז מעכיל אויף יענעם באבלאזען ווייניגסטענ'ס דרייסיג טאג. די וואך האב איך זיך איינגעקויפט עולם הבא מיט'ן זאגען פאר חזן מעכיל אז איך האב זיך שטארק געבענקט נאך זיין קעלעכעל. א וואונדער ער איז הויט אין ביין? נאכ'ן זיך אויסגעבען אין שוהל דארף ער נישט מער ווי א כזית חלה. איך גיי שוין ווייטער זאגען פאר די באבע א גיטשאבעס נאכען דאווענען, די קינדער קומען אפנעמען זייערע קארטאפעל שטעקעלעך וואס די באבע קויפט דערפון פער 100 אויף האלסעיל. פאר'ן אהיים גיין זאגט זי מיר איך זאל איהר אנרופען שפייז צו נאכט'ס, זי וויל מיט מיר עפעס רעדען וואכענדיגע זאכען. איך ווער נייגעריק, וואס ווילסטו באבי? זאגט זי, נישט אים שבת גערעדט, זי וויל פארשטיין וואס איז דאס אינטערנעט, אלע זענען פארנומען דערמיט, זי וויל וויסען צו איך האב חלילה נישט דער אינטערנעט אין שטוב און צו איך האב שוין אמאל אנגערירט דעם אינטערנעט ח"ו. און וועלכע רשעים שטייען דערינטער. איך זאג איר "די ביזט מיך חושד אויף אזיינס?" חלילה! אבער - זי זאגט- איך האב געהערט פון א פרוי אין גראסערי אז דורך די אינטערנעט קען מען זיך באהעפטען צו אנדערע אין יענעם עק וועלט און מען קען אפילו מאכען טראגען... אן זיך זעהן, געוואלדיגע זאכען סע משיח'ס צייטען יאנקעל, זי האט זעך צעוויינט. איך האב איהר בארואיגט אז לאו דוקא סע האלט נאך נישט דארט זי זאל רואיג מאכען די סעודה, זי זאגט ביי איהר אין שטוב וועט קיינמאל נישט נישט אריין קומען דער אינטערנעט, אפילו דער זיידע וועט וועלען. יעדעס מאהל ער גייט אין גראסערי ווארען איך אן דעם זיידען נישט צו קויפען דעם אינטערנעט. כ'האב אייביג געוויסט מען קען דע באבע איינרעדען אפילו א קינד אין... אלע קריסטאל און שטיינדעלאך פונעם טשענדעליער טוען היינט שפריצען באזינדער שיינע קאלירען. ווי א רעגען בויגען באגריסט ער אונז, ווי ער וואלט זיך באדאנקט פארן זיך באניצען מיט איהם אויפסניי. אלע שכינות זיצען ווידער ארום דעם טיש, פרובירען צו נאשען עפעס נייעס וואס מען האט זיך אנגעזאמעלט אין אהיים געברענגט פאר זיי פון קאנטרי, ווען נישט איך נעם זיך זינגען שלום עליכם וואלט די מרס. קרויס אפגעלעקט אלע סעסים-סיעד'ס פון טיש. צו קידוש לבנה איז געווען א גאנצע סומאטוכע, יא דא גאנצע זיבען, נישט דא? דער רב טוט אן זיינע ספעציעלע ברילען וואס גייט נאר ארויף אויף די נאז ביי א ערענסטע שאלה ווי צום ביישפיל א שמאטקע אדער ערב סוכות צום באקיקען דעם אתרוג. ער האט אפיהר גענומען דעם גראבען סידור וואס האט די זמנים ביז משיח'ס טאג. א קלארע תשובה האט ער נישט געגעבען אבער ער האט געהייסען גיין ברענגען די רעזשעוואלקע, א סימן אז מען גייט צום כשם שאני רוקד. נאכע'ן זיך באגריסען שלום עליכם און באקוקען די ארבע כנפות האט ער אונז אלע אנגעווינטשען א גיטן חודש און צוגאב צו די פאריגע וואך וואס איז טאקע געווען ראש חודש. נישט די שופר און ניטאמאל דעם רב'ס הארציגע כליפעריי ביי די שלוש סעודה תורה טוט אזוי שטארק ערוועקען צו תשובה ווי די רונדיגע בארכעס. עס איז נארוואס ארויס פון אויווען, יובאנגעס און רונדיג באגאסען מיט די גלאנץ פון לויזע אייער, זיי טוען מעורר זיין צו פאריכטען די אנגעזאמעלטע עבירה'לך ווי אמשנעלסטענ'ס ווייל אט גייען מיר שוין זאגען אחות קטנה און א עק מיט'ן פארגאנגענעם יאר. די באבע איז געווען ביי אונז אין שטוב און זיך צוגעקוקט מיט פארגעניגען ווי די אייניקלעך גייען אין די זעלבע פיס טריט ווי איהרע עלטערען וואס האבען געקענט דריי זאכען קאכען, באקען, רוימען, זי זאגט אונז אז דאס קומענדיגע יאר וועט זיין ציקער זיס און משיח וועט זיכער קומען. דער זיידע ברומט אינטער, נו וואס רעדסטע, נאך היי יאר. היי יאר וועלען מיר נאך גיין קיין ירושלים. סליחות. דער סימבאל פון די לעצטער וואך אין יאר, דער נאמען וואס גיט א דזשאכע אין יעדער פארדשאוועטע נשמה. ווי קען מען אריין פאלען אין ניי יאר אן אויפשטיין סליחות? אין אלע ווינקלען פון וויליאמסבורג זעהט זיך שוין אן דער סליחות וואס קומט אט צוגיין. איך גיי אריין צום לאקאלען ספרים געשעפט, דער ארבעט'ס אינגערמאן האנדעלט איין א קליינער ווייעך-דעקעל סליחות אין לייגט דאס גלייך אריין אין ביזעם טאש צו מאכען זיכער עס איז צו די מאס, ער נעמט עס צוריק ארויס, שרייבט אויף להו"מ עמי"ו עשי"ו און נאך ענליכע פירקלערייען און לייגט עס צוריק און אנדערען ביזעם פארזיכערט אז קיינער וועט עס אים נישט פון טאש ארויס נעמען. די בין הזמנים'ניקעס קויפען יעדעס יאר א נייעם סליחות מיט ווי מער מפורשים אין די זייטען. א חתן קומט אריין קויפען פאר די כלה דער דיקסטע מחזור מיט א ווייעכען לעדערנעם דעקעל, געפארבט מיט גאלד אין די זייטען. דער סוחר פרעגט, וואסערען נאמען קריץ איך ארויף? איין מינוט, ער קאלט די גרויסע שוועסטער, מאכען זיכער אז יא מען שרייבט די נייע לעצטע נאמען, הוי וועט זי קוועלען. אז מיר'ן אלע אזוי ערליך זאגען סליחות ווי די כלה גייט לייענען איר נאמען פון דעקעל וואלטען מיר געווען עבירות-פריי. גענוי ווי די פאליציי גיט ארויס א טיקעט קוואוטוס, האט דער גבאי באקומען א פארארדענונג פון די רעבעצין צו פארקויפען וואס מער זיצען. ער זאגט די רעבעצין שרייט דער מצב איז דערדריקענד. אלע יאהר צאהל איך אים איין די פאר גראשען פאר א זיץ און א צוקנייטשטער צוואנציגער צווישען זיינע פינגער פאר לא יחרץ געלט, היי יאהר וויל ער איך זאל אויך דינגען א פרויען זיץ. איך זאג אים אז די פרוי קומט נאר צו שופר בלאזען און די איבעריגע בין איך איר מוציא, ער איז פארעקשענט איך זאל אויך צאהלען פאר א פרויען זיץ. איך זאג אים צו איך וועל קומענדיג יאר קויפען אפטער פון זיין נייע סאדא מאשין ביים נאכט שיעור. והוא באחת, אלע מתפללים דארפען טראגען דעם עול פון די רעבעצין וואס וועט דאס יאר חתונה מאכען צוויי אייניקלעך. הייסט כ'האב נישט קיין ברירה? יא, קענסט איר געבען די 12 שורות דעמאל'ס עט איין זיץ זיין גענוג. די רעבעצין האט היי יאר אפגעשריבען די נעמען פון אלע פאטענציאלע זיצער'ס און זיצערען אויף ווייסע סטיקער'ס און זי וויל קיין איין באנק נישט זעהן ליידיג! זאל איך אריין פאלען אריין אין מויל פון די רעבעצין? איך גלויב אז ניין. מיין אלעמען באקאנטער בעל הבית גרייט זיך ארויס צו פארען פון אמעריקא אויף יו"ט, צום רבי'ן. און נישט סתם פארען, נאר פליעהן -ערשט קלאסיג- קיין ישראל. ווען אימער ער מאכט אזא נסיעה נישט צוליב שוואול-טאג נאר אויסשליסלעך רוחניות, הערשט א אטמאספער אין דער ארבייט ווי ביי די קינדער וואס האבען פרייטאג א האלבען טאג חדר, אפילו די שיקסלעך ווייסען אז דער באסס איז דע טעג זייער האולי, ער רעדט צו זיי מיט די אויגען אויף אראפ, ער טוט זיך אן דעם היט צו אשר יצר. היי יאהר גרייט ער זיך צו פארען ביז איבער סוכות, ער וויל מיך אני הקטן מאכען קעניג אויף א נאכט, ער לאזט מיר נאטיצען אויף אלע ווענט, פאשרייבט ווי א צוואה אויף געהל פאפיר וואס איך דארף ארלעדיגען צו האלטען דאס געשעפט און די כלים, ווייל מען קען צו אים נישט צוקומען איינמאל ער פארלאזט דאס געבורט ארט צום לאנד פון די אבות. ביים רבי'ן אין הויף איז ער פון די גרויסע שושקעס, אלע קניעהן פאר זיינע גרינע דאללארען וואס ער ברענגט געביגעלט און פריש געפאקט פון די באנק אז אלע נומערען זענען נאך אין די רייע, דארט ער מאכט דעם אנשטעל אז ער ווייעכט נישט נאך עהרע. געהערט האב איך אז ער טוט אפילו אנציען אויף מפטיר יונה, ווען ער הארכט מיך גיט ער דעם רבי'ן דאס געלד אינעם זעלבען רויטען באנד ווי די באנק האט דאס איהם אהין געגעבען, ווייל דער מפטיר האט דער רבי אין באד. צו מיינע האנד האט דערגראכט א צעטעלע ווי ער שרייבט זיך פאר וואס מיטצוטראגען אויף די רייזע, איינע פון די זאכען איז א שופר מסתמא איז ער באזארגט פון ווערען געשטראנדעט אין אן אראביש אינזעל ערגעץ ווי ח"ו. איך האב אים נישט געוואלט וויי טוען אבער איך וואלט אים געוואלט זאגען אז א קאפ פון א בהמה דארף ער נישט טראגען. די פריזשדער אינדערהיים ווערט געדוכטער פון טאג צו טאג, מען קאכט גרויסע טעפ פיש ווי אויף א שבע ברכות, מאליערטע און פלעינע, דער פיש סוחר זאגט יעדען צו א קאפ מיט צוויי אויגען. די וויידלעך זאל מען יעצט פארקויפען די גויים, די וואס ווילען אויסטרינקען די דצ"ך עד"ש וויין. די צימרינג קעיק זענען אויסגעשוהר'ט לעבען די האניג קוכען, יעצט וועלען מיר האבען וואס אנצובייסען ביי פאוזע. אלע געשוויסטער אמפערען זיך ארום ווער עס זאל עסען אין קימפעט ביי די מוטער די ביינאכט סעודה און ווער בייטאג, מען וואלט געדארפט איינפירען א דאקטאר'ס אפוינטמענט בוך ביי אלע אידישע עלטערען און ווער עס מעלדט זיך פריער דער איז זוכה צו קומען עסען אויף די מאמעס קאנטע. איינע קען נאר קומען בייטאג סעודה די אנדערע וויל נאר קומען ביינאכט, די מאמע איז ווי פארלוירען זי ווייסט נישט וויפיל קינדער וועלען קומען אבער זי קאכט אן ווי אויף א ארימע חתונה. דער שכן וואס האט זיבען טעכטער האט ארויס געשיקט דאס גאנצע מיליטער פארקויפען האניג, פארשטייט זיך אז די הכנסה גייט פאר די טעמעשווארע לעידיס אקזולערי. באלד וועלען זיי פארקויפען האלעפצעס אויף שמחת תורה, א ווייסע בארד אויף פורים אלעס פאר די הכנסה פון די מוסדות. ווער עס פארקויפט דאס מערסטע האניג גייט אריין אין א גורל צו געווינען א זילבערנע בעכער. נו וואס טוט מען נישט אז די מוסדות זאלען קענען צאלען די מלמדים אין צייט? מיינע קינדער האבען אהיים געברענגט צעטליך אז אויב ברענגט מען נישט קארטלעך די קומענדיגע וואך וועט מען אהיים שיקען, זיי ווייסען שוין הפנים אז איך מאך זיך גאר ווייניג צו טוען גיבען זיי מיר שוין נישט די צעטליך. היי יאר האט די הנהלת המוסדות צוגעלייגט א נייער שטייער וואס רופט זיך בילדינג אויסגאבעס, און אידיש רופט מען דאס רבישע חתונה אויסגאבע'ס. יעדעס מאל איך הער אז דער רבי האט געהאט א אייניקעל ווייס איך שוין פאראויס אז די ישיבה גייט אין שנת ה'תשפ"ץ האבען א שווערער בודזשעט. די גאסען שפרידעלט מיט בחור'ליך וואס קומען אהיים פראווען דעם בין הזמנים אינטער די מאמע'ס פארטוך. די ישיבה מיז זיך שליסען ווייל די מגידי שיעור העלפען געפערליך ארויס אין שטוב, אהאא- הלוואי מיין בעל הבית פארשטייט אויך אזוי. די מאמע באטראכט דאס קליין בערדעל וואס האט שוין אנגעהויבען שפראצען פון איר קנאק יאנקעל זי זאגט אים "נו חיים יאנקעל גיי מאך דיר א שיעור מיט א חבר און דריי זיך נישט אינטער די פיס". מען פאקט אויס די שמיציגע חאלאטען און די ספרים, אי"ה אויף ווידער זעהן צויי וואכען נאך סוכות. ער מאכט נוי סוכה ביז אינמיטען די נאכט, שטייט אויף שפעט און ווערט אנטרינען פון די אויגען איידער די מאמע קען אים בעטען ער זאל אהיים ברענגען צוויי דאזען אייער מיט א מילך פון גראסערי נאכען דאווענען, קומט אהיים שפעט נאכמיטאג מיט'ן אויסרייד אז דער שיעור האט זיך פארצויגען און די מאמע קוועלט אז דער בענאק האט זיך אויסגעריבען און די הויכע שכר לימוד צאהלט זיך אויס, ביי די זעכצען איז ער געווארען צו לייט. די שכינים זאגען "ער עט מערצעשעם קענען א חתן ווערען ביי די זיבעצען און דריי פערטעל". דער פארמאסי, מיין אינשארענ'ס אגענט ווי אלע מוסדות פון ארץ ישראל, ארגענטינע און דאהי האבען שוין געשיקט דעם נייעם לוח, אטייל שיקען אין א פלאסטיק מען זאל עס קענען טראגען און באד, אנדערע מיט א מאגנאט פאר'ן פריזשדער, צו א נויט לייגען מען היינט אריין א לוח און אלע צייטונגען. יעצט האבען מיר גענוג לוח'ס צו הענגען אויף יעדע טיהר און אפילו אין בית הכבוד, מען זאל שטענדיג וויסען ווען ס'איז דער עלות און די שקיעה, בקרוב וועט איינער שיקען אין פארום פון א באמפער סטיקער. איין מוסד בין איך שטארק מכיר טובה, זיי לייגען צו יעדעס יאר א קליין ענוועלאופ מיט א סטעמפ דערויף, אייביג קומט עס אן פונקט ווען ס'איז מיר אויסגעגאנגען די סטעמפ'ס. יישר כח פון טיעפען הארצען, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלען כפל כפלים. מושי'לע פרעגט צו אפשר האבען אטייל אנדערע זמנים. דאס ערשטע קוק איך אלע יאר צו חנוכה וועט האבען איין אדער צוויי שבתים, היי יאר וועט נאר זיין איין מוצאי שבת פארטי, איך האב שוין גערופען די שוויגער פארציילען די בשורה, איך ווייס זי פריידט זיך זייער דערצו. דערנאך קוק איך ווען מיין פרוי'ס געבורט'ס טאג געפאלט. אז איך פארצייכען עס אין מח וועל איך מיט ג-ט'ס הילף דורך לעבען דאס יאר אין פרידען. דער שמש האט שוין אויפגעהאנגען די צעטלען אז זונטאג וועט מען זאגען סליחות אום 5 אזייגער, עס האט נאך נישט פאסירט אז דער רב זאל קומען צייטליך אבער דער צעטעל איז נאך פון אלטען רבי'ן וואס האט יא אכט געגעבען אז מען זאל נישט אויף אים דארפען ווארטען. איינער פרעגט דעם שמש, וואס פאר-א-גיט יאר ער שרייבט נישט ארויס 5:30, ער פארענטפערט דעם רב, דער 0 אויפען טייפרייטער איז צובראכען. אונזער שוהל'כעל ווערט צוגערישט צו די הייליגע טעג, די טישען ווערען מער צינויפגעריקט מען זאל קענען אריין קוועטשען נאך א באנק לכבוד די מכובדים וואס קומען אהער נאר אויף די הייליגע טעג, און נישט ווייל מיר האבען עפעס חזן קווארטין פאר א חזן, נאר ווייל ביי זייער וועכענטליכער שוהל ענדיגט מען שפעט. די ראשי קהלה זאגען עס איז אלעס כדאי, זיי זאגען צו א חודש נר למאור ביים מי שבירך, א צווייטער איז מנדב נייע האנטוכער פאר די מקוה, צוזאגען און ליעב האבען קאסט נישט קיין גרייצער –זאגט די מאמע-. איין אזא "וואנע-בי" עושר האט פאריאר געמאכט מי שבירך'ס פאר די גאנצע משפחה, פון א צעטיל האט ער באפוילען דעם גבאי'ן צו פארלייענען די נעמען פון אלע קאזינ'ס פון בעלגיע און חיפה, אפילו פאר'ן 4 טאגיק קינד, א נעפיו פון אויסטראליע וואס האט נאך נישט קיין נאמען האט ער געזאגט "איך מיין מען וועט אים רופין מנחם נאכען זיידען קענסט אים אויך מאכען א שבירך". ווען ער זאל שנדר'ן איין דאללאר פאר יעדען נאמען וואלט איך נישט געדארפט דינגען א פרויען זיץ. די רעבעצין האט באוויזען דאס אומגלויבליכע, דאס ווייב מיינע האט איר אייגען זיץ, איך בין געגאנגען בודק זיין אין ווייבער שוהל, עס שטייט קלאר און דייטליך מיט סידור אותיות מרס. יאנקעל לעצטערנאמען. איך האב איר געזאגט אז כ'האב איר געקויפט א אייגען זיץ דאס איז א מתנה לכבוד יו"ט, זי זאל עס ניצען פאר שהחיינו, איך זאג איר א אייגען זיץ איז א שטייגער ווי מען קויפט א חלקה אויפ'ן בית עולם. האט זי זיך באליידיגט און איבער פארציילט די שוועסטער, די שוועסטער האט איר געטרייסט אז קויפען א אייגען חלק איז א סגולה צו אריכת ימים. זי איז אזוי עקסיידעט צום אייגען שמאהלען צוזאם-לייג בענקעל אז זי וויל קומען אויך צו סליחות. די ווייבער גרייטן אן גענוג פאפיר אין די סליחות צו האבען ווי אריין ווישען די טרערען. אלס קינד געדענק איך, ס'האט פאסירט אז די באבע איז געבליבען צו שחרית נאך סליחות, פון גרויס פרייד אז זי גייט קענען הערען שופר נאכ'ן דאווענען. ווען דער זיידע האט געחוזקט דערפון האט זי געזאגט אז זי וואלט אפילו געדאווענט פאר'ן עמוד מ'זאל איר נאר לאזען. איך האב זייט דעמאלס געוויצעלט מיט דע באבע זי זאל חזנ'עצען, אויב זי האט אמאל פרובירט האב איך איר געזאגט זי מיז אנטוען א גארטעל מיט א קוטשמע, אנדערש איז מען נישט יוצא . און יעצט. פארצייל איך אייך דא בסוד סודות, קיינער טאר נישט וויסען. עס איז דא א שטיקעל רעדע אז דער אמעריקאנער חלום זאל פארווירקליכט ווערען ביי אונז אין די משפחה, א אייגען הויז. יא איר הערט גיט, עס קלינגט פרעמד, די האנט ציטערט שרייבענדיג, אבער מען רעדט דערפון אין גרויסען. מצוה גוררת מצוה, קאנטרי גוררת הויז. מיין רב וואלט מיך שוין געמוסרט היום אומר לו גיי אין קאנטרי ומחר קויף א הויז. אבער ער ווייסט כשאני לעצמי, מיר איז גיט א געצעהלט אין פרייען פעלד. פארשטייט זיך ווילאנג עס איז דא א "די עס על" קאנעקשען מיט ווארימע קאווע און א דאכענע. אייגענטליך רעדט מען שוין דערפון זייט מיר קענען זיך, זי רעדט שוין דערפון זייט מיר האבען זיך געטראפען דאס צווייטע מאהל אלס חתן כלה, דאן האט זי שוין געפרעגט צו איך בין א סיטי-פערסאן אדער די סובורב'ס. איר רייץ צו האבען א אייגען הויז שטייגט ממש פון טאג צו טאג, איטלעכ'ס מאל א פריינד קויפט א דירה איז זי גארנישט אזוי פרייליך נאר עס ערוועקט זיך נאכאמאל דאס אינערליכע באגער פון האבען א אייגען פאסט קעסטעל. ביז דערווייל איז גארנישט אייגענס, דער קאר איז נאך נישט אויסגעצאהלט, די סוכה וואס כ'האב איז געירש'נט פון גרויסען ברידער ער זאגט ער וועט עס צוריק נעמען ווען ער מאכט חתונה. נאר די צוריסענע שיך מיט אלע בילל'ס איז אייגענ'ס אבער איך וואלט זיי גערען אייך אהין געגעבען. יעצט האט זיך אינטער געריקט עפעס וואס איך וויל נאך נישט רעדען דערפון, צוליב א בייז אויג. ביז ווען איך זעה נישט מיין נאמען אויפ'ן טיהר אויף א הילצערנעם בלעכעל, דע וואס מען מאכט נאר אין מאה שערים. טאמער הער איך צוריק דערפון אין די גאס ווייס איך אז מען קען אייך נישט געטרויען. איך האב זיך געחלומ'ט אז דער וועקער קלינגט און טרומפייטערט, פון גרויס געפייפעריי בין איך אויפגעשטאנען. די פיאות געלאזט אויף אראפ, געלאפען מיט מושי'לע און די נשמה אויפן שפיץ נאז, מיט'ן געוויסען אז איך קום שון אן צו ככלות כוחינו. דער רב איז אריינגעקומען פונקטליך, פונקט צעהן צו זעקס, נאך איידער ער האט אנגעהויבען אשרי האבען שוין די האקעלע נשמות פון אינטער'ן פארהאנג געשליכצט הויעך מיט א ניגון. מיין באבע'ס שאכטעל טישא'ס איז שוין ליידיג ביים ערשטען וסלחת לעונינו. ביי יתגדל איז ער שיעור נישט אריינגעפארען אין א אנדערען ניגון, ווען נישט מיר אלע מיטפארער העלפען ארויס און ברימען אינטער וואלט דער רב אריין געפארען "ראנג וועי". זענען מיר אפגעקומען מיט א לייכטען "שארט סטאפ" ביי שמע קולינו ווערען אלע חזנים, מיין שכן וואס איז נאך אין זיין לעבען נישט צוגעגאנגען צום עמוד זינגט דעם שמע קולינו מיט ציגעמאכטע אויגען און רויטע נאז ווי ער זיצט יעצט אויפען היסב בעט. יעדער איז שוין שטיל און מען ווארט אויפען רב, אונזער חזן מעכיל זינגט נאך הויעך לשמוע אל הרינה, מיר אלע זאלען נישט פארגעסען פינעם אמת'ן חזן מעכיל. ער ווינדערט זיך נאכדעם פארוואס יעדער קוקט אים אן מיט א קרימע נאז. א צווייטער שכן לאזט זיך שפירען אז דער טשאלענט איז נאך נישט באערדיגט, זאל עס אים נישט גערעכענט ווערען. מיין ווייב זאגט זי האט נישט צופיהל מיטגעהאלטען. וויפיל איך זאל איר נישט אנצייגען פאר א יו"ט וואס מען זאגט און ווי מען לאזט אויס, ווערט זי כסדר פארטומעלט מיט'ן מחזור, ווי איך וואלט געלייענט א רעסעפי ביך, זי איז אבער העכסט גליקלעך מיט'ן נייעם זיץ אפילו זי האט גארנישט געהערט. אהיים קומענדיג זאגט זי "כ'האב נישט געהערט כתר, קען זיין ווייל כ'האב געדרימעלט?". נאך סליחות פרעגט מושי'לי פארוואס איך טרינק קאווע, זיין רבי האט געזאגט אז מען דארף פאסטען א האלבען טאג, איך זאג אים אז א טייל פירען זיך צופאסטען דע צווייטע האלב פון טאג. נאך א יאר אדער צוויי, איינמאל די אויגען עפענען זיך אביסעל מיז איך אנהייבען מתקן זיין דעם שבועות ביז נאכען עלות און שלאגען כפרות מיט א טשיקען. אא"וו אפשר וואלט איך אים געדארפט זאגען איך מאך היינט א סיום מסכת, א ליגנער וויל איך נישט זיין. אין רעסטוראנט האב איך זיכער געמיינט וועט זיין ליידיג נאך סליחות. א חבר וואס איז פון די בני עלי' פרעגט מיך רויטערהייט ווען איז חצות? איך זאג אים א מינוט פאר די וואשט זיך צום אייער שפייז סענדוויטש. אוי ווען זיין שווער זאל אים דא זעהן, באפעהלט ער די טאכטער צו נעמען א גט אן די צוויי הינדערט דאללאר. איך מאטער זיך שוין לאנג פארוואס איין טאג זאגט מען דעם פזמון מיט א געוויין "אולי יחוס" און דער אנדערען טאג זאגט מען עס מער כאפעדיג און בגילופין. עס קען זיין אז די מחברי הפיוטים האבען אויך פארשטאנען אז נישט אלע טאג זאל מען זיין בעצבות. אדער קלער איך אז זיי רעכענען זיך מיט מיר איך זאל נישט פארשפעטיגען דעם באן. דער דירה אגענט זאגט אז טאמער ברענגט מען אים דעם דעפאזיט א וואך נאך סוכות לאזט ער נאך צוויי טויזענט דאללאר, שפעטער גייט די פרייז ארויף. איך שלאג אים פאר די אויסגעקלאפטע הושענות מיט'ן אתרוג אן דעם אראפגעבראכענעם פיטום. ער זאגט וויצען אין א זייט ער וויל מאכען א קאנטראקט איידער די הייליגע טעג, ער וויל וואס ווייניגער טראכטען פון ביזנעס אום ראש השנה. גיי ווייס צו איך טאנץ נישט אריין אין א וואלד וואס האט נישט א וועג ארויס. די דירה איז גארנישט אזוי גרויס עס האט 4 צימערען צוויי דערפון האבען ניטאמאל קיין שויבען צו די גאס. מען גייט עס אנהייבען בויען נאך סוכות, עס וועט זיין פארטיג אויף ? נישט זיכער, עס ווענדט זיך ווי קאלט עס וועט זיין דער ווינטער, און פארשטייט זיך אויב איך וועל אים אראפ לייגען די פארלאנגטע איינגאבעס יעדע פאר חדשים, קען מען רעדען פון בעפאר תש"ע שוין א פאר חדשים וואס די שוועסטער האבען באשלאסען צו מאכען א עק פון וואונען ביי יענעם, ווי איך קוק עס אן, איז דער איינציגער חילוק צו מען זאל צאהלען רענט אדער מארדגעטש, די דירה פון וואס מען רעדט איז נישט גרויס, מען גייט האבען 18 שכינים אנשטאט 4. אבער ס'יז מיינס. דער גאנצער אויפטו איז דער עלעוועיטאר, איך שלאג פאר צו בויען א עלעוועיטאר אינעם יעצטיגען הויז, און מען קען בלייבען דא און זיך איישפארען א 5 צו 6 הינדערט אלפים. זיי מסביר פאר א ווייבעריש קעפעל אז סייווי, עס באלאנגט פאר די באנק די ערשטע 30 יאר. א דירה וואס קאסט 400 טויזענט מיט אינטערעסט, ביי די ענדע דרייסיג יאר האט מען אריין געצאהלט א מעלוינע פאר די באנק אומווילענדיג, טא פארוואס צאלען אזויפיל פאר די באנק ווען מען קען עס צאלען א אידישען לענדלארד, ער ניצט דאך דאס געלט פאר גיטע זאכען. רעדט מען דא פון מעדיסאן עוועניא? גייען מיר האבען א טיהר-מאן צו אינטער העלפען מיט'ן קערידזש? די שוועגערען זאגט "ליעוו איט אפ טו אס, לייק דע קאנטרי" וועסט זיין צופרידען. מען קלינגט אלע גיטע פריינד צו נעמען עצות, איינס בעסער פון די צווייטע. יא נעמען די דריטע שטאק, נישט נעמען. מען רעדט דאך דא פון א דירה ווי מען וועט אי"ה אריין לאזען א שנירעלע איין טאג, איך מיז שון נישט פאריכטען די צובראכענע "וואדווארקס" מען גייט שוין נישט לאנג זיין דא. מען רעדט שוין נישט פון פעינטען ווייל נאך אביסעל און מען מופט. זאגט מיין שווער איך זאל גיין פרעגען א גיטען איד. הממ וועלכער איד איז נישט גיט? און וועט מיר דער גיטער איד געבען צושטייער? א ברכה קען איך באקומען פון גמ"ח איינשטאלט. יענעס מאל איך האב זיך גענויטיגט האט ער מיר געווינטשען איך זאל קענען גרינג באצאלען. דערווייל גיב איך נישט קיין דעפאזיט, ראש השנה ביים פארקויפען די עליות אדער יום כיפור ביי פאזע וועט שוין דער אויבערשטער אריינשיקען דעה בינה והשכל וואס מיר בעטען אזוי שטארק דריי מאל א טאג. דער בעה"ב קלינגט פון בני ברק אלע צוויי שעה, היינט וויל ער וויסען אויב עס קומען טשעק'ס אין די פאסט, נעכטען פרעגט ער וועלכע קאמפאני'ס שיקען געלט און אויב איך מאך יעדען טאג די דעפאזיט'ס, איין טאג האב איך אים געטשעפעט אז כ'האב אוועק געשיקט אפאר גוים. א צווייט מאל צימבעל איך אים צו ער וואלט מיר געוואלט שיקען א אתרוג פון ישראל, ער נעמט אלעס אן בתמימות. ער זאגט ער האט אריין געווארפען מיין קוויטעל ביים אר"י הקדוש און ביי נאך צדיקים. און ער האט מיך אפילו מזכיר געווען ביי זיין רבי'ן לכבוד ניי יאר. איך זאג אים אז דאס ווארימקייט וואס איך האב געשפירט שבת ביי נשמת איז זיכער דעם רבי'ן צו פארדאנקען. זאגט ער, אז ער האט מיך מזכיר געווען ערשט מוצאי שבת. פרייטאג זאג איך אים: אדוני המלך, עס האט זיך געמאכט א געלעגענהייט, איך פאר מוצש"ק אויף אומאן !!! וואס זאגסטע? לאזט אלעס איבער און פארסט? ווי קענסטו אזוינס טוען? די ביסט אפילו נישט א אומאן גלייבער? פארוואס דען נישט? איך האב א נדבן פאר'ן טיקעט, א ברעסלאווער פעטער צאהלט עס. סארי, באט איך וויל זייער פארען. אבער די לייגסט דאך מיר צוגרינד די ביזנעס, איך בעט דיר יאנקעל האב רחמנות. וואס זאל איך טוען? איך דארף א עצה פון ר' נחמן צו איך זאל קויפען א דירה? אפשר וועט ער אפילו געבען צו שטייער. יאנקעל לאז דיך ארויס, ר' נחמן וועט נישט אויפשטיין פון קבר גיבען עצות. אוי וואס טו איך דא? איך קרעכצע שווער, איך אטעם הויעך, אקעעעי א ברירה האב איך? פאר'ן בעה"ב וועל איך צוליב טוען, אבער איך וויל דער בעה"ב זאל עס גיט געדענקען, אזא געלעגענהייט מאכט זיך נישט יעדען טאג. איך געב אויף ר"ה אין אומאן. אוודאי יאנקעל, ביזט א צדיק, כ'וועל דיר שטארק מכיר טובה זיין, יאנקעל קויף די דירה איך וועל דיר העלפען אבער זעה צו האלטען דאס געשעפט אין די ראמען. איך וועל דיך באלוינען. ער גרויסט זיך יעצט זיכער ביי זיינע פריינד אין ביהמ"ד אז ער האט מיך ארלעדיגט. איך דארף איינקויפען אויף ראש השנה, מילגרוים, נייע מעסער, טיקעט'ס פאר די פלעי חול המועד, פייגען פאר שהחיינו, די העמדער פון קלינער'ס. רויטע עפעל. די ליסטע וואקסט און די קעשענע ווערט מאגער, די געברויכען זענען קע"ה גרויס, און דאס גרינס לאזט זיך אויס. די קינדער דארפען שיך, דער בוטשער וויל געלט. די רעבעצין האט שוין ארויף געלייגט דאס ראש השנה פרוכת, די לייבען אויפ'ן ווייסען ארון קודש קוקען אויס מער שרעקעדיגער ווי די בלויע פון א גאנץ יאר. זי זאגט באפעלעריש דעם שווארצען קוימען קערער, "קליען אפ גוד, ביג האלעדעי טאמארוי", זי לייגט אריין געניצטע אויגען גלעזער אין קעסטעל פאר די אלטע וואס פארגעסען די בריללען אינדערהיים, אפאר איבעריגע מחזורים. דאס איז דאך די איינציגעגע אויפגאבע פון א רעבעצין וואס גייט אין א קרוין טיכעל, צוגיין צום ברעטעל קען זי דאך נישט. דערנאך גייט זי קוקען צו אלעס קלאפט אין יענעם עק ווייבער שוהל. זי זעהט דעם אלטען ר' פייבוש ניצט די פרויען באד-רום זי שרייט אים אן גייט אייך ארויס פון דא. ביי די מענער איז פיהל, זייט נישט אזוי בייז רעבעצין שרייט ער צוריק און ער לויפט ארויס מורמלענדיג אי אפשר להתקיים. ביי סליחות ערב ראש השנה הערשט שוין נישט די אנגעצויגענקייט ווי יענע וואך, די פענצטער זענען מער נישט פארהויכט, אידען גריסען זיך היינט איינער דעם צווייטען. און ווען נישט די לאנגע פזמונים וואלטען אפאר באקאנטע אנגעקומען שוין צום סיום. היינט זאגט שוין מעכיל די סליחות, ער איז מער געלאסען און מאכט נישט א וועזען פון שמע קולינו ווי דער רב. יעדעס יאר קראצט ער אפיר א נייעם נוסח אויף די כי רבו עונינו'ס, איך פיהל זיך גאנץ גיט אז צוליב מיר זינדיגע דארף ער מאכען אזוינע שיינע מעלאדיעס. א האלבע שעה איידער מען ענדיגט, הייבען שוין די זריזין מקדימין אן מיט די התרת נדרים, מיין שכן האט עס ליעב צו זאגען שטייטערהייט ווי ער ציילט א בינטעל טויזענטער'ס, אלע יאר פרוביר איך זיך ארויס צו דרייען פון אים, היי יאר איז אים געלונגען מיך אריין צו כאפען אין זיין נעץ, בין איך מיר אנטרינען בעפאר ער האט אנגעהויבען. האט ער צוגעריפען א קליין בחור'ל און אים געצוויגנען ער זאל מיט אים מאכען די התרה, דער בחור האט זיך געבעטען אז ער איז שוין א געמתערטער עס האט גארנישט געהאלפען. ווען נישט איך זאג אים אז ער איז זיך טועה מיט מיין ברידער וואלט ער מיך נאכען דאווענען אזוי באשייגעצט. אלע גיטע פריינד ווינטשען זיך שוין 4 וואכען א כתיבה וחתימה טובה, בענטשען זיך אן אז מען זאל זיך אויסבעטען א גיט יאר. איין חבר וואס איז פון די שאקעלדיגע זאג איך, עך וועל מער מערצעשעם אויסבעטען א גיט יאר אן אזויפיל שאקלען לולב מיט מיין האנד. אין די זעלבע צייט הייבט זיך אן א געקאלעכטץ, אלע גיטע פריינד וואס מיין סעל נוממער איז אויף זייער סעלעפון אדרעסס ביך קאלען מיך צו ווינטשען א גיט יאר, דער שכן פון קאנטרי וואס האט מיר שוין געזאגט ביים געזעגענען אז איך זאל האבען א כתיבה וחתימה טובה, קאלט ווידער און איז מוסיף אז איך זאל מיר אויסבעטען א גיט יאר, ארלעדיגט. דערנאך קאלט מיין שוואגער און די מומע. א זיס יאר פאר אלע אידישע קינדער מיט א הערצליכען קיש לייגען מיר צוריק די ראש השנה מחזורים אויף די קומענדיגע צוועלף חדשים, צוויי מיט א האלב טאג אין יאר גיב איך זיי וואקאציע, איך נעם זיי ארויס פון די אינטערשטע רייע אין ספרים שאנק. אסאך האבען זיי זיך אנגעזעהן און אנגעהערט. עס האט זיי זיכער שטארק געשמקעט וויאזוי אלעס דרייט זיך ארום זיי. האסט דעם מחזור? ווי איז דער מחזור? לאז עס נישט אין שוהל, נעם עס אראפ פון טיש, לייג עס אין שאנק. זיי האבען זיך צוגעהערט ווי מיר ווינטשען זיך אן איינער דעם צווייטען לשנה טובה, ווי מיר וויינען זיך אויס אויף א תחל שנה וברכותי'ה, ווי מיר קרעכצען ביי נתנה תוקף, ווי מיר פרובירען מיט אלע כוחות צו העלפען דעם חזן זינגען מלך אביון. צום ווידער זעהן אום תשס"ח, משיח זאל אוודאי פריער קומען. עס ווערט שטיל, דער רב קומט אריין מיט'ן שלאף קאפעל און געהל-ווייסער גארטעל וואס ער האט באוויזען ארויס צו שווערצען פון דייטשלאנד איידער ער האט איר פארלאזט. ער גיט א שטרענגען בליק, א פחד פאלט אויף אלע פארזאמעלטע, ער לויפט צום עמוד מיט'ן גראבען מחזור און דאווענט מנחה. צו מעריב טיט ער אויס די וואכעדיגע שטימע און פאנגט אן אההה האאא האאאה מיט זיין דיקע רבנישע שטומע, און הייבט אינטער זיין סטאדע שאף צו די העכערע ספערען, ווער ווייסט וויפיל נעכט ער איז אויפגעווען צו חזר'ן דעם נוסח עס זאל זיך פליסען פון צווישען די ציין כזקן ורגיל. ער דריקט יעדעס ווארט מען זאל אים געדענקען צום גיטען און ציטראגען אין שטאט אז ער איז א פיינער און ווארימער דאווענער. א סקרוך גייט דורך די ביינער ווען ער זאגט לדוד מזמור, אט גייט מען שוין ווינטשען תכתב ותחתם פאר די זכרים, און תכתבו ותחתמו פאר די נקיבות, דער נוסח האט מען ספעציעל אויסגעארבייט פאר די וואס א גאנץ יאר האבען זיי נישט קיין צייט נאר זאגען כאף לאף פאר אלע אויף א מאל גיט שבת, צו גיט יום טוב. היינט דארף מען יעדען באזינדער באגריסען, שאקלען מיט די האנד, ווינטשען אן אויפהער און ווער עס קען בעסער ווינטשען און לענגער שאקלען הרי זה משובח. ווער רעדט נאך פון די וואס שאקלען מיט ביידע הענט ווי מען כאפט אן די ארבעה מינים. מיר האבען געווינטשען לשנה טובה פאר אלע זיידעס און באבעס עלטערען און גיטע פריינד, יעדער האט זיין אייגענארטיגען נוסח וואס זיי פארגעסען נישט פון יאר צו יאר. דע באבע זאגט א ברכה אויף דיין קאפ, מיין שכן זאגט אלע יאר מיט מזל זאלסטע לעבען. דער רב ווינשט לויט זיינע געברויכענישען. אויב האט ער באקומען ווייניג שמוליארעס פאר יו"ט ווינטש ער אונז אלע צו האבען פילע טאשען, אויב די רעבעצין האט זיך נישט ספעציעל באקלאגט זאגט ער אונז מיר זאלען אויסבעטען אלעס גיט'ס, אויב דער זיהן שטייט אים אינטער די פיס זאגט ער מיר זאלען אלע זעהן נחת. א שיינער טייל פון עזרת נשים קומען מיט ווייסע טורבאן'ס, לאזען אינדערהיים די עבודה זרה שייטלעך. מיין פרוי האט מיך געפרעגט צו זי זאל אויך פרובירען גיין מיטן ווייסע טיכעל אין שוהל, כ'האב איר געזאגט אז אן די שייטלען זעהן אלע אויס אייניג און זי ריזיקירט אז איך זאל איר אויפטוישען מיט א צווייטע רעבעצין אין שוהל, האט זי שנעל פארדרייט דעם שמועס. איינער א טוער אין הכשירים האט געזאגט אויפ'ן ווייבערישען האט-ליין אז פייגען קען זיין ווערים און ביי אונז איז נישט געווען קיין פייגען די ערשטע נאכט יו"ט, כ'האב עס סייווי נישט ליעב. האט מען גשהחייניט אויפן נייעם מעסער. דער מעסער סוחר האט ארויס געשטעלט א גאנצער טיש מיט גרויסע מעסער'ס אויף די גאס, א ערלית'טע וואס גייט פארביי רופטו זיך אן צו די חברטע "דעיר מאסט בי עלאט אויף פייטונג אין דיס קאממינועטי" שחרית דאווענט דער רב'ס איידעם, א גרויסער כל יכול איז ער נישט, די שטימע באגיסט ער צופרי מיט לויזע אייער, שכל האט ער גראדע ווי א חזן, עס זאל נישט אויסגערעדט זיין אבער וויפיל מען האט אים פרובירט מעביר צו זיין שלעפט ער לענגער און זיכט אפיהר ניגונים וואס קיינער קען נישט. דער שווער, א מבין האט אים געזאגט ער זאל אליין עפענען א שוהל'אכעל און זיין געגענט. תיכף נאך שחרית מאכט ער קידוש אויף היימישע געבעקס און פרעגט די ארומיגע צו זיי דארפען נישט אביסעל מזונות. אלע יאר פארגעסט ער נישט צו זאגען אז דאס דאווענען מאכט אים דאס הארץ חליש'ען. אלע וואס זענען עולה מאכען מי שבירך'ס פאר די זוהן און טעכטער ווייב און שוויגער. דער רב מאכט פאר די צדיקי הדור און קרעכצעט ווי איינער וואס וויל זאגען "חוץ אני הקטן איז שוין נישט איבער געבליבען אסאך צדיקים" איך האב אויך געביר'ךט דאס ווייב און קינדער, כ'האב איר געזאגט נאכען דאווענען אז דער גבאי האט גערעדט פון איר ביים לייענען. זאגט זי "ער האט אוודאי געוואלט וויסען אויב די זיץ איז באקוועם, הא?" עס קומען פאר גרויסע מיטונגען ווילאנג מען זאל מאכען פאזע, די מיטונג געדויערט באלד וויפיל דער פאזע. ענדליך רופט ער אויס "מעט בלאזען צוועלף אזייגער". ווייס איך כ'האב צייט צוריק קומען ביז איינס אזייגער. פאר תקיעת שופר זאגט ער אונז אפאר ווערטער, אלע יאר זאגט ער אז ער וויל נישט מאריך זיין ווייל סי'שפעט און מיט דעם ציהט ער אויס מיט משלים און נמשלים אן א עק. איך פרוביר אלץ אנצוקומען נאך אלעמען און צו להכעיס האלט נאך ער ביים אנהויב. דאס איז שוין א טראדיציע, צום דוכענען קריכען די שכינים'ס קינדער אריין צו מיר אינטערען טלית און קיצלען זיך מיט מושילע'ן. דערנאך שיק איך אים אהיים מיט זיין מאמע, זי זאל שטעלן דאס עסען אויפ'ן פייער. זי טרעפט אבער אייביג מיט וועם צו שמועסען און מאכט זיכער אז איך קום אהיים פריער. ביי תשליך פרעגען אלע ווען האט מען ביי ענק גענדיגט? ווי שטענדיג ווער עס האט גענדיגט דער ערשטער דער איז דער געווינער. איך ווארף אריין אלע עבירות אין וואסער פאר די פישלאך. מיט א תפילה צו השי"ת אז דער פיש סוחר זאל נישט כאפען דעם פיש וואס האט אויפגעגעסען מיינע עבירות און צוריק שיקען צו מיר א היים ווי יוסף מוקיר שבת. איך וויל שלאפען אבער זי לאזט נישט, זי זאגט אז עך קען נאך פארשלאפען דאס מזל. כאפ איך נאר א דרימעל אויפ'ן דיוואן. קוים וואס דער ראש השנה איז אדורך די גיטע פריינד הייבען שוין אן דאס איבערבעטונג, די כפרות מארקעט איז שוין אין פולען שוואנג, די גבאים הענגען ארויס צעטלעך ווי מען זאל זיך פארקוקען פאר שבת שובה דרשה און איך פרעג זיך אליין בין איך גרייט אויף יום הקדוש? וועל איך שרייבען א משל וואס מען זאגט נאך פון הייליגען ריזשענער דאכט זיך. געווען אמאל א פשוטע'ר דארף'ס מאן, קיינמאל נישט געווען אין א גרויסע שטאט, נישט געוויסט פון גארנישט חוץ זיינע קיעהלעך און פערד. יארען לאנג האט ער געלעבט באשיידען צווישען זיינע הינער און פעלדער. געשעפט זיין חיונה פון פארביי גייער וואס האבען גענעכטיגט אין זיין פארצייטישע קרעטשמע. מאכט זיך אמאל אז ער פארט אין דערנעבענדיגען וואלד אנגרייטען האלץ אויפן ווינטער און פארבלאנדזשעט אריין דאס ערשטע מאל אין א גרויסע שטאט, דער קאפ שווינדעלט אים ער האט נישט קיין השגה ווי ער איז, וויאזוי איז ער אהין אנגעקומען, ווי גייט מען צוריק צום דארף, ער שמייסט פלינק אויף די פערד, פארט רעכט'ס מאכט א לינק'ס ער זעהט פון די זייט א גרויסער פאלאץ ארום גענומען מיט א צום פון מארמויער שטיין. נישט וויסענדיג וואס דא טוט זיך, אינגאנצען דערשראקען שמייסט ער נאך מער די פערד ביז דער ריט האט זיך צוריסען. א בראך. וואס טוט מען? פלוצים דערזעהט ער א שטריק הענגט אויף די זייט פון מויער, ער טראכט נישט קיין צוויי מינוט נאר נעמט ארויס א מעסערעל און שניידט אפ דער שטריק פון אויבען און אינטען און וויל דערמיט פאריכטען זיין ריט. ער ווייסט אבער נישט, אז דער שטריק וואס ער האט אזוי לייכטזיניק צוריסען, איז באהאפטען ביז אינעוויניג אין פאלאץ, דער קעניג וואס וואונט אין דעם פאלאץ ניצט דער שטריק צו באהעפטען זיין גרויסער וואנט זייגער. דער קעניג פון פאלאץ זעהט אז דער זייגער וואס איז באהאפטען צו דרויסען פון פאלאץ איז פלוצים אראפ געפאלען און זיך צובראכען, מאכט א ויצעקו. מען גייט קוקען און מען זעהט ווי א מגושם'דיגער פויער פאריכט זיין שמייסער מיט'ן קעניג'ס שטריק. מען בינדט אים אין קייטען און מען ברענגט אים פאר'ן קעניג. דער קעניג זעהט מיט וועם ער האט צו טוען, דער פויער ווייסט נישט אז ער איז אין א קעניג'ס פאלאץ ער ווייס ניטאמאל וואס מיינט א קעניג, וואס קען מען אים טוען? זאגט אים דער קעניג, הער אויס, איך זעה אז די ווייסט נישט וואס פאר א זינד די ביזט באגאנגען, גערעכט די ווייסט נישט אז איך בין א קעניג, אמת די האסט נישט קיין אנונג וואס א צער די האסט מיר גורם געווען, איך קען דיך נישט שטראפען פאר'ן זיין א מורד במלכות. אבער זאג נאר, ווייסטו אז דער שטריק געהערט נישט צו דיר? מעג מען גאנבענען? מעג מען צורייסען יענעמ'ס א זאך? דאס ווייסט דאך יעדער קינד. פאר דעם קומט דיר א שטראף. אזויפיל וואלסטו געדארפט אבאכט געבען. א יעדער עבירה באשאפט שלעכטע מלאכים, יעדער זינד איז פוגם אין אלע עולמות און מאכט אן חרבנות אין די וועלטען וואס מיר האבען נישט קיין באגריף, עס ווארפט אום ציגעל פון בית המקדש של מעלה און נאך אסאך הויכע ענינים וואס דער שכל פון מיר קליינע מוריטשקעס דערגרינטעווען נישט, אבער אזוי שרייבען אונזערע רבי'ס. מיר זענען ווי יענער דארף'ס מאן וואס ווייסט נישט פון קעניג און קיינמאל נישט געווען אין א פאלאץ. מיר ווייסען נישט אז מיט א קליינע עבירה'לע רייסט מען איבער א שטריק אין יענעם עק הימעל. אבער יעדער מענטש פארשטייט אז מען טאר נישט זאגען ליגענט מען טאר נישט רעדען לשון הרע, מען טאר נישט פארשעמען קיין שום איד. מען דארף מכבד זין די עלטערען, אפילו א דארף'ס מאן פארשטייט אז יענעמ'ס שטריק טאר מען נישט אפשניידען און פאר דעם שטראפט דער קעניג. אלזא בעטען מיר איבער דעם אייבערשטען פשוט און פראסט פאר'ן זיך נישט אויפפירען ווי א מענטש דארף זיך אויפירען. מיר גייען יום כיפור אין שוהל צו בעטען דעם אייבערשטען אויף אלע פשוטע זאכען וואס מען האט זיך נישט גיט אויפגעפירט. עס אז נישט דא קיין תירוץ צו מצער זיין א צווייטען. אפפאפען א חבר. חוזק מאכען פון יענעם. נישט מכבד זין א עלטערען איד, נישט טוען חסד. השי"ת מאענט און פארלאנגט פון אונז קליינע מענטשעלך זייער ווייניג. און דאס וואס ער פארלאנגט פון אונז איז פשוט אז מיר דארפען עס צו טוען ווייל אפילו אונזער קליינער שכל גיבט אזוי מיט. אלזא זייטשע מיר אלע מוחל, און זאל השי"ת פארגיבען אלע אונזערע זינד הקטן כגדול. אפילו איך דערווייטער זיך פון צו באטאפען די טשיקענ'ס מיט די רויע האנד, האב איך א פארגעניגען צו אבזערווירען די גאסען ווי קינד און קייט באפריינדען זיך מיט די כפרה'לעך און ווערען מיט זיי פאניע בראד. אזוי ווי די באבעס מיט זייערע דינסט שטייענדיג אין שטאל אין דער אלטער היים. איין כפרה איז אריין געלאפען אין א דערנעבענדיגען בעקעריי, א צווייטע איז שיעור נישט ארינטער געלאפען דעם מאנסי באס. צום גדלי'ה, די וויליאמסבורג'ע מאמעס טוען אן די קינדער שבת'דיג, מען מאכט זיי פריש די פיאות, די אינגלעך און מיידלעך אנגעטוען "מעטשינג", מען רופט די חבר'טעס מיט די חב'רטעס חבר'טע און מען גייט מאכען דעם גרויסען טריפ וואס הייסט שלאגען כפרות. ווי עס וואלט געווען מיטעל נאכט, די גרעסטע קערידש שלעפט מען ארויס לכבוד די כפרות צערעמאניע. נאך אין קאנטרי האב איך געהערט ווי איין אידענע ווייזט פאר א צווייטע די מציאות וואס זי האט געקויפט, און זאגט דאס וועט מען קענען אנטוען צו כפרות שלאגען אדער חול המועד. מען שלאגט און פאכעט מען דרייט און קאפעט. איך זעה ווי אן אלטער מאן שלאגט איבער זיין אלטישקע, זי שרייט אז דאס קוויטשעריי פון הין גריזעלט אין די אויערען און טוט איר צוטומלען אז זי קען נישט זאגען די תחינה מיט כונה, דער מאן זאגט זי וועט יוצא זיין צו פארענדיגען אינדערהיים, זי גייט נישט איין און סי יו"ט אינדערוואכען. א אינגעל'ע שטייט אויף א מילך קעסטעל און די הויעכע מאמע בייגט זיך אנידער, דאס געטריי קינד דרייט איבערען טיכעל און לאכט הויעך. ווען דאס הינדעל האט אן געגאסען די מאמע'ן האט זיך דאס געלעכטער אפגעטון. אלע ארומיגע זענען זיך צולאפען. א בחור טראגט א היים פאר די מאמע -די קימפעטארען- א הינדעל אין א גרויסע ברוינע חלה בעג. דער אלטער בחור וואס ארבייט ביי די כפרות פאר 4 דאללאר א שעה ווארענט אים אן ער זאל איר צוריק ברענגען אן א פעלער. "מאך א לאך זי זאל קענען אטעמען שרייט ער אים נאך". אויפען וועג צולעכערט זיך דאס פאפירענע בעג פון דעם רעגען און ער מיז נעבעך טראגען דאס הינדעל מיט די צוויי הענט, דער היט פליעט אים צו יענער זייט גאס, א אינגערמאן דערבארימט זיך און טוט עס אים אן. די כפרות קוויקעריי הערען זיך פון עק וויליאמסבורג ביז אריבער דער בריק, א גרופע קינדער לויפען ארום פון איין כפרה צענטער צום צווייטע, ווען זיי באמערקען אז איינע פארגעסט צו שטויסען, שפרינגען זיי גראד צו מיט א פלינקייט צו אריין כאפען די מצוה, א שטויס צו געבען מיט די לינקע פיס ווי דער רבי אין חדר האט אנגעזאגט. ביז די גרויסע טרייבען זיי אוועק. חנה'לע פרעגט מיך פארוואס די טשיקענ'ס קוואקען אזוי? און אויב זיי האבען שכל אז מען גייט זיי שחט'ן. דערנאך זאגט זי פאר משה'לען, זיכער שרייען זיי אויף די וואס טראגען מיט'ן עירוב. ביי דער כפרות צוזאם-קום שמועסען די אידענע'ס דורך וואס מען האט שוין געקאכט פאר יו"ט, וויפיל סוועטער'ס און קליידער מען האט שוין געקויפט אויף שמחת תורה. אלע זאגען אייניג "איך בין שוין פארטיג". ווי צוויי וואכען פאר פסח, קיינער וויל נישט מודה זיין אז דאס פריזער איז נאך ליידיג, די בהמה וואס דער בוטשער גייט לאזען שחט'ן פאר פלייש אויף יו"ט איז נאך ניטאמאל געבוירען. ווען מען זאל קען אפשטיפען סוכות אויף א וואך ווי מען רוקט פאראויס דעם זייגער וואלטען אלע געשטיפט מיט די צוויי האנד. אבער פאר די גאס זאגט מיין שכן'טע אז זי האלט שוין ביים 7'טען פלאש קאמפוט און די שוועגערען רימט זיך אז זי האלט ביים צוענדיגען די לעצטע שטערען פאר די סוכה. מיין שוויגער - וואס מיינט אז סע גייט מיך אסאך אן- זאגט מיר אז זי האט שוין דער גאנצער יו"ט אין פריזער. זאג איך איר דעמאלס קום איך נישט צו קיין סעודה, כ'האב ליעב פרישע עסען. ווי אלע יאר נעם איך ארויס דאס אמערסטען צוקנייטשער צעהנער פון טאש און דריי ארום דעם קאפ, איך באשטיי אז פרעזידענט העמילטאן אויפ'ן בילד זאל זיין א כפרה, איך גיב אים אפילו א שטויס אויף די גרויסע אויגען ברעמען. וואס א נפקא מיני' צו איך גיב לייזען דעם שוחט צו מיין שכן א כולל אינגערמאן וואס האט שוין פאר 2 יאר צוריק געהאט אריבער 10 קינדער, ביידע צופליקען עס וואס גיכער און ביידע דארף עס וויכטיגער פון מיר. זייט דעם ערשטען טאג ראש השנה בין איך א געתשליך'טער איד, מיט דעם אלעם האב איך ליעב צו זעהן דער ספעקטאל פון תשליך ביי קענט עוועניא א טאג פאר ערב יום הקדוש. ווי אלע גייען צום וואסער מיט פילע טאשען עבירות און קומען אהיים זינד פריי. דאס געדרעהנג איז גרויס, די פאליציי מאכען ארדענונג, מנינים מנחה-מעריב איינע נאכען אנדערע, איינער זיכט צו בארגען א גארטעל, א צווייטער וויל א קאר רייד קיין ניי וויליאמסבורג, א דריטער גייט נאך געלט, א הינט בילט פאר א תיקון, א רוסישער פארקויפט זייגערליך מיט פאלשע בלומען. דא און דארט קומט א רבי'לע און באגלייטנוג פון זיינע 10 הויז בחורים און שמשים וואס שטופען זיך צו זעהן אויב דעם רבין'ס עבירות האבען א אנדערע קאליר. היינט איז פון די טעג אין יאר וואס טייל חסידים ערלויבען זיך דורך צו פארען א רויט לייט און פארקען ביים פייער היידרענג. קינדער קריכען ארויף אויפן צוים און די עלטערען שרייען טאנץ אראפ. א פרומער בחור האט געברענגט אלע פארבליבענע ברעזעל אריין צו ווארפען פאר די פויגעל אין ים. אן אלטיטשקע האט אריין געווארפען דאס גאנצע טאשקע מיט געלד און ברעקלעך אויסגעמישט, זי זאגט אז זי דארף נישט דאס חמץ און שטוב, זי בארימט זיך אז זי איז יעצט רואיגער, זי האט שוין גארנישט קיין עבירות. און דאס וואסער האט נאך דער זעלבער שיף גערוך ווי אלס קינד. דערפאר האב איך זי ליעב. די גאסען ארום זענען פארצוימט מיט פאליציי בריקאדען און אלע גייען צום וואסער מיט'ן ציהל אהיים צוקומען אן עבירות. איך זאג דעם אייבערשטען, ווילאנג דאס וואסער רוישט איז א סימן מיר האבען נישט צופיל געזינדיגט. אזויפיל יארען וואס אידען שליידערען דא אריין דאס גאנצע זינד און מאכען דאס וואסער געדיכט מיט רויטע עבירות און עס איז נאך נישט פארגעקומען א צונאמי אין וויליאמסבורג. א ארטיסטקע פרעגט א אינגערמאן וואס גייט דא פאר, ער זאגט "ווי טרוי דע סינז אין וואדער". א אינגערמאן וואס איז געזיצען לעבען מיר אויפן באן האט געזאגט תשליך אופ'ן בריק. ער פרעגט מיך ווען איך גיי? איך זאג אים איך האב ניט קיין צייט, איך שיק די זינד מיט'ן ווייב, זי נעמט קעער דערפון. ער האט מער נישט גערעדט צו מיר, איך האף ער האט מיך נישט גענומען ערענסט. דער דירה פארקויפער איז ווידער ארויף געקומען מיט א פיקס-פארטיגען פלאן, געמאלעוועט אויף א גרויס ווייס פאפיר מיט בלויע פירקעלאכץ, ער וויקעלט און דרייט דאס איין אין א שיין ביקסעל. ער וויל אונז געבען דעם טעם ווי מיר גייען קויפען א 25 שטאקיגע וואלקען קראצער און מאנהעטען. ער רייצט אן די אויגען און ווייזט ווי עס וועט זיין דער וואש-רום און ווי דער פסחיגער קאך. וואס ער ווייזט נישט, איז די שליסלען צום באנק. און פאר נאך צוואנציג קענט איר האבן א גאר גרויסע פארטש, מען וועט קענען מאכען דערפון נאך א צימער ווען סע וועט זיך אויספעלען מערצעשעם. נאך צוואנציג וואס? צוואנזיג טויזענט, די חכם. מיט דעם האט זיך געשלאסען דער וועכענטליכער באזיך, דערווייל האט ער נישט באוויזען מיך איבערצייגען דאס וויכטיקייט פון קויפען א כאטקע אין וויליאמסבורג פאר 400 טויזענט און טשעינדש. און אפילו ווען יא דארף ער מיר קלאר זאגען וועלכער גיטער איד לאזט אפען דעם סעיף ביינאכט איך זאל קענען ארויס נעמען 100 אלפים מזומן. דאס איז מיין זייט, פרוביר נאר צו כאפען א שמועס מיט די צד הכלה וועט איר זיין איבעגעצייגט אז איך גיב א דעפאזיט און שרייב אינטער קאנטראקט א וואך נאך סוכות. וועלען מער גיין אנגרייטען דעם ווייסען קיטעל מיט'ן וואקסענעם ליכט, דער מחזור מיט די בשמים, דעם טלית זיך איינציוויקלען צו זאגען תפילת זכה און הערען דאס געוויין פונעם רב ביי כל נדרי, זאלען מיר אלע זוכה זיין צו לייגען די הענד אויף די קעפלעך און בענטשען אונזערע טייערע זיסע שעפעלעך דאס יאר און אלע יאר. ביז דער אייבערשטער וועט זיך מרחם זיין און שיקען נאך אונז דעם אדלער ער זאל אונז אויפהייבען אויף איהרע פליגעל און א טראג טוען קיין ירושלים עיר הקודש מקריב זיין קרבנות און הערען דאס שיינע געזאנג פון די לוויים און זעהן די כהנים ביי די עבודה. אמן אויב א גאנץ יאר בין איך נישט אין דער שטאפעל פון עסען גלאט לשם מצוה, אויך נישט פון די וואס זאגען הריני אוכל שלא לשם הנאת גופי. ערב יום כיפור איז פארט א מצוה צו עסען, פשוט עסען ווייל אזוי האט ג-ט געבאטען. איך פרעג די סענדוויטש מאכער'קע ביים רעסטוראנט פארוואס איז די קאווע ארויף מיט א ניקעל? זאגט זי ווייל געז איז ארויף. זי גיבט צו, אז היינט איז א מצוה צו עסען פונקט ווי מצות פסח ביינאכט, זאל איך זיך לאזען באצאלען פאר די מצוה פרייליכערהייט. מען גייט זיך נאכאמאל ווינטשען ביים שוויגער און עלטערען, אלע זיפצען אינטער און ווינטשען א גרינגען תענית. שכינות קאלען ווידער איבערבעטען אז מען האט געלייעט א באטעל מילך צו דזשוס און נישט אפגעגעבען. אינגע פארלעך שלעפען זיך פון איין עק וויליאמבורג צו די אנדערע אריין כאפען א ברכה פון די עלטערען. מען עסט שוין די מפסקת מיט א קלאפעדיג הארץ. די הענד לייג איך ארויף אויף די קעפאלעך פון די נשמה'לאך, זאל דער אויבערשטער אונז גיבען כח זיי צו בענטשען ביז'ן טיפע עלטער ווען זיי וועלען קומען מיט זייערע קינדער און אייניקלעך געזינט און פריש. איך גאלפ אראפ שנעל די טרויבען מיט אבעקאדע איידער דער פייפער צעשרייט זיך, איך טרינק די ניין שלינגעס וואסער, טוה אן די פאפאטשען וואס איך האב נאך פון שטאפיר און מען לאזט זיך ארויס צום שוהל מיט'ן מטה לוי און דער טלית בייטעל. מיט'ן טלית און קיטעל זיץ איך מיר איינגעהילט אינעם קאלטען שוהל אויף די הארטע באנק, פון צווישען די עטרה שטיפ איך ארויס דער שפיץ נאז ווען אלע קרעכטצען ביי תפילת זכה, ווען די אידען וואלטען געזאגט תפילת זכה איינמאל א חודש וואלט די וועלט געהאט א שענער פנים. אלע יאר דאנק איך באזינדער דעם רבוש"ע אז איך קען נאך נישט זאגען די איינגערינגעלטע ביי תפילת זכה. זאל דער אייבערשטער אונז אלע פארצייען. דער רב באווייזט זיך באקליידט און ווייסען ווי א כלה, ער סודות'ט זיך מיט'ן גבאי און מען באשליסט צו שיקען ר' חיים דוב דער פרנס צו עפענען דעם ארון קודש. מען וועקט אים אויף פון זיין דרימעל אבער ער פריידט זיך אז מען האט אים אויסגעקליבען צו דעם בכבוד'יג פאסטען. א כל נדרי פחד הענגט אין די לופט, די אנגעגעסענע שליקערצען שטיהל ארויס די סעודה המפסקת און ציילען אפ וויפיל בלעטלעך עס איז פארבליבען אין מחזור אויף היינט נאכט. די כל נדרי דרשה איז מער ווייניגער די זעלבע ווי דאס לעצטע יאר, אלע קענען דאס שוין אויסענווייניג. אינטער מיר זיצט דאס יאר ר' בערל, זייט פארגאנגענעם שבועות ווען ער האט פארלארען דעם טאטען האט ער זיך היינט צום ערשטען מאל פארגינט א שטיקעל זייף זיך ארום צו וואשען לכבוד דעם הייליגען טאג. דער קיטעל איז אים נאך פוירפעל מיט גרעיפ דזשוס פון פסח. אלע יום כיפור'ס ברענגט ער שמעקעדיגע געווירצען אין שוהל אריין צו זיין פון די מזכה את הרבים, דאס יאר האט ער איינגעהאנדעלט קליינע גלעזערנע באטעלעך מיט פעפערמענט און אמערעטאוי, איין פלעשעל האט געהאט דעם טעם פון שווארצע ליקעריש. א צווייטע פון גרינע ציין פאסטע. ווען עס איז נישט יום הקדוש וואלט איך געברענגט פון די פרוי'ס קאבינעט אביסעל ספאק-ליז-קאליברוין, זאלען אלע אידען הנאה האבען. איטליכע האלבע שעה שיקט ער ארויס זיינע אינגלעך צו טיילען שמעק פאר אלע מתפללים. דאס גאנצע שוהל ווערט פארוואנדעלט מיט שארפע ארוימע, אלע זענען מבינים אויף די טאבאק, מען שמעקט אריין ביז די געהיסאכטץ הייבט זיך אן אויף א גרויס פארנעם. די קינדער לייגען טאבאק אויף פאפיר און דאס גאנצער שוהל שמעקט ווי א קרעטשמע אין דער אמאליגע צייט. א באזינדערע מערכה האט ער מיט'ן אתרוג אדער לימאנע וואס ער שטיפט אריין בשמים נעגעלעך און אלע זייטען עס שמעקט פון קטורת, איך האב אים געבעטען ער זאל מיר פארקויפען דעם אתרוג איך זאל קענען דערמיט שלאגען די ד' מינים איז ער געווארען אינגאנצען בשמחה. ער איז פון די וואס נעכטיגען און שוהל. ווי דער "קאונט-דאון" צום ספאטניק, ציילט ר' בערל'ס בחור'ל חיים ווילאנג עס איז ביז'ן זמן פון מוצאי, יעדע שעה רוימט ער מיר אריין אין אויער נאך 5 שעה, נאך 4 שעה פארבליבען, ביי נעילה זאגט ער שוין נאך 20 מינוט, נאך 4 3 2 און מען בלאזט שוין די תקיעה און מעריב'ט מיט גרויס שמחה. דער שאטעל הויבט זיך צום ספעיס, ער לויפט ארויס פון שוהל ווי א אפגעביסענער פון א שלאנג ווען ר' בערל שרייט אים נאך גרייט אן די הבדלה. א סוכה'לע א שיינע, עס איז נישט מיינע. מען שטעלט אויף א ברעט און עס פאלט אנידער, איך מאך א שלאק עס פליהט אריבער צום פארטש פון שכן יענע זייט גאס, איך רעד צום אויבערשטען קלארע דיבורים, ווילסט א סוכה? שטעל אפ דעם ווינט! ווילסט איך זאל שאקלען לולב? שיק צו א שיינער ארבעה מינים אן קונצען, און ער הארכט זיך צו צו מיר. פון אלע עקען גאס הערט מען די האמער קלאפערייען ביז פארטאגס. די סוכה ווערט פארטיג צום זמן, אויפגעהאנגען די אתרוגים מיט עפעל, די האניג גלעזעלעך מיט מעהל. שטערען'ס איינגעוויקעלט אין פלאסטיק. די קראצמעך לייט'ס בלינקען ארום די סוכה סיסטעמאטיש. דער ווינט בלאזט אלעס אוועק אפילו די געלט פון טאש פליהט ארויס איידער איך קען זי אפציילען. מיין מנהג פון זייט די חתונה, איז צו קויפען אן אתרוג און לולב אויפ'ן אויסקוק, וועלכער אתרוג עס קוקט אויס שיין, קאלירפאל און רונדיג, שמאל פון אויבען אן א בייכעל, ווערט מיינער. דער ערשטער לולב וואס שטייט גראד, איז דיק און לאזט זיך שאקלען, בין איך א קונה. איך שטעהל זיך נישט אויב ער האט א פלעק וואס קיינער באמערקט נישט, א קריץ וואס מען קען נישט זעהן נאר מיט שפאקטיווען. עס שאדט נישט אז דער לולב איז געשפאלטען דא צו דארט, דער עיקר עס זאל אויסזעהן ראש הקהל'יש. אן אתרוג מעג זיין אן קיין שום פינטעל אויב עס איז קרום קוקט דאס אויס ווי א באנאנע, איז עס צוביילט פון די זייטען מעג ער זיין פלעק-ריין איך דארף אים נישט. א לולב מעג זיין פארמאכט און כשר אפילו פאר די בריסקע אויב עס איז פיצינקע אדער אויסגעדארט הייסט ער נישט ביי מיר א שאקעל-באר, איך דארף אים נישט. און דערפאר געדויערט מיר גאנצע 10 מינוט דאס קלייבען די ארבעה מינים. און איך פיהר זי ביי די הושענות ארום דעם באלעמער רינג ווי א דער גביר פון שטאט. איך גיי אויף דער גאס צו האנדלען פרישע נוי סוכה, ערשט קויף איך 5 קיישעלעך פאר א דאללער צו בינדען דעם לולב. דערנאך שאף איך איין א פסול'ן ארבעה מינים פאר מושי'לע. א ליבאוויטשער בחור שטייט מיט א גרויס רענצעל אין פארקויפט אתרוגים מיט פאלשע טרויבען, הדסים מיט בליטשקעדיקע נוי סוכה, איך פרעג אים וויפיל וועל איך קריגען פאר א גלאטען צוואנציגער, ער זאגט ער גיט מיר אוועק דאס גאנצע רענצעל פאר א הינדערטער ער איז אויסגעשעפט און הינגעריג, און האט נישט מער קיין כח צו שטיין אויף ליע עוועניא אין דער גאס רעגען. ער פארציילט אז ער קומט פון כפר חב'ד און האט נישט ווי יום טוב צו מאכען, איך האב אהיים געברענגט עסען צו אונז אין די סוכה, ער האט געזאגט אז ער האט אין זיין לעבען נישט געגעסען אזוינע געשמאקע מאכלים ער וויל ביי אונז בלייבען ביז נאך סוכות. און שוהל האבען מיך די חברים מקנא געווען מיט מיין סוכות'דיגען אורח. די ליכט ברענען שוין אין די סוכה, דער בענקעל אויבען אן איז גרייט פאר אברהם אבינו, ער זאל נאר קומען. און מען לאזט זיך אין שוהל אריין צו הערען פון אלע מתפללים זייערע מעשיות וויאזוי שווער עס איז אנגעקומען דער סוכה געבויעכטץ, א מאנגעל און לולבים, די שוויגער האט א קליינע סוכה, דער בעה"ב צאהלט נישט אויף יו"ט. אין די סוכה הערען מיר אלע יאר די נייע ניגונים פון די שכינים, די געשרייעריי פון די מאמעס, ברענג אריין לעפלעך, טראג ארויס די טעלער, כ'האב נישט קיין פלאץ צו זיצען, די זיפ איז קאלט, די סאדא האט זיך אויסגעגאסען, מען האט פארגעסען די האניג. אא"וו. איין פזמון זענען מיר געוואונט צו הערען אלע יאר פון די שכנה אינטען, "מרדכי מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק", פון ווען ער איז געווען 3 יאר ביז איצט וויל מענדל מאיר נישט זיצען שיין. מושה'לע ווארט שוין מיט א שמייכעל זייט די ערשטע נאכט סוכת אויף די געשריי, עס האט נישט געשפעטיגט צו קומען. נאך די פיש הערט זיך דער בת קול קלאר און דייטליך "מענדעל מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק" און מיר אלע פלאצען אויס אין א הילכיג געלעכטער. אפאר מינוט דערויף "מענדל מאיר עס אויף דאס פלייש ווייל די כאפסט א פראסק" דער כולל אינגערמאן פון אויבען האט אויך דאס יאר א נייער ניגון אויף אתה בחרתנו. לישב בסוכה האט ער געזאגט מיט א געשטיקט קול און צו מיין אושפיזא האט ער געשיקט מיט זיין מיידעלע צוויבעל קיגעל מיט ביער, כ'האב ביידע נישט ליעב. די גרינפעלד'ס האבען זיך אסאך אנגעהערט מיט שוועקי ווייל נאר זיינע ניגונים זינגט מען דאס יאר. איך שריי אריבער צו מיין חבר און שכן אז ער מען קען בענטשען מזומן ער ענטפערט נישט, זיכער איז ער שוין אינטער די דאכענע. כדי מען זאל נישט אויסטוישען דעם רב אינטערען טלית מיט איינעם פון די אנדערע מתפללים , שאקעלט דער רב אונזערע מיט 6 אדער 10 הדסים, שלעפט דאס שווערסטע אתרוג. סוכות איז ביי אים גאר א געהויבען יום טוב, ער סערווירט זיין געמיינדע מיט שטאלץ. פארציילט סוכות'דיגע מעשה'לעך פון צדיקים, גלעט די קינדער אין די בעקעלאך, ביי הלל זינגט ער א ניגון וואס דער טאטע זכרונו לברכה האט מקובל פון זיין עלטער זיידען אז די לויים האבן דאס געזינגען אין צווייטען ביהמ"ק. די הושענות, אוי אויף די הושענות ווארט ער שוין זינט פאר א יאר שמיני עצרת. טייכען טרערען קייקלען זיך אראפ אויף זיין גאלדענע בארד פון גרויס פרייד אז דאס גאנצע שוהל ווארט אויף אים צו זאגען איטליכען הושענה אין די קליינע קינדער שטייען אויף די בענק צו כאפען א בליק וויאזוי דער רבי טראגט דעם ספעציעלען הושענה זאגער אין איין האנד, און די 4 מינים אין די אנדערע. יעדער הושענה למענך זאגט ער שטייט ווי איינער וואס האלט אן א הייסער טעלער זיפ מיט א פעסטקייט. די רעבעצין שטייט פון ווייבער שוהל מיט'ן טאשטיכעל און פארלאזט נישט ווייניגער טרערען אז דער טלית זאל זיך נישט אראפ גליטשען און די נאז זאל אים נישט קראצען, אלעס זאל דורך גיין מיט'ן רעכטען פיס ביז די ענדע. מעכיל דער חזן דאווענט היינט אויך זייער רואיג, קענטיג עס ווארט אים אפ פיינע בהמה פלייש אינדערהיים. צו דער זעלבע צייט באקוקען אלע די אנדערענ'ס אתרוגים, ווי עס וואלט געווען א אתרוגים מארק, אויב האט איינער א שיין אתרוג טוען אים אלע קאמפלימענטירען, איך וואלט אויפגעשריבען אויפ'ן אתרוג ביקסעל אין ענגליש. "דאונט דזשאדז מי ביי דע אתרוג". מען זאגט שוין למען דעת דער גבאי האט שוין פארקויפט אלע עליות און מושה'לע דערמאנט זיך צו שאקלען לולב. איך שיק אים צו די סוכה מיט'ן אתרוג אין איין האנט, דער לולב אין די צווייטע איך ווארען אים אן ער זאל עס צוריק ברענגען גאנץ און קיינעם נישט אויסשטעכען דערמיט די אויגען, זאגען ערליך די ברכה מיט'ן שהחיינו. 15 מינוט דערויף איז ער צוריק אן דעם לולב ער האט עס איבערגעלאזט אין די סוכה ווען א אינגעל האט אים גערופען קוקען אויב עס איז דא באווארפען'ס אין ווייבער שוהל. דער שמחת בית השואבה האט זיך שוין אייגענטליך אנגעהויבען זונטאג פאר יום טוב, ווען איך האב נישט געפענט דאס געשעפט (מיין ביזנעס) זונטאג און נישט ערב יו"ט, אזויפיל מעג איך דאך טוען אז מען גיט מיר איבער די הערשאפט אויף א פאר וואכען. די מיטארבעטער ווילען איך זאל בלייבען בעה"ב כאטש ביז נאכ'ן חנוכה באונעס. מיר האבען אנטייל גענומען אין דעם שפאציר אויף די וויליאמסבורגע גאסען און אריין געבליקט ביי אלע רעבעלעך אין די סוכה, מאנכע האבען גרויסע שטערען וואס די חסידים האבען מנדב געווען, זיי שרייבען די נאמען און מאמע'ס נאמען דארינטער. איין רעבעצין וואס האט געשמעקט אז מיר קומען נאר זעהן צו מען שלאפט שוין דארט איז אונז נאכגעלאפען פרעגען צו מיר ווילען נישט הייסע טיי. הוח"מ זענען מיר געפארען קיין בארא פארק און קראון הייטס צו זעהן וויאזוי אידען זענען מקיים דעם ושמחת בחגיך, אלע רביים פירען ב"ה גרויסע טישען איינער מער צוקיקער'ס איינער ווייניגער פלייש. איינער טיילט הייסע קיגעל א צווייטער הייסע לאקשען. דער עיקר מען לאזט זיך קאסטען רבבות צו זיין דער שמועס אין גאס "דער באקארעסטער רבי האט די שענסטע סוכה און די פארענטשעס זענען פיל מיט היטען. די ווענט זענען באהאנגען מיט צוציענדע בילדער פון אלטען רבינ'ס הויז און גארטען, און פון זיין באבע'ס מציבה, אלעס הענגט אויסער פון סוכות. איך זעה ווי א טאטע שטיפט אריין א קליין שטיקעל קיגעל פאר'ן 3 יעריג אינגעל אין פיסקעל און זאגט "עס מענדי סי שריים פון רבי'ן" געחל המועד האט מען אין בראנק'ס זאא מיט אסאך היימישע פענימער און ווייסע זאקען, ווייל דארטען האבען די קינדער אויסגעוועלט. שטייענדיג אין די ליין פרעגט א אידענע צו מיר האבען פלאטץ פאר איר מיט די משפחה אהיים צופארען. א צווייטער איד וויל וויסען אויב עס איז דא א סוכה ערגעץ ווי. א דריטער וויל וויסען אויב די קאטען קענדי האט א השגחה. ב"ה אידען האבען אלס צו זארגען. דער זיידען העמדעל איז געווען נישט קשה, היבש סחורה איז געבאקען פון פאר פסח. שמעלצער וועט קיין דארדזש קלאאני קיינמאל נישט זיין, אפילו אין קומענדיגען גלגול. אז ער וועט זיך אביסעל מער משוגע מאכען האט ער א שאנס צו ווערען היוא גרענד. חנה'לע איז מיטגעקומען, די קינדער האבן אלע הנאה געהאט, מיט א גיט געפיהל אז איך בין מקיים א בפירוש'ער שולחן ערוך חיים אדם לשמח את אשתו וביתו. אז ביי זיי איז דאס א שפיעל גייט מען צום שפיעל. וואס העט איך געטון ווען זיי ווילען פארען קיין סעמאליע. מען קויפט שוין הושענות פאר די גאנצע משפחה, די וואס שלאגען מיט איין כפרה פאר די גאנצע משפחה קענען לכאורה קלאפען מיט איין הושענה. דער הימעל טוט זיך איר'ס, באגיסט אונז מיט עמערס וואסער, ווי נאר די סכך טריקענט אויס קומען די וואלקענעס צוריק, ווען און ווי זי טרעפט א לעכעל אין שלאק קומט זי אריין אין די סוכה ווי אלטע גיטע פריינט און יאגט אונז ארויס צום שטוב אריין. דער ווינט בלאזט אוועק דעם שטריימעל און באלד גריסט מען זיך מיט א גיט קוויטעל. 18a26f600d6fef94556ba7dc2366e84250d7a592 313 312 2007-06-08T16:45:01Z 209.2.60.97 0 wikitext text/x-wiki שוין זעקס יאר חתונה געהאט צום גיטען, דריי קליינע שעפעלעך, גאנץ א כמעשה דירה'לע דא אין וויליאמסבורג, קוים אדורך דעם פסח בשעטו"צ, איך זיץ אין דער ארבייט איבער א געהויפען פאפירען און די רבנית הצדיקת איז ווידער אויפען טעלעפון איך זאל היינט אהיים קומען ווי פריער זי וויל עפעס אדורך-שמועסען. עס ווערט מיר טונקעל אין די אויגען, נישט מער און נישט ווייניגער איך האב איר צוגעזאגט אוועק צוטראגען די פסח געשיר א טאג נאך פסח זיכער ווארט מיר אפ א שבע ברכות אינדערהיים, איך קום אהיים אביסעל פריער גרייט צו מקבל פסק זיין, אבערוואז די טעמע זעהט אויס צו זיין גאר געשפאנט, עפעס איז זי אנגעצויגען, זי מאכט נישט קיין לאנגע הקדמות נאר זאגט מיר ברחל בתך דאס יאר זאל איך נישט קרימען מיט די נאז ווייל היי יאר גייט מען אין קאנטרי און טאקע אויף א גאנץ זימער, די זעהסט דאך מיר פעהלט דאס אין אמת'ן אריין נישט אזוי אויס אבער די קינדער, ווי קען מען זיי לאזען דא אין די היצען אליין אין די שטאט? וויפיל איך האב פרובירט צו טעהנ'ן און איינבעטען, כ'האב שווער צו צאהלען דעם רענט צייטליך, ס'איז מיר נישט אנגענעם צו פארען און קומען, ס'איז מיר נישט באטעמ'ט צו זיין אפוועזענד פון דער פאמיליע 5 טאג א וואך, איך האב נישט ליעב צו דרייווען, פשוט איך האב נישט דערפון קיין פארגענוגען, עס העלפט נישט קיין געוויין און געבעט. דער טעלעפון צוקלינגט זיך און מיינע אויערען כאפען נאר אויף "נו גיט סיז געבליבען מיר וועלען נעמען דריי באנגעלויס די אין איך און גיטל... און שוין....מיט יאנקעל איז אלעס ארלעדיגט. זייט יענעם טאג דארף איך מער נישט אוועק פאקען די פסח'יגע געשיר, מען רעדט שוין אויך נישט אין שטיב פון גיין מאכען בילדער מיט די קינדער אלעס דרייט זיך ארום די קאנטרי,הימעל און ערד און די קאנטרי. גענוי ווי אלץ קינד אין דע צייט זענען מיר געווען פארנומען וואכען און חדשים איינצוטייילען בעטען מען האט זיך געקריגט און געגאנגען צום רבי'ן ער זאל מאכען שלום, ווער שלאפט ביים ווינדוי ווער שלאפט לעבען טיהר, מען האט זיך געקאלט ביינאכט איינער דעם צווייטען טרי וועי די האלבע חדר, אזא אטמאספער הערשט יעצט ביי אונז אין שטוב, סוי איך וועל זיין באנגעלוי 9 און די קענסט נעמען 10, נייו נישט גיט באנגעלוי 10 האט נישט א בוים. אזוי זענען אנגעאנגען די שמועסען א יעדע נאכט דעם טשעק פון צוויי מיט א האלב טויזענט דאללאר דעפאזיט האט שוין דער קאנטרי אייגענטומער לאנג געקעשט און מיר האבען נאך אפילו נישט געזעהן די באנגעלוי איך ווייס ניטאמאל אויף וועלכען עקזיט אויפען 17 אזויפיל ווייס איך אז די קומענדיגע וואך זינטאג גיי איך נישט אריין אין ארבייט ווייל עס גייט זיין א באשוי צווישען אונז מיט די באנגעלוי/'יס דערנאך וועלען מיר זעהן צו מיר האבען געמאכט א גיטען אויסוואל מיט'ן נעמען באנגעלוי 18 וואס איז טאקע קליין אבער עס איז ממש לעבען מיסיס יענטא בויבעריק וואס איז א גיטע אינעטרטעינערע'ן מיט איר קען מען לאכען ביזען האלבען נאכט אריין, אויך איז עס אראונד דעי קארנער פון די גראסערי. מיר פארען ארויס זונטאג דריי וואכען נאך פסח צו באקיקען דעם קאנטרי, איך האב עפעס געפילט א שטייגער ווי מיין שוואגער דער משגיח וואס פארט קיין טשיקאגוי אין די פרעצעל פעקטארי. אויף מיר און די רבנית האבען א האלב מנין פרויען ארויף געלייגט די שווערע אויפגאבען צו זיין א מבין אויף די באנגעלוי, און נישט סתם א מבין נאר איעדע'ס פארפאלק וואס וויל קומען אין דער קאנטרי האט געקאלט און געגעבען א גאנצער טוץ מיט פארלאנגען וואס מען זאל באקוקען ביי זיי באנגעלוי. איין בת של קדושים האט געשיקט צו מיר אהיים סם פאר מייז, מיר זאלען עס אויסלייגען אין איר צוקונטפדיגע באנגעלוי אז טאמער עס וועט זיך מערצעשעם אויסארבייטען די באנגעלוי וויל זי וויסען אז עס איז ריין פון מייז. אזא אחריות. א צווייטע האט נאר געוואלט וויסען אויב עס איז דא א טעלעפון דזשעק אין נומער 13. א דריטע האט געקאלט מוצאי שבת אים 1:00 אזייגער, האלוי מיסטער... אנטשולדיגט פאר'ן באדערען אזוי שפעט, איך האף איך האב קיינעם נישט אויפגעוועקט. טוען זע מיר א גרויסע טובה און שמעקט באנגעלוי 11 איך בין זייער עמפינדלעך צו א שלעכטע גערוך וואס טייל באנגעלויס האבען, נו גיט איר עט נישט פארגעסען. איך האב זיך דערמאנט די ווערטער וואב מען האט געשריגען פאר א חודש פריער צו פעטער מנחם מאניש אין קבר פארגעס דער נישט דיין נאמען. א גאנצען וועג דעבאטירט מען אויפען טעלעפון אז אויב ח"ו עס וועט זיך ארויס שטעלען אז נומער 18 איז גאר א קליינע באנגעלוי דעמאלס מיז מען יא צוריק טוישען צו נומער 9 העכסטענ'ס וועלען מיר זיין דערנעבען די יאנטשי מרס פישערהויפער. אהיים קומענדיג פון דעם ערשטען באזיך זענען מיר געווען מער צומישט ווי קומענדיג. איך האב געוואלט מאכען א סטאפ ביים דיין אפשר וועט ער קענען ארויס העלפען אינעם ענין וואס זאל איך טוען עס איז שוין געווען האלב נאך 12 אזייגער אויף דערנאכט. אזויפיל האב איך געוויסט אז ערגעץ צווישען די גרויסע אומגעשניטענע גראז דריי מיט א האלב מייל אריין פונעם 17 האב איך אנגעזייעט 2,500 טויזענט דוללאר אויפען חשבון אז די קינדער גייען דארט האבען אזא לעבען אז א גאנץ יאר וועט מען זיין אויגערוהט דערפון. ביז א טאג צוויי האב איך געהערט די גיטע בשורה אז אלעס איז ב"ה אויסגעגליכען, מיר האבען ב"ה באקומען די בעסטע באנגעלוי דערפאר וואס מיר זענען ארויס געגאנגען ווי די מרגלים צו זעהן וויפיל ביימער עס זענענן פארהאן ביי איעדער באנגעלוי און ווי ווייט איז אפגעריקט איינע פון די אנדערע אא"ו. דיע וועס האט געשיקט סם פאר די מייז האט שוין 4 מאל געקאלט און נאר געוואלט וויסען אויב מיר האבען געגאסען אויך אונטער די פריזשדער. געמיינט האב איך אז איך קען פריי אפאטעמען כאטש ביז נאך שבועות, א בוידעם. קוים וואס איך בין אהיים געקומען עש"ק האט זיך עס אנגעהויבען, הרבנית תליט"א געט מיר א ליסט פון דאהי ביז קאנארסי וואס מען דארף אלץ האבען (איינקויפען) פאר די קאנטרי, וואס א שורה אראפצוה ווער איך מער בלייך, איך וועל אייך נאר פארלייענען שורה נומער 12 איז נייע פידזאמעס פאר אלע קינדער, וואס איז שלעכט מיט די איצטיגע? עםם עס איז נישט ארויסצוגיין דערמיט, אבער ווער זעהט דאס דען? עעעם די קינדער גייען דאך ארויס אויפען פארטש א שכן קען נאך זעהן, נו וואס פארשטייט א מאן צו די זאכען? שורה נומער 23 איז א 4 ראלל'ס קאנטעק פעפער, א שערל מיט טאם טעקס, 55 איז א נייע קעמארע אין אזוי ווייטער מען האט געקויפט שמעקערס פאר די באנגעלוי, פליגען כאפערס, אייז שטעקעלעך, 2 נייע בייקס, כל ערליי שווים זאכען. שרייבענדיג די שורות קויפט מען נאך אלץ. וואס א וואך נענטער צו דעם יום הגדול וואס רופט זיך "מע פארט שוין" איז געווארען מער אנגעצויגען דער מצב אין שטוב, מען האט אנגעהויבען קויפען סאפערס זייער אפט, די קרעדיט קארד סטעיטמענט'ס האבען געהאט אלע נעמען פון די באקאנטע היימישע סטאר'ס אויף ליע עוועניא, איעדער נאכט האט מען זיך געדינגען וויפיל גויטע'ס זאלען גיין קלינען די באנגעלוי, א טייל גיטע פריינט האבען געזאגט אז לכה"פ צוויי גויטע'ס אזוי וועט מען קענען אין אין טאג אויפרוימען די גרויסע באנגעלוי און אנגקומען צו א פרישע שמעקעדיגע באנגעלוי. לאנג זאל לעבען איין גיטע פריינד, זי האט ענדגילטיג געפסקנ'ט אז איין גויטע איז גענוג בשעת הדחק און אזוי איז געבליבען, זונטאג שלח האב איך צום צווייטען מאל גענומען א טאג אףף פון דער ארבייט איין געפאקט אלע כלי קודש וואס מען ניצט ערב פסח, אויגעפיקט די גויטע פון איר הויז אין גרין-פוינט, קאלאמוטנע אויפען הארץ זענען מיר ווידער אויפען וועג ארויס ווען דער גאנצער קאר איבעלט פון די גערויך וואס הייסט קלינינג לעדי, יא איידער איך פארגעס, מען מיז איר געבען פרישטאג, לאנטש און סאפער, א שעה לאנטש. דאס איז א שפיל פון הינדערט און פיפציג דאללאר און מזומנים. אויפגעקלינט, אויסגעשטויבט, ארויסגעווארפען די חפצים, די פאריעריגע האבען איבער געלאזט א הויפען שמאטעס, געגעסען געטרינקען, זיך ארום געקוקט אויף דעם קליינעם נעבאכדיגע כאטקע וואס מיין סוכה אין שטאט איז גרעסער פון אים אבער וואס טוט מען נישט פאר די קינדער. א גאנצער וועג אהיים האט מען פלאנירט, געטראכט הויעך, געשריבען נאטיצען. קודם דארף מען צוריק טראגען די שאויער קוירטענ'ס עס מעטשט נישט מיט'ן ביה"כ, אויך דארף מען א נייעם לאמפ אין שלאף צימער, א בעסערען מאטראץ וכו', א קליינעם פירהאנג פאר די שויבען. לכה"פ נאך פינעף שמעקער'ס. און נאך אפאר שאר ירקות. נאכען דזשארש וואשינגטען ברידזש האט שוין די ליסטע געהאט קנאפע 16 נייע "קלייניקייטען" , ווי למשל עס לוינט זיך צו אינוועסטירען אין א גיטען וואש מאשין אויך א דרייער מען קויפט עס איינמאל און מען האט עס ביז משיח קומט און דאס איז אלעס אויסער די עכטע קלייניקייטען ווי למשל נייע ביליגע טעפ נאר פאר זימער נאר פאר פליישיג נאר פאר שלוש סעודות. אויך מיז מען האבען זימערדיגע טישטיכער "ענד די ליסט גויעס אן ענד אן". עס טוט זיך עס לעבט זיך, די קינדער שפירען די מאמע איז אויפגעלייגט. מען גייט איעדע נאכט שלאפען אין צוואנציג אזייגער. דאס הויז איז פיל מיט באקסעס קליינע מיט גרויסע. אלעס פארט אויף רעדער, מיט א גרויסען שהחיינו קלייבט מען זיך צו גיין אין קאנטרי פון היינט איבער אכט טאג. איי עס איז נאך דא א גאנצער וואך? ווי קען מען שוין איינפאקען די געשיר, די שלאף זאכען? די שב"ק זאכען? נו סעט שוין גיט זיין אזוי די קומענדיגע טעג אבי מען זאל גארנישט פארגעסען דא. דאס הארץ צאפעלט. עס ווערט נענטער צום יום הגדול, איך דערמאן זיך אין די האני-מאאן ווען מיר זענען געפארען קיין לאנדאן צום זיידען עס איז געווען דאס ערשטע מאל אויף א פליגער. מען האט געפלאנט ענדלאזע נעכט. גענוי אזוי פיהלען מיר אין די טעג. הייטער און האפענדיג אויף די מינוט ווען מיר וועלען זוכה זיין צו זיצען אינטערען באנגעלוי ביים עק וואלד אינטער דעם גערויש פון די קריקעט'ס אויף דעם גרויסען בענקעל וואס נאר אין די קאנטרי איז מותר אויף איר צו זיצען איש ואשתו אין רשות הרבים. א טייל זענען אפילו מקיל צו עסען אייז קריעם אזוי בפני כל עם ועדה. מיר האבען געקויפט איין גרויסע נאגיאד וואס מען קען אויסצוען אלל דע וועי און איינס א געהעריג צוזאם-לייג בענקעל. זי זאגט אז שבת וועל איך קענען נעמען דאס גרויסע. א שיינעם דאנק פון פאראויס. א רחמנות אויף אונזער ווען דרייווער מען האט אים שוין באשטעלט פאר דריי וואכען צוריק אבער מען קאלט אים יעדע צוויי טאג צו מאכען זיכער אז ער האט נישט פארגעסען אונזער אדרעסס און קיינער כאפט אים חלילה נישט צו, און אז ער זאל זיין פאר'ן הויז אים דאנערשטאג קרח דריי אזייגער נאכמיטאג פונקטליך. וואס עפעס אזוי פרי? פארוואס נישט? ווען דען זאל מען פארען? זעקס אזייגער אין טראפיק? אנקומען מיעד? עסט אהיים קומען איינמאל אביסעלע פריער אין זאל זיך עס אנהייבען מיטען רעכטען פיס. אלע פעקלעך זענען שוין גרייט 9 אזייגער צופרי די קינדער גייען היינט לעבעדיג אין חדר ווייל מע פארט היינט אין קאנטרי, משה'לע קומט אהיים פארציילענדיג אז נאר 15 אינגלעך פון די גאנצע חדר בלייבען אין שטאט, נעבעך, די איבעריג 10 גייען יא ב"ה אין קאנטרי זענען מיר נישט לאקי? דער דרייווער ווערט נערוועז האלב פון די פעקלעך זענען נישט פארמאכט ווייל טאמער מען האט עפעס פארגעסען אין די לעצטע מוניט, ער ווינדערט זיך פארוואס מען דארף מיטשלעפען אלע 3 עיר קאנדישע'ן האט איר דען דריי צימערען אין דע קאנטרי? דער ווען דרייווער שטעלט אלע פראגעס וואס ליגט מיר אויפען צינג, זעהנדיג מיט וועם ער האט צוטוען איז ער געגאנגען אנפילען מיט געז און געפרעגט מיט א ציניש שמייכעל, קען איך צוריקומען אין א שעה? גיט רופט מעך ווען איר זענט איינגעפאקט כעל צוריק קומען. מיט א רחמנות'דיגע בליק אויף די אינטער געבליבענע אין שטאט זעצען מיר זיך אריין אין די קאר בשעה טובה ומוצלחת, איין מינוט, וואס איז? מען כאפט נאך אריין צו קאלען נאך אפאר גיטע פארבליבענע פריינד, זיך צו געזעגענען פאר מע פארט אוועק אויף אזוי ווייט, אלע געפעק איז אין דער ווען, נאך איין מוניט, איעדער זאל שוין ארויס גיין אין ביה"כ, אקעי יעצט קען מען פארען. מיר פארען ארויס אין דער זעלבע צייט ווי די פעקלעך, די קינדער אנגעטון חתונה'דיג איינגעפאקט סענדוויטש מיט דרינק'ס, געימ'ס און מוזיק טעיפס וואס מען האט ספעציעל געקויפט פאר די רייזע. עס איז נאך זיבען אין אווענט ווען איך דערזעה מיך אויפען 17 מיט נאך אנדערע לאקי קאנטרי רייזענדע. אהה זעהסט דאס איז דאך די גרינפעלד'ס פון דיין מאמע'ס בלאק ער איז א כולל אינגערמאן און זיי האבען נאר צוויי קינדער און גייען אויך אין קאנטרי, וואס האב איך דיר געזאגט מען קען נישט אנדערש. די קליינע זינגען אין וויינען, נודזשען און טאנצען, שוין אויפגעגעסען אלע נאש מיט דרינק'ס. שלאפט דאס גאנצער געזינדעל ווי ביי די נסיעה קיין קאנאדא פאראיאר. שוין אפגעשטלעט צו כאפען א מנחה, גענומען געז און כזקן ורגיל געקויפט דארט עפעס ניסלעך מיט א קאפי. מיר זענען שוין אין קאנטרי. נאכע'ן זיך אויס פאקען, איך האב אליין נישט געגלייבט וואסארא גרויס פארמעגען עס פיט אריין אין א 16 פעסענדזשער ווען, עס איז געווען פיל מיט באקסעס, עיר קאנדישען'ס, אלע שפיעלצייג און וואס נישט. דער ווען דרייוער האט מיט א זויער פנים אריין געטראגן די פאר בעג'ס דאכענעס און מיך מכבד געווען אריין צו שלעפען אלע באקסעס זאגענדיג ער גייט כאפען א ציגרעטעל, א שעה דערויף קומט ער צוריק פארציילענדיג אז ער איז געגאנגען כאפען א שווים מיט נאך אפאר זריזין מקדימין אינגעלייט. נישט וויסענדיג אז מען מיז אנצייכענען איעדען באקס וואס עס ליגט אינעווייניג, האט זיך ערשט אנגעהויבען א געזיכעניש די ערשטע האט מען פארשטייט זיך געדארפט די פידזשאמעס זאלען די קינדער גיין שלאפען, איי עס איז נאך נישט אזוי שפעט? זיי ווילען זיך אומקוקען. אבער וואס טיט מען נישט פאר די קינדער? די גאנצער קאנטרי איז נאר פאר זיי. פון עש"ק 8:00 אינדערפרי, ביז 15 מינוט פאר'ן זמן ש"ק בין איך געווען 3 ביי וואל מארט, 1 מאל אין געז סטעשיאן, 2 מאל אין דער שכינות'דיגער קעמפ אין מקוה. דארט זאגען די מבינים איז די שויער'ס גאר געשמאק, צו דער זעלבע צייט האב איך זיך אנגעהערט אזויפיל לשון הרע'ס די והותר פאר א גאנץ זימער. פארשטייט איר אליין איך בין גארנישט מקבל. נאך אזאך בין איך געוואור געווארען דארט אין מקוה אז מיין שוואגער האט די לענגסטע בארד אין גאנץ וויליאמסבורג. אויך איז ער מיר מסביר זיינעדיג אין בור אז דער גאנצער טעם פארוואס ער שיקט די העמדער צום דריי קלינער'ס איז כדי ער זאל האבען א פאפען-דעקעל אויף ווי צו לייגען זיינע נאסע פיס אין מקוה. 6 מאל בין איך פרייטאג געגאנגען אין גראסערי, 1 מאל אין פיצא סטאר, 1 מאל אין פארמאסי,1 מאל אין בעקערי (30 מינוט געשטאנען אין דער לייען צו קויפען חלות) ווען נישט עס קומט דער שבת ביז אייניגע סעקונדעס בין איך נאכאמאל ביי וואל מארט קויפען א קראק-פאט וואס מען האט אויך פארגעסען אין שטאט. ליכט האט מען געבארגט פונעם שכן. די געז רענטש וועט האפענטליך ארבייטען קומענדיגע וואך, האט מען געטראגען דעם טשאלענט צי די שוועסטער וואס האט נאר פלאץ ביים עק פינעם בלעך ווייל די געז רענטש איז גאר קליין. אהה די קאנטרי איז א מחי'ה. די שאוער דויערט פאר די רבנית הצדיקת א דריי פערטעל שעה צוליב די שוואכע פלוס פון וואסער און אויך ווערט עס קאלט איעדע 15 סעקונעדעס און גלייך דערנאך בריעדיג הייס און צוריק קאלט אן קיין שום ווארענונג. וואס וועט שוין זיין די קומענדיגע וואך ווען אלע קאנטרי איינוואוינער וועלען שוין זיין דא און דער באנוץ וועט זיין גרעסער? די וואך רעגענט אזוי, מיט אזעלכע רעגענעס מיין איך לוינט זיך ליבערשט צו וואשען אין די גאס. מען דארף גיין אין שוהל די קינדער זענען נאך נישט צוריק אין באנגעלוי, עס רעגענט ווי קענען זיי יעצט זיין? עס איז האמיד, עס איז הייס, ס'גיסט אלעס איז מאראסטיג אלעס קלעבט, די קינדער גייען אין ווינטער שטיוועל עס איז אבער אלעס כדאי, מען קומט דאך נאר פאר זיי, איך קען אפילו נישט עסען דעם טועמי' אין פארטש ווייל עס רעגענט אריין פון אלע זייטען אין איך האב עס מורא צו זאגען הויעך אבער עס דוכט זיך מיר אז די בינען האבען אויך אזוי ליעב דייקא מיין באנגעלוי, פונקט ווי די עקרת הבית. והשלישית האב איך מורא אז די קיגעל וועט זיך צו קלעבען צו איינע פון די 7 פליגען כאפער'ס. א אויפגעלייגטער שכן האט זיך מיט מיר געווערטעלט אז ווען איך וויל איינעם אנצייגען וועלכע באנגעלוי איז מיין זאל איך נאר זאגען "די פארטש מיט די מערסטע פליגען כאפער'ס". איך קום אריין און שוהל, א יעדער אן אויסנאם גיט מיר א האסטיגען שלום עליכם איך דערמאן זיך פון מיין שבת באווארפען אלעס ברימט זיך אינטער ווער איס דעס? מיט וועם איז ער געקומען? און ווער ווייסט וואס נאך זיי רעדע. איך ענטפער יעדען רואיג און געלאסען איך האב איבער גענומען ניסענצווייג'ס באנגעלוי. אזוי? וואס האט פאסירט אז זיי קומען שוין נישט? איך ווייס נישט! אקעי וועלקאם, וועסט הנאה האבען, שכויעך, הודו לד' כי טוב....וידבר איך זעץ מיך אראף, איך דרימעל, איך חלום אז איך בין געבליבען אין שטאט אויף מיין באקוועמע בענקעל, עס איז פיין קיהל, איך בלעטער מיינע ספרים. כ'האב מורא זי חלומ'ט דאס זעלבע... אינמיטען לכה דודי רוקט אן א קליינער פעשליכער און פרייליכער אינגערמאן, רויטע בעקעלעך, קוקט אויס שטארק אויסגעשלאפען און גוטמוטיג. די נשמה יתירה ליגט אים ערגעץ צווישען די ירושלים קיגעל און די פיינע דרימעל וואס ער האט קוים פארענדיגט. ער געט מיר א ברייטען שלום עליכם זיינע קליינע הענטאלעך פארען אריין טיף אין מיין בעקיטשע. הע? האסט דיך באזעצט אויף מיין פלאץ? שאקעלט נאך אלץ מיט די הענט און לאזט נישט נאך. אהה אנטשולדיגט איך האב נישט... ניין סי גיט כעל מיר גיין זיצען ערגעץ אנדערש, נאא בלאב זיצען איך וועל שוין טרעפען. איך גיי צום נעקסען טיש און ער לאכט ווי א זיבעלע, מורמעלט אינטער, אינגערמאן! קום צוריק...... אךךך פעלט נישט אויס. נאכען דאווענען זאגט ער מיר כאף דע האסטעך נישט באליידיגט, ווייסטאך יעדער האט ליעב זיין מקום קבוע. איך פרעג אים צו אויפען טרעין איעדען אינדערפרי האט ער אויך א מקום קבוע? ער זאגט מיר, ביזט א אויבער חכם הא? וועמעס באנגעלוי האסטו דא איבערגענומען? ביזטע געווען אין מקוה דא? ניין אין שכינות, אך א שאד, מיין ווייב מאכט די קוגעל דארט קום נעקסטע וואך וועסט קענען קויפען אויווער-נייט קיגעל, 4 דאללאר א סלייס. גיט שאבעס. פארזעצונג קומט אי"ה (פונעם לעפ טאפ אין קאנטרי אויב אלעס וועט גיין כשורה) תוקן על ידי - קרעמער - 02/09/2005 18:17:15 עס איז שוין דאס צווייטע וואך וואס איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכט, איך שלעפ זיך ארויס מיט באקסעס און שאפינג בעג'ס, שעפשענדיג דערביי מיין שטילע ג-ט פון אברהם געבעט צו השי"ת, אז די וואך זאל נישט רעגענען, די וואך זאל די סווימינג זיין אביסעלע מער זויבער, די מקוה פלאר זאל זיין ווייניגער מאראסטיג, די וואך זאלען די מאסקיטויס רחמנות האבען אויף מיר, די עיר קאנדישען אין שוהל זאל ארבעטען צו מיין ריכטונג, דער גבאי זאל מיך אויפהערען פרעגען כהן? לוי? די שכינים זאלען אויפהערען פרעגען וועמעס באנגעלוי איך האב און אזוי ווייטער. מה נאמר ומה נדבר. עס רעגענט עס מבול'ט אן אויפהער און פונקט ווען איך וויל זיצען אויפען צאם-לייג-בענקעל אדער נאגיאד. מסתמא זענען מיר זינדיג און מיר זענען נישט זוכה צו דעם גשמיכם בעיתם. די מאסקיטויס האבען זעהט אויס געהאט א דרינגענדע גענעראל פארזאמלונג און באשלאסען פה אחד מיר צו צאפען דעם דם התמצית. פרייטאג פארמיטאג, איך גיי אין חדר צום מלמד איך וויל הערען וואס מיין משה'לע טוט, דער מלמד וואס האט קוים שני שערות פרעגט מיך צו ער קען די חומש, איך זאג אים שטילרעהייט, בלא. זאגט דער מלמד. איר דארפט פארשטיין, ער איז זייער פארשפילט, איר ווייסט דאך אין קאנטרי די קינדער זיצען נישט איין, איר ווייסטאך, איר ווייסטאך... כ'האב אים נישט געוואלט זאגען, ביזט נעבעך נישט שולדיג. שולדיג זענען די מנהלים וואס האבען דיך גענומען פאר מלמד, און די קינדער זענען די קרבנות. איך פרעג משה'לע וואס טוט מען אין חדר א גאנצען טאג? מען האט אזויפיל פאן. דער רבי רעדט מיט אלע רבי'ס, מיין רבי האט מיך נעכטכן געשיקט צו זיין באנגעלוי אהיים טראגען טאמעטע זיפ מיט לאקשען. אונז מאך מיר א לעבען... דער גאנצער לאנגער פרייטיג, שבת, און זינטאג וואלט מן הסתמא אדורך כמעשה ווען נישט די נייעס קומט פרייטאג פאר'ן זמן אז די שווער און שוויגער האבען באשלאסען מיך צו קומען באזיכען. עס קען דורך גיין א גאנץ קאלעכדיג יאר און מיר זעהן זיך ערב יום כיפור און חול המועד פסח. היי יאר האבען מיר די זכי' אז זיי קומען אפשטאטען א באזוך אין מיינע מוסדות זונטאג גאנץ פרי, איך מיז אייך אוודאי נישט פארציילען אז לכבוד דעם האב איך שיעור נישט געמיזט פארבען די באנגעלוי ווען נישט איך נעם אפיהר דעם קאנטראקט און צייג די רבנית אז דאס איז בפירש קעגען די תקנת הבאנגעלוי, וואלט איך געמיזט קאלעכען דעם פארטש. געזאגט האבען זיי צו ערשיינען אום 12 נאכמיטאג, זעהט אויס אז זיי האבען געוויסט אז איך האב אנדערע זאכען אויך צו ארלעדיגען זענען זיי אנגעקומען ערשט 2 אזייגער, מיט ברענגענדיג מתנות פאר די קליינע כאילו מיר וואוינען אין בראזיל און מען זעהט זיך יעצט צום ערשטען מאל נאך א שמיטה. איבעריג צו זאגען מיר האבען זיי סארווירט פון יעדען געשמאקען מאכל וואס מען האט נאר געקענט אפקאכען אין די פאר שעה פון צופרי, ווארימע און קאלטע קאווע, איינגעמאכטץ מיט געבראטענ'ס, קאלטע לעמאנעיד און ווארימע טיי. די גאנצער קאלאני ווייסט שוין צו זאגען פונעם גערויך אז מיר האבען היינט געסט. כ'האב אליין נישט געדענקט פון שנה ראשונה אז די שוויגער האט ב"ה אזא צוויי פאכיגען אפעטיט. מיר האבען געמיזט שיקען א קינד ברענגען פון גראסערי נאך ראלל'ס און אייז קרעים, פלעסטיק קאפס און נעפקינ'ס. דער שווער איז גוטמוטיג, ער גייט אריין אין אלע צימערען, באטאפט אלעס כאלו מיר האבען אים געדינגען צו זאגען זיין מבינות, ער מאכט בילדער פון אלע קינדער און קאמאנדעוועט זיי זאלען זאגען טשיז און לאכען. ער מאכט א הלצה אין דאס גאנצע ב"ב שמייכעלט מיט חנופה. וואס ווי ווען, עס איז שוין מנחה טיים, דער שווער קומט מיט מיר דאווענען מנחה, ער באגריסט איעדען פארביי-גייער כאילו ער איז ביי זיך אין פאבריק. אינמיטען וועג צום שוהל גייט ער צו די קאר נעמען א טוט-פיק. ער זאגט מיר צו שטיל, דער אינגערמאן דארט קוקט אויס ווי פעטער אשר'ס זוהן? הא? און ער לויפט צו, שלום עליכם מענדל! אה אנטשולדיגט, סע האט אויסגעקוקט. סארי.. פון שווימען היינט איז מאן דכר שמיה דער איינציגער טרייסט האב איך אז היינט פארט מען נישט צו וואל-מארט. פארען אוועק גיין פרעגט ער זיין טאכטער נו האט ער ליעב די קאנטרי? זעהסט כא דיר געזאגט "הי איז גאנע לאוו איט", ביייי די ששת ימי המעשה אין שטאט איז א מחי'. (ששא פארציילט נישט אין קאנטרי) קודם די סאפער'ס יעדע נאכט, עס איך ענדליך גענוי וואס איך האב ליעב און ווען עס שמעקט מיר. איך קען נעמען דעם צייטונג עס צועפענען אויפען גאנצען טיש און לייענען בשעת'ן עסען, קיינער שטופט נישט, קיינער שרייט נישט. אלע בריוו און פאסט ליגען אויפען טיש אומ-געעפענט. די שטויב זאמעלט זיך אויך אן, איין שיכט נאכען צווייטען וואס א טאג עס גייט פארביי. די מיסט ארויס טראגען? נישט דא קיין מיסט. איך הייב אן טראכטען אז דער אלטער בחור וואס וואוינט אויבען העכער אונז איז נישט אזא נעבעך ווי זיין מאמע מאכט אים. א גרויסע מצוה האב איך אויף מיר מקבל געווען לע"נ מיין עלטער מומע וואס איז אוועק פארגאנגענעם שבועות. יעדען טאג ווען איך רעד פון שטאט צו די קאנטרי זאג איך אייביג אז אין שטאט איז דער היץ אומדערטרעגליך. ווי די אלטע לייט אין פלארידא האבען ליעב צו הערען ווינטער אז אין נוא יארק איז ביטער קאלט אין עס שנייט אן אויפהער, אזוי האט זי ליעב צו הערען ווען איך זאג אז אין דער שטאט דא איז 107 די גראד, עס שטינקט די גאסען, מען קען א הינט נישט ארויס לאזען, די עיר קאנדישען קען נישט גענוג אפקילען די דירה. זי פריידט זיך זייער און איך האב א מצוה רבה. די דריטע וואך, איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכמיטאג גאר פרי, צו אריין כאפען נאך איידער די ראש-אוייער הייבט זיך אן, ווי טייל גיטע פריינד האבען מיך ג'עצה'ט. צו מיין מזל האט א מאטאר ביציקעל זיך איבערגעדרייט אפאר מינוט פאר'ן דשוירדש וואשינגטאן ברידזש, אלע אויטא'ס זענען געקומען צו א שטיל-שטאנד. ווי עס איז דער דרך ביי אונז זענען אפאר נייגעריקע אידען ארויס געקומען אויף די נאקעטע הייוועי, זיך געמאכט וויכטיג. איינער איז מיך געקומען פרעגען צו איך דארף נישט אביסעל טרויבען. פון א צווייטע ווען זענען ארויסגעקומען 3 אינגעלייט אנגעטון אין גארטלעך און געפרעגט צו כאב שוין געדאווענט מנחה. יא, מנחה האב איך געדאווענט היינט געדאווענט בידידות, מעריב ביים מעריב פלאץ איך קום אן אין די קאנטרי האלב שיכור גאנץ הונגעריג איך פאל אנידער א ג'הרג'טער אין די דינע מצה מאטראצען וואס מיין עלטער זיידע איז נאך געשלאפען דערין ווען ער איז געווען אין שפיטאל אהיים קומענדיג פון מונקעטאבער. פרייטיג צו נאכט'ס גיט אויסגעריט און אויסגעשלאפען. איך שפאנציר אריין מיט די 2 קליינע, די פיאות פריש געמאכט מיט דיפערידא. אין קאנטרי זענען זיך רוב חסידים מקיל מיט צו ברענגען די גרויסע מיידלאך אין ביהמ"ד אריין, איין אזא איד ברענגט מיט אלע זיבען קינדער אין שוהל מיט די פעדזשאמעס, מיט די באטיס אלעס וויינט אדער שפרינגט אויף די טישען, דער טאטע וועלענדיג זיין א עכט גיטע בעבי-סיטטער האט געהייסען דאס קליין מיידאלע צו גיין צונויף קלויבען אלע פעפער'ס אין שוהל, זי איז געגאנגען צונעמען פון יעדען די עלים לתרופה'ס און די אנדערע פלוג בלעטלעך יעדער האט געברומט, א אלטער האט זי אנגעשריגען ארויס פון שוהל!. עס האט זיך שיעור נישט איבער געדרייט די שוהל ווען נישט דער טאטע האט געהייסען זיין גרויס אינגעל איר אהיים טראגען צו דער מאמע פעמפערען דאס קינד. איך בין די וואך אנגעקומען אין שוהל נאך איידער הודו. די זעלבע גיטע פריינד הייבען אן דער וועכענטליכער קאנטרי פזמון, אודך, ווען ביזטו געקומען יאנקעל? טאקע נעכטען? הע? ווילאנג האט געדויערט דער וועג? אזוי? טראפיק פאר'ן ברידזש? ווער הייסט דיר נעמען דעם דזשי דאבעליו? נעקסט-טיים נעם דעם האלענד טאנעל? שוין ב"ה אדורך דאס ערשטע קרייץ פארהער. יעצט קומט דער שכן פון די צווייטע זייט טיש, גיט שבת יאנקעל ווען ביזטו געקומען? האסטע געקויפט מיין ווייב'ס קוגעל? כאדיר געזאגט עס איז ווערט 4 ראניש. ווילאנג האט געדויערט די וועג? אזוי? געווען אין טראפיק? איך זאג דיר די בעסטע איז ארויס צו פארען זייער שפעט ביינאכט, שוין עניוועי נעקסטע וואך מערצעשעם קאל מיך, מען קען זיך נישט פארלאזען אויף סי-בי-עס. לכו נרננה... דער קליינער שכן איז היינט מלא טענות, ווייטער צוגעשיקט דעם זעלבען בהמה חזן ווער שיקט אים צו? יעדעד וואך זיכט מען אויף דעם גרעסטען פעניאק?! אךךך מע דארף מאכען דא א אייגענע אינגעלייט מנין... אלץ פראטעסט האט ער נישט מיט געזינגען נישט לכה דודי און אויך נישט לא תבושו. מעריב האט ער איבערגעהיפט מיט איין געניץ, אויפגעשטאנען צו עלינו לשבח, ביים זאגען גיטשאבעס איז שוין דער סימן פון שטערען געווען אינגאנצען אויסגעמעקט. איין מינוט, דער זעלבסט געקרוינטער גבאי האט עפעס אויסצורופען, היינט נאכט וועט פארקומען א באטטע לכבוד די יארצייט פון חאצ.. רבי זי"ע, איך פרעג מיין שוואגער א אלץ-ווייסער אויב עס איז דא אין קאנטרי איין חסיד פונעם חאצ.. רבי'ן? ער מיינט אז ניין, אבער מע שמיעסט אין קאנטרי אז ווען דער גבאי האט נישט אויסצורופען א זכור אדער א הודעה איבער'ן עירוב פארופט ער א באטע. נישט קשה. אויפען וועג ארויס כאפ איך א פריינטליכען זעץ אין רוקען פון מיין נייעם ידיד אום יענער עק קאנטרי, יאנקעל! מארגען נאכט וויל איך דיך זעהן ביים וואלי באלל. הערסט. דריי דיך נישט ארויס. העסטע קומען? איך טרעף דעם מענעדזער און פרעג אים פארוואס מיין פריזער ארבעט נישט כדבעי, און ווען גייסטו פאריכטען די סקרין אויפ'ן פארטש. ער זאגט מיר לאמיר נישט רעדען דערפון שבת, פאריגע וואך האט ער נישט געוואלט רעדען דערפון ווייל די ערשטע צוויי וואכען האט ער וויכטיגער'ס צו מסדר זיין, צוויי וואכען צוריק האב איך אים אויך געוואלט זאגען אבער צו פוהל קונים זענען געשטאנען ארום אים מיט בקשות, לויט ווי עס קוקט אויס האט ער א גאנצער זאק מיט תירוצים, גיט כ'עלל צו ווארטען א וואך. ער שרייט מיר נאך קיינעמ'ס פריזער ארבייט נישט גיט. שבת בייטאג זאגט מיר מיין נייער ידיד דער קליינער ראולי-פאולי. גיי זעץ דיך אוועק אויף יענער טיש, נישט דא לעבען מיר. וואס איז שוין ווייטער? ער מאכט א גאנצער הקדמה, מיין צווייטער קאזין אין אנטווערפען האט געהאט א צווילינג, צוויי אינגלאך, נאך 6 יאר, איך האב לכבוד די שמחה נעכטען נאכט געגעסען צוויי שאכטלעך זכור באנדלעך. איך האב אים באדאנקט און זיך געגאנגען זיכען א ניי פלאץ. מיין נייער שכן האט נאר געוואלט וויסען אויב איך בין באבע יוטל'ס א אייניקעל, ער האט א חשד מיר זענען קרובים. שלוש סעודות די וואך האט דער מענעדזשער פון קאנטרי געגעבען הערינג נאך די מאמע'ס יארצייט, איך בין אים געגאנגען זאגען לחיים, זאגט ער מיר מיט א דריק אין די האנד, לחיים לחיים, די נשמה זאל האבען א "תיקון". קוקט אויס עס איז די ערשטע יארצייט. איך מורמעל אים אריין אין אויערען דער אייבערשטער זאל העלפען זאלסט קענען פיקסען די פריזער די וואך אז נישט... אקעי! בלי-נעדער, זאג דיין ווייב זאל מיך דערמאנען מיטוואך נאך 3 אזייגער! מוצאי שבת אונזער גאנצע באנגעלוי איז איבער געדרייט פון אויבען אראפ, אלע יחנה'ס האבען באשלאסען זיך אפקילען שלוש סעודות אין מיין קאלטע באנגעלוי אנשטאט זיצען אין די היץ אינטערען בוים, ליידיגע פלעסטיק קאפ'ס, א טאן מיט פאפיטע שאלאכטץ, צוויי דריי געניצטע פעמפער'ס און וואס נישט איז באלאגערט און אלע צימערען, די באנגעלוי פליט ווי נאך א ערד ציטערניש. א שעה נאכען זמן איך מאך הבדלה, זי זאגט מען מיז גיין אין פיצא סטאר שוין, איך בין זייער הינגעריג איך וועל מן הסתם זיין אויף ביז פארטאגס צו קלינען דעם שמיץ. קענסט גיין שפילען וואלי באלל? זינטאג אינדערפרי איך וויל זיך אביסעלע וואויל גיין און בלייבען שלאפען שפעט, ניין! נישט דא אין קאנטרי, נישט היינט. וואס איז? דיין מאמע קומט נאכאמאל? ניין עס איז וויזיטינג דעי! מ'דארף גיין באזיכען די שוועגערען און הוידעפלאץ קאנטרי, אבער עס איז נאך קוים 11 אזייגער אינערפארי? נו מען דארף גיין קויפען א גרילל, פלייש, צוגרייטען, איינווייקען, אפאר קלייניקייטען אין וואל-מארט. איך קום אהיים פון שוהל און מען פארט קיין וואל-מארט, דער וועג קען איך שוין שלאפעדיג, די מיידלאך ביים טשעק-אויט שמייכלען זיך אינטער זיי ווייסען אוודאי אז העלפט זאכען ברענגען מיר צוריק קומענדיגע וואך, אדער אפשר ווייסען זיי נישט? אויפען גנב ברענט דאס היטעל. די וואך האבען מיר געטראפען געוואלדיגע מציאות, איך וויל נישט שרייבען כדאי קיינער זאל עס נישט אויסכאפען. אין וואל-מארט זעה איך, מער ווייניגער גייען אלע נשים צדקניות אנגעטון יונטעף'דיג, אלע מענער מיט די אראפגעלאזטע נאז. פארוואס? אחוץ די שנה ראשונה'ס וואס זיצען נאך אויף קעסט. איך טרעף א חבר פון ישיבה ער פארט ארום און א שאפינג-וואגאן, אלע 3 קינדער אינעווייניג, די שיך אויסגעטון. ער זאגט דא איז פיין לופטיג, איך טרעף מיך דא אייביג מיט אלטע גיטע פריינט, איך שטיי נישט די פרוי אונטער די פיס. איך זאג אים ער איז נישט דער ערשטער וואס האט ערפינדען די המצאה. עס דויערט 20 מינוט אויסצוגעפינען אז באנגעלוי 24 געפינט זיך גאר לעבען די אנדערע אריינגאנג צום קאנטרי, יעדער שיקט אונז אין א אנדערע ריכטונג. מיר קומען אן, קלאפען שוין אין די באנגעלוי מיט א אויפגעהייטערטע שטימונג, 5 גרויסע שאפינג בעגס, גרייט זיך צו וואשען אין מאכען שלחן עורך. זי איז ניטאמאל אין קאנטרי, די שכנ'טע זאגט אז זיי זענען (אויך) געפארען קיין וואל-מארט קויפען א גרילל. מיר ווארטען א שעה און יעצט קענען מיר עסען דאפעלט. דער שוואגער פרובירט זיך אליינס נישט צו נער לייגען, ער זאגט, דער עיקר איז נאר די פאן, נישט דאס עסען אמת? ווען נישט די קינדער האבען שוין נישט קיין געדולד און לויפען אריין אין אלע ארומיגע באנגעלוי'ס, עס איז הייס, זיי האבען נישט ליעב קיין געבראטענ'ס, גיט מען זיי ברויט מיט אבעקאדוי. דער גאנצער קאלאני איז שוין פארויכערט, מיר ווייסען נישט צו עס איז צופיל ברען-שטאף אדער צו ווייניג שטיינדלאך, ווי דער שטייגער אין אזא פאל ווי ביים פייער ערב פסח יאווען זיך תיכף אפאר מומחים אין מלאכת הגרילל יעדער לייגט צו פעך און שוועבעל, אלע גיבען מיר שלום עליכם מיט די פעטע הענט און פרעגען צו איך קום פון שטאט אדער פון א אנדערע קאנטרי. די צוויי נייע גרילל'ס פלאקערען, נישט דא מער ווער עס זאל עסען די סטעיק. זיי שטייען פארשעמט, ווען זיי קענען ווען רעדען שרייען זיי הויעך "אלעס טוט מען פאר די קינדער". פאר מיר פארען אהיים פרעגען זיי אונז אויב מיר ווילען צו פארען דא נישט ווייט, מען קען פארען מיט פערד עס קאסט 10 מוניט פאר 5 דאללאר אפילו די קליינע וועלען עס ענדזשויען, איך זאג איר מען קען פארען מיט פערד פאר אסאך ביליגער ווי 5 דאללאר. איך מיין זי האט זיך באליידיגט. די וואך האב איך באשלאסען איבער צו שלאפען זונטאג נאכט און אריין פארען ערשט מאנטאג פארטאגס, איך שטעל אן דעם וועקער אויף 4 אזייגער עס פילט זיך ווי סליחות פארטאגס. די גרינע בלעטער זענען נאס פון טוי, די וואלקענעס קומען אראפ אזש ביז צי די שפיץ נאז, דער שמעק פונעם סקאנק איז נאך פריש, די הערשען שפרינגען ארום אויף די וועגען ארויף און אראפ. דער סעווענטין איז ליידיג פון פאציענטען און פיל מיט פאליציאנטען. דער אראבער ביים געז סטעשאן לאכט אויך פון מיר, קוקט אויס איינער האט אים פארציילט אז דאס איז דאס ערשטע מאל איך זעה דעם ראוד 5:00 אינדערפרי. איך קום אן קיין וויליאמסבורג אין מיין שוהל אריין האלב זיבען מיעד און ערשעפט, איך בין שיעור נישט איינגעשלאפען אין מקוה. אפילו דער שמש פרעגט מיך וואס אזוי פרי היינט? און מיין בעה"ב פרעגט מיך א גאנצען טאג צו איך בין אקעי. אבער די קינדער האבען דארט א גוד טיים. איעדע וואך ביז דאנערשטאג נאכמיטג האב איך שוין א גאנצע ליסט גענוי פארצייכענט מיט א געפירקעלטע שריפט וואס צו ברענגען פון שטאט, אנגעהויבען האט זיך עס - ווי געשמועסט, מיט די פארגעסענע חלה דעקעל און קראק-פאט, איך קויף איין פלייש עס איז ביליגער אין שטאט. איך ברענג מתנה'לעך פאר די קינדער (נאר צו דע וואס זענען געווען וואויל). פארסאפעט שלעפ איך ארויס באקסעס מיט אייסעס, קעסטלעך סאדא און עפעל דזשוס, פעמפער'ס, צייטונגען און אלעס וואס איז מיט א קוואדער ביליגער אין שטאט. איך פיק אויף זאכען פון קלינער'ס, פון שוסטער, פון פארמאסי. און צומאל טראג איך אפ וויכטיגע פאפירען פאר די שוויגער. שכינים פון שטאט שיקען מיט מיר שאפינג בעג'ס מיט חפצים צו שכינים אין קאנטרי, אונזער נייגעריגע "נעקסט דאר" שכנ'טע מיט'ן רויטען טורבאן ביז אריבער די אויערען קוקט שוין ארויס פון הינטער די שפארע'ס מיט גרויס נייגער וואס האט מיסטער שיסטער היינטיגע וואך געברענגט. די וואך האב איך געברענגט א גרויסע באק'ס די אנדערע צופרי האט זי שוין געפרעגט הינטערוויילעכץ "איי דאונט מיען טא בי נאוזי באט וואט דיד יאר האזבענד שלעפ אוט לעסט נייט"? איט וואז סאטש עי ביג באקס, וואז איט העווי? די וואך האב איך געברענגט פאר די קליינע, שיינע בענטשער'ס. איך בין געווען מאנטאג ביי א בר מצוה, פאר'ן בענטשען קומט אריין דער טאטע פון בר מצוה בחור מיט א באק'ס בענטשער'ס. עס האט זיך אפגעטון אזא געכאפעניש, אלע האבען זיך א לאז געטון אויף אים, גרויס און קליין אפילו די אויבען אן אידען. ווי די קליינע קינדער כאפען פעקלעך ביי א באווארפען. איך האב זיך נישט געקענט אפווינדערען וואזוי מען רייסט זיך נאך קליינע בענטשערלעך וואס אלע ווארפען גלייך אין שמות נאך איידער מען קען עס ניצען. ביים ארויסגיין האט איינער פון די כאפערס אראפ געווארפען אלע בענטשער'ס און ביי מיר אין באנגעלוי וועט דאס אי"ה באקומען א תיקון, משה'לע האט זיך געפרייט דערצו כמוצא שלל רב. נאך די שיינע אויפנאמע וואס מען שטעלט מיר אהער וועכענטלעך, דאס ערשטע באצאהל איך צוריק אלע חובות וואס זי האט זיך אנגעבארגט במשך די וואך, וויפיל הינדערט דאללאר איך זאל נישט איבער לאזען מאכט זיך אייביג עפעס אנדערש, מאנטאג קומט א פאנדזשעלוי טראק, ער רופט אויס מיט א הויעך-הילכער אז ער האט אזעלכע מציאות אז פאר אים אליין לוינט זיך צו קומען אין קאנטרי, ער האט געסטראשעט אויב ווערט די טראק נישט ליידיג וועט ער מיזען קומען די אנדערע וואך נאכאמאל. א צווייטע פרוי אין א שווארץ טיכעל מיט מענערישע גלעזער פארקויפט געניצטע ביכער אמייסטענס פון שלום בית טעמע'ס און אנדערע ביכער פון שמות. מיין רעבעצין פרעגט איר אויב זי האט נישט עפעס "די ווי די'ס"? א דריטער פעדלער פרובירט יעדע וואך אריינצושמוגלען צו מיר אין באנגעלוי א נייער טעיפ רעקארדער. וויפיל מען זאגט אים אז מיר האבען גענוג טעיפ רעקארדער'ס, דעמאלס וויל ער זעהן צו מען דארף נישט באטאריעס. אז דאס אויך נישט, לאזט ער זיך מכבד זיין מיט א גלאז ווארימע מילך און א קאקי דערנאך ווינטש ער אן אז מען זאל זעהן אסאך נחת. דערנאך גייען איעדע נאכט אנדערע צוויי גיטע פריינד נאך געלט, זיי דארפען גארנישט זאגען א צוועק, די פרויען פארשטייען שוין אליין בלויז פון די שבת'דיגע בגדים און די גרויסע פאקעט-בוק אז מען רעדט דא פון א גאר וויכטיגע הכנסת כלה און ווארפען אריין אויפ'ן פעטער'ס חשבון ווי מער. אטייל שרייבען אפילו אויס א טשעק. מאנכע זאגען מען טאר זיי נישט אריין לאזען אפילו אויפ'ן פארטש ווייל זיי גייען אריין אין אלע באנגעלוי'ס און קוקען זיך אומדערעקט אום, שפעט ביינאכט ביים זיצונג פארציילען זיי גענוי וועלכע איז א קלינע און ביי וועלכע עס הערשט כאאס. וועלכע האט אנגעטראגען א גלעזעל קאלט וואסער און וועלכע האט נאך 10:30 געהאלטען אינמיטען באדען די קינדער. מיין פרוי האט זיך שעמעוודיק פארענטפערט פאר איין אזא געלט גייערקע. אז זי האט פשוט נישט פארוועם אויך צו גיין נאך צדקה. יעדער גייט דא. זאגט יענע איך וואלט נישט געגאנגען אבער איך האב זיך שוין נישט אנגעטון "געהעריג" דריי וואכען "איי זשאסט העד טא געט דרעססד ענד געט אייט אוף מאיי באנגעלוי" (איך האף זי לייגט כאטש אריין דעס בינטעל קעש אין א פישקע אריין.) איין נאכט פארען אלע פרויען אריין צום טאון קויפען סאפט -אייז קריעם און שפאצירען אויף די ראוד'ס ביז אינדערנאכט אריין, עס קאסט א בעבי-סיטטער. די צווייטע נאכט איז דא א פלעי ביי די שכינות'דיגע מיידעל קעמפ די הכנסה גייט פאר צדקה (איין ברטונרה האט גע'פסק'נט אז מען קען אפילו די קאר סערוויס צאלען פון מעשר געלט), די דריטע נאכט זעהט מען סלייד'ס פון לשון הרע, דאונעשען איז נאר 10 דאללאר. מיטוואך נאכט וועט זיין א דרשה פאר פרויען און גרויסע מיידלאך איבער דאס ענין פון ווערים אין פרוכט. ביי ענדע וואך איז א וואונדער זי איז א בעל חוב? יענע וואך איז געקומען א טראק וואס פארקויפט דזשולערי זי האט מיר געקויפט א מתנה א פאר אויער-רינגלעך אויב איך וויל אמאל איר געבען א מתנה זאל איך האבען גרייט. מעשה גאבעליר. איך וויל נאר וויסען פארוואס קומען זיי דייקא ווען די מענער זענען אוועק? קוים עס האט זיך אנגעהויבען די דריי וואכען, איך קען שוין גאנץ כמעשה אלע שכינים ווי זיי ארבעטען און ווען זיי פארען ארויס צו די קאנטרי, וויפיל זיי האבען געגעבען דעפאזיט פאר'ן 7'טען שטאק אויף קלעסען קאר. דעקאלב וואס גייט זיין פארטיג אי"ה אויף חמשה עשר בשבט שנת תשע"א אדער אויף שבועות דערנאך. גיטע ידידים האבען מיר שוין אויך פרובירט צו פארקויפען לייף אינשארענ'ס פאליסי, מען הערט דאך אזעלכע שרעקליכע זאכן. א צווייטער כולל אינגערמאן לויפט מיך נאך יעדען זונטאג צו איך ווייס נישט איינער וואס דארף אפיס פורניטשער. א דריטער וויל איך זאל ווערען מיט אים א שותף אין א 7 פעמילי וואס מען טראגט אים אן און וויסקאנסין, ער זאגט עס איז אכט מאל די רענט ראול. גיי פארשטיי. איין נאכט קאלט מיך אויפען סעל-פאון א נייער ידיד פין קאנטרי אט איז דער שמועס מער ווייניגער: האלוי יאנקעל ! יא, ווער איז? דאס איז שמעון ווער? שמעון, שמעון קאלמאנאוויטש פון באנגעלוי 3, דערקענסט נישט מיין קול? וואס-אי-מיט-דיר??? אההה וואס הערט זיך עפעס? וואס ברענגט אייך צו מיר? סתם אזוי, וואס איז נייעס? נייעס? גארנישט וואס-אי? וואס קען איך אייך העלפען ? עם עם עעעם ווייסט דאך, יעדען שבת ברענגט א צווייטער שלוש סעודות און און.. עם עםם אפשר... אזוי? ניין כאב נישט געוויסט וואס איז די שמחה? איך זעה יעדער עסט דאך אין באנגעלוי און מען קומט צוריק צום זינגען. נאא סתם, מע מיז דאך עפעס טיילען, דער גבאי וויל וויסען, סוי אויב די ווילסט ברענגען די וואך!? גיט כעל איבער קלערען! האסט א נעקסטעל? וואס איז דיין נומער? כעל דיך קליקען צו דערמאנען. ניין כאב נישט, כעל איבערטראכטען אקעי?. ארלעדיגט? גיט כעל זאגען מעכיל, זיין חבר ארבייט ביי יוני'ס דעלי. ער קען צושטעלען אלעס, עסט עם געבען א פיפציגער אין קאנטרי! זאל דיר זיין צו מצוה. איך קאל אהיים אין קאנטרי עלעף אזייגער ביינאכט אלעס איז נאך וואך, ווי מאמי? אינדרויסען (נאטורליך) טאטי.... די געסט קידוש די וואך? ניין אפשר שלוש סעודות, ווער האט דיר שוין געזאגט? מאמי האט געזאגט פאר באבי. אבער טאטי! קאנטרי איז אזוי גיט, מאמי איז ביי די לעדיס, אונז טאנץ מיר אויפען בעט, רחי האט זיך צוקלאפט, און משה שלאפט אין דיין בעט. מארגען גייט מען אויף א טריפ. מושי'ס בייק איז צובראכען, אונז האמער געהאט א באלל אין דעי קעמפ. טאטי, טאטי אין מומע חוה'ס באנגעלוי איז געווען א סקאנק... ביייייי דער שבת האט מיין שוואגער זיך פארגליסט צו עסען צוזאמען ביידע משפחות אינטער איין שלאק, איך בין דאך א גרינער אין הלכות קאנטרי, מסתמא איז עס א מנהג הקדמונים אז שבת מברכים עסט מען אין די קאנטרי צונאזאם, צונויפגעקוועשט. און טאקע ביי אונז אין באנגעלוי, מיט א רעכטע טענה, "זימער דארף מען האבען ווי מער פאן", לויט ווי איך ווייס שלאפט ער הויעך אויפ'ן קול שוין תיכף נאך די זיפ, אין א פארוואלקענטער טאג איז ער שוין נישט צווישען די לעבעדיגע תיכף נאך די פיש. אויך גידענק איך נישט ער זאל אמאל פארשלאגען צו האבען עפעס פאן אין די שטאט ווי מיר וואוינען נישט ווייט. שוין, לאז זיין אזוי. די צוויי שוועסטער האבען געגרייט אויף דעם שבת ווי עס קומט פאר א פארמעסט ווער עס קען בעסער און דער געווינער גייט קריגען א גאלדען מעדאל פון מארטא סאטוארט אליין. איינע האט צוגעשטעלע די ביינאכט סעודה, די צווייטע די בייטאג. מיר האבען איינגעקויפט לכבודם אלע ערליי זיסע אויבס, ברוינע באנדלעך און געלע זיפ מאנדלען (די גראבע). רעטעך מיט לאקשען, טאמעטע דיפ'ס מיט חריין שארפע און מילדע, חלות פון וואסער און אויך מיט אייער, כל ערליי סאדא מיט וויין, ניסלעך געזאלצענע און געבראטענע. א גאנצע גרויסע רויטע מעלוינע. ער איז געקומען פרייטאג באזיכען די שוועגערען צו זי דארף נישט א האנט. נאאא פעלט נישט אויס די גאנצע געפאטשקעריי – זאגט ער. פרייטאג צו נאכט'ס מע גייט עסען, שלום עליכם זינגען מיר דעם נאציאנאלען ניגון. "נא זינג שוין דו אשת חיל. נע זינג שוין דו סי דיין באנגעלוי, נא נא זינג שוין אבי געזינגען איך בין שלעפעריג. איידער מיר האבען געהאט א געלעגענהייט צו האבען די ערווארטעטע פאן איז גיסי היקר געווען אויף יענע וועלט מיט א שמייכעל אויף די בארד. זיין ווייב איז רויט, זי שטויסט אים אינטערען טיש, די קינדער שרייען טאטי, ווי א בער וואס האט זיך שוין געלייגט אויפע'ן ווינטער. קוים וואס מען האט אים געקענט דערוועקען אהיים צו גיין צו תיקון חצות. אלע קינדער זענען געבליבען שלאפען ביי אונז, און די פאן איז געווען העכער אלע ערווארטונגען. שבת בייטאג איז פארגעקומען אין שוהל א שמאלציגער גרויסער קידוש. שמערעל פון באנגעלוי 2 האט גומל געבענטשט אין געגעבען א פראכטפולער סעודות הודאה. פארלייפיג האט עס געהייסען אז ער האט מיט די קאר צוטרויטען א הערש, איך בין מסופק צי עס איז נישט געווען עפעס מער ערענסט. מיין חבר אלץ בחור האט געניצט דעם זעלבען תירוץ ווען ער האט גומל געבענטשט איין גרינעם דאנערשטאג צופרי. דער ראש ישיבה האט אים געלאזט רופען נאכען דאווענען און געווארענט "זעה עס זאל מער נישט פאסירען". אלענספאלס, ביי שוכן עד האט זיך שוין אנגעזעהן א פרייליכער מינע אויף די חברה טרינקער, איך האב תיכף געשמעקט אז היינט איז דא עפעס בעסער'ס ווי פשוט'ע שליוואוויטץ. אלע שפעט קומער זענען היינט געקומען צייטליך. ביים לייענען קומט צו מיר צו דער שיינער איד פון קאנטרי און פרעגט מיך אויב עס פעלט אויס ער זאל זיך פארגרייטען עפעס א דבר תורה צום קידושא רבה, א איד האט געהאט אזעלכע ניסים, גיי זאג אים אז קיינער דא אין שוהל איז נישט אויסען צו הערען זיינע דריקענישען ווען מען איז עוסק אין די מצוה פון סעודת הודאה. בין גברא לגברא זענען צוויי פריינט פון בעל הקידוש ארום געגאנגען פרעגען ווער עס האט א ברוינפען שטאפער עפענער. הכלל, נאך איידער דער גבאי האט געהאט א שאנס אויסצוריפען דער קידוש, נאך אינמיטען ברכת כהנים און מיר אלע אייניקלעך פון שבעת-הריגעל האמיר געטרינגען לעילו נשמתו, זיך גיט אנגעגעסען מיט פעטע גאלע, אייער קוכען און זאלציגע הערינג. ווי דער שטייגער ביי חסידים האבען אפאר היץ קעפ אריין געברענגט אין שוהל זייערע טעפ טשאלענט שטאלצערהייט, זאל איעדער עסען אין ווערען זאט, כמנהג הקדמונים אן לעפלעך, אן טישטיכער, מען האט זיך געריסען נאך די טשאלענט כאילו עס איז מוצאי תענית. א גרויס טייל קאנטרי האט אפילו נישט געוויסט ווער עס איז דער בעל הנס אבער יעדער האט זיך געפילט ווי א מחותן, ויאכלו ענבים וישבעו. אן אלטער איד וואס איז געקומען צו זיין זוהן צו גאסט גיט א פרעג ולשמחה מה זו עושה? זאג איך, זיי האבען ליעב דעם שבת קודש! גיי די אינגערמאן, דעם טשאלענט האבען זיי ליעב!. דער איד האט מיט גרויס תמימות אראפ געקליבען אלע ספרים פון טיש, און זאגט איבער צו זיך אליין בלשון בתמי' דעם שבת האבען זיי ליעב? גייטץ אהיים די ווייבער זענען הונגעריג. צום סוף האט דער מגיד פון שוהל יא געמאכט שטיל און געזאגט א משל מיט א נמשל איבער דעם ענין פון גיבור כארי ורץ כצבי, מען דארף זיך מקבל זיין צו זיין א רץ כצבי. איר ווילט הערען די גאנצע? חתן דינן איז היינט געקומען אין שוהל מיט די זיידענע בעקיטשע ווי צו א ברידער'ס חתונה. צום קידוש האט ער אויסגעטון דעם טלית, ער האט נאר געוואלט מען זאל זינגען ווארימע ניגונים, אבער נישט סתם ווארים ער זאגט אז ר' שלמה קארילבאך'ס ניגונים טוט אים שטארק ערוועקען צו שפירען א טעם אינעם שבת קודש און מיר אינגעלייט האבען זיך געשפירט פארפליכטעט צום בעל הקידוש, האבען מיר געזינגען און חזונ'יצט, ער זיצט מיט'ן ספאדיק די אויגען פארגלייזט און אנגעזאפעצט, ער רומט מיר אריין אין אויער אז ער פילט ווי ער ליגט יעצט אויף די אויבערשטע באנק אין דער שוויץ און באקומט א גיטען מאסאדזש אין רוקען. גיי פארשטיי א פולישע קישקע. וויפיל מיר האבען אים געבעטען ער זאל אונז זאגען ווי דער נס איז געשעהן (זיין קאר איז אומגעשעדיגט) ער טעהנ'עט בגילופין אז ער קען נישט רעדען דערוועגען אין א מקום קדוש. איך האב א שטיקעל השגה ווער די הערש איז געווען. איר ווייסט, כ'האב שטארק ליעב צו באטראכטען ווי אנדערע האבען פארגענוגען. איין בעל בשר אין קאנטרי, יעדער רופט אים דער רויטער, האט זיך אזוי אנגעשאשקעט ביים קידוש, מען האט אים געמיזט אהיים פירען מיט 2 שמשים ער האט נישט אויפגעהערט צו שרייען אויף זיינע קינדער גייט'ס אהיים זאגט'ס פאר מאמי אז די טשאלענט פון מיסיס הארטשטיין איז דעלישעס. א צווייטער וואס איז געווען אויף גאסטעריי שבת ביי אונז אין קאנטרי איז ארום געלאפען יעדען פרעגען צו וועם מען דארף רעדען וועגען קומען אין דער קאנטרי מערצעשעם נעקסטעס יאר. דער בעל שמחה האט יעדען איבער געלאזט אין אהיים געלאפען איבערלאזענדיג דאס גאנצע חאזעריי. דער גבאי האט געזאגט מער וועט ער דאס נישט צולאזען. נאך די ארבע כוסות זענען מיר געגאנגען צו די סעודה. די קינדער זענען אלע געווען אין די גלידערען, די געשרייען און קריגערייען עד לב השמים, מען האט געשלעפט די גרויסע הילצערנע בענקלעך ארויף אויפ'ן פארטש. זאל טאקע כל הקהל הקודש זעהן אין וויסען אז מיר האבען אסאך פאן. מען האט שוין איינגעטיילט די זיצען אלע קאזינ'ס יעדער וויל זיצען נאר דארט ווי דער צווייטער זיצט. אונזער טיש אופען פארטש האט אינגאנצען דריי שוואכע דארע פיסלעך, מיין שוואגער זאגט איך זאל פרעגען א שאלה צו מען מיז אנפילען דעם בעכער ביז'ן טאפ אויב מען איז זיכער אז עס גייט זיך סייווי אויסגיסען פונעם טיש געשאקלען. ביז מען האט זיך דערזעהן ביידע משפחות זיצענדיג אלע אויף די פלעצער זענען מיר שוין ווידער הינגעריג געווארען. מיר האבען זיך ארום געטענהט ווער עס מאכט די בעסטע בארכעס אין די מאונטענ'ס, אפילו דאס קליינווארג האט געהאט א מיינונג, מיין ניכטע זאגט אז באבי מאכט די בעסטע חלה. די אייער מיט צוויבעל האט די שוועגערען אזוי באזאלצען אז עס איז איבער געבליבען אומבארירט. זי לייגט אריין העלפט אייער אין די טשאלענט עס זאל ווערען טונקעל ברוין, איך גלויב אז א גרויס חלק כלל ישראל האט דאס זייער ליעב. מיר נישט. מיין טרייסט איז געווען איהרע טשאלענט. די טשאלענט איר'ס ווי גיט עס האט געשמעקט האט עס פארט געהאט א טעם פון די שוויגער'ס טשאלענט, מסתמא קען איר מאן נישט פועל'ן זי זאל אויפהערען אריין צו לייגען ווארשטלעך אין קעטשאפ. דאס אליין האט מיך פאראיבעלט. גרעיפ דזשוס האט זיך געגאסען ביי דער סעודה ווי מים שלנו. געלויבט איז ג-ט פארען ראטעווען דעם אינגערמאן מיט'ן ספאדיק וואס האט אהער געשטעלט אזא שיינער קידוש אזוי זענען מיר כאטש געגאנגען מקיים זיין דעם שינה בשבת נישט אינגאנצען אויף א ליידיגען מאגען. מיין שוואגער האט געשלינגען טאמ'ס און געדרימעלט. די רויטע מעלוינע האט מען פארגעסען אויפצושניידען. שבת מיטאג ביי אונז אין קאנטרי איז איינגעפירט אז אלע פארלעך גייען שפאצירען ארויף און אראפ. די מענער מיט הוילע טלית קטן'ס, די פרויען מיט ספעציעלע-פאר שבת נאכמיטאג- דאסטער'ס. פארהאן וואס זענען מקפיד צו עסען ניסלאך, ווען די טאש איז ליידיג פון קייאכטץ מאטריאל גייט מען שלאפען. ווען נישט איך זאג מיין שוואגער אז מיר האבען נישט קיין אייז קריעם אויף שלוש סעודות קומט ער פראווען די דריטע סעודה אויך ביי אונז אויף'ן פארטש. אבער אז ס'איז נישט דא קיין אייז קריעם גייט ער ליבערשט אהיים און קייעט זיינע פאפיטעס, און ווען נישט מען הערט שוין ארויס דאס זמירות געזאנג פון שוהל וואלטען מיר אלע פארביי גייער דערטראנקען געווארען מיט זיינע פאפיטאס שאלאכטץ. שפייז צו נאכטס, איז דאך א גרויסע מצוה צו עסען פיצא אדער ווי מיין ראש ישיבה פלעגט דאס רופען איטאליענע קיגעל. די וואך, נישט ווי די פארגאנגענע וואכען, וועלען מיר פארען קיין סוואן-לעיק קויפען פיצא. ווייל קיינער מאכט נישט אזוינע גיטע פיצא ווי יענער אין סוואן-לעיק. אזוי האט אליין מעיד געווען מיסיס שטיינזאלץ וואס האט פארזיכט פון די סוואן-לעיק פיצא יענע וואך. געזאגט און געטון מיר זענען אין די קאר, אלע צוויי משפחות אין מיין מיני ווען, די קינדער אין פעדזשאמעס, די 2 שוועסטער קוקען ניטאמאל ווי מיר פארען, זיי זענען אצינד פארנומען דורך צו רעדען פארוואס די משפחה פעקעטע פון באנגעלוי 41 מופט נאך נישט? זייער ברידער אין מאנסי האט דאך לעצטענס היבש מצליח געווען. מיטאמאל ווערט מיר שווארץ פאר די אויגען א פאליציאנט מיט רויטע בליטשקע'דיקע לעמפלעך האט זיך פארגליסט מיך אפשטעלען. נאר פון זיינע ריזיגע וואנצעס - וואס האט נאך נישט טועם געווען דער טעם פון א גאהל מאשין- כאפט מיר אן א ציטער. ער זאגט אז יעצט ווארענט ער נאר אבער נעקסט טיים "יא וויל געט ע טיקעט פאר ספידינג אן 30 אין ע 15 מייל זאון". טענק יא אפפיסער". ווארטענדיג אזוי אין די ליין האב איך געטראפען אן א שיעור ידידים, יעדער בלי יוצא מן הכלל פרעגט דאס זעלבע "אה שלום עליכם יאנקעל אין וועלכע קאנטרי ביזטו? דא אין סוואן לעיק? גאנץ זימער אדער נאר די צווייטע העלפט? יא, גאנץ זימער! ניין, נאר געקומען דא פאר פיצא! אקעי טעיקעיר, גיטע וואך. ווי גיט קען שוין זיין פיצא אויפען פוהלען מאגן? מיינט נישט אז די צוויי צדקה גייער האבען פארגעסען פון מיר די וואך, יעדע וואך מוצאי שבת גייען צוויי אינגעלייט ארום מיט א רעסיט ביכעל און פארלאנגען די צוגעזאגעכטצער פונעם אפיעל ש"ק. די ערשטע צוויי וואכען האב איך געמיינט אז דאס איז א צופאל, ביז איך האב זיך צוגעוואונט אז מוצאי שבת ווען איך הער 2 מילדע האקעס אופ'ן טיר ווייס איך שוין אז די שנארער'ס זענען ווידער דא. די וואך האב איך געזעהן צוויי אנדערע מרה שחורה'עניקעס מיט א פעדער אין האנד קומענדיג צו מיין באנגעלוי, איך זאג זיי קומט צוריק מארגען. נישט ווייל איך בין נישט פון די גרויסע חסידים פון די מוסד אין א"י וואס מיר אלע ווייסען אז עס איז מער לופט ווי טייג נאר ווייל איך דולד נישט אז זיי גיבען מיר נישט דעם אפשען פון זאגען ניין, זונטאג צופרי אין שוהל שטייט איינער פון זיי און פרעגט מיך ווי אזוי הייסטו אופען ערשטן נאמען? גרייט צו שרייבען דער סך. איך זאג אים קום צוריק פרייטאג און מיט דעם לאמיר האפען צו השי"ת ער וועט מיך לאזען מנוחה. די וואך מאנטאג קומט אהיים מיט מיר אין שטאט די רעבעצין זאל זיין געזונד, זי האט וויכטיג'ס צו ארלעדיגען אין שטאט, אריין כאפען אן אפוינטמענט ביים שייטעל מאכער. אויך דארף מען זעהן צו די סטאר'ס האבען שוין אריין באקומען די ווינטער זאכען, עס העלפט נישט די אינפארמאציע פון די פארבליבענע שכינים מען מיז זיך דאס אליין איבערצייגען. מען דארף אויך אויפרוימען דאס הויז און נאך אלעמען דארף מען זיך אביסעל אויסטשוכען פון זיין איינגעשפארט אין קאנטרי, די קינדער זענען צוטיילט, נישט פארגעסען אלעס טוט מען פאר די קינדער. זי פרעגט מיך אזוי אויפ'ן וועג צו איך וואלט נישט געטראכט פון קויפען א ווינטערייזד באנגעלוי מען דארף ווייניגער שלעפען. גיי זאג איר איך צייל פשוט ספירה נאך אפאר וואכען פארבליבען. דאנערשטאג צופרי רופט זי מיך אן איך זאל נישט פארגעסען ארויס צו ברענגען גענוג קעש. מען דארף באצאלען 30 דאללאר אין פיש סטאר, 70 אין גראסערי, 250 נאך שולדיג אין דעי קעמפ, 25 פאר טריפס, 20 פאר קאנטין אין דעי קעמפ. נאך 550 שולדיג פאר די באנגעלוי. ברענג אויך כאטש 100 דאללער פאר די שוועסטער, וואס פארט אריין אין שטאט די קומענדיגע טעג זי וועט קויפען ווינטער מציאות. אין עס גייט זיין די קומענדיגע וואך א טשייניז אקשען איך האב צוגעזאגט 50 דאללאר. סי צדקה, ביזט מסכים? כ'האב א ברירה? ווי האלט מיר? איך פרעג איר איך דארף שוין א קאלקעלעיטער? ניין, בעט דיין באסס א רעיס? איידער איך פארגעס, כא געבארגט פון די שכנ'טע איר ספיד בייק פאר משה'לע און ער האט עס צובראכען. מען דארף איר קויפען א נייע. רבוש"ע אזויפל אומגליקען געשעהן דעם זימער לאמיר האבען אביסעל נחת, איך זאג ערליך תפילת הדרך, די וואך זאג איך די אלע פסוקים ויעקב הלך לדרכו מיט גרויס כוונה, איך פאר דורך ביים הייוועי איך נעם ארויף צוויי אידען וואס זאגען אז זיי גייען ממש לעבען מיין קאנטרי אין וואודבארען, וואס ווייס איך? א חוץ מיין קאנטרי און וואל-מארט ווייס איך גארנישט. א גאנצער וועג האבען זיי זיך געדינגען איבער דעם געפאלענע חינוך היינטיגע צייט מען לערענט מיט די קינדער ווייניג מוסר. וויפיל דער איד א' האט פרובירט צו כאפען א דרימעל, האט איד ב' געהאלטען אין איין אויפוועקען, נא וואס זאגסטע? וועלענדיג צולייגען מיינע צוויי סענט. זאג איך דעם איד א', איר זעהט נישט דער איד דא וויל שלאפען לאזט אים געמאכט. זאגט ער, איך רעד אסאך איך וויל מאכען זיכער די שלאפסט נישט איין ביים רעדעל. איך זאג אים באלד צינד איך אן דזשאן בעטשלער און איר וועט אויך וועלען איינשלאפען. הע וואס זאגסטע? איך בין נישט קיין בעטשלער. 15 מינוט איידער מאנרוי און זיי דינגען זיך ווידער, זיי ווילען ביידע צאהלען (די 75. סענט) טאהל ביים טראוועי. ביז זי זענען געקומען צו א פארשטענדעניש צו צאהלען בשותפות. ווען זיי זעהן אז איך בין דורך מיט איזי פעסס, שלאג איך זיי פאר צו צאהלען די געז. ביידע האבען אנגענומען א שווייגעניש. אום האלב איינס אזייגער בין איך פארטיג צו בלאנדזשען און אפטראגען די אלע אידען צו זייערע בענקענדיגע הויז געזינד. ביידע אידען האלטען שוין זיכער לאנג נאך המפיל ווען איך פאר אריין אין קאנטרי צו א פארשלאסענע באנגעלוי. זי האט מורא פון א בער. זיך שעמענדיג הויעך צו האקען, קאל איך אריין ווי א גנב צו מיין אייגען הויז, מידערהייט עפענט זי מיר די טיר מיט א האלבען שמייכעל ווי איינע וואס וויל זאגען, נו שלימזל ביזט אנגעקומען? איך שטיי אויף צופרי ווען די קינדער קומען שוין באלד אהיים פון דעי קעמפ, די פלייש איז פארדארבען ליגענדיג אין קאר א גאנצע נאכט, די קינדער האבען אליין ארויס געשלעפט די פרייזעס פון קאר. זי האט בודק געווען די טאשען אין געטראפען גענוג גרינס צו קויפען א פיינעם פרישטאג וואס האט מיר געגעבן מוט אנצוהייבען דעם טאג. איך וועק זיך אויף צו דער געשריי פון די קינדער פארוואס איך האב זיי נישט אויפגעוועקט נעכטען ביינאכט. און טאטי טראג אונז שווימען. טאטי טראג אונז אויף א רייד, טאטי מען דארף גיין פיקסען די בייק'ס, טאטי מיין רבי שלאגט מיך א גאנצע וואך, טאטי די הויז זעהט נאך אויס די זעלבע? טאטי ווען פארט מען שוין אהיים? איך וויל אויך וויסען. די ניין טעג הייבען זיך אן קומענדיגע וואך, מען וואשט וועש ליכטיגע און טונקעלע, איין מאשין לועד נאכ'ן צווייטען. גאלוינען רינעדיגע זייף פליסט אריין און די נייע וואש מאשין. א מייל אוועק פון קאנטרי און איך שמעק שוין דער גערוך פון אלע ערליי בליעעטש און געוואשעריי שמעקעריי. גיטע פריינד, נייע און אלטע קומען פרעגען די זעלבע קשיא. ווי האלטסטע מיטן וואשען? א טייל אידענעס שפאצירען דורך אונזער באנגעלוי און שרייען אריין די פרוי'ס נאמען (לאמיר זי אנרופען יוטעל), זיי ווארטען ניטאמאל אויף א ענטפער נאר הייבען אן דרש'נען. היינט צופרי שרייט איינע פונדרויסען, "יוטל ווי האלטסטע מיטן וואשען? נאך איידער זי באקומט א ענטפער, פארציילט זי "איך בין שוין פערטיג"! און שפאצירט ווייטער. גייט נישט דורך 5 מינוט און יחנה נומער צוויי שפאצירט דורך און שרייט אריין, יוטל! יוטל! ביזט דארט? עס קומט נישט קיין ענטפער זי קומט ארויף אין פארטש און האקט אויף די טיהר יוטל! ביזט דא? ביזט שוין פיניש מיט די לאנדרי? איך קום צום טיהר, ניין! זי איז און גראסערי, זי גייט ארויס פון פארטש און רעדט צו זיך אליין, איי עם אלל דאן! אויך, אלע אידענע'ס ווילען וויסען וואס די שכנ'טע מאכט פאר סאפער, הימעל און ערד מיט מילעכיג'ס. איך גיי אריין אין גראסערי, אלע מיט דעם זעלבען פזמון "וואס מאכסטע פאר סאפער? אלע שטייען ביים אפענעם פריזער איינע פרעגט דעם צווייטע, וואס זאגסטו? די קינדער וועלען דעס ליעב האבען? איך הער ווי איינע פון די נשים צדקניות פרעגט דער גראסערי מאן, "אנטשולדיגט איך בין אזוי נאויזי באט וואס האט מרת. בלומענקראץ געקויפט"? איך רוף זיך אן איר ווילט מאכען וואס די קינדער האבען ליעב אדער וואס די שכנ'טע מאכט? היינט פרייטאג ערב ראש חודש אב זי וויל נישט גיין קיין וואל-מארט, איך פאר היינט אליין רואיגערהייט איינקויפען די חלות און קאקאש-קעיק. אויך דארף מען היינט אריין כאפען צו שווימען וואס מער און פערטיגען די לאנדרי פאר די 9 טעג. איך פאר דורך א יארד-סעיל איך טרעף דארט מיין חבר ער טראכט פון קויפען א געניצטער עקסערסייז-בייק, איך פרעג אים צו וואס טויג דיר דאס אזוינס? "איך ווייס אליין נישט אבער איך קען דאך נישט אוועק גיין מיט ליידיגע הענט, דאס קוקט אויס צו זיין כמעט אומגעניצט, עס איז 70% אףף". איך האב שוין איינוועגס געקויפט אפאר אלטע סאפט-קאווער'ס, דעם שבת וועט זיין אין וואס א בליק צו טוען. איינע פון די פלעצער ווי איך באזוך יעדער פרייטאג אן אויסנאם איז דער גאז סטעישאן. יעדע וואך פרייטאג מיטאג פאר איך צום סטאנציאן אנפילען די קינדער'ס בייקס מיט גאז. די וואך איז נישט קיין אויסנאם. די וואך זענען כמעט אלע קעמפ קינדער אהיים געקומען אויף שבת צו די בענקעדיגע מאמע'ס, אפגעברענטע פני'מער און פארשמירטע שבת שיך זאגען עדות אז דער קינד קומט יעצט פון קעמפ. פרייטאג צו נאכט'ס מיין שכן וואס האט א טוץ מיט קינדער און אלע ארימיגע קעמפס, פארהערט יעצט זיין 11'יעריק אינגעל צווישען שטילע און הויכע שמונה עשרה, ער יכול'ט אוודאי נישט, דער טאטע שטויסט אים ווען נישט מע דארף שוין זאגען נקדישך וואלט שוין נישט געווען ווי צו ציפען. דער אינג זאגט פאר'ן טאט'ן "קיינער קען נישט, לאמעך אפ". דעם שבת אין שוהל האט זיך געטון אויף טישען אין בענק ווען דער שמש מיטן גבאי האבען זיך געאמפערט צו מען מיז ארויס נעמען צוויי ספר תורות, דער גבאי האט געזאגט אז זיין אינגעל האט אים אזוי נאך געזאגט בשם זיין רבי אין חדר. דער שמש האט געטענה'ט אז עס פעלט נישט אויס, ר"ח לייענט מען פון פרשת פנחס עס איז נאר צוויי סדרות אוועק פון פרשת מסעי א שאד צו שלעפען צוויי ספרים. סיי ווי קיינער וויל נישט גיין הגבה. סיז א גאנצער שלעפ. ווי נאר עס טוט זיך א געראטשקע אין שוהל ובפרט שבת ראש חודש ווען אסאך פרויען קומען אין ווייבער שוהל, איין אידענע האט געהערט א געטומעל האט זי געשריגען הצלה, מער האט נישט אויסגעפעלט די גאנצע קאנטרי איז געווען אויף רעדער. מיין משה'לע איז שנעל געקומען קוקען צו איך בין אקעי, למעשה האט דער שמש אויסגעפירט און מען האט נאר געלייענט און איין ספר דער גבאי האט געשווארען נקמה. א גאנץ לייענען איז ער געשטאנען איבער א טוץ מיט ספרים און זיך געדינגען מיט איעדען בר בי רב דחד יומי. ביז דערווייל קומט דער גבאי צו מיין ריכטונג עס ווערט מיר פינצטער וואס וויל ער פון מיר? ביזט א ישראל? יא? אקעי ווי אזוי רופט מען דיך אויס? ביי מי שבירך וויל ער נישט זאגען צוה לברכם, זאג כאטש עפעס צו בלי נדר, איך מאך זיך טויב און ער מיז אראפ לאזען דאס געווער. אין די סיטי ביי אונז אין שוהל ווי איך מאך די מי שבירך'ס איז דא א איד וואס יעדעס מאל ביים עולה זיין זאגט ער בעבור שיתן מתנה לביהמ"ד, איינמאל זאג אים, הערט אויס, איך בין מסכים איר גיט א מתנה איך וויל נאר וויסען אויב איר קענט דאס ארום רעפען אין א שיינעם רעפינג פעפער. זינט דעמאלס איז ער זייער אנגזויערט אויף מיר. מוסף איז געווען צוויי מנינים, פארשטייט זיך אליין, יעדער וויל נאר דאווענען מיט'ן מנין וואס ענדיגט קודם, דער בעל תפילה פונעם מנין אופ'ן פארטש האט צו שפעט אויסגעטרעטען, דאס גאנצע מנין איז צוריק אריין געלאפען אין שוהל. דער דרויסענדיגער בעל תפילה האט אויסגעטרעטען אין זיך דערזעהן אן מזומן, און געבליבען מיט די צונג אינדרויסען. ער האט געמאכט יעלות, דער גבאי זאגט אים, ברענג שלוש סעודות אין די נשמה וועט האבן די ריכטיגע עלי'. די וואך איז געווען א מלוה מלכה פאר א רבי'ן וואס האט חסידים ביי אונז אין די קאנטרי, די צרה איז די חסידים זענען צוטיילט און זיי קענען זיך נישט פאראייניגען ווער עס זאל פארטרעטען דעם צדיק זי"ע. האט מען געמאכט צוויי מלוה מלכה'ס, נא ווער גייט אין שוהל און ווער אין פאליש? איז געבליבען ווי עס וועלען זיין מער חסידים די וועלען בלייבען און שוהל. למעשה זענען אנגעקומען 3 חסידים צו ביידען. מיט אזעלכע חסידים ווער דארף מתנגדים? א גאנצע וואך איז געווען זייער רואיג אין קאנטרי, די קינדער האבען געמאכט תשעה באב בענקלעך, געהאקט מיט נעגעל ווי גרויסע לייט און פאכמייסטער, דערנאך עס אפגעפארבט מיט פלוסיגע שיך פיץ. נאכען אפמאכען איין אזא בענקעל האט די דיינ'טע פון קאנטרי געזאגט אז עס איז העכער 10 טפחים און מען טאר נישט דערויף זיצען. אויך זאגט צו אז מען טאר נישט מאכען א תשעה באב בענקעל ווייל עס ווייזט אז מען איז נישט בטוח אז משיח וועט זיך אנרוקען נאך פאר שבת. איך וואלט געוואלט וויסען אויב זי מאכט פיש אויף שבת, אז משיח קומט וועט מען האבען גענוג פונעם לויתן. מיין קליינער רופט מיך אויפע'ן סעל טרויעריגערהייט כדת מה לעשות. איך האב עס אים מתיר געווען כלאחר יד. שמועסענדיג זינטאג צופרי אין מקוה מיט א חבר, פרעג איך אים וויפיל עס קאסט אים אפ די קאנטרי יערליך. זאגט ער מיר עס ווענדט זיך ווי די ב"ב האלט, פאר א יאר האט זי געהאלטען אין 8טען חודש, מען איז געזיצען אין באנגעלוי, צוויי חדשים און ערגעץ נישט געגאנגען, האט עס אפגעקאסט 2 אלפים ווייניגער ווי א יאר פריער. א יאר בעפאר איז זי געווען אין די גלידערען, געפארען געקומען. היי יאר האט ער לכתחילה געוואלט אויפגעבען דעם קאנטרי ווייל ער האט נישט קיין געהעריגען דזשאב אבער טאמער ער וועט עס אויפגעבען קען ער ח"ו פארלירען די חזקה אויף די באנגעלוי, גייט מען דאס יאר צוקראכטערהייט. דער באשעפער אין הימעל וועט שוין העלפען. מען האט שוין געמאכט א יחץ אויפען זימער די גרעסערע העלפט איז שוין מיט א שמיץ אריבער, אצינד פאנגט זיך אן "מען דארף אנהייבען אהיים טראגען זאכען" יעדען זונטאג ביינאכט טראג איך צוביסלעך אהיים דאס האב און גוטס. איך פאק אן די ווען מיט אלעם גיטע'ן, און די באנגעלוי ווערט גרעסער. קודם די וועקיום קלינער, די במדבר חומש. דערנאך נעם איך אהיים אפאר האנטוכער און נאך אזעלכע וואס מען האט צופיל געברענגט. די וואך מאנטאג האב איך אהיים געטראגען אפאר קלייניקייטען למעשה האב איך עס געמיזט צוריק שיקען דינסטאג מיט א שכן, עס איז צוריק געווארען נוצבאר. איעדע נאכט אויפען טעלעפון לויף איך ארום אין אלע צימערען זיכען אנדערע חפצים ארויס צו ברענגען. נא זעסט נישט מיין דיקען סוועטער? עס איז אויף די לעצטע שעלף גאנץ אויבען קוק גיט, אקעי ווייסטע וואס קען זיין סע ליגט גאנץ אונטען. קען זיין עס ליגט אין גיטי'ס שטוב. סוף וואך ווער איך געוואר עס ליגט גאר אין דער קאנטרי. זי רעדט זיך מיר אפ, עס איז נישט גרינג אין די קאנטרי, די קינדער שפירען די לויזע ווערטשאפט, זיי קענען טאן וואס זיי ווילען, טאנצען אויפ'ן קאפ, ווילען נישט גיין שלאפען (אליין), מערסטענ'ס נעכט עסט מען אייער שפייז מיט ראלל'ס אדער ברויט מיט באבעגענאש, סאפער-סנעק'ס פארשפייז, פאקסי פאפ'ס נאך שפייז. אינדערפרי ווילען זיי נישט אויפשטיין באצייטענ'ס. איך זאג איר, איך לאז זי אריין צוריק אין שטאט ווען אימער זי בארעכענט זיך. ניין! אלעס איז אקעי. "די לעצטע 4 וואכען איז עניוועי די מערסטע פאן" יעצט קומען נאך נייע משפחות. מושי קאלט מיך היינט איך זאל אים ברענגען עפעס חיות-עסען. ער האט געכאפט סאלעמענדער, ער זאגט אז ווילאנג איך ברענג אים נישט א באקס וועט ער זיי לייגען שלאפען אין די וואנע. די וואך האב איך געמיזט פארבלייבען אין שטאט ביז פרייטאג, ווי נאר די אלטע גיטע פריינד דערזעהן מיך פרייטאג אין שוהל, זיי שפרינגען צו, נא? ביזט שוין אהיים געקומען? אלע וואס בלייבען אינדערהיים זענען זיך מחזק, א מחי' דא אין שטאט, אמת? די גאסען זענען רואיג אין שטיל. א נחת ארויסצוגיין. דער אמת איז, זיי זענען גערעכט, דינסטאג נאכט בין געווען אין א גראסערי סטאר אויף ליע-ראסס ווען מיין ברידער מענדעל קאלט מיך אויפע'ן סעלעפון ער זאגט מיר ער איז ביי ליע-הופער איך זאל ווארטען אויף אים, איך שטעל זיך אויף אויף א מילך קעסטעל און שריי מענדעל! ער האט מיך תיכף געהערט פון יענעם עק. איך האב דייקא נישט א הויעכע שטימע. איך פאר ארויס צום קאנטרי פרייטאג צופרי, יעדער וואס האט מיר געוויזען (דע פינגער) ביים הייוועי, ווי פארט איר? זאג איך "קיין פאפא שטעטעל"! איר ווילט מיט קומען? ניין! פטור. געניג געהאט פאריגע וואך. ווער ווייסט וואס איך האב פארפאסט נישט זייענדיק אין קאנטרי דאנערשטאג נאכט, יא איך זעה שוין. דער שיינער איד אין קאנטרי איז מיך היינט מכבד צוגיין מיט אים בודק זיין דעם עירוב, ער רוקט מיר אריין א האמער אין ביזעם און דער מקח איז געשלאסען. איך האב זיך פרובירט ארויס צודרייען אבער ער איז נישט פון די וואס פארשטייען אויפען ווינק האב איך אים געזאגט אז איך טו דאס זייער גערען אבער נישט יעצט איך בין קוים אנגעקומען לאזט מיך אפדעכען. ער פרעגט מיך, ביזט ברוגז אויפ'ן עירוב? אבערוואז, פשוט דער איד מיין שכן רעדט זיך כסדר אפ איר רופט אים נישט צו די בדיקה. (געשאסען צווי האזלעך מיט איין קויל) פרייטאג צו נאכט'ס זעה איך ווידער אפאר ניי געקומענע עולים, אצינד בין איך שוין פון די אלטע, איך פרעג איינעם, ביסטע געקומען פאר די צווייטע העלפט? ער קוקט מיך אן פון אויבען ארונטער, אנטשולדיגט איך בין שוין דא 7 יאר, דאס יאר בין איך געווען א בעל שמחה די ערשטע פאר וואכען. צופרי אין שוהל אויף מיין שכן'ס געזיכט זעהט זיך שוין אן דער קומענדיגער תענית. ער איז היינט זייער פארכמורעט, נישט ווי שטענדיג, ער זאגט מיר גוט שאבעס מיט א האלבען שמייכעל. איך פרעג אים וואס האט פאסירט? ער זאגט איך קען נישט טראכטען פון נישט טרינקען קאווע זונטאג. איך האב אים געזאגט אז דער שו"ע איז מתיר פאר די וואס האלטען אין די הויכע חדשים. ביים לייענען דערקיטשע איך אים, וואס דאך? היינט צופרי פארציילט ער מיר, האב איך גערעכענט צו גיין אין סווימינג פאל אנשטאט די מקוה, שפעטער -פארציילט ער- כ'האב שוין געהאלטען ביים אריין שפרינגען און איך באמערק אז מים אין בו, מען האט דאס אויסגעליידיגט לכבוד די ניין טעג. א בראך. שבת נאכמיטאג, איך קום ווייטער אן גענוג פרי צו הערען פרקי אבות פון דער אויבען דערמאנטער בעל דרשן, איינמאל פאר אלעמאל לאמיך שוין הערען דעם מגיד וואס אלע אין שוהל רעדען פון אים מיט אפשיי. קיינער איז נישט אין שוהל. איך האב זיך דערמאנט עס איז א נעבירה צו לערנען היינט. יעדער יאגט זיך עסען שלוש סעודות מיט די סעודה המפסקת, אלע דא אין קאנטרי ווייסען פונקטליך וואסערע סארט עסען איז דאס בעסטע איינצופאסטען. ווען איך פאלג ווען אלע שכינים עס איך ווען גרינע טרויבען מיט פוירפעל צוויבעל, וואדערמעלאן מיט אבעקאדוי, טשיז קעיק מיט מייערען, מילגרוים מיט סמייטע. נאך מעריב האט דער גבאי אויפגעהויבען צוויי ליכט צו מאכען מאורי האש. אונזער רב וויל דווקא א הבדלה. איין וואלענטוער איז אהיים געלאפען אים צוליב טוען, ביז דערווייל האבען אלע געמאכט די מאורי אויף ווייסע ליכט אין געוואלט אנהייבען איכה. דער רב פרעגט פארוואס קענען זיי מיר נישט צוליב טון? איך זאג אים מען טאר זיך נישט נאכגעבען אלע תאוות אים תשעה באב. מען האלט שוין טיעף אינמיטען די קינות, די בעלי בתים וואס שמעקען קיינמאל נישט אריין אין שוהל אין די וואכען טעג, זעה איך יעצט וואסארען סארט היט זיי גייען. אלע קינדער שלעפען תשעה באב בענקלעך, די מחמירים זיצען אויף דיקע האנטיכער אויף דער ערד, די ראבערנע קאלאטשען אויסגעטון און אוועקגעלייגט אינטערען טיש, מאכען זיך ווי זיי זיפצען אויפ'ן פארברענטען הויז. ווען מיין קליינער קומט אריין צופארען מיט א ביגוויל אין שוהל אריין. ער זאגט מיר איך זאל שוין אהיים קומען אים געבען א אייסעס פון פריזער. ווי איז מאמי? זי ווישט די אויגען ביי די מאמע'ס. נאך די קינות האב איך געפרעגט מיין נייער ידיד וויפיל אזייגער מען הייבט אן שפילען וואלי באל? תשעה באב צופרי קלעבט זיך אין מיר אן מיין שכן טוב, דער וואס פארגעסט כסדר צו מאכען איין פיאה. ער וויל איך זאל אים היינט טראגען מיט מיין ווען באזיכען זיין בחור אין קעמפ, ווי איז דער קעמפ? ערגעץ אין ליבערטי, איר קענט די וועג? ניין אבער ער ווייסט אז מען דארף פארען דורך ליבערטי און מען קומט אן. פון 1 אזייגער קלאפט ער אין די טיהר יעדע האלבע שעה צו איך בין שוין אויפגעשטאנען. ער פארענטפערט זיך אזוי פאר די פרוי "איך וואלט שוין לאנג גענומען א קאר סערוויס נאר זיי ווייסען דאך נישט די וועגען. גיט זאגט זי אים, דא האט איר א נומער פון א קאר סערוויס וואס קען אלע וועגען, עס איז שוין מער נישט וויכטיג געווען צו פארען. איך פרעג אים ביי מנחה וואס איז געווען דער עמערדזשענסי? ער זאגט זיין זוהן האט געמאכט א נייער תשעה באב בענקעל און די הויזען האבען זיך פארהאנקעט אין נאגעל און זיך צוריסען, ער האט דאס געוואלט זעהן. פארדעם האב איך געזאלט פארען... תשעה באב ביי מנחה בעט מיך דער גבאי צו בארגען א פעדער, איך קוק ווי ער גייט צו צום מודעה וואס הענגט אויף די וואנט אז מען וועט דאווענען מעריב קוואדער צו 9 און דערנאך קידוש לבנה. ער שטרייכט אויס די ווערטער וועגען קידוש לבנה, די וועטער נביא האט שוין געזאגט פאר זיכער אז עס גייט זיין א וואלקען. איך האב געבעטען דעם גבאי'ן אויב ער כאפט יא די לבנה אינמיטען דער נאכט זאל ער מיך רייט אוועי אויפוועקען. א מזל ג-ט פארשאפט כלל ישראל אזוינע טרייע פארזארגער. ווייטער האט א איד א מזכה את הרבים געברענגט קיכען מיט קאווע פאר די אלע שוואכע אידען וואס קענען נישט אהיים שפאצירען ביז די באנגעלוי צו די ווארימע בלינטצע'ס. אלע פארגינער האבען געשריגען מע טאר נישט פאר הבדלה, אנדערע האבען געזאגט מע קען בעטען א בחור זאל מאכען הבדלה און מוציא זיין דעם רבים. יענע האבען זיך נישט געלאזט און געשריגען העכער עס איז בפירוש קעגען א רמ"א. נאך איידער איך האב אויסגעטרויטען שמונה עשרה האט שוין געפעלט א גרויס חלק פון די קיכען. לשנה הבאה בירושלים די וואך האט געזאלט הייסען אז איך בלייב אין דער קאנטרי אויף אורלויב, נאר צוליב פאראויס געזעהנ'דיגע סיבות לייג איך אוועק די וואקעישען דעי'ס לכשירחיב. מיין באלעבאס א איד פון אינטערלאנד, אין די הויכע פופציגער, פון די וואס גייען שוין אין באד-רום אן פארמאכען די טיהר. פרעגט מיך פארוואס איך בלייב נישט אביסעלע אין קאנטרי מיט די משפחה? איך לאז ארויס א טיפער קרעכץ, דעם פנים פאריקט אין א זייט. איך זאג אים איר ווייסט דאך ווי שווער סע אי דע מצב. איך שטעל אן א רחמנות'דיג מינע. איך קען דאך אים נישט פארציילען אז איך בין נישט אויסען צו באדען און פעמפערען א גאנצען טאג. אזוי? וואס קען איך העלפען יאנקעלע? זאל איך אפשר אנרופען די פרוי אויסרומען דיינע קוואלעפיקאציעס?. איך זאג אים, א וועכנטליכע צוגאב וועט זיין דער גרעסטער באווייז אויף מיינע קענטעניסען. זי פארלאנגט הארטע וואלוטע. ער קנייטשט צוזאם זיין העלער שטערען ווי די דאללאר'ס אין זיין הינטערשטע טאש, ער טוט אויס די גרויסע ברוינע ברילען און מיט'ן צוקראצטען הענטעל גריבעלט ער די אויער זייער שנעל און נערוועז. נאך לאנגע רייבערייען צווישען זיין יצר טוב און הרע, נישט לייכט איז אים אנגעקומען, ער האט נישט געוואלט זאגען ברחל בתך, ווי א שלעכטע בשורה מען מורמעלט עס אינטער. איך העל זעהן וואס עך קען דער טון, אקעי? ...."מערצעשעם די קומענדיגע פעידעי, מערצעשעם, אקעי?". עס איז נישט אזוי פויגעלדיג יעצט זימער ווייסטאך, אבער מערצעשעם, אקעי? עך וויל זאלסט זיין העפפי אקעי? כאדעך ליעב. אקעי? מיט דעם זעלבען בריללען הענטעל מישט ער יעצט אויף די קאווע מיט ציקער. איך וויל אים נישט ווייזען ווי שטארק איך פריי זיך, איך באדאנק אים מיט א חנופה -אויסגעמישט מיט ביטול- שמייכעל, בעסער ווי גארנישט, דער מצב איז דאך אומדערטרעגליך. ער קען מיך שוין, ער זאגט גיי רוף אן יוטעלע. איך רוף אן די בעסערע העלפט מיט די פרייעדיגע בשורה. "ברוך השם א הינדערטער א וואך! ער האט געמיזט באקומען הייסע ווארע היינט צופרי... ווי צוריק אין די סעקרעטארשקע יארען זי מאכט א גראדען חשבון. לאמיר זעהן: הינדערט א וואך איז 4 הינדערט א חודש, 5 טויזענט צוויי הינדערט א יאר. אויב בלייבסטו ארבעטען ביי אים נאך 40 יאר, און אויב ער איז טאקע נישט א ליגנער, און אויב ער וועט דיך נישט שיקען ליפטערען. האב איך יעצט געמאכט און איין אטעם צוויי הינדערט טויזענט דאללאר און נאך אכט הינדערט. זי זאגט זי וועט זיך מארגען צופרי בלינעדער נאך פרעגען אויף די ווינטערייזד באנגעלוי'ס. עס דארף נישט קאסטען מער ווי 200 טויזענט. איך קען האלטען די אכט הינדערט טאשען געלט. איך זאג איר, מיט די עיבור יארען קומט אויס עטוואס מער, זאגט זי, זי דארף טאקע א נייע שייטעל. די וואך איז פארגעקומען א כינע-ליציטאציע, מען רופט דאס בלע"ז "טשייניז אוקשען" אלע פרויען מאכען סאפער'ס יעדע ווייזט אירע קענטעניסען אין מלאכת בישול ואפי'. די טיכטיגע שטעלען אהער פאכמאניש א פראגראם און דער קאנטרי פארט אויף רעדער. מען האט אפילו געוואלט רופען דעם באלונער רבי, נאר מען האט מורא געהאט צוליב מה יאמרו הבריות. כ'האב עס נישט בייגעוואוינט מיט די אייגענע אויגען צוזעהן אלע פיטשאווקעס אבער ווי איך הער איש מפי אשה איז דאס געווען העכער אלע ערווארטונגען. מען האט געמאכט א ליציטאציע אויף גאנץ כינע. מיט'ן אויסנאם פונעם כינעזער פרעידענט "קום יאנג איל" זענען געווען אלע אדעל לייט אין קאנטרי, אלע האבען זיך מיט געפרייט צו די זייער וויכטיגע אוקשען. די עלטערע האבען געלאדענט די טעכטער פון אנדערע קאנטרי'ס, אלע זענען געקומען מיט די שבת אויערינגלען. די קאנטרי רעבעצין האט געברענגט צוויבעל יוך די ראש הקהל'קע האט מנדב געווען די טישטיכער מיט די שמעקעדיגע ליכט, מיר האבען צושטייער געגעבען עפעס א הייסע טאפ געשמאקע געקעכטץ, עס קוקט אויס ווי רויטע לינדזען. די גיטע גריסען האבען נישט געשפעטיגט צו קומען, מיינע גיטע פריינד האבען שוין געוויסט צו זאגען דעם אנדערען ביינאכט אין סאפער טאון אז עס איז געווען דעלישאס. ביים באל האבען מיר געווינען א בייבי קערידזש און א אומזינסטיגע סאפער פאר צוויי ביי א רעסטוראנט וואס הייסט מושי מושי. מיר האבען שוין אפגעשמיעסט אהין גיין בין כסא לעשור ווען די אטמאספער אין שטוב איז געווענליך רוישיג איך האב איר געפרעגט וואס האט מען למעשה געאויקשענט. זי האט פארגעסען צו פרעגען. "איט וואז עלאט אויף פאן. נעכטען צופרי אין טרעין -ווי שטענדיג- איך טייפ אויפ'ן לעפטאפ מיינע מעמורען. פרעגט מיך א כינעזע ווייבעל וואס פאר א שפראך און טעמע איך באשעפטיג זיך. איך זאג איר "בעליוו איט אר נאט, איי העפען טא רייט עבאייט יא" זי צועפענט אירע פלאכע אויגען, יא מיען עט? זי האט נאר געוואלט איך זאל איר זאגען וואס ווי און ווען נאר מיין סטאפ האט זיך אינטערגעריקט, זי זאגט "סי יא לעיטער" איך דערצייל עס איבער פאר מיין פרוי, זאגט זי מיר מיט א ווארענ'דיגע שטימע "זע עס זאל נישט אנקומען דער לעיטער" שבת נחמו. גאנץ כלל ישראל פאקט זיך די רענצלעך אוועק צו פארען אויף דעם שבת, קיינער וויל נישט זאגען די דאזיגע הפטורה אין זיין געווענליכער שוהל. דער שבת נאך ת"ב ווילען אלע לעקען דעם אייז קריעם אין פרעמדע פעלדער. מיז זיין אז דער תשעה באב האט אין זיך א טרייב קראפט וואס שטויסט ארויס פון שטוב אלע אידישע משפחות פון זייער זיפ קאוד און באפעלט צו פארען ערגעץ אנדערש, סיי ווי. מיין שווער זאל לעבען, וואס וואוינט אויך דא אין וויליאמסבורג פארט דעם שבת קיין לעיקוואד צום חבר'ס בעיסמענט, וואס דער חבר פארט שבת צו זיינע עלטערען'ס דירה אין מאנסי, יענעמס עלטערען אין מאנסי פארען צו די קינדער קיין בארא פארק, ווייל די געהילף ביי די זקנים פארען אויף שבת אין א האטעל אין די פאוקענויס. (איר קענט דאס זינגען מיט'ן ניגון פון חד גדיא). איך האב פארגעשלאגען צו טוישען באנגעלוי מיט'ן שכן, זי זאגט אויב איך וועל נאר זעהן איהרע באנגעלוי וועל איך שנעל צוריקציען דעם פלאן. אפילו די יעניגע חברים וואס א גאנץ זימער טרייבען פון מיר שפאס אז איך בין שוין א פארפאלענער און א פארפארענער זענען מיטאמאל אליין געווארען פון די פארעדיגע, איין אזא באשעפעניש וואס האט אפילו נישט קיין דרייווער לייסענ'ס רופט מיך אין דער קאנטרי פרייטאג נאכמיטאג, ער פרעגט ווי מען קען דינגען א קאר איבער שבת ער וויל פארען ערגעץ, ווי אימער. איך פרעג אים ווי ער וויל פארען, סי קוים פארבליבען 5 שעה צום זמן? פרעגט ער ווי ווייט איז פון וויליאמסבורג ביז סאראטויגע ספרינג פאר איינער וואס קען נישט קיין וועגען? כ'האב אים געצה'ט זיך ארויס לאזען תיכף מוצאי שבת אויף קומענדיגען שבת. מיין קליינער שוואגער'על, חתונה געהאט 3 און האלב חדשים צוריק. איז נארוואס צוריק געקומען פון א 4 וואכיגע באזיך אין לאנד, וויל אויך פארען, ער פרעגט צו מיר האבען פלאץ פאר אים אין קאנטרי, ער זאגט פאר א וויץ, איך נאך קום אן די קינדער. האב איך דען פלאץ? גיי זאג אים אין פנים אריין ניין? בסבר פנים יפות, ער זאגט ער קען באשטיין צו שלאפען מיט די קינדער אין איין צימער און ער איז וויליג מיט ברענגען עפעס עסען. איך האב אים געזאגט, ברענג ענדערש מיט א באנגעלוי, עסען קענסטו מיט אונז. באלד שטעלט ער נאך א רייע באדונגונגען. וועסטו אונז מיטנעמען מיט דיין קאר דאנערשטאג נאכט? צו וועלכען קאנצערט גייט עטץ מוצאי שבת? אברם פריד אדער מייקעל דזשעסען. (סאררי מרדכי בן דוד) צו קיין איינע! וועסטו אונז דאן קענען אהין אפטראגען און אהיים ברענגען? ווען קומסטו צוריק אין שטאט זונטאג נאכט אדער מאנטאג צופרי? איך רוף אן אין קאנטרי פארציילען וועגען דעם אורח. זי פרעגט צו מיר זאלען נישט אליין גיין אין א האטעל אריין ביז נאכ'ן קאנצערט. זי זאגט, "אבער זייער אנוועזענד דערמאנט מיך פון די שנה ראשונה", זיי מיינען אז די וועלט גיהערט פאר זיי אליין. אזוי זיס. איך זאג, "עס דערמאנט מיך ווי מיר'ן אויסזעהן אי"ה ווען אונזערע קינדער וועלען קומען אויף סאפער'ס". ערב ש"ק, די וואך אין קאנטרי דערקענט זיך דער צופלוס קע"ה, אלע קינדערלעך זענען ווידער אהיים געקומען אויף שבת מערסטענ'ס האבען פארגעסען די שבת'דיגע שיך אין קעמפ. כמעט אלע זענען געפארען מיט די "טו ווילערס" ביז לאנג נאכען צווייטען פייף. די גראסערי איז היינט פיל מיט קליינווארג וואס קלייבען זיך אויס א 'גיטע זאך' וואס די מאמע האט זיי צוגעזאגט ווען זיי קומען אהיים פון קעמפ אויב זיי פארלירען גארנישט. די קינדער מאכען פונעם מקוה א סווימינג פאל. איין אלטער איד, וואס נאר זיין נאז זעהט זיך ארויס פון אינטערען וואסער, שרייט אויף די קינדער "אז עטץ גייט נישט ארויס נעם איך שוין אראפ מיין פאסיג". פרייטאג צו נאכט'ס ביי די סעודה האט מיין שוואגערעל נישט אויפגעהערט רעדען און פארציילען פון זיין נסיעה קיין איזראעל, פאר קידוש האט ער שוין שטיל געמאכט און אנגעהויבען זיין פארציילונג. זיין נייע פרוי, א שעמעוודיגע, צוריקגעצויגען ביז גאר, האט אים פרובירט שטיל מאכען אבער דער עקסטאז האט נאך נישט אויסגעוועפט און מיר זענען געווען געצווינגען צו הערען און פארזעצונגען אלע געפלוידערעכץ און גענויע דעטאלען וואס און ווי זיי האט געפרישטאגט און גענעכטיגט אלע טעג. נאך א מזל די בילדער פון מקומות הקדושים זענען נאך נישט דעוועלאפט, ווען יא האלטען מיר נאך איצט פאר די זיפ. בייטאג אין שוהל איז געווען א גרויס געפילדער איבער א בחור'ל וואס דארף בר מצוה האבען אינמיטען די וואך און דער טאטע האט זיך געוואלט ארויס דרייען פון געבען א קידוש, אפאר אינגען האבען אים דערקוטשעט די יארען היתכן ער טוט נישט מיטיילען די שמחה מיט זיינע חשוב'ע קאלעגעס, ער האט נישט-וועלעדיג צוגעזאגט צו ברענגען זיין אייגענעם טשאלענט מיט אביסעל 3 קאליר קעיק פון פריזער. א ידיד זיינער וואס האט צוגעזעהן די סומאטוכע האט באוויליגט צו ברענגען פון זיין קישקע. ווידער איז געווען א קידושא רבא, אויף א קליינעם פארנעם. דער זיידע פונעם בחור וואס איז געקומען אין קאנטרי צו הערען דעם בחור עולה זיין האט געפרעגט א שאלה אויב ער מעג ארויסנעמען פון תפילין בייטעל א באטעל ברוינפען, צו זיין גרויס פרייד האט מען אים מתיר געווען אין עס איז געווען גענוג ווארימע באנענע ברוינפען צו שטילען דעם דורשט פון די פאר טרינקער. דער פאטער האט געזאגט ברוך שפטרני מיט שטארק צוגעמאכטע אויגען. נאכ'ן דאווענען האבען זיינע גרויסע טעכטער נעבעך געשלעפט דאס ווארימ'ס און א וועגעלע ארום געבינדען מיט האנטוכער. אלע מענער זענען אהיים מיט פארשמירטע טשאלענט און אראנדזש סאדא אינעם טלית, די זעלבע פאר אלטע לייט וואס מאכען נישט קידוש האבען מוסר געזאגט דעם בחור'ל אז ער האט געזאגט די ברכת הפטורה זייער שטיל און האבען פארלאנגט ער זאל שוין זאגען דאס פשעטעל הויעך. דער בחור איז נישט קיין נער'לע, ער האט זיי געזאגט אז זיינע חברים זענען נישט דא צו אריין זינגען. ביים וועכענטליכען שפאציר אויפע'ן ראוד ש"ק נאכמיטאג. א גוי האט אונז אפגעשטעלט פרעגען ווי אזוי מען קומט אן פון דאנען ביז וואל-מארט, איך האב זיך געפרייט אים צו געבען די ריכטיגע דירעקשאנ'ס כזקן ורגיל ווי בעת מען רבי האט מיך פארהערט יענעם פסוק חומש וואס איך האב פונקט גיט ג'חזר'ט. ער האט זיך העפליך באדאנקט מיט "איי לאוו יא גייהס". די וואך האב איך שוין יא אריין געכאפט דעם פרקי אבות שיעור, איך וואונדער זיך אז ביים אריין קומען אביסעל שפעט מאכט מיר איעדער פלאץ. שפעטער ווען איך האב זיך דערזעהן מיט א צוריסענעם הויז פון די באנק שפענדלעך איז מיר פארענטפערט געווארען זייער פלוצלימ'דיגע ווארימקייט. איך לייג צו א אויער ער פארציילט עפעס א מעשה וואס מיין באבע פלעגט מיר דערציילען אלץ קינד, פארדעם האב איך געדארפט קומען אזוי פרי אין שוהל? דוכט זיך דער מגיד און מיין באבע זענען נאנטע קרובים. נאך מעריב איז דא א איד וואס אלעמאל שרייט ער אויס "קידוש לבנה". יא לבנה נישט לבנה, יא דא ז' שלימים צו נישט, עפעס א דיבוק שרייט ארויס פון אים קידוש לבנה!. די וואך האב איך געפרעגט מיט דרך ארץ די סיבה דערפון, ער זאגט ס'איז א לאנגע מעשה, אבער בקיצור. ער האט צוגעזאגט אמאל אין חלום פאר דוד המילך צו זארגען איבער די קידוש לבנה עס זאל נישט פארגעסען ווערען פון כלל ישראל. מאדנע טיפ מענטשען עס זענען פארהאן. מיר האבען מכבד געווען דאס אינג פאר-פאלק מיט הייסע טיי לכבוד מלוה מלכה, ער איז זייער אומרואיג, ער וויל איך זאל אים שוין מיט'ן ווייב אפליפערען צום קאנצערט, ער האט פארשפראכען צו טרעפען א היטש אהיים, מיר האבען זיך אלע צונויפגעקוועטשט אין די ווען אין זיי אפגעטראגען צו איינע פון די קאנצערטען. אויפ'ן וועג זאג איך אים אריין אין די אויער אז עס איז דא עפעס א שטיקעל איסור דערויף, איך מיין אפילו איינער פון דיינע רבי'ס שרייבען אינטער אויף די קול קורא, ער זאגט אז איך זאל נישט זארגען, ער איז גארנישט ברוגז אויף זיין רבי'ן אז ער שרייבט אזוינע זאכען ער ווייסט זיכער נישט ווי שטארק די ניגוני טוט מקרב זיין אידען צום באשעפער. ווען יא וואלט ער אויך געקומען. 2 פארטרעטער פון די וואלי באלל פארבאנד קלאפען צו מיר האלב נאך 10 מוצאי שבת, איך זאל למען השם שוין קומען צום וואלי-באלל מען טיילט שוין באלד די פרישע קיגעל, איך האב נישט געוואלט גיין, זאגט איינער וואס הייסט אויפ'ן לעצטען נאמען ווייספארב אז טאמער איך קום נישט די וואך וועלען זיי ווערען זייער באליידיגט. גיט כ'על באלד זעהן. אפאר מינוט דערויף קומען די וועכענטליכע משולחים איינקאסירען די צוגעזאגעכצער ביים אפיעל. איך זאג דעם משולח ער זאל גיין ביים וואלי-באלל און אויפזיכען דעם גרויסען עושר פון קאנטרי מר. ווייספארב, ער האט ליעב ווען מען בעט זיך ביי אים אבער צום סוף צאהלט זיך עס אויס, ער גיבט א שיינע נדבה. אבער גידענקט מען מיז אים לאנג בעטען, אפילו פאלען צו די פיס, נישט אפלאזען ער איז ווי מען זאגט אין אמעריקא "לאוידעד" אינדערפרי פרעג איך מר. ווייס אויב ער האט ליעב ווען מען נודזשעט, ער האט מיך געוואלט צומורזשען. שפעטער האב איך שוין נאכגעהערט אז די צוויי משולחים האבען געמאכט סקאנדאלען, צושטערט דער גאנצער וואלי-באלל מיט'ן נישט וועלען אפטרעטען. ביז ער האט צוגעזאגט א סכום הגון אויב זיי זאגען פארוואס זיי האבען פונקט אין אים אנגעטשעפעט. די וואך פארען מיר אהיים זונטאג נאכט, אויפ'ן פארלאנג פון אונזערע טייערע געסט. איך האב זיך אויסגענומען מיט מיין שוואגער ער טאר נישט רעדען פון הייליג לאנד ווייל עס דערמאנט מיך פונעם גירוש דארט, און עס קען מיר שאטען צום הארץ. א גאצער וועג האט ער נאר גערעדט פון זיין נסיעה ער זאגט אז דאס איז דייקא א גיטע טעמע און איך וועל זיך אזוי ארום בארואיגען. ביים געז סטעישאן האט ער מיר געוואלט ווייזען דאנקבארשאפט האט ער זיך אנגעטראגען אויסצוצאלען דע קאווע. ער האט נאר געוואלט איך זאל אים איבער געבען דאס רעדעל, איך האב זיך געבעטען אז דאס לעבען איז מיר זייער טייער. איך האב אים געמיזט צוגעזאגען אויף א צווייט מאל אזוי האב איך מיר און אים מיט זיין פרוי געראטעוועט דאס לעבען פין א כמעט זיכערער אומגליק ה"י. ער האט מיר צוגעווינטשט ביים אראפלייגען אז איך זאל זעהן נחת פון די קינדער און מערצעשעם ביי די אייניקלעך. א חבר אין שוהל זאגט מיר היינט מיט באדויער "יא מ'קומט שוין באלד אהיים פון קאנטרי" נו איז וואס? איך דארף זיך נעמען אויפרוימען דאס הויז. ער לאדענט מיך איין איך זאל מיט אים אהיים גיין זעהן מיט מיינע אויגען זיין חזיר שטאל, איך ווייס נישט וויאזוי ער האט באוויזען צו טראנספארירען א ציכטיג זויבער הויז אין אזא חיות שטייג. 3 ערב פסח'ס וועלען נישט זיין גענוג צו דערקלערען דאס הויז ריין. איך האב אים געראטען זיך צו פארבינדען מיט די פולישע אמבאסאדע ווי פריער, אדער ריזיקירט ער מיט מיזען אנהייבען באזיכען זיין פרוי אין א נערווען-צוזאמבראך שפיטאל. אז מען שטעלט צוזאם דער פאזעל, קען מען זעהן די מעניא פון זיינע סאפער'ס אלע 8 וואכע. אינטער דעם טיש איז פיל מיט פלאסטיק לעפעל און גאפלען, צענדליגער טויטע פליגען וואס ער האט באוויזען צו הארגענען דורכ'ן זימער, שמוציגע אפוויש פאפיר און אלע צימערען די ווענט זענען באשפריצט פון קאלא סאדע און קעטשאפ, מארעך ביינער און אש פון ציגראטען. עפענענדיג די קינדער שטובער האט זיך מיר באוויזען א בילד וואס האט מיך דערמאנט פון הושענה רבה ווען אלע לאזען איבער די ערבות אויף דער ערד און לויפען אהיים פאר עלינו צו די הייסע חלה. די פריזער באשפריצט מיט רויטע און פורפעל פאקסי-פאפ'ס. דער פריזשדער שמעקט פון אלטע אייער און פארדארבענע פיש. איך מיין אז די נעגעל וואסער ווערט קיינמאל נישט ארויסגעטראגען נאר איבער געניצט און רעסייקעלד אלע טעג. אלע 6 דיינונג רום בענקלעך זענען פיל מיט פאסט, חתונה בריוו, אומבאצאלטע בילל'ס. דער בילד איז געווען שרעקליך, איך האב אים געבעטען ער זאל מיך לאזען רופען די פרעסע צו פאטאגראפירען די סצענע. ער זאגט קיינער וועט סיי ווי נישט דערקענען אז ס'איז זיין הויז. מיטוואך נאכט האבען מיר געהאט א ערשטע קאזין'ס חתונה, דער טאטע פונעם חתן זאגט מיר -מיט א וויש אריין די שווייס אין מיין בעקיטשע- "היינט וועסטע בלייבען לענגער ביי די חתונה ווייל די האסט דאך נישט ווי צו עסען סאפער, אמת יאנקעל?" איך האב אים נישט געוואלט פארציילען אז סאפער עס איך ביי אלע חתונות, ערשט דערנאך גאפעל איך שטענדיג אפ. אלע קרובים נאנטע און ווייטע פרעגען דאס ערשטע און ליבליכסטע קשיא, ביזט אין קאנטרי יאנקעל?. ביים טאנצען האט זיך דער פעטער אונזערער פארגליסט מיך אריין צונעמען אין זיין רינג איך זאל מיט אים טאנצען און נישט סתם שפרינגען, נאר זיינע גאנצע דריי הינדערט און דרייסיג פונט האבען געהאפקעט ווי א יונג בחור'ל, ער זאגט מיר כ'האב עס נישט געמיינט ערענסט קענסט אהיים גיין שלאפען איך ווייס די דארפסט זיין אין מאנהעטען האלב נאך 8 צופרי. ווען נישט דער רב פון זיין שוהל נעמט אים פאר א רקידה'לע, טאנצען מיר נאך אלץ. איר מעגט זיך באקענען מיט דעם רבי'לע, א רב אין א שוהל'כעל ביי אונז אין ירושלים דאמעריקע. ער קומט אן צו די חתונה מיט א ווינטער שאהל עס איז כמעט 90 די היץ אינדרויסען. עס קען זיין די סיבה ווייל ער איז נאך נישט גענוג א גרויסער ץ צו גיין אין א זילבערנעם שטעקען אן א גבאי'ן, דער שאהל איז ביי אים במקום א שטעקען צו ווייזען אז ער איז 2 שטאק העכער ווי מיר פשוטע שטייער צאהלער. שפיציגע נעגעל האט ער, צו ווייזען אז ער איז מוהל מובהק. איך געדענק אים אלס קינד, פלעגט ער מיר ציפען אין די בעקעלעך ווען ער האט מיך דערזעהן, זייט איך האב אים נישט געגעבען מוהלת ביי מיין מושי'לע איז אים ארויסגעפלויגען פון זכרון ווער איך בין. איך וואלט אים אויך נישט דערקענט ווייל איעדע פאר יאר טוישט ער זיך זיין אויסזעהן, אנגעהויבען האט ער מיט א בנש"ק'על שווארץ כאלאטעל און איינגעדרייטע בארד, היינט האלט עס ביי א בלויע געבלימטע בעקיטשע, א גרויסען פעלץ מיט ווייסע הויזען טרעגער אפילו אינדערוואכן. א 8 רייעדיגע עטרה אינטער די לענדען. די בארד צושטרויבעלט און די גאר גרויסע שווארצע בריללען וואס ער האט בירושה פון זיין שוויגער'ס מאן בזיווג ראשון, מיין טאטע האט מיר דערציילט מיט נאסטאלאגיע אז גענוי ווי אים האט אויסגעזעהן דער בארע רבי פאר'ן בראך. איך האב אים אמאל געזעהן פרייטאג צו נאכט'ס נאך די סעודה שפאצירט ער מיט א גאלדענע בעקיטשע אויף זיין גאס און זיכט אויף א בחור'ל פאר אן הויז בחור און דאס איז זיין גאנצער עונג ת"ח. איך האב געכאפט א שמועס ביי די חתונה מיט'ן עלטער פעטער, א גרויסער פילאזאף. זאגט ער מיר אז ער איז אין קאנטרי שוין 17 אדער 18 יאר צום גיטען, עס איז נישט אראפ צו שלינגען און נישט אויסצושפייען. ער רעכענט מיר אויס אז פון די 9 וואכען קאנטרי איז ער נאר דארט צוויי וואכען (פרייטאג ש"ק און זונטאג) פון דעם שלאפט ער העלפט, די איבעריגע איז ער און שוהל, שווימען, שאפפינג אא"ו. קומט אויס ער צאהלט אוועק א שיינע 10 טויזענט דאללאר פאר'ן אטעמען בערך 2-3 טעג אין די קאנטרי, סך הכל קאסט אים אפ איעדער אטעם אין זיין באנגעלוי א נישטיגע'ן הינדערטער. כ'האב אים נישט נאך גערעכענט אבער מיר אלע ווייסען אז פעטער בערעל'ס דמיונות קאמערעל איז ממש א יקר המציאות. איך האב אים געראטען ער זאל נישט אויפהערען אטעמ'ן ביז די 120 די רעסטוראנטען אין וויליאמסבורג הייבען זיך שוין אן געזעגענען מיט זייערע זימער קונדען, זייענדיג אין איינע פון די היימישע שמורגעסבורג פלעצער אין הארץ פין וויליאמסבורג. קומט אריין א חשובער אינגערמאן איך וויל נישט פורש בשמו זיין אבער ער גייט שבת מיט שיך און זאקען. ער לאזט זיך מאכען א פאסטראמי סענדוויטש, ער פארארדענט דערויף מאסטערד מיט שארפע שמיראכטץ און פארלאנגט דערצו א הייסער זיפ, "ווערי האט" שרייט ער צום ערל און קאך. אינמיטען קאלט אים דאס ווייב אריין אויפען סעל. דער אינגערמאן זאגט הויעך איך בין דא ביי פלוני אלמוני אין רעסטוראנט וואלסט געמעגט זיך אויסלערנען פון זיי וויאזוי צו מאכען א פיינע הייסע וועדזשעבעל זיפ. ער גיט איבער דעם טעלעפון צום אינגערמאן ביים שיסעל, "קענסט אפשר זאגען מיין ווייב דעם סוד צו דיינע פיינע זיפ?" צוויי נישט היימישע ווייבלעך קוקען זיך צו צום גאנצען ספעקטאל און זאגען צווישען זיך "וואט א פרענדלי קומיוניטי" שפעטער נאך מעריב זעה איך נאך דעם אינגערמאן שטייענדיג אינדרויסען פון סטאר מיט'ן פולען שאפינג בעג ארום פלאטאזירען. אבער די זיפ האט געמיזט זיין זייער שטארק הייס. די וואך בין איך ווידער ארויס צום קאנטרי דאנערשטאג אווענט, נאך איין וואך פארבליבען אין דאס געפאראכץ היי יאר איז א פארגאנגענהייט געלויבט צו ג-ט. איך קוק זיך אים אויף אן איינגעבויגען אידעל שפאצירענדיג רואיג אויף בראדוועי, עס ווילט זיך אים פרעגען צו ער פארט אויך אין קאנטרי. עס איז גרין-לייט אבער איך לאז אים אריבער די גאס ער ווייזט מיר שכויעך מיט'ן ברוינעם שטעקען. דאס לעצטע מאל וואס מיין רבי האט מיר געוויזען א שטעקען איז נישט געווען אזוי פויגעלדיג. זיצענדיג אין טראפיק אויפע'ן וויליאמסבורג ברידזש, צו די רעכטע זייט פון מיין קאר פארען נאך צוויי היימישע אינגעלייט. אוודאי צום קאנטרי, א סימן האב איך, זיי זענען אין א גיטע גיסטע, די אויבערשטע צוויי קנעפלעך אין העמד איז אים אפען, ער טרינקט מיט א שטרוי פון א קען סאדא, א גרויסע רונדיגע קאקי מיט קאלירטע ספרינקעל'ס אין די לינקע האנט. איך האב אים געוואונקען ער זאל אראפ ציען דאס פענצטער איך האב אים געזאגט ער זאלען עפעס איבער לאזען צידה לדרך אויף שפעטער, עס קען זיין טראפיק אויפען טראוועי. ער ווייזט מיר 2 גרויסע הייסע חלות אין א בעג וואס פארהויכט דעם שפיגעל, על כל צרה שלא תבוא. איך האב אים געזאגט ער זאל נישט לאזען דעם סטעיט-פאליס שמעקען די חלות. ביים אנקומען די שעפעלך ווארטען מיך שוין אפ מיט זייערע וועכנטליכע דערציילונגען פון דעי קעמפ און אויספלוגען, ווי אלע וואך ברויך איך פירען אלע זייערע דין תורות, שלום מאכען צווישען זיי און די שכנ'טעס קינדער. א שטורעמישער קריגעריי האט אויסגעבראכען די וואך צווישען די קליינע איבער ווער עס זאל אהיים טראגען די תשעה באב בענקלעך וואס מען האט געמאכט בשותפות. איך האב באצאלט א דאללער פאר מיינע קינדער זיי זאלען עס לאזען דעם שכן אהיים שלעפען. די שכנ'טע זאגט איך וואלט געדארפט ווערען א דיין. איך ווייס נישט צו דער מאן איהרע וואלט מסכים געווען. ביים אנקומען זאגט מיר די שוין פרוי איך זאל מיך גיט אויסרוען ווייל די וואך מיז מען גיט אויסניצען איידער מען פארט אהיים. איך זעה שוין אז עפעס גרויסע פלענער שפינט זיך און וועבט זיך און איר ווייבעריש קעפעל. אבער, איך האב ליעב סורפרייזעס. פרייטאג שטיי איך אויף ווען אלע זענען גיט געלאונט צוליב די פרוי'ס פלענער אויפע'ן וויקענד. אהיים קומענדיג פון דאווענען ווארטען שוין אלע קינדער מיט דרינק'ס אין די ארעמעס, מיר פארען קיין קעסטעל געים פארעם'ס. זי האט אלע נויטיגע אינפארמאציע. דער פלאן איז פיקס פארטיג, דירעקשאנ'ס פעלט נישט אויס מען פארט נאך דעם שוואגער מיט זיין חבר, זיי קומען אלע מיט. דאס מיינט אז איך וועל מיזען פארען אויף 85 מ.פ.ה. אויב איך וויל זיי נישט פארלירען. איבעריג צו זאגען די קינדער האבען געהאט פאן. א דאנק אונזער פאמיליע, האבען די לעמעלעך און ציגעלעך געהאט זייער ערנערונג. מיר זענען אנגעקומען צוריק אין קאנטרי גענוג פרי אריין צוכאפען אן-צו ווארימען דעם טשאלענט איידער דער שבת פייפער האט זיך צופיפען צום ערשטען מאל צו ווארענען אז אט קען מען שון נישט גיין אין באד אריין. שטעלט אייך פאר ווען דער שבת פייפער האט א "סנאז באטען", מיר וואלטען נאך אלע געהאלטען ביי שבת בראשית. פרייטאג צו נאכט נאכע'ן דאווענען האט דער גבאי גערופען אלע חשובע מתפללים צום זכר, א איד אין די הויכע פערציגער איז געהאלפען געווארען מיט א בן זקונים (דערווייל) ער האט נישט געמאכט קיין עסק דערפון אפילו נישט געהאנגען קיין מודעה. אבער דער גבאי וואס האט ליעב סענזאציעס האט געקלאפט דריי מאל אויפ'ן בימה און געטייטעלט מיט'ן פינגער יעדער זאל וויסען פון וועם מען רעדט. ביים זכר האבען אים אלע געווינטשען נאך א בן זכר איבער'עס יאר, ער האט האלב געשמייכעלט און האלב זיך פארענטפערט אז עס איז דא אזוי ווייניג ביער און ניסלעך. די לצים האבען אים בארואיגט איבערעס יאר וועט איר בעסער צושטעלען. אלע זענען זייער פרייליך לכבוד דעם לעצטען שבת בעפאר א חלק קאנטרי פארט אהיים, איין אינגערמאנטשיק האט זיך ערלויבט צו וואוילגיין אויף מיין חשבון, ער פרעגט מיך הויעך ביים זכר, נו יאנקעל ווען מאכסטו א זכר? איך האם אים גארנישט גענטפערט. מיט א שיכור הייב איך זיך נישט אן, שבת מיטאג ווען ער שפאצירט אדורך מיין באנגעלוי מיט זיין זיווג ראשון זאג איך אים הויעך, מיסטער... דא האסטו מיין פרוי קענסט איר פרעגען וועגען דעם זכר וואס ענגבערט דיך אזוי. מער האב איך נישט געזעהן עד היום. זונטאג, נאכען דאווענען און פרישטאג פארען מיר קיין וואל-מארט זיכער מאכען אז זיי האבען נישט אריין געשמוגעלט עפעס מציאות אן אונזער ערלויבעניש. שטענדיג קאכט זיך צווישען די שורות פון די קינדער סקול-געצייג און די לעבאדיגע פיש פעסלעך. מיר האבען אנגעקויפט געניג העפטען מיט'ן מעקער'ס, עלמער'ס קלעב-מאטריאל מיט רויטע פעדער'ס. מיר האבען איינגעהאנדעלט אזויפיל בליי מיט אויסשפיצער'ס אז די קינדער קענען יעדען טאג און יאר פארלירען איין בליי. גענוג און נאך ווייס פאפיר מיט בלויע ליינ'ס און דריי לעכער. פאר חנה'לע האבען מיר געקויפט א נייע אינגעל גאלד-פיש פאר איהרע פיש טאנק. ווי שטענדיג האבען מיר געטראפען גיטע פריינד וואס האבען אויפמערקזאם געמאכט אויף נאך אפאר מציאות ביי יענער עק. מיין צושטייער צום היי יעריגען אפיעל פאר די מוסדות פון וואל-מארט האלט שוין ביי א "סכום הגון" לכל הדיעות . איך מערק, זייט מיר זענען געפארען אין קאנטרי פילט זיך אין שטוב א גביר'ישע שטימונג, מען האט אנגעהויבען קויפען די טייערע טישא'ס און מען פרעגט מער נישט אין גראסערי יעדער זאך וויפיל עס קאסט. קאר סערוויס'עס טראגען און ברענגען צו און פון טאון. איך האף אז די פורים מאביל'ס ווייסען נישט מיין שטאטישע אדרעסס. זי האט באקומען פייגלעך און קאפ און רעדט מיט א ערענסקייט פון קויפען א באנגעלוי אין איינע פון די ווינטער באנגעלוי'ס כאחד הנגידים. פארוואס איז עס בעסער ווי א איינפאכע באנגעלוי פרעג איך? זי זאגט דארט איז דא צוויי סווימנג פולס איינס א הייס וואסער פאר ווינטער און א קאלט וואסער פאר זימער. איך האב געזאגט איך וויל גיין נאר ווי עס איז דא דריי, אויך א ליידיגע סווימינג-פאל פאר ווען איך וויל נישט גיין שווימען. ווי קען מען טראכטען פון אהיים פארען דעם לעצטען זינטאג נאכמיטאג תשס"ה פון קאנטרי אן מאכען א גרילל? איך האב געהאלטען אז עס פעלט נישט אויס, די קינדער באשטייען צו עסען קארען מיט ווייס איך וואס. זי זאגט אבער אז דער קאך בלייבט ריין. מאכען מיר א גרילל מיט קוילען, עס גיסט זיך שמן זית מען צינדט דאס פייער. אלע שכינים קוקען זיך צו מיט אפעטיט וויאזוי מיר שוואגער'ס שליידערען ארויף די רויע בהמה פלייש און נעמען אראפ געבראטענע גענז, די שוועסטער זיצען אויפען פארטש, לאכן זיך אינטער און גיבען עיצות, ריק ארויף ריק אראפ, סי נאך רוי, סי שוין פארברענט. ווען נישט דע גאס זעהט וואלט איך אלעס איבער געלאזט אויפען גרילל מיט'ן אויסרייד אז מען דארף גיין מנחח'נען. אלע גיטע פריינד ביי מנחה ווילען נאר וויסען צו מיר בלייבען דא אויף קומענדיגען שבת אדער מיר גייען שוין אהיים דאנערשטאג, איך זאג יעדען עס ווענדט זיך אין די שוועסטער אויב זיי בלייבען זענען מיר אויך דא. ווען מען פרעגט דעם שוואגער צו ער בלייבט ענטפערט ער דאס זעלבע וועלמיר זעהן וואס זיי טוען. דערווייל זיץ איך רואיג און איך הער זיך צו ווי די פייגעלעך טשיפשטען אריין זייער לעצטער געזאנג איידער עס ווערט טונקעל. איך וויל וויסען ווער עס טרייבט זיי אריין אין בעט יעדע נאכט. די וואך פרעגט א חשובער קאנטרי איינוואונער צו איך האב פלאץ פאר עטליכע פעקלעך, איך פרעג אים וויפיל פעקלעך? וויפיל עס גייט אריין קען איך שיקען. איך זאג אים ער קען פאקען ווילאנג ער פארדעקט מיר נישט דעם שפיגעל פון אינטען. איך שטעל זיך אפ פאר זיין באנגעלוי ער שטייט מיט 25 באקסעס און וויל אלעס לייגען אויפ'ן דאך כדי נישט שטערען דעם שפיגעל. איך האב אים געזאגט איך גיי נעמען גאזאלין, ער זאל ווארטען. און ער ווארט. אוי מיין זיסער שכן אין קאנטרי, א ברכה אויף זיין קאפ אבער זייט מיך נישט מקנא. איך קען נאך ביז היינט נישט ארויס קריכען צו ער איז א פרומאק צו גאר א פאלנער ויזתא, ער קוקט אויס ווי די אפגעהארעוועטע אידען אין די שווארץ-ווייסע בילדער פון מנחם מנדל'ס קינדער דערציילונגען. זיינע בלוטערען אין די האנד און די גרויסע אויגען וואס קוקען נעבעכדיג אויף אלע ארומיגע זענען עדות אויף א שווערע עקרת הבית. קיין סאך האב איך נישט גיקענט מיט אים פארברענגען צוליב זיין געטרייע ליעבשאפט צו קנאבעל, זאל דאס זיין פרייטאג גאנץ פרי אדער זונטאג נאכט. מוצאי שבת איז אפגערעדט, כסדר האט ער געהאלטען נאכען אדער פאר'ן עסען א קנאבעלע. ווען איך האב אים אמאל געזאגט אז עס איז דא צובאקומען אזעלכע קנאבעל וואס האט נישט א גערוך זאגט ער אז ער זיין מאמע זאל זיך מיעהן האט געגעסען נאר די שמעקעדיגע. איך האב אים געפרעגט צו זיינע עלטערען האבען אויך געגעסן פאלאפעל פרייטאג נאכמיטאג. דאס ערשטע מאל וואס מיר האבען זיך באגעגענט און באגריסט אנהייב זימער האט ער נאר געוואלט וויסען צו איך וויל פארען מיט אים קיין אומאן אויף ראש השנה. און צו איך וואלט אים געבארגט מיין מיני-ווען אויב ער וועט זיך נויטיגען. און צו כ'האב געהערט די וועטער נביא אויב עס וועט זיין א הייסער זימער. ער האט שווער געזיפעצט אויפ'ן נאכנאנדיגען רעגען, ווי די רביים ביי כל נדרי. איך האב אים גענטפערט דריי מאל ניין. דורך די ערשטע 2 וואכען אין קאנטרי האבען מיר שוין אנגעזייעט ביי זיי און באנגעלוי 1 פאטעטע שיילער, 2 גרעיפ דזשוס'ס, 4 אדער 5 דאזען אייער. נאך די ערשטע דריי וואכען האבען מיר אויפגעהערט האלטן חשבון. יעדעס מאל ווען זיי זענען געקומען בארגען האט מען ביי אונז אין באנגעלוי געטראכט מיט יאוש געפילען אז דאס איז א מתנה שלא על מנת להחזיר. ער האט אפילו געבעטען צו בארגען מיין שווים-הויז די פענטצטער ביי זיי אין באנגעלוי זענען אייביג געווען אפען, די יללות וואס עס איז דארט ארויס געקומען האבען געקענט די טויטע אויפוועקען, עס האט מיך געמאכט פארשטיין די גמרא חמור נוער וכו'. איין טרייסט האבען מיר געהאט אז די געשרייען האלטען אפ די בערען פון וואלד. די וואליום אויפען מויל פון די חשובע עקרת הבית ארבעט נאר אויף 10. אחוץ די ברכה פון צינדען ליכט האבען מיר אלעס געהערט קלאר און דייטליך, צו מיר האבען געוואלט אדער נישט. מיר האבען זיי מרמז געווען אז אונזערע קינדער קענען נישט איינשלאפען פון דעם גערידער. אומצאליגע מאל האט פאסירט אז די קינדער האבען זיך דערוועקט שפעט ביינאכט צו דאס געשריי פון די מאמע אויפען טעלעפון. אפילו צו די קליינע קינדער אין שטוב, אפילו א פשוטע פארלאנג איז געגאנגען מיט א הויעך געשריי ווי מען רעדט צו איבערען ים. איך האב געזעהן אז דער מצב איז אומדערטרעגליך, זאג איך מיין נייער שכן מיט די גרעסטע מאס איינגעהאלטקייט, דא אין דער קאנטרי הערט מען אלעס אריבער, איך שטאמעל ארויס אינטער די נאז, אפשר וואלט כדאי געווען...אביסעל זיך איינהאלטען.... ער האקט מיך איבער, "איך זאג דיר צוה, קיינער וועט נישט געוואור ווערן"... וואס? וואס רעדט איר? איך פארשטיי איר זענט באזארגט מיר הערען אינטער אייערע געשפרעכען – זאגט ער מיר.. ניין פונקט פארקערט. ער וויל נישט הערען, אויב מיר האבען עפעס אדער וועלען עפעס הערן בלייבט דאס צווישען אונז. גיי פיהר מיט אזא איינעם געשפרעכען. ווי געשמיעסט האב איך געמיזט פארקירצערען אונזערע געשפרעכען דורך-אויס דעם זימער. היינט צופרי טרעך איך אים אויף מארסי עוועניא זאגט ער מיר אז מען האט זיך שוין אנגעהויבען צו פאקען אין קאנטרי פאר'ן אהיים פארען ווייל פאר א יאר נישט מער געדאכט האט ער איבער געלאזט 2 האנטוכער אין סווימינג פאל 1 אין די מקוה, אסאך וועש אינטערע'ן בעט, שפיעלצייג אינטער די באנגעלוי. ער מיינט אז א בעכער פעלט אים אויך זייט די פאריעריגע קאנטרי. נאך א מזל ער האט נישט פאלשע ציין, שטעלט אייך פאר ווען ער פארגעסט די ציין וויאזוי וואלט ער געגעסען די כזיתים מצה. א גאנץ זימער האלט איך די דירה זויבער פון מיסט און שטויב ווי ווייט מעגליך. איך לאז נישט א פליג איבער טרעטען די שוועל, אויב עס מאכט זיך אז א קליין קאקערויטשקעלע פארלירט זיך פון די מאמע און בלאנדזשעט אריין צו אונז טוה איך אים טייטען אן א רחמנות אן לאזען קומען לקבר ישראל. איך ליפטער די דירה איינמאל א וואך. איך וויל נישט אויסזעהן ווי יענער חבר וואס וואלט יעצט ליבערשט געמופט ווי אויפרומען זיינע 3 צימערען פון אנגעלייגטע שימעל. קומענדיגע וואך האף איך שוין אהיים צוקומען פון דער ארבייט צוריק צו די ליבליכע קולות פון די קליינע (און צומאל די גרויסע). צו א נאכטמאל וואס קומט ארויס פון טאפ צו א טיש, נישט פון א שאפינג בעג צום קאר. צו א קאלטער טרינק פון א גלאז, נישט מיט א שטרוי. צו א טיש ארומגענומען פון ווייב און קוויטשעדיקע שעפעלאך נישט 6 ליידיגע בענקלעך. און יעדעס מאל איך זעץ זיך אוועק עסען דעם נאכטמאל און בייס אריין דעם ערשטען ביס, יענע מינוט צו להכעיס וועט איינער קלינגען, וואס זאל איך זאגען פאר מושי'לע? קאל שפעטער? ניין. אונז רעד מיר ווילאנג דאס עסען ווערט קאלט. איך גרייט צו די דירה ווי א כלה בעפאר די חתונה. איך מאך זיכער אז די איינציגער קריטיק זאל זיין פארוואס איך האב נישט איבער געלאזט עפעס זי זאל האבען וואס קריטיקירען. כ'האב האב שוין אנגעזאגט די שכנה פון אינטען זי זאל נישט לייגען מער די בייבי-וועגעלע פאר די טיהר, זי זאל פריי לאזען דעם אריינגאנג ווייל די משפחה קומט צוריק פריש און מינטער. איך האב איר געראטען צו באשטעלען א בעל מלאכה צו באפעסטיגען דעם טשענדעליער ווייל די קינדער האבען פארגעסען פון איהרע געבעטעריי. זי זאגט נאכען פיהלען דעם טעם פון א שטילער זימער וויל זי ליבערשט זיך אוועק ציע'ן צו דרום אמעריקא ווי איידער צו הערען די געטאנצעריי העכער איר קאפ. איך האב איר געזאגט זי זאלט ליבערשט זיך ציעהן צו נוא-ארליענ'ס ס'איז יעצט ביליג דירות. זי ווייסט נישט וואס איך רעדט. דאס גאנצער הויז קוקט יעצט אויס ווי מוצאי פסח, ווען דאס פסח איז שוין פארפאקט און דער חמץ איז נאך נישט צוריק געברענגט. אלעס איז ליידיג, איבעראל איז שטיל. די ליידיגע ווענט לעכצען שוין ארויס נאך איהרע איינוואונער וואס פיהלען אן דער אטמאספער מיט לעבען דורכאויס די 10 חדשים. איך האב געטראכט פון מאכען א ברוך הבא טעוועלע מיט קאלער-קרעיאנ'ס אבער וואס וועלען די פארביי גייער זאגען? מר... איז א קליינע בייבי. פטור בלא כלום אי אפשר, איך בין געגאנגען אין גראסערי, איינגעקויפט גיטע זאכען עס זאל זיין מיט וואס זיך צו דערקוויקען דאס הארץ אז מען קומט אריין. איך מיין איך בין שוין פולקאם גרייט צו אויפנעמען די חשובע געסט וואס בענקען שוין אזוי אהיים צו קומען צו די דירה וואס מען האט איר אזוי בארעדט פאר'ן זימער אז עס איז קליין און פיצעל. איך קוק שנעל דורך דעם בארג מאגאזינען און קעטאלאגען וואס האבען זיך אנגעזאמעלט במשך די 2 חדשים, ווען איך האב ווען צייט, גיב איך זיי אלע אריין צום בינדעריי ער זאל דאס צוזאם בינדען אין א לעדערנעם באנד מיט איר נאמען אויסקגעקריצט אויף א גאלדענעם בלעכעל, דאס וואלט געווען די בעסטע מתנה פאר איר צוריקומען. איך ווייס נאר נישט צו איך זאל זיי מסדר זיין לויט די אלף בית אדער לויט ווי טייער זיי זענען. אויף איין אזא קאטאלאג איז געפאלען מיין אויג, מען קען היינט קויפען א בייבי דאלל גענוי ווי דאס קליין מיידעלע קוקט אויס. מען שיקט אריין א בילד פון קינד און זי באקומט א צווילינג דאללי ביז א וואך צוויי. קען מען אפילו קלאונען א ערוואקסענע אויך, איך מיז דאס אריין ווארפען אין מיסט איידער זי באשטעלט א צווייטע מיסיס. גענוג איינס. איך שטעל אן דער עיר קאנדישאן מען זאל אריין קומען מאנטאג צו א קאלטע דירה און ויסעו. איך נעם פון ביזנעס א הויפען באקסעס, קלעב מיט בענדעל. מיין בעלעבאס האט מיר ספעציעל אנגעזאגט איך זאל זיך גיט אויסרוהען דעם וויק-ענד ווייל נאך לעיבער-דעי גייט מען צוריק אין חדר אריין. ער העלפט מיר אריין לייגען די באקסעס אין קאר, איך פרעג אים צו ער וויל נישט אפשר געבען שליח מצוה געלט? ער פרעגט וויפיל וואלט מיך צופרידען געשטעלט? זאג איך אים איין קרעדיט קארד ביז דינסטאג צופרי. ער ווייסט אויב ער גיט מיר זיין קארטעל בין איך אויפ'ן ערשטען פליגער קיין וויסקאנסין. איך קום צו פארען מיט אנגעגארטעלטע כוחות גרייט צו פאקען און העלפען זיך ארויס דערזעהן פון די קליינטשיקע באנגעלוי, מיט די אייער באקסעס אויפ'ן איקסעל. אלע אין באנגעלוי מעסטען מיך אפ פון אויבען ארונטער, ווי איינער וואס קומט אריין מיט'ן וואכען-היט צום ברידער'ס חתונה. קיינער רעדט נישט דא פון אהיים גיין, קיינער קוקט זיך נישט אום אויף מיינע באקסעס. די קינדער האבען נאך גאנצע פלענער אויף זונטאג און אפילו אויף מאנטאג לעיבאר דעי. אלע יאכנעס זיצען געמיטלעך אין א רינג אינטערען בוים ווי דער טאג וואס מען איז געקומען. איין גיטמוטיגע אידענע שרייט אויס "סי שוין דאנערשטאג"? איי קענט בעליוו איט". די לעצטע 4 טעג אין קאנטרי איז נישט דא קיין חדר, קיין דעי קעמפ, דאס טרעקעל קומט שוין נישט צוזאם קלויבען דאס מיסט, די לופט איז יעצט שטיקעדיג, די באנגעלוי פארדימפעצט. און איך קען קוים ווארטען אהיים צו פארען צו פון וואנעט מען איז קוים אנטלאפען. מען לאזט שוין לעבען בלייבען די ספיידער'ס, מען וואשט מער נישט די צעריסענע פלאהר. די גרויסע קינדער מאכען דעי קעמפ'ס פאר די קליינע, זיי טיילען פעטש ווי ערוואקסענע און פרייזעס פאר זיך אין די קעשענע'ס. מיין מושי'לע האלט און איין פרעגען צו מען קען בלייבען אין קאנטרי נאך א וואך. איך פרעג אים וואס איז די שמחה. ער זאגט זיין נייע רבי(צין) אין חדר איז (די שכנטע'ס 10 יעריגע) שיינדע'לע, זי טיילט פאר יעדען א פאטעיטע טשיפ נאך איעדע קאפיטאל תהלים. און 1 אזייגער שווימט מען מיט די מאמע'ס. פרייטאג נעם איך ווידער אפיהר מיין געשטרייפטע שווים הויז וואס טריקענט זיך א גאנץ זימער אויפ'ן פארטש, און שמייכעלט צו אלע פארביי גייער. דאס איז דער ערשטער זימער זינט די בחור'ישע יארען וואס דער שווים הויז טראגט ביי מיר א אויבען אן. די קינדער שווימען בעסער פון מיר, זיי שטייגען מיך איבער. אלע וויסען זיי ווי אריין טאנצען מיט'ן נאז אויף אראפ און שפילען באלל ווי ערוואקסענע, ווי צו בלייבען אינטערען וואסער לאנגע סעקונדעס. א גרופע קינדער האבען מיך געפרעגט צו איך וויל זיי לאזען מיך אנשפריצען. איך באשטיי, אבער נאר אויב איך קען דערנאך איינע פון זיי אריין ווארפען אין וואסער, אלע גייען איין דערויף חוץ מיינע, זיי ווייסען איך וועל מקיים פסק זיין. די וואך האבען מיר געקריגען א גרויסען גאסט, דער רב אונזערע האט ערשיינט אין שווים-באסין. מיר קוקען אים אלע אן, עס קוקט אויס ווי א בייזער חלום. א גאנץ זימער טרעט ער נישט איבער די פאדלאגע פינעם גרינעם צוים, וואס רינגעלט ארום דעם סווימינג-פאאל פון א בייז אויג וואס וויל אריין קוקען דורך די שפאלטענעס צו זעהן אלע גראבע בייכער אריין-פלאטשקען אין וואסער אז עס ווערט כמעט א פארפלייצעניש איבער די גאנצע קעטסקיל'ס ראיאן. ווען נישט די ווייבער באניצען זיך אויך דערמיט וואלט נישט אויסגעפעלט דער מחיצה. ווער וויל דען זעהן ווי דער ים ווערט געשפאלטען דורך אונז מענער וואס אטייל ניצען דאס וואסער אנשטאט א שאוער. א וואונדער מען שווימט אין קלארין נישט אין וואסער. איא, מיר זעהן גיט. אן ארויס רעדען א ווארט, טוט ער זיך אויס די שמונה בגדים ביי א ווינקעל הינטער א דעכעל, לויפט אריין אין וואסער מיט די רבינו תם, מיט א גיכקייט און זיכערקייט אז אזוי האבען די תלמידי בעל שם זיך געטובל'ט נאכען אויפהאקען דאס אייז. איך האם אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט געקומען א גאנץ זימער. ער זאגט אז מען רעדט דא צופיל דברים של מה בכך. אבער עפעס מיז ער נאכגעבען דעם שלעכטען יצר. איך האב אים געזאגט ער וואלט געברויכט מודיע זיין בעפאר, מיר וואלטען געמאכט צדיק בא לעיר טאוולען. איינער פון די איבער וואגיגע ביי אונז אין קאלאני לויפט ארום און ארום דאס וואסער מיט א פלינקייט ער וויל אפ-פאלען די פיצא וואס ער האט קוים פריער געגעסען, ער מאכט מיר דעם קאפ שווינדלען. איך מיין ווען ער וואלט ווייניגער אראפ געגאלפט פון די רויטע לאנגע ווארשטען יעדען זונטאג וואלט ער נישט געדארפט לויפען איעדען פרייטאג. ער לויפט מיט אזא אימפעט אז עס ווילט זיך זינגען די הקפה ניגון. און דער רבי חלומ'ט אין וואסער ווי א יון אין די סוכה. ער איז פארדביקות'ט, ער טוליעט זיך איין אינעם שטרומיגען וואסער מיט די האנט אויף די נאז לעכער און מיר רישן זיך די וואך אויף א פייערדיגע שלוש סעודה תורה. פרייטאג זענען שוין א טייל משפחות זיך צולאפען דער אין שטאט, אנדערע צום האטעל אריין, איין משפחה איז געפארען אויף נאעגרע פאלל'ס מיט די פעק און בייקס אויפען דאך. כ'האב אים פארגעסען צו זאגען גוד-ביי. אלע פארבליבענע שוויגער'ס רופען ארויס די איידעמער צו די קאנטרי אויף שבת און פלאצירען זיי און די אוועקגעפארענע ליידיגע באנגעלוי'ס. האלב קאנטרי באשטייט פון פארלאזטע באנגעלוי'ס. נעכטען זענען זיי ווערט געווען א מאיאנטיק, די ווייסע פארב וואס שיילט זיך אראפ פון אלע באנגעלויס האט פאר 9 וואכען צוריק געהאט א אומגעהויערע חן. יעצט קוקט מען זיי אן ווי דער פאריעריגער לוח, מיט שפאס און ביטול. עס רופט אונז אן א אידענע וואס איז שוין אהיים געפארען מיטוואך צו דער שטאט, און בעט אונז מיר זאלען גיין קוקען אויב איינער האט זיך נישט אריין געגנב'ט צו זיי אין באנגעלוי. מיר גייען קוקען, 2 אינגע פארפעלקער האבען זיך דארט באזעצט אויפען וויקענד. וואס קען איך זי זאגען? איך האב איהר געלאזט באפעלען אז די באנגעלוי קוקט אויס אין א גיט'ן צושטאנד. זי וואלט באקומען א צוזאמבראך הערענדיג אז 4 ערוואקסענע אין 15 קינדער האבען איבער גענומען די מאכט אין די שיין אויפגערוימטע באנגעלוי. שוין דאס צווייטע וואך וואס דער גראסערי איז ליידיג, ער האט שוין נישט די נויטיגע באדערפענישן צום טאגליכען ווירטשאפט. ער שיקט אהיים כשר זייף אנשטאט באד זייף, פלאסטיק טעלער אנטשאט פעיפער, האלוויד ברויט אנשטאט ווייס ברויט און אפילו זאלץ אנשטאט ציקער. ער זאגט די גראסערי מיז ווערען ליידיג אויב נישט לאזט ער אונז נישט אהיים פארען. איך קען שוין קוים ווארטען אויפע'ן סעיל, אפשר וועט זיך לוינען אהיים שלעפען צוריק קעסטלעך סעלצער. זי זאגט איך זאל עס קויפען ביליג און אוועק שטעלען אינטער'ן בעט פאר קומענדיגען זימער. "נע פארגעט איט. מיר'ן האבען א אייגען באנגעלוי, נעקס'ט יער מערצאשעם" אין מקוה שטייט שוין נישט דער אינגעל צו נעמען דעם קאפ צאהל. מען פארקויפט שוין אויך נישט קין קיגעל. צום ערשטען מאל וואס דאס וואסער איז הייס און עס ווילט זיך ווייקען. איין טאטע פון 8 אינגלעך קע"ה האט אלע קינדער אפגעשוירען, ער האט זיך אויך אנגעטראגען אפשערען מיינע, דערנאך האט ער געזיכט איינער זאל אים אפשערען. ביים דאווענען שבת איז אויך דא א קלענערער עולם, און די שמחה איז גרעסער. מיין שכן איז אויך פון די פארבליבענע, איך פרעג אים צו ער האט הנאה געהאט אין קאנטרי? ער איז זיך מודה אז ער מער האט הנאה פון די זימער וואכען טעג, ווי פון די גאנצע קאנטרי.( זיין פרוי זאגט אוודאי פארקערט). ווי מיין כיתה א' רבי וואס פלעגט כסדר פרעגען? וועמען האסטע בעסער ליעב טאטי אדער מאמי? אזוי פרעגען מיך אלע, נו וויאזוי איז די קאנטרי די וואך? אמת סי בעסער די לעצטע וואך? עס הערשט א היימליכקייט צווישען די מנין און א האלב, קיינער פון אונז וויל היינט נישט זיין דער חזן, דער גבאי איז ארום געלאפען זיכען א בעל תפילה, אן ערפאלג. איך האב אים געזאגט ער זאל איינמאל פאר אלעמאל ווייזען זיינע קענטעניסען און אליין צוגיין, ער האט זיך גענומען שרייען אז מיר פארשעמען דעם עמוד מיט'ן צעגערען. צום סוף איז דער רב'ס איידעם צוגעגאנגען אלע תפילות מיר האבען אים פארשפראכען צו זינגען לכה דודי, ער ווארט מיר זאלען עפעס זינגען, מיר זענען אבער אלע שטיל, א מזל זיין שווער האט רחמנות געקריגען און געזינגען א יאמאממיי ניגון עס איז געווען א גרויס התעוררות. עס זעהט זיך אן עס ווירבעלט שוין אין זיין מח דער הנני העני. פאר כגוונא האבען מיר זיך אלע אפגעשמועסט צו קומען דאווענען שבת צופרי האלב נאך 10, און נישט פארציילען דערפון דעם רב און גבאי'ן. ער איז ארום געלאפען שבת צופרי ווי א אפגעביסענער שלאנג. מיר קומען אלע אן פאר 11 ער פרעגט וואס האט פאסירט? ווי זענט איר אלע געווען? ער איז אנגעברויזט. איך האב זיך אנגערופען, דער גבאי האט דאך אויסגערופען אז מען דאווענט שפעט. ער זאגט ער האט גארנישט געהערט, מיר אלע זאגען אים זיכער אזוי, איעדער טייטעלט אויפ'ן גבאי, ער האט אויסגערופען הויעך, דער גבאי לייקענט שטיין און ביין. מער וועט ער זיך נישט און אונז פארטשעפען. האפענטליך. ביים עולה זיין זאג איך דעם גבאי'ן אז קומענדיגע וואך וועל מיר אלע זיין באצייטענ'ס. מוצאי שבת די וואך מיז איך שוין זעהן וואס איך האב פארפאסט א גאנץ זימער מיט'ן וואלי-באלל, סייווי זענען שוין די אטליקען אהיים געפארען, אקייגען די פאר פארבליבענע פיל איך זיך ווי שמשון הגיבור. די אלע וואס שפילען יעצט זענען די וואס מען האט זיי אוועק געשיקט פון באנגעלוי ווייל עס איז גרינגער צו פאקען אן זיי. אונזער אווער-נייט קיגעל מאכערטע האט אונז נישט פארראטען, זי האט אויסגעליידיגט דעם פריזשדער און אונז געשיקט מטעמים, איך האב אים געפרעגט ווי זי האט צייט צו מאכען קיגעל מוצ"ש פאר'ן אהיים פארען. ער זאגט, זי וועט אלסדינג טוען מיך נישט צו זעהן אפאר שעה. מיר האבען דאס געוויסט פון לאנג. די זוהן האט קוים אויפגעשטראלט העכער די שפיץ ביימער אויף אונזער זייט קאנטרי און די קינדער זענען שוין לאנג נישט אין די בעטען, מען קען זיי זוכען אין בובעריק. זיי כאפען אריין צו אטעמען פון באשעפער'ס גרינע נאסע גרעזעלעך איידער מען פארט צוריק קיין וויליאמסבורג, זיי וואלגערען זיך שוין אין זאמד אינטער א באנגעלוי. איך ווייס נישט ווער עס וועט זיך מער בענקען די קינדער אדער די זאמד. עס וועט היבש לאנג געדויערען זיך אפגעוואונען פון טעגליכען רוטין אויפצושטיין און ארויסטאנצען צום בייק מיט דע פעדזשאמעס און צעפלאשעטע האר, און צוריק קומען עסען פרישטאג מיט א שעפערישקייט צו כאפען די דעי קעמפ באס. עס טוט זיך א געפאקעכטץ ווי קיינמאל פריער, פאלגענד זענען אייניגע אויסצוגען וואס ווערען געהערט היינט פון אלע באנגעלוי'ס אן אויסנאם. האסט געקוקט גיט אינטער די בעטען? מאך זיכער סי נישט פארבליבען דארט קיין שטרימפ! גארנישט! איך טרעף נישט אסתי'ס שיך גיי קוק אין דעי קעמפ, אויב נישט קען עס זיין ביי די ווייסע'ס אויפ'ן פארטש קעגען איבער. גיי נאכאמאל קוק אויב דע גראסערי האט נאך ברויט, א האלב ברויט וועט נישט זיין גענוג פאר יעדען ביז מע קומט אן אהיים. זאג טאטי איך בין נאך נישט רעדי. זאג טאטי איך בין נאך אלץ נישט רעדי. זאג טאטי נאך 10 מינוט. איך קום שוין. מיר פאקען איין אלע טעפ און דאכענעס, טראגען צוריק זעק און פעק מיט זאכען וואס מען איז נישט אנגעקומען צו ניצען, ליידיגע רעסעפי קארטלעך, נאך-פארמאכטע ביקסלעך מיט קלעי, פאפ-סטיק'ס, צוויי רעגען קויט'ס אומגעפענט פונעם פלאסטיק, און נאך שאר ירקות וואס האט געהאט די זכי' צו וויילען ביי אונז אין באנגעלוי און זיך צוהערען צום הו הא פונעם קאנטרי לעבען. יעצט קומט דער צייט אויף זייער בואי בשלום. מען שמאצט אלעס אריין אין גרויסע אייער שאכטלען ארום געבינדען מיט שטריק אז דער ווען-דרייווער זאל עס גרינג קענען ארויף שלעפען צו אונז אהיים אויפ'ן פערטען שטאק אין וויליאמסבורג אן דארפען שעלטען מיט קללות אויף רוסיש. אלע מציאות וואס מען האט איינגעקויפט אין די שאפינג מאלל'ס, מידעלטאון און וואדבארי, אלעס אלעס טראגט מען אהיים. זי זאגט אז דער קאר איז מער פוהל ווי ביים קומען. איך זאג איר, דער ליידיגער בערזעל טוט אלעס אויסגלייכען. פאר'ן אהיים פאר'ן טוט זיך דא אפ א געזעגנאכטץ אזאש ווי מען זעהט זיך דאס לעצטע מאל איידער מען שפאנט אריין צום טויער פון גן עדן. אלע ווייבער קומען איינער צו אנדערע עמאציענאל אין די באנגעלוי אריין מיט א אלול'דיגע ערענסטקייט, שוין מער נישט מיט דע וואכעדיגע טורבאנען, נישט גענוג מען זאגט א כתיבה וחתימה טובה, מען וואנטשט זיך אן ווי עס וואלט געווען ערב ניי-יאהר. א טייל זענען אפילו מחמיר זיך איבערבעטען און שרייבען אפ די טעלעפון נומבער'ס צו קענען רופען נאכאמאל הארט פאר די הייליגע טעג, אנדערע לאזען פאלען א טרער און מיט א געשטיקט קול זאגט מען "קיעפ אין טאטש" דער ווען דרייווער איז שוין געפארען, אלע קינדער זיצען שוין אין קאר, איידער מען פארט קוקט מען נאכאמאהל איבער אלע שטיבער, ווי ביים זיכען די 10 ברעקלעך, אפשר דאך איז עפעס פארבליבען. ווען די צייט ערלויבט וואלטען מיר יעצט צוגעפארען קיין וואל-מארט נאך איין מאל. זיי אנצו-ווארענען אז זיי וועלען זיין נישט בלייבען אין ביזנעס איין וואך אן אונז. ווי א איבער געיורענע שיסעל טייג ווערען צוריק איבערגעפילט די געדיכטע וויליאמסבורגע גאסען מיט אויסגערוהטע מאמע'ס, וואס האבען אין זיך איינגעזאפט גענוג תשעה קבין צו דורך-קייען און פארציילען ביז די קומענדיגע קאנטרי. אויסגעבארדעטע אינגלאך וואס האבען נארוואס געענדיגט דעם חזרה פארהער, הייזעריגע מיידלאך וואס האבען די גאל זיך אויסגעשריגען אין קעמפ ביים זינג פארמעסט, אלע זענען אפגעברענט ווי אונזערע תימ'נע ברידער. דאס גערויש און געטומעל ווערט שטערקער פון טאג צו טאג. די גאסען שמעקען שון ווידער פון די געלע באסעס וואס שפייט אויס שווארצע רויעך אין די נאז אריין פונקט די מינוט וואס מען גייט איר פארביי. זיי שטייגען דערמיט איבער די געלע טעקסי'ס פונעם דערנעבענדיגען אינזעל מאנהעטען. אלע ווענט זענען ווידער באנדאזשירט מיט שרייענדע מודעות איבער גאר וויכטיגע פארטי'ס. די קאר'ס מיט הויך הילכער'ס פאנגען צוריק אן ארום פארען לענגאויס די גאסען איינצומעלדען איבער פראטעסטען און סעיל'ס. גרויסע לאנגע טרעליער'ס ברענגען אהיים די שווערע פעק פון קינדער קעמפ'ס, די שחורים ווארפען זיי אראפ ווי זעק מעהל. איין זאק איז געפאלען אויפ'ן קאפ פון א טאטע'ן וואס איז געקומען זיכען די באקסעס. די עלטערע אינגלעך מיט מער ערפארנקייט שרייבען דעם נאמען אויף אלע 4 זייטען. איין אינגעל א מויל מאכער שרייט אויס די נעמען פון זיינע באקאנטע ווען אימער ער באגעגענט זיך מיט זייער'ס א באקס. און דער טראפיק איז יעצט פארשפארט צום פאלק, אנדערש וואלט מען נישט געוויסט אז די פעקלעך זענען שוין דא. א נחת צו זעהן ווי דער וויליאמסבורגער פאזעל ווערט צוריק צוזאמען געשטעלט. די מאמעס וואס האבען געהאט קינדער אין קעמפ פרובירען מיט די לעצטע געוואלדעס ארויס צו נעמען די לייז פון קאפ און וואשען די וועש עס זאל אויסזעהן אביסעל צום אנטוען, היינט איז נישט דא קיין ווייס וועש, אלעס איז שווארץ. ביז פסח וועלען אלע קינדער אנטוען זאקען וואס האט דער אויפשריפט פון לעצטען נאמען און וועלכע באנק מען איז געווען, די נעגעל וואסער טעפלען וועלען זיין אנגעפירקעלט דעם שלאף רבי'ס נאמען ביז איבער א יאר. יעצט הייבט זיך אן דער פארמעסט ווער פון די קינדער האבען דאס מערסטע זאכען פארלוירען אין קעמפ, כמעט אלע האבען איבער געלאזט די זייף האלטער'ס און די וואס האבען עס יא אהיים געברענגט פארלירען עס דעם קומענדיגען פרייטאג אין מקוה. אלס קינד האט מיר די מאמע זאל זיין געזונד מיט געגעבען 7 פאר שווארצע וואכען זאקען און 4 ווייסע פאר שבת. אהיים קומענדיג איז שוין די 4 ווייסע שווארץ געווארען, אין די 7 וואכעדיגע איז געווארען ווייס פון די בליעטש. האב איך געזאגט די מאמע'ן אז קומענדיג יאר זאל מען ניצען די זעלבע נאר איינטוישען. די געשעפטען וואס ערלויבען זיך צו זיין האלב פארמאכט דורכ'ן זימער, רייסען אראפ די צעטלעך וואס איז אויסגעהאנגען אויפ'ן טיהר מיט די פארקירצערטע זימער זמנים, מען ציעהט צוריק ארויף די גראטעס ביז אויבען צו ווייזען מיר זענען ווידער קאמפס גרייט צו טוען מיט אייך ביזנעס, פון זינטאג פארטאג'ס ביז פרייטאג צום פייף און אפילו מוצאי שבת. אפשר ווייסען זיי נישט אז מיר קאנטרי גייער זענען אויסגעזעקעלט נאך ארויסשלעפען דאס לעצטע ביסעל קליין געלט פאר די געז אהיים צוקומען פון קאנטרי. די האלב פארלאשענע בתי מדרשים צינדען צוריק אן דעם עיר קאנדישען און לעקטער פאר די צוריק געקומענע כולל אינגעלייט און בין הזמנים בחורים. מען עפענט ווידער דעם פאליש און די ווייבער שוהל, מען לאזט וויסען פאר די צוריק געקומענע אז מען קען שוין קויפען זיצען אויף די הייליגע טעג. קאווע מיט ציקער גיסט זיך ווידער אין גרויסען און וויליאמסבורג איז צוריק אויפגעהייטערט, ווי מיר האבען איר איבערגעלאזט 9 וואכען בעפאר. די וואס זענען נישט אריין געקומען זימער אוף א 'שאפינג דעי' הייבען ערשט יעצט אן צו קויפען די 12 פאר שבת און וואכען שיך פאר דאס גאנצע הויז געזינד, איך האב געפרעגט מיין פרוכט סטאר -וואס רעדט זיך שטענדיג אפ אז ביזנעס איז שוואך- צו ער וואלט נישט אריין גענומען שיך צו פארקויפען. איר קענט זיך פארשטעלען צו הערען? "גיט'ס מיר 4 פונט מעקינטאש עפעל, מיט 3 פעטרישקע'ס, 8 פאר שווארצע שיך, סייזעס 7 און 8, 9 א האלב, און 10 מען טרעפט זיך מיט די אלטע שכינים זיי ווילען וויסען וויאזוי מען האט פארברענגט אין די קאנטרי, און צו מען האט זיך געבענקט נאך זיי, טא פארוואס האבען זי נישט געקאלט? פרעגט די אלטע אלמנה מרת. שלאמאוויץ? מען קאלט אלע משפחה און גיטע פריינד אנזאגען די גיטע בשורה אז מען איז אהיים געקומען בשלום און מען קען שוין צוריק אנהייבען די טעגליכע געשמיעסען. עס הייבט זיך אן מיט די סארקאסטישע, אהההה העלוי, "האו וואז דע סאממער?" "סארי איי דידנט קאלל" איי וואז סוי ביזי" פאר עס ווערט ליכטיג אינדרויסען לייגט מען אראפ דעם טעלעפון מיט א געבעט צום באשעפער אז די פעק זאל באקומען פיס און זיך אליין ארויס שפאצירען פון באקס צום באשטימטען שאפע. אונז זעמיר ב"ה גליקליך צו האבען די גויטע פונקט מארגען פון 10 ביז 5, אז עס וועט אויספעלען זאגט די שוויגער זי קען שיקען איר גויטע אויף דריי שעה דאנערשטאג. די פאליאקען באקומען באלד מער ווי מיר מענער אין דער ארבייט, טא פארוואס גיט מען אונז נישט דעם דזשאב פרעג איך איהר? זי זאגט פאר א וויץ זי וויל מיר נישט דארפע אנגרייטען לאנטש. אינדערפרי אין שוהל ראש חודש אלול, דער רב איז שוין אויך אהיים געקומען, נישט חלילה פון קאנטרי. יעדעס יאר זאגט ער אונז ער גייט אויף אפרוה צו די קינדער. ער וואלט געבליבען ביים זוהן נאך א וואך צוויי נאר ער וויל נישט א צווייטער זאל בלאזען שופר קומט ער אהיים צום ערשטען בלאז. קען מען פארשטיין א רבי'שע נשמה? א גאנץ זימער בלאזט ער שופר אז לעת הצורך זאל עס גיין ווי א פידעל. צום סוף האט עס געבלאזען א רעטעך. ער פרעגט אונז אלע ווי דער זימער איז דורך, ער איז נישט אזוי ענטוזיאסטיק איבער מיין געפארעכץ, זעהט אויס ער שמעקט אז עס קומט א קליינער טשעק פאר יו"ט. ברוך השם און מיט די הילף פון די פולישע שלאקטע האבען מיר אנגעיאגט צוריק אריין ברענגען ליכטיקייט אין אונזער פארשלאפענע דירה'לע. פון אלע שטיבער הערט מען שוין צוריק דאס שטופעריי פון די שעפאלעך. דאס געזינגעריי און שאוער. די שאפעס זענען שוין צוריק איבער געפילט מיט שבת'דיקע נאש, דער פריזשדער מיט גרעיפ דזשוס און זויערע פיקעל, די פרישע בארכעס קיהלט זיך לעבען גאז-רענטש, די שמעק טוט פארטייבען אלע שכינים. א סימן אז דער הייליגער שבת קלאפט און פענצטער. און אט וועלען מיר האבען די זכיה איהר איינצטונקען און קאטשעניא, אפילו די גיטע מלאכים וועלען נישט וועלען פארלאזען אונזער שטוב. דער מקוה איד וואס איז נישט געווען דאהי אויפ'ן זימער פרעגט זיך נאך אויב אלעס איז געווען אום-בעסטען, דער גבאי פרעגט זיך נאך הינטערוויילעכטץ צו עס ווארט אים אפ עפעס זכרים אדער קדישים פון די מעמבער'ס און די קומענדיגע וואכען, איך שאקעל מיט קאפ כאלו איך ווייס נאר איך וויל אים נישט זאגען. אין סי שבת אויף דער וועלט. די שוהל איז איבערגעפילט פון מיר אלע צוריקגעקומענע. דער רב, אפילו ער האט זיך שוין באגריסט מיט אונז דורך די וואך, קומט ער צו אונזער טיש און גיט אונז אלע נאכאמאל שלום עליכם מיט די שבת'דיקע הענד, פריש אפגעשוירענע נעגעל. די וואנצעס זאגט עדות אויף די פיינע זיפ מיט קניידלאך וואס די רעבעצין'ט שמ'ט דערמיט. דערנאך זאגט זיך דער הודו מיט א ברען. אלע אין שוהל ווילען וויסען וויאזוי איז אדורך דעם זימער? צו מיר האבען געהאט א גוט-טיים. איך שיק יעדען צו מיינע שכינים אין קאנטרי, קיינער ווייסט נישט אזוי גיט ווי זיי, דער זימער איז ב"ה אדורך מיט אלע קליפערלעך. דער גבאי שושקעט שוין און ווען נישט אונזער חזן מעכיל גייט צו קבלת שבת וואלט איך נישט געהאט א געלעגנהייט צו פארהערען מושי'לע ביז שלישי. מעכיל מיט'ן ברעטעל זענען געקניפט און געבינדען ווי מטות מסעי. זייט איך בין א קינד קומט מעכיל אריין און שוהל און לויפט צום ערשט פרעגען דעם גבאי צו ער קען צוגיין, מיר אלע קענען באשטיין, ער האט א ציטערדיגע אבער שיינע שטימע. פרובירען זאל א צווייטער צוגיין, מען מיז קודם אפגעבען דין וחשבון פאר מעכיל וואס איז די שמחה און מעכיל זאגט שוין פאראויס, נע ער יכול'ט נישט. טאמער איינער רומט אויס א צווייטען גיטען בעל תפילה, איז מעכיל אויף יענעם באבלאזען ווייניגסטענ'ס דרייסיג טאג. די וואך האב איך זיך איינגעקויפט עולם הבא מיט'ן זאגען פאר חזן מעכיל אז איך האב זיך שטארק געבענקט נאך זיין קעלעכעל. א וואונדער ער איז הויט אין ביין? נאכ'ן זיך אויסגעבען אין שוהל דארף ער נישט מער ווי א כזית חלה. איך גיי שוין ווייטער זאגען פאר די באבע א גיטשאבעס נאכען דאווענען, די קינדער קומען אפנעמען זייערע קארטאפעל שטעקעלעך וואס די באבע קויפט דערפון פער 100 אויף האלסעיל. פאר'ן אהיים גיין זאגט זי מיר איך זאל איהר אנרופען שפייז צו נאכט'ס, זי וויל מיט מיר עפעס רעדען וואכענדיגע זאכען. איך ווער נייגעריק, וואס ווילסטו באבי? זאגט זי, נישט אים שבת גערעדט, זי וויל פארשטיין וואס איז דאס אינטערנעט, אלע זענען פארנומען דערמיט, זי וויל וויסען צו איך האב חלילה נישט דער אינטערנעט אין שטוב און צו איך האב שוין אמאל אנגערירט דעם אינטערנעט ח"ו. און וועלכע רשעים שטייען דערינטער. איך זאג איר "די ביזט מיך חושד אויף אזיינס?" חלילה! אבער - זי זאגט- איך האב געהערט פון א פרוי אין גראסערי אז דורך די אינטערנעט קען מען זיך באהעפטען צו אנדערע אין יענעם עק וועלט און מען קען אפילו מאכען טראגען... אן זיך זעהן, געוואלדיגע זאכען סע משיח'ס צייטען יאנקעל, זי האט זעך צעוויינט. איך האב איהר בארואיגט אז לאו דוקא סע האלט נאך נישט דארט זי זאל רואיג מאכען די סעודה, זי זאגט ביי איהר אין שטוב וועט קיינמאל נישט נישט אריין קומען דער אינטערנעט, אפילו דער זיידע וועט וועלען. יעדעס מאהל ער גייט אין גראסערי ווארען איך אן דעם זיידען נישט צו קויפען דעם אינטערנעט. כ'האב אייביג געוויסט מען קען דע באבע איינרעדען אפילו א קינד אין... אלע קריסטאל און שטיינדעלאך פונעם טשענדעליער טוען היינט שפריצען באזינדער שיינע קאלירען. ווי א רעגען בויגען באגריסט ער אונז, ווי ער וואלט זיך באדאנקט פארן זיך באניצען מיט איהם אויפסניי. אלע שכינות זיצען ווידער ארום דעם טיש, פרובירען צו נאשען עפעס נייעס וואס מען האט זיך אנגעזאמעלט אין אהיים געברענגט פאר זיי פון קאנטרי, ווען נישט איך נעם זיך זינגען שלום עליכם וואלט די מרס. קרויס אפגעלעקט אלע סעסים-סיעד'ס פון טיש. צו קידוש לבנה איז געווען א גאנצע סומאטוכע, יא דא גאנצע זיבען, נישט דא? דער רב טוט אן זיינע ספעציעלע ברילען וואס גייט נאר ארויף אויף די נאז ביי א ערענסטע שאלה ווי צום ביישפיל א שמאטקע אדער ערב סוכות צום באקיקען דעם אתרוג. ער האט אפיהר גענומען דעם גראבען סידור וואס האט די זמנים ביז משיח'ס טאג. א קלארע תשובה האט ער נישט געגעבען אבער ער האט געהייסען גיין ברענגען די רעזשעוואלקע, א סימן אז מען גייט צום כשם שאני רוקד. נאכע'ן זיך באגריסען שלום עליכם און באקוקען די ארבע כנפות האט ער אונז אלע אנגעווינטשען א גיטן חודש און צוגאב צו די פאריגע וואך וואס איז טאקע געווען ראש חודש. נישט די שופר און ניטאמאל דעם רב'ס הארציגע כליפעריי ביי די שלוש סעודה תורה טוט אזוי שטארק ערוועקען צו תשובה ווי די רונדיגע בארכעס. עס איז נארוואס ארויס פון אויווען, יובאנגעס און רונדיג באגאסען מיט די גלאנץ פון לויזע אייער, זיי טוען מעורר זיין צו פאריכטען די אנגעזאמעלטע עבירה'לך ווי אמשנעלסטענ'ס ווייל אט גייען מיר שוין זאגען אחות קטנה און א עק מיט'ן פארגאנגענעם יאר. די באבע איז געווען ביי אונז אין שטוב און זיך צוגעקוקט מיט פארגעניגען ווי די אייניקלעך גייען אין די זעלבע פיס טריט ווי איהרע עלטערען וואס האבען געקענט דריי זאכען קאכען, באקען, רוימען, זי זאגט אונז אז דאס קומענדיגע יאר וועט זיין ציקער זיס און משיח וועט זיכער קומען. דער זיידע ברומט אינטער, נו וואס רעדסטע, נאך היי יאר. היי יאר וועלען מיר נאך גיין קיין ירושלים. סליחות. דער סימבאל פון די לעצטער וואך אין יאר, דער נאמען וואס גיט א דזשאכע אין יעדער פארדשאוועטע נשמה. ווי קען מען אריין פאלען אין ניי יאר אן אויפשטיין סליחות? אין אלע ווינקלען פון וויליאמסבורג זעהט זיך שוין אן דער סליחות וואס קומט אט צוגיין. איך גיי אריין צום לאקאלען ספרים געשעפט, דער ארבעט'ס אינגערמאן האנדעלט איין א קליינער ווייעך-דעקעל סליחות אין לייגט דאס גלייך אריין אין ביזעם טאש צו מאכען זיכער עס איז צו די מאס, ער נעמט עס צוריק ארויס, שרייבט אויף להו"מ עמי"ו עשי"ו און נאך ענליכע פירקלערייען און לייגט עס צוריק און אנדערען ביזעם פארזיכערט אז קיינער וועט עס אים נישט פון טאש ארויס נעמען. די בין הזמנים'ניקעס קויפען יעדעס יאר א נייעם סליחות מיט ווי מער מפורשים אין די זייטען. א חתן קומט אריין קויפען פאר די כלה דער דיקסטע מחזור מיט א ווייעכען לעדערנעם דעקעל, געפארבט מיט גאלד אין די זייטען. דער סוחר פרעגט, וואסערען נאמען קריץ איך ארויף? איין מינוט, ער קאלט די גרויסע שוועסטער, מאכען זיכער אז יא מען שרייבט די נייע לעצטע נאמען, הוי וועט זי קוועלען. אז מיר'ן אלע אזוי ערליך זאגען סליחות ווי די כלה גייט לייענען איר נאמען פון דעקעל וואלטען מיר געווען עבירות-פריי. גענוי ווי די פאליציי גיט ארויס א טיקעט קוואוטוס, האט דער גבאי באקומען א פארארדענונג פון די רעבעצין צו פארקויפען וואס מער זיצען. ער זאגט די רעבעצין שרייט דער מצב איז דערדריקענד. אלע יאהר צאהל איך אים איין די פאר גראשען פאר א זיץ און א צוקנייטשטער צוואנציגער צווישען זיינע פינגער פאר לא יחרץ געלט, היי יאהר וויל ער איך זאל אויך דינגען א פרויען זיץ. איך זאג אים אז די פרוי קומט נאר צו שופר בלאזען און די איבעריגע בין איך איר מוציא, ער איז פארעקשענט איך זאל אויך צאהלען פאר א פרויען זיץ. איך זאג אים צו איך וועל קומענדיג יאר קויפען אפטער פון זיין נייע סאדא מאשין ביים נאכט שיעור. והוא באחת, אלע מתפללים דארפען טראגען דעם עול פון די רעבעצין וואס וועט דאס יאר חתונה מאכען צוויי אייניקלעך. הייסט כ'האב נישט קיין ברירה? יא, קענסט איר געבען די 12 שורות דעמאל'ס עט איין זיץ זיין גענוג. די רעבעצין האט היי יאר אפגעשריבען די נעמען פון אלע פאטענציאלע זיצער'ס און זיצערען אויף ווייסע סטיקער'ס און זי וויל קיין איין באנק נישט זעהן ליידיג! זאל איך אריין פאלען אריין אין מויל פון די רעבעצין? איך גלויב אז ניין. מיין אלעמען באקאנטער בעל הבית גרייט זיך ארויס צו פארען פון אמעריקא אויף יו"ט, צום רבי'ן. און נישט סתם פארען, נאר פליעהן -ערשט קלאסיג- קיין ישראל. ווען אימער ער מאכט אזא נסיעה נישט צוליב שוואול-טאג נאר אויסשליסלעך רוחניות, הערשט א אטמאספער אין דער ארבייט ווי ביי די קינדער וואס האבען פרייטאג א האלבען טאג חדר, אפילו די שיקסלעך ווייסען אז דער באסס איז דע טעג זייער האולי, ער רעדט צו זיי מיט די אויגען אויף אראפ, ער טוט זיך אן דעם היט צו אשר יצר. היי יאהר גרייט ער זיך צו פארען ביז איבער סוכות, ער וויל מיך אני הקטן מאכען קעניג אויף א נאכט, ער לאזט מיר נאטיצען אויף אלע ווענט, פאשרייבט ווי א צוואה אויף געהל פאפיר וואס איך דארף ארלעדיגען צו האלטען דאס געשעפט און די כלים, ווייל מען קען צו אים נישט צוקומען איינמאל ער פארלאזט דאס געבורט ארט צום לאנד פון די אבות. ביים רבי'ן אין הויף איז ער פון די גרויסע שושקעס, אלע קניעהן פאר זיינע גרינע דאללארען וואס ער ברענגט געביגעלט און פריש געפאקט פון די באנק אז אלע נומערען זענען נאך אין די רייע, דארט ער מאכט דעם אנשטעל אז ער ווייעכט נישט נאך עהרע. געהערט האב איך אז ער טוט אפילו אנציען אויף מפטיר יונה, ווען ער הארכט מיך גיט ער דעם רבי'ן דאס געלד אינעם זעלבען רויטען באנד ווי די באנק האט דאס איהם אהין געגעבען, ווייל דער מפטיר האט דער רבי אין באד. צו מיינע האנד האט דערגראכט א צעטעלע ווי ער שרייבט זיך פאר וואס מיטצוטראגען אויף די רייזע, איינע פון די זאכען איז א שופר מסתמא איז ער באזארגט פון ווערען געשטראנדעט אין אן אראביש אינזעל ערגעץ ווי ח"ו. איך האב אים נישט געוואלט וויי טוען אבער איך וואלט אים געוואלט זאגען אז א קאפ פון א בהמה דארף ער נישט טראגען. די פריזשדער אינדערהיים ווערט געדוכטער פון טאג צו טאג, מען קאכט גרויסע טעפ פיש ווי אויף א שבע ברכות, מאליערטע און פלעינע, דער פיש סוחר זאגט יעדען צו א קאפ מיט צוויי אויגען. די וויידלעך זאל מען יעצט פארקויפען די גויים, די וואס ווילען אויסטרינקען די דצ"ך עד"ש וויין. די צימרינג קעיק זענען אויסגעשוהר'ט לעבען די האניג קוכען, יעצט וועלען מיר האבען וואס אנצובייסען ביי פאוזע. אלע געשוויסטער אמפערען זיך ארום ווער עס זאל עסען אין קימפעט ביי די מוטער די ביינאכט סעודה און ווער בייטאג, מען וואלט געדארפט איינפירען א דאקטאר'ס אפוינטמענט בוך ביי אלע אידישע עלטערען און ווער עס מעלדט זיך פריער דער איז זוכה צו קומען עסען אויף די מאמעס קאנטע. איינע קען נאר קומען בייטאג סעודה די אנדערע וויל נאר קומען ביינאכט, די מאמע איז ווי פארלוירען זי ווייסט נישט וויפיל קינדער וועלען קומען אבער זי קאכט אן ווי אויף א ארימע חתונה. דער שכן וואס האט זיבען טעכטער האט ארויס געשיקט דאס גאנצע מיליטער פארקויפען האניג, פארשטייט זיך אז די הכנסה גייט פאר די טעמעשווארע לעידיס אקזולערי. באלד וועלען זיי פארקויפען האלעפצעס אויף שמחת תורה, א ווייסע בארד אויף פורים אלעס פאר די הכנסה פון די מוסדות. ווער עס פארקויפט דאס מערסטע האניג גייט אריין אין א גורל צו געווינען א זילבערנע בעכער. נו וואס טוט מען נישט אז די מוסדות זאלען קענען צאלען די מלמדים אין צייט? מיינע קינדער האבען אהיים געברענגט צעטליך אז אויב ברענגט מען נישט קארטלעך די קומענדיגע וואך וועט מען אהיים שיקען, זיי ווייסען שוין הפנים אז איך מאך זיך גאר ווייניג צו טוען גיבען זיי מיר שוין נישט די צעטליך. היי יאר האט די הנהלת המוסדות צוגעלייגט א נייער שטייער וואס רופט זיך בילדינג אויסגאבעס, און אידיש רופט מען דאס רבישע חתונה אויסגאבע'ס. יעדעס מאל איך הער אז דער רבי האט געהאט א אייניקעל ווייס איך שוין פאראויס אז די ישיבה גייט אין שנת ה'תשפ"ץ האבען א שווערער בודזשעט. די גאסען שפרידעלט מיט בחור'ליך וואס קומען אהיים פראווען דעם בין הזמנים אינטער די מאמע'ס פארטוך. די ישיבה מיז זיך שליסען ווייל די מגידי שיעור העלפען געפערליך ארויס אין שטוב, אהאא- הלוואי מיין בעל הבית פארשטייט אויך אזוי. די מאמע באטראכט דאס קליין בערדעל וואס האט שוין אנגעהויבען שפראצען פון איר קנאק יאנקעל זי זאגט אים "נו חיים יאנקעל גיי מאך דיר א שיעור מיט א חבר און דריי זיך נישט אינטער די פיס". מען פאקט אויס די שמיציגע חאלאטען און די ספרים, אי"ה אויף ווידער זעהן צויי וואכען נאך סוכות. ער מאכט נוי סוכה ביז אינמיטען די נאכט, שטייט אויף שפעט און ווערט אנטרינען פון די אויגען איידער די מאמע קען אים בעטען ער זאל אהיים ברענגען צוויי דאזען אייער מיט א מילך פון גראסערי נאכען דאווענען, קומט אהיים שפעט נאכמיטאג מיט'ן אויסרייד אז דער שיעור האט זיך פארצויגען און די מאמע קוועלט אז דער בענאק האט זיך אויסגעריבען און די הויכע שכר לימוד צאהלט זיך אויס, ביי די זעכצען איז ער געווארען צו לייט. די שכינים זאגען "ער עט מערצעשעם קענען א חתן ווערען ביי די זיבעצען און דריי פערטעל". דער פארמאסי, מיין אינשארענ'ס אגענט ווי אלע מוסדות פון ארץ ישראל, ארגענטינע און דאהי האבען שוין געשיקט דעם נייעם לוח, אטייל שיקען אין א פלאסטיק מען זאל עס קענען טראגען און באד, אנדערע מיט א מאגנאט פאר'ן פריזשדער, צו א נויט לייגען מען היינט אריין א לוח און אלע צייטונגען. יעצט האבען מיר גענוג לוח'ס צו הענגען אויף יעדע טיהר און אפילו אין בית הכבוד, מען זאל שטענדיג וויסען ווען ס'איז דער עלות און די שקיעה, בקרוב וועט איינער שיקען אין פארום פון א באמפער סטיקער. איין מוסד בין איך שטארק מכיר טובה, זיי לייגען צו יעדעס יאר א קליין ענוועלאופ מיט א סטעמפ דערויף, אייביג קומט עס אן פונקט ווען ס'איז מיר אויסגעגאנגען די סטעמפ'ס. יישר כח פון טיעפען הארצען, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלען כפל כפלים. מושי'לע פרעגט צו אפשר האבען אטייל אנדערע זמנים. דאס ערשטע קוק איך אלע יאר צו חנוכה וועט האבען איין אדער צוויי שבתים, היי יאר וועט נאר זיין איין מוצאי שבת פארטי, איך האב שוין גערופען די שוויגער פארציילען די בשורה, איך ווייס זי פריידט זיך זייער דערצו. דערנאך קוק איך ווען מיין פרוי'ס געבורט'ס טאג געפאלט. אז איך פארצייכען עס אין מח וועל איך מיט ג-ט'ס הילף דורך לעבען דאס יאר אין פרידען. דער שמש האט שוין אויפגעהאנגען די צעטלען אז זונטאג וועט מען זאגען סליחות אום 5 אזייגער, עס האט נאך נישט פאסירט אז דער רב זאל קומען צייטליך אבער דער צעטעל איז נאך פון אלטען רבי'ן וואס האט יא אכט געגעבען אז מען זאל נישט אויף אים דארפען ווארטען. איינער פרעגט דעם שמש, וואס פאר-א-גיט יאר ער שרייבט נישט ארויס 5:30, ער פארענטפערט דעם רב, דער 0 אויפען טייפרייטער איז צובראכען. אונזער שוהל'כעל ווערט צוגערישט צו די הייליגע טעג, די טישען ווערען מער צינויפגעריקט מען זאל קענען אריין קוועטשען נאך א באנק לכבוד די מכובדים וואס קומען אהער נאר אויף די הייליגע טעג, און נישט ווייל מיר האבען עפעס חזן קווארטין פאר א חזן, נאר ווייל ביי זייער וועכענטליכער שוהל ענדיגט מען שפעט. די ראשי קהלה זאגען עס איז אלעס כדאי, זיי זאגען צו א חודש נר למאור ביים מי שבירך, א צווייטער איז מנדב נייע האנטוכער פאר די מקוה, צוזאגען און ליעב האבען קאסט נישט קיין גרייצער –זאגט די מאמע-. איין אזא "וואנע-בי" עושר האט פאריאר געמאכט מי שבירך'ס פאר די גאנצע משפחה, פון א צעטיל האט ער באפוילען דעם גבאי'ן צו פארלייענען די נעמען פון אלע קאזינ'ס פון בעלגיע און חיפה, אפילו פאר'ן 4 טאגיק קינד, א נעפיו פון אויסטראליע וואס האט נאך נישט קיין נאמען האט ער געזאגט "איך מיין מען וועט אים רופין מנחם נאכען זיידען קענסט אים אויך מאכען א שבירך". ווען ער זאל שנדר'ן איין דאללאר פאר יעדען נאמען וואלט איך נישט געדארפט דינגען א פרויען זיץ. די רעבעצין האט באוויזען דאס אומגלויבליכע, דאס ווייב מיינע האט איר אייגען זיץ, איך בין געגאנגען בודק זיין אין ווייבער שוהל, עס שטייט קלאר און דייטליך מיט סידור אותיות מרס. יאנקעל לעצטערנאמען. איך האב איר געזאגט אז כ'האב איר געקויפט א אייגען זיץ דאס איז א מתנה לכבוד יו"ט, זי זאל עס ניצען פאר שהחיינו, איך זאג איר א אייגען זיץ איז א שטייגער ווי מען קויפט א חלקה אויפ'ן בית עולם. האט זי זיך באליידיגט און איבער פארציילט די שוועסטער, די שוועסטער האט איר געטרייסט אז קויפען א אייגען חלק איז א סגולה צו אריכת ימים. זי איז אזוי עקסיידעט צום אייגען שמאהלען צוזאם-לייג בענקעל אז זי וויל קומען אויך צו סליחות. די ווייבער גרייטן אן גענוג פאפיר אין די סליחות צו האבען ווי אריין ווישען די טרערען. אלס קינד געדענק איך, ס'האט פאסירט אז די באבע איז געבליבען צו שחרית נאך סליחות, פון גרויס פרייד אז זי גייט קענען הערען שופר נאכ'ן דאווענען. ווען דער זיידע האט געחוזקט דערפון האט זי געזאגט אז זי וואלט אפילו געדאווענט פאר'ן עמוד מ'זאל איר נאר לאזען. איך האב זייט דעמאלס געוויצעלט מיט דע באבע זי זאל חזנ'עצען, אויב זי האט אמאל פרובירט האב איך איר געזאגט זי מיז אנטוען א גארטעל מיט א קוטשמע, אנדערש איז מען נישט יוצא . און יעצט. פארצייל איך אייך דא בסוד סודות, קיינער טאר נישט וויסען. עס איז דא א שטיקעל רעדע אז דער אמעריקאנער חלום זאל פארווירקליכט ווערען ביי אונז אין די משפחה, א אייגען הויז. יא איר הערט גיט, עס קלינגט פרעמד, די האנט ציטערט שרייבענדיג, אבער מען רעדט דערפון אין גרויסען. מצוה גוררת מצוה, קאנטרי גוררת הויז. מיין רב וואלט מיך שוין געמוסרט היום אומר לו גיי אין קאנטרי ומחר קויף א הויז. אבער ער ווייסט כשאני לעצמי, מיר איז גיט א געצעהלט אין פרייען פעלד. פארשטייט זיך ווילאנג עס איז דא א "די עס על" קאנעקשען מיט ווארימע קאווע און א דאכענע. אייגענטליך רעדט מען שוין דערפון זייט מיר קענען זיך, זי רעדט שוין דערפון זייט מיר האבען זיך געטראפען דאס צווייטע מאהל אלס חתן כלה, דאן האט זי שוין געפרעגט צו איך בין א סיטי-פערסאן אדער די סובורב'ס. איר רייץ צו האבען א אייגען הויז שטייגט ממש פון טאג צו טאג, איטלעכ'ס מאל א פריינד קויפט א דירה איז זי גארנישט אזוי פרייליך נאר עס ערוועקט זיך נאכאמאל דאס אינערליכע באגער פון האבען א אייגען פאסט קעסטעל. ביז דערווייל איז גארנישט אייגענס, דער קאר איז נאך נישט אויסגעצאהלט, די סוכה וואס כ'האב איז געירש'נט פון גרויסען ברידער ער זאגט ער וועט עס צוריק נעמען ווען ער מאכט חתונה. נאר די צוריסענע שיך מיט אלע בילל'ס איז אייגענ'ס אבער איך וואלט זיי גערען אייך אהין געגעבען. יעצט האט זיך אינטער געריקט עפעס וואס איך וויל נאך נישט רעדען דערפון, צוליב א בייז אויג. ביז ווען איך זעה נישט מיין נאמען אויפ'ן טיהר אויף א הילצערנעם בלעכעל, דע וואס מען מאכט נאר אין מאה שערים. טאמער הער איך צוריק דערפון אין די גאס ווייס איך אז מען קען אייך נישט געטרויען. איך האב זיך געחלומ'ט אז דער וועקער קלינגט און טרומפייטערט, פון גרויס געפייפעריי בין איך אויפגעשטאנען. די פיאות געלאזט אויף אראפ, געלאפען מיט מושי'לע און די נשמה אויפן שפיץ נאז, מיט'ן געוויסען אז איך קום שון אן צו ככלות כוחינו. דער רב איז אריינגעקומען פונקטליך, פונקט צעהן צו זעקס, נאך איידער ער האט אנגעהויבען אשרי האבען שוין די האקעלע נשמות פון אינטער'ן פארהאנג געשליכצט הויעך מיט א ניגון. מיין באבע'ס שאכטעל טישא'ס איז שוין ליידיג ביים ערשטען וסלחת לעונינו. ביי יתגדל איז ער שיעור נישט אריינגעפארען אין א אנדערען ניגון, ווען נישט מיר אלע מיטפארער העלפען ארויס און ברימען אינטער וואלט דער רב אריין געפארען "ראנג וועי". זענען מיר אפגעקומען מיט א לייכטען "שארט סטאפ" ביי שמע קולינו ווערען אלע חזנים, מיין שכן וואס איז נאך אין זיין לעבען נישט צוגעגאנגען צום עמוד זינגט דעם שמע קולינו מיט ציגעמאכטע אויגען און רויטע נאז ווי ער זיצט יעצט אויפען היסב בעט. יעדער איז שוין שטיל און מען ווארט אויפען רב, אונזער חזן מעכיל זינגט נאך הויעך לשמוע אל הרינה, מיר אלע זאלען נישט פארגעסען פינעם אמת'ן חזן מעכיל. ער ווינדערט זיך נאכדעם פארוואס יעדער קוקט אים אן מיט א קרימע נאז. א צווייטער שכן לאזט זיך שפירען אז דער טשאלענט איז נאך נישט באערדיגט, זאל עס אים נישט גערעכענט ווערען. מיין ווייב זאגט זי האט נישט צופיהל מיטגעהאלטען. וויפיל איך זאל איר נישט אנצייגען פאר א יו"ט וואס מען זאגט און ווי מען לאזט אויס, ווערט זי כסדר פארטומעלט מיט'ן מחזור, ווי איך וואלט געלייענט א רעסעפי ביך, זי איז אבער העכסט גליקלעך מיט'ן נייעם זיץ אפילו זי האט גארנישט געהערט. אהיים קומענדיג זאגט זי "כ'האב נישט געהערט כתר, קען זיין ווייל כ'האב געדרימעלט?". נאך סליחות פרעגט מושי'לי פארוואס איך טרינק קאווע, זיין רבי האט געזאגט אז מען דארף פאסטען א האלבען טאג, איך זאג אים אז א טייל פירען זיך צופאסטען דע צווייטע האלב פון טאג. נאך א יאר אדער צוויי, איינמאל די אויגען עפענען זיך אביסעל מיז איך אנהייבען מתקן זיין דעם שבועות ביז נאכען עלות און שלאגען כפרות מיט א טשיקען. אא"וו אפשר וואלט איך אים געדארפט זאגען איך מאך היינט א סיום מסכת, א ליגנער וויל איך נישט זיין. אין רעסטוראנט האב איך זיכער געמיינט וועט זיין ליידיג נאך סליחות. א חבר וואס איז פון די בני עלי' פרעגט מיך רויטערהייט ווען איז חצות? איך זאג אים א מינוט פאר די וואשט זיך צום אייער שפייז סענדוויטש. אוי ווען זיין שווער זאל אים דא זעהן, באפעהלט ער די טאכטער צו נעמען א גט אן די צוויי הינדערט דאללאר. איך מאטער זיך שוין לאנג פארוואס איין טאג זאגט מען דעם פזמון מיט א געוויין "אולי יחוס" און דער אנדערען טאג זאגט מען עס מער כאפעדיג און בגילופין. עס קען זיין אז די מחברי הפיוטים האבען אויך פארשטאנען אז נישט אלע טאג זאל מען זיין בעצבות. אדער קלער איך אז זיי רעכענען זיך מיט מיר איך זאל נישט פארשפעטיגען דעם באן. דער דירה אגענט זאגט אז טאמער ברענגט מען אים דעם דעפאזיט א וואך נאך סוכות לאזט ער נאך צוויי טויזענט דאללאר, שפעטער גייט די פרייז ארויף. איך שלאג אים פאר די אויסגעקלאפטע הושענות מיט'ן אתרוג אן דעם אראפגעבראכענעם פיטום. ער זאגט וויצען אין א זייט ער וויל מאכען א קאנטראקט איידער די הייליגע טעג, ער וויל וואס ווייניגער טראכטען פון ביזנעס אום ראש השנה. גיי ווייס צו איך טאנץ נישט אריין אין א וואלד וואס האט נישט א וועג ארויס. די דירה איז גארנישט אזוי גרויס עס האט 4 צימערען צוויי דערפון האבען ניטאמאל קיין שויבען צו די גאס. מען גייט עס אנהייבען בויען נאך סוכות, עס וועט זיין פארטיג אויף ? נישט זיכער, עס ווענדט זיך ווי קאלט עס וועט זיין דער ווינטער, און פארשטייט זיך אויב איך וועל אים אראפ לייגען די פארלאנגטע איינגאבעס יעדע פאר חדשים, קען מען רעדען פון בעפאר תש"ע שוין א פאר חדשים וואס די שוועסטער האבען באשלאסען צו מאכען א עק פון וואונען ביי יענעם, ווי איך קוק עס אן, איז דער איינציגער חילוק צו מען זאל צאהלען רענט אדער מארדגעטש, די דירה פון וואס מען רעדט איז נישט גרויס, מען גייט האבען 18 שכינים אנשטאט 4. אבער ס'יז מיינס. דער גאנצער אויפטו איז דער עלעוועיטאר, איך שלאג פאר צו בויען א עלעוועיטאר אינעם יעצטיגען הויז, און מען קען בלייבען דא און זיך איישפארען א 5 צו 6 הינדערט אלפים. זיי מסביר פאר א ווייבעריש קעפעל אז סייווי, עס באלאנגט פאר די באנק די ערשטע 30 יאר. א דירה וואס קאסט 400 טויזענט מיט אינטערעסט, ביי די ענדע דרייסיג יאר האט מען אריין געצאהלט א מעלוינע פאר די באנק אומווילענדיג, טא פארוואס צאלען אזויפיל פאר די באנק ווען מען קען עס צאלען א אידישען לענדלארד, ער ניצט דאך דאס געלט פאר גיטע זאכען. רעדט מען דא פון מעדיסאן עוועניא? גייען מיר האבען א טיהר-מאן צו אינטער העלפען מיט'ן קערידזש? די שוועגערען זאגט "ליעוו איט אפ טו אס, לייק דע קאנטרי" וועסט זיין צופרידען. מען קלינגט אלע גיטע פריינד צו נעמען עצות, איינס בעסער פון די צווייטע. יא נעמען די דריטע שטאק, נישט נעמען. מען רעדט דאך דא פון א דירה ווי מען וועט אי"ה אריין לאזען א שנירעלע איין טאג, איך מיז שון נישט פאריכטען די צובראכענע "וואדווארקס" מען גייט שוין נישט לאנג זיין דא. מען רעדט שוין נישט פון פעינטען ווייל נאך אביסעל און מען מופט. זאגט מיין שווער איך זאל גיין פרעגען א גיטען איד. הממ וועלכער איד איז נישט גיט? און וועט מיר דער גיטער איד געבען צושטייער? א ברכה קען איך באקומען פון גמ"ח איינשטאלט. יענעס מאל איך האב זיך גענויטיגט האט ער מיר געווינטשען איך זאל קענען גרינג באצאלען. דערווייל גיב איך נישט קיין דעפאזיט, ראש השנה ביים פארקויפען די עליות אדער יום כיפור ביי פאזע וועט שוין דער אויבערשטער אריינשיקען דעה בינה והשכל וואס מיר בעטען אזוי שטארק דריי מאל א טאג. דער בעה"ב קלינגט פון בני ברק אלע צוויי שעה, היינט וויל ער וויסען אויב עס קומען טשעק'ס אין די פאסט, נעכטען פרעגט ער וועלכע קאמפאני'ס שיקען געלט און אויב איך מאך יעדען טאג די דעפאזיט'ס, איין טאג האב איך אים געטשעפעט אז כ'האב אוועק געשיקט אפאר גוים. א צווייט מאל צימבעל איך אים צו ער וואלט מיר געוואלט שיקען א אתרוג פון ישראל, ער נעמט אלעס אן בתמימות. ער זאגט ער האט אריין געווארפען מיין קוויטעל ביים אר"י הקדוש און ביי נאך צדיקים. און ער האט מיך אפילו מזכיר געווען ביי זיין רבי'ן לכבוד ניי יאר. איך זאג אים אז דאס ווארימקייט וואס איך האב געשפירט שבת ביי נשמת איז זיכער דעם רבי'ן צו פארדאנקען. זאגט ער, אז ער האט מיך מזכיר געווען ערשט מוצאי שבת. פרייטאג זאג איך אים: אדוני המלך, עס האט זיך געמאכט א געלעגענהייט, איך פאר מוצש"ק אויף אומאן !!! וואס זאגסטע? לאזט אלעס איבער און פארסט? ווי קענסטו אזוינס טוען? די ביסט אפילו נישט א אומאן גלייבער? פארוואס דען נישט? איך האב א נדבן פאר'ן טיקעט, א ברעסלאווער פעטער צאהלט עס. סארי, באט איך וויל זייער פארען. אבער די לייגסט דאך מיר צוגרינד די ביזנעס, איך בעט דיר יאנקעל האב רחמנות. וואס זאל איך טוען? איך דארף א עצה פון ר' נחמן צו איך זאל קויפען א דירה? אפשר וועט ער אפילו געבען צו שטייער. יאנקעל לאז דיך ארויס, ר' נחמן וועט נישט אויפשטיין פון קבר גיבען עצות. אוי וואס טו איך דא? איך קרעכצע שווער, איך אטעם הויעך, אקעעעי א ברירה האב איך? פאר'ן בעה"ב וועל איך צוליב טוען, אבער איך וויל דער בעה"ב זאל עס גיט געדענקען, אזא געלעגענהייט מאכט זיך נישט יעדען טאג. איך געב אויף ר"ה אין אומאן. אוודאי יאנקעל, ביזט א צדיק, כ'וועל דיר שטארק מכיר טובה זיין, יאנקעל קויף די דירה איך וועל דיר העלפען אבער זעה צו האלטען דאס געשעפט אין די ראמען. איך וועל דיך באלוינען. ער גרויסט זיך יעצט זיכער ביי זיינע פריינד אין ביהמ"ד אז ער האט מיך ארלעדיגט. איך דארף איינקויפען אויף ראש השנה, מילגרוים, נייע מעסער, טיקעט'ס פאר די פלעי חול המועד, פייגען פאר שהחיינו, די העמדער פון קלינער'ס. רויטע עפעל. די ליסטע וואקסט און די קעשענע ווערט מאגער, די געברויכען זענען קע"ה גרויס, און דאס גרינס לאזט זיך אויס. די קינדער דארפען שיך, דער בוטשער וויל געלט. די רעבעצין האט שוין ארויף געלייגט דאס ראש השנה פרוכת, די לייבען אויפ'ן ווייסען ארון קודש קוקען אויס מער שרעקעדיגער ווי די בלויע פון א גאנץ יאר. זי זאגט באפעלעריש דעם שווארצען קוימען קערער, "קליען אפ גוד, ביג האלעדעי טאמארוי", זי לייגט אריין געניצטע אויגען גלעזער אין קעסטעל פאר די אלטע וואס פארגעסען די בריללען אינדערהיים, אפאר איבעריגע מחזורים. דאס איז דאך די איינציגעגע אויפגאבע פון א רעבעצין וואס גייט אין א קרוין טיכעל, צוגיין צום ברעטעל קען זי דאך נישט. דערנאך גייט זי קוקען צו אלעס קלאפט אין יענעם עק ווייבער שוהל. זי זעהט דעם אלטען ר' פייבוש ניצט די פרויען באד-רום זי שרייט אים אן גייט אייך ארויס פון דא. ביי די מענער איז פיהל, זייט נישט אזוי בייז רעבעצין שרייט ער צוריק און ער לויפט ארויס מורמלענדיג אי אפשר להתקיים. ביי סליחות ערב ראש השנה הערשט שוין נישט די אנגעצויגענקייט ווי יענע וואך, די פענצטער זענען מער נישט פארהויכט, אידען גריסען זיך היינט איינער דעם צווייטען. און ווען נישט די לאנגע פזמונים וואלטען אפאר באקאנטע אנגעקומען שוין צום סיום. היינט זאגט שוין מעכיל די סליחות, ער איז מער געלאסען און מאכט נישט א וועזען פון שמע קולינו ווי דער רב. יעדעס יאר קראצט ער אפיר א נייעם נוסח אויף די כי רבו עונינו'ס, איך פיהל זיך גאנץ גיט אז צוליב מיר זינדיגע דארף ער מאכען אזוינע שיינע מעלאדיעס. א האלבע שעה איידער מען ענדיגט, הייבען שוין די זריזין מקדימין אן מיט די התרת נדרים, מיין שכן האט עס ליעב צו זאגען שטייטערהייט ווי ער ציילט א בינטעל טויזענטער'ס, אלע יאר פרוביר איך זיך ארויס צו דרייען פון אים, היי יאר איז אים געלונגען מיך אריין צו כאפען אין זיין נעץ, בין איך מיר אנטרינען בעפאר ער האט אנגעהויבען. האט ער צוגעריפען א קליין בחור'ל און אים געצוויגנען ער זאל מיט אים מאכען די התרה, דער בחור האט זיך געבעטען אז ער איז שוין א געמתערטער עס האט גארנישט געהאלפען. ווען נישט איך זאג אים אז ער איז זיך טועה מיט מיין ברידער וואלט ער מיך נאכען דאווענען אזוי באשייגעצט. אלע גיטע פריינד ווינטשען זיך שוין 4 וואכען א כתיבה וחתימה טובה, בענטשען זיך אן אז מען זאל זיך אויסבעטען א גיט יאר. איין חבר וואס איז פון די שאקעלדיגע זאג איך, עך וועל מער מערצעשעם אויסבעטען א גיט יאר אן אזויפיל שאקלען לולב מיט מיין האנד. אין די זעלבע צייט הייבט זיך אן א געקאלעכטץ, אלע גיטע פריינד וואס מיין סעל נוממער איז אויף זייער סעלעפון אדרעסס ביך קאלען מיך צו ווינטשען א גיט יאר, דער שכן פון קאנטרי וואס האט מיר שוין געזאגט ביים געזעגענען אז איך זאל האבען א כתיבה וחתימה טובה, קאלט ווידער און איז מוסיף אז איך זאל מיר אויסבעטען א גיט יאר, ארלעדיגט. דערנאך קאלט מיין שוואגער און די מומע. א זיס יאר פאר אלע אידישע קינדער מיט א הערצליכען קיש לייגען מיר צוריק די ראש השנה מחזורים אויף די קומענדיגע צוועלף חדשים, צוויי מיט א האלב טאג אין יאר גיב איך זיי וואקאציע, איך נעם זיי ארויס פון די אינטערשטע רייע אין ספרים שאנק. אסאך האבען זיי זיך אנגעזעהן און אנגעהערט. עס האט זיי זיכער שטארק געשמקעט וויאזוי אלעס דרייט זיך ארום זיי. האסט דעם מחזור? ווי איז דער מחזור? לאז עס נישט אין שוהל, נעם עס אראפ פון טיש, לייג עס אין שאנק. זיי האבען זיך צוגעהערט ווי מיר ווינטשען זיך אן איינער דעם צווייטען לשנה טובה, ווי מיר וויינען זיך אויס אויף א תחל שנה וברכותי'ה, ווי מיר קרעכצען ביי נתנה תוקף, ווי מיר פרובירען מיט אלע כוחות צו העלפען דעם חזן זינגען מלך אביון. צום ווידער זעהן אום תשס"ח, משיח זאל אוודאי פריער קומען. עס ווערט שטיל, דער רב קומט אריין מיט'ן שלאף קאפעל און געהל-ווייסער גארטעל וואס ער האט באוויזען ארויס צו שווערצען פון דייטשלאנד איידער ער האט איר פארלאזט. ער גיט א שטרענגען בליק, א פחד פאלט אויף אלע פארזאמעלטע, ער לויפט צום עמוד מיט'ן גראבען מחזור און דאווענט מנחה. צו מעריב טיט ער אויס די וואכעדיגע שטימע און פאנגט אן אההה האאא האאאה מיט זיין דיקע רבנישע שטומע, און הייבט אינטער זיין סטאדע שאף צו די העכערע ספערען, ווער ווייסט וויפיל נעכט ער איז אויפגעווען צו חזר'ן דעם נוסח עס זאל זיך פליסען פון צווישען די ציין כזקן ורגיל. ער דריקט יעדעס ווארט מען זאל אים געדענקען צום גיטען און ציטראגען אין שטאט אז ער איז א פיינער און ווארימער דאווענער. א סקרוך גייט דורך די ביינער ווען ער זאגט לדוד מזמור, אט גייט מען שוין ווינטשען תכתב ותחתם פאר די זכרים, און תכתבו ותחתמו פאר די נקיבות, דער נוסח האט מען ספעציעל אויסגעארבייט פאר די וואס א גאנץ יאר האבען זיי נישט קיין צייט נאר זאגען כאף לאף פאר אלע אויף א מאל גיט שבת, צו גיט יום טוב. היינט דארף מען יעדען באזינדער באגריסען, שאקלען מיט די האנד, ווינטשען אן אויפהער און ווער עס קען בעסער ווינטשען און לענגער שאקלען הרי זה משובח. ווער רעדט נאך פון די וואס שאקלען מיט ביידע הענט ווי מען כאפט אן די ארבעה מינים. מיר האבען געווינטשען לשנה טובה פאר אלע זיידעס און באבעס עלטערען און גיטע פריינד, יעדער האט זיין אייגענארטיגען נוסח וואס זיי פארגעסען נישט פון יאר צו יאר. דע באבע זאגט א ברכה אויף דיין קאפ, מיין שכן זאגט אלע יאר מיט מזל זאלסטע לעבען. דער רב ווינשט לויט זיינע געברויכענישען. אויב האט ער באקומען ווייניג שמוליארעס פאר יו"ט ווינטש ער אונז אלע צו האבען פילע טאשען, אויב די רעבעצין האט זיך נישט ספעציעל באקלאגט זאגט ער אונז מיר זאלען אויסבעטען אלעס גיט'ס, אויב דער זיהן שטייט אים אינטער די פיס זאגט ער מיר זאלען אלע זעהן נחת. א שיינער טייל פון עזרת נשים קומען מיט ווייסע טורבאן'ס, לאזען אינדערהיים די עבודה זרה שייטלעך. מיין פרוי האט מיך געפרעגט צו זי זאל אויך פרובירען גיין מיטן ווייסע טיכעל אין שוהל, כ'האב איר געזאגט אז אן די שייטלען זעהן אלע אויס אייניג און זי ריזיקירט אז איך זאל איר אויפטוישען מיט א צווייטע רעבעצין אין שוהל, האט זי שנעל פארדרייט דעם שמועס. איינער א טוער אין הכשירים האט געזאגט אויפ'ן ווייבערישען האט-ליין אז פייגען קען זיין ווערים און ביי אונז איז נישט געווען קיין פייגען די ערשטע נאכט יו"ט, כ'האב עס סייווי נישט ליעב. האט מען גשהחייניט אויפן נייעם מעסער. דער מעסער סוחר האט ארויס געשטעלט א גאנצער טיש מיט גרויסע מעסער'ס אויף די גאס, א ערלית'טע וואס גייט פארביי רופטו זיך אן צו די חברטע "דעיר מאסט בי עלאט אויף פייטונג אין דיס קאממינועטי" שחרית דאווענט דער רב'ס איידעם, א גרויסער כל יכול איז ער נישט, די שטימע באגיסט ער צופרי מיט לויזע אייער, שכל האט ער גראדע ווי א חזן, עס זאל נישט אויסגערעדט זיין אבער וויפיל מען האט אים פרובירט מעביר צו זיין שלעפט ער לענגער און זיכט אפיהר ניגונים וואס קיינער קען נישט. דער שווער, א מבין האט אים געזאגט ער זאל אליין עפענען א שוהל'אכעל און זיין געגענט. תיכף נאך שחרית מאכט ער קידוש אויף היימישע געבעקס און פרעגט די ארומיגע צו זיי דארפען נישט אביסעל מזונות. אלע יאר פארגעסט ער נישט צו זאגען אז דאס דאווענען מאכט אים דאס הארץ חליש'ען. אלע וואס זענען עולה מאכען מי שבירך'ס פאר די זוהן און טעכטער ווייב און שוויגער. דער רב מאכט פאר די צדיקי הדור און קרעכצעט ווי איינער וואס וויל זאגען "חוץ אני הקטן איז שוין נישט איבער געבליבען אסאך צדיקים" איך האב אויך געביר'ךט דאס ווייב און קינדער, כ'האב איר געזאגט נאכען דאווענען אז דער גבאי האט גערעדט פון איר ביים לייענען. זאגט זי "ער האט אוודאי געוואלט וויסען אויב די זיץ איז באקוועם, הא?" עס קומען פאר גרויסע מיטונגען ווילאנג מען זאל מאכען פאזע, די מיטונג געדויערט באלד וויפיל דער פאזע. ענדליך רופט ער אויס "מעט בלאזען צוועלף אזייגער". ווייס איך כ'האב צייט צוריק קומען ביז איינס אזייגער. פאר תקיעת שופר זאגט ער אונז אפאר ווערטער, אלע יאר זאגט ער אז ער וויל נישט מאריך זיין ווייל סי'שפעט און מיט דעם ציהט ער אויס מיט משלים און נמשלים אן א עק. איך פרוביר אלץ אנצוקומען נאך אלעמען און צו להכעיס האלט נאך ער ביים אנהויב. דאס איז שוין א טראדיציע, צום דוכענען קריכען די שכינים'ס קינדער אריין צו מיר אינטערען טלית און קיצלען זיך מיט מושילע'ן. דערנאך שיק איך אים אהיים מיט זיין מאמע, זי זאל שטעלן דאס עסען אויפ'ן פייער. זי טרעפט אבער אייביג מיט וועם צו שמועסען און מאכט זיכער אז איך קום אהיים פריער. ביי תשליך פרעגען אלע ווען האט מען ביי ענק גענדיגט? ווי שטענדיג ווער עס האט גענדיגט דער ערשטער דער איז דער געווינער. איך ווארף אריין אלע עבירות אין וואסער פאר די פישלאך. מיט א תפילה צו השי"ת אז דער פיש סוחר זאל נישט כאפען דעם פיש וואס האט אויפגעגעסען מיינע עבירות און צוריק שיקען צו מיר א היים ווי יוסף מוקיר שבת. איך וויל שלאפען אבער זי לאזט נישט, זי זאגט אז עך קען נאך פארשלאפען דאס מזל. כאפ איך נאר א דרימעל אויפ'ן דיוואן. קוים וואס דער ראש השנה איז אדורך די גיטע פריינד הייבען שוין אן דאס איבערבעטונג, די כפרות מארקעט איז שוין אין פולען שוואנג, די גבאים הענגען ארויס צעטלעך ווי מען זאל זיך פארקוקען פאר שבת שובה דרשה און איך פרעג זיך אליין בין איך גרייט אויף יום הקדוש? וועל איך שרייבען א משל וואס מען זאגט נאך פון הייליגען ריזשענער דאכט זיך. געווען אמאל א פשוטע'ר דארף'ס מאן, קיינמאל נישט געווען אין א גרויסע שטאט, נישט געוויסט פון גארנישט חוץ זיינע קיעהלעך און פערד. יארען לאנג האט ער געלעבט באשיידען צווישען זיינע הינער און פעלדער. געשעפט זיין חיונה פון פארביי גייער וואס האבען גענעכטיגט אין זיין פארצייטישע קרעטשמע. מאכט זיך אמאל אז ער פארט אין דערנעבענדיגען וואלד אנגרייטען האלץ אויפן ווינטער און פארבלאנדזשעט אריין דאס ערשטע מאל אין א גרויסע שטאט, דער קאפ שווינדעלט אים ער האט נישט קיין השגה ווי ער איז, וויאזוי איז ער אהין אנגעקומען, ווי גייט מען צוריק צום דארף, ער שמייסט פלינק אויף די פערד, פארט רעכט'ס מאכט א לינק'ס ער זעהט פון די זייט א גרויסער פאלאץ ארום גענומען מיט א צום פון מארמויער שטיין. נישט וויסענדיג וואס דא טוט זיך, אינגאנצען דערשראקען שמייסט ער נאך מער די פערד ביז דער ריט האט זיך צוריסען. א בראך. וואס טוט מען? פלוצים דערזעהט ער א שטריק הענגט אויף די זייט פון מויער, ער טראכט נישט קיין צוויי מינוט נאר נעמט ארויס א מעסערעל און שניידט אפ דער שטריק פון אויבען און אינטען און וויל דערמיט פאריכטען זיין ריט. ער ווייסט אבער נישט, אז דער שטריק וואס ער האט אזוי לייכטזיניק צוריסען, איז באהאפטען ביז אינעוויניג אין פאלאץ, דער קעניג וואס וואונט אין דעם פאלאץ ניצט דער שטריק צו באהעפטען זיין גרויסער וואנט זייגער. דער קעניג פון פאלאץ זעהט אז דער זייגער וואס איז באהאפטען צו דרויסען פון פאלאץ איז פלוצים אראפ געפאלען און זיך צובראכען, מאכט א ויצעקו. מען גייט קוקען און מען זעהט ווי א מגושם'דיגער פויער פאריכט זיין שמייסער מיט'ן קעניג'ס שטריק. מען בינדט אים אין קייטען און מען ברענגט אים פאר'ן קעניג. דער קעניג זעהט מיט וועם ער האט צו טוען, דער פויער ווייסט נישט אז ער איז אין א קעניג'ס פאלאץ ער ווייס ניטאמאל וואס מיינט א קעניג, וואס קען מען אים טוען? זאגט אים דער קעניג, הער אויס, איך זעה אז די ווייסט נישט וואס פאר א זינד די ביזט באגאנגען, גערעכט די ווייסט נישט אז איך בין א קעניג, אמת די האסט נישט קיין אנונג וואס א צער די האסט מיר גורם געווען, איך קען דיך נישט שטראפען פאר'ן זיין א מורד במלכות. אבער זאג נאר, ווייסטו אז דער שטריק געהערט נישט צו דיר? מעג מען גאנבענען? מעג מען צורייסען יענעמ'ס א זאך? דאס ווייסט דאך יעדער קינד. פאר דעם קומט דיר א שטראף. אזויפיל וואלסטו געדארפט אבאכט געבען. א יעדער עבירה באשאפט שלעכטע מלאכים, יעדער זינד איז פוגם אין אלע עולמות און מאכט אן חרבנות אין די וועלטען וואס מיר האבען נישט קיין באגריף, עס ווארפט אום ציגעל פון בית המקדש של מעלה און נאך אסאך הויכע ענינים וואס דער שכל פון מיר קליינע מוריטשקעס דערגרינטעווען נישט, אבער אזוי שרייבען אונזערע רבי'ס. מיר זענען ווי יענער דארף'ס מאן וואס ווייסט נישט פון קעניג און קיינמאל נישט געווען אין א פאלאץ. מיר ווייסען נישט אז מיט א קליינע עבירה'לע רייסט מען איבער א שטריק אין יענעם עק הימעל. אבער יעדער מענטש פארשטייט אז מען טאר נישט זאגען ליגענט מען טאר נישט רעדען לשון הרע, מען טאר נישט פארשעמען קיין שום איד. מען דארף מכבד זין די עלטערען, אפילו א דארף'ס מאן פארשטייט אז יענעמ'ס שטריק טאר מען נישט אפשניידען און פאר דעם שטראפט דער קעניג. אלזא בעטען מיר איבער דעם אייבערשטען פשוט און פראסט פאר'ן זיך נישט אויפפירען ווי א מענטש דארף זיך אויפירען. מיר גייען יום כיפור אין שוהל צו בעטען דעם אייבערשטען אויף אלע פשוטע זאכען וואס מען האט זיך נישט גיט אויפגעפירט. עס אז נישט דא קיין תירוץ צו מצער זיין א צווייטען. אפפאפען א חבר. חוזק מאכען פון יענעם. נישט מכבד זין א עלטערען איד, נישט טוען חסד. השי"ת מאענט און פארלאנגט פון אונז קליינע מענטשעלך זייער ווייניג. און דאס וואס ער פארלאנגט פון אונז איז פשוט אז מיר דארפען עס צו טוען ווייל אפילו אונזער קליינער שכל גיבט אזוי מיט. אלזא זייטשע מיר אלע מוחל, און זאל השי"ת פארגיבען אלע אונזערע זינד הקטן כגדול. אפילו איך דערווייטער זיך פון צו באטאפען די טשיקענ'ס מיט די רויע האנד, האב איך א פארגעניגען צו אבזערווירען די גאסען ווי קינד און קייט באפריינדען זיך מיט די כפרה'לעך און ווערען מיט זיי פאניע בראד. אזוי ווי די באבעס מיט זייערע דינסט שטייענדיג אין שטאל אין דער אלטער היים. איין כפרה איז אריין געלאפען אין א דערנעבענדיגען בעקעריי, א צווייטע איז שיעור נישט ארינטער געלאפען דעם מאנסי באס. צום גדלי'ה, די וויליאמסבורג'ע מאמעס טוען אן די קינדער שבת'דיג, מען מאכט זיי פריש די פיאות, די אינגלעך און מיידלעך אנגעטוען "מעטשינג", מען רופט די חבר'טעס מיט די חב'רטעס חבר'טע און מען גייט מאכען דעם גרויסען טריפ וואס הייסט שלאגען כפרות. ווי עס וואלט געווען מיטעל נאכט, די גרעסטע קערידש שלעפט מען ארויס לכבוד די כפרות צערעמאניע. נאך אין קאנטרי האב איך געהערט ווי איין אידענע ווייזט פאר א צווייטע די מציאות וואס זי האט געקויפט, און זאגט דאס וועט מען קענען אנטוען צו כפרות שלאגען אדער חול המועד. מען שלאגט און פאכעט מען דרייט און קאפעט. איך זעה ווי אן אלטער מאן שלאגט איבער זיין אלטישקע, זי שרייט אז דאס קוויטשעריי פון הין גריזעלט אין די אויערען און טוט איר צוטומלען אז זי קען נישט זאגען די תחינה מיט כונה, דער מאן זאגט זי וועט יוצא זיין צו פארענדיגען אינדערהיים, זי גייט נישט איין און סי יו"ט אינדערוואכען. א אינגעל'ע שטייט אויף א מילך קעסטעל און די הויעכע מאמע בייגט זיך אנידער, דאס געטריי קינד דרייט איבערען טיכעל און לאכט הויעך. ווען דאס הינדעל האט אן געגאסען די מאמע'ן האט זיך דאס געלעכטער אפגעטון. אלע ארומיגע זענען זיך צולאפען. א בחור טראגט א היים פאר די מאמע -די קימפעטארען- א הינדעל אין א גרויסע ברוינע חלה בעג. דער אלטער בחור וואס ארבייט ביי די כפרות פאר 4 דאללאר א שעה ווארענט אים אן ער זאל איר צוריק ברענגען אן א פעלער. "מאך א לאך זי זאל קענען אטעמען שרייט ער אים נאך". אויפען וועג צולעכערט זיך דאס פאפירענע בעג פון דעם רעגען און ער מיז נעבעך טראגען דאס הינדעל מיט די צוויי הענט, דער היט פליעט אים צו יענער זייט גאס, א אינגערמאן דערבארימט זיך און טוט עס אים אן. די כפרות קוויקעריי הערען זיך פון עק וויליאמסבורג ביז אריבער דער בריק, א גרופע קינדער לויפען ארום פון איין כפרה צענטער צום צווייטע, ווען זיי באמערקען אז איינע פארגעסט צו שטויסען, שפרינגען זיי גראד צו מיט א פלינקייט צו אריין כאפען די מצוה, א שטויס צו געבען מיט די לינקע פיס ווי דער רבי אין חדר האט אנגעזאגט. ביז די גרויסע טרייבען זיי אוועק. חנה'לע פרעגט מיך פארוואס די טשיקענ'ס קוואקען אזוי? און אויב זיי האבען שכל אז מען גייט זיי שחט'ן. דערנאך זאגט זי פאר משה'לען, זיכער שרייען זיי אויף די וואס טראגען מיט'ן עירוב. ביי דער כפרות צוזאם-קום שמועסען די אידענע'ס דורך וואס מען האט שוין געקאכט פאר יו"ט, וויפיל סוועטער'ס און קליידער מען האט שוין געקויפט אויף שמחת תורה. אלע זאגען אייניג "איך בין שוין פארטיג". ווי צוויי וואכען פאר פסח, קיינער וויל נישט מודה זיין אז דאס פריזער איז נאך ליידיג, די בהמה וואס דער בוטשער גייט לאזען שחט'ן פאר פלייש אויף יו"ט איז נאך ניטאמאל געבוירען. ווען מען זאל קען אפשטיפען סוכות אויף א וואך ווי מען רוקט פאראויס דעם זייגער וואלטען אלע געשטיפט מיט די צוויי האנד. אבער פאר די גאס זאגט מיין שכן'טע אז זי האלט שוין ביים 7'טען פלאש קאמפוט און די שוועגערען רימט זיך אז זי האלט ביים צוענדיגען די לעצטע שטערען פאר די סוכה. מיין שוויגער - וואס מיינט אז סע גייט מיך אסאך אן- זאגט מיר אז זי האט שוין דער גאנצער יו"ט אין פריזער. זאג איך איר דעמאלס קום איך נישט צו קיין סעודה, כ'האב ליעב פרישע עסען. ווי אלע יאר נעם איך ארויס דאס אמערסטען צוקנייטשער צעהנער פון טאש און דריי ארום דעם קאפ, איך באשטיי אז פרעזידענט העמילטאן אויפ'ן בילד זאל זיין א כפרה, איך גיב אים אפילו א שטויס אויף די גרויסע אויגען ברעמען. וואס א נפקא מיני' צו איך גיב לייזען דעם שוחט צו מיין שכן א כולל אינגערמאן וואס האט שוין פאר 2 יאר צוריק געהאט אריבער 10 קינדער, ביידע צופליקען עס וואס גיכער און ביידע דארף עס וויכטיגער פון מיר. זייט דעם ערשטען טאג ראש השנה בין איך א געתשליך'טער איד, מיט דעם אלעם האב איך ליעב צו זעהן דער ספעקטאל פון תשליך ביי קענט עוועניא א טאג פאר ערב יום הקדוש. ווי אלע גייען צום וואסער מיט פילע טאשען עבירות און קומען אהיים זינד פריי. דאס געדרעהנג איז גרויס, די פאליציי מאכען ארדענונג, מנינים מנחה-מעריב איינע נאכען אנדערע, איינער זיכט צו בארגען א גארטעל, א צווייטער וויל א קאר רייד קיין ניי וויליאמסבורג, א דריטער גייט נאך געלט, א הינט בילט פאר א תיקון, א רוסישער פארקויפט זייגערליך מיט פאלשע בלומען. דא און דארט קומט א רבי'לע און באגלייטנוג פון זיינע 10 הויז בחורים און שמשים וואס שטופען זיך צו זעהן אויב דעם רבין'ס עבירות האבען א אנדערע קאליר. היינט איז פון די טעג אין יאר וואס טייל חסידים ערלויבען זיך דורך צו פארען א רויט לייט און פארקען ביים פייער היידרענג. קינדער קריכען ארויף אויפן צוים און די עלטערען שרייען טאנץ אראפ. א פרומער בחור האט געברענגט אלע פארבליבענע ברעזעל אריין צו ווארפען פאר די פויגעל אין ים. אן אלטיטשקע האט אריין געווארפען דאס גאנצע טאשקע מיט געלד און ברעקלעך אויסגעמישט, זי זאגט אז זי דארף נישט דאס חמץ און שטוב, זי בארימט זיך אז זי איז יעצט רואיגער, זי האט שוין גארנישט קיין עבירות. און דאס וואסער האט נאך דער זעלבער שיף גערוך ווי אלס קינד. דערפאר האב איך זי ליעב. די גאסען ארום זענען פארצוימט מיט פאליציי בריקאדען און אלע גייען צום וואסער מיט'ן ציהל אהיים צוקומען אן עבירות. איך זאג דעם אייבערשטען, ווילאנג דאס וואסער רוישט איז א סימן מיר האבען נישט צופיל געזינדיגט. אזויפיל יארען וואס אידען שליידערען דא אריין דאס גאנצע זינד און מאכען דאס וואסער געדיכט מיט רויטע עבירות און עס איז נאך נישט פארגעקומען א צונאמי אין וויליאמסבורג. א ארטיסטקע פרעגט א אינגערמאן וואס גייט דא פאר, ער זאגט "ווי טרוי דע סינז אין וואדער". א אינגערמאן וואס איז געזיצען לעבען מיר אויפן באן האט געזאגט תשליך אופ'ן בריק. ער פרעגט מיך ווען איך גיי? איך זאג אים איך האב ניט קיין צייט, איך שיק די זינד מיט'ן ווייב, זי נעמט קעער דערפון. ער האט מער נישט גערעדט צו מיר, איך האף ער האט מיך נישט גענומען ערענסט. דער דירה פארקויפער איז ווידער ארויף געקומען מיט א פיקס-פארטיגען פלאן, געמאלעוועט אויף א גרויס ווייס פאפיר מיט בלויע פירקעלאכץ, ער וויקעלט און דרייט דאס איין אין א שיין ביקסעל. ער וויל אונז געבען דעם טעם ווי מיר גייען קויפען א 25 שטאקיגע וואלקען קראצער און מאנהעטען. ער רייצט אן די אויגען און ווייזט ווי עס וועט זיין דער וואש-רום און ווי דער פסחיגער קאך. וואס ער ווייזט נישט, איז די שליסלען צום באנק. און פאר נאך צוואנציג קענט איר האבן א גאר גרויסע פארטש, מען וועט קענען מאכען דערפון נאך א צימער ווען סע וועט זיך אויספעלען מערצעשעם. נאך צוואנציג וואס? צוואנזיג טויזענט, די חכם. מיט דעם האט זיך געשלאסען דער וועכענטליכער באזיך, דערווייל האט ער נישט באוויזען מיך איבערצייגען דאס וויכטיקייט פון קויפען א כאטקע אין וויליאמסבורג פאר 400 טויזענט און טשעינדש. און אפילו ווען יא דארף ער מיר קלאר זאגען וועלכער גיטער איד לאזט אפען דעם סעיף ביינאכט איך זאל קענען ארויס נעמען 100 אלפים מזומן. דאס איז מיין זייט, פרוביר נאר צו כאפען א שמועס מיט די צד הכלה וועט איר זיין איבעגעצייגט אז איך גיב א דעפאזיט און שרייב אינטער קאנטראקט א וואך נאך סוכות. וועלען מער גיין אנגרייטען דעם ווייסען קיטעל מיט'ן וואקסענעם ליכט, דער מחזור מיט די בשמים, דעם טלית זיך איינציוויקלען צו זאגען תפילת זכה און הערען דאס געוויין פונעם רב ביי כל נדרי, זאלען מיר אלע זוכה זיין צו לייגען די הענד אויף די קעפלעך און בענטשען אונזערע טייערע זיסע שעפעלעך דאס יאר און אלע יאר. ביז דער אייבערשטער וועט זיך מרחם זיין און שיקען נאך אונז דעם אדלער ער זאל אונז אויפהייבען אויף איהרע פליגעל און א טראג טוען קיין ירושלים עיר הקודש מקריב זיין קרבנות און הערען דאס שיינע געזאנג פון די לוויים און זעהן די כהנים ביי די עבודה. אמן אויב א גאנץ יאר בין איך נישט אין דער שטאפעל פון עסען גלאט לשם מצוה, אויך נישט פון די וואס זאגען הריני אוכל שלא לשם הנאת גופי. ערב יום כיפור איז פארט א מצוה צו עסען, פשוט עסען ווייל אזוי האט ג-ט געבאטען. איך פרעג די סענדוויטש מאכער'קע ביים רעסטוראנט פארוואס איז די קאווע ארויף מיט א ניקעל? זאגט זי ווייל געז איז ארויף. זי גיבט צו, אז היינט איז א מצוה צו עסען פונקט ווי מצות פסח ביינאכט, זאל איך זיך לאזען באצאלען פאר די מצוה פרייליכערהייט. מען גייט זיך נאכאמאל ווינטשען ביים שוויגער און עלטערען, אלע זיפצען אינטער און ווינטשען א גרינגען תענית. שכינות קאלען ווידער איבערבעטען אז מען האט געלייעט א באטעל מילך צו דזשוס און נישט אפגעגעבען. אינגע פארלעך שלעפען זיך פון איין עק וויליאמבורג צו די אנדערע אריין כאפען א ברכה פון די עלטערען. מען עסט שוין די מפסקת מיט א קלאפעדיג הארץ. די הענד לייג איך ארויף אויף די קעפאלעך פון די נשמה'לאך, זאל דער אויבערשטער אונז גיבען כח זיי צו בענטשען ביז'ן טיפע עלטער ווען זיי וועלען קומען מיט זייערע קינדער און אייניקלעך געזינט און פריש. איך גאלפ אראפ שנעל די טרויבען מיט אבעקאדע איידער דער פייפער צעשרייט זיך, איך טרינק די ניין שלינגעס וואסער, טוה אן די פאפאטשען וואס איך האב נאך פון שטאפיר און מען לאזט זיך ארויס צום שוהל מיט'ן מטה לוי און דער טלית בייטעל. מיט'ן טלית און קיטעל זיץ איך מיר איינגעהילט אינעם קאלטען שוהל אויף די הארטע באנק, פון צווישען די עטרה שטיפ איך ארויס דער שפיץ נאז ווען אלע קרעכטצען ביי תפילת זכה, ווען די אידען וואלטען געזאגט תפילת זכה איינמאל א חודש וואלט די וועלט געהאט א שענער פנים. אלע יאר דאנק איך באזינדער דעם רבוש"ע אז איך קען נאך נישט זאגען די איינגערינגעלטע ביי תפילת זכה. זאל דער אייבערשטער אונז אלע פארצייען. דער רב באווייזט זיך באקליידט און ווייסען ווי א כלה, ער סודות'ט זיך מיט'ן גבאי און מען באשליסט צו שיקען ר' חיים דוב דער פרנס צו עפענען דעם ארון קודש. מען וועקט אים אויף פון זיין דרימעל אבער ער פריידט זיך אז מען האט אים אויסגעקליבען צו דעם בכבוד'יג פאסטען. א כל נדרי פחד הענגט אין די לופט, די אנגעגעסענע שליקערצען שטיהל ארויס די סעודה המפסקת און ציילען אפ וויפיל בלעטלעך עס איז פארבליבען אין מחזור אויף היינט נאכט. די כל נדרי דרשה איז מער ווייניגער די זעלבע ווי דאס לעצטע יאר, אלע קענען דאס שוין אויסענווייניג. אינטער מיר זיצט דאס יאר ר' בערל, זייט פארגאנגענעם שבועות ווען ער האט פארלארען דעם טאטען האט ער זיך היינט צום ערשטען מאל פארגינט א שטיקעל זייף זיך ארום צו וואשען לכבוד דעם הייליגען טאג. דער קיטעל איז אים נאך פוירפעל מיט גרעיפ דזשוס פון פסח. אלע יום כיפור'ס ברענגט ער שמעקעדיגע געווירצען אין שוהל אריין צו זיין פון די מזכה את הרבים, דאס יאר האט ער איינגעהאנדעלט קליינע גלעזערנע באטעלעך מיט פעפערמענט און אמערעטאוי, איין פלעשעל האט געהאט דעם טעם פון שווארצע ליקעריש. א צווייטע פון גרינע ציין פאסטע. ווען עס איז נישט יום הקדוש וואלט איך געברענגט פון די פרוי'ס קאבינעט אביסעל ספאק-ליז-קאליברוין, זאלען אלע אידען הנאה האבען. איטליכע האלבע שעה שיקט ער ארויס זיינע אינגלעך צו טיילען שמעק פאר אלע מתפללים. דאס גאנצע שוהל ווערט פארוואנדעלט מיט שארפע ארוימע, אלע זענען מבינים אויף די טאבאק, מען שמעקט אריין ביז די געהיסאכטץ הייבט זיך אן אויף א גרויס פארנעם. די קינדער לייגען טאבאק אויף פאפיר און דאס גאנצער שוהל שמעקט ווי א קרעטשמע אין דער אמאליגע צייט. א באזינדערע מערכה האט ער מיט'ן אתרוג אדער לימאנע וואס ער שטיפט אריין בשמים נעגעלעך און אלע זייטען עס שמעקט פון קטורת, איך האב אים געבעטען ער זאל מיר פארקויפען דעם אתרוג איך זאל קענען דערמיט שלאגען די ד' מינים איז ער געווארען אינגאנצען בשמחה. ער איז פון די וואס נעכטיגען און שוהל. ווי דער "קאונט-דאון" צום ספאטניק, ציילט ר' בערל'ס בחור'ל חיים ווילאנג עס איז ביז'ן זמן פון מוצאי, יעדע שעה רוימט ער מיר אריין אין אויער נאך 5 שעה, נאך 4 שעה פארבליבען, ביי נעילה זאגט ער שוין נאך 20 מינוט, נאך 4 3 2 און מען בלאזט שוין די תקיעה און מעריב'ט מיט גרויס שמחה. דער שאטעל הויבט זיך צום ספעיס, ער לויפט ארויס פון שוהל ווי א אפגעביסענער פון א שלאנג ווען ר' בערל שרייט אים נאך גרייט אן די הבדלה. א סוכה'לע א שיינע, עס איז נישט מיינע. מען שטעלט אויף א ברעט און עס פאלט אנידער, איך מאך א שלאק עס פליהט אריבער צום פארטש פון שכן יענע זייט גאס, איך רעד צום אויבערשטען קלארע דיבורים, ווילסט א סוכה? שטעל אפ דעם ווינט! ווילסט איך זאל שאקלען לולב? שיק צו א שיינער ארבעה מינים אן קונצען, און ער הארכט זיך צו צו מיר. פון אלע עקען גאס הערט מען די האמער קלאפערייען ביז פארטאגס. די סוכה ווערט פארטיג צום זמן, אויפגעהאנגען די אתרוגים מיט עפעל, די האניג גלעזעלעך מיט מעהל. שטערען'ס איינגעוויקעלט אין פלאסטיק. די קראצמעך לייט'ס בלינקען ארום די סוכה סיסטעמאטיש. דער ווינט בלאזט אלעס אוועק אפילו די געלט פון טאש פליהט ארויס איידער איך קען זי אפציילען. מיין מנהג פון זייט די חתונה, איז צו קויפען אן אתרוג און לולב אויפ'ן אויסקוק, וועלכער אתרוג עס קוקט אויס שיין, קאלירפאל און רונדיג, שמאל פון אויבען אן א בייכעל, ווערט מיינער. דער ערשטער לולב וואס שטייט גראד, איז דיק און לאזט זיך שאקלען, בין איך א קונה. איך שטעהל זיך נישט אויב ער האט א פלעק וואס קיינער באמערקט נישט, א קריץ וואס מען קען נישט זעהן נאר מיט שפאקטיווען. עס שאדט נישט אז דער לולב איז געשפאלטען דא צו דארט, דער עיקר עס זאל אויסזעהן ראש הקהל'יש. אן אתרוג מעג זיין אן קיין שום פינטעל אויב עס איז קרום קוקט דאס אויס ווי א באנאנע, איז עס צוביילט פון די זייטען מעג ער זיין פלעק-ריין איך דארף אים נישט. א לולב מעג זיין פארמאכט און כשר אפילו פאר די בריסקע אויב עס איז פיצינקע אדער אויסגעדארט הייסט ער נישט ביי מיר א שאקעל-באר, איך דארף אים נישט. און דערפאר געדויערט מיר גאנצע 10 מינוט דאס קלייבען די ארבעה מינים. און איך פיהר זי ביי די הושענות ארום דעם באלעמער רינג ווי א דער גביר פון שטאט. איך גיי אויף דער גאס צו האנדלען פרישע נוי סוכה, ערשט קויף איך 5 קיישעלעך פאר א דאללער צו בינדען דעם לולב. דערנאך שאף איך איין א פסול'ן ארבעה מינים פאר מושי'לע. א ליבאוויטשער בחור שטייט מיט א גרויס רענצעל אין פארקויפט אתרוגים מיט פאלשע טרויבען, הדסים מיט בליטשקעדיקע נוי סוכה, איך פרעג אים וויפיל וועל איך קריגען פאר א גלאטען צוואנציגער, ער זאגט ער גיט מיר אוועק דאס גאנצע רענצעל פאר א הינדערטער ער איז אויסגעשעפט און הינגעריג, און האט נישט מער קיין כח צו שטיין אויף ליע עוועניא אין דער גאס רעגען. ער פארציילט אז ער קומט פון כפר חב'ד און האט נישט ווי יום טוב צו מאכען, איך האב אהיים געברענגט עסען צו אונז אין די סוכה, ער האט געזאגט אז ער האט אין זיין לעבען נישט געגעסען אזוינע געשמאקע מאכלים ער וויל ביי אונז בלייבען ביז נאך סוכות. און שוהל האבען מיך די חברים מקנא געווען מיט מיין סוכות'דיגען אורח. די ליכט ברענען שוין אין די סוכה, דער בענקעל אויבען אן איז גרייט פאר אברהם אבינו, ער זאל נאר קומען. און מען לאזט זיך אין שוהל אריין צו הערען פון אלע מתפללים זייערע מעשיות וויאזוי שווער עס איז אנגעקומען דער סוכה געבויעכטץ, א מאנגעל און לולבים, די שוויגער האט א קליינע סוכה, דער בעה"ב צאהלט נישט אויף יו"ט. אין די סוכה הערען מיר אלע יאר די נייע ניגונים פון די שכינים, די געשרייעריי פון די מאמעס, ברענג אריין לעפלעך, טראג ארויס די טעלער, כ'האב נישט קיין פלאץ צו זיצען, די זיפ איז קאלט, די סאדא האט זיך אויסגעגאסען, מען האט פארגעסען די האניג. אא"וו. איין פזמון זענען מיר געוואונט צו הערען אלע יאר פון די שכנה אינטען, "מרדכי מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק", פון ווען ער איז געווען 3 יאר ביז איצט וויל מענדל מאיר נישט זיצען שיין. מושה'לע ווארט שוין מיט א שמייכעל זייט די ערשטע נאכט סוכת אויף די געשריי, עס האט נישט געשפעטיגט צו קומען. נאך די פיש הערט זיך דער בת קול קלאר און דייטליך "מענדעל מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק" און מיר אלע פלאצען אויס אין א הילכיג געלעכטער. אפאר מינוט דערויף "מענדל מאיר עס אויף דאס פלייש ווייל די כאפסט א פראסק" דער כולל אינגערמאן פון אויבען האט אויך דאס יאר א נייער ניגון אויף אתה בחרתנו. לישב בסוכה האט ער געזאגט מיט א געשטיקט קול און צו מיין אושפיזא האט ער געשיקט מיט זיין מיידעלע צוויבעל קיגעל מיט ביער, כ'האב ביידע נישט ליעב. די גרינפעלד'ס האבען זיך אסאך אנגעהערט מיט שוועקי ווייל נאר זיינע ניגונים זינגט מען דאס יאר. איך שריי אריבער צו מיין חבר און שכן אז ער מען קען בענטשען מזומן ער ענטפערט נישט, זיכער איז ער שוין אינטער די דאכענע. כדי מען זאל נישט אויסטוישען דעם רב אינטערען טלית מיט איינעם פון די אנדערע מתפללים , שאקעלט דער רב אונזערע מיט 6 אדער 10 הדסים, שלעפט דאס שווערסטע אתרוג. סוכות איז ביי אים גאר א געהויבען יום טוב, ער סערווירט זיין געמיינדע מיט שטאלץ. פארציילט סוכות'דיגע מעשה'לעך פון צדיקים, גלעט די קינדער אין די בעקעלאך, ביי הלל זינגט ער א ניגון וואס דער טאטע זכרונו לברכה האט מקובל פון זיין עלטער זיידען אז די לויים האבן דאס געזינגען אין צווייטען ביהמ"ק. די הושענות, אוי אויף די הושענות ווארט ער שוין זינט פאר א יאר שמיני עצרת. טייכען טרערען קייקלען זיך אראפ אויף זיין גאלדענע בארד פון גרויס פרייד אז דאס גאנצע שוהל ווארט אויף אים צו זאגען איטליכען הושענה אין די קליינע קינדער שטייען אויף די בענק צו כאפען א בליק וויאזוי דער רבי טראגט דעם ספעציעלען הושענה זאגער אין איין האנד, און די 4 מינים אין די אנדערע. יעדער הושענה למענך זאגט ער שטייט ווי איינער וואס האלט אן א הייסער טעלער זיפ מיט א פעסטקייט. די רעבעצין שטייט פון ווייבער שוהל מיט'ן טאשטיכעל און פארלאזט נישט ווייניגער טרערען אז דער טלית זאל זיך נישט אראפ גליטשען און די נאז זאל אים נישט קראצען, אלעס זאל דורך גיין מיט'ן רעכטען פיס ביז די ענדע. מעכיל דער חזן דאווענט היינט אויך זייער רואיג, קענטיג עס ווארט אים אפ פיינע בהמה פלייש אינדערהיים. צו דער זעלבע צייט באקוקען אלע די אנדערענ'ס אתרוגים, ווי עס וואלט געווען א אתרוגים מארק, אויב האט איינער א שיין אתרוג טוען אים אלע קאמפלימענטירען, איך וואלט אויפגעשריבען אויפ'ן אתרוג ביקסעל אין ענגליש. "דאונט דזשאדז מי ביי דע אתרוג". מען זאגט שוין למען דעת דער גבאי האט שוין פארקויפט אלע עליות און מושה'לע דערמאנט זיך צו שאקלען לולב. איך שיק אים צו די סוכה מיט'ן אתרוג אין איין האנט, דער לולב אין די צווייטע איך ווארען אים אן ער זאל עס צוריק ברענגען גאנץ און קיינעם נישט אויסשטעכען דערמיט די אויגען, זאגען ערליך די ברכה מיט'ן שהחיינו. 15 מינוט דערויף איז ער צוריק אן דעם לולב ער האט עס איבערגעלאזט אין די סוכה ווען א אינגעל האט אים גערופען קוקען אויב עס איז דא באווארפען'ס אין ווייבער שוהל. דער שמחת בית השואבה האט זיך שוין אייגענטליך אנגעהויבען זונטאג פאר יום טוב, ווען איך האב נישט געפענט דאס געשעפט (מיין ביזנעס) זונטאג און נישט ערב יו"ט, אזויפיל מעג איך דאך טוען אז מען גיט מיר איבער די הערשאפט אויף א פאר וואכען. די מיטארבעטער ווילען איך זאל בלייבען בעה"ב כאטש ביז נאכ'ן חנוכה באונעס. מיר האבען אנטייל גענומען אין דעם שפאציר אויף די וויליאמסבורגע גאסען און אריין געבליקט ביי אלע רעבעלעך אין די סוכה, מאנכע האבען גרויסע שטערען וואס די חסידים האבען מנדב געווען, זיי שרייבען די נאמען און מאמע'ס נאמען דארינטער. איין רעבעצין וואס האט געשמעקט אז מיר קומען נאר זעהן צו מען שלאפט שוין דארט איז אונז נאכגעלאפען פרעגען צו מיר ווילען נישט הייסע טיי. הוח"מ זענען מיר געפארען קיין בארא פארק און קראון הייטס צו זעהן וויאזוי אידען זענען מקיים דעם ושמחת בחגיך, אלע רביים פירען ב"ה גרויסע טישען איינער מער צוקיקער'ס איינער ווייניגער פלייש. איינער טיילט הייסע קיגעל א צווייטער הייסע לאקשען. דער עיקר מען לאזט זיך קאסטען רבבות צו זיין דער שמועס אין גאס "דער באקארעסטער רבי האט די שענסטע סוכה און די פארענטשעס זענען פיל מיט היטען. די ווענט זענען באהאנגען מיט צוציענדע בילדער פון אלטען רבינ'ס הויז און גארטען, און פון זיין באבע'ס מציבה, אלעס הענגט אויסער פון סוכות. איך זעה ווי א טאטע שטיפט אריין א קליין שטיקעל קיגעל פאר'ן 3 יעריג אינגעל אין פיסקעל און זאגט "עס מענדי סי שריים פון רבי'ן" געחל המועד האט מען אין בראנק'ס זאא מיט אסאך היימישע פענימער און ווייסע זאקען, ווייל דארטען האבען די קינדער אויסגעוועלט. שטייענדיג אין די ליין פרעגט א אידענע צו מיר האבען פלאטץ פאר איר מיט די משפחה אהיים צופארען. א צווייטער איד וויל וויסען אויב עס איז דא א סוכה ערגעץ ווי. א דריטער וויל וויסען אויב די קאטען קענדי האט א השגחה. ב"ה אידען האבען אלס צו זארגען. דער זיידען העמדעל איז געווען נישט קשה, היבש סחורה איז געבאקען פון פאר פסח. שמעלצער וועט קיין דארדזש קלאאני קיינמאל נישט זיין, אפילו אין קומענדיגען גלגול. אז ער וועט זיך אביסעל מער משוגע מאכען האט ער א שאנס צו ווערען היוא גרענד. חנה'לע איז מיטגעקומען, די קינדער האבן אלע הנאה געהאט, מיט א גיט געפיהל אז איך בין מקיים א בפירוש'ער שולחן ערוך חיים אדם לשמח את אשתו וביתו. אז ביי זיי איז דאס א שפיעל גייט מען צום שפיעל. וואס העט איך געטון ווען זיי ווילען פארען קיין סעמאליע. מען קויפט שוין הושענות פאר די גאנצע משפחה, די וואס שלאגען מיט איין כפרה פאר די גאנצע משפחה קענען לכאורה קלאפען מיט איין הושענה. דער הימעל טוט זיך איר'ס, באגיסט אונז מיט עמערס וואסער, ווי נאר די סכך טריקענט אויס קומען די וואלקענעס צוריק, ווען און ווי זי טרעפט א לעכעל אין שלאק קומט זי אריין אין די סוכה ווי אלטע גיטע פריינט און יאגט אונז ארויס צום שטוב אריין. דער ווינט בלאזט אוועק דעם שטריימעל און באלד גריסט מען זיך מיט א גיט קוויטעל. 1745461ec94a78df57370dd96b2bacac791a6f99 314 313 2007-08-24T14:55:29Z imported>חכמולוג 0 מסיר את כל התוכן מדף זה wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 קיינציקלאָפעדיע:געמיינדע 4 32 32 2007-06-07T21:21:42Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: הנהגות פאר מענער מקוה איך האף אז די אלע וואס לייענען דא גייען אין מקוה טעגליך (אדער לכה"פ כמעט טעגליך...)... wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 91afe7e62f35a284ae710405464ab4fca97fd17e 280 32 2007-08-24T14:56:25Z imported>חכמולוג 0 מסיר את כל התוכן מדף זה wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מקוה 0 43 316 2007-06-07T21:21:42Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: הנהגות פאר מענער מקוה איך האף אז די אלע וואס לייענען דא גייען אין מקוה טעגליך (אדער לכה"פ כמעט טעגליך...)... wikitext text/x-wiki הנהגות פאר מענער מקוה איך האף אז די אלע וואס לייענען דא גייען אין מקוה טעגליך (אדער לכה"פ כמעט טעגליך...), איז נעמט עטליכע מינוט, און לייענט ווי אזוי זיך אויפצופירן אין מקוה, און גיט דאס איבער אייערע חברים, "ספרעד דע ווארד"... א) קומסט אן אין מקוה, מוזט נישט רעדן. אויב ווילסטו יא עפעס רעדן, שריי נישט הויך, נישט יעדער מוז וויסן וואס דו האסט גע'חלומ'ט ביינאכט. ב) טוה זיך אויס איידל, מאך זיכער אז דו פארנעמסט נישט א גאנצע באנק. רעכן זיך מיט א צווייטן. ג) ס'איז נישט קיין שיינע זאך זיך צו נעמען קראצן די הויט פון די פוס בפני כל קהל עם ועדה. ס'קען פארעקלען מענטשן. ד) אויב ביסטו נישט ריין אדער פארשוויצט, נעם א שאוער בעפאר דו גייסט זיך טובל'ען. אנדערע אידן מוזן זיך נישט טובל'ען אין דיינע שמוץ. ה) אין בור, דריי דיך אויס צו א וואנט און פארברענג ווי אזוי דו ווילסט. ו) בשעת דו טובל'סט זיך, טוה עס רואיג. א גרויסער עולם, ווען מ'טובל'ט זיך, הייבט אן די וואסער צו שטורעמען מיט מעכטיגע כוואליעס... וואס שפרינגסטו אזוי? פארוואס דארפן די אנדערע מענטשן זיך ווארפן רעכטס און לינקס ווייל דו ווילסט יעצט זיך טובל'ען מיט גרויס התלהבות? צו מאכן א טעסט ווי אזוי דו ביסט, גיי אין א רואיגע מקוה און גיב צוויי-דריי טבילות, און הייב אויף דיין קאפ און קוק זיך אום. איז די וואסער נאך אלץ רואיג ווי בעפאר, אדער עס האט זיך צושטורעמט? אויב איז די וואסער צעווילדעוועט, דאן דאפסטו זיך אויסלערנען טובל'ען! ס'איז ידוע דער הייליגער ר' ישראל סאלאנטער ז"ל מייסד תנועת המוסר האט אמאל געזעהן א מענטש לויפן פארטאגס צו סליחות, אויפן וועג לויפנדיג האט ער אריינגעהאקט אין עטליכע מענטשן, צובראכן און שאדן געמאכט יענעמ'ס כלים, און געשריגן אויף מענטשן וואס האבן אים געשטערט זיך יאגן, האט ר' ישראל געזאגט אויף דעם מענטש אז יצא שכרו בהפסדו, ער האט מער שאדן געמאכט ווי אויפגעטון. אנדערע מענטשן דארפן נישט ליידן אז דו ביסט אין גרויס התלהבות! ז) עס איז כדאי זיך אפווישן אין דעם באד צימער און נישט אינעם צימער ווו מען טוט זיך אויס/אן, ווייל די וואסער וואס טראפעט פון דיר מאכט א שרעקליכע העקלאפטיגע בלאטע. ווישסט זיך אפ מיט דיין האנטוך, פיין און וואויל, אבער אויסבלאזן די נאז דערין איז שוין נישט קיין שיינע זאך. קודם כל קען דאס פאר'מיאוס'ן ביי מענטשן; דערנאך, אנדערע מענטשן קענען נוצן דיין האנטוך אויף דער ערד נאכדעם וואס דו פארלאזט דעם מקוה (כנהוג אצלינו), נו, מה דעלך סני לחברך לא תעביד, דו וואלסט זיכער נישט געוואלט אריינטרעטן אין יענעמ'ס אויסגעבלאזענע נאז האנטוך, טא אויב אזוי טוה דאס נישט פאר קיין צווייטן. פאר דעם קען מען נוצן טישאס אדער טוילעט פאפיר. בפרט אין מאנכע מקוואות ווען דו האנטוכער גייען אויס נוצט מען איבער "גענוצטע" האנטוכער... קאמענטארן זענען איבריג. המשך יבא... איר קענט צולייגן הלכות, הגהות, אדער פירכות! 91afe7e62f35a284ae710405464ab4fca97fd17e יום העצמאות 0 44 317 2007-06-07T21:23:37Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: '''הלכות יום האצמעות'''... הל' יום העצמאות מהדורה בתרא בעזה"י א. מצוות הנפת הדגל, מצווה חביבה ואהובה היא ... wikitext text/x-wiki '''הלכות יום האצמעות'''... הל' יום העצמאות מהדורה בתרא בעזה"י א. מצוות הנפת הדגל, מצווה חביבה ואהובה היא על ישראל, וראוי להתאמץ בה עד מאוד, שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ב. נהגו רוב ישראל, לתלות דגל כחול לבן, על בתיהם, שלוש אמות מצד פתחי המרפסות, לפרסם כינון מלכות ישראל בא"י. יש שנוהגים לקבוע את עץ הדגל בברזל ודיבלים, ויש שנוהגים לתלות הדגל באטבים על חוטי המרפסת, ואחד המרבה ואחד הממעיט, ובלבד שיכוון ליבו לאביו שבשמים ולראש ממשלתו שבארץ. ג. המניף בתוך ביתו לא יצא ידי חובה, ויש לו לשוב ולהניף מחדש מחוץ לביתו, שהרי כל ענינו של דגל להתנופף בחוץ על נס, כנאמר "על נס להתנוסס". ד. נשים חייבות להניף, שאף על פי שדרכו של איש לכבוש, ואין דרכה של אשה לכבוש, אף הן היו באותו הנס. ה. חסידים ראשונים נהגו לתלות הדגל מערב ראש חודש, ואנשי מעשה מערב יום הזיכרון לחללי צה"ל, ויש להקל לכל הציבור, להניף את הדגל בו ביום, וזמנו עד יום ירושלים, וכל המשהה את הדגל לאחר מכן עובר על בל תוסיף. ו. מעשה באשה כשרה אחת ב"קרית משה" שתלתה דגל בו ביום, ועף ברוח, ולאחר שעיינתי רבות, נוטה דעתי לומר שיצאה ידי חובת ההנפה, ואינה צריכה לחזור ולשנות. ז. שיעור הדגל לכל הפחות, אמה על שתי אמות, מטעם פירסומא ניסא והמהדרים נהגו לתלות דגל שגודלו שתי אמות על ארבע אמות, ומעשה באחד מגדולי הדור, שתלה דגל שגודלו כחצי מרפסת, ושיבחוהו חכמים. ח. צבע הפסים והמגן דוד בין תכלת לכרתי, ואם צבעם בצבע אחר הדגל פסול, ויש לגונזו. אמנם רוחב הפסים והמגן דוד בדגל שיעורם כ20 סנטימטרים. דגל ארוך שתולים על הבנינים, אעפ"י שאין לו מגן דוד - כשר, מכיוון שניכר בו שנעשה לשם מצוות דגל, הרי הוא בכלל דגלי ישראל הכשרים. ט. יוצאים ידי חובה בדגל פלסטיק, והמהדרין בדגל בד צבוע, והמהדרין מן המהדרין בדגל בד רקום. י. ועכשיו רווח המנהג, לתלות דגלון על המכונית, ומנהג ישראל דין הוא, ואין לפרוש מהציבור ויש לתלות בחלון ימין שכל פניות שאתה פונה יהיו לימין. אמנם, יש להסתפק האם גם אוטובוסים ומוניות חייבות בדגל, והמחמיר להניף דגל ישראל באוטובוס תבוא עליו הברכה, ובלבד שלא יריב עם הנהג, ולא ירבה מחלוקות בישראל. ומעשה בחסיד אחד שקנה מכונית ביותר מחומש, להניף עליה דגל ישראל, והעני. יא. מי שיש לו שתי מכוניות, רבו התנאים ויש לו לעשות שאלת חכם, באיזה ראוי לתלות את הדגל. על אופניים או אופנוע, אין להניף דגלון, מפני שאינם ראויים לישיבת קבע. יב. בעניין דגל שאול, כבר פסקו שיוצאים ידי חובה, שנאמר "ואנחנו בשם אלוקינו נדגול", ואעפ"כ יש לכל בן ישראל להחמיר ולקנות דגל משלו בעשרה שקלים, לקיים את הפסוק "איש על דגלו". יג. בדין דגל שנעשה ע"י נוכריים, נהגו להקל ובלבד שיעמוד אצלו ישראל, בזמן רקימת המגן דוד. דגל עם מגן דוד של חמש צלעות, מנהג עובדי כוכבים ומזלות הוא, ויש לשורפו. יד. נשים צדקניות נהגו לתפור שמלות מדגל ישראל, לקיים מה שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ויש למחות בהם, ומכל שכן שאין לתפור בגד-ים מדגל ישראל, מפני ביזוי המצווה. ברם, נהגו לכסות את ארונות הרוגי המלכות בדגל ישראל, ויש למנהג זה שורשים עמוקים בספרים הקדושים. טו. יש שנוהגים לתלות דגל עמא-ריקא לצד דגל ישראל ומנהג שטות הוא. ברם, בעניין תליית דגלי עכו"ם על מבני ציבור, יש להקל משום דרכי שלום. טז. נהגו לתלות תמונות ראשי המדינה וסמל המדינה ודגלונים קטנים במרפסות, וכל המרבה הרי זה משובח, וכן נהגו גבאי בתי הכנסיות לתלות שרשרות נייר, ובהם תמונות הדגל וסמל המדינה, בליל התקדש חג. ומנהגים אלו יש לו שורשים עמוקים בקבלה, כידוע ליודעי ח"ן. יז. דגל שנפל יש להרימו ולנשקו מפני קדושת המצווה. דגל שהתבלה יש לגונזו, ודבר פשוט הוא שאין לעשות עימו כל תשמיש בזוי, מפני כבוד המדינה. ואלו המבזים את הדגל, הרי זו דרך מינות וכל אלו המפרישים עצמם מן הציבור, אפילו הם כמשה וכשמואל, לא יראו בנחמת הציבור. וכל הרואה עובדי כוכבים ומזלות רשעים שורפים דגל ישראל, יש לו להוריד פלגי דמעות על חילול ד' ולקרוע בבגדו, ויאמר "שפוך חמתך על הגויים אשר לא ידעוך, כי אכל את יעקב ואת נוהו השמו". יח. מי ששהה בחו"ל בשהיית ארעי יש לו להניף את הדגל במקומו, ובלבד שלא יתגרה בגויים. אמנם, אלה היורדים להשתקע, שדרים בגלות המרה בדירת קבע, אין להם להניף הדגל, מכיוון שפרשו מהציבור שוב אין עליהם חובת הנפה, עד שיעשו תשובה ויקבלו עליהם עול מלכות ישראל. ברם, אחרי שעיינתי רבות בדבר חשבתי שמא אוחזים הם בתשובת המשקל, כלפי אלו המכונים חרדים היושבים בארץ הקודש ואינם מניפים, ואילו הם נמצאים בגלות ומניפים, ויבואו אלו ויכפרו על אלו, וד' יעשה הטוב בעיניו. הלכות נפנוף המנגל ובו כ"ג סעיפים א. נהגו ישראל לצלות בשרים על האש, ביום העצמאות והוא הנקרא מנגל בפי העם. הגה: ויראה לקנות בשר בהמה, ואם אין לו יקנה בשר עוף. ונהגו להציג בפתחי המרכולים והסופרמרקטים מערב ראש חודש, פחמים, דגלונים ושאר כלים למצות החג, והרי הם בכלל מזכי הרבים. ב. אין לבשל או לאפות, לא בתנור ולא בסיר, ומכל שכן לא במיקרוגל, ומי שלא צלה על גבי גחלים, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצות המנגל לקורבן הפסח שעליו נאמר: "אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ". ג. נהגו למנות אדם חשוב לעמוד אצל המנגל ולנופף, והוא הנקרא "מנופף", לקיים את מה שנאמר בהפטרת היום "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו". ד. כל הבא בצבא ישראל ראוי לבוא בקהל המנפנפים, כנאמר: "דגל מחנה יהודה לצבאותם", והוקשה מצוות מנגל למצוות דגל. לכתחילה ראוי למנות אדם שבא בקשרי המלחמה, ובדיעבד אפשר למנות אפילו טוראי ובלבד שעושה מילואים דבר שנה בשנה. בעניין נוכריים, כל ששירת בצה"ל ראוי לנופף, ואין להסתפק. ה. נשים ששרתו בצבא הקודש רשאיות לנפנף, שאף הן היו באותו הנס, ובלבד שינפנפו בצניעות כיאה לבנות ישראל כשרות. ובנות שירות לאומי, כבר הוקבע ע"י גדולי הדור, שדינן כשירות צבאי לכל עניין, וכל המפקפק הרי הוא מהמקצצים בנטיעות, שמעיז פניו כנגד גדולי הדור. ו. מצווה מן המובחר לעשות מנגל בגולן ובירושלים שנאמר: "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו הר בת ציון גבעת ירושלים". ז. נהגו ישראל לנפנפף בקרטונים ובפלסטיקים, ומנהג בישראל דין הוא ואין לשנות. אמרה לי צדקת אחת שראתה גבר מנפנף במטריה והסתפקתי בדבר, ולעניות דעתי בדיעבד יצא, אבל אין לעשות כן לכתחילה. ח. בעניין מאוורר חשמלי ומייבש שיער הנקרא "פן", ראיתי בכמה קהילות שמדליקים מאוורר חשמלי למול המנגל, ולא יפה הם עושים שנאמר "ינופף בידו". אמנם אם המאוורר קטן ומחזיקו בידו, ראיתי בשו"ת "לב האלון" שנוטה להתיר, וכש"כ מייבש שיער ידני. ט. המנפנף אל ינופף פחות מ20 נפנופים ולא יותר מחמש מאות, בגלל ספק פיקוח נפש. ועל אלו הנוהגים להחמיר היכן שיש להקל כבר נאמר בנביא: " למה לי רוב נפנופיכם, יאמר ד'". י. החכם עיניו בראשו, וישים משקה קל אצל המנופף, לבל יתייבש בשמש ובחום המנגל, משום "ונשמרתם מאוד לנפשותיכם", ועל אלו שלא עושים כן נאמר, "והנה בא היום בוער כתנור". יא. בזמן הנפנוף נהגו יראי ד' לומר: "לשם מנגל מצווה", ומנהג יפה הוא. יב. יש לעמוד בזמן הנפנוף, שנאמר "לעמוד ינופף ידו". ובדיעבד היושב בזמן נפנוף יצא ידי חובה. יג. בזמן הנפנוף יש לנגן בכלי שיר וזמר, והמהדרין יתופפו בדרבוקה, לקיים את מה שנאמר: "וּבְיוֹם שִׂמְחַתְכֶם וּבְמוֹעֲדֵיכֶם וּבְרָאשֵׁי חָדְשֵׁכֶם וּתְקַעְתֶּם בַּחֲצֹצְרֹת עַל עֹלֹתֵיכֶם וְעַל זִבְחֵי שַׁלְמֵיכם" ומי שאין לו כלי נגינה, יצא בשעת הדחק, בשירי עבריים שנהגו הציבור לשיר, ואין להקל. וראיתי כאלו שמדליקים הרדיו, ומשמיעים משם שירים, ולא יפה הם עושים. יד. במנגל חשמלי רבו הספקות, ועיין בספר "נפנופי מצווה" להרב המופלג בחכמה מורנו הרב י. ראוזענבערג, שנוטה לאסור מנגל חשמלי מפני שאינו מעלה עשן, ואינו עושה פחמים, ולהלכה נראה לי לאסור, גם מטעם שאינו אש אמיתית. טו. פחמים ונפנפנים שעשה בהם מנגל, צריך לנהוג בהם כבוד, ואל יזרקם לאשפה. ונהגו אנשי מעשה, להדליק בהם מדורת ל"ג בעומר ובלבד שהנפנף אינו עשוי פלסטיק, שאז ריחו רע לבריות ורע לעולם. טז. מי שעשה מנגל משניצל תירס, טופו ושאר ירקות, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצוות מנגל למצוות קורבן פסח. ועוד שנאמר "והיית אך שמח", ואין שמחה אלא בבשר ויין. הגה: ונהגו קהילות הטבעונים והצמחונים לעשות מנגל מטופו, לקיים מה שנאמר "מה טובו אהלך יעקב", אל תקרי טובו אלא טופו. והנח להם לישראל, ובלבד שישרו את הטופו במים מבעוד יום. יז. יש לעשות מנגל תחת כיפת השמים, בגנים, בשמורות, בפארקים הציבוריים, ובכל במקום שנהגו קהל ישראל להתאסף בחבורה גדולה. ומי שעשה מנגל בדירתו כאילו לא עשהו ולא עוד, אלא שמוסיף חטא על פשע, ומזיק את השכנים בעשן, ועושה את ישראל טרודים ובעלי טרוניות בחג, ועליו נאמר "ויקטרו באהליהם, ויוציאו דיבת הארץ רעה". יח. כל מי שלא יצא ידי חובת מנגל ביום העצמאות, יתגבר כארי, ואל יבוש מפני המלעיגים, ויעשהו ב"יום עצמאות קטן", הוא יום ירושלים ויכוון לצאת ידי חובתו. יט. נהגו לשיר את שיר המעלות במנגינת המנון התקוה ואין לשנות. כ. ידועה המח' בשבת כ"א האם הדלקה עושה מצוה או הנפה עושה מצוה. ואע"פ דפסקינן דהדלקה עושה מצוה "כבתה אין זקוק לה" אפ"ה נהגו ישראל להדליק ולנופף עד שיכלה הבשר. ומצאו סמך ממה שנאמר: "ואִשַם לא תכבה והיו דראון לכל בשר". והנח להם לישראל שאם לא נביאים הם בני נביאים הם. כא. מנהג חשוב לאכול לחם עם הבשר לקיים מה שנאמר : "נותן לחם לכל בשר". כב. פסקו רוב האחרונים שמי שאינו אוכל המבורגר הוי בגדר "מחוסר קציצה" ונבילה טובה הימנו. כג. אותם הנוהגים לקנות בשר מוכן טעות הוא בידם. ויש לחשוש ל"תעשה ולא מן העשוי". ואי אפשר לדעת אם נעשה הדבר לשם מצוה. הלכות כלליות ליום העצמאות ובו י"ב סעיפים א. בענין שנהגו בני ובנות ישראל להכות בפטישי פלסטיק על קדקודי הבריות, אמר כבר הנביא ישעיה: "אִישׁ אֶת רֵעֵהוּ יַעְזֹרוּ וּלְאָחִיו יֹאמַר חֲזָק, וַיְחַזֵּק חָרָשׁ אֶת צֹרֵף מַחֲלִיק פַּטִּיש אֶת הוֹלֶם." וכן כל דבר שמוסיף אחוה ורעות בישראל, רוח חכמים נוחה הימנו, ובלבד שלא יכו מכה, שיש בה ספק פיקוח נפש. ב. ברם, בעניין תרסיס שלג, אף שנאמר "וּמִשֶּׁלֶג אַלְבִּין", יש לאסור באיסור חמור, וכבר צווחתי על דא, שאין לעבור על דברי המלכות שאוסרת ומחרימה תרסיס מסוכן זה, וכן שאין לעשות את ישראל מלוכלכים בחג, ועוד שמרבים מדון וריב בעיצומו של החג הקדוש הזה, ועל אנשים חטאים אלו קרא החכם מכל אדם את הפסוק: "כַּשֶּׁלֶג בַּקַּיִץ וְכַמָּטָר בַּקָּצִיר כֵּן לֹא נָאוֶה לִכְסִיל כָּבוֹד" ג. מיד לאחר תפילת ערבית של חג, נהגו אנשי מעשה שבירושלים תובב"א, למהר ולעלות על הגגות, כנאמר "כִּי עָלִית כֻּלָּךְ לַגַּגּוֹת" בכדי לראות זיקוקין של הר הרצל, ואין מזרזים אלא למזורזים. והמהדרין נהגו לצהול בעת חזיון הזיקוקי די נור. וכל שלא ראה שמחת זיקוקי יום העצמאות, לא ראה שמחה מימיו. ד. נוהגים לאחר סעודת החג לצאת לרחובה של עיר ולשמוח עם העם בבמות לקיים מה שנאמר: "שְׂאִי סָבִיב עֵינַיִךְ וּרְאִי, כֻּלָּם נִקְבְּצוּ בָאוּ לָךְ", ואף שמביאים קוסמים וזמרים ומוצאים דמים רבים, נוחה רוח חכמים מהם שמשמחים את הבריות. והחסידים נוהגים לשוטט בעיר הבירה לקיים מה שנאמר: "סֹבּוּ צִיּוֹן וְהַקִּיפוּהָ סִפְרוּ מִגְדָּלֶיהָ: שִׁיתוּ לִבְּכֶם לְחֵילָה, פַּסְּגוּ אַרְמְנוֹתֶיהָ, לְמַעַן תְּסַפְּרוּ לְדוֹר אַחֲרוֹן." ה. בו ביום, יש לצאת ולראות במצעדים, במטסים, במשטים ובמפגנים של צבא המלך, ולבקר במחנותיהם באשר הם, ואין לחשוש מפני "כוחי ועוצם ידי", שסברא זו דחויה היא, ולהפך, כל המרבה לראות הרי זה משובח, שנאמר: "וַיַּרְא יִשְׂרָאֵל אֶת הַיָּד הַגְּדֹלָה אֲשֶׁר עשה ד'." ולא עוד אלא שמערכות ישראל קרויים מערכות ד' שנאמר: "כי חרף מערכות אלקים חיים". וכל הרואה במערכות ישראל, מובטח לו שיקראו לו למילואים דבר שנה בשנה. ו. נהגו ותיקין ואנשי מעשה להשכים בבוקרו של יום, ולצאת בחבורות של בחורים ובתולות שהגיעו לפרקם, לשוח בשדות, בכרמים, בערוצים ובואדיות של ארצנו הקדושה, לקיים מה שנאמר: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ". ומנהג יפה הוא, שאוחזין במעשה האבות כנאמר: "וַיֵּצֵא יִצְחָק לָשׂוּחַ בַּשָּׂדֶה". ואף שכמה מגדולי ישראל אין דעתם נוחה מתערובות של בחורים ובתולות ביחד, ואף שאין ממנהגי להכניס ראשי בין הרים גדולים, אני הדל אומר להקל היכן שיש צורך גדול, והנח להם לישראל שאם אינם נביאים הם בני נביאים הם. ז. אחד הנוסע ברכב ואחד ההולך ברגל יצא ידי חובת המצוה כנאמר: "וַיִּסַּע אַבְרָם הָלוֹךְ וְנָסוֹעַ הַנֶּגְבָּה." ואין הליכה אלא ברגל ואין נסיעה אלא ברכב. ויש לטייל במרחבי כל ארצנו הקדושה כפי שציוה ד' את אברהם אבינו: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ לְאָרְכָּהּ וּלְרָחְבָּהּ." וכל המקיים מצוה זו כהלכתה, מובטח לו שבזכות המצוה הגדולה, שיזכה להכיר את ארץ ישראל, בחוריה ובתולותיה, ויזכה לבית נאמן, אמן כן יהי רצון. ח. ועתה נהגו מקצת אנשים סכלים מאחב"י לעשות מחלוקות עם הציבור, ולהתאבל על כינון המדינה, ויוצאים בלבוש שחורים שק ואפר לרשות הרבים, בעיצומו של היום הקדוש הזה, ובודאי מנהג השוטים הוא. ועליהם קראתי את הפסוק "חָשַׁךְ מִשְּׁחוֹר תָּאֳרָם, לֹא נִכְּרוּ בַּחוּצוֹת". בתחילה סברתי שמא אינם מהעם היהודי כלל, והם צאצאי הערב רב שעלו ממצרים, ולאחר שעיינתי רבות בדבר, סובר אני שהם בני בניהם של אלו שפרשו מהציבור ולא ראו בצרתו, ועל כן אינם יכולים לראות בנחמת הציבור. ואני אומר שהם כתינוקות שנישבו בן הגויים, שמחזיקים מעשה אבותיהם בידם, שיש לקרבם לדת האמת בעבותות של אהבה, לבקש רחמי שמים עליהם, ולעשות שלום בינם לבין אביהם שבשמים ואחיהם שבארץ, בנועם, במתק שפתיים ובדברים רכים המשברים גרם. וכל המציל נפש אחת מישראל, כאילו הציל עולם ומלואו, ועליו נאמר: "וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים". ט. בשנת היובל נהגו לעשות שני ימים טובים של יום העצמאות. אחד כנגד זכור והשני כנגד שמור. ואם יצא יום שני של יום העצמאות ביום ששי, הרי הוא יום עצמאות משולש, ומקצת דיני יום העצמאות נוהגים בשבת, כמו שראיתי לצדקת אחת שהדליקה נרות שבת בצבעי תכלת ולבן ויפה עשתה, וכל הרוצה להוסיף בדברים אלו - הרשות בידו. י. דבר פשוט הוא שאין לעשות מלאכה ביום העצמאות, וכל העושה מלאכה הרי הוא בכלל "המבזה את המועדות" ואינו רואה סימן ברכה בעמלו. ברם, ביום עצמאות שחל בערב שבת, יש להקל לבעלי החנויות לפתוח חנותם, בכדי שיוכלו אחינו בני ישראל, לקנות כל צרכי שבת ולקיים ו"קראת לשבת עונג". יא. נהגו כל אלו שיש בהם ריח של תורה, לעלות לרגל ביום העצמאות לראש המדינה, ואל השרים היושבים ראשונה במלכות, ואל שרי הצבא. ויש לעם ללמוד ממנהגיהם הטובים וללכת בדרכם. וכל הזוכה לראות פני ראש הממשלה עין בעין ולדבר איתו פנים בפנים, מעלה עליו הכתוב כאלו ראה פני שכינה, ומובטח לו שניצול ממרעין בישין ומדינים קשים בכל אותה שנה, ולא זו בלבד, אלא שזוכה לדברים הרבה, ועליו אמר ישעיה הנביא בנביאותו: "מֶלֶךְ בְּיָפְיוֹ תֶּחֱזֶינָה עֵינֶיךָ". יב. נהגו ישראל לקיים חידון תנ"ך עולמי ביום העצמאות, לתינוקות של בית רבן שהגדילו, ולחלק להם פרסים ומתנות כדברי הרמב"ם, ומנהג החכמים הוא, שמרבים, מגדילים ומאדירים תורה בישראל, וכל הרואה את החידון לפחות שלוש פעמים בחייו, ואפילו בטעלעביזיא רחמנא ליצלן, ד' ישמרנו, מובטח לו שהוא מנוחלי עולם הבא. וכן נהגה המלכות לחלק פרסים בטקס רב רושם בתיאטראות ירושלים, לעוסקים עם הציבור באמונה, ואף על פי שנאמר שהקב"ה ישלם שכרם ולא בשר ודם, מלכות ישראל שאני, שכן נאמר בשלמה "וישב שלמה על כסא ד'". '''סדר ההגדה ליום העצמאות''' ! חובה לקרוא ! סדר הקערה יניח במרכז 3 פיתות, ויסדר מסביבן חומוס, טחינה, חצילים ומטבוחה. מקדשים על כוס קולה דיאט מה נשתנה? מה נשתנה החג הזה מכל החגים? שבכל החגים אין אנו מנפנפין אפילו פעם אחת, החג הזה, החג הזה – שתי פעמים! שבכל החגים אנו אוכלים חמץ או מצה, החג הזה, החג הזה – פיתה ולאפה! הא-לחמ-ניא הלחמניה שאכלו אבותינו היא כלום לעומת הפיתה שאנו אוכלים ביום העצמאות. ובמוצאי חג הפסח כולנו באבולעפיה. ולשנה הבאה בירושלים, במאפיית אנג'ל. כנגד ארבעה בנים דיברה תורה: חכם - זהו הלפלף שמשתתף בחידון התנ"ך, וכן זה הנשאר בבית ורואה טלוויזיה כל היום (והמהדרין מסתכלין רק ב"הלהקה" וב"חסמב"ה") רשע – זהו השואל "מה הנקניקיות החריפות האלו לכם?" לכם ולא לו. ואף אתה הקהה את שיניו ותן לו סטייק חרוך ושרוף. (לו היה שם, לא היה נגעל). ושאינו יודע לטעום – את פתח לו והכנס לו את השיפוד ישר לפה. (במקצת קהילות מוסיפים: שאינו יודע לשאול – זהו חמיצר, אשר בכל יום עצמאות משגע את כל המדינה בשאלותיו, חידוניו ומטמוניו). ותם – זהו הישראלי הממוצע, עם הגורמט והשרשר, אשר עושה מנגל בפארקים ובאיי תנועה, במכנסיים מופשלות קימעא, עד שרואין לו את קצה החריץ של התחת. אלו עשר המכות שנביא למי שיתפוס לנו את המקום של המנגל, ואלו הן: כאפה, צ'אפחה, ראסיה, נוגרה, בומבה, לאטמה, בעיטה, גינגה, שטוזה, אגרוף למוח. ורבי יהודה היה נותן בהם סימנים כחולים. כל שלא עשה שלושה דברים אלו ביום העצמאות, לא יצא ידי חובתו. ואלו הם: מנגל, צפיה בחידון התנ"ך ותליית דגל על חלון המכונית. דיינו אילו יצאנו מהבית ולא היינו נוסעים למנגל – דיינו אילו היינו נוסעים למנגל ולא היינו נתקעים בפקק – דיינו אילו היינו נתקעים בפקק ולא היינו רעבים – דיינו אילו היינו רעבים ולא היה לנו בשר בצידנית – דיינו אילו היה לנו בשר בצידנית ולא היינו שמים אותו בפיתה – דיינו אילו היינו שמים אותו בפיתה ולא מורחים אותה קודם בחומוס – דיינו על אחת כמה וכמה, שהיה לנו גם טחינה, וסלט חצילים, וצ'יפס, וחמוצים, ועוד כמה סוגים של קבב והמבורגר – שעלינו להודות, ולהלל, לשבח ולפאר את היום בו יצאנו משיעבוד לשיפוד, ומהרס לכרס, על כל אותן אלף אלפי הקלוריות שנוספו לאבותינו ולנו. וינפנף בקרטון מעל לגחלים ביד חזקה ובזרוע נטויה בזווית 90 מעלות. ובמקצת קהילות מוסיפים: על (פיתה) אחת כמה וכמה, סוגים של שיפודים. וכל המרבה הרי זה משובח... והיא שעמדה ותיבלה את הבשר בכל מיני תבלינים, ועשתה אותו מה זה טעים. שלא אחד בלבד עמד ליד המנגל לכלותו, אלא שכולם באים ורוצים עוד. צא ולמד ובקהילות אחינו בוחרי ש"ס גורסין: תצא בחוץ! מנגל זה שאנו אוכלים, על שום מה? על שום קורבן יום העצמאות שהיינו מקריבין לו בית המקדש היה קיים, כדבר שנאמר: "עוד היום... ינופף ידו". כמה מעלות טובות לפחמים של המנגל? מינימום 230 מעלות צלזיוס, עד שהגחלים תהיינה לוחשות. דם ואש ותמרות עשן (ינקה היטב את הכבד, יניח מעל האש ויצלה עד שיעלו תמרות עשן) מעשה ברבי פולי הגששי, ורבי שייקה הלוי, ורבי גברי הבנאי, שהיו מסובין בבית החייל ומספרין במערכונים כל אותו הלילה, עד שבא פשנל ואמר להם: רבותינו, גבעת חלפון עדיין לא עונה. אמר רבי אורי זוהר: הרי אני כבן שבעים שנה ועדיין לא זכיתי שישודר הסרט "מציצים" בפריים טיים, בליל יום העצמאות. (מחכים מעט עד שייפסקו הזיקוקין ואוכלין את השיפוד בהסבה) שפוך חמתך כל אחד מהמסובים נוטל בקבוק קולה ושופך על חמותו. כי לו נאה, קילו בשר עגל קילו פרגיות 2 קילו שישליק חצי קילו סלטים חד גדיא דזבין אבא בתרי זוזי ובא הבן, ושחט את הגדיא, והדליק את המנגל, וצלה על האש, והכניס לפיתה, והוסיף סלטים, ואכל בתאבון גדול שיספיק לו עד יום העצמאות הבא! אחד מי יודע? שבעה סוגי סלט ששה שיפודים חמישה קבבים ארבע פיתות שלושה סטייק עין שתי כנפיים אחד מנגלינו, מנגלינו מנגלינו, מנגלינו שמריחים בכל הארץ! f5248ce7caef204dccef4ba590d518876c107afa 318 317 2007-08-24T09:11:29Z imported>חכמולוג 0 מחליף את הדף עם 'כתבו יידישקייט' wikitext text/x-wiki כתבו יידישקייט 99dd311a66cfda58d2d565dce51ea65616c07eb7 קטלא קניא 0 45 320 2007-06-07T21:24:22Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: מכתב לגדול א´ לכבוד האי גברא רבא יקירא מגדולי הל"ו בלאגערס שבדורינו, כבוד שמו תפארתו, הידוע לשם ולתהלה... wikitext text/x-wiki מכתב לגדול א´ לכבוד האי גברא רבא יקירא מגדולי הל"ו בלאגערס שבדורינו, כבוד שמו תפארתו, הידוע לשם ולתהלה, עטרת ראשינו ומצנפת קדקדותינו, שטריימל, נרו יאיר ויפרח כשושנה ויציץ כלבנה את קולך שמעתי בגן ואירא כי ערום אנכי, ואיך אבא ערום ממצוות וערטילאי ממעשים טובים, ומי עוד יודע מך ערכי כמוני אשר זה ימים כבירים לא שמתי עטי למילי וקונצי לאמרי פי, אולם כידוע נתגלה לי בחזיון לילה בשבת קודש פרשת שמות בשנת הבצורת על אודות המעשה אשר אירע להרבני החסיד ר´ אפרים מוויליאמסבורג יע"א אשר סיפרתי זה כמה שנים בקיצור נמרץ וסוד ה´ ליריאיו כידוע, וזה מלפני זמן לא רב ישנתי ואיקץ וחלמתי שנית ובא לפני הרבני החסיד הנ"ל וצעק מרה על אשר קיצצתי בנטיעות וקצצתי ידיו ושני רגליו וכמעט עד שלא פרחה נשמתו צווח ככרוכיא שממש פגעתי בהדיוקנא קדישא שלו וגזזתי צפרניו וגלחתי זקניו ושתי פיאותיו, ואיקץ ותתפעם רוחי כי אמרתי לא טוב הדבר אשר אני עושה ואיך אקצר במקום שאמרו להאריך. על כן אמרתי בלבי לחגור מחגרתי ולשנס מתני ולצבות בטני ולנפל ירכי ואבא ואשנה במגלת ספר לספר מעשה הגדול והנורא הזה ממש מילין במילין לא פחות ולא יותר אלא כמצליף וכמו שסיפרו לי מן השמים בחזיון הגדול והנורא דברים כהווייתן. ועל מה ששאלת על אודות המילה לי"ר בלע"ז דלא ידעי רבנן מאי היא. הלא ידעת אם לא שמעת מהחכם בגויים וויליאם שייקספיר אשר גדולי הצדיקים העידו עליו שהיה בו ניצוץ מנשמת בלעם בן בעור ומספרים על הרה"ק מרוזין זי"ע שאמר על הנסיך בגויים האמלט ´אשר מחזה שדי יחזה´, ובאמצע הופעה כאשר שמע הקושיא הידוע אמר ברוך שכיוון למה שנחלקו בו חכמי ישראל אם מוטב לו לאדם שלא נברא משנברא ותירץ הקושיא בטוב טעם, ובכתבי הר"י שו"ב נמצא שהר"מ מסאווראן כאשר שמע השורות ´האין דם לישראל, והאם עין אין בציון´ אחז בשרעפיו הקדושות וענה ואמר שהמשורר בשעה שחיבר שורות אלו כיון אותן כוונות שהיו לו לבלעם בעת שאמר מה טובו, ורמז לדבר, נופל וגלוי עיני"ם, החכם הנ"ל כתב חרוט על לוח ספר מחזה נורא ממלך זקן ובא בימים ולי"ר שמו אשר בסוף ימיו כאשר בא לחלוק נכסיו בחייו, והוא לא היה מבני בריתנו ולא ידע מהמאמר חז"ל על אודות הכותב נכסיו בחיים וכו´, ונתן כל נכסיו לשתים מבנותיו ולהבת השלישי לא נתן כלום, ולבסוף בגדו בו בנותיו וגם חתניו לוקחי בנותיו בקשרים, והבת השלישי שממנה מנע הכל היא עמדה לו בשעת דוחקו, אולם השתלשלות הדברים גרמו לו שיצא מדעתו וצווח ככרוכיא באישון לילה על גבעה בחוצות העיר ולבסוף צרותיו גרמו לו מיתתו. כמו כן ר´ אפרים היה מלך, מאן מלכי רבנן, איש עברי תמים ולבו שלם עם ה´ ויעמוד השטן על ימינו לטשטש דעתו ולבלבל מחשבתו וגרם לו לחלוק על ה´ ולנסות את ה´ ולשאול היש ה´ בקרבו אם אין וממנה נשתלשלה לנקום נקמה בה´ רחמנא לצלן מהאי דעתא, אולם לבסוף כידוע חזר בתשובה וזכה להחזיר נשמתו לבוראו באחד וכל הפמליא של מעלה יצאו לקראתו להחביאו תחת צל כנפי השכינה זכותו יגן עלינו אמן. המצפה לישועתן של ישראל בקרוב במהרה ומעתיר בעדך כל היום הק´ קטלא קניא נ"ב בשם נאמן ביתו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א, מר"ש חיווה דעתו והביע רצון קדשו להפיץ מעינותיו חוצה, ואם כבודו יכול להרשים כמה מילים בגלולותיו על אודות המעשה אשר נעשה תהיה לנס, ובגל"ל אבות תושיע בנים ודפח"ח. b14065974008785f7d7fd0aff53f3ca044fd0d20 אהרן טייטלבוים 0 40 303 302 2007-06-08T16:42:59Z 209.2.60.97 0 wikitext text/x-wiki אהרן טייטלבוים ר' אהרן טייטלבוים נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין ווילאמסבורג. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 98993ea7c77fb5dcad9470940c76e9453424fa7f 304 303 2007-07-17T22:09:43Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 71aaf8081166589ab26ba62351b848510f777d15 305 304 2007-08-24T09:10:23Z imported>חכמולוג 0 מחליף את הדף עם 'כוסאמאמאאמאא שלו די להיות כאלה גלותיים די נו, הוא שונא את מדינת ישראל די לנהור אחרי הקופיקו ה...' wikitext text/x-wiki כוסאמאמאאמאא שלו די להיות כאלה גלותיים די נו, הוא שונא את מדינת ישראל די לנהור אחרי הקופיקו הזה כוסעמעמעק ערס 7af4835298ecc18b673388c610e57fe3c2af4028 306 305 2007-08-28T12:25:09Z imported>חכמולוג 0 ביטול גרסה 1523 של [[באַזונדער:Contributions/חכמולוג|חכמולוג]] ([[באַניצער_רעדן:חכמולוג|שיחה]]) wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 71aaf8081166589ab26ba62351b848510f777d15 זונטאג 0 46 324 2007-06-13T00:31:01Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: זונטאג - אויך מיר א טאג ווי איך גיי, הער איך כסדר זיך מתמרמר זיין אויף דעם זונטאג. ס'איז אזוי אנגענומען ... wikitext text/x-wiki זונטאג - אויך מיר א טאג ווי איך גיי, הער איך כסדר זיך מתמרמר זיין אויף דעם זונטאג. ס'איז אזוי אנגענומען אז זונטאג איז א שווערע, יבש'דיגע, אנגעזעצטע, זויערע, פארקנייטשטע, צוקוועטשטע, באבאלאזענע טאג. דו איינציגסטע גוטע מליצה אויפ'ן זונטאג, האב איך היינט אונדערפרי געהערט פון א קלוגען איד, וזל"ק: "נאך א מזל ס'איז דא אזא טאג ווי זונטאג, ווען נישט וואלט דאך מאנטאג אויסגעקוקט ווי זונטאג" ודפח"ח נו, שטעלט אייך שוין פאר 'זונטאג ווען ס'רעגנט'! ווי האט יענער געזאגט "ס'איז א בחינה פון א מאנגאליאן ל"ע וואס כאפט א סטראוק ה"י " דער אייבירשטער זאל האלטן דו רעכטע האנט, פלעגט מיין באבע זאגן אזא טאג. איך ווייס נישט אין וועלכען דארף דו פארברענגסט דיין טאג, אבער באמיר איז דער הימל העכערן קאפ פיין קלאר און א שיינע זון שיינט אראפ פון דארטן, און מען זעהט שוין די אידן מיט די אידענעס קומען ארויס צוגיין צום מארק אייינקויפן אביסל פון די טישלעך וואס אלע פּויערן האבן צוזאמען געשלעפט די שאר ירקות פון זייער פארדזשאווערטע כאטקעס און קומען מאכן אפאר גראשן אויף די אידן'ס חשבון, אט הערט מען שוין פון דערווייטנס קומען צוגיין חיים חייקל דער וואסער טרעגער מיט די בלעכענע קאַנעס אויפן אקסעל, ווען הונטער זיך לאזט ער א אויסגעטרעטענעם וועג פון ביידע זייטן אנגעזייט מיט טראפן וואסער וואס טריפן געמיטלעך אראפ פון די צולעכערטע - שוין אמאל געזעהן בעסערע צייטן - קאַנעס , און באלד איז שוין חיים חייקל דא און ער מארשירט זיך אריבער דעם מארק פלאץ מיטן געבויגענעם רוקן באגריסענדיג יעדן מיט א ברייטן שמייכל -ווי צו זאגן איך גיי טאקע מיט א געבויגענעם רוקן אבער יעדער פון אייך דארף אנקומען צו מיר פארן ביסל צו באנעצן די ליפן און זיך אויפ-פרישן דאס פנים- און מארשירט אזוי מיט פארזיכערטע טריט צום פאראויסגעזעהנעם ציהל ווי ער גייט יעדן טאג אזא צייט, דאס איז דאך אונזער באליבטע קרעטשמע און זיך דערכאפן דאס הארץ מיט אביסל זעקסאוניינציגער, פון דער אנדערע זייט דערפל זעהט מען שוין ווי נחמן נטע קומט צופארן מיטן וואגן אנגעפילט מיט געהאקטע שטיקער האלץ גרייט אז אלע דארפס לייט זאלן זיך קענען אנגרייטן פארן קומענדיגן ווינטער וואס קלאפט שוין אט אט אויפן שוועל, אזוי פארענדיג אויפן וואגן ברומט ער זיך אונטער א תנועה'לע אויף ממקומך -איי טראכט ער (און דמיונ'ט ער) באזיך, ווען דער גבאי אין שניידער שוהל וואלט איהם נאר איינמאהל צוגעשיקט צום ברעטל און דער עולם וואלט געהערט זיין (דיקע אומאויסגעארבעטע) שטימע וואלט זיך דער עולם אזאנס באלעקט די פינגער אזש מען וואלט צוגאנגען פאר מתיקות אשאד נאר אז דער גבאי פארשטייט נישט צו זיין שטימע- אזוי פארט ער זיך געמיטלעך צום מארק ווען די רעדער גרידזשען און גרילצען אז מען קען מיינען אט אט פאלן זיי אראפ און לאזן דעם גאנצן וואגן מיט האלץ מיט נחמן נטע'ן אינאיינעם אוף דר'ערד ווי תשעה באב פארמיטאג, נאר ווי נחמן נטע זאגט כסדר אז דער וואגן וועט איהם נישט איבערלאזן נאכן באדינען אזוי ערליך א צירקע צוויי און צוואנציג יאהר, פון א יאהר נאך די שנה ראשונה ווען דאס ווייב פייגא האט איהם אנגעהויבן מוטשענען אז אט אט דארף מען שוין אנהייבן צו פיטערען נאך אפאר מיילעכלעך און מען דארף זיך דערלערנען אויף עפעס א שטיקל עסק צו מאכן אפאר גרייצער אין די זייט, דאן נאך עטליכע הפצרות און בעטערייען און אויך עטליכע רמזים פון זיין שווער ר' איציק דער מילכיגער זאל רוען אין לעכטיגן גן עדן, האט ער גענומען דאס בינטל אפגעשפארטע מטבעות פונעם באהעלטעניש און ארויסגעגאנגען צום מעקלער ר' תנחום זעהן צו ער ווייסט איינער וואס וויל פארקויפן א וואגן, טראכטענדיג אז אזוי ווי ממש די לעצטע איז דער אלטער מאָדכע יאסעל דער האלץ האקער זייער שוואך געווארן און ער קען שוין כמעט נישט ארויס פון שטוב דעריבער האט ער געטראכט אז דאס קען זיין א גוטער אנהייב פאך פאר איהם, און דוכרעדענדיג מיט זיין נאנטען ידיד חיים חייקל -דער שפעטערדיגער וואסער טרעגער און איצט נאך אויף קעסט ביי זיין שווער ר' מיכל דער לעדער סוחר- וואס האט צוגעשטימט און און איהם אויך צוגערעדט צו די האלץ האקעריי, און אזוי האט זיך אנגעהויבן זיין קאריערע אלץ דער אלעמען באקאנטער נחמן נטע דער האלץ האקער. אזוי ווי מען קען נישט אראפלייגן אויף איין פוס אלעס וואס קומט פאר ביי אונז אין דערפל ואינו דומה שמיעה לראיה און נאך דערצו אז איך וויל אויך נאך גיין יעצט אריינכאפן אביסל יי"ש אין קרעטשמע און דערנאך ארלעדיגן עטליכע געשעפטן, וועל איך מוזען לאזן יעדן איינעם זאל אליין ארויסקומען אויפן מארק און כאפן א בליק וואס דרייט זיך דא אלס ארום אינעם זונטאגדיגן טאג, על כל פנים זעה איך נישט עס זאל זיין היינט דער זונטאג אזוי פארזויערט און באבלאזן אומזינסט רעדסטו זיך אפ, נאר איך בין דיך דן לכף זכות אז דו ביזט נאכנישט אריינגעקומען היינט כאפן א גלעזל שנאפס דעריבער איז אלעס אזוי פארטריקענט און פארכמארעט, ממילא פויל דיך נישט און קום שוין אריין און מאך א לחיים אפשר אפילו א שטיקל טענצל דאן וועט שוין זיין אלעס ווי עס ברויך צו זיין. 73560e55c410cb59232d03d697c80336f6784701 325 324 2007-08-24T14:54:38Z imported>חכמולוג 0 מחליף את הדף עם 'עליי, גם עוד שנה לא יהיה פה כלום' wikitext text/x-wiki עליי, גם עוד שנה לא יהיה פה כלום 61082a3d72d09d2b881a4e343926c3a4bea2f5d7 באַניצער:קקון 2 17 17 2007-06-13T00:32:15Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: זונטאג - אויך מיר א טאג ווי איך גיי, הער איך כסדר זיך מתמרמר זיין אויף דעם זונטאג. ס'איז אזוי אנגענומען ... wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען<big/>''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 0464f48b11e184428a23dda1e956c875fe9e1e0f זונטאג - אויך מיר א טאג 0 47 327 2007-06-13T00:32:15Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: זונטאג - אויך מיר א טאג ווי איך גיי, הער איך כסדר זיך מתמרמר זיין אויף דעם זונטאג. ס'איז אזוי אנגענומען ... wikitext text/x-wiki זונטאג - אויך מיר א טאג ווי איך גיי, הער איך כסדר זיך מתמרמר זיין אויף דעם זונטאג. ס'איז אזוי אנגענומען אז זונטאג איז א שווערע, יבש'דיגע, אנגעזעצטע, זויערע, פארקנייטשטע, צוקוועטשטע, באבאלאזענע טאג. דו איינציגסטע גוטע מליצה אויפ'ן זונטאג, האב איך היינט אונדערפרי געהערט פון א קלוגען איד, וזל"ק: "נאך א מזל ס'איז דא אזא טאג ווי זונטאג, ווען נישט וואלט דאך מאנטאג אויסגעקוקט ווי זונטאג" ודפח"ח נו, שטעלט אייך שוין פאר 'זונטאג ווען ס'רעגנט'! ווי האט יענער געזאגט "ס'איז א בחינה פון א מאנגאליאן ל"ע וואס כאפט א סטראוק ה"י " דער אייבירשטער זאל האלטן דו רעכטע האנט, פלעגט מיין באבע זאגן אזא טאג. 0464f48b11e184428a23dda1e956c875fe9e1e0f באַניצער רעדן:ברני 3 25 25 2007-06-13T00:40:03Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: א ליל שישי צום געדענקען זאגט מיר נעכטען מיין צופרי חבר, "לאמיר אמאל אויספרובירען דעם ליל שישי יאנקעל ... wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרקיטלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 88a563c733e025db864e730aefdc6955992aaac6 ליל שישי 0 48 328 2007-06-13T00:40:03Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: א ליל שישי צום געדענקען זאגט מיר נעכטען מיין צופרי חבר, "לאמיר אמאל אויספרובירען דעם ליל שישי יאנקעל ... wikitext text/x-wiki א ליל שישי צום געדענקען זאגט מיר נעכטען מיין צופרי חבר, "לאמיר אמאל אויספרובירען דעם ליל שישי יאנקעל אדרבה, לאָמיר מיין חבר, א חשובער אינגערמאן אבער -עס זאל נישט אויסגערעדט זיין- א גרויסער פעפער, טראגט זיך אָן מיך אויפצוועקען פריער ווי שטענדיג "כעל דעך קאָלען פארטאגס" זאגט ער איך לייג זיך באנאכט פריער ווי אלעמאל מיט'ן טעלעפון האַרט ביים בעט, אלע אין שטוב ווייסען "טאטי גייט מארגען אויפשטיין זייער פרי-ה" עס שמעקט פון סליחות צופרי, פיהרע פארטאגס האב איך זיך שוין דערוועקט, ווארטענדיג מיט נייגער וויאזוי דער טעלעפון גייט זיך אָט צוקלינגען נאך איידער די האָן טוט קרייען האלב אויף האלב וואַך, דערוועקט זיך אין געדאַנק א בענקשאפט נאך די ישיבה'שע יארען ווען איך פלעג אויפשטיין אינמיטען די נאכט מיט ציטערניש אז די שטאט אינגען זאלען מיר נישט באַראַבעווען די צוויי קוואָדער'ס וואס די מאמע האט א נאכט פריער אין טאש אריין געלייגט, איך זאל קויפען א פאָטעיטע טשיפ די העמד קנעפלעך נאך האלב אפען, די פיאות ניטאמאל געמאכט, א שאד די צייט. נאך די מקוה וועט מען זיך שוין אריענטירען ווי עס געהער איי כאפט אן א נאָגעניש אין הארץ נאך די לעכטיגע שעות פון יענע שטימע נעכט. ווי נאָר דער וועקער האט געקלינגען בין איך אראפ געשפרינגען פון בעט ווי א שלאנג געביסענער. ג'מודה אני'ט און אראפ געלאָפען אלע שמאָלע הויז טרעפ צום דערנעביגען שוהל, א פיינער ריח דרינגט אריין אין די נאז לעכער, פון די שכנטע'ס געשמאקע חלות און קאָקאָשען וואס ווערען געבאקען איידער די קליינע שטייען איר אויף און צושלעפען אלעס א רחמנות האט מיך אייביג באנומען, ווער ווייסט ווי מיד זי איז נעבעך שטייענדיג אויף די פיס אזוי פרי, מיט'ן גרינעם שנה ראשונה פאַרטוך און האלב פארמאכטע אויגען איינצוקנעטען די י"ב חלות פאר די גרויסע משפחה קע"ה, אויף אלע אידען געווינטשען. אלעס איז אבער כדאי, די מאן איר'ס איז נאך אין כולל זינט די חתונה, זאל ער עסען פרישע באַרכעס און האבען כח צו לערנען. זי האט מיט אים אזוי שטאלצירט ווי א רעבעצין וואס קוקט זיך צי ווען מען ברענגט דעם מאן א "שאלה הינדעל" צום באקוקען ביז געציילטע מינוטען בין איך שוין געשטאנען אויפ'ן דריטען טרעפעל פון הייס קאָכעדיגען מקוה ווארטענדיג אז די פיס זאל זיך אביסעל צוגעוויינען צום היץ. שטייענדיג ביים באָרטען, דערזעה איך אין וואסער מיין אייגענער שאָטען ווי א שפיגעל, עס זעהט אויס גענוי ווי מען שטייט זוממער ביים ברעג פון שווים באסין קלערענדיג אריין צו שפרינגען און ווען מיין קעפעל איז פארשווינדען אינטערען ים האָר און פארבליבענע אראפגעפאלענע באנדאזשען פון אלטע לייט, האב איך אינזיהן געהאט, מתי אבוא לידי און כ'וועל אויך א לאנגע באָרד האבען, דעמאלס וועל איך איר אויך קענען אויסשפרייטען פון איין עק בור ביזן צווייטען, ווי אלע וואוילע אידען טוען דאס אינטערען רואיגען פליס פון וואסער. ניטאמאל אין געדאנק איז מיר געקומען דאן אז איך וועל נאך אמאל א ציפ טוען די הייליגע באָרד למחצה ולשליש. הוי ווען די ליטוואקעס זאלען נאר איינמאל שפירען דעם טעם, וואלטען זיי זיכער נישט צוגערירט צו די בארד נאך איידער ר' שימעלע דער איינגעהויקערטער בלאַסער אלטישקער, מיט פילע וואָרצלען אויף זיינע העלע הויט האט זיך ארויף געצויגען די הויזן, פאמעליך מיט נאכנאנדע זיפצערייען, בין איך שוין לאנג געשטאנען איבער א פריש געמאכטען שול קאווע. ארום זיכענדיג דעם "ברכת התורה" גארטעל וואס איך האב געזאגט מיט פארמאכטע אויגען הינטערען בעל תפילה'ס שטענדער ביים אנגעצינדענעם לאָמפ און גאלדענער שיוויתי טאָוועל, צווישען די ליידיגע -סודות שטילע- ווענט פון שוהל פליעהן ביידע פיאות פון דרום ביז צפון נישט רעדענדיג וואָכעדיגע רייד פאר'ן דאווענען האט מיר מיין חבר געשאנקען זיין ליבליכען "גוט מארגען" און דאן האט זיך אנגעהויבען די ריכטיגע קריגערייען פון רב און שמואל, רב פפא מיט רב ששת נישט איינמאל האט א שטיבעל איד זיך אריין געמישט און געוואלט ווייזען קענטעניס, מיט א ציפ אין דער זייט "וואס לערענט עטץ? הע? ווען איז דער פארהער בחור'ל? מעשה מבין פון הינטערען ווייבער שוהל דערהערט זיך שוין דאס קריקען פון איינזאמע טריט אויף די שווערע הילצערנע בית מדרש טרעפ, ענדליך האט ר' שימעלע באוויזען אריין ציקריכען אין זיינע גרויסע זיידע שיך און ארויס פון מקוה. מיט די אָפענע שיך בענדלעך און איבערגעדרייטע וואלענע ציצית דערשלעפט ער זיך אריין ביז אינטער'ן באלעמער. ווען מיר בלייבען שטיל א מינוט פון די גמרא דערהערט זיך זיין אלטע שטימע פון תהלים זאגען, מיט א פארגעסענעם שלוש סעודות ניגון וואס די לווים האבען אפשר געזינגען אין בית המקדש אז מיר ווערען פארשוויגען זיך איינהערען אינעם הימלישען תענוג וואס איז אויסגעגאסען אין קליין שוהל'כעל, אפילו די מודעות אויף די ווענט שמייכלען צום גמרא ניגון וואס מיין חבר מיט'ן קינדיש קעלכל שרייט מיך אן ווען איך זאג אים רואיג אז דער רבי האט אנדערש געלערנט פשט. ער דרייט מיט'ן גראבען פינגער אבער איך לאז זיך נישט פון אים ווי א שנעלער צוק ליידיגט זיך אויס דאס גלעזעל קאווע, איינס און נאך איינס. דאס ביהמ"ד ווערט געדעֶכט פון די "עמך אידען" וואס שטייען אויף ווען די זין שיינט שוין אין די בייכער. מיט'ן טלית אין האנט שפאצירען זיי גיכע טריט, גוטמוטיג גריסען מען זיך א יאָגעדיגען גיט מארגען. גיטע פריינט שמייכלען צוריק מיט נישט איבעריג געדולד, מען האלט שוין ביי ישתבח און חיים יאנקעל כאפט זיך מיט, מיט א זעלטענער פרייד. ווי איינער וואס יאגט אן דעם שיעור נישט אפגעפאָרענער באן דארט אין פאָליש, אברהם ברוך שלאגט פאר א שידוך פאר ברוך געציל. נאכען פארציילען דעם יחוס און די מעלות פון יענע צד "איך האב נישט קיין קינד אין שידוכים" זאגט ער הויעך דוד הלל זיכט אַן עָרֶב פאר'ן גמ"ח און וואלף זלמן זיכט א היטש קיין איסט-סייד. חיים טובי' זיכט א דירה פאר זיין פריש פארפאלק. א ארץ ישראל אידעל רוימט מיר אריין אין אויער אז ער קלייבט צוזאם נדבות פאר זיין ברידער וואס מאכט חתונה דאס זעקסטע קינד, ווען איך זאג אים אז איך בין נאך א בחור און כאב נישט, גיבט ער מיר א ברכה אויף א זיווג הגון צו די ריכטיגע צייט ר' יצחק מיט'ן כוס קאווע אין האנט, ברימט א שטילער ניגון ווען ער ליינט די צעטלעך פון די וואנט מיט די גלעזער אויף'ן שפיץ נאז, די הייסע רויעך צוגייט אים אריין אין די נאז לעכער, ער צושמייכלט זיך עפעס מאָדנע, ווי עס וואלט געווען א בריוו צו אים פערזענליך פון צוויי טויזענט מייל אוועק. ער האט נעבעך נישט קיין פרנסה, זיכט ער א נדבן איינער זאל מיט אים שמועסען ביז ער פארענדיגט זיין קאווע איבער די לעצטע זיפען קאווע פאר'ן דאווענען ווערען געפירט אלע געשעפטען וואס גוים פירען דורך נאר אין טייערע רעסטוראנטען. אונזערע אידעלעך זענען פארטון און פארנומען און הערען גארנישט דעם פייף ווי נאר מיר האבען דערהערט דעם קוויטש פון ר' יאסעל'ס געלער באס, האבען מיר פארמאכט די גמרות, איר א קיש געטון אין פנים -איבערלאזענדיג עפעס ארבייט פאר'ן בית המדרש פאַקער- און ארויס געלאפען פון שוהל צו כאפען דעם באס גערופען האט מען אים "דער ברוינער יאסעל" דעפאר וואס זיין ווייסע פארדרייטע בארד איז פון רויכערען צוריק ברוין געווארען. און צוליב וואס תמיד איז ער געגאנגען מיט א צוגעקנעפעלטען ראָק און הויעכע פעראָסטע ברוינע שטיוועל, דעי וואס ליגען א גאנצען זימער און קאלטען קעלער. גערייכערט האט ער א היימיש געמאכטען ציגרעטעל, וואס ער האט ביי יעדען רויט לייט שטייטעלעך פארוויקעלט אין אזא ספעציעלע פאפיר. א רחמנות איז געווען אויף די קארס וואס זענען פארהאנקערט געווארען אינטער זיין באס בשעת ער האט נאכנישט פארפאַרטיגט אריין צולייגען די ברוינע אש אין זיין היימיש געמאכט ציגארעט. נאכען פארענדיגען אפלעקען די עקען פון פאפיר האט ער פארויכערט זיין לילקע מיט קענטיגע זעלבסט הנאה. דערנאך האט ער אזא האַבטשע געטון אז די גאנצע באס האט א שוידער געטון. פון גרויס דביקות אין ציגרעטעל האט ער צומאל אפילו פארגעסען זיך אפצושטעלען נאך א קינד, וואס האט דערנאך געמיזט זיכען אן אנדער וועג אנצוקומען אין חדר עס האט אונז אויסגעזעהן, אז דער גאנצער ציהל זיינער פון פירען דעם באס, איז ליבערשט צו קענען רואיג רייכערען זיין היימיש געמאכטען ציגארעט ווי פארדינען די פאר גראשען ער האט יעדען און אלץ געדענקט. אויב איך האב אמאל געשפעטיגט, האט ער דריי וואכען שפעטער נאך געדענקט און מיך דערמאנט אז כ'האב געשפעטיגט מיטוואך משפטים פרייליך איז געווען, ווען זיין פרוי האט געדארפט אנקומען ערגעץ ווי. ער האט איר דאן מיטגענעמען מיט אונז אויפ'ן באס, אין די פאדערשטע רייע. ער פלעגט וואָרענען די קינדער זיך נישט אראפ זעצען דריי שורות הינטער איר, צוליב די גמרא וואס זאגט מען טאר נישט זיצען אינטער אן אשה געשמיעסט האט מען ביי אונז אין חדר, אז די פרוי זיינע קען אפשפרעכן עין הרע'ס. זאל איר נשמה זיין צוגעבינדען בצרור החיים נאך אזא לאנגען חלום האט דער ליל שישי געהאט אזא סוף ווי דאס קלינגען פון וועקער זייגער. א חוזק בין איך אין שטוב ווען חנה'לע פרעגט מיט סארקאזאם "טאטי שלאפט נאך?" אפשר וועט מען משלים זיין ביים "תיקון ליל שבועות" הממשמש ובא 88a563c733e025db864e730aefdc6955992aaac6 באַניצער רעדן:Yoyole123 3 26 26 2007-06-13T00:42:50Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: @@@א "שמועס" לכבוד פורים@@@ בפקודת דעם חשוב'ן דיין, וברשות כל הקהל הקודש, וויל איך דא אויפטרעטן מיט עטליכע ... wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 7b48da70106457d36484c65054693c9a2614c1b8 לכבוד פורים 0 49 329 2007-06-13T00:42:50Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: @@@א "שמועס" לכבוד פורים@@@ בפקודת דעם חשוב'ן דיין, וברשות כל הקהל הקודש, וויל איך דא אויפטרעטן מיט עטליכע ... wikitext text/x-wiki @@@א "שמועס" לכבוד פורים@@@ בפקודת דעם חשוב'ן דיין, וברשות כל הקהל הקודש, וויל איך דא אויפטרעטן מיט עטליכע קורצע ווערטער בגודל קדושת היום הפורים הבא עלינו לטובה, וואס – ווי עס שטייט אין ספרים – שטייט דער טאג אין א געוויסע בחינה העכער ווי יום כיפור, וואס איז מרומז אין דעם יום "כ"פורים, אז יום כיפור איז נאר "צוגעגליכן" צום געהויבענעם יום טוב פורים, וואס אין פורים איז דאך געווען תשובה מאהבה, און מען האט פון פריש מקבל געווען די גאנצע תורה צוליב גרויס ליבשאפט צו השי"ת אויף די נסים וואס ער האט געטאן (כמבואר בגמ' שבת פ"ח ע"א) באמת ווייס איך אפילו נישט וואו אנצוהויבן, זאל איך אנהייבן ביי די גאר וויכטיגע הלכות וואס יעדער איד ברויך צו וויסן, און ווייניג ווייסן אלע פרטים און דקדוקים וואס זענען קריטיש וויכטיג צו האבן יוצא געווען די מצוה בשלימות, אדער זאל איך אנהייבן ביי די חסידישע ענינים און תורה'ס וואס פרישן אויף דעם מענטש און גרייטן אים צו ער זאל זיין געהעריג מוכן ומזומן מקבל צו זיין דעם גרויסן און הייליגן טאג, וואס די ספרים זאגען אז די הארות און השפעות פון פורים ווענדן זיך אין די הכנה וואס דער מענטש מאכט פון פריער, און זיי זענען דאס מרמז אינעם פסוק "ויעש המלך כדבר ממוכן", וואו עס שטייט "מלך" אין די מגילה – איז דאך באקאנט – גייט דאס ארויף אויפן מלך מלכי המלכים, דער הייליגער בורא אין הימל, "ויעש המלך" = השי"ת איז משפיע אויפן מענטש די קדושת היום, "כדבר ממוכן" = לויט די הכנות וואס דער מענטש האט געמאכט צום יום טוב. פארהאנען מענטשן וואס דרייען זיך ארום אין די טעג בעפאר פורים מיט נארישע דאגות און חשבונות, וואספארא סארט משלוח מנות זאל איך שיקן מיין בעל הבית, מיין שכן, זאל איך פארבלייבן אין שטוב, ארומגיין נאך געלט, מען שטעלט צוזאם ליסטעס פון גוטע אדרעסן וכדומה, דאס איז אלעס גוט און פיין, אבער מען פארגעסט פונעם עיקר: וויפיל אידן לערנען אדורך דעם "מגילת אסתר" אפילו נאר מיט רש"י? וויפיל אידן געבן א בלעטער (לערן) איבער די אגדתא בלעטער אין מס' מגילה? דאס גיבט דאך אריין גאר אן אנדערן טעם אינעם יום טוב. לאמיר פרובירן די פאר טעג אויסניצן ווי עס באדארף צו זיין, זיך אנגרייטן מיט א זאפאס פון חסידישע ספרים, עס זענען דאך פארהאנען געוואלדיגע ענינים אין אלע ספרים אויף פרשת זכור, מחיית עמלק, די מגילה און די מצות היום. * דער דיין האט מיר בעצם געבעטן פארצולערנען א שיעור כללי אין הלכות פורים, אבער – אויסערדעם וואס עס איז שוין אביסל שפעט, און איך האב נישט די נויטיגע צייט זיך פארצוזען א שיעור כללי הלכה למעשה – איך גלייב אז יעדער האט א בית המדרש קבוע וואו ער דרייט זיך, און געווענליך קומען פאר שיעורים כלליים אין די בתי מדרשים, וואו דער עולם האט א געלעגנהייט צו הערן פון אן ערליכן איד וואס מען באדארף צו טאן. אבער לפטור בלא כלום אי אפשר, וועל איך אויסרעכענען עטליכע קלייניגקייטן, נישט בדרך פסק אדער הלכה למעשה ח"ו, נאר להערה בעלמא, זיך אויסצושמועסן איינער מיטן צווייטן, אויב איינער האט עפעס אן אומקלארקייט אדער צווייפל, זאל ער אריינפרעגן און איבערפרעגן, און אויב איינער האלט אז איך בין נישט גערעכט וכדומה, זאל ער זיך אויך אנרופן, יגדיל תורה ויאדיר. איך האב דא אפגעשריבן עטליכע נקודות, אבער איך האב נישט קיין צייט זיי מסדר צו זיין געהעריג, איך וועל דאס אראפשרייבן לויטן סדר פונעם צעטל, ואין מוקדם ומאוחר בתורה: 1) לכתחילה זאל מען אינזין האבן נישט מקיים צו זיין די מצוה פון מתנות לאביונים מיט געלט וואס מען טיילט פאר צדקה אינמיטן שחרית דאווענען פורים אינדערפרי, ווייל מען האט נאכנישט געזאגט די ברכת שהחיינו וואס גייט ארויף אויף אלע מצות היום. 2) פרויען זענען אויך מחויב אין אלע מצות היום, אנגעהויבן פון מקרא מגילה, משלוח מנות, מתנות לאביונים און שמחה ומשתה. דערפאר ברויך מען אכט געבן אז די פרוי זאל אויך אליין שיקן משלוח מנות (לכתחילה זאל מען שיקן דורך א שליח, יוצא צו זיין די שיטות אז "משלוח" מיינט דורך א שליח), אזוי אויך זאל מען "מקנה" זיין פון פריער א סכום געלט פאר די פרוי, מען קען דאס טאן אויף פארשידענע אופנים, אדער זאל די פרוי אויפהייבן די געלט און דאס אליין קונה זיין, אדער (אויב מען האט פארגעסן דאס צו טאן) זאל איינער א פרעמדער דאס אויפהייבן און אינזין האבן זוכה צו זיין פאר די פרוי, דאן קען מען דאס געבן פאר מתנות לאביונים. 3) מתנות לאביונים קען מען נישט געבן פון "מעשר געלט", ("מחצית השקל" וואס מען פירט זיך צו געבן פאר די מגילה פורים ביינאכט [אנדערע געבן (אויך) צופרי] געדענק איך נישט אויב מען מעג געבן פון מעות מעשר), אבער די איבריגע געלט וואס מען טיילט אויס אום פורים (אריינגערעכנט געלט וואס מען געט פארן קינד'ס מלמד) קען מען אראפרעכענען פון "מעשר". 4) אלס חינוך ברויך מען אויך זען אז די קינדער זאלן געבן משלוח מנות און מתנות לאביונים, מען זאל זיי מקנה זיין געלט און משלוח מנות כדי זיי זאלן קענען יוצא זיין די מצוה. 5) "מתנות לאביונים" ברויך מען געבן פאר 2 ארימעלייט, די שיעור פון די נתינה איז לכתחילה וויפיל עס קאסט א סעודה (עטליכע דאלער), אבער בדיעבד איז מען יוצא מיט א נתינה פון א פרוטה. 6) פורים ברויך מען טרונקן עד דלא ידע בין ארור המן לברוך מרדכי, אויסער די אלע פשטים און רמזים וואס זענען געזאגט געווארן אויף דעם, זאל מען נישט פארגעסן פונעם פשוט'ן פשט: זיך אנטרונקן ביז מען וועט נישט וויסן קיין חילוק פון ארור המן און ברוך מרדכי... 7) אין טייל מקומות איז געווען אן ענין צו טרונקן "עד כדי הקאה"! ביז מען ברעכט! אויב ווילט איר מקיים זיין דעם מנהג, טרונקט זיסע וויין, בדוק ומנוסה. (איך טרונק געווענליך נאר זויערע וויינען, צב"ש "סאטורן" "פארט" און "גאלד" וויינען). 8) מען זאל אכט געבן נישט צו ווערן שיכור פאר "מנחה", מען זאל דאווענען מנחה, זיך וואשן צו די צווייטע סעודה, און דאן מאכן א גרויסארטיגן לחיים, (שטעלט א שומר זאל מיטבענטשן מיט אייך, און פארגעסט נישט צו דאווענען מעריב). 9) אין זידיטשוב איז געווען א גרעסערער ענין צו טרונקן פורים אויפדערנאכט – שושן פורים – ווי פורים בייטאג, דער הייליגער עטרת צבי זי"ע האט געזאגט אז ווער עס טרונקט אום פורים איז גלייך ווי ער וואלט געפאסט משבת לשבת, אבער ווער עס טרונקט אום שושן פורים, איז גלייך ווי ער וואלט געפאסט 2 מאל משבת לשבת! 10) עס איז א גרויסע ענין צו זאגען תהלים אין פורים, מען קען זיך אלעס גוטס אויסבעטן, ווי עס איז באקאנט פון קב הישר. אויך איז א גרויסע ענין צו לערנען, בעיקר צווישן די 2 מגילה ליינען'ס (כך ראיתי היום בספר), עס איז באקאנט אז דער פאטער פונעם אבני נזר האט זוכה געווען צו אזא זוהן ווייל ער פלעגט לערנען אום פורים און אין אנדערע זמנים ווען די מצוה פון לימוד התורה איז ווי א מת מצוה. 11) די ערשטע נאכט איז נישטא קיין שום ענין פון משלוח מנות אדער מתנות לאביונים, אבער עס איז יא א חיוב צו עסן א סעודה. (די וואס טרונקן זיך אן די ערשטע נאכט זענען סתם שיכורים...). 12) "כל הפושט יד נותנים לו", מען זאל געבן צדקה פאר יעדן וואס שטרעקט אויס א האנט, אן מאכן קיין אויסנאמען צווישן א ארימאן און א עושר, בחור, אינגל, אפילו פאר די נשים וואס שטייען אין גאס און בעטלן נאך א גראשן זאל מען געבן, און נישט פרעגן אויב זיי זענען טאקע נצרכים (און אפילו אויב זיי זענען גוים – ווי מאנכע טענה'ן – איז פורים נישטא קיין איסור צו טיילן געלט פאר גוים [הגם טייל פוסקים זאגן אז לכתחילה זאל מען זיי נישט געבן]). 13) די וואס הערן אויס די מגילה ליינען פון א חומש, זאלן זייער אכט געבן צו הערן יעדע ווארט פונעם בעל קורא, ווייל זיי קענען נישט איבערליינען פאר זיך א ווארט וואס זיי האבן פארפאסט. 14) עס איז א מנהג זיך צו פארשטעלן, בפרט בשעת מען עסט די סעודה (אזוי שטייט אין בני יששכר), און עס איז זייער שווער צו פארשטיין פארוואס מענטשן זענען נישט נזהר אין דעם מנהג ישראל תורה, מענטשן וואס לאזן זיך קאסטן שווערע געלטער אויף אנדערע מנהגים (ווי צב"ש ערב פסח מצות, כפרות, און אזוי ווייטער און ווייטער) וועלן זיצן מיט זייערע שטריימל און בעקיטשע כאילו לא היה, כאילו עס וואלט נישט געווען פורים היינט, כ'מיין היתכן?? הישמע כזאת?? אזא גרינגע און פרייליכע מנהג און מענטשן זענען סתם נישט נזהר דערין צוליב פוילקייט אדער "בעסערקייט", עס "פאסט" זיי נישט, איך האב איין לימוד זכות אויף זיי אלע: זיי זענען א גאנץ יאר פארשטעלט! 15) דאס וואס איך האב געשריבן ר"ח אדר וועגן די ענין פון מאכן א משנכנס פון אן אמה על אמה צו פארדעקן דעם זכר לחורבן וואס מען לאזט איבער אומפארענדיגט אין שטוב, האב איך געזען אין ספר ימי הפורים (לרימ"ב ליבערמאן) בשם ספר ילקוט אברהם (ליפשיץ) סימן תרפ"ו. איך וועל ענדיגן מיט א גוט ווערטל וואס איך האב נעכטן געהערט: לכאורה איז שווער וואס האט זיך אחשורוש אזוי שווער געמוטשעט אויסצוגעפונען די אידענטיטעט פון אסתר המלכה? האט ער דען נישט געקענט זען אויף איר נאז אז זי איז א אידענע? (דער וואס האט געפרעגט די קשיא האט מן הסתמא נישט געליינט די מעלות לעצטנס, דארט זענען זיי מבאר מיט אן אינטש-מעסטער אז אידן האבן נישט קיין אנדערע נאז ווי להבדיל אנדערע פעלקער). ענטפערט יענער גוטזאגער: דערפאר שטייט אין די מגילה "אף לא הביאה אסתר המלכה", די "נאז" האט זי נישט מיטגעברענגט... איך שטעל דא ארויף א בריוועלע וואס 3X0 האט מיר נארוואס אריינגעשיקט אין דזשי-מעיל, וזה לשונו: אזויווי איך קען נישט יעצט שרייבן אויף הייד פארק, וועל איך דיר שרייבן דא. א גרויסן יישר כח פאר דיין שיינע דרשה לכבוד פורים, אבער איך האב אפאר זאכן אריין צו פרעגן. 1. קען מען מאכן א קטן פאר א שליח צו טראגן די משלוח מנות? 2. פארוואס קען מען געבן די געלט פאר די קינדערס מלמדים פון מעשר? 3. שרייבסט אזוי "די וואס הערן אויס דימגילה ליינען פון א חומש, זאלן זייער אכט געבן צו הערן יעדע ווארט פונעם בעל קורא, ווייל זיי קענען נישט איבער ליינען פאר זיך א ווארט וואס זיי האבן פארפאסט." ביזטי זיכער און דעם? דא האסטו א גרינע מענטשעלע פאר דיין ווערטל הצלחה רבה און א פרייליכן פורים דריי מאל גארנישט =========== תשובה: קודם כל, איך האב שוין מקדים געווען אז איך בין קיין דיין און קיין פוסק, און קיינער זאל זיך חלילה נישט פארלאזן אויף קיין איין זאך וואס איך האב געשריבן, איך האב נאר פרובירט ארויסברענגן נקודות וואס דער עולם זאל איבערקלערן און איבערשמועסן, און אז איינער וויל וויסן הלכה למעשה זאל ער פרעגן זיין מורה הוראה מובהק. די תירוצים אויף דיינע שאלות: 1) פרעגסט גוט, איך וועל מעיין זיין (אויבנאויף ווייס איך אז די מנהג העולם איז יא צו מאכן א קטן פאר א שליח לגבי דעם, קען זיין ווייל עס פעלט נישט אויס ממש קיין דין שליחות, עס איז נאר מקיים צו זיין דעם "ומשלוח", ווער עס ווייסט עפעס מער דערוועגן ווערט געבעטן צו שרייבן). 2) יעדע געלט וואס איז נישט קיין חיוב צו געבן (למשל מתנות לאביונים איז א חיוב, קען מען זיך נישט פטר'ן דורך מעשר), קען מען דאס געבן פון מעשר, אדרבה, פרעג איבער דיין מורה הוראה דערוועגן און געב אונז איבער וואס ער האט גע'פסק'נט. 3) פארוואס קווענקלסטו אזוי? דו האלטסט אז מען קען יא איבערליינען א ווארט אינעם חומש? מען ברויך דאך האבן א כשר'ע מגילה, ניין? א פרייליכן פורים קרעמער איך טאנץ אונטער פון פרייד זענעדיג אז סיקאכט זיך אויף תורה דא אין קרעטשמע, מי יתן והי' לבבנו זה כל הימים. און איצט הערות אויף די דברים של טעם וואס דער קרעמער האט אויפגעברענגט, מתנות לאביונים פאר קינדער אויב איז דא אן ענין פון חינוך איז אז זיי זאלן דאס געבן, אבער מקנה זיין פאר זיי האט נישט קיין שום פשט. דער דאיען טרינקט דוקא יא זיסע וויין, ווייל ער גלייכט דאס, אז נישט איז א שאלע די בורא פרי הגפן, הגם סיז דא וואס הייבן אהן מיט זיסע און ענדיגן מיט טרוקענע, אבער דאס איז שווערער פאר דעם מאגן, צו מישן וויינען, אבער דער דאיען איז נישט אלעמאל מקיא, הגם אז פון די בר מצוה איז דער דאיען מקיים דעם עד דלא ידע בפשיטות, חוץ איין יאר וואס דער דאיען איז נישט געווען בקו, און וואו אויך ער"ש איז ער נישט אזוי פיל מרבה בשתי'. ביינאכט איז נישט קיין חיוב צו עסן א סעודה, נאט אייך די דברי הרמא סימן תרצה סעיף א: ומכל מקום גם בלילה ישמח וירבה קצת בסעודה, אבער קיין חיוב איז נישט דא. גוים דארף מען געבן פורים אויב זענען זיי פושט יד (רגל), די פוסקים וואס קרעמער ברעגט אראפ איז אויף א גאנץ יאר. איבער דעם ענין פון פארשטעלן, ווייס איך טאקע נישט פארוואס פיל אידן פארלעצן די הלכה, אבער מ'זעט דאך אז צדיקים האבן זיך אויך אזוי געפירט. איבער געבן פון מעשר געלט, געב איך פול רעכט פאר די הלכה פון קרעמער. מאכן א קטן פאר א שליח צו שיקן משלוח מנות איז נישט אויסגעהאלטן. איבער דעם וואס יאנאש האט געהערט ביים שיעור שבת, איז די רעכט מיט יאנאש. ודי בזה כעת 7b48da70106457d36484c65054693c9a2614c1b8 ציבל 0 14 14 2007-06-13T00:44:34Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: ווען וועלט וואלט געווען וועלט וואלט ווען וועלט וואלט געווען וועלט, וואלט... ... יעדער געגאנגען שלאפן בא... wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 190d8e93e3bae4fcf9d25779c3db265126ffc358 237 14 2007-08-24T14:52:50Z imported>חכמולוג 0 מחליף את הדף עם 'קצרמרי מדי' wikitext text/x-wiki קצרמרי מדי 9c5222f6cb427a628203cb7b1d5b0f5de3e8cbf7 ווען וועלט וואלט געווען וועלט, וואלט... 0 50 330 2007-06-13T00:44:34Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: ווען וועלט וואלט געווען וועלט וואלט ווען וועלט וואלט געווען וועלט, וואלט... ... יעדער געגאנגען שלאפן בא... wikitext text/x-wiki ווען וועלט וואלט געווען וועלט וואלט ווען וועלט וואלט געווען וועלט, וואלט... ... יעדער געגאנגען שלאפן באלד נאך מעריב. ... יעדער אויפגעשטאנען צו תיקון חצות. ... געלערנט עטליכע שעות אין די פארטאגס שטונדן. ... געליינט קריאת שמע מיטן אנהייב זמן, נישט געכאפט דעם סוף זמן. ... געליינט קריאת שמע און געדאווענט מיט טלית ותפילין נאך פאר סוף זמן קריאת שמע. ... א פרישטאג באשטאנען פון א כביצה ברויט און א טעפל מילך/וואסער. ... לאנטש וואלט נישט עקזיסטירט. יעדער ווערט געבעטן צוצולייגן א פלייצע (קיע-באורד). 190d8e93e3bae4fcf9d25779c3db265126ffc358 מילתא דבדיחותא 0 51 331 2007-06-13T00:51:00Z imported>קיינציקלאפעדיע 0 דף חדש: מילתא דבדיחותא געווען אמאל א מלמד וואס האט געזעהן ווי זיין תלמיד מוטשעט זיך עפעס ארום מיט זיין נאניע (... wikitext text/x-wiki מילתא דבדיחותא געווען אמאל א מלמד וואס האט געזעהן ווי זיין תלמיד מוטשעט זיך עפעס ארום מיט זיין נאניע (נאז!), דער מלמד נישט וועלענדיג אים פארשעמן אבער פארט געקענט באשטיין אז דאס זאל זיך זאפארט אויפהערן און קומען צו א פולשטענדיגע אפשטעלעניש, האט זיך אנגערופען ווי פאלגענד, בערעל, דו כאפסט אן א גוטע נקודה, איך האלט אבער אז דו קענסט גיין טיפער... --------------- כ'האב געהערט פון א קלוגער איד, אז יעדעס מאל ווען ער פארט אויף א פליגער, נעמט ער מיט א באמבע מיט זיך, ווייל די סטאטיסטיק ווייזט אז עס איז נאך קיינמאל נישט געווען צוויי באמבעס אויף איין פליגער... ------------- א מאנס פערזאון איז: אויב זיין פרוי זאל איהם זאגן: נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, וועט ער איר לאזן. די פרוי: ווען זי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער וועט איר לאזן, וועט זי ווערן באליידיגט און אנפאנגן בלאזן. דער מאן: ווען די פרוי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוען אליין און ער לאזט איר, און זי הייבט אן צו בלאזן, וועט ער איר פרעגן וואס איז יעצט? פארוואס ביסטו באליידיגט? די פרוי: ווען זי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער לאזט איר, און זי הייבט אן בלאזן, און ער פרעגט איר וואס איז יעצט? וועט זי ענפערן אויב דו ווייסט נישט איז נישט, איך גיי דיר יעצט נישט זאגן, דער מאן: ווען די פרוי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער לאזט איר, און זי הייבט אן צו בלאזן, און ער פרעגט איר וואס איז יעצט? פארוואס ביסטו באליידיגט? און זי ענפערט אויב דו ווייסט נישט איז נישט, איך גיי דיר יעצט נישט זאגן, וועט ער פרעגן: אז דו גייסט מיר נישט זאגען, פון וואו זאל איך וויסן וואס דא איז געשען? וואס דא גייט פאר? די פרוי: אויב זי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער לאזט איר, און זי הייבט אן צו בלאזן, און ער פרעגט איר וואס איז יעצט? און זי ענפערט אויב דו ווייסט נישט איז נישט, איך גיי דיר יעצט נישט זאגן, און ער פרעגט אז דו גייסט מיר נישט זאגען, פון וואו זאל איך וויסען וואס דא איז געשען? וואס דא גייט פאר? וועט זי זאגען: OK מ'קען רעדן דערוועגן, איך גיי דיר זאגן. דער מאן: ווען די פרוי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער לאזט איר, און זי הייבט אן צו בלאזן, און ער פרעגט איר וואס איז יעצט? און זי ענפערט אויב דו ווייסט נישט איז נישט, איך גיי דיר יעצט נישט זאגן, און ער פרעגט אז דו גייסט מיר נישט זאגען, פון וואו זאל איך וויסען וואס דא איז געשען? וואס דא גייט פאר? וועט זי זאגען: OK מ'קען רעדן דערוועגן, איך גיי דיר זאגן, וועט ער זיך באלד אנרופן: איך יאג זיך געפערליך צום שיעור, און איך האלט נאך פאר מנחה... 83e4f423acf22795381dd25d00abb6ee3db0a168 332 331 2007-08-24T14:54:06Z imported>חכמולוג 0 מחליף את הדף עם 'שטויות במיץ עגבניות' wikitext text/x-wiki שטויות במיץ עגבניות 61c47ee937c8441406aa71fcae8099a4f90a09a2 קיבוצניק 0 10 10 2007-06-24T10:27:00Z imported>Jiddisch 0 דף חדש: * טאָמער מאַך איך אַמאָל אַ גוט געשעפֿט, בין איך דאָך צופֿרידן. לייג איך מיך אַרײַן אויף דרײַ טעג אין אַ... wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש 23d20c91f94a5d10d3585c324d1c9098d5d9e0e6 228 10 2007-08-24T14:54:53Z imported>חכמולוג 0 מסיר את כל התוכן מדף זה wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 דזשיגאן אונד שוכמאכער 0 52 334 2007-06-24T10:27:00Z imported>Jiddisch 0 דף חדש: * טאָמער מאַך איך אַמאָל אַ גוט געשעפֿט, בין איך דאָך צופֿרידן. לייג איך מיך אַרײַן אויף דרײַ טעג אין אַ... wikitext text/x-wiki * טאָמער מאַך איך אַמאָל אַ גוט געשעפֿט, בין איך דאָך צופֿרידן. לייג איך מיך אַרײַן אויף דרײַ טעג אין אַ שפּיטאָל, זאָלן מײַנע גוטע פֿרײַנד אויך זײַן צופרידן. 23d20c91f94a5d10d3585c324d1c9098d5d9e0e6 ווער געדענקט נאך 0 39 300 299 2007-08-01T20:06:06Z 68.192.121.29 0 wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... ווען די זיידע האט געבעטן א פאפירענעם גלאז... ווען מ'פלעגט פאהרן צום קאנטרי האט עס געדויערט 5 שעה... ווען עיר קאנדישאנס פלעגן ארבייטן נאר אויף 220V... [[קאטעגאריע: וויצען]] d68525613b6048d7e39288e2d11b310e6cd0fd8b 301 300 2007-08-01T20:10:31Z 68.192.121.29 0 wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... ווען די זיידע האט געבעטן א פאפירענעם גלאז... ווען מ'פלעגט פאהרן צום קאנטרי האט עס געדויערט 5 שעה... ווען עיר קאנדישאנס פלעגן ארבייטן נאר אויף 220V... ווען מ'האט געזאגט "אינדערהיים" האט מען געמיינט יוראפ... [[קאטעגאריע: וויצען]] 58f7077967d76005dadb2a3f5771551a8a321365 לאמפ 0 15 15 2007-08-01T20:10:31Z 68.192.121.29 0 wikitext text/x-wiki 58f7077967d76005dadb2a3f5771551a8a321365 240 15 2007-08-24T14:56:11Z imported>חכמולוג 0 מסיר את כל התוכן מדף זה wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 אמיש 0 8 8 2007-08-03T09:45:25Z imported>Laurusnobilis 0 רובוט: שינויים קוסמטיים wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיגע וועלטישע פראיעקט. </center> 5c270ce61760adddacff9cea88c35b597209fc9b באל 0 7 221 7 2007-08-03T09:45:25Z imported>Laurusnobilis 0 רובוט: שינויים קוסמטיים wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 5c270ce61760adddacff9cea88c35b597209fc9b טעקע:Wiki.png 6 21 21 2007-08-03T09:45:50Z imported>Laurusnobilis 0 רובוט: שינויים קוסמטיים wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 5176f84c8ee424338fe425668e3555ea0f6bd77a ייד 0 11 231 230 2007-08-03T09:45:50Z imported>Laurusnobilis 0 רובוט: שינויים קוסמטיים wikitext text/x-wiki אן ייד איז געקומען, פאר די מלחמה, קיין ווארשע. - פון וואנען שטאמט א ייד ? פרעגט אים א ווארשווער ייד. - פון פראנקרייך ענטפערט דער טוריסט. - איך קען נישט פראנקרייך, זאגט דער ווארשעווער. - און פון וואס פאר א שטאט זענט איר ? - פון פאריז, זאגט דער טוריסט. - איך קען נישט פאריז, זאגט דער ווארשעווער. - ווו ווייט איז פאריז פון ווארשע? - ארום דריי טויזנט קילאמעטער ענטפערט דער פאריזער. - דריי טויזנט קילאמעטער פון ווארשע ? ווונדערט זיך דער ווארשעווער. -איז דאס מסתמא א פארשטעקטער לאך... <small>pzpz112 פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 5176f84c8ee424338fe425668e3555ea0f6bd77a באַניצער רעדן:קקון 3 27 262 261 2007-08-08T13:14:14Z imported>Mordillo 0 wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} הק נישט אין צ'ייניק א ריין! [[באַניצער:Mordillo|Mordillo]] 13:14, 8 באוגוסט 2007 (UTC) 6d5ee77dc68fa0429aac562c457038826ece4ed7 263 262 2007-08-24T14:57:16Z imported>חכמולוג 0 מסיר את כל התוכן מדף זה wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 די ערשטע נאכט 0 38 294 293 2007-08-24T09:10:45Z imported>חכמולוג 0 מחליף את הדף עם 'אני מוחק על מנת שתכתבו' wikitext text/x-wiki אני מוחק על מנת שתכתבו 679b7f7d38ef3bedc63f0a85d2e9e71698c65ea6 וויאזוי האט משה רבינו געהייסן אויף די לעצטע נאמען? 0 37 290 37 2007-08-24T14:53:09Z imported>חכמולוג 0 מחליף את הדף עם '{{זבל}}' wikitext text/x-wiki {{זבל}} 1cf954ac6761d105f3ada09f74410430ccc0916f 291 290 2007-08-24T14:53:31Z imported>חכמולוג 0 wikitext text/x-wiki {{קצרמר}} d31e1bc9fa46162e23e3839ff57f96597927514c פרום 0 31 276 275 2007-08-24T14:55:07Z imported>חכמולוג 0 מסיר את כל התוכן מדף זה wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Hanoverbars.png 6 94 94 2007-08-24T14:56:25Z imported>חכמולוג 0 מסיר את כל התוכן מדף זה wikitext text/x-wiki דא קען מען רעדן אין שמועסען אהן דעהם וואס איינער זאל אין אכט נעמען, זעה הילף אינהאלט פאר מער אינפארמאציע איבער דעהם, אבער די ראשי פרקים איז קריך צו די דף און הייב אויף די סעלפאון און רעד וכו' ווי ס'באקאנט ליודעי דבר, האטסט מיר און זייט'ס מער נישט ענקער פארפיינטליכע אויסוואורף--[[באַניצער:נחום ראש|נחום ראש]] 14:51, 18 יאַנואַר 2007 (UTC) {{שלום עליכם}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער רעדן:אחה"ע 3 22 254 253 2007-08-24T14:57:39Z imported>חכמולוג 0 מסיר את כל התוכן מדף זה wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 255 254 2007-08-28T12:24:29Z imported>חכמולוג 0 ביטול גרסה 1538 של [[באַזונדער:Contributions/חכמולוג|חכמולוג]] ([[באַניצער_רעדן:חכמולוג|שיחה]]) wikitext text/x-wiki אם הלוגו ששמתי לא נראה לך, תגיד. בלוגו הקודם היה ו' במקום א' בכל מקרה. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:38, 29 נאָװעמבער 2006 (UTC) 05a7ea5b57a97d41de97b65e80ffb6b952e0ef22 טעקע:SeaLem1.jpg 6 90 90 2007-08-28T12:24:29Z imported>חכמולוג 0 ביטול גרסה 1538 של [[באַזונדער:Contributions/חכמולוג|חכמולוג]] ([[באַניצער_רעדן:חכמולוג|שיחה]]) wikitext text/x-wiki '''טשולענט''' אדער '''טשאלנט''' איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. איינע פון די קאנצעקווענצען פון טשולענט איז די לאנגע טישען פרייטאג צונאכט'ס, ווי מ'לאזט דעם עולם זיך אהנעסען מיט דייעט חלה און פארטריקענטע פערפעל וואס נאכדעהם מיז מען כאפען א טאנץ מיט די טשולענט בונדלעך אין טאפ, וואס אפט מאהל ענדיגט זיך עס מיט א ליידיגע טאפ, דאס דערמאנט אסאך מאהל די זכרונות פון אינדערהיים ווען א אייניקעל אויף א טאטע שטייענדיג אויפ'ן זיידען האבען פרובירט פון בעקער'ס בוידעם, אריינשמאלצען אפאר אויבגעשוויצטע בונדלעך מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! {{וויקיפעדיע|טשאלנט|טשולענט}} 05a7ea5b57a97d41de97b65e80ffb6b952e0ef22 באַניצער רעדן:Sannse 3 33 33 2007-08-28T12:27:06Z imported>חכמולוג 0 ביטול גרסה 1534 של [[באַזונדער:Contributions/חכמולוג|חכמולוג]] ([[באַניצער_רעדן:חכמולוג|שיחה]]) wikitext text/x-wiki huy vfyufrttttttttttt 1745461ec94a78df57370dd96b2bacac791a6f99 נאטורליך'ס טאגבוך 0 42 315 314 2007-08-28T12:27:06Z imported>חכמולוג 0 ביטול גרסה 1534 של [[באַזונדער:Contributions/חכמולוג|חכמולוג]] ([[באַניצער_רעדן:חכמולוג|שיחה]]) wikitext text/x-wiki שוין זעקס יאר חתונה געהאט צום גיטען, דריי קליינע שעפעלעך, גאנץ א כמעשה דירה'לע דא אין וויליאמסבורג, קוים אדורך דעם פסח בשעטו"צ, איך זיץ אין דער ארבייט איבער א געהויפען פאפירען און די רבנית הצדיקת איז ווידער אויפען טעלעפון איך זאל היינט אהיים קומען ווי פריער זי וויל עפעס אדורך-שמועסען. עס ווערט מיר טונקעל אין די אויגען, נישט מער און נישט ווייניגער איך האב איר צוגעזאגט אוועק צוטראגען די פסח געשיר א טאג נאך פסח זיכער ווארט מיר אפ א שבע ברכות אינדערהיים, איך קום אהיים אביסעל פריער גרייט צו מקבל פסק זיין, אבערוואז די טעמע זעהט אויס צו זיין גאר געשפאנט, עפעס איז זי אנגעצויגען, זי מאכט נישט קיין לאנגע הקדמות נאר זאגט מיר ברחל בתך דאס יאר זאל איך נישט קרימען מיט די נאז ווייל היי יאר גייט מען אין קאנטרי און טאקע אויף א גאנץ זימער, די זעהסט דאך מיר פעהלט דאס אין אמת'ן אריין נישט אזוי אויס אבער די קינדער, ווי קען מען זיי לאזען דא אין די היצען אליין אין די שטאט? וויפיל איך האב פרובירט צו טעהנ'ן און איינבעטען, כ'האב שווער צו צאהלען דעם רענט צייטליך, ס'איז מיר נישט אנגענעם צו פארען און קומען, ס'איז מיר נישט באטעמ'ט צו זיין אפוועזענד פון דער פאמיליע 5 טאג א וואך, איך האב נישט ליעב צו דרייווען, פשוט איך האב נישט דערפון קיין פארגענוגען, עס העלפט נישט קיין געוויין און געבעט. דער טעלעפון צוקלינגט זיך און מיינע אויערען כאפען נאר אויף "נו גיט סיז געבליבען מיר וועלען נעמען דריי באנגעלויס די אין איך און גיטל... און שוין....מיט יאנקעל איז אלעס ארלעדיגט. זייט יענעם טאג דארף איך מער נישט אוועק פאקען די פסח'יגע געשיר, מען רעדט שוין אויך נישט אין שטיב פון גיין מאכען בילדער מיט די קינדער אלעס דרייט זיך ארום די קאנטרי,הימעל און ערד און די קאנטרי. גענוי ווי אלץ קינד אין דע צייט זענען מיר געווען פארנומען וואכען און חדשים איינצוטייילען בעטען מען האט זיך געקריגט און געגאנגען צום רבי'ן ער זאל מאכען שלום, ווער שלאפט ביים ווינדוי ווער שלאפט לעבען טיהר, מען האט זיך געקאלט ביינאכט איינער דעם צווייטען טרי וועי די האלבע חדר, אזא אטמאספער הערשט יעצט ביי אונז אין שטוב, סוי איך וועל זיין באנגעלוי 9 און די קענסט נעמען 10, נייו נישט גיט באנגעלוי 10 האט נישט א בוים. אזוי זענען אנגעאנגען די שמועסען א יעדע נאכט דעם טשעק פון צוויי מיט א האלב טויזענט דאללאר דעפאזיט האט שוין דער קאנטרי אייגענטומער לאנג געקעשט און מיר האבען נאך אפילו נישט געזעהן די באנגעלוי איך ווייס ניטאמאל אויף וועלכען עקזיט אויפען 17 אזויפיל ווייס איך אז די קומענדיגע וואך זינטאג גיי איך נישט אריין אין ארבייט ווייל עס גייט זיין א באשוי צווישען אונז מיט די באנגעלוי/'יס דערנאך וועלען מיר זעהן צו מיר האבען געמאכט א גיטען אויסוואל מיט'ן נעמען באנגעלוי 18 וואס איז טאקע קליין אבער עס איז ממש לעבען מיסיס יענטא בויבעריק וואס איז א גיטע אינעטרטעינערע'ן מיט איר קען מען לאכען ביזען האלבען נאכט אריין, אויך איז עס אראונד דעי קארנער פון די גראסערי. מיר פארען ארויס זונטאג דריי וואכען נאך פסח צו באקיקען דעם קאנטרי, איך האב עפעס געפילט א שטייגער ווי מיין שוואגער דער משגיח וואס פארט קיין טשיקאגוי אין די פרעצעל פעקטארי. אויף מיר און די רבנית האבען א האלב מנין פרויען ארויף געלייגט די שווערע אויפגאבען צו זיין א מבין אויף די באנגעלוי, און נישט סתם א מבין נאר איעדע'ס פארפאלק וואס וויל קומען אין דער קאנטרי האט געקאלט און געגעבען א גאנצער טוץ מיט פארלאנגען וואס מען זאל באקוקען ביי זיי באנגעלוי. איין בת של קדושים האט געשיקט צו מיר אהיים סם פאר מייז, מיר זאלען עס אויסלייגען אין איר צוקונטפדיגע באנגעלוי אז טאמער עס וועט זיך מערצעשעם אויסארבייטען די באנגעלוי וויל זי וויסען אז עס איז ריין פון מייז. אזא אחריות. א צווייטע האט נאר געוואלט וויסען אויב עס איז דא א טעלעפון דזשעק אין נומער 13. א דריטע האט געקאלט מוצאי שבת אים 1:00 אזייגער, האלוי מיסטער... אנטשולדיגט פאר'ן באדערען אזוי שפעט, איך האף איך האב קיינעם נישט אויפגעוועקט. טוען זע מיר א גרויסע טובה און שמעקט באנגעלוי 11 איך בין זייער עמפינדלעך צו א שלעכטע גערוך וואס טייל באנגעלויס האבען, נו גיט איר עט נישט פארגעסען. איך האב זיך דערמאנט די ווערטער וואב מען האט געשריגען פאר א חודש פריער צו פעטער מנחם מאניש אין קבר פארגעס דער נישט דיין נאמען. א גאנצען וועג דעבאטירט מען אויפען טעלעפון אז אויב ח"ו עס וועט זיך ארויס שטעלען אז נומער 18 איז גאר א קליינע באנגעלוי דעמאלס מיז מען יא צוריק טוישען צו נומער 9 העכסטענ'ס וועלען מיר זיין דערנעבען די יאנטשי מרס פישערהויפער. אהיים קומענדיג פון דעם ערשטען באזיך זענען מיר געווען מער צומישט ווי קומענדיג. איך האב געוואלט מאכען א סטאפ ביים דיין אפשר וועט ער קענען ארויס העלפען אינעם ענין וואס זאל איך טוען עס איז שוין געווען האלב נאך 12 אזייגער אויף דערנאכט. אזויפיל האב איך געוויסט אז ערגעץ צווישען די גרויסע אומגעשניטענע גראז דריי מיט א האלב מייל אריין פונעם 17 האב איך אנגעזייעט 2,500 טויזענט דוללאר אויפען חשבון אז די קינדער גייען דארט האבען אזא לעבען אז א גאנץ יאר וועט מען זיין אויגערוהט דערפון. ביז א טאג צוויי האב איך געהערט די גיטע בשורה אז אלעס איז ב"ה אויסגעגליכען, מיר האבען ב"ה באקומען די בעסטע באנגעלוי דערפאר וואס מיר זענען ארויס געגאנגען ווי די מרגלים צו זעהן וויפיל ביימער עס זענענן פארהאן ביי איעדער באנגעלוי און ווי ווייט איז אפגעריקט איינע פון די אנדערע אא"ו. דיע וועס האט געשיקט סם פאר די מייז האט שוין 4 מאל געקאלט און נאר געוואלט וויסען אויב מיר האבען געגאסען אויך אונטער די פריזשדער. געמיינט האב איך אז איך קען פריי אפאטעמען כאטש ביז נאך שבועות, א בוידעם. קוים וואס איך בין אהיים געקומען עש"ק האט זיך עס אנגעהויבען, הרבנית תליט"א געט מיר א ליסט פון דאהי ביז קאנארסי וואס מען דארף אלץ האבען (איינקויפען) פאר די קאנטרי, וואס א שורה אראפצוה ווער איך מער בלייך, איך וועל אייך נאר פארלייענען שורה נומער 12 איז נייע פידזאמעס פאר אלע קינדער, וואס איז שלעכט מיט די איצטיגע? עםם עס איז נישט ארויסצוגיין דערמיט, אבער ווער זעהט דאס דען? עעעם די קינדער גייען דאך ארויס אויפען פארטש א שכן קען נאך זעהן, נו וואס פארשטייט א מאן צו די זאכען? שורה נומער 23 איז א 4 ראלל'ס קאנטעק פעפער, א שערל מיט טאם טעקס, 55 איז א נייע קעמארע אין אזוי ווייטער מען האט געקויפט שמעקערס פאר די באנגעלוי, פליגען כאפערס, אייז שטעקעלעך, 2 נייע בייקס, כל ערליי שווים זאכען. שרייבענדיג די שורות קויפט מען נאך אלץ. וואס א וואך נענטער צו דעם יום הגדול וואס רופט זיך "מע פארט שוין" איז געווארען מער אנגעצויגען דער מצב אין שטוב, מען האט אנגעהויבען קויפען סאפערס זייער אפט, די קרעדיט קארד סטעיטמענט'ס האבען געהאט אלע נעמען פון די באקאנטע היימישע סטאר'ס אויף ליע עוועניא, איעדער נאכט האט מען זיך געדינגען וויפיל גויטע'ס זאלען גיין קלינען די באנגעלוי, א טייל גיטע פריינט האבען געזאגט אז לכה"פ צוויי גויטע'ס אזוי וועט מען קענען אין אין טאג אויפרוימען די גרויסע באנגעלוי און אנגקומען צו א פרישע שמעקעדיגע באנגעלוי. לאנג זאל לעבען איין גיטע פריינד, זי האט ענדגילטיג געפסקנ'ט אז איין גויטע איז גענוג בשעת הדחק און אזוי איז געבליבען, זונטאג שלח האב איך צום צווייטען מאל גענומען א טאג אףף פון דער ארבייט איין געפאקט אלע כלי קודש וואס מען ניצט ערב פסח, אויגעפיקט די גויטע פון איר הויז אין גרין-פוינט, קאלאמוטנע אויפען הארץ זענען מיר ווידער אויפען וועג ארויס ווען דער גאנצער קאר איבעלט פון די גערויך וואס הייסט קלינינג לעדי, יא איידער איך פארגעס, מען מיז איר געבען פרישטאג, לאנטש און סאפער, א שעה לאנטש. דאס איז א שפיל פון הינדערט און פיפציג דאללאר און מזומנים. אויפגעקלינט, אויסגעשטויבט, ארויסגעווארפען די חפצים, די פאריעריגע האבען איבער געלאזט א הויפען שמאטעס, געגעסען געטרינקען, זיך ארום געקוקט אויף דעם קליינעם נעבאכדיגע כאטקע וואס מיין סוכה אין שטאט איז גרעסער פון אים אבער וואס טוט מען נישט פאר די קינדער. א גאנצער וועג אהיים האט מען פלאנירט, געטראכט הויעך, געשריבען נאטיצען. קודם דארף מען צוריק טראגען די שאויער קוירטענ'ס עס מעטשט נישט מיט'ן ביה"כ, אויך דארף מען א נייעם לאמפ אין שלאף צימער, א בעסערען מאטראץ וכו', א קליינעם פירהאנג פאר די שויבען. לכה"פ נאך פינעף שמעקער'ס. און נאך אפאר שאר ירקות. נאכען דזשארש וואשינגטען ברידזש האט שוין די ליסטע געהאט קנאפע 16 נייע "קלייניקייטען" , ווי למשל עס לוינט זיך צו אינוועסטירען אין א גיטען וואש מאשין אויך א דרייער מען קויפט עס איינמאל און מען האט עס ביז משיח קומט און דאס איז אלעס אויסער די עכטע קלייניקייטען ווי למשל נייע ביליגע טעפ נאר פאר זימער נאר פאר פליישיג נאר פאר שלוש סעודות. אויך מיז מען האבען זימערדיגע טישטיכער "ענד די ליסט גויעס אן ענד אן". עס טוט זיך עס לעבט זיך, די קינדער שפירען די מאמע איז אויפגעלייגט. מען גייט איעדע נאכט שלאפען אין צוואנציג אזייגער. דאס הויז איז פיל מיט באקסעס קליינע מיט גרויסע. אלעס פארט אויף רעדער, מיט א גרויסען שהחיינו קלייבט מען זיך צו גיין אין קאנטרי פון היינט איבער אכט טאג. איי עס איז נאך דא א גאנצער וואך? ווי קען מען שוין איינפאקען די געשיר, די שלאף זאכען? די שב"ק זאכען? נו סעט שוין גיט זיין אזוי די קומענדיגע טעג אבי מען זאל גארנישט פארגעסען דא. דאס הארץ צאפעלט. עס ווערט נענטער צום יום הגדול, איך דערמאן זיך אין די האני-מאאן ווען מיר זענען געפארען קיין לאנדאן צום זיידען עס איז געווען דאס ערשטע מאל אויף א פליגער. מען האט געפלאנט ענדלאזע נעכט. גענוי אזוי פיהלען מיר אין די טעג. הייטער און האפענדיג אויף די מינוט ווען מיר וועלען זוכה זיין צו זיצען אינטערען באנגעלוי ביים עק וואלד אינטער דעם גערויש פון די קריקעט'ס אויף דעם גרויסען בענקעל וואס נאר אין די קאנטרי איז מותר אויף איר צו זיצען איש ואשתו אין רשות הרבים. א טייל זענען אפילו מקיל צו עסען אייז קריעם אזוי בפני כל עם ועדה. מיר האבען געקויפט איין גרויסע נאגיאד וואס מען קען אויסצוען אלל דע וועי און איינס א געהעריג צוזאם-לייג בענקעל. זי זאגט אז שבת וועל איך קענען נעמען דאס גרויסע. א שיינעם דאנק פון פאראויס. א רחמנות אויף אונזער ווען דרייווער מען האט אים שוין באשטעלט פאר דריי וואכען צוריק אבער מען קאלט אים יעדע צוויי טאג צו מאכען זיכער אז ער האט נישט פארגעסען אונזער אדרעסס און קיינער כאפט אים חלילה נישט צו, און אז ער זאל זיין פאר'ן הויז אים דאנערשטאג קרח דריי אזייגער נאכמיטאג פונקטליך. וואס עפעס אזוי פרי? פארוואס נישט? ווען דען זאל מען פארען? זעקס אזייגער אין טראפיק? אנקומען מיעד? עסט אהיים קומען איינמאל אביסעלע פריער אין זאל זיך עס אנהייבען מיטען רעכטען פיס. אלע פעקלעך זענען שוין גרייט 9 אזייגער צופרי די קינדער גייען היינט לעבעדיג אין חדר ווייל מע פארט היינט אין קאנטרי, משה'לע קומט אהיים פארציילענדיג אז נאר 15 אינגלעך פון די גאנצע חדר בלייבען אין שטאט, נעבעך, די איבעריג 10 גייען יא ב"ה אין קאנטרי זענען מיר נישט לאקי? דער דרייווער ווערט נערוועז האלב פון די פעקלעך זענען נישט פארמאכט ווייל טאמער מען האט עפעס פארגעסען אין די לעצטע מוניט, ער ווינדערט זיך פארוואס מען דארף מיטשלעפען אלע 3 עיר קאנדישע'ן האט איר דען דריי צימערען אין דע קאנטרי? דער ווען דרייווער שטעלט אלע פראגעס וואס ליגט מיר אויפען צינג, זעהנדיג מיט וועם ער האט צוטוען איז ער געגאנגען אנפילען מיט געז און געפרעגט מיט א ציניש שמייכעל, קען איך צוריקומען אין א שעה? גיט רופט מעך ווען איר זענט איינגעפאקט כעל צוריק קומען. מיט א רחמנות'דיגע בליק אויף די אינטער געבליבענע אין שטאט זעצען מיר זיך אריין אין די קאר בשעה טובה ומוצלחת, איין מינוט, וואס איז? מען כאפט נאך אריין צו קאלען נאך אפאר גיטע פארבליבענע פריינד, זיך צו געזעגענען פאר מע פארט אוועק אויף אזוי ווייט, אלע געפעק איז אין דער ווען, נאך איין מוניט, איעדער זאל שוין ארויס גיין אין ביה"כ, אקעי יעצט קען מען פארען. מיר פארען ארויס אין דער זעלבע צייט ווי די פעקלעך, די קינדער אנגעטון חתונה'דיג איינגעפאקט סענדוויטש מיט דרינק'ס, געימ'ס און מוזיק טעיפס וואס מען האט ספעציעל געקויפט פאר די רייזע. עס איז נאך זיבען אין אווענט ווען איך דערזעה מיך אויפען 17 מיט נאך אנדערע לאקי קאנטרי רייזענדע. אהה זעהסט דאס איז דאך די גרינפעלד'ס פון דיין מאמע'ס בלאק ער איז א כולל אינגערמאן און זיי האבען נאר צוויי קינדער און גייען אויך אין קאנטרי, וואס האב איך דיר געזאגט מען קען נישט אנדערש. די קליינע זינגען אין וויינען, נודזשען און טאנצען, שוין אויפגעגעסען אלע נאש מיט דרינק'ס. שלאפט דאס גאנצער געזינדעל ווי ביי די נסיעה קיין קאנאדא פאראיאר. שוין אפגעשטלעט צו כאפען א מנחה, גענומען געז און כזקן ורגיל געקויפט דארט עפעס ניסלעך מיט א קאפי. מיר זענען שוין אין קאנטרי. נאכע'ן זיך אויס פאקען, איך האב אליין נישט געגלייבט וואסארא גרויס פארמעגען עס פיט אריין אין א 16 פעסענדזשער ווען, עס איז געווען פיל מיט באקסעס, עיר קאנדישען'ס, אלע שפיעלצייג און וואס נישט. דער ווען דרייוער האט מיט א זויער פנים אריין געטראגן די פאר בעג'ס דאכענעס און מיך מכבד געווען אריין צו שלעפען אלע באקסעס זאגענדיג ער גייט כאפען א ציגרעטעל, א שעה דערויף קומט ער צוריק פארציילענדיג אז ער איז געגאנגען כאפען א שווים מיט נאך אפאר זריזין מקדימין אינגעלייט. נישט וויסענדיג אז מען מיז אנצייכענען איעדען באקס וואס עס ליגט אינעווייניג, האט זיך ערשט אנגעהויבען א געזיכעניש די ערשטע האט מען פארשטייט זיך געדארפט די פידזשאמעס זאלען די קינדער גיין שלאפען, איי עס איז נאך נישט אזוי שפעט? זיי ווילען זיך אומקוקען. אבער וואס טיט מען נישט פאר די קינדער? די גאנצער קאנטרי איז נאר פאר זיי. פון עש"ק 8:00 אינדערפרי, ביז 15 מינוט פאר'ן זמן ש"ק בין איך געווען 3 ביי וואל מארט, 1 מאל אין געז סטעשיאן, 2 מאל אין דער שכינות'דיגער קעמפ אין מקוה. דארט זאגען די מבינים איז די שויער'ס גאר געשמאק, צו דער זעלבע צייט האב איך זיך אנגעהערט אזויפיל לשון הרע'ס די והותר פאר א גאנץ זימער. פארשטייט איר אליין איך בין גארנישט מקבל. נאך אזאך בין איך געוואור געווארען דארט אין מקוה אז מיין שוואגער האט די לענגסטע בארד אין גאנץ וויליאמסבורג. אויך איז ער מיר מסביר זיינעדיג אין בור אז דער גאנצער טעם פארוואס ער שיקט די העמדער צום דריי קלינער'ס איז כדי ער זאל האבען א פאפען-דעקעל אויף ווי צו לייגען זיינע נאסע פיס אין מקוה. 6 מאל בין איך פרייטאג געגאנגען אין גראסערי, 1 מאל אין פיצא סטאר, 1 מאל אין פארמאסי,1 מאל אין בעקערי (30 מינוט געשטאנען אין דער לייען צו קויפען חלות) ווען נישט עס קומט דער שבת ביז אייניגע סעקונדעס בין איך נאכאמאל ביי וואל מארט קויפען א קראק-פאט וואס מען האט אויך פארגעסען אין שטאט. ליכט האט מען געבארגט פונעם שכן. די געז רענטש וועט האפענטליך ארבייטען קומענדיגע וואך, האט מען געטראגען דעם טשאלענט צי די שוועסטער וואס האט נאר פלאץ ביים עק פינעם בלעך ווייל די געז רענטש איז גאר קליין. אהה די קאנטרי איז א מחי'ה. די שאוער דויערט פאר די רבנית הצדיקת א דריי פערטעל שעה צוליב די שוואכע פלוס פון וואסער און אויך ווערט עס קאלט איעדע 15 סעקונעדעס און גלייך דערנאך בריעדיג הייס און צוריק קאלט אן קיין שום ווארענונג. וואס וועט שוין זיין די קומענדיגע וואך ווען אלע קאנטרי איינוואוינער וועלען שוין זיין דא און דער באנוץ וועט זיין גרעסער? די וואך רעגענט אזוי, מיט אזעלכע רעגענעס מיין איך לוינט זיך ליבערשט צו וואשען אין די גאס. מען דארף גיין אין שוהל די קינדער זענען נאך נישט צוריק אין באנגעלוי, עס רעגענט ווי קענען זיי יעצט זיין? עס איז האמיד, עס איז הייס, ס'גיסט אלעס איז מאראסטיג אלעס קלעבט, די קינדער גייען אין ווינטער שטיוועל עס איז אבער אלעס כדאי, מען קומט דאך נאר פאר זיי, איך קען אפילו נישט עסען דעם טועמי' אין פארטש ווייל עס רעגענט אריין פון אלע זייטען אין איך האב עס מורא צו זאגען הויעך אבער עס דוכט זיך מיר אז די בינען האבען אויך אזוי ליעב דייקא מיין באנגעלוי, פונקט ווי די עקרת הבית. והשלישית האב איך מורא אז די קיגעל וועט זיך צו קלעבען צו איינע פון די 7 פליגען כאפער'ס. א אויפגעלייגטער שכן האט זיך מיט מיר געווערטעלט אז ווען איך וויל איינעם אנצייגען וועלכע באנגעלוי איז מיין זאל איך נאר זאגען "די פארטש מיט די מערסטע פליגען כאפער'ס". איך קום אריין און שוהל, א יעדער אן אויסנאם גיט מיר א האסטיגען שלום עליכם איך דערמאן זיך פון מיין שבת באווארפען אלעס ברימט זיך אינטער ווער איס דעס? מיט וועם איז ער געקומען? און ווער ווייסט וואס נאך זיי רעדע. איך ענטפער יעדען רואיג און געלאסען איך האב איבער גענומען ניסענצווייג'ס באנגעלוי. אזוי? וואס האט פאסירט אז זיי קומען שוין נישט? איך ווייס נישט! אקעי וועלקאם, וועסט הנאה האבען, שכויעך, הודו לד' כי טוב....וידבר איך זעץ מיך אראף, איך דרימעל, איך חלום אז איך בין געבליבען אין שטאט אויף מיין באקוועמע בענקעל, עס איז פיין קיהל, איך בלעטער מיינע ספרים. כ'האב מורא זי חלומ'ט דאס זעלבע... אינמיטען לכה דודי רוקט אן א קליינער פעשליכער און פרייליכער אינגערמאן, רויטע בעקעלעך, קוקט אויס שטארק אויסגעשלאפען און גוטמוטיג. די נשמה יתירה ליגט אים ערגעץ צווישען די ירושלים קיגעל און די פיינע דרימעל וואס ער האט קוים פארענדיגט. ער געט מיר א ברייטען שלום עליכם זיינע קליינע הענטאלעך פארען אריין טיף אין מיין בעקיטשע. הע? האסט דיך באזעצט אויף מיין פלאץ? שאקעלט נאך אלץ מיט די הענט און לאזט נישט נאך. אהה אנטשולדיגט איך האב נישט... ניין סי גיט כעל מיר גיין זיצען ערגעץ אנדערש, נאא בלאב זיצען איך וועל שוין טרעפען. איך גיי צום נעקסען טיש און ער לאכט ווי א זיבעלע, מורמעלט אינטער, אינגערמאן! קום צוריק...... אךךך פעלט נישט אויס. נאכען דאווענען זאגט ער מיר כאף דע האסטעך נישט באליידיגט, ווייסטאך יעדער האט ליעב זיין מקום קבוע. איך פרעג אים צו אויפען טרעין איעדען אינדערפרי האט ער אויך א מקום קבוע? ער זאגט מיר, ביזט א אויבער חכם הא? וועמעס באנגעלוי האסטו דא איבערגענומען? ביזטע געווען אין מקוה דא? ניין אין שכינות, אך א שאד, מיין ווייב מאכט די קוגעל דארט קום נעקסטע וואך וועסט קענען קויפען אויווער-נייט קיגעל, 4 דאללאר א סלייס. גיט שאבעס. פארזעצונג קומט אי"ה (פונעם לעפ טאפ אין קאנטרי אויב אלעס וועט גיין כשורה) תוקן על ידי - קרעמער - 02/09/2005 18:17:15 עס איז שוין דאס צווייטע וואך וואס איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכט, איך שלעפ זיך ארויס מיט באקסעס און שאפינג בעג'ס, שעפשענדיג דערביי מיין שטילע ג-ט פון אברהם געבעט צו השי"ת, אז די וואך זאל נישט רעגענען, די וואך זאל די סווימינג זיין אביסעלע מער זויבער, די מקוה פלאר זאל זיין ווייניגער מאראסטיג, די וואך זאלען די מאסקיטויס רחמנות האבען אויף מיר, די עיר קאנדישען אין שוהל זאל ארבעטען צו מיין ריכטונג, דער גבאי זאל מיך אויפהערען פרעגען כהן? לוי? די שכינים זאלען אויפהערען פרעגען וועמעס באנגעלוי איך האב און אזוי ווייטער. מה נאמר ומה נדבר. עס רעגענט עס מבול'ט אן אויפהער און פונקט ווען איך וויל זיצען אויפען צאם-לייג-בענקעל אדער נאגיאד. מסתמא זענען מיר זינדיג און מיר זענען נישט זוכה צו דעם גשמיכם בעיתם. די מאסקיטויס האבען זעהט אויס געהאט א דרינגענדע גענעראל פארזאמלונג און באשלאסען פה אחד מיר צו צאפען דעם דם התמצית. פרייטאג פארמיטאג, איך גיי אין חדר צום מלמד איך וויל הערען וואס מיין משה'לע טוט, דער מלמד וואס האט קוים שני שערות פרעגט מיך צו ער קען די חומש, איך זאג אים שטילרעהייט, בלא. זאגט דער מלמד. איר דארפט פארשטיין, ער איז זייער פארשפילט, איר ווייסט דאך אין קאנטרי די קינדער זיצען נישט איין, איר ווייסטאך, איר ווייסטאך... כ'האב אים נישט געוואלט זאגען, ביזט נעבעך נישט שולדיג. שולדיג זענען די מנהלים וואס האבען דיך גענומען פאר מלמד, און די קינדער זענען די קרבנות. איך פרעג משה'לע וואס טוט מען אין חדר א גאנצען טאג? מען האט אזויפיל פאן. דער רבי רעדט מיט אלע רבי'ס, מיין רבי האט מיך נעכטכן געשיקט צו זיין באנגעלוי אהיים טראגען טאמעטע זיפ מיט לאקשען. אונז מאך מיר א לעבען... דער גאנצער לאנגער פרייטיג, שבת, און זינטאג וואלט מן הסתמא אדורך כמעשה ווען נישט די נייעס קומט פרייטאג פאר'ן זמן אז די שווער און שוויגער האבען באשלאסען מיך צו קומען באזיכען. עס קען דורך גיין א גאנץ קאלעכדיג יאר און מיר זעהן זיך ערב יום כיפור און חול המועד פסח. היי יאר האבען מיר די זכי' אז זיי קומען אפשטאטען א באזוך אין מיינע מוסדות זונטאג גאנץ פרי, איך מיז אייך אוודאי נישט פארציילען אז לכבוד דעם האב איך שיעור נישט געמיזט פארבען די באנגעלוי ווען נישט איך נעם אפיהר דעם קאנטראקט און צייג די רבנית אז דאס איז בפירש קעגען די תקנת הבאנגעלוי, וואלט איך געמיזט קאלעכען דעם פארטש. געזאגט האבען זיי צו ערשיינען אום 12 נאכמיטאג, זעהט אויס אז זיי האבען געוויסט אז איך האב אנדערע זאכען אויך צו ארלעדיגען זענען זיי אנגעקומען ערשט 2 אזייגער, מיט ברענגענדיג מתנות פאר די קליינע כאילו מיר וואוינען אין בראזיל און מען זעהט זיך יעצט צום ערשטען מאל נאך א שמיטה. איבעריג צו זאגען מיר האבען זיי סארווירט פון יעדען געשמאקען מאכל וואס מען האט נאר געקענט אפקאכען אין די פאר שעה פון צופרי, ווארימע און קאלטע קאווע, איינגעמאכטץ מיט געבראטענ'ס, קאלטע לעמאנעיד און ווארימע טיי. די גאנצער קאלאני ווייסט שוין צו זאגען פונעם גערויך אז מיר האבען היינט געסט. כ'האב אליין נישט געדענקט פון שנה ראשונה אז די שוויגער האט ב"ה אזא צוויי פאכיגען אפעטיט. מיר האבען געמיזט שיקען א קינד ברענגען פון גראסערי נאך ראלל'ס און אייז קרעים, פלעסטיק קאפס און נעפקינ'ס. דער שווער איז גוטמוטיג, ער גייט אריין אין אלע צימערען, באטאפט אלעס כאלו מיר האבען אים געדינגען צו זאגען זיין מבינות, ער מאכט בילדער פון אלע קינדער און קאמאנדעוועט זיי זאלען זאגען טשיז און לאכען. ער מאכט א הלצה אין דאס גאנצע ב"ב שמייכעלט מיט חנופה. וואס ווי ווען, עס איז שוין מנחה טיים, דער שווער קומט מיט מיר דאווענען מנחה, ער באגריסט איעדען פארביי-גייער כאילו ער איז ביי זיך אין פאבריק. אינמיטען וועג צום שוהל גייט ער צו די קאר נעמען א טוט-פיק. ער זאגט מיר צו שטיל, דער אינגערמאן דארט קוקט אויס ווי פעטער אשר'ס זוהן? הא? און ער לויפט צו, שלום עליכם מענדל! אה אנטשולדיגט, סע האט אויסגעקוקט. סארי.. פון שווימען היינט איז מאן דכר שמיה דער איינציגער טרייסט האב איך אז היינט פארט מען נישט צו וואל-מארט. פארען אוועק גיין פרעגט ער זיין טאכטער נו האט ער ליעב די קאנטרי? זעהסט כא דיר געזאגט "הי איז גאנע לאוו איט", ביייי די ששת ימי המעשה אין שטאט איז א מחי'. (ששא פארציילט נישט אין קאנטרי) קודם די סאפער'ס יעדע נאכט, עס איך ענדליך גענוי וואס איך האב ליעב און ווען עס שמעקט מיר. איך קען נעמען דעם צייטונג עס צועפענען אויפען גאנצען טיש און לייענען בשעת'ן עסען, קיינער שטופט נישט, קיינער שרייט נישט. אלע בריוו און פאסט ליגען אויפען טיש אומ-געעפענט. די שטויב זאמעלט זיך אויך אן, איין שיכט נאכען צווייטען וואס א טאג עס גייט פארביי. די מיסט ארויס טראגען? נישט דא קיין מיסט. איך הייב אן טראכטען אז דער אלטער בחור וואס וואוינט אויבען העכער אונז איז נישט אזא נעבעך ווי זיין מאמע מאכט אים. א גרויסע מצוה האב איך אויף מיר מקבל געווען לע"נ מיין עלטער מומע וואס איז אוועק פארגאנגענעם שבועות. יעדען טאג ווען איך רעד פון שטאט צו די קאנטרי זאג איך אייביג אז אין שטאט איז דער היץ אומדערטרעגליך. ווי די אלטע לייט אין פלארידא האבען ליעב צו הערען ווינטער אז אין נוא יארק איז ביטער קאלט אין עס שנייט אן אויפהער, אזוי האט זי ליעב צו הערען ווען איך זאג אז אין דער שטאט דא איז 107 די גראד, עס שטינקט די גאסען, מען קען א הינט נישט ארויס לאזען, די עיר קאנדישען קען נישט גענוג אפקילען די דירה. זי פריידט זיך זייער און איך האב א מצוה רבה. די דריטע וואך, איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכמיטאג גאר פרי, צו אריין כאפען נאך איידער די ראש-אוייער הייבט זיך אן, ווי טייל גיטע פריינד האבען מיך ג'עצה'ט. צו מיין מזל האט א מאטאר ביציקעל זיך איבערגעדרייט אפאר מינוט פאר'ן דשוירדש וואשינגטאן ברידזש, אלע אויטא'ס זענען געקומען צו א שטיל-שטאנד. ווי עס איז דער דרך ביי אונז זענען אפאר נייגעריקע אידען ארויס געקומען אויף די נאקעטע הייוועי, זיך געמאכט וויכטיג. איינער איז מיך געקומען פרעגען צו איך דארף נישט אביסעל טרויבען. פון א צווייטע ווען זענען ארויסגעקומען 3 אינגעלייט אנגעטון אין גארטלעך און געפרעגט צו כאב שוין געדאווענט מנחה. יא, מנחה האב איך געדאווענט היינט געדאווענט בידידות, מעריב ביים מעריב פלאץ איך קום אן אין די קאנטרי האלב שיכור גאנץ הונגעריג איך פאל אנידער א ג'הרג'טער אין די דינע מצה מאטראצען וואס מיין עלטער זיידע איז נאך געשלאפען דערין ווען ער איז געווען אין שפיטאל אהיים קומענדיג פון מונקעטאבער. פרייטיג צו נאכט'ס גיט אויסגעריט און אויסגעשלאפען. איך שפאנציר אריין מיט די 2 קליינע, די פיאות פריש געמאכט מיט דיפערידא. אין קאנטרי זענען זיך רוב חסידים מקיל מיט צו ברענגען די גרויסע מיידלאך אין ביהמ"ד אריין, איין אזא איד ברענגט מיט אלע זיבען קינדער אין שוהל מיט די פעדזשאמעס, מיט די באטיס אלעס וויינט אדער שפרינגט אויף די טישען, דער טאטע וועלענדיג זיין א עכט גיטע בעבי-סיטטער האט געהייסען דאס קליין מיידאלע צו גיין צונויף קלויבען אלע פעפער'ס אין שוהל, זי איז געגאנגען צונעמען פון יעדען די עלים לתרופה'ס און די אנדערע פלוג בלעטלעך יעדער האט געברומט, א אלטער האט זי אנגעשריגען ארויס פון שוהל!. עס האט זיך שיעור נישט איבער געדרייט די שוהל ווען נישט דער טאטע האט געהייסען זיין גרויס אינגעל איר אהיים טראגען צו דער מאמע פעמפערען דאס קינד. איך בין די וואך אנגעקומען אין שוהל נאך איידער הודו. די זעלבע גיטע פריינד הייבען אן דער וועכענטליכער קאנטרי פזמון, אודך, ווען ביזטו געקומען יאנקעל? טאקע נעכטען? הע? ווילאנג האט געדויערט דער וועג? אזוי? טראפיק פאר'ן ברידזש? ווער הייסט דיר נעמען דעם דזשי דאבעליו? נעקסט-טיים נעם דעם האלענד טאנעל? שוין ב"ה אדורך דאס ערשטע קרייץ פארהער. יעצט קומט דער שכן פון די צווייטע זייט טיש, גיט שבת יאנקעל ווען ביזטו געקומען? האסטע געקויפט מיין ווייב'ס קוגעל? כאדיר געזאגט עס איז ווערט 4 ראניש. ווילאנג האט געדויערט די וועג? אזוי? געווען אין טראפיק? איך זאג דיר די בעסטע איז ארויס צו פארען זייער שפעט ביינאכט, שוין עניוועי נעקסטע וואך מערצעשעם קאל מיך, מען קען זיך נישט פארלאזען אויף סי-בי-עס. לכו נרננה... דער קליינער שכן איז היינט מלא טענות, ווייטער צוגעשיקט דעם זעלבען בהמה חזן ווער שיקט אים צו? יעדעד וואך זיכט מען אויף דעם גרעסטען פעניאק?! אךךך מע דארף מאכען דא א אייגענע אינגעלייט מנין... אלץ פראטעסט האט ער נישט מיט געזינגען נישט לכה דודי און אויך נישט לא תבושו. מעריב האט ער איבערגעהיפט מיט איין געניץ, אויפגעשטאנען צו עלינו לשבח, ביים זאגען גיטשאבעס איז שוין דער סימן פון שטערען געווען אינגאנצען אויסגעמעקט. איין מינוט, דער זעלבסט געקרוינטער גבאי האט עפעס אויסצורופען, היינט נאכט וועט פארקומען א באטטע לכבוד די יארצייט פון חאצ.. רבי זי"ע, איך פרעג מיין שוואגער א אלץ-ווייסער אויב עס איז דא אין קאנטרי איין חסיד פונעם חאצ.. רבי'ן? ער מיינט אז ניין, אבער מע שמיעסט אין קאנטרי אז ווען דער גבאי האט נישט אויסצורופען א זכור אדער א הודעה איבער'ן עירוב פארופט ער א באטע. נישט קשה. אויפען וועג ארויס כאפ איך א פריינטליכען זעץ אין רוקען פון מיין נייעם ידיד אום יענער עק קאנטרי, יאנקעל! מארגען נאכט וויל איך דיך זעהן ביים וואלי באלל. הערסט. דריי דיך נישט ארויס. העסטע קומען? איך טרעף דעם מענעדזער און פרעג אים פארוואס מיין פריזער ארבעט נישט כדבעי, און ווען גייסטו פאריכטען די סקרין אויפ'ן פארטש. ער זאגט מיר לאמיר נישט רעדען דערפון שבת, פאריגע וואך האט ער נישט געוואלט רעדען דערפון ווייל די ערשטע צוויי וואכען האט ער וויכטיגער'ס צו מסדר זיין, צוויי וואכען צוריק האב איך אים אויך געוואלט זאגען אבער צו פוהל קונים זענען געשטאנען ארום אים מיט בקשות, לויט ווי עס קוקט אויס האט ער א גאנצער זאק מיט תירוצים, גיט כ'עלל צו ווארטען א וואך. ער שרייט מיר נאך קיינעמ'ס פריזער ארבייט נישט גיט. שבת בייטאג זאגט מיר מיין נייער ידיד דער קליינער ראולי-פאולי. גיי זעץ דיך אוועק אויף יענער טיש, נישט דא לעבען מיר. וואס איז שוין ווייטער? ער מאכט א גאנצער הקדמה, מיין צווייטער קאזין אין אנטווערפען האט געהאט א צווילינג, צוויי אינגלאך, נאך 6 יאר, איך האב לכבוד די שמחה נעכטען נאכט געגעסען צוויי שאכטלעך זכור באנדלעך. איך האב אים באדאנקט און זיך געגאנגען זיכען א ניי פלאץ. מיין נייער שכן האט נאר געוואלט וויסען אויב איך בין באבע יוטל'ס א אייניקעל, ער האט א חשד מיר זענען קרובים. שלוש סעודות די וואך האט דער מענעדזשער פון קאנטרי געגעבען הערינג נאך די מאמע'ס יארצייט, איך בין אים געגאנגען זאגען לחיים, זאגט ער מיר מיט א דריק אין די האנד, לחיים לחיים, די נשמה זאל האבען א "תיקון". קוקט אויס עס איז די ערשטע יארצייט. איך מורמעל אים אריין אין אויערען דער אייבערשטער זאל העלפען זאלסט קענען פיקסען די פריזער די וואך אז נישט... אקעי! בלי-נעדער, זאג דיין ווייב זאל מיך דערמאנען מיטוואך נאך 3 אזייגער! מוצאי שבת אונזער גאנצע באנגעלוי איז איבער געדרייט פון אויבען אראפ, אלע יחנה'ס האבען באשלאסען זיך אפקילען שלוש סעודות אין מיין קאלטע באנגעלוי אנשטאט זיצען אין די היץ אינטערען בוים, ליידיגע פלעסטיק קאפ'ס, א טאן מיט פאפיטע שאלאכטץ, צוויי דריי געניצטע פעמפער'ס און וואס נישט איז באלאגערט און אלע צימערען, די באנגעלוי פליט ווי נאך א ערד ציטערניש. א שעה נאכען זמן איך מאך הבדלה, זי זאגט מען מיז גיין אין פיצא סטאר שוין, איך בין זייער הינגעריג איך וועל מן הסתם זיין אויף ביז פארטאגס צו קלינען דעם שמיץ. קענסט גיין שפילען וואלי באלל? זינטאג אינדערפרי איך וויל זיך אביסעלע וואויל גיין און בלייבען שלאפען שפעט, ניין! נישט דא אין קאנטרי, נישט היינט. וואס איז? דיין מאמע קומט נאכאמאל? ניין עס איז וויזיטינג דעי! מ'דארף גיין באזיכען די שוועגערען און הוידעפלאץ קאנטרי, אבער עס איז נאך קוים 11 אזייגער אינערפארי? נו מען דארף גיין קויפען א גרילל, פלייש, צוגרייטען, איינווייקען, אפאר קלייניקייטען אין וואל-מארט. איך קום אהיים פון שוהל און מען פארט קיין וואל-מארט, דער וועג קען איך שוין שלאפעדיג, די מיידלאך ביים טשעק-אויט שמייכלען זיך אינטער זיי ווייסען אוודאי אז העלפט זאכען ברענגען מיר צוריק קומענדיגע וואך, אדער אפשר ווייסען זיי נישט? אויפען גנב ברענט דאס היטעל. די וואך האבען מיר געטראפען געוואלדיגע מציאות, איך וויל נישט שרייבען כדאי קיינער זאל עס נישט אויסכאפען. אין וואל-מארט זעה איך, מער ווייניגער גייען אלע נשים צדקניות אנגעטון יונטעף'דיג, אלע מענער מיט די אראפגעלאזטע נאז. פארוואס? אחוץ די שנה ראשונה'ס וואס זיצען נאך אויף קעסט. איך טרעף א חבר פון ישיבה ער פארט ארום און א שאפינג-וואגאן, אלע 3 קינדער אינעווייניג, די שיך אויסגעטון. ער זאגט דא איז פיין לופטיג, איך טרעף מיך דא אייביג מיט אלטע גיטע פריינט, איך שטיי נישט די פרוי אונטער די פיס. איך זאג אים ער איז נישט דער ערשטער וואס האט ערפינדען די המצאה. עס דויערט 20 מינוט אויסצוגעפינען אז באנגעלוי 24 געפינט זיך גאר לעבען די אנדערע אריינגאנג צום קאנטרי, יעדער שיקט אונז אין א אנדערע ריכטונג. מיר קומען אן, קלאפען שוין אין די באנגעלוי מיט א אויפגעהייטערטע שטימונג, 5 גרויסע שאפינג בעגס, גרייט זיך צו וואשען אין מאכען שלחן עורך. זי איז ניטאמאל אין קאנטרי, די שכנ'טע זאגט אז זיי זענען (אויך) געפארען קיין וואל-מארט קויפען א גרילל. מיר ווארטען א שעה און יעצט קענען מיר עסען דאפעלט. דער שוואגער פרובירט זיך אליינס נישט צו נער לייגען, ער זאגט, דער עיקר איז נאר די פאן, נישט דאס עסען אמת? ווען נישט די קינדער האבען שוין נישט קיין געדולד און לויפען אריין אין אלע ארומיגע באנגעלוי'ס, עס איז הייס, זיי האבען נישט ליעב קיין געבראטענ'ס, גיט מען זיי ברויט מיט אבעקאדוי. דער גאנצער קאלאני איז שוין פארויכערט, מיר ווייסען נישט צו עס איז צופיל ברען-שטאף אדער צו ווייניג שטיינדלאך, ווי דער שטייגער אין אזא פאל ווי ביים פייער ערב פסח יאווען זיך תיכף אפאר מומחים אין מלאכת הגרילל יעדער לייגט צו פעך און שוועבעל, אלע גיבען מיר שלום עליכם מיט די פעטע הענט און פרעגען צו איך קום פון שטאט אדער פון א אנדערע קאנטרי. די צוויי נייע גרילל'ס פלאקערען, נישט דא מער ווער עס זאל עסען די סטעיק. זיי שטייען פארשעמט, ווען זיי קענען ווען רעדען שרייען זיי הויעך "אלעס טוט מען פאר די קינדער". פאר מיר פארען אהיים פרעגען זיי אונז אויב מיר ווילען צו פארען דא נישט ווייט, מען קען פארען מיט פערד עס קאסט 10 מוניט פאר 5 דאללאר אפילו די קליינע וועלען עס ענדזשויען, איך זאג איר מען קען פארען מיט פערד פאר אסאך ביליגער ווי 5 דאללאר. איך מיין זי האט זיך באליידיגט. די וואך האב איך באשלאסען איבער צו שלאפען זונטאג נאכט און אריין פארען ערשט מאנטאג פארטאגס, איך שטעל אן דעם וועקער אויף 4 אזייגער עס פילט זיך ווי סליחות פארטאגס. די גרינע בלעטער זענען נאס פון טוי, די וואלקענעס קומען אראפ אזש ביז צי די שפיץ נאז, דער שמעק פונעם סקאנק איז נאך פריש, די הערשען שפרינגען ארום אויף די וועגען ארויף און אראפ. דער סעווענטין איז ליידיג פון פאציענטען און פיל מיט פאליציאנטען. דער אראבער ביים געז סטעשאן לאכט אויך פון מיר, קוקט אויס איינער האט אים פארציילט אז דאס איז דאס ערשטע מאל איך זעה דעם ראוד 5:00 אינדערפרי. איך קום אן קיין וויליאמסבורג אין מיין שוהל אריין האלב זיבען מיעד און ערשעפט, איך בין שיעור נישט איינגעשלאפען אין מקוה. אפילו דער שמש פרעגט מיך וואס אזוי פרי היינט? און מיין בעה"ב פרעגט מיך א גאנצען טאג צו איך בין אקעי. אבער די קינדער האבען דארט א גוד טיים. איעדע וואך ביז דאנערשטאג נאכמיטג האב איך שוין א גאנצע ליסט גענוי פארצייכענט מיט א געפירקעלטע שריפט וואס צו ברענגען פון שטאט, אנגעהויבען האט זיך עס - ווי געשמועסט, מיט די פארגעסענע חלה דעקעל און קראק-פאט, איך קויף איין פלייש עס איז ביליגער אין שטאט. איך ברענג מתנה'לעך פאר די קינדער (נאר צו דע וואס זענען געווען וואויל). פארסאפעט שלעפ איך ארויס באקסעס מיט אייסעס, קעסטלעך סאדא און עפעל דזשוס, פעמפער'ס, צייטונגען און אלעס וואס איז מיט א קוואדער ביליגער אין שטאט. איך פיק אויף זאכען פון קלינער'ס, פון שוסטער, פון פארמאסי. און צומאל טראג איך אפ וויכטיגע פאפירען פאר די שוויגער. שכינים פון שטאט שיקען מיט מיר שאפינג בעג'ס מיט חפצים צו שכינים אין קאנטרי, אונזער נייגעריגע "נעקסט דאר" שכנ'טע מיט'ן רויטען טורבאן ביז אריבער די אויערען קוקט שוין ארויס פון הינטער די שפארע'ס מיט גרויס נייגער וואס האט מיסטער שיסטער היינטיגע וואך געברענגט. די וואך האב איך געברענגט א גרויסע באק'ס די אנדערע צופרי האט זי שוין געפרעגט הינטערוויילעכץ "איי דאונט מיען טא בי נאוזי באט וואט דיד יאר האזבענד שלעפ אוט לעסט נייט"? איט וואז סאטש עי ביג באקס, וואז איט העווי? די וואך האב איך געברענגט פאר די קליינע, שיינע בענטשער'ס. איך בין געווען מאנטאג ביי א בר מצוה, פאר'ן בענטשען קומט אריין דער טאטע פון בר מצוה בחור מיט א באק'ס בענטשער'ס. עס האט זיך אפגעטון אזא געכאפעניש, אלע האבען זיך א לאז געטון אויף אים, גרויס און קליין אפילו די אויבען אן אידען. ווי די קליינע קינדער כאפען פעקלעך ביי א באווארפען. איך האב זיך נישט געקענט אפווינדערען וואזוי מען רייסט זיך נאך קליינע בענטשערלעך וואס אלע ווארפען גלייך אין שמות נאך איידער מען קען עס ניצען. ביים ארויסגיין האט איינער פון די כאפערס אראפ געווארפען אלע בענטשער'ס און ביי מיר אין באנגעלוי וועט דאס אי"ה באקומען א תיקון, משה'לע האט זיך געפרייט דערצו כמוצא שלל רב. נאך די שיינע אויפנאמע וואס מען שטעלט מיר אהער וועכענטלעך, דאס ערשטע באצאהל איך צוריק אלע חובות וואס זי האט זיך אנגעבארגט במשך די וואך, וויפיל הינדערט דאללאר איך זאל נישט איבער לאזען מאכט זיך אייביג עפעס אנדערש, מאנטאג קומט א פאנדזשעלוי טראק, ער רופט אויס מיט א הויעך-הילכער אז ער האט אזעלכע מציאות אז פאר אים אליין לוינט זיך צו קומען אין קאנטרי, ער האט געסטראשעט אויב ווערט די טראק נישט ליידיג וועט ער מיזען קומען די אנדערע וואך נאכאמאל. א צווייטע פרוי אין א שווארץ טיכעל מיט מענערישע גלעזער פארקויפט געניצטע ביכער אמייסטענס פון שלום בית טעמע'ס און אנדערע ביכער פון שמות. מיין רעבעצין פרעגט איר אויב זי האט נישט עפעס "די ווי די'ס"? א דריטער פעדלער פרובירט יעדע וואך אריינצושמוגלען צו מיר אין באנגעלוי א נייער טעיפ רעקארדער. וויפיל מען זאגט אים אז מיר האבען גענוג טעיפ רעקארדער'ס, דעמאלס וויל ער זעהן צו מען דארף נישט באטאריעס. אז דאס אויך נישט, לאזט ער זיך מכבד זיין מיט א גלאז ווארימע מילך און א קאקי דערנאך ווינטש ער אן אז מען זאל זעהן אסאך נחת. דערנאך גייען איעדע נאכט אנדערע צוויי גיטע פריינד נאך געלט, זיי דארפען גארנישט זאגען א צוועק, די פרויען פארשטייען שוין אליין בלויז פון די שבת'דיגע בגדים און די גרויסע פאקעט-בוק אז מען רעדט דא פון א גאר וויכטיגע הכנסת כלה און ווארפען אריין אויפ'ן פעטער'ס חשבון ווי מער. אטייל שרייבען אפילו אויס א טשעק. מאנכע זאגען מען טאר זיי נישט אריין לאזען אפילו אויפ'ן פארטש ווייל זיי גייען אריין אין אלע באנגעלוי'ס און קוקען זיך אומדערעקט אום, שפעט ביינאכט ביים זיצונג פארציילען זיי גענוי וועלכע איז א קלינע און ביי וועלכע עס הערשט כאאס. וועלכע האט אנגעטראגען א גלעזעל קאלט וואסער און וועלכע האט נאך 10:30 געהאלטען אינמיטען באדען די קינדער. מיין פרוי האט זיך שעמעוודיק פארענטפערט פאר איין אזא געלט גייערקע. אז זי האט פשוט נישט פארוועם אויך צו גיין נאך צדקה. יעדער גייט דא. זאגט יענע איך וואלט נישט געגאנגען אבער איך האב זיך שוין נישט אנגעטון "געהעריג" דריי וואכען "איי זשאסט העד טא געט דרעססד ענד געט אייט אוף מאיי באנגעלוי" (איך האף זי לייגט כאטש אריין דעס בינטעל קעש אין א פישקע אריין.) איין נאכט פארען אלע פרויען אריין צום טאון קויפען סאפט -אייז קריעם און שפאצירען אויף די ראוד'ס ביז אינדערנאכט אריין, עס קאסט א בעבי-סיטטער. די צווייטע נאכט איז דא א פלעי ביי די שכינות'דיגע מיידעל קעמפ די הכנסה גייט פאר צדקה (איין ברטונרה האט גע'פסק'נט אז מען קען אפילו די קאר סערוויס צאלען פון מעשר געלט), די דריטע נאכט זעהט מען סלייד'ס פון לשון הרע, דאונעשען איז נאר 10 דאללאר. מיטוואך נאכט וועט זיין א דרשה פאר פרויען און גרויסע מיידלאך איבער דאס ענין פון ווערים אין פרוכט. ביי ענדע וואך איז א וואונדער זי איז א בעל חוב? יענע וואך איז געקומען א טראק וואס פארקויפט דזשולערי זי האט מיר געקויפט א מתנה א פאר אויער-רינגלעך אויב איך וויל אמאל איר געבען א מתנה זאל איך האבען גרייט. מעשה גאבעליר. איך וויל נאר וויסען פארוואס קומען זיי דייקא ווען די מענער זענען אוועק? קוים עס האט זיך אנגעהויבען די דריי וואכען, איך קען שוין גאנץ כמעשה אלע שכינים ווי זיי ארבעטען און ווען זיי פארען ארויס צו די קאנטרי, וויפיל זיי האבען געגעבען דעפאזיט פאר'ן 7'טען שטאק אויף קלעסען קאר. דעקאלב וואס גייט זיין פארטיג אי"ה אויף חמשה עשר בשבט שנת תשע"א אדער אויף שבועות דערנאך. גיטע ידידים האבען מיר שוין אויך פרובירט צו פארקויפען לייף אינשארענ'ס פאליסי, מען הערט דאך אזעלכע שרעקליכע זאכן. א צווייטער כולל אינגערמאן לויפט מיך נאך יעדען זונטאג צו איך ווייס נישט איינער וואס דארף אפיס פורניטשער. א דריטער וויל איך זאל ווערען מיט אים א שותף אין א 7 פעמילי וואס מען טראגט אים אן און וויסקאנסין, ער זאגט עס איז אכט מאל די רענט ראול. גיי פארשטיי. איין נאכט קאלט מיך אויפען סעל-פאון א נייער ידיד פין קאנטרי אט איז דער שמועס מער ווייניגער: האלוי יאנקעל ! יא, ווער איז? דאס איז שמעון ווער? שמעון, שמעון קאלמאנאוויטש פון באנגעלוי 3, דערקענסט נישט מיין קול? וואס-אי-מיט-דיר??? אההה וואס הערט זיך עפעס? וואס ברענגט אייך צו מיר? סתם אזוי, וואס איז נייעס? נייעס? גארנישט וואס-אי? וואס קען איך אייך העלפען ? עם עם עעעם ווייסט דאך, יעדען שבת ברענגט א צווייטער שלוש סעודות און און.. עם עםם אפשר... אזוי? ניין כאב נישט געוויסט וואס איז די שמחה? איך זעה יעדער עסט דאך אין באנגעלוי און מען קומט צוריק צום זינגען. נאא סתם, מע מיז דאך עפעס טיילען, דער גבאי וויל וויסען, סוי אויב די ווילסט ברענגען די וואך!? גיט כעל איבער קלערען! האסט א נעקסטעל? וואס איז דיין נומער? כעל דיך קליקען צו דערמאנען. ניין כאב נישט, כעל איבערטראכטען אקעי?. ארלעדיגט? גיט כעל זאגען מעכיל, זיין חבר ארבייט ביי יוני'ס דעלי. ער קען צושטעלען אלעס, עסט עם געבען א פיפציגער אין קאנטרי! זאל דיר זיין צו מצוה. איך קאל אהיים אין קאנטרי עלעף אזייגער ביינאכט אלעס איז נאך וואך, ווי מאמי? אינדרויסען (נאטורליך) טאטי.... די געסט קידוש די וואך? ניין אפשר שלוש סעודות, ווער האט דיר שוין געזאגט? מאמי האט געזאגט פאר באבי. אבער טאטי! קאנטרי איז אזוי גיט, מאמי איז ביי די לעדיס, אונז טאנץ מיר אויפען בעט, רחי האט זיך צוקלאפט, און משה שלאפט אין דיין בעט. מארגען גייט מען אויף א טריפ. מושי'ס בייק איז צובראכען, אונז האמער געהאט א באלל אין דעי קעמפ. טאטי, טאטי אין מומע חוה'ס באנגעלוי איז געווען א סקאנק... ביייייי דער שבת האט מיין שוואגער זיך פארגליסט צו עסען צוזאמען ביידע משפחות אינטער איין שלאק, איך בין דאך א גרינער אין הלכות קאנטרי, מסתמא איז עס א מנהג הקדמונים אז שבת מברכים עסט מען אין די קאנטרי צונאזאם, צונויפגעקוועשט. און טאקע ביי אונז אין באנגעלוי, מיט א רעכטע טענה, "זימער דארף מען האבען ווי מער פאן", לויט ווי איך ווייס שלאפט ער הויעך אויפ'ן קול שוין תיכף נאך די זיפ, אין א פארוואלקענטער טאג איז ער שוין נישט צווישען די לעבעדיגע תיכף נאך די פיש. אויך גידענק איך נישט ער זאל אמאל פארשלאגען צו האבען עפעס פאן אין די שטאט ווי מיר וואוינען נישט ווייט. שוין, לאז זיין אזוי. די צוויי שוועסטער האבען געגרייט אויף דעם שבת ווי עס קומט פאר א פארמעסט ווער עס קען בעסער און דער געווינער גייט קריגען א גאלדען מעדאל פון מארטא סאטוארט אליין. איינע האט צוגעשטעלע די ביינאכט סעודה, די צווייטע די בייטאג. מיר האבען איינגעקויפט לכבודם אלע ערליי זיסע אויבס, ברוינע באנדלעך און געלע זיפ מאנדלען (די גראבע). רעטעך מיט לאקשען, טאמעטע דיפ'ס מיט חריין שארפע און מילדע, חלות פון וואסער און אויך מיט אייער, כל ערליי סאדא מיט וויין, ניסלעך געזאלצענע און געבראטענע. א גאנצע גרויסע רויטע מעלוינע. ער איז געקומען פרייטאג באזיכען די שוועגערען צו זי דארף נישט א האנט. נאאא פעלט נישט אויס די גאנצע געפאטשקעריי – זאגט ער. פרייטאג צו נאכט'ס מע גייט עסען, שלום עליכם זינגען מיר דעם נאציאנאלען ניגון. "נא זינג שוין דו אשת חיל. נע זינג שוין דו סי דיין באנגעלוי, נא נא זינג שוין אבי געזינגען איך בין שלעפעריג. איידער מיר האבען געהאט א געלעגענהייט צו האבען די ערווארטעטע פאן איז גיסי היקר געווען אויף יענע וועלט מיט א שמייכעל אויף די בארד. זיין ווייב איז רויט, זי שטויסט אים אינטערען טיש, די קינדער שרייען טאטי, ווי א בער וואס האט זיך שוין געלייגט אויפע'ן ווינטער. קוים וואס מען האט אים געקענט דערוועקען אהיים צו גיין צו תיקון חצות. אלע קינדער זענען געבליבען שלאפען ביי אונז, און די פאן איז געווען העכער אלע ערווארטונגען. שבת בייטאג איז פארגעקומען אין שוהל א שמאלציגער גרויסער קידוש. שמערעל פון באנגעלוי 2 האט גומל געבענטשט אין געגעבען א פראכטפולער סעודות הודאה. פארלייפיג האט עס געהייסען אז ער האט מיט די קאר צוטרויטען א הערש, איך בין מסופק צי עס איז נישט געווען עפעס מער ערענסט. מיין חבר אלץ בחור האט געניצט דעם זעלבען תירוץ ווען ער האט גומל געבענטשט איין גרינעם דאנערשטאג צופרי. דער ראש ישיבה האט אים געלאזט רופען נאכען דאווענען און געווארענט "זעה עס זאל מער נישט פאסירען". אלענספאלס, ביי שוכן עד האט זיך שוין אנגעזעהן א פרייליכער מינע אויף די חברה טרינקער, איך האב תיכף געשמעקט אז היינט איז דא עפעס בעסער'ס ווי פשוט'ע שליוואוויטץ. אלע שפעט קומער זענען היינט געקומען צייטליך. ביים לייענען קומט צו מיר צו דער שיינער איד פון קאנטרי און פרעגט מיך אויב עס פעלט אויס ער זאל זיך פארגרייטען עפעס א דבר תורה צום קידושא רבה, א איד האט געהאט אזעלכע ניסים, גיי זאג אים אז קיינער דא אין שוהל איז נישט אויסען צו הערען זיינע דריקענישען ווען מען איז עוסק אין די מצוה פון סעודת הודאה. בין גברא לגברא זענען צוויי פריינט פון בעל הקידוש ארום געגאנגען פרעגען ווער עס האט א ברוינפען שטאפער עפענער. הכלל, נאך איידער דער גבאי האט געהאט א שאנס אויסצוריפען דער קידוש, נאך אינמיטען ברכת כהנים און מיר אלע אייניקלעך פון שבעת-הריגעל האמיר געטרינגען לעילו נשמתו, זיך גיט אנגעגעסען מיט פעטע גאלע, אייער קוכען און זאלציגע הערינג. ווי דער שטייגער ביי חסידים האבען אפאר היץ קעפ אריין געברענגט אין שוהל זייערע טעפ טשאלענט שטאלצערהייט, זאל איעדער עסען אין ווערען זאט, כמנהג הקדמונים אן לעפלעך, אן טישטיכער, מען האט זיך געריסען נאך די טשאלענט כאילו עס איז מוצאי תענית. א גרויס טייל קאנטרי האט אפילו נישט געוויסט ווער עס איז דער בעל הנס אבער יעדער האט זיך געפילט ווי א מחותן, ויאכלו ענבים וישבעו. אן אלטער איד וואס איז געקומען צו זיין זוהן צו גאסט גיט א פרעג ולשמחה מה זו עושה? זאג איך, זיי האבען ליעב דעם שבת קודש! גיי די אינגערמאן, דעם טשאלענט האבען זיי ליעב!. דער איד האט מיט גרויס תמימות אראפ געקליבען אלע ספרים פון טיש, און זאגט איבער צו זיך אליין בלשון בתמי' דעם שבת האבען זיי ליעב? גייטץ אהיים די ווייבער זענען הונגעריג. צום סוף האט דער מגיד פון שוהל יא געמאכט שטיל און געזאגט א משל מיט א נמשל איבער דעם ענין פון גיבור כארי ורץ כצבי, מען דארף זיך מקבל זיין צו זיין א רץ כצבי. איר ווילט הערען די גאנצע? חתן דינן איז היינט געקומען אין שוהל מיט די זיידענע בעקיטשע ווי צו א ברידער'ס חתונה. צום קידוש האט ער אויסגעטון דעם טלית, ער האט נאר געוואלט מען זאל זינגען ווארימע ניגונים, אבער נישט סתם ווארים ער זאגט אז ר' שלמה קארילבאך'ס ניגונים טוט אים שטארק ערוועקען צו שפירען א טעם אינעם שבת קודש און מיר אינגעלייט האבען זיך געשפירט פארפליכטעט צום בעל הקידוש, האבען מיר געזינגען און חזונ'יצט, ער זיצט מיט'ן ספאדיק די אויגען פארגלייזט און אנגעזאפעצט, ער רומט מיר אריין אין אויער אז ער פילט ווי ער ליגט יעצט אויף די אויבערשטע באנק אין דער שוויץ און באקומט א גיטען מאסאדזש אין רוקען. גיי פארשטיי א פולישע קישקע. וויפיל מיר האבען אים געבעטען ער זאל אונז זאגען ווי דער נס איז געשעהן (זיין קאר איז אומגעשעדיגט) ער טעהנ'עט בגילופין אז ער קען נישט רעדען דערוועגען אין א מקום קדוש. איך האב א שטיקעל השגה ווער די הערש איז געווען. איר ווייסט, כ'האב שטארק ליעב צו באטראכטען ווי אנדערע האבען פארגענוגען. איין בעל בשר אין קאנטרי, יעדער רופט אים דער רויטער, האט זיך אזוי אנגעשאשקעט ביים קידוש, מען האט אים געמיזט אהיים פירען מיט 2 שמשים ער האט נישט אויפגעהערט צו שרייען אויף זיינע קינדער גייט'ס אהיים זאגט'ס פאר מאמי אז די טשאלענט פון מיסיס הארטשטיין איז דעלישעס. א צווייטער וואס איז געווען אויף גאסטעריי שבת ביי אונז אין קאנטרי איז ארום געלאפען יעדען פרעגען צו וועם מען דארף רעדען וועגען קומען אין דער קאנטרי מערצעשעם נעקסטעס יאר. דער בעל שמחה האט יעדען איבער געלאזט אין אהיים געלאפען איבערלאזענדיג דאס גאנצע חאזעריי. דער גבאי האט געזאגט מער וועט ער דאס נישט צולאזען. נאך די ארבע כוסות זענען מיר געגאנגען צו די סעודה. די קינדער זענען אלע געווען אין די גלידערען, די געשרייען און קריגערייען עד לב השמים, מען האט געשלעפט די גרויסע הילצערנע בענקלעך ארויף אויפ'ן פארטש. זאל טאקע כל הקהל הקודש זעהן אין וויסען אז מיר האבען אסאך פאן. מען האט שוין איינגעטיילט די זיצען אלע קאזינ'ס יעדער וויל זיצען נאר דארט ווי דער צווייטער זיצט. אונזער טיש אופען פארטש האט אינגאנצען דריי שוואכע דארע פיסלעך, מיין שוואגער זאגט איך זאל פרעגען א שאלה צו מען מיז אנפילען דעם בעכער ביז'ן טאפ אויב מען איז זיכער אז עס גייט זיך סייווי אויסגיסען פונעם טיש געשאקלען. ביז מען האט זיך דערזעהן ביידע משפחות זיצענדיג אלע אויף די פלעצער זענען מיר שוין ווידער הינגעריג געווארען. מיר האבען זיך ארום געטענהט ווער עס מאכט די בעסטע בארכעס אין די מאונטענ'ס, אפילו דאס קליינווארג האט געהאט א מיינונג, מיין ניכטע זאגט אז באבי מאכט די בעסטע חלה. די אייער מיט צוויבעל האט די שוועגערען אזוי באזאלצען אז עס איז איבער געבליבען אומבארירט. זי לייגט אריין העלפט אייער אין די טשאלענט עס זאל ווערען טונקעל ברוין, איך גלויב אז א גרויס חלק כלל ישראל האט דאס זייער ליעב. מיר נישט. מיין טרייסט איז געווען איהרע טשאלענט. די טשאלענט איר'ס ווי גיט עס האט געשמעקט האט עס פארט געהאט א טעם פון די שוויגער'ס טשאלענט, מסתמא קען איר מאן נישט פועל'ן זי זאל אויפהערען אריין צו לייגען ווארשטלעך אין קעטשאפ. דאס אליין האט מיך פאראיבעלט. גרעיפ דזשוס האט זיך געגאסען ביי דער סעודה ווי מים שלנו. געלויבט איז ג-ט פארען ראטעווען דעם אינגערמאן מיט'ן ספאדיק וואס האט אהער געשטעלט אזא שיינער קידוש אזוי זענען מיר כאטש געגאנגען מקיים זיין דעם שינה בשבת נישט אינגאנצען אויף א ליידיגען מאגען. מיין שוואגער האט געשלינגען טאמ'ס און געדרימעלט. די רויטע מעלוינע האט מען פארגעסען אויפצושניידען. שבת מיטאג ביי אונז אין קאנטרי איז איינגעפירט אז אלע פארלעך גייען שפאצירען ארויף און אראפ. די מענער מיט הוילע טלית קטן'ס, די פרויען מיט ספעציעלע-פאר שבת נאכמיטאג- דאסטער'ס. פארהאן וואס זענען מקפיד צו עסען ניסלאך, ווען די טאש איז ליידיג פון קייאכטץ מאטריאל גייט מען שלאפען. ווען נישט איך זאג מיין שוואגער אז מיר האבען נישט קיין אייז קריעם אויף שלוש סעודות קומט ער פראווען די דריטע סעודה אויך ביי אונז אויף'ן פארטש. אבער אז ס'איז נישט דא קיין אייז קריעם גייט ער ליבערשט אהיים און קייעט זיינע פאפיטעס, און ווען נישט מען הערט שוין ארויס דאס זמירות געזאנג פון שוהל וואלטען מיר אלע פארביי גייער דערטראנקען געווארען מיט זיינע פאפיטאס שאלאכטץ. שפייז צו נאכטס, איז דאך א גרויסע מצוה צו עסען פיצא אדער ווי מיין ראש ישיבה פלעגט דאס רופען איטאליענע קיגעל. די וואך, נישט ווי די פארגאנגענע וואכען, וועלען מיר פארען קיין סוואן-לעיק קויפען פיצא. ווייל קיינער מאכט נישט אזוינע גיטע פיצא ווי יענער אין סוואן-לעיק. אזוי האט אליין מעיד געווען מיסיס שטיינזאלץ וואס האט פארזיכט פון די סוואן-לעיק פיצא יענע וואך. געזאגט און געטון מיר זענען אין די קאר, אלע צוויי משפחות אין מיין מיני ווען, די קינדער אין פעדזשאמעס, די 2 שוועסטער קוקען ניטאמאל ווי מיר פארען, זיי זענען אצינד פארנומען דורך צו רעדען פארוואס די משפחה פעקעטע פון באנגעלוי 41 מופט נאך נישט? זייער ברידער אין מאנסי האט דאך לעצטענס היבש מצליח געווען. מיטאמאל ווערט מיר שווארץ פאר די אויגען א פאליציאנט מיט רויטע בליטשקע'דיקע לעמפלעך האט זיך פארגליסט מיך אפשטעלען. נאר פון זיינע ריזיגע וואנצעס - וואס האט נאך נישט טועם געווען דער טעם פון א גאהל מאשין- כאפט מיר אן א ציטער. ער זאגט אז יעצט ווארענט ער נאר אבער נעקסט טיים "יא וויל געט ע טיקעט פאר ספידינג אן 30 אין ע 15 מייל זאון". טענק יא אפפיסער". ווארטענדיג אזוי אין די ליין האב איך געטראפען אן א שיעור ידידים, יעדער בלי יוצא מן הכלל פרעגט דאס זעלבע "אה שלום עליכם יאנקעל אין וועלכע קאנטרי ביזטו? דא אין סוואן לעיק? גאנץ זימער אדער נאר די צווייטע העלפט? יא, גאנץ זימער! ניין, נאר געקומען דא פאר פיצא! אקעי טעיקעיר, גיטע וואך. ווי גיט קען שוין זיין פיצא אויפען פוהלען מאגן? מיינט נישט אז די צוויי צדקה גייער האבען פארגעסען פון מיר די וואך, יעדע וואך מוצאי שבת גייען צוויי אינגעלייט ארום מיט א רעסיט ביכעל און פארלאנגען די צוגעזאגעכטצער פונעם אפיעל ש"ק. די ערשטע צוויי וואכען האב איך געמיינט אז דאס איז א צופאל, ביז איך האב זיך צוגעוואונט אז מוצאי שבת ווען איך הער 2 מילדע האקעס אופ'ן טיר ווייס איך שוין אז די שנארער'ס זענען ווידער דא. די וואך האב איך געזעהן צוויי אנדערע מרה שחורה'עניקעס מיט א פעדער אין האנד קומענדיג צו מיין באנגעלוי, איך זאג זיי קומט צוריק מארגען. נישט ווייל איך בין נישט פון די גרויסע חסידים פון די מוסד אין א"י וואס מיר אלע ווייסען אז עס איז מער לופט ווי טייג נאר ווייל איך דולד נישט אז זיי גיבען מיר נישט דעם אפשען פון זאגען ניין, זונטאג צופרי אין שוהל שטייט איינער פון זיי און פרעגט מיך ווי אזוי הייסטו אופען ערשטן נאמען? גרייט צו שרייבען דער סך. איך זאג אים קום צוריק פרייטאג און מיט דעם לאמיר האפען צו השי"ת ער וועט מיך לאזען מנוחה. די וואך מאנטאג קומט אהיים מיט מיר אין שטאט די רעבעצין זאל זיין געזונד, זי האט וויכטיג'ס צו ארלעדיגען אין שטאט, אריין כאפען אן אפוינטמענט ביים שייטעל מאכער. אויך דארף מען זעהן צו די סטאר'ס האבען שוין אריין באקומען די ווינטער זאכען, עס העלפט נישט די אינפארמאציע פון די פארבליבענע שכינים מען מיז זיך דאס אליין איבערצייגען. מען דארף אויך אויפרוימען דאס הויז און נאך אלעמען דארף מען זיך אביסעל אויסטשוכען פון זיין איינגעשפארט אין קאנטרי, די קינדער זענען צוטיילט, נישט פארגעסען אלעס טוט מען פאר די קינדער. זי פרעגט מיך אזוי אויפ'ן וועג צו איך וואלט נישט געטראכט פון קויפען א ווינטערייזד באנגעלוי מען דארף ווייניגער שלעפען. גיי זאג איר איך צייל פשוט ספירה נאך אפאר וואכען פארבליבען. דאנערשטאג צופרי רופט זי מיך אן איך זאל נישט פארגעסען ארויס צו ברענגען גענוג קעש. מען דארף באצאלען 30 דאללאר אין פיש סטאר, 70 אין גראסערי, 250 נאך שולדיג אין דעי קעמפ, 25 פאר טריפס, 20 פאר קאנטין אין דעי קעמפ. נאך 550 שולדיג פאר די באנגעלוי. ברענג אויך כאטש 100 דאללער פאר די שוועסטער, וואס פארט אריין אין שטאט די קומענדיגע טעג זי וועט קויפען ווינטער מציאות. אין עס גייט זיין די קומענדיגע וואך א טשייניז אקשען איך האב צוגעזאגט 50 דאללאר. סי צדקה, ביזט מסכים? כ'האב א ברירה? ווי האלט מיר? איך פרעג איר איך דארף שוין א קאלקעלעיטער? ניין, בעט דיין באסס א רעיס? איידער איך פארגעס, כא געבארגט פון די שכנ'טע איר ספיד בייק פאר משה'לע און ער האט עס צובראכען. מען דארף איר קויפען א נייע. רבוש"ע אזויפל אומגליקען געשעהן דעם זימער לאמיר האבען אביסעל נחת, איך זאג ערליך תפילת הדרך, די וואך זאג איך די אלע פסוקים ויעקב הלך לדרכו מיט גרויס כוונה, איך פאר דורך ביים הייוועי איך נעם ארויף צוויי אידען וואס זאגען אז זיי גייען ממש לעבען מיין קאנטרי אין וואודבארען, וואס ווייס איך? א חוץ מיין קאנטרי און וואל-מארט ווייס איך גארנישט. א גאנצער וועג האבען זיי זיך געדינגען איבער דעם געפאלענע חינוך היינטיגע צייט מען לערענט מיט די קינדער ווייניג מוסר. וויפיל דער איד א' האט פרובירט צו כאפען א דרימעל, האט איד ב' געהאלטען אין איין אויפוועקען, נא וואס זאגסטע? וועלענדיג צולייגען מיינע צוויי סענט. זאג איך דעם איד א', איר זעהט נישט דער איד דא וויל שלאפען לאזט אים געמאכט. זאגט ער, איך רעד אסאך איך וויל מאכען זיכער די שלאפסט נישט איין ביים רעדעל. איך זאג אים באלד צינד איך אן דזשאן בעטשלער און איר וועט אויך וועלען איינשלאפען. הע וואס זאגסטע? איך בין נישט קיין בעטשלער. 15 מינוט איידער מאנרוי און זיי דינגען זיך ווידער, זיי ווילען ביידע צאהלען (די 75. סענט) טאהל ביים טראוועי. ביז זי זענען געקומען צו א פארשטענדעניש צו צאהלען בשותפות. ווען זיי זעהן אז איך בין דורך מיט איזי פעסס, שלאג איך זיי פאר צו צאהלען די געז. ביידע האבען אנגענומען א שווייגעניש. אום האלב איינס אזייגער בין איך פארטיג צו בלאנדזשען און אפטראגען די אלע אידען צו זייערע בענקענדיגע הויז געזינד. ביידע אידען האלטען שוין זיכער לאנג נאך המפיל ווען איך פאר אריין אין קאנטרי צו א פארשלאסענע באנגעלוי. זי האט מורא פון א בער. זיך שעמענדיג הויעך צו האקען, קאל איך אריין ווי א גנב צו מיין אייגען הויז, מידערהייט עפענט זי מיר די טיר מיט א האלבען שמייכעל ווי איינע וואס וויל זאגען, נו שלימזל ביזט אנגעקומען? איך שטיי אויף צופרי ווען די קינדער קומען שוין באלד אהיים פון דעי קעמפ, די פלייש איז פארדארבען ליגענדיג אין קאר א גאנצע נאכט, די קינדער האבען אליין ארויס געשלעפט די פרייזעס פון קאר. זי האט בודק געווען די טאשען אין געטראפען גענוג גרינס צו קויפען א פיינעם פרישטאג וואס האט מיר געגעבן מוט אנצוהייבען דעם טאג. איך וועק זיך אויף צו דער געשריי פון די קינדער פארוואס איך האב זיי נישט אויפגעוועקט נעכטען ביינאכט. און טאטי טראג אונז שווימען. טאטי טראג אונז אויף א רייד, טאטי מען דארף גיין פיקסען די בייק'ס, טאטי מיין רבי שלאגט מיך א גאנצע וואך, טאטי די הויז זעהט נאך אויס די זעלבע? טאטי ווען פארט מען שוין אהיים? איך וויל אויך וויסען. די ניין טעג הייבען זיך אן קומענדיגע וואך, מען וואשט וועש ליכטיגע און טונקעלע, איין מאשין לועד נאכ'ן צווייטען. גאלוינען רינעדיגע זייף פליסט אריין און די נייע וואש מאשין. א מייל אוועק פון קאנטרי און איך שמעק שוין דער גערוך פון אלע ערליי בליעעטש און געוואשעריי שמעקעריי. גיטע פריינד, נייע און אלטע קומען פרעגען די זעלבע קשיא. ווי האלטסטע מיטן וואשען? א טייל אידענעס שפאצירען דורך אונזער באנגעלוי און שרייען אריין די פרוי'ס נאמען (לאמיר זי אנרופען יוטעל), זיי ווארטען ניטאמאל אויף א ענטפער נאר הייבען אן דרש'נען. היינט צופרי שרייט איינע פונדרויסען, "יוטל ווי האלטסטע מיטן וואשען? נאך איידער זי באקומט א ענטפער, פארציילט זי "איך בין שוין פערטיג"! און שפאצירט ווייטער. גייט נישט דורך 5 מינוט און יחנה נומער צוויי שפאצירט דורך און שרייט אריין, יוטל! יוטל! ביזט דארט? עס קומט נישט קיין ענטפער זי קומט ארויף אין פארטש און האקט אויף די טיהר יוטל! ביזט דא? ביזט שוין פיניש מיט די לאנדרי? איך קום צום טיהר, ניין! זי איז און גראסערי, זי גייט ארויס פון פארטש און רעדט צו זיך אליין, איי עם אלל דאן! אויך, אלע אידענע'ס ווילען וויסען וואס די שכנ'טע מאכט פאר סאפער, הימעל און ערד מיט מילעכיג'ס. איך גיי אריין אין גראסערי, אלע מיט דעם זעלבען פזמון "וואס מאכסטע פאר סאפער? אלע שטייען ביים אפענעם פריזער איינע פרעגט דעם צווייטע, וואס זאגסטו? די קינדער וועלען דעס ליעב האבען? איך הער ווי איינע פון די נשים צדקניות פרעגט דער גראסערי מאן, "אנטשולדיגט איך בין אזוי נאויזי באט וואס האט מרת. בלומענקראץ געקויפט"? איך רוף זיך אן איר ווילט מאכען וואס די קינדער האבען ליעב אדער וואס די שכנ'טע מאכט? היינט פרייטאג ערב ראש חודש אב זי וויל נישט גיין קיין וואל-מארט, איך פאר היינט אליין רואיגערהייט איינקויפען די חלות און קאקאש-קעיק. אויך דארף מען היינט אריין כאפען צו שווימען וואס מער און פערטיגען די לאנדרי פאר די 9 טעג. איך פאר דורך א יארד-סעיל איך טרעף דארט מיין חבר ער טראכט פון קויפען א געניצטער עקסערסייז-בייק, איך פרעג אים צו וואס טויג דיר דאס אזוינס? "איך ווייס אליין נישט אבער איך קען דאך נישט אוועק גיין מיט ליידיגע הענט, דאס קוקט אויס צו זיין כמעט אומגעניצט, עס איז 70% אףף". איך האב שוין איינוועגס געקויפט אפאר אלטע סאפט-קאווער'ס, דעם שבת וועט זיין אין וואס א בליק צו טוען. איינע פון די פלעצער ווי איך באזוך יעדער פרייטאג אן אויסנאם איז דער גאז סטעישאן. יעדע וואך פרייטאג מיטאג פאר איך צום סטאנציאן אנפילען די קינדער'ס בייקס מיט גאז. די וואך איז נישט קיין אויסנאם. די וואך זענען כמעט אלע קעמפ קינדער אהיים געקומען אויף שבת צו די בענקעדיגע מאמע'ס, אפגעברענטע פני'מער און פארשמירטע שבת שיך זאגען עדות אז דער קינד קומט יעצט פון קעמפ. פרייטאג צו נאכט'ס מיין שכן וואס האט א טוץ מיט קינדער און אלע ארימיגע קעמפס, פארהערט יעצט זיין 11'יעריק אינגעל צווישען שטילע און הויכע שמונה עשרה, ער יכול'ט אוודאי נישט, דער טאטע שטויסט אים ווען נישט מע דארף שוין זאגען נקדישך וואלט שוין נישט געווען ווי צו ציפען. דער אינג זאגט פאר'ן טאט'ן "קיינער קען נישט, לאמעך אפ". דעם שבת אין שוהל האט זיך געטון אויף טישען אין בענק ווען דער שמש מיטן גבאי האבען זיך געאמפערט צו מען מיז ארויס נעמען צוויי ספר תורות, דער גבאי האט געזאגט אז זיין אינגעל האט אים אזוי נאך געזאגט בשם זיין רבי אין חדר. דער שמש האט געטענה'ט אז עס פעלט נישט אויס, ר"ח לייענט מען פון פרשת פנחס עס איז נאר צוויי סדרות אוועק פון פרשת מסעי א שאד צו שלעפען צוויי ספרים. סיי ווי קיינער וויל נישט גיין הגבה. סיז א גאנצער שלעפ. ווי נאר עס טוט זיך א געראטשקע אין שוהל ובפרט שבת ראש חודש ווען אסאך פרויען קומען אין ווייבער שוהל, איין אידענע האט געהערט א געטומעל האט זי געשריגען הצלה, מער האט נישט אויסגעפעלט די גאנצע קאנטרי איז געווען אויף רעדער. מיין משה'לע איז שנעל געקומען קוקען צו איך בין אקעי, למעשה האט דער שמש אויסגעפירט און מען האט נאר געלייענט און איין ספר דער גבאי האט געשווארען נקמה. א גאנץ לייענען איז ער געשטאנען איבער א טוץ מיט ספרים און זיך געדינגען מיט איעדען בר בי רב דחד יומי. ביז דערווייל קומט דער גבאי צו מיין ריכטונג עס ווערט מיר פינצטער וואס וויל ער פון מיר? ביזט א ישראל? יא? אקעי ווי אזוי רופט מען דיך אויס? ביי מי שבירך וויל ער נישט זאגען צוה לברכם, זאג כאטש עפעס צו בלי נדר, איך מאך זיך טויב און ער מיז אראפ לאזען דאס געווער. אין די סיטי ביי אונז אין שוהל ווי איך מאך די מי שבירך'ס איז דא א איד וואס יעדעס מאל ביים עולה זיין זאגט ער בעבור שיתן מתנה לביהמ"ד, איינמאל זאג אים, הערט אויס, איך בין מסכים איר גיט א מתנה איך וויל נאר וויסען אויב איר קענט דאס ארום רעפען אין א שיינעם רעפינג פעפער. זינט דעמאלס איז ער זייער אנגזויערט אויף מיר. מוסף איז געווען צוויי מנינים, פארשטייט זיך אליין, יעדער וויל נאר דאווענען מיט'ן מנין וואס ענדיגט קודם, דער בעל תפילה פונעם מנין אופ'ן פארטש האט צו שפעט אויסגעטרעטען, דאס גאנצע מנין איז צוריק אריין געלאפען אין שוהל. דער דרויסענדיגער בעל תפילה האט אויסגעטרעטען אין זיך דערזעהן אן מזומן, און געבליבען מיט די צונג אינדרויסען. ער האט געמאכט יעלות, דער גבאי זאגט אים, ברענג שלוש סעודות אין די נשמה וועט האבן די ריכטיגע עלי'. די וואך איז געווען א מלוה מלכה פאר א רבי'ן וואס האט חסידים ביי אונז אין די קאנטרי, די צרה איז די חסידים זענען צוטיילט און זיי קענען זיך נישט פאראייניגען ווער עס זאל פארטרעטען דעם צדיק זי"ע. האט מען געמאכט צוויי מלוה מלכה'ס, נא ווער גייט אין שוהל און ווער אין פאליש? איז געבליבען ווי עס וועלען זיין מער חסידים די וועלען בלייבען און שוהל. למעשה זענען אנגעקומען 3 חסידים צו ביידען. מיט אזעלכע חסידים ווער דארף מתנגדים? א גאנצע וואך איז געווען זייער רואיג אין קאנטרי, די קינדער האבען געמאכט תשעה באב בענקלעך, געהאקט מיט נעגעל ווי גרויסע לייט און פאכמייסטער, דערנאך עס אפגעפארבט מיט פלוסיגע שיך פיץ. נאכען אפמאכען איין אזא בענקעל האט די דיינ'טע פון קאנטרי געזאגט אז עס איז העכער 10 טפחים און מען טאר נישט דערויף זיצען. אויך זאגט צו אז מען טאר נישט מאכען א תשעה באב בענקעל ווייל עס ווייזט אז מען איז נישט בטוח אז משיח וועט זיך אנרוקען נאך פאר שבת. איך וואלט געוואלט וויסען אויב זי מאכט פיש אויף שבת, אז משיח קומט וועט מען האבען גענוג פונעם לויתן. מיין קליינער רופט מיך אויפע'ן סעל טרויעריגערהייט כדת מה לעשות. איך האב עס אים מתיר געווען כלאחר יד. שמועסענדיג זינטאג צופרי אין מקוה מיט א חבר, פרעג איך אים וויפיל עס קאסט אים אפ די קאנטרי יערליך. זאגט ער מיר עס ווענדט זיך ווי די ב"ב האלט, פאר א יאר האט זי געהאלטען אין 8טען חודש, מען איז געזיצען אין באנגעלוי, צוויי חדשים און ערגעץ נישט געגאנגען, האט עס אפגעקאסט 2 אלפים ווייניגער ווי א יאר פריער. א יאר בעפאר איז זי געווען אין די גלידערען, געפארען געקומען. היי יאר האט ער לכתחילה געוואלט אויפגעבען דעם קאנטרי ווייל ער האט נישט קיין געהעריגען דזשאב אבער טאמער ער וועט עס אויפגעבען קען ער ח"ו פארלירען די חזקה אויף די באנגעלוי, גייט מען דאס יאר צוקראכטערהייט. דער באשעפער אין הימעל וועט שוין העלפען. מען האט שוין געמאכט א יחץ אויפען זימער די גרעסערע העלפט איז שוין מיט א שמיץ אריבער, אצינד פאנגט זיך אן "מען דארף אנהייבען אהיים טראגען זאכען" יעדען זונטאג ביינאכט טראג איך צוביסלעך אהיים דאס האב און גוטס. איך פאק אן די ווען מיט אלעם גיטע'ן, און די באנגעלוי ווערט גרעסער. קודם די וועקיום קלינער, די במדבר חומש. דערנאך נעם איך אהיים אפאר האנטוכער און נאך אזעלכע וואס מען האט צופיל געברענגט. די וואך מאנטאג האב איך אהיים געטראגען אפאר קלייניקייטען למעשה האב איך עס געמיזט צוריק שיקען דינסטאג מיט א שכן, עס איז צוריק געווארען נוצבאר. איעדע נאכט אויפען טעלעפון לויף איך ארום אין אלע צימערען זיכען אנדערע חפצים ארויס צו ברענגען. נא זעסט נישט מיין דיקען סוועטער? עס איז אויף די לעצטע שעלף גאנץ אויבען קוק גיט, אקעי ווייסטע וואס קען זיין סע ליגט גאנץ אונטען. קען זיין עס ליגט אין גיטי'ס שטוב. סוף וואך ווער איך געוואר עס ליגט גאר אין דער קאנטרי. זי רעדט זיך מיר אפ, עס איז נישט גרינג אין די קאנטרי, די קינדער שפירען די לויזע ווערטשאפט, זיי קענען טאן וואס זיי ווילען, טאנצען אויפ'ן קאפ, ווילען נישט גיין שלאפען (אליין), מערסטענ'ס נעכט עסט מען אייער שפייז מיט ראלל'ס אדער ברויט מיט באבעגענאש, סאפער-סנעק'ס פארשפייז, פאקסי פאפ'ס נאך שפייז. אינדערפרי ווילען זיי נישט אויפשטיין באצייטענ'ס. איך זאג איר, איך לאז זי אריין צוריק אין שטאט ווען אימער זי בארעכענט זיך. ניין! אלעס איז אקעי. "די לעצטע 4 וואכען איז עניוועי די מערסטע פאן" יעצט קומען נאך נייע משפחות. מושי קאלט מיך היינט איך זאל אים ברענגען עפעס חיות-עסען. ער האט געכאפט סאלעמענדער, ער זאגט אז ווילאנג איך ברענג אים נישט א באקס וועט ער זיי לייגען שלאפען אין די וואנע. די וואך האב איך געמיזט פארבלייבען אין שטאט ביז פרייטאג, ווי נאר די אלטע גיטע פריינד דערזעהן מיך פרייטאג אין שוהל, זיי שפרינגען צו, נא? ביזט שוין אהיים געקומען? אלע וואס בלייבען אינדערהיים זענען זיך מחזק, א מחי' דא אין שטאט, אמת? די גאסען זענען רואיג אין שטיל. א נחת ארויסצוגיין. דער אמת איז, זיי זענען גערעכט, דינסטאג נאכט בין געווען אין א גראסערי סטאר אויף ליע-ראסס ווען מיין ברידער מענדעל קאלט מיך אויפע'ן סעלעפון ער זאגט מיר ער איז ביי ליע-הופער איך זאל ווארטען אויף אים, איך שטעל זיך אויף אויף א מילך קעסטעל און שריי מענדעל! ער האט מיך תיכף געהערט פון יענעם עק. איך האב דייקא נישט א הויעכע שטימע. איך פאר ארויס צום קאנטרי פרייטאג צופרי, יעדער וואס האט מיר געוויזען (דע פינגער) ביים הייוועי, ווי פארט איר? זאג איך "קיין פאפא שטעטעל"! איר ווילט מיט קומען? ניין! פטור. געניג געהאט פאריגע וואך. ווער ווייסט וואס איך האב פארפאסט נישט זייענדיק אין קאנטרי דאנערשטאג נאכט, יא איך זעה שוין. דער שיינער איד אין קאנטרי איז מיך היינט מכבד צוגיין מיט אים בודק זיין דעם עירוב, ער רוקט מיר אריין א האמער אין ביזעם און דער מקח איז געשלאסען. איך האב זיך פרובירט ארויס צודרייען אבער ער איז נישט פון די וואס פארשטייען אויפען ווינק האב איך אים געזאגט אז איך טו דאס זייער גערען אבער נישט יעצט איך בין קוים אנגעקומען לאזט מיך אפדעכען. ער פרעגט מיך, ביזט ברוגז אויפ'ן עירוב? אבערוואז, פשוט דער איד מיין שכן רעדט זיך כסדר אפ איר רופט אים נישט צו די בדיקה. (געשאסען צווי האזלעך מיט איין קויל) פרייטאג צו נאכט'ס זעה איך ווידער אפאר ניי געקומענע עולים, אצינד בין איך שוין פון די אלטע, איך פרעג איינעם, ביסטע געקומען פאר די צווייטע העלפט? ער קוקט מיך אן פון אויבען ארונטער, אנטשולדיגט איך בין שוין דא 7 יאר, דאס יאר בין איך געווען א בעל שמחה די ערשטע פאר וואכען. צופרי אין שוהל אויף מיין שכן'ס געזיכט זעהט זיך שוין אן דער קומענדיגער תענית. ער איז היינט זייער פארכמורעט, נישט ווי שטענדיג, ער זאגט מיר גוט שאבעס מיט א האלבען שמייכעל. איך פרעג אים וואס האט פאסירט? ער זאגט איך קען נישט טראכטען פון נישט טרינקען קאווע זונטאג. איך האב אים געזאגט אז דער שו"ע איז מתיר פאר די וואס האלטען אין די הויכע חדשים. ביים לייענען דערקיטשע איך אים, וואס דאך? היינט צופרי פארציילט ער מיר, האב איך גערעכענט צו גיין אין סווימינג פאל אנשטאט די מקוה, שפעטער -פארציילט ער- כ'האב שוין געהאלטען ביים אריין שפרינגען און איך באמערק אז מים אין בו, מען האט דאס אויסגעליידיגט לכבוד די ניין טעג. א בראך. שבת נאכמיטאג, איך קום ווייטער אן גענוג פרי צו הערען פרקי אבות פון דער אויבען דערמאנטער בעל דרשן, איינמאל פאר אלעמאל לאמיך שוין הערען דעם מגיד וואס אלע אין שוהל רעדען פון אים מיט אפשיי. קיינער איז נישט אין שוהל. איך האב זיך דערמאנט עס איז א נעבירה צו לערנען היינט. יעדער יאגט זיך עסען שלוש סעודות מיט די סעודה המפסקת, אלע דא אין קאנטרי ווייסען פונקטליך וואסערע סארט עסען איז דאס בעסטע איינצופאסטען. ווען איך פאלג ווען אלע שכינים עס איך ווען גרינע טרויבען מיט פוירפעל צוויבעל, וואדערמעלאן מיט אבעקאדוי, טשיז קעיק מיט מייערען, מילגרוים מיט סמייטע. נאך מעריב האט דער גבאי אויפגעהויבען צוויי ליכט צו מאכען מאורי האש. אונזער רב וויל דווקא א הבדלה. איין וואלענטוער איז אהיים געלאפען אים צוליב טוען, ביז דערווייל האבען אלע געמאכט די מאורי אויף ווייסע ליכט אין געוואלט אנהייבען איכה. דער רב פרעגט פארוואס קענען זיי מיר נישט צוליב טון? איך זאג אים מען טאר זיך נישט נאכגעבען אלע תאוות אים תשעה באב. מען האלט שוין טיעף אינמיטען די קינות, די בעלי בתים וואס שמעקען קיינמאל נישט אריין אין שוהל אין די וואכען טעג, זעה איך יעצט וואסארען סארט היט זיי גייען. אלע קינדער שלעפען תשעה באב בענקלעך, די מחמירים זיצען אויף דיקע האנטיכער אויף דער ערד, די ראבערנע קאלאטשען אויסגעטון און אוועקגעלייגט אינטערען טיש, מאכען זיך ווי זיי זיפצען אויפ'ן פארברענטען הויז. ווען מיין קליינער קומט אריין צופארען מיט א ביגוויל אין שוהל אריין. ער זאגט מיר איך זאל שוין אהיים קומען אים געבען א אייסעס פון פריזער. ווי איז מאמי? זי ווישט די אויגען ביי די מאמע'ס. נאך די קינות האב איך געפרעגט מיין נייער ידיד וויפיל אזייגער מען הייבט אן שפילען וואלי באל? תשעה באב צופרי קלעבט זיך אין מיר אן מיין שכן טוב, דער וואס פארגעסט כסדר צו מאכען איין פיאה. ער וויל איך זאל אים היינט טראגען מיט מיין ווען באזיכען זיין בחור אין קעמפ, ווי איז דער קעמפ? ערגעץ אין ליבערטי, איר קענט די וועג? ניין אבער ער ווייסט אז מען דארף פארען דורך ליבערטי און מען קומט אן. פון 1 אזייגער קלאפט ער אין די טיהר יעדע האלבע שעה צו איך בין שוין אויפגעשטאנען. ער פארענטפערט זיך אזוי פאר די פרוי "איך וואלט שוין לאנג גענומען א קאר סערוויס נאר זיי ווייסען דאך נישט די וועגען. גיט זאגט זי אים, דא האט איר א נומער פון א קאר סערוויס וואס קען אלע וועגען, עס איז שוין מער נישט וויכטיג געווען צו פארען. איך פרעג אים ביי מנחה וואס איז געווען דער עמערדזשענסי? ער זאגט זיין זוהן האט געמאכט א נייער תשעה באב בענקעל און די הויזען האבען זיך פארהאנקעט אין נאגעל און זיך צוריסען, ער האט דאס געוואלט זעהן. פארדעם האב איך געזאלט פארען... תשעה באב ביי מנחה בעט מיך דער גבאי צו בארגען א פעדער, איך קוק ווי ער גייט צו צום מודעה וואס הענגט אויף די וואנט אז מען וועט דאווענען מעריב קוואדער צו 9 און דערנאך קידוש לבנה. ער שטרייכט אויס די ווערטער וועגען קידוש לבנה, די וועטער נביא האט שוין געזאגט פאר זיכער אז עס גייט זיין א וואלקען. איך האב געבעטען דעם גבאי'ן אויב ער כאפט יא די לבנה אינמיטען דער נאכט זאל ער מיך רייט אוועי אויפוועקען. א מזל ג-ט פארשאפט כלל ישראל אזוינע טרייע פארזארגער. ווייטער האט א איד א מזכה את הרבים געברענגט קיכען מיט קאווע פאר די אלע שוואכע אידען וואס קענען נישט אהיים שפאצירען ביז די באנגעלוי צו די ווארימע בלינטצע'ס. אלע פארגינער האבען געשריגען מע טאר נישט פאר הבדלה, אנדערע האבען געזאגט מע קען בעטען א בחור זאל מאכען הבדלה און מוציא זיין דעם רבים. יענע האבען זיך נישט געלאזט און געשריגען העכער עס איז בפירוש קעגען א רמ"א. נאך איידער איך האב אויסגעטרויטען שמונה עשרה האט שוין געפעלט א גרויס חלק פון די קיכען. לשנה הבאה בירושלים די וואך האט געזאלט הייסען אז איך בלייב אין דער קאנטרי אויף אורלויב, נאר צוליב פאראויס געזעהנ'דיגע סיבות לייג איך אוועק די וואקעישען דעי'ס לכשירחיב. מיין באלעבאס א איד פון אינטערלאנד, אין די הויכע פופציגער, פון די וואס גייען שוין אין באד-רום אן פארמאכען די טיהר. פרעגט מיך פארוואס איך בלייב נישט אביסעלע אין קאנטרי מיט די משפחה? איך לאז ארויס א טיפער קרעכץ, דעם פנים פאריקט אין א זייט. איך זאג אים איר ווייסט דאך ווי שווער סע אי דע מצב. איך שטעל אן א רחמנות'דיג מינע. איך קען דאך אים נישט פארציילען אז איך בין נישט אויסען צו באדען און פעמפערען א גאנצען טאג. אזוי? וואס קען איך העלפען יאנקעלע? זאל איך אפשר אנרופען די פרוי אויסרומען דיינע קוואלעפיקאציעס?. איך זאג אים, א וועכנטליכע צוגאב וועט זיין דער גרעסטער באווייז אויף מיינע קענטעניסען. זי פארלאנגט הארטע וואלוטע. ער קנייטשט צוזאם זיין העלער שטערען ווי די דאללאר'ס אין זיין הינטערשטע טאש, ער טוט אויס די גרויסע ברוינע ברילען און מיט'ן צוקראצטען הענטעל גריבעלט ער די אויער זייער שנעל און נערוועז. נאך לאנגע רייבערייען צווישען זיין יצר טוב און הרע, נישט לייכט איז אים אנגעקומען, ער האט נישט געוואלט זאגען ברחל בתך, ווי א שלעכטע בשורה מען מורמעלט עס אינטער. איך העל זעהן וואס עך קען דער טון, אקעי? ...."מערצעשעם די קומענדיגע פעידעי, מערצעשעם, אקעי?". עס איז נישט אזוי פויגעלדיג יעצט זימער ווייסטאך, אבער מערצעשעם, אקעי? עך וויל זאלסט זיין העפפי אקעי? כאדעך ליעב. אקעי? מיט דעם זעלבען בריללען הענטעל מישט ער יעצט אויף די קאווע מיט ציקער. איך וויל אים נישט ווייזען ווי שטארק איך פריי זיך, איך באדאנק אים מיט א חנופה -אויסגעמישט מיט ביטול- שמייכעל, בעסער ווי גארנישט, דער מצב איז דאך אומדערטרעגליך. ער קען מיך שוין, ער זאגט גיי רוף אן יוטעלע. איך רוף אן די בעסערע העלפט מיט די פרייעדיגע בשורה. "ברוך השם א הינדערטער א וואך! ער האט געמיזט באקומען הייסע ווארע היינט צופרי... ווי צוריק אין די סעקרעטארשקע יארען זי מאכט א גראדען חשבון. לאמיר זעהן: הינדערט א וואך איז 4 הינדערט א חודש, 5 טויזענט צוויי הינדערט א יאר. אויב בלייבסטו ארבעטען ביי אים נאך 40 יאר, און אויב ער איז טאקע נישט א ליגנער, און אויב ער וועט דיך נישט שיקען ליפטערען. האב איך יעצט געמאכט און איין אטעם צוויי הינדערט טויזענט דאללאר און נאך אכט הינדערט. זי זאגט זי וועט זיך מארגען צופרי בלינעדער נאך פרעגען אויף די ווינטערייזד באנגעלוי'ס. עס דארף נישט קאסטען מער ווי 200 טויזענט. איך קען האלטען די אכט הינדערט טאשען געלט. איך זאג איר, מיט די עיבור יארען קומט אויס עטוואס מער, זאגט זי, זי דארף טאקע א נייע שייטעל. די וואך איז פארגעקומען א כינע-ליציטאציע, מען רופט דאס בלע"ז "טשייניז אוקשען" אלע פרויען מאכען סאפער'ס יעדע ווייזט אירע קענטעניסען אין מלאכת בישול ואפי'. די טיכטיגע שטעלען אהער פאכמאניש א פראגראם און דער קאנטרי פארט אויף רעדער. מען האט אפילו געוואלט רופען דעם באלונער רבי, נאר מען האט מורא געהאט צוליב מה יאמרו הבריות. כ'האב עס נישט בייגעוואוינט מיט די אייגענע אויגען צוזעהן אלע פיטשאווקעס אבער ווי איך הער איש מפי אשה איז דאס געווען העכער אלע ערווארטונגען. מען האט געמאכט א ליציטאציע אויף גאנץ כינע. מיט'ן אויסנאם פונעם כינעזער פרעידענט "קום יאנג איל" זענען געווען אלע אדעל לייט אין קאנטרי, אלע האבען זיך מיט געפרייט צו די זייער וויכטיגע אוקשען. די עלטערע האבען געלאדענט די טעכטער פון אנדערע קאנטרי'ס, אלע זענען געקומען מיט די שבת אויערינגלען. די קאנטרי רעבעצין האט געברענגט צוויבעל יוך די ראש הקהל'קע האט מנדב געווען די טישטיכער מיט די שמעקעדיגע ליכט, מיר האבען צושטייער געגעבען עפעס א הייסע טאפ געשמאקע געקעכטץ, עס קוקט אויס ווי רויטע לינדזען. די גיטע גריסען האבען נישט געשפעטיגט צו קומען, מיינע גיטע פריינד האבען שוין געוויסט צו זאגען דעם אנדערען ביינאכט אין סאפער טאון אז עס איז געווען דעלישאס. ביים באל האבען מיר געווינען א בייבי קערידזש און א אומזינסטיגע סאפער פאר צוויי ביי א רעסטוראנט וואס הייסט מושי מושי. מיר האבען שוין אפגעשמיעסט אהין גיין בין כסא לעשור ווען די אטמאספער אין שטוב איז געווענליך רוישיג איך האב איר געפרעגט וואס האט מען למעשה געאויקשענט. זי האט פארגעסען צו פרעגען. "איט וואז עלאט אויף פאן. נעכטען צופרי אין טרעין -ווי שטענדיג- איך טייפ אויפ'ן לעפטאפ מיינע מעמורען. פרעגט מיך א כינעזע ווייבעל וואס פאר א שפראך און טעמע איך באשעפטיג זיך. איך זאג איר "בעליוו איט אר נאט, איי העפען טא רייט עבאייט יא" זי צועפענט אירע פלאכע אויגען, יא מיען עט? זי האט נאר געוואלט איך זאל איר זאגען וואס ווי און ווען נאר מיין סטאפ האט זיך אינטערגעריקט, זי זאגט "סי יא לעיטער" איך דערצייל עס איבער פאר מיין פרוי, זאגט זי מיר מיט א ווארענ'דיגע שטימע "זע עס זאל נישט אנקומען דער לעיטער" שבת נחמו. גאנץ כלל ישראל פאקט זיך די רענצלעך אוועק צו פארען אויף דעם שבת, קיינער וויל נישט זאגען די דאזיגע הפטורה אין זיין געווענליכער שוהל. דער שבת נאך ת"ב ווילען אלע לעקען דעם אייז קריעם אין פרעמדע פעלדער. מיז זיין אז דער תשעה באב האט אין זיך א טרייב קראפט וואס שטויסט ארויס פון שטוב אלע אידישע משפחות פון זייער זיפ קאוד און באפעלט צו פארען ערגעץ אנדערש, סיי ווי. מיין שווער זאל לעבען, וואס וואוינט אויך דא אין וויליאמסבורג פארט דעם שבת קיין לעיקוואד צום חבר'ס בעיסמענט, וואס דער חבר פארט שבת צו זיינע עלטערען'ס דירה אין מאנסי, יענעמס עלטערען אין מאנסי פארען צו די קינדער קיין בארא פארק, ווייל די געהילף ביי די זקנים פארען אויף שבת אין א האטעל אין די פאוקענויס. (איר קענט דאס זינגען מיט'ן ניגון פון חד גדיא). איך האב פארגעשלאגען צו טוישען באנגעלוי מיט'ן שכן, זי זאגט אויב איך וועל נאר זעהן איהרע באנגעלוי וועל איך שנעל צוריקציען דעם פלאן. אפילו די יעניגע חברים וואס א גאנץ זימער טרייבען פון מיר שפאס אז איך בין שוין א פארפאלענער און א פארפארענער זענען מיטאמאל אליין געווארען פון די פארעדיגע, איין אזא באשעפעניש וואס האט אפילו נישט קיין דרייווער לייסענ'ס רופט מיך אין דער קאנטרי פרייטאג נאכמיטאג, ער פרעגט ווי מען קען דינגען א קאר איבער שבת ער וויל פארען ערגעץ, ווי אימער. איך פרעג אים ווי ער וויל פארען, סי קוים פארבליבען 5 שעה צום זמן? פרעגט ער ווי ווייט איז פון וויליאמסבורג ביז סאראטויגע ספרינג פאר איינער וואס קען נישט קיין וועגען? כ'האב אים געצה'ט זיך ארויס לאזען תיכף מוצאי שבת אויף קומענדיגען שבת. מיין קליינער שוואגער'על, חתונה געהאט 3 און האלב חדשים צוריק. איז נארוואס צוריק געקומען פון א 4 וואכיגע באזיך אין לאנד, וויל אויך פארען, ער פרעגט צו מיר האבען פלאץ פאר אים אין קאנטרי, ער זאגט פאר א וויץ, איך נאך קום אן די קינדער. האב איך דען פלאץ? גיי זאג אים אין פנים אריין ניין? בסבר פנים יפות, ער זאגט ער קען באשטיין צו שלאפען מיט די קינדער אין איין צימער און ער איז וויליג מיט ברענגען עפעס עסען. איך האב אים געזאגט, ברענג ענדערש מיט א באנגעלוי, עסען קענסטו מיט אונז. באלד שטעלט ער נאך א רייע באדונגונגען. וועסטו אונז מיטנעמען מיט דיין קאר דאנערשטאג נאכט? צו וועלכען קאנצערט גייט עטץ מוצאי שבת? אברם פריד אדער מייקעל דזשעסען. (סאררי מרדכי בן דוד) צו קיין איינע! וועסטו אונז דאן קענען אהין אפטראגען און אהיים ברענגען? ווען קומסטו צוריק אין שטאט זונטאג נאכט אדער מאנטאג צופרי? איך רוף אן אין קאנטרי פארציילען וועגען דעם אורח. זי פרעגט צו מיר זאלען נישט אליין גיין אין א האטעל אריין ביז נאכ'ן קאנצערט. זי זאגט, "אבער זייער אנוועזענד דערמאנט מיך פון די שנה ראשונה", זיי מיינען אז די וועלט גיהערט פאר זיי אליין. אזוי זיס. איך זאג, "עס דערמאנט מיך ווי מיר'ן אויסזעהן אי"ה ווען אונזערע קינדער וועלען קומען אויף סאפער'ס". ערב ש"ק, די וואך אין קאנטרי דערקענט זיך דער צופלוס קע"ה, אלע קינדערלעך זענען ווידער אהיים געקומען אויף שבת מערסטענ'ס האבען פארגעסען די שבת'דיגע שיך אין קעמפ. כמעט אלע זענען געפארען מיט די "טו ווילערס" ביז לאנג נאכען צווייטען פייף. די גראסערי איז היינט פיל מיט קליינווארג וואס קלייבען זיך אויס א 'גיטע זאך' וואס די מאמע האט זיי צוגעזאגט ווען זיי קומען אהיים פון קעמפ אויב זיי פארלירען גארנישט. די קינדער מאכען פונעם מקוה א סווימינג פאל. איין אלטער איד, וואס נאר זיין נאז זעהט זיך ארויס פון אינטערען וואסער, שרייט אויף די קינדער "אז עטץ גייט נישט ארויס נעם איך שוין אראפ מיין פאסיג". פרייטאג צו נאכט'ס ביי די סעודה האט מיין שוואגערעל נישט אויפגעהערט רעדען און פארציילען פון זיין נסיעה קיין איזראעל, פאר קידוש האט ער שוין שטיל געמאכט און אנגעהויבען זיין פארציילונג. זיין נייע פרוי, א שעמעוודיגע, צוריקגעצויגען ביז גאר, האט אים פרובירט שטיל מאכען אבער דער עקסטאז האט נאך נישט אויסגעוועפט און מיר זענען געווען געצווינגען צו הערען און פארזעצונגען אלע געפלוידערעכץ און גענויע דעטאלען וואס און ווי זיי האט געפרישטאגט און גענעכטיגט אלע טעג. נאך א מזל די בילדער פון מקומות הקדושים זענען נאך נישט דעוועלאפט, ווען יא האלטען מיר נאך איצט פאר די זיפ. בייטאג אין שוהל איז געווען א גרויס געפילדער איבער א בחור'ל וואס דארף בר מצוה האבען אינמיטען די וואך און דער טאטע האט זיך געוואלט ארויס דרייען פון געבען א קידוש, אפאר אינגען האבען אים דערקוטשעט די יארען היתכן ער טוט נישט מיטיילען די שמחה מיט זיינע חשוב'ע קאלעגעס, ער האט נישט-וועלעדיג צוגעזאגט צו ברענגען זיין אייגענעם טשאלענט מיט אביסעל 3 קאליר קעיק פון פריזער. א ידיד זיינער וואס האט צוגעזעהן די סומאטוכע האט באוויליגט צו ברענגען פון זיין קישקע. ווידער איז געווען א קידושא רבא, אויף א קליינעם פארנעם. דער זיידע פונעם בחור וואס איז געקומען אין קאנטרי צו הערען דעם בחור עולה זיין האט געפרעגט א שאלה אויב ער מעג ארויסנעמען פון תפילין בייטעל א באטעל ברוינפען, צו זיין גרויס פרייד האט מען אים מתיר געווען אין עס איז געווען גענוג ווארימע באנענע ברוינפען צו שטילען דעם דורשט פון די פאר טרינקער. דער פאטער האט געזאגט ברוך שפטרני מיט שטארק צוגעמאכטע אויגען. נאכ'ן דאווענען האבען זיינע גרויסע טעכטער נעבעך געשלעפט דאס ווארימ'ס און א וועגעלע ארום געבינדען מיט האנטוכער. אלע מענער זענען אהיים מיט פארשמירטע טשאלענט און אראנדזש סאדא אינעם טלית, די זעלבע פאר אלטע לייט וואס מאכען נישט קידוש האבען מוסר געזאגט דעם בחור'ל אז ער האט געזאגט די ברכת הפטורה זייער שטיל און האבען פארלאנגט ער זאל שוין זאגען דאס פשעטעל הויעך. דער בחור איז נישט קיין נער'לע, ער האט זיי געזאגט אז זיינע חברים זענען נישט דא צו אריין זינגען. ביים וועכענטליכען שפאציר אויפע'ן ראוד ש"ק נאכמיטאג. א גוי האט אונז אפגעשטעלט פרעגען ווי אזוי מען קומט אן פון דאנען ביז וואל-מארט, איך האב זיך געפרייט אים צו געבען די ריכטיגע דירעקשאנ'ס כזקן ורגיל ווי בעת מען רבי האט מיך פארהערט יענעם פסוק חומש וואס איך האב פונקט גיט ג'חזר'ט. ער האט זיך העפליך באדאנקט מיט "איי לאוו יא גייהס". די וואך האב איך שוין יא אריין געכאפט דעם פרקי אבות שיעור, איך וואונדער זיך אז ביים אריין קומען אביסעל שפעט מאכט מיר איעדער פלאץ. שפעטער ווען איך האב זיך דערזעהן מיט א צוריסענעם הויז פון די באנק שפענדלעך איז מיר פארענטפערט געווארען זייער פלוצלימ'דיגע ווארימקייט. איך לייג צו א אויער ער פארציילט עפעס א מעשה וואס מיין באבע פלעגט מיר דערציילען אלץ קינד, פארדעם האב איך געדארפט קומען אזוי פרי אין שוהל? דוכט זיך דער מגיד און מיין באבע זענען נאנטע קרובים. נאך מעריב איז דא א איד וואס אלעמאל שרייט ער אויס "קידוש לבנה". יא לבנה נישט לבנה, יא דא ז' שלימים צו נישט, עפעס א דיבוק שרייט ארויס פון אים קידוש לבנה!. די וואך האב איך געפרעגט מיט דרך ארץ די סיבה דערפון, ער זאגט ס'איז א לאנגע מעשה, אבער בקיצור. ער האט צוגעזאגט אמאל אין חלום פאר דוד המילך צו זארגען איבער די קידוש לבנה עס זאל נישט פארגעסען ווערען פון כלל ישראל. מאדנע טיפ מענטשען עס זענען פארהאן. מיר האבען מכבד געווען דאס אינג פאר-פאלק מיט הייסע טיי לכבוד מלוה מלכה, ער איז זייער אומרואיג, ער וויל איך זאל אים שוין מיט'ן ווייב אפליפערען צום קאנצערט, ער האט פארשפראכען צו טרעפען א היטש אהיים, מיר האבען זיך אלע צונויפגעקוועטשט אין די ווען אין זיי אפגעטראגען צו איינע פון די קאנצערטען. אויפ'ן וועג זאג איך אים אריין אין די אויער אז עס איז דא עפעס א שטיקעל איסור דערויף, איך מיין אפילו איינער פון דיינע רבי'ס שרייבען אינטער אויף די קול קורא, ער זאגט אז איך זאל נישט זארגען, ער איז גארנישט ברוגז אויף זיין רבי'ן אז ער שרייבט אזוינע זאכען ער ווייסט זיכער נישט ווי שטארק די ניגוני טוט מקרב זיין אידען צום באשעפער. ווען יא וואלט ער אויך געקומען. 2 פארטרעטער פון די וואלי באלל פארבאנד קלאפען צו מיר האלב נאך 10 מוצאי שבת, איך זאל למען השם שוין קומען צום וואלי-באלל מען טיילט שוין באלד די פרישע קיגעל, איך האב נישט געוואלט גיין, זאגט איינער וואס הייסט אויפ'ן לעצטען נאמען ווייספארב אז טאמער איך קום נישט די וואך וועלען זיי ווערען זייער באליידיגט. גיט כ'על באלד זעהן. אפאר מינוט דערויף קומען די וועכענטליכע משולחים איינקאסירען די צוגעזאגעכצער ביים אפיעל. איך זאג דעם משולח ער זאל גיין ביים וואלי-באלל און אויפזיכען דעם גרויסען עושר פון קאנטרי מר. ווייספארב, ער האט ליעב ווען מען בעט זיך ביי אים אבער צום סוף צאהלט זיך עס אויס, ער גיבט א שיינע נדבה. אבער גידענקט מען מיז אים לאנג בעטען, אפילו פאלען צו די פיס, נישט אפלאזען ער איז ווי מען זאגט אין אמעריקא "לאוידעד" אינדערפרי פרעג איך מר. ווייס אויב ער האט ליעב ווען מען נודזשעט, ער האט מיך געוואלט צומורזשען. שפעטער האב איך שוין נאכגעהערט אז די צוויי משולחים האבען געמאכט סקאנדאלען, צושטערט דער גאנצער וואלי-באלל מיט'ן נישט וועלען אפטרעטען. ביז ער האט צוגעזאגט א סכום הגון אויב זיי זאגען פארוואס זיי האבען פונקט אין אים אנגעטשעפעט. די וואך פארען מיר אהיים זונטאג נאכט, אויפ'ן פארלאנג פון אונזערע טייערע געסט. איך האב זיך אויסגענומען מיט מיין שוואגער ער טאר נישט רעדען פון הייליג לאנד ווייל עס דערמאנט מיך פונעם גירוש דארט, און עס קען מיר שאטען צום הארץ. א גאצער וועג האט ער נאר גערעדט פון זיין נסיעה ער זאגט אז דאס איז דייקא א גיטע טעמע און איך וועל זיך אזוי ארום בארואיגען. ביים געז סטעישאן האט ער מיר געוואלט ווייזען דאנקבארשאפט האט ער זיך אנגעטראגען אויסצוצאלען דע קאווע. ער האט נאר געוואלט איך זאל אים איבער געבען דאס רעדעל, איך האב זיך געבעטען אז דאס לעבען איז מיר זייער טייער. איך האב אים געמיזט צוגעזאגען אויף א צווייט מאל אזוי האב איך מיר און אים מיט זיין פרוי געראטעוועט דאס לעבען פין א כמעט זיכערער אומגליק ה"י. ער האט מיר צוגעווינטשט ביים אראפלייגען אז איך זאל זעהן נחת פון די קינדער און מערצעשעם ביי די אייניקלעך. א חבר אין שוהל זאגט מיר היינט מיט באדויער "יא מ'קומט שוין באלד אהיים פון קאנטרי" נו איז וואס? איך דארף זיך נעמען אויפרוימען דאס הויז. ער לאדענט מיך איין איך זאל מיט אים אהיים גיין זעהן מיט מיינע אויגען זיין חזיר שטאל, איך ווייס נישט וויאזוי ער האט באוויזען צו טראנספארירען א ציכטיג זויבער הויז אין אזא חיות שטייג. 3 ערב פסח'ס וועלען נישט זיין גענוג צו דערקלערען דאס הויז ריין. איך האב אים געראטען זיך צו פארבינדען מיט די פולישע אמבאסאדע ווי פריער, אדער ריזיקירט ער מיט מיזען אנהייבען באזיכען זיין פרוי אין א נערווען-צוזאמבראך שפיטאל. אז מען שטעלט צוזאם דער פאזעל, קען מען זעהן די מעניא פון זיינע סאפער'ס אלע 8 וואכע. אינטער דעם טיש איז פיל מיט פלאסטיק לעפעל און גאפלען, צענדליגער טויטע פליגען וואס ער האט באוויזען צו הארגענען דורכ'ן זימער, שמוציגע אפוויש פאפיר און אלע צימערען די ווענט זענען באשפריצט פון קאלא סאדע און קעטשאפ, מארעך ביינער און אש פון ציגראטען. עפענענדיג די קינדער שטובער האט זיך מיר באוויזען א בילד וואס האט מיך דערמאנט פון הושענה רבה ווען אלע לאזען איבער די ערבות אויף דער ערד און לויפען אהיים פאר עלינו צו די הייסע חלה. די פריזער באשפריצט מיט רויטע און פורפעל פאקסי-פאפ'ס. דער פריזשדער שמעקט פון אלטע אייער און פארדארבענע פיש. איך מיין אז די נעגעל וואסער ווערט קיינמאל נישט ארויסגעטראגען נאר איבער געניצט און רעסייקעלד אלע טעג. אלע 6 דיינונג רום בענקלעך זענען פיל מיט פאסט, חתונה בריוו, אומבאצאלטע בילל'ס. דער בילד איז געווען שרעקליך, איך האב אים געבעטען ער זאל מיך לאזען רופען די פרעסע צו פאטאגראפירען די סצענע. ער זאגט קיינער וועט סיי ווי נישט דערקענען אז ס'איז זיין הויז. מיטוואך נאכט האבען מיר געהאט א ערשטע קאזין'ס חתונה, דער טאטע פונעם חתן זאגט מיר -מיט א וויש אריין די שווייס אין מיין בעקיטשע- "היינט וועסטע בלייבען לענגער ביי די חתונה ווייל די האסט דאך נישט ווי צו עסען סאפער, אמת יאנקעל?" איך האב אים נישט געוואלט פארציילען אז סאפער עס איך ביי אלע חתונות, ערשט דערנאך גאפעל איך שטענדיג אפ. אלע קרובים נאנטע און ווייטע פרעגען דאס ערשטע און ליבליכסטע קשיא, ביזט אין קאנטרי יאנקעל?. ביים טאנצען האט זיך דער פעטער אונזערער פארגליסט מיך אריין צונעמען אין זיין רינג איך זאל מיט אים טאנצען און נישט סתם שפרינגען, נאר זיינע גאנצע דריי הינדערט און דרייסיג פונט האבען געהאפקעט ווי א יונג בחור'ל, ער זאגט מיר כ'האב עס נישט געמיינט ערענסט קענסט אהיים גיין שלאפען איך ווייס די דארפסט זיין אין מאנהעטען האלב נאך 8 צופרי. ווען נישט דער רב פון זיין שוהל נעמט אים פאר א רקידה'לע, טאנצען מיר נאך אלץ. איר מעגט זיך באקענען מיט דעם רבי'לע, א רב אין א שוהל'כעל ביי אונז אין ירושלים דאמעריקע. ער קומט אן צו די חתונה מיט א ווינטער שאהל עס איז כמעט 90 די היץ אינדרויסען. עס קען זיין די סיבה ווייל ער איז נאך נישט גענוג א גרויסער ץ צו גיין אין א זילבערנעם שטעקען אן א גבאי'ן, דער שאהל איז ביי אים במקום א שטעקען צו ווייזען אז ער איז 2 שטאק העכער ווי מיר פשוטע שטייער צאהלער. שפיציגע נעגעל האט ער, צו ווייזען אז ער איז מוהל מובהק. איך געדענק אים אלס קינד, פלעגט ער מיר ציפען אין די בעקעלעך ווען ער האט מיך דערזעהן, זייט איך האב אים נישט געגעבען מוהלת ביי מיין מושי'לע איז אים ארויסגעפלויגען פון זכרון ווער איך בין. איך וואלט אים אויך נישט דערקענט ווייל איעדע פאר יאר טוישט ער זיך זיין אויסזעהן, אנגעהויבען האט ער מיט א בנש"ק'על שווארץ כאלאטעל און איינגעדרייטע בארד, היינט האלט עס ביי א בלויע געבלימטע בעקיטשע, א גרויסען פעלץ מיט ווייסע הויזען טרעגער אפילו אינדערוואכן. א 8 רייעדיגע עטרה אינטער די לענדען. די בארד צושטרויבעלט און די גאר גרויסע שווארצע בריללען וואס ער האט בירושה פון זיין שוויגער'ס מאן בזיווג ראשון, מיין טאטע האט מיר דערציילט מיט נאסטאלאגיע אז גענוי ווי אים האט אויסגעזעהן דער בארע רבי פאר'ן בראך. איך האב אים אמאל געזעהן פרייטאג צו נאכט'ס נאך די סעודה שפאצירט ער מיט א גאלדענע בעקיטשע אויף זיין גאס און זיכט אויף א בחור'ל פאר אן הויז בחור און דאס איז זיין גאנצער עונג ת"ח. איך האב געכאפט א שמועס ביי די חתונה מיט'ן עלטער פעטער, א גרויסער פילאזאף. זאגט ער מיר אז ער איז אין קאנטרי שוין 17 אדער 18 יאר צום גיטען, עס איז נישט אראפ צו שלינגען און נישט אויסצושפייען. ער רעכענט מיר אויס אז פון די 9 וואכען קאנטרי איז ער נאר דארט צוויי וואכען (פרייטאג ש"ק און זונטאג) פון דעם שלאפט ער העלפט, די איבעריגע איז ער און שוהל, שווימען, שאפפינג אא"ו. קומט אויס ער צאהלט אוועק א שיינע 10 טויזענט דאללאר פאר'ן אטעמען בערך 2-3 טעג אין די קאנטרי, סך הכל קאסט אים אפ איעדער אטעם אין זיין באנגעלוי א נישטיגע'ן הינדערטער. כ'האב אים נישט נאך גערעכענט אבער מיר אלע ווייסען אז פעטער בערעל'ס דמיונות קאמערעל איז ממש א יקר המציאות. איך האב אים געראטען ער זאל נישט אויפהערען אטעמ'ן ביז די 120 די רעסטוראנטען אין וויליאמסבורג הייבען זיך שוין אן געזעגענען מיט זייערע זימער קונדען, זייענדיג אין איינע פון די היימישע שמורגעסבורג פלעצער אין הארץ פין וויליאמסבורג. קומט אריין א חשובער אינגערמאן איך וויל נישט פורש בשמו זיין אבער ער גייט שבת מיט שיך און זאקען. ער לאזט זיך מאכען א פאסטראמי סענדוויטש, ער פארארדענט דערויף מאסטערד מיט שארפע שמיראכטץ און פארלאנגט דערצו א הייסער זיפ, "ווערי האט" שרייט ער צום ערל און קאך. אינמיטען קאלט אים דאס ווייב אריין אויפען סעל. דער אינגערמאן זאגט הויעך איך בין דא ביי פלוני אלמוני אין רעסטוראנט וואלסט געמעגט זיך אויסלערנען פון זיי וויאזוי צו מאכען א פיינע הייסע וועדזשעבעל זיפ. ער גיט איבער דעם טעלעפון צום אינגערמאן ביים שיסעל, "קענסט אפשר זאגען מיין ווייב דעם סוד צו דיינע פיינע זיפ?" צוויי נישט היימישע ווייבלעך קוקען זיך צו צום גאנצען ספעקטאל און זאגען צווישען זיך "וואט א פרענדלי קומיוניטי" שפעטער נאך מעריב זעה איך נאך דעם אינגערמאן שטייענדיג אינדרויסען פון סטאר מיט'ן פולען שאפינג בעג ארום פלאטאזירען. אבער די זיפ האט געמיזט זיין זייער שטארק הייס. די וואך בין איך ווידער ארויס צום קאנטרי דאנערשטאג אווענט, נאך איין וואך פארבליבען אין דאס געפאראכץ היי יאר איז א פארגאנגענהייט געלויבט צו ג-ט. איך קוק זיך אים אויף אן איינגעבויגען אידעל שפאצירענדיג רואיג אויף בראדוועי, עס ווילט זיך אים פרעגען צו ער פארט אויך אין קאנטרי. עס איז גרין-לייט אבער איך לאז אים אריבער די גאס ער ווייזט מיר שכויעך מיט'ן ברוינעם שטעקען. דאס לעצטע מאל וואס מיין רבי האט מיר געוויזען א שטעקען איז נישט געווען אזוי פויגעלדיג. זיצענדיג אין טראפיק אויפע'ן וויליאמסבורג ברידזש, צו די רעכטע זייט פון מיין קאר פארען נאך צוויי היימישע אינגעלייט. אוודאי צום קאנטרי, א סימן האב איך, זיי זענען אין א גיטע גיסטע, די אויבערשטע צוויי קנעפלעך אין העמד איז אים אפען, ער טרינקט מיט א שטרוי פון א קען סאדא, א גרויסע רונדיגע קאקי מיט קאלירטע ספרינקעל'ס אין די לינקע האנט. איך האב אים געוואונקען ער זאל אראפ ציען דאס פענצטער איך האב אים געזאגט ער זאלען עפעס איבער לאזען צידה לדרך אויף שפעטער, עס קען זיין טראפיק אויפען טראוועי. ער ווייזט מיר 2 גרויסע הייסע חלות אין א בעג וואס פארהויכט דעם שפיגעל, על כל צרה שלא תבוא. איך האב אים געזאגט ער זאל נישט לאזען דעם סטעיט-פאליס שמעקען די חלות. ביים אנקומען די שעפעלך ווארטען מיך שוין אפ מיט זייערע וועכנטליכע דערציילונגען פון דעי קעמפ און אויספלוגען, ווי אלע וואך ברויך איך פירען אלע זייערע דין תורות, שלום מאכען צווישען זיי און די שכנ'טעס קינדער. א שטורעמישער קריגעריי האט אויסגעבראכען די וואך צווישען די קליינע איבער ווער עס זאל אהיים טראגען די תשעה באב בענקלעך וואס מען האט געמאכט בשותפות. איך האב באצאלט א דאללער פאר מיינע קינדער זיי זאלען עס לאזען דעם שכן אהיים שלעפען. די שכנ'טע זאגט איך וואלט געדארפט ווערען א דיין. איך ווייס נישט צו דער מאן איהרע וואלט מסכים געווען. ביים אנקומען זאגט מיר די שוין פרוי איך זאל מיך גיט אויסרוען ווייל די וואך מיז מען גיט אויסניצען איידער מען פארט אהיים. איך זעה שוין אז עפעס גרויסע פלענער שפינט זיך און וועבט זיך און איר ווייבעריש קעפעל. אבער, איך האב ליעב סורפרייזעס. פרייטאג שטיי איך אויף ווען אלע זענען גיט געלאונט צוליב די פרוי'ס פלענער אויפע'ן וויקענד. אהיים קומענדיג פון דאווענען ווארטען שוין אלע קינדער מיט דרינק'ס אין די ארעמעס, מיר פארען קיין קעסטעל געים פארעם'ס. זי האט אלע נויטיגע אינפארמאציע. דער פלאן איז פיקס פארטיג, דירעקשאנ'ס פעלט נישט אויס מען פארט נאך דעם שוואגער מיט זיין חבר, זיי קומען אלע מיט. דאס מיינט אז איך וועל מיזען פארען אויף 85 מ.פ.ה. אויב איך וויל זיי נישט פארלירען. איבעריג צו זאגען די קינדער האבען געהאט פאן. א דאנק אונזער פאמיליע, האבען די לעמעלעך און ציגעלעך געהאט זייער ערנערונג. מיר זענען אנגעקומען צוריק אין קאנטרי גענוג פרי אריין צוכאפען אן-צו ווארימען דעם טשאלענט איידער דער שבת פייפער האט זיך צופיפען צום ערשטען מאל צו ווארענען אז אט קען מען שון נישט גיין אין באד אריין. שטעלט אייך פאר ווען דער שבת פייפער האט א "סנאז באטען", מיר וואלטען נאך אלע געהאלטען ביי שבת בראשית. פרייטאג צו נאכט נאכע'ן דאווענען האט דער גבאי גערופען אלע חשובע מתפללים צום זכר, א איד אין די הויכע פערציגער איז געהאלפען געווארען מיט א בן זקונים (דערווייל) ער האט נישט געמאכט קיין עסק דערפון אפילו נישט געהאנגען קיין מודעה. אבער דער גבאי וואס האט ליעב סענזאציעס האט געקלאפט דריי מאל אויפ'ן בימה און געטייטעלט מיט'ן פינגער יעדער זאל וויסען פון וועם מען רעדט. ביים זכר האבען אים אלע געווינטשען נאך א בן זכר איבער'עס יאר, ער האט האלב געשמייכעלט און האלב זיך פארענטפערט אז עס איז דא אזוי ווייניג ביער און ניסלעך. די לצים האבען אים בארואיגט איבערעס יאר וועט איר בעסער צושטעלען. אלע זענען זייער פרייליך לכבוד דעם לעצטען שבת בעפאר א חלק קאנטרי פארט אהיים, איין אינגערמאנטשיק האט זיך ערלויבט צו וואוילגיין אויף מיין חשבון, ער פרעגט מיך הויעך ביים זכר, נו יאנקעל ווען מאכסטו א זכר? איך האם אים גארנישט גענטפערט. מיט א שיכור הייב איך זיך נישט אן, שבת מיטאג ווען ער שפאצירט אדורך מיין באנגעלוי מיט זיין זיווג ראשון זאג איך אים הויעך, מיסטער... דא האסטו מיין פרוי קענסט איר פרעגען וועגען דעם זכר וואס ענגבערט דיך אזוי. מער האב איך נישט געזעהן עד היום. זונטאג, נאכען דאווענען און פרישטאג פארען מיר קיין וואל-מארט זיכער מאכען אז זיי האבען נישט אריין געשמוגעלט עפעס מציאות אן אונזער ערלויבעניש. שטענדיג קאכט זיך צווישען די שורות פון די קינדער סקול-געצייג און די לעבאדיגע פיש פעסלעך. מיר האבען אנגעקויפט געניג העפטען מיט'ן מעקער'ס, עלמער'ס קלעב-מאטריאל מיט רויטע פעדער'ס. מיר האבען איינגעהאנדעלט אזויפיל בליי מיט אויסשפיצער'ס אז די קינדער קענען יעדען טאג און יאר פארלירען איין בליי. גענוג און נאך ווייס פאפיר מיט בלויע ליינ'ס און דריי לעכער. פאר חנה'לע האבען מיר געקויפט א נייע אינגעל גאלד-פיש פאר איהרע פיש טאנק. ווי שטענדיג האבען מיר געטראפען גיטע פריינד וואס האבען אויפמערקזאם געמאכט אויף נאך אפאר מציאות ביי יענער עק. מיין צושטייער צום היי יעריגען אפיעל פאר די מוסדות פון וואל-מארט האלט שוין ביי א "סכום הגון" לכל הדיעות . איך מערק, זייט מיר זענען געפארען אין קאנטרי פילט זיך אין שטוב א גביר'ישע שטימונג, מען האט אנגעהויבען קויפען די טייערע טישא'ס און מען פרעגט מער נישט אין גראסערי יעדער זאך וויפיל עס קאסט. קאר סערוויס'עס טראגען און ברענגען צו און פון טאון. איך האף אז די פורים מאביל'ס ווייסען נישט מיין שטאטישע אדרעסס. זי האט באקומען פייגלעך און קאפ און רעדט מיט א ערענסקייט פון קויפען א באנגעלוי אין איינע פון די ווינטער באנגעלוי'ס כאחד הנגידים. פארוואס איז עס בעסער ווי א איינפאכע באנגעלוי פרעג איך? זי זאגט דארט איז דא צוויי סווימנג פולס איינס א הייס וואסער פאר ווינטער און א קאלט וואסער פאר זימער. איך האב געזאגט איך וויל גיין נאר ווי עס איז דא דריי, אויך א ליידיגע סווימינג-פאל פאר ווען איך וויל נישט גיין שווימען. ווי קען מען טראכטען פון אהיים פארען דעם לעצטען זינטאג נאכמיטאג תשס"ה פון קאנטרי אן מאכען א גרילל? איך האב געהאלטען אז עס פעלט נישט אויס, די קינדער באשטייען צו עסען קארען מיט ווייס איך וואס. זי זאגט אבער אז דער קאך בלייבט ריין. מאכען מיר א גרילל מיט קוילען, עס גיסט זיך שמן זית מען צינדט דאס פייער. אלע שכינים קוקען זיך צו מיט אפעטיט וויאזוי מיר שוואגער'ס שליידערען ארויף די רויע בהמה פלייש און נעמען אראפ געבראטענע גענז, די שוועסטער זיצען אויפען פארטש, לאכן זיך אינטער און גיבען עיצות, ריק ארויף ריק אראפ, סי נאך רוי, סי שוין פארברענט. ווען נישט דע גאס זעהט וואלט איך אלעס איבער געלאזט אויפען גרילל מיט'ן אויסרייד אז מען דארף גיין מנחח'נען. אלע גיטע פריינד ביי מנחה ווילען נאר וויסען צו מיר בלייבען דא אויף קומענדיגען שבת אדער מיר גייען שוין אהיים דאנערשטאג, איך זאג יעדען עס ווענדט זיך אין די שוועסטער אויב זיי בלייבען זענען מיר אויך דא. ווען מען פרעגט דעם שוואגער צו ער בלייבט ענטפערט ער דאס זעלבע וועלמיר זעהן וואס זיי טוען. דערווייל זיץ איך רואיג און איך הער זיך צו ווי די פייגעלעך טשיפשטען אריין זייער לעצטער געזאנג איידער עס ווערט טונקעל. איך וויל וויסען ווער עס טרייבט זיי אריין אין בעט יעדע נאכט. די וואך פרעגט א חשובער קאנטרי איינוואונער צו איך האב פלאץ פאר עטליכע פעקלעך, איך פרעג אים וויפיל פעקלעך? וויפיל עס גייט אריין קען איך שיקען. איך זאג אים ער קען פאקען ווילאנג ער פארדעקט מיר נישט דעם שפיגעל פון אינטען. איך שטעל זיך אפ פאר זיין באנגעלוי ער שטייט מיט 25 באקסעס און וויל אלעס לייגען אויפ'ן דאך כדי נישט שטערען דעם שפיגעל. איך האב אים געזאגט איך גיי נעמען גאזאלין, ער זאל ווארטען. און ער ווארט. אוי מיין זיסער שכן אין קאנטרי, א ברכה אויף זיין קאפ אבער זייט מיך נישט מקנא. איך קען נאך ביז היינט נישט ארויס קריכען צו ער איז א פרומאק צו גאר א פאלנער ויזתא, ער קוקט אויס ווי די אפגעהארעוועטע אידען אין די שווארץ-ווייסע בילדער פון מנחם מנדל'ס קינדער דערציילונגען. זיינע בלוטערען אין די האנד און די גרויסע אויגען וואס קוקען נעבעכדיג אויף אלע ארומיגע זענען עדות אויף א שווערע עקרת הבית. קיין סאך האב איך נישט גיקענט מיט אים פארברענגען צוליב זיין געטרייע ליעבשאפט צו קנאבעל, זאל דאס זיין פרייטאג גאנץ פרי אדער זונטאג נאכט. מוצאי שבת איז אפגערעדט, כסדר האט ער געהאלטען נאכען אדער פאר'ן עסען א קנאבעלע. ווען איך האב אים אמאל געזאגט אז עס איז דא צובאקומען אזעלכע קנאבעל וואס האט נישט א גערוך זאגט ער אז ער זיין מאמע זאל זיך מיעהן האט געגעסען נאר די שמעקעדיגע. איך האב אים געפרעגט צו זיינע עלטערען האבען אויך געגעסן פאלאפעל פרייטאג נאכמיטאג. דאס ערשטע מאל וואס מיר האבען זיך באגעגענט און באגריסט אנהייב זימער האט ער נאר געוואלט וויסען צו איך וויל פארען מיט אים קיין אומאן אויף ראש השנה. און צו איך וואלט אים געבארגט מיין מיני-ווען אויב ער וועט זיך נויטיגען. און צו כ'האב געהערט די וועטער נביא אויב עס וועט זיין א הייסער זימער. ער האט שווער געזיפעצט אויפ'ן נאכנאנדיגען רעגען, ווי די רביים ביי כל נדרי. איך האב אים גענטפערט דריי מאל ניין. דורך די ערשטע 2 וואכען אין קאנטרי האבען מיר שוין אנגעזייעט ביי זיי און באנגעלוי 1 פאטעטע שיילער, 2 גרעיפ דזשוס'ס, 4 אדער 5 דאזען אייער. נאך די ערשטע דריי וואכען האבען מיר אויפגעהערט האלטן חשבון. יעדעס מאל ווען זיי זענען געקומען בארגען האט מען ביי אונז אין באנגעלוי געטראכט מיט יאוש געפילען אז דאס איז א מתנה שלא על מנת להחזיר. ער האט אפילו געבעטען צו בארגען מיין שווים-הויז די פענטצטער ביי זיי אין באנגעלוי זענען אייביג געווען אפען, די יללות וואס עס איז דארט ארויס געקומען האבען געקענט די טויטע אויפוועקען, עס האט מיך געמאכט פארשטיין די גמרא חמור נוער וכו'. איין טרייסט האבען מיר געהאט אז די געשרייען האלטען אפ די בערען פון וואלד. די וואליום אויפען מויל פון די חשובע עקרת הבית ארבעט נאר אויף 10. אחוץ די ברכה פון צינדען ליכט האבען מיר אלעס געהערט קלאר און דייטליך, צו מיר האבען געוואלט אדער נישט. מיר האבען זיי מרמז געווען אז אונזערע קינדער קענען נישט איינשלאפען פון דעם גערידער. אומצאליגע מאל האט פאסירט אז די קינדער האבען זיך דערוועקט שפעט ביינאכט צו דאס געשריי פון די מאמע אויפען טעלעפון. אפילו צו די קליינע קינדער אין שטוב, אפילו א פשוטע פארלאנג איז געגאנגען מיט א הויעך געשריי ווי מען רעדט צו איבערען ים. איך האב געזעהן אז דער מצב איז אומדערטרעגליך, זאג איך מיין נייער שכן מיט די גרעסטע מאס איינגעהאלטקייט, דא אין דער קאנטרי הערט מען אלעס אריבער, איך שטאמעל ארויס אינטער די נאז, אפשר וואלט כדאי געווען...אביסעל זיך איינהאלטען.... ער האקט מיך איבער, "איך זאג דיר צוה, קיינער וועט נישט געוואור ווערן"... וואס? וואס רעדט איר? איך פארשטיי איר זענט באזארגט מיר הערען אינטער אייערע געשפרעכען – זאגט ער מיר.. ניין פונקט פארקערט. ער וויל נישט הערען, אויב מיר האבען עפעס אדער וועלען עפעס הערן בלייבט דאס צווישען אונז. גיי פיהר מיט אזא איינעם געשפרעכען. ווי געשמיעסט האב איך געמיזט פארקירצערען אונזערע געשפרעכען דורך-אויס דעם זימער. היינט צופרי טרעך איך אים אויף מארסי עוועניא זאגט ער מיר אז מען האט זיך שוין אנגעהויבען צו פאקען אין קאנטרי פאר'ן אהיים פארען ווייל פאר א יאר נישט מער געדאכט האט ער איבער געלאזט 2 האנטוכער אין סווימינג פאל 1 אין די מקוה, אסאך וועש אינטערע'ן בעט, שפיעלצייג אינטער די באנגעלוי. ער מיינט אז א בעכער פעלט אים אויך זייט די פאריעריגע קאנטרי. נאך א מזל ער האט נישט פאלשע ציין, שטעלט אייך פאר ווען ער פארגעסט די ציין וויאזוי וואלט ער געגעסען די כזיתים מצה. א גאנץ זימער האלט איך די דירה זויבער פון מיסט און שטויב ווי ווייט מעגליך. איך לאז נישט א פליג איבער טרעטען די שוועל, אויב עס מאכט זיך אז א קליין קאקערויטשקעלע פארלירט זיך פון די מאמע און בלאנדזשעט אריין צו אונז טוה איך אים טייטען אן א רחמנות אן לאזען קומען לקבר ישראל. איך ליפטער די דירה איינמאל א וואך. איך וויל נישט אויסזעהן ווי יענער חבר וואס וואלט יעצט ליבערשט געמופט ווי אויפרומען זיינע 3 צימערען פון אנגעלייגטע שימעל. קומענדיגע וואך האף איך שוין אהיים צוקומען פון דער ארבייט צוריק צו די ליבליכע קולות פון די קליינע (און צומאל די גרויסע). צו א נאכטמאל וואס קומט ארויס פון טאפ צו א טיש, נישט פון א שאפינג בעג צום קאר. צו א קאלטער טרינק פון א גלאז, נישט מיט א שטרוי. צו א טיש ארומגענומען פון ווייב און קוויטשעדיקע שעפעלאך נישט 6 ליידיגע בענקלעך. און יעדעס מאל איך זעץ זיך אוועק עסען דעם נאכטמאל און בייס אריין דעם ערשטען ביס, יענע מינוט צו להכעיס וועט איינער קלינגען, וואס זאל איך זאגען פאר מושי'לע? קאל שפעטער? ניין. אונז רעד מיר ווילאנג דאס עסען ווערט קאלט. איך גרייט צו די דירה ווי א כלה בעפאר די חתונה. איך מאך זיכער אז די איינציגער קריטיק זאל זיין פארוואס איך האב נישט איבער געלאזט עפעס זי זאל האבען וואס קריטיקירען. כ'האב האב שוין אנגעזאגט די שכנה פון אינטען זי זאל נישט לייגען מער די בייבי-וועגעלע פאר די טיהר, זי זאל פריי לאזען דעם אריינגאנג ווייל די משפחה קומט צוריק פריש און מינטער. איך האב איר געראטען צו באשטעלען א בעל מלאכה צו באפעסטיגען דעם טשענדעליער ווייל די קינדער האבען פארגעסען פון איהרע געבעטעריי. זי זאגט נאכען פיהלען דעם טעם פון א שטילער זימער וויל זי ליבערשט זיך אוועק ציע'ן צו דרום אמעריקא ווי איידער צו הערען די געטאנצעריי העכער איר קאפ. איך האב איר געזאגט זי זאלט ליבערשט זיך ציעהן צו נוא-ארליענ'ס ס'איז יעצט ביליג דירות. זי ווייסט נישט וואס איך רעדט. דאס גאנצער הויז קוקט יעצט אויס ווי מוצאי פסח, ווען דאס פסח איז שוין פארפאקט און דער חמץ איז נאך נישט צוריק געברענגט. אלעס איז ליידיג, איבעראל איז שטיל. די ליידיגע ווענט לעכצען שוין ארויס נאך איהרע איינוואונער וואס פיהלען אן דער אטמאספער מיט לעבען דורכאויס די 10 חדשים. איך האב געטראכט פון מאכען א ברוך הבא טעוועלע מיט קאלער-קרעיאנ'ס אבער וואס וועלען די פארביי גייער זאגען? מר... איז א קליינע בייבי. פטור בלא כלום אי אפשר, איך בין געגאנגען אין גראסערי, איינגעקויפט גיטע זאכען עס זאל זיין מיט וואס זיך צו דערקוויקען דאס הארץ אז מען קומט אריין. איך מיין איך בין שוין פולקאם גרייט צו אויפנעמען די חשובע געסט וואס בענקען שוין אזוי אהיים צו קומען צו די דירה וואס מען האט איר אזוי בארעדט פאר'ן זימער אז עס איז קליין און פיצעל. איך קוק שנעל דורך דעם בארג מאגאזינען און קעטאלאגען וואס האבען זיך אנגעזאמעלט במשך די 2 חדשים, ווען איך האב ווען צייט, גיב איך זיי אלע אריין צום בינדעריי ער זאל דאס צוזאם בינדען אין א לעדערנעם באנד מיט איר נאמען אויסקגעקריצט אויף א גאלדענעם בלעכעל, דאס וואלט געווען די בעסטע מתנה פאר איר צוריקומען. איך ווייס נאר נישט צו איך זאל זיי מסדר זיין לויט די אלף בית אדער לויט ווי טייער זיי זענען. אויף איין אזא קאטאלאג איז געפאלען מיין אויג, מען קען היינט קויפען א בייבי דאלל גענוי ווי דאס קליין מיידעלע קוקט אויס. מען שיקט אריין א בילד פון קינד און זי באקומט א צווילינג דאללי ביז א וואך צוויי. קען מען אפילו קלאונען א ערוואקסענע אויך, איך מיז דאס אריין ווארפען אין מיסט איידער זי באשטעלט א צווייטע מיסיס. גענוג איינס. איך שטעל אן דער עיר קאנדישאן מען זאל אריין קומען מאנטאג צו א קאלטע דירה און ויסעו. איך נעם פון ביזנעס א הויפען באקסעס, קלעב מיט בענדעל. מיין בעלעבאס האט מיר ספעציעל אנגעזאגט איך זאל זיך גיט אויסרוהען דעם וויק-ענד ווייל נאך לעיבער-דעי גייט מען צוריק אין חדר אריין. ער העלפט מיר אריין לייגען די באקסעס אין קאר, איך פרעג אים צו ער וויל נישט אפשר געבען שליח מצוה געלט? ער פרעגט וויפיל וואלט מיך צופרידען געשטעלט? זאג איך אים איין קרעדיט קארד ביז דינסטאג צופרי. ער ווייסט אויב ער גיט מיר זיין קארטעל בין איך אויפ'ן ערשטען פליגער קיין וויסקאנסין. איך קום צו פארען מיט אנגעגארטעלטע כוחות גרייט צו פאקען און העלפען זיך ארויס דערזעהן פון די קליינטשיקע באנגעלוי, מיט די אייער באקסעס אויפ'ן איקסעל. אלע אין באנגעלוי מעסטען מיך אפ פון אויבען ארונטער, ווי איינער וואס קומט אריין מיט'ן וואכען-היט צום ברידער'ס חתונה. קיינער רעדט נישט דא פון אהיים גיין, קיינער קוקט זיך נישט אום אויף מיינע באקסעס. די קינדער האבען נאך גאנצע פלענער אויף זונטאג און אפילו אויף מאנטאג לעיבאר דעי. אלע יאכנעס זיצען געמיטלעך אין א רינג אינטערען בוים ווי דער טאג וואס מען איז געקומען. איין גיטמוטיגע אידענע שרייט אויס "סי שוין דאנערשטאג"? איי קענט בעליוו איט". די לעצטע 4 טעג אין קאנטרי איז נישט דא קיין חדר, קיין דעי קעמפ, דאס טרעקעל קומט שוין נישט צוזאם קלויבען דאס מיסט, די לופט איז יעצט שטיקעדיג, די באנגעלוי פארדימפעצט. און איך קען קוים ווארטען אהיים צו פארען צו פון וואנעט מען איז קוים אנטלאפען. מען לאזט שוין לעבען בלייבען די ספיידער'ס, מען וואשט מער נישט די צעריסענע פלאהר. די גרויסע קינדער מאכען דעי קעמפ'ס פאר די קליינע, זיי טיילען פעטש ווי ערוואקסענע און פרייזעס פאר זיך אין די קעשענע'ס. מיין מושי'לע האלט און איין פרעגען צו מען קען בלייבען אין קאנטרי נאך א וואך. איך פרעג אים וואס איז די שמחה. ער זאגט זיין נייע רבי(צין) אין חדר איז (די שכנטע'ס 10 יעריגע) שיינדע'לע, זי טיילט פאר יעדען א פאטעיטע טשיפ נאך איעדע קאפיטאל תהלים. און 1 אזייגער שווימט מען מיט די מאמע'ס. פרייטאג נעם איך ווידער אפיהר מיין געשטרייפטע שווים הויז וואס טריקענט זיך א גאנץ זימער אויפ'ן פארטש, און שמייכעלט צו אלע פארביי גייער. דאס איז דער ערשטער זימער זינט די בחור'ישע יארען וואס דער שווים הויז טראגט ביי מיר א אויבען אן. די קינדער שווימען בעסער פון מיר, זיי שטייגען מיך איבער. אלע וויסען זיי ווי אריין טאנצען מיט'ן נאז אויף אראפ און שפילען באלל ווי ערוואקסענע, ווי צו בלייבען אינטערען וואסער לאנגע סעקונדעס. א גרופע קינדער האבען מיך געפרעגט צו איך וויל זיי לאזען מיך אנשפריצען. איך באשטיי, אבער נאר אויב איך קען דערנאך איינע פון זיי אריין ווארפען אין וואסער, אלע גייען איין דערויף חוץ מיינע, זיי ווייסען איך וועל מקיים פסק זיין. די וואך האבען מיר געקריגען א גרויסען גאסט, דער רב אונזערע האט ערשיינט אין שווים-באסין. מיר קוקען אים אלע אן, עס קוקט אויס ווי א בייזער חלום. א גאנץ זימער טרעט ער נישט איבער די פאדלאגע פינעם גרינעם צוים, וואס רינגעלט ארום דעם סווימינג-פאאל פון א בייז אויג וואס וויל אריין קוקען דורך די שפאלטענעס צו זעהן אלע גראבע בייכער אריין-פלאטשקען אין וואסער אז עס ווערט כמעט א פארפלייצעניש איבער די גאנצע קעטסקיל'ס ראיאן. ווען נישט די ווייבער באניצען זיך אויך דערמיט וואלט נישט אויסגעפעלט דער מחיצה. ווער וויל דען זעהן ווי דער ים ווערט געשפאלטען דורך אונז מענער וואס אטייל ניצען דאס וואסער אנשטאט א שאוער. א וואונדער מען שווימט אין קלארין נישט אין וואסער. איא, מיר זעהן גיט. אן ארויס רעדען א ווארט, טוט ער זיך אויס די שמונה בגדים ביי א ווינקעל הינטער א דעכעל, לויפט אריין אין וואסער מיט די רבינו תם, מיט א גיכקייט און זיכערקייט אז אזוי האבען די תלמידי בעל שם זיך געטובל'ט נאכען אויפהאקען דאס אייז. איך האם אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט געקומען א גאנץ זימער. ער זאגט אז מען רעדט דא צופיל דברים של מה בכך. אבער עפעס מיז ער נאכגעבען דעם שלעכטען יצר. איך האב אים געזאגט ער וואלט געברויכט מודיע זיין בעפאר, מיר וואלטען געמאכט צדיק בא לעיר טאוולען. איינער פון די איבער וואגיגע ביי אונז אין קאלאני לויפט ארום און ארום דאס וואסער מיט א פלינקייט ער וויל אפ-פאלען די פיצא וואס ער האט קוים פריער געגעסען, ער מאכט מיר דעם קאפ שווינדלען. איך מיין ווען ער וואלט ווייניגער אראפ געגאלפט פון די רויטע לאנגע ווארשטען יעדען זונטאג וואלט ער נישט געדארפט לויפען איעדען פרייטאג. ער לויפט מיט אזא אימפעט אז עס ווילט זיך זינגען די הקפה ניגון. און דער רבי חלומ'ט אין וואסער ווי א יון אין די סוכה. ער איז פארדביקות'ט, ער טוליעט זיך איין אינעם שטרומיגען וואסער מיט די האנט אויף די נאז לעכער און מיר רישן זיך די וואך אויף א פייערדיגע שלוש סעודה תורה. פרייטאג זענען שוין א טייל משפחות זיך צולאפען דער אין שטאט, אנדערע צום האטעל אריין, איין משפחה איז געפארען אויף נאעגרע פאלל'ס מיט די פעק און בייקס אויפען דאך. כ'האב אים פארגעסען צו זאגען גוד-ביי. אלע פארבליבענע שוויגער'ס רופען ארויס די איידעמער צו די קאנטרי אויף שבת און פלאצירען זיי און די אוועקגעפארענע ליידיגע באנגעלוי'ס. האלב קאנטרי באשטייט פון פארלאזטע באנגעלוי'ס. נעכטען זענען זיי ווערט געווען א מאיאנטיק, די ווייסע פארב וואס שיילט זיך אראפ פון אלע באנגעלויס האט פאר 9 וואכען צוריק געהאט א אומגעהויערע חן. יעצט קוקט מען זיי אן ווי דער פאריעריגער לוח, מיט שפאס און ביטול. עס רופט אונז אן א אידענע וואס איז שוין אהיים געפארען מיטוואך צו דער שטאט, און בעט אונז מיר זאלען גיין קוקען אויב איינער האט זיך נישט אריין געגנב'ט צו זיי אין באנגעלוי. מיר גייען קוקען, 2 אינגע פארפעלקער האבען זיך דארט באזעצט אויפען וויקענד. וואס קען איך זי זאגען? איך האב איהר געלאזט באפעלען אז די באנגעלוי קוקט אויס אין א גיט'ן צושטאנד. זי וואלט באקומען א צוזאמבראך הערענדיג אז 4 ערוואקסענע אין 15 קינדער האבען איבער גענומען די מאכט אין די שיין אויפגערוימטע באנגעלוי. שוין דאס צווייטע וואך וואס דער גראסערי איז ליידיג, ער האט שוין נישט די נויטיגע באדערפענישן צום טאגליכען ווירטשאפט. ער שיקט אהיים כשר זייף אנשטאט באד זייף, פלאסטיק טעלער אנטשאט פעיפער, האלוויד ברויט אנשטאט ווייס ברויט און אפילו זאלץ אנשטאט ציקער. ער זאגט די גראסערי מיז ווערען ליידיג אויב נישט לאזט ער אונז נישט אהיים פארען. איך קען שוין קוים ווארטען אויפע'ן סעיל, אפשר וועט זיך לוינען אהיים שלעפען צוריק קעסטלעך סעלצער. זי זאגט איך זאל עס קויפען ביליג און אוועק שטעלען אינטער'ן בעט פאר קומענדיגען זימער. "נע פארגעט איט. מיר'ן האבען א אייגען באנגעלוי, נעקס'ט יער מערצאשעם" אין מקוה שטייט שוין נישט דער אינגעל צו נעמען דעם קאפ צאהל. מען פארקויפט שוין אויך נישט קין קיגעל. צום ערשטען מאל וואס דאס וואסער איז הייס און עס ווילט זיך ווייקען. איין טאטע פון 8 אינגלעך קע"ה האט אלע קינדער אפגעשוירען, ער האט זיך אויך אנגעטראגען אפשערען מיינע, דערנאך האט ער געזיכט איינער זאל אים אפשערען. ביים דאווענען שבת איז אויך דא א קלענערער עולם, און די שמחה איז גרעסער. מיין שכן איז אויך פון די פארבליבענע, איך פרעג אים צו ער האט הנאה געהאט אין קאנטרי? ער איז זיך מודה אז ער מער האט הנאה פון די זימער וואכען טעג, ווי פון די גאנצע קאנטרי.( זיין פרוי זאגט אוודאי פארקערט). ווי מיין כיתה א' רבי וואס פלעגט כסדר פרעגען? וועמען האסטע בעסער ליעב טאטי אדער מאמי? אזוי פרעגען מיך אלע, נו וויאזוי איז די קאנטרי די וואך? אמת סי בעסער די לעצטע וואך? עס הערשט א היימליכקייט צווישען די מנין און א האלב, קיינער פון אונז וויל היינט נישט זיין דער חזן, דער גבאי איז ארום געלאפען זיכען א בעל תפילה, אן ערפאלג. איך האב אים געזאגט ער זאל איינמאל פאר אלעמאל ווייזען זיינע קענטעניסען און אליין צוגיין, ער האט זיך גענומען שרייען אז מיר פארשעמען דעם עמוד מיט'ן צעגערען. צום סוף איז דער רב'ס איידעם צוגעגאנגען אלע תפילות מיר האבען אים פארשפראכען צו זינגען לכה דודי, ער ווארט מיר זאלען עפעס זינגען, מיר זענען אבער אלע שטיל, א מזל זיין שווער האט רחמנות געקריגען און געזינגען א יאמאממיי ניגון עס איז געווען א גרויס התעוררות. עס זעהט זיך אן עס ווירבעלט שוין אין זיין מח דער הנני העני. פאר כגוונא האבען מיר זיך אלע אפגעשמועסט צו קומען דאווענען שבת צופרי האלב נאך 10, און נישט פארציילען דערפון דעם רב און גבאי'ן. ער איז ארום געלאפען שבת צופרי ווי א אפגעביסענער שלאנג. מיר קומען אלע אן פאר 11 ער פרעגט וואס האט פאסירט? ווי זענט איר אלע געווען? ער איז אנגעברויזט. איך האב זיך אנגערופען, דער גבאי האט דאך אויסגערופען אז מען דאווענט שפעט. ער זאגט ער האט גארנישט געהערט, מיר אלע זאגען אים זיכער אזוי, איעדער טייטעלט אויפ'ן גבאי, ער האט אויסגערופען הויעך, דער גבאי לייקענט שטיין און ביין. מער וועט ער זיך נישט און אונז פארטשעפען. האפענטליך. ביים עולה זיין זאג איך דעם גבאי'ן אז קומענדיגע וואך וועל מיר אלע זיין באצייטענ'ס. מוצאי שבת די וואך מיז איך שוין זעהן וואס איך האב פארפאסט א גאנץ זימער מיט'ן וואלי-באלל, סייווי זענען שוין די אטליקען אהיים געפארען, אקייגען די פאר פארבליבענע פיל איך זיך ווי שמשון הגיבור. די אלע וואס שפילען יעצט זענען די וואס מען האט זיי אוועק געשיקט פון באנגעלוי ווייל עס איז גרינגער צו פאקען אן זיי. אונזער אווער-נייט קיגעל מאכערטע האט אונז נישט פארראטען, זי האט אויסגעליידיגט דעם פריזשדער און אונז געשיקט מטעמים, איך האב אים געפרעגט ווי זי האט צייט צו מאכען קיגעל מוצ"ש פאר'ן אהיים פארען. ער זאגט, זי וועט אלסדינג טוען מיך נישט צו זעהן אפאר שעה. מיר האבען דאס געוויסט פון לאנג. די זוהן האט קוים אויפגעשטראלט העכער די שפיץ ביימער אויף אונזער זייט קאנטרי און די קינדער זענען שוין לאנג נישט אין די בעטען, מען קען זיי זוכען אין בובעריק. זיי כאפען אריין צו אטעמען פון באשעפער'ס גרינע נאסע גרעזעלעך איידער מען פארט צוריק קיין וויליאמסבורג, זיי וואלגערען זיך שוין אין זאמד אינטער א באנגעלוי. איך ווייס נישט ווער עס וועט זיך מער בענקען די קינדער אדער די זאמד. עס וועט היבש לאנג געדויערען זיך אפגעוואונען פון טעגליכען רוטין אויפצושטיין און ארויסטאנצען צום בייק מיט דע פעדזשאמעס און צעפלאשעטע האר, און צוריק קומען עסען פרישטאג מיט א שעפערישקייט צו כאפען די דעי קעמפ באס. עס טוט זיך א געפאקעכטץ ווי קיינמאל פריער, פאלגענד זענען אייניגע אויסצוגען וואס ווערען געהערט היינט פון אלע באנגעלוי'ס אן אויסנאם. האסט געקוקט גיט אינטער די בעטען? מאך זיכער סי נישט פארבליבען דארט קיין שטרימפ! גארנישט! איך טרעף נישט אסתי'ס שיך גיי קוק אין דעי קעמפ, אויב נישט קען עס זיין ביי די ווייסע'ס אויפ'ן פארטש קעגען איבער. גיי נאכאמאל קוק אויב דע גראסערי האט נאך ברויט, א האלב ברויט וועט נישט זיין גענוג פאר יעדען ביז מע קומט אן אהיים. זאג טאטי איך בין נאך נישט רעדי. זאג טאטי איך בין נאך אלץ נישט רעדי. זאג טאטי נאך 10 מינוט. איך קום שוין. מיר פאקען איין אלע טעפ און דאכענעס, טראגען צוריק זעק און פעק מיט זאכען וואס מען איז נישט אנגעקומען צו ניצען, ליידיגע רעסעפי קארטלעך, נאך-פארמאכטע ביקסלעך מיט קלעי, פאפ-סטיק'ס, צוויי רעגען קויט'ס אומגעפענט פונעם פלאסטיק, און נאך שאר ירקות וואס האט געהאט די זכי' צו וויילען ביי אונז אין באנגעלוי און זיך צוהערען צום הו הא פונעם קאנטרי לעבען. יעצט קומט דער צייט אויף זייער בואי בשלום. מען שמאצט אלעס אריין אין גרויסע אייער שאכטלען ארום געבינדען מיט שטריק אז דער ווען-דרייווער זאל עס גרינג קענען ארויף שלעפען צו אונז אהיים אויפ'ן פערטען שטאק אין וויליאמסבורג אן דארפען שעלטען מיט קללות אויף רוסיש. אלע מציאות וואס מען האט איינגעקויפט אין די שאפינג מאלל'ס, מידעלטאון און וואדבארי, אלעס אלעס טראגט מען אהיים. זי זאגט אז דער קאר איז מער פוהל ווי ביים קומען. איך זאג איר, דער ליידיגער בערזעל טוט אלעס אויסגלייכען. פאר'ן אהיים פאר'ן טוט זיך דא אפ א געזעגנאכטץ אזאש ווי מען זעהט זיך דאס לעצטע מאל איידער מען שפאנט אריין צום טויער פון גן עדן. אלע ווייבער קומען איינער צו אנדערע עמאציענאל אין די באנגעלוי אריין מיט א אלול'דיגע ערענסטקייט, שוין מער נישט מיט דע וואכעדיגע טורבאנען, נישט גענוג מען זאגט א כתיבה וחתימה טובה, מען וואנטשט זיך אן ווי עס וואלט געווען ערב ניי-יאהר. א טייל זענען אפילו מחמיר זיך איבערבעטען און שרייבען אפ די טעלעפון נומבער'ס צו קענען רופען נאכאמאל הארט פאר די הייליגע טעג, אנדערע לאזען פאלען א טרער און מיט א געשטיקט קול זאגט מען "קיעפ אין טאטש" דער ווען דרייווער איז שוין געפארען, אלע קינדער זיצען שוין אין קאר, איידער מען פארט קוקט מען נאכאמאהל איבער אלע שטיבער, ווי ביים זיכען די 10 ברעקלעך, אפשר דאך איז עפעס פארבליבען. ווען די צייט ערלויבט וואלטען מיר יעצט צוגעפארען קיין וואל-מארט נאך איין מאל. זיי אנצו-ווארענען אז זיי וועלען זיין נישט בלייבען אין ביזנעס איין וואך אן אונז. ווי א איבער געיורענע שיסעל טייג ווערען צוריק איבערגעפילט די געדיכטע וויליאמסבורגע גאסען מיט אויסגערוהטע מאמע'ס, וואס האבען אין זיך איינגעזאפט גענוג תשעה קבין צו דורך-קייען און פארציילען ביז די קומענדיגע קאנטרי. אויסגעבארדעטע אינגלאך וואס האבען נארוואס געענדיגט דעם חזרה פארהער, הייזעריגע מיידלאך וואס האבען די גאל זיך אויסגעשריגען אין קעמפ ביים זינג פארמעסט, אלע זענען אפגעברענט ווי אונזערע תימ'נע ברידער. דאס גערויש און געטומעל ווערט שטערקער פון טאג צו טאג. די גאסען שמעקען שון ווידער פון די געלע באסעס וואס שפייט אויס שווארצע רויעך אין די נאז אריין פונקט די מינוט וואס מען גייט איר פארביי. זיי שטייגען דערמיט איבער די געלע טעקסי'ס פונעם דערנעבענדיגען אינזעל מאנהעטען. אלע ווענט זענען ווידער באנדאזשירט מיט שרייענדע מודעות איבער גאר וויכטיגע פארטי'ס. די קאר'ס מיט הויך הילכער'ס פאנגען צוריק אן ארום פארען לענגאויס די גאסען איינצומעלדען איבער פראטעסטען און סעיל'ס. גרויסע לאנגע טרעליער'ס ברענגען אהיים די שווערע פעק פון קינדער קעמפ'ס, די שחורים ווארפען זיי אראפ ווי זעק מעהל. איין זאק איז געפאלען אויפ'ן קאפ פון א טאטע'ן וואס איז געקומען זיכען די באקסעס. די עלטערע אינגלעך מיט מער ערפארנקייט שרייבען דעם נאמען אויף אלע 4 זייטען. איין אינגעל א מויל מאכער שרייט אויס די נעמען פון זיינע באקאנטע ווען אימער ער באגעגענט זיך מיט זייער'ס א באקס. און דער טראפיק איז יעצט פארשפארט צום פאלק, אנדערש וואלט מען נישט געוויסט אז די פעקלעך זענען שוין דא. א נחת צו זעהן ווי דער וויליאמסבורגער פאזעל ווערט צוריק צוזאמען געשטעלט. די מאמעס וואס האבען געהאט קינדער אין קעמפ פרובירען מיט די לעצטע געוואלדעס ארויס צו נעמען די לייז פון קאפ און וואשען די וועש עס זאל אויסזעהן אביסעל צום אנטוען, היינט איז נישט דא קיין ווייס וועש, אלעס איז שווארץ. ביז פסח וועלען אלע קינדער אנטוען זאקען וואס האט דער אויפשריפט פון לעצטען נאמען און וועלכע באנק מען איז געווען, די נעגעל וואסער טעפלען וועלען זיין אנגעפירקעלט דעם שלאף רבי'ס נאמען ביז איבער א יאר. יעצט הייבט זיך אן דער פארמעסט ווער פון די קינדער האבען דאס מערסטע זאכען פארלוירען אין קעמפ, כמעט אלע האבען איבער געלאזט די זייף האלטער'ס און די וואס האבען עס יא אהיים געברענגט פארלירען עס דעם קומענדיגען פרייטאג אין מקוה. אלס קינד האט מיר די מאמע זאל זיין געזונד מיט געגעבען 7 פאר שווארצע וואכען זאקען און 4 ווייסע פאר שבת. אהיים קומענדיג איז שוין די 4 ווייסע שווארץ געווארען, אין די 7 וואכעדיגע איז געווארען ווייס פון די בליעטש. האב איך געזאגט די מאמע'ן אז קומענדיג יאר זאל מען ניצען די זעלבע נאר איינטוישען. די געשעפטען וואס ערלויבען זיך צו זיין האלב פארמאכט דורכ'ן זימער, רייסען אראפ די צעטלעך וואס איז אויסגעהאנגען אויפ'ן טיהר מיט די פארקירצערטע זימער זמנים, מען ציעהט צוריק ארויף די גראטעס ביז אויבען צו ווייזען מיר זענען ווידער קאמפס גרייט צו טוען מיט אייך ביזנעס, פון זינטאג פארטאג'ס ביז פרייטאג צום פייף און אפילו מוצאי שבת. אפשר ווייסען זיי נישט אז מיר קאנטרי גייער זענען אויסגעזעקעלט נאך ארויסשלעפען דאס לעצטע ביסעל קליין געלט פאר די געז אהיים צוקומען פון קאנטרי. די האלב פארלאשענע בתי מדרשים צינדען צוריק אן דעם עיר קאנדישען און לעקטער פאר די צוריק געקומענע כולל אינגעלייט און בין הזמנים בחורים. מען עפענט ווידער דעם פאליש און די ווייבער שוהל, מען לאזט וויסען פאר די צוריק געקומענע אז מען קען שוין קויפען זיצען אויף די הייליגע טעג. קאווע מיט ציקער גיסט זיך ווידער אין גרויסען און וויליאמסבורג איז צוריק אויפגעהייטערט, ווי מיר האבען איר איבערגעלאזט 9 וואכען בעפאר. די וואס זענען נישט אריין געקומען זימער אוף א 'שאפינג דעי' הייבען ערשט יעצט אן צו קויפען די 12 פאר שבת און וואכען שיך פאר דאס גאנצע הויז געזינד, איך האב געפרעגט מיין פרוכט סטאר -וואס רעדט זיך שטענדיג אפ אז ביזנעס איז שוואך- צו ער וואלט נישט אריין גענומען שיך צו פארקויפען. איר קענט זיך פארשטעלען צו הערען? "גיט'ס מיר 4 פונט מעקינטאש עפעל, מיט 3 פעטרישקע'ס, 8 פאר שווארצע שיך, סייזעס 7 און 8, 9 א האלב, און 10 מען טרעפט זיך מיט די אלטע שכינים זיי ווילען וויסען וויאזוי מען האט פארברענגט אין די קאנטרי, און צו מען האט זיך געבענקט נאך זיי, טא פארוואס האבען זי נישט געקאלט? פרעגט די אלטע אלמנה מרת. שלאמאוויץ? מען קאלט אלע משפחה און גיטע פריינד אנזאגען די גיטע בשורה אז מען איז אהיים געקומען בשלום און מען קען שוין צוריק אנהייבען די טעגליכע געשמיעסען. עס הייבט זיך אן מיט די סארקאסטישע, אהההה העלוי, "האו וואז דע סאממער?" "סארי איי דידנט קאלל" איי וואז סוי ביזי" פאר עס ווערט ליכטיג אינדרויסען לייגט מען אראפ דעם טעלעפון מיט א געבעט צום באשעפער אז די פעק זאל באקומען פיס און זיך אליין ארויס שפאצירען פון באקס צום באשטימטען שאפע. אונז זעמיר ב"ה גליקליך צו האבען די גויטע פונקט מארגען פון 10 ביז 5, אז עס וועט אויספעלען זאגט די שוויגער זי קען שיקען איר גויטע אויף דריי שעה דאנערשטאג. די פאליאקען באקומען באלד מער ווי מיר מענער אין דער ארבייט, טא פארוואס גיט מען אונז נישט דעם דזשאב פרעג איך איהר? זי זאגט פאר א וויץ זי וויל מיר נישט דארפע אנגרייטען לאנטש. אינדערפרי אין שוהל ראש חודש אלול, דער רב איז שוין אויך אהיים געקומען, נישט חלילה פון קאנטרי. יעדעס יאר זאגט ער אונז ער גייט אויף אפרוה צו די קינדער. ער וואלט געבליבען ביים זוהן נאך א וואך צוויי נאר ער וויל נישט א צווייטער זאל בלאזען שופר קומט ער אהיים צום ערשטען בלאז. קען מען פארשטיין א רבי'שע נשמה? א גאנץ זימער בלאזט ער שופר אז לעת הצורך זאל עס גיין ווי א פידעל. צום סוף האט עס געבלאזען א רעטעך. ער פרעגט אונז אלע ווי דער זימער איז דורך, ער איז נישט אזוי ענטוזיאסטיק איבער מיין געפארעכץ, זעהט אויס ער שמעקט אז עס קומט א קליינער טשעק פאר יו"ט. ברוך השם און מיט די הילף פון די פולישע שלאקטע האבען מיר אנגעיאגט צוריק אריין ברענגען ליכטיקייט אין אונזער פארשלאפענע דירה'לע. פון אלע שטיבער הערט מען שוין צוריק דאס שטופעריי פון די שעפאלעך. דאס געזינגעריי און שאוער. די שאפעס זענען שוין צוריק איבער געפילט מיט שבת'דיקע נאש, דער פריזשדער מיט גרעיפ דזשוס און זויערע פיקעל, די פרישע בארכעס קיהלט זיך לעבען גאז-רענטש, די שמעק טוט פארטייבען אלע שכינים. א סימן אז דער הייליגער שבת קלאפט און פענצטער. און אט וועלען מיר האבען די זכיה איהר איינצטונקען און קאטשעניא, אפילו די גיטע מלאכים וועלען נישט וועלען פארלאזען אונזער שטוב. דער מקוה איד וואס איז נישט געווען דאהי אויפ'ן זימער פרעגט זיך נאך אויב אלעס איז געווען אום-בעסטען, דער גבאי פרעגט זיך נאך הינטערוויילעכטץ צו עס ווארט אים אפ עפעס זכרים אדער קדישים פון די מעמבער'ס און די קומענדיגע וואכען, איך שאקעל מיט קאפ כאלו איך ווייס נאר איך וויל אים נישט זאגען. אין סי שבת אויף דער וועלט. די שוהל איז איבערגעפילט פון מיר אלע צוריקגעקומענע. דער רב, אפילו ער האט זיך שוין באגריסט מיט אונז דורך די וואך, קומט ער צו אונזער טיש און גיט אונז אלע נאכאמאל שלום עליכם מיט די שבת'דיקע הענד, פריש אפגעשוירענע נעגעל. די וואנצעס זאגט עדות אויף די פיינע זיפ מיט קניידלאך וואס די רעבעצין'ט שמ'ט דערמיט. דערנאך זאגט זיך דער הודו מיט א ברען. אלע אין שוהל ווילען וויסען וויאזוי איז אדורך דעם זימער? צו מיר האבען געהאט א גוט-טיים. איך שיק יעדען צו מיינע שכינים אין קאנטרי, קיינער ווייסט נישט אזוי גיט ווי זיי, דער זימער איז ב"ה אדורך מיט אלע קליפערלעך. דער גבאי שושקעט שוין און ווען נישט אונזער חזן מעכיל גייט צו קבלת שבת וואלט איך נישט געהאט א געלעגנהייט צו פארהערען מושי'לע ביז שלישי. מעכיל מיט'ן ברעטעל זענען געקניפט און געבינדען ווי מטות מסעי. זייט איך בין א קינד קומט מעכיל אריין און שוהל און לויפט צום ערשט פרעגען דעם גבאי צו ער קען צוגיין, מיר אלע קענען באשטיין, ער האט א ציטערדיגע אבער שיינע שטימע. פרובירען זאל א צווייטער צוגיין, מען מיז קודם אפגעבען דין וחשבון פאר מעכיל וואס איז די שמחה און מעכיל זאגט שוין פאראויס, נע ער יכול'ט נישט. טאמער איינער רומט אויס א צווייטען גיטען בעל תפילה, איז מעכיל אויף יענעם באבלאזען ווייניגסטענ'ס דרייסיג טאג. די וואך האב איך זיך איינגעקויפט עולם הבא מיט'ן זאגען פאר חזן מעכיל אז איך האב זיך שטארק געבענקט נאך זיין קעלעכעל. א וואונדער ער איז הויט אין ביין? נאכ'ן זיך אויסגעבען אין שוהל דארף ער נישט מער ווי א כזית חלה. איך גיי שוין ווייטער זאגען פאר די באבע א גיטשאבעס נאכען דאווענען, די קינדער קומען אפנעמען זייערע קארטאפעל שטעקעלעך וואס די באבע קויפט דערפון פער 100 אויף האלסעיל. פאר'ן אהיים גיין זאגט זי מיר איך זאל איהר אנרופען שפייז צו נאכט'ס, זי וויל מיט מיר עפעס רעדען וואכענדיגע זאכען. איך ווער נייגעריק, וואס ווילסטו באבי? זאגט זי, נישט אים שבת גערעדט, זי וויל פארשטיין וואס איז דאס אינטערנעט, אלע זענען פארנומען דערמיט, זי וויל וויסען צו איך האב חלילה נישט דער אינטערנעט אין שטוב און צו איך האב שוין אמאל אנגערירט דעם אינטערנעט ח"ו. און וועלכע רשעים שטייען דערינטער. איך זאג איר "די ביזט מיך חושד אויף אזיינס?" חלילה! אבער - זי זאגט- איך האב געהערט פון א פרוי אין גראסערי אז דורך די אינטערנעט קען מען זיך באהעפטען צו אנדערע אין יענעם עק וועלט און מען קען אפילו מאכען טראגען... אן זיך זעהן, געוואלדיגע זאכען סע משיח'ס צייטען יאנקעל, זי האט זעך צעוויינט. איך האב איהר בארואיגט אז לאו דוקא סע האלט נאך נישט דארט זי זאל רואיג מאכען די סעודה, זי זאגט ביי איהר אין שטוב וועט קיינמאל נישט נישט אריין קומען דער אינטערנעט, אפילו דער זיידע וועט וועלען. יעדעס מאהל ער גייט אין גראסערי ווארען איך אן דעם זיידען נישט צו קויפען דעם אינטערנעט. כ'האב אייביג געוויסט מען קען דע באבע איינרעדען אפילו א קינד אין... אלע קריסטאל און שטיינדעלאך פונעם טשענדעליער טוען היינט שפריצען באזינדער שיינע קאלירען. ווי א רעגען בויגען באגריסט ער אונז, ווי ער וואלט זיך באדאנקט פארן זיך באניצען מיט איהם אויפסניי. אלע שכינות זיצען ווידער ארום דעם טיש, פרובירען צו נאשען עפעס נייעס וואס מען האט זיך אנגעזאמעלט אין אהיים געברענגט פאר זיי פון קאנטרי, ווען נישט איך נעם זיך זינגען שלום עליכם וואלט די מרס. קרויס אפגעלעקט אלע סעסים-סיעד'ס פון טיש. צו קידוש לבנה איז געווען א גאנצע סומאטוכע, יא דא גאנצע זיבען, נישט דא? דער רב טוט אן זיינע ספעציעלע ברילען וואס גייט נאר ארויף אויף די נאז ביי א ערענסטע שאלה ווי צום ביישפיל א שמאטקע אדער ערב סוכות צום באקיקען דעם אתרוג. ער האט אפיהר גענומען דעם גראבען סידור וואס האט די זמנים ביז משיח'ס טאג. א קלארע תשובה האט ער נישט געגעבען אבער ער האט געהייסען גיין ברענגען די רעזשעוואלקע, א סימן אז מען גייט צום כשם שאני רוקד. נאכע'ן זיך באגריסען שלום עליכם און באקוקען די ארבע כנפות האט ער אונז אלע אנגעווינטשען א גיטן חודש און צוגאב צו די פאריגע וואך וואס איז טאקע געווען ראש חודש. נישט די שופר און ניטאמאל דעם רב'ס הארציגע כליפעריי ביי די שלוש סעודה תורה טוט אזוי שטארק ערוועקען צו תשובה ווי די רונדיגע בארכעס. עס איז נארוואס ארויס פון אויווען, יובאנגעס און רונדיג באגאסען מיט די גלאנץ פון לויזע אייער, זיי טוען מעורר זיין צו פאריכטען די אנגעזאמעלטע עבירה'לך ווי אמשנעלסטענ'ס ווייל אט גייען מיר שוין זאגען אחות קטנה און א עק מיט'ן פארגאנגענעם יאר. די באבע איז געווען ביי אונז אין שטוב און זיך צוגעקוקט מיט פארגעניגען ווי די אייניקלעך גייען אין די זעלבע פיס טריט ווי איהרע עלטערען וואס האבען געקענט דריי זאכען קאכען, באקען, רוימען, זי זאגט אונז אז דאס קומענדיגע יאר וועט זיין ציקער זיס און משיח וועט זיכער קומען. דער זיידע ברומט אינטער, נו וואס רעדסטע, נאך היי יאר. היי יאר וועלען מיר נאך גיין קיין ירושלים. סליחות. דער סימבאל פון די לעצטער וואך אין יאר, דער נאמען וואס גיט א דזשאכע אין יעדער פארדשאוועטע נשמה. ווי קען מען אריין פאלען אין ניי יאר אן אויפשטיין סליחות? אין אלע ווינקלען פון וויליאמסבורג זעהט זיך שוין אן דער סליחות וואס קומט אט צוגיין. איך גיי אריין צום לאקאלען ספרים געשעפט, דער ארבעט'ס אינגערמאן האנדעלט איין א קליינער ווייעך-דעקעל סליחות אין לייגט דאס גלייך אריין אין ביזעם טאש צו מאכען זיכער עס איז צו די מאס, ער נעמט עס צוריק ארויס, שרייבט אויף להו"מ עמי"ו עשי"ו און נאך ענליכע פירקלערייען און לייגט עס צוריק און אנדערען ביזעם פארזיכערט אז קיינער וועט עס אים נישט פון טאש ארויס נעמען. די בין הזמנים'ניקעס קויפען יעדעס יאר א נייעם סליחות מיט ווי מער מפורשים אין די זייטען. א חתן קומט אריין קויפען פאר די כלה דער דיקסטע מחזור מיט א ווייעכען לעדערנעם דעקעל, געפארבט מיט גאלד אין די זייטען. דער סוחר פרעגט, וואסערען נאמען קריץ איך ארויף? איין מינוט, ער קאלט די גרויסע שוועסטער, מאכען זיכער אז יא מען שרייבט די נייע לעצטע נאמען, הוי וועט זי קוועלען. אז מיר'ן אלע אזוי ערליך זאגען סליחות ווי די כלה גייט לייענען איר נאמען פון דעקעל וואלטען מיר געווען עבירות-פריי. גענוי ווי די פאליציי גיט ארויס א טיקעט קוואוטוס, האט דער גבאי באקומען א פארארדענונג פון די רעבעצין צו פארקויפען וואס מער זיצען. ער זאגט די רעבעצין שרייט דער מצב איז דערדריקענד. אלע יאהר צאהל איך אים איין די פאר גראשען פאר א זיץ און א צוקנייטשטער צוואנציגער צווישען זיינע פינגער פאר לא יחרץ געלט, היי יאהר וויל ער איך זאל אויך דינגען א פרויען זיץ. איך זאג אים אז די פרוי קומט נאר צו שופר בלאזען און די איבעריגע בין איך איר מוציא, ער איז פארעקשענט איך זאל אויך צאהלען פאר א פרויען זיץ. איך זאג אים צו איך וועל קומענדיג יאר קויפען אפטער פון זיין נייע סאדא מאשין ביים נאכט שיעור. והוא באחת, אלע מתפללים דארפען טראגען דעם עול פון די רעבעצין וואס וועט דאס יאר חתונה מאכען צוויי אייניקלעך. הייסט כ'האב נישט קיין ברירה? יא, קענסט איר געבען די 12 שורות דעמאל'ס עט איין זיץ זיין גענוג. די רעבעצין האט היי יאר אפגעשריבען די נעמען פון אלע פאטענציאלע זיצער'ס און זיצערען אויף ווייסע סטיקער'ס און זי וויל קיין איין באנק נישט זעהן ליידיג! זאל איך אריין פאלען אריין אין מויל פון די רעבעצין? איך גלויב אז ניין. מיין אלעמען באקאנטער בעל הבית גרייט זיך ארויס צו פארען פון אמעריקא אויף יו"ט, צום רבי'ן. און נישט סתם פארען, נאר פליעהן -ערשט קלאסיג- קיין ישראל. ווען אימער ער מאכט אזא נסיעה נישט צוליב שוואול-טאג נאר אויסשליסלעך רוחניות, הערשט א אטמאספער אין דער ארבייט ווי ביי די קינדער וואס האבען פרייטאג א האלבען טאג חדר, אפילו די שיקסלעך ווייסען אז דער באסס איז דע טעג זייער האולי, ער רעדט צו זיי מיט די אויגען אויף אראפ, ער טוט זיך אן דעם היט צו אשר יצר. היי יאהר גרייט ער זיך צו פארען ביז איבער סוכות, ער וויל מיך אני הקטן מאכען קעניג אויף א נאכט, ער לאזט מיר נאטיצען אויף אלע ווענט, פאשרייבט ווי א צוואה אויף געהל פאפיר וואס איך דארף ארלעדיגען צו האלטען דאס געשעפט און די כלים, ווייל מען קען צו אים נישט צוקומען איינמאל ער פארלאזט דאס געבורט ארט צום לאנד פון די אבות. ביים רבי'ן אין הויף איז ער פון די גרויסע שושקעס, אלע קניעהן פאר זיינע גרינע דאללארען וואס ער ברענגט געביגעלט און פריש געפאקט פון די באנק אז אלע נומערען זענען נאך אין די רייע, דארט ער מאכט דעם אנשטעל אז ער ווייעכט נישט נאך עהרע. געהערט האב איך אז ער טוט אפילו אנציען אויף מפטיר יונה, ווען ער הארכט מיך גיט ער דעם רבי'ן דאס געלד אינעם זעלבען רויטען באנד ווי די באנק האט דאס איהם אהין געגעבען, ווייל דער מפטיר האט דער רבי אין באד. צו מיינע האנד האט דערגראכט א צעטעלע ווי ער שרייבט זיך פאר וואס מיטצוטראגען אויף די רייזע, איינע פון די זאכען איז א שופר מסתמא איז ער באזארגט פון ווערען געשטראנדעט אין אן אראביש אינזעל ערגעץ ווי ח"ו. איך האב אים נישט געוואלט וויי טוען אבער איך וואלט אים געוואלט זאגען אז א קאפ פון א בהמה דארף ער נישט טראגען. די פריזשדער אינדערהיים ווערט געדוכטער פון טאג צו טאג, מען קאכט גרויסע טעפ פיש ווי אויף א שבע ברכות, מאליערטע און פלעינע, דער פיש סוחר זאגט יעדען צו א קאפ מיט צוויי אויגען. די וויידלעך זאל מען יעצט פארקויפען די גויים, די וואס ווילען אויסטרינקען די דצ"ך עד"ש וויין. די צימרינג קעיק זענען אויסגעשוהר'ט לעבען די האניג קוכען, יעצט וועלען מיר האבען וואס אנצובייסען ביי פאוזע. אלע געשוויסטער אמפערען זיך ארום ווער עס זאל עסען אין קימפעט ביי די מוטער די ביינאכט סעודה און ווער בייטאג, מען וואלט געדארפט איינפירען א דאקטאר'ס אפוינטמענט בוך ביי אלע אידישע עלטערען און ווער עס מעלדט זיך פריער דער איז זוכה צו קומען עסען אויף די מאמעס קאנטע. איינע קען נאר קומען בייטאג סעודה די אנדערע וויל נאר קומען ביינאכט, די מאמע איז ווי פארלוירען זי ווייסט נישט וויפיל קינדער וועלען קומען אבער זי קאכט אן ווי אויף א ארימע חתונה. דער שכן וואס האט זיבען טעכטער האט ארויס געשיקט דאס גאנצע מיליטער פארקויפען האניג, פארשטייט זיך אז די הכנסה גייט פאר די טעמעשווארע לעידיס אקזולערי. באלד וועלען זיי פארקויפען האלעפצעס אויף שמחת תורה, א ווייסע בארד אויף פורים אלעס פאר די הכנסה פון די מוסדות. ווער עס פארקויפט דאס מערסטע האניג גייט אריין אין א גורל צו געווינען א זילבערנע בעכער. נו וואס טוט מען נישט אז די מוסדות זאלען קענען צאלען די מלמדים אין צייט? מיינע קינדער האבען אהיים געברענגט צעטליך אז אויב ברענגט מען נישט קארטלעך די קומענדיגע וואך וועט מען אהיים שיקען, זיי ווייסען שוין הפנים אז איך מאך זיך גאר ווייניג צו טוען גיבען זיי מיר שוין נישט די צעטליך. היי יאר האט די הנהלת המוסדות צוגעלייגט א נייער שטייער וואס רופט זיך בילדינג אויסגאבעס, און אידיש רופט מען דאס רבישע חתונה אויסגאבע'ס. יעדעס מאל איך הער אז דער רבי האט געהאט א אייניקעל ווייס איך שוין פאראויס אז די ישיבה גייט אין שנת ה'תשפ"ץ האבען א שווערער בודזשעט. די גאסען שפרידעלט מיט בחור'ליך וואס קומען אהיים פראווען דעם בין הזמנים אינטער די מאמע'ס פארטוך. די ישיבה מיז זיך שליסען ווייל די מגידי שיעור העלפען געפערליך ארויס אין שטוב, אהאא- הלוואי מיין בעל הבית פארשטייט אויך אזוי. די מאמע באטראכט דאס קליין בערדעל וואס האט שוין אנגעהויבען שפראצען פון איר קנאק יאנקעל זי זאגט אים "נו חיים יאנקעל גיי מאך דיר א שיעור מיט א חבר און דריי זיך נישט אינטער די פיס". מען פאקט אויס די שמיציגע חאלאטען און די ספרים, אי"ה אויף ווידער זעהן צויי וואכען נאך סוכות. ער מאכט נוי סוכה ביז אינמיטען די נאכט, שטייט אויף שפעט און ווערט אנטרינען פון די אויגען איידער די מאמע קען אים בעטען ער זאל אהיים ברענגען צוויי דאזען אייער מיט א מילך פון גראסערי נאכען דאווענען, קומט אהיים שפעט נאכמיטאג מיט'ן אויסרייד אז דער שיעור האט זיך פארצויגען און די מאמע קוועלט אז דער בענאק האט זיך אויסגעריבען און די הויכע שכר לימוד צאהלט זיך אויס, ביי די זעכצען איז ער געווארען צו לייט. די שכינים זאגען "ער עט מערצעשעם קענען א חתן ווערען ביי די זיבעצען און דריי פערטעל". דער פארמאסי, מיין אינשארענ'ס אגענט ווי אלע מוסדות פון ארץ ישראל, ארגענטינע און דאהי האבען שוין געשיקט דעם נייעם לוח, אטייל שיקען אין א פלאסטיק מען זאל עס קענען טראגען און באד, אנדערע מיט א מאגנאט פאר'ן פריזשדער, צו א נויט לייגען מען היינט אריין א לוח און אלע צייטונגען. יעצט האבען מיר גענוג לוח'ס צו הענגען אויף יעדע טיהר און אפילו אין בית הכבוד, מען זאל שטענדיג וויסען ווען ס'איז דער עלות און די שקיעה, בקרוב וועט איינער שיקען אין פארום פון א באמפער סטיקער. איין מוסד בין איך שטארק מכיר טובה, זיי לייגען צו יעדעס יאר א קליין ענוועלאופ מיט א סטעמפ דערויף, אייביג קומט עס אן פונקט ווען ס'איז מיר אויסגעגאנגען די סטעמפ'ס. יישר כח פון טיעפען הארצען, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלען כפל כפלים. מושי'לע פרעגט צו אפשר האבען אטייל אנדערע זמנים. דאס ערשטע קוק איך אלע יאר צו חנוכה וועט האבען איין אדער צוויי שבתים, היי יאר וועט נאר זיין איין מוצאי שבת פארטי, איך האב שוין גערופען די שוויגער פארציילען די בשורה, איך ווייס זי פריידט זיך זייער דערצו. דערנאך קוק איך ווען מיין פרוי'ס געבורט'ס טאג געפאלט. אז איך פארצייכען עס אין מח וועל איך מיט ג-ט'ס הילף דורך לעבען דאס יאר אין פרידען. דער שמש האט שוין אויפגעהאנגען די צעטלען אז זונטאג וועט מען זאגען סליחות אום 5 אזייגער, עס האט נאך נישט פאסירט אז דער רב זאל קומען צייטליך אבער דער צעטעל איז נאך פון אלטען רבי'ן וואס האט יא אכט געגעבען אז מען זאל נישט אויף אים דארפען ווארטען. איינער פרעגט דעם שמש, וואס פאר-א-גיט יאר ער שרייבט נישט ארויס 5:30, ער פארענטפערט דעם רב, דער 0 אויפען טייפרייטער איז צובראכען. אונזער שוהל'כעל ווערט צוגערישט צו די הייליגע טעג, די טישען ווערען מער צינויפגעריקט מען זאל קענען אריין קוועטשען נאך א באנק לכבוד די מכובדים וואס קומען אהער נאר אויף די הייליגע טעג, און נישט ווייל מיר האבען עפעס חזן קווארטין פאר א חזן, נאר ווייל ביי זייער וועכענטליכער שוהל ענדיגט מען שפעט. די ראשי קהלה זאגען עס איז אלעס כדאי, זיי זאגען צו א חודש נר למאור ביים מי שבירך, א צווייטער איז מנדב נייע האנטוכער פאר די מקוה, צוזאגען און ליעב האבען קאסט נישט קיין גרייצער –זאגט די מאמע-. איין אזא "וואנע-בי" עושר האט פאריאר געמאכט מי שבירך'ס פאר די גאנצע משפחה, פון א צעטיל האט ער באפוילען דעם גבאי'ן צו פארלייענען די נעמען פון אלע קאזינ'ס פון בעלגיע און חיפה, אפילו פאר'ן 4 טאגיק קינד, א נעפיו פון אויסטראליע וואס האט נאך נישט קיין נאמען האט ער געזאגט "איך מיין מען וועט אים רופין מנחם נאכען זיידען קענסט אים אויך מאכען א שבירך". ווען ער זאל שנדר'ן איין דאללאר פאר יעדען נאמען וואלט איך נישט געדארפט דינגען א פרויען זיץ. די רעבעצין האט באוויזען דאס אומגלויבליכע, דאס ווייב מיינע האט איר אייגען זיץ, איך בין געגאנגען בודק זיין אין ווייבער שוהל, עס שטייט קלאר און דייטליך מיט סידור אותיות מרס. יאנקעל לעצטערנאמען. איך האב איר געזאגט אז כ'האב איר געקויפט א אייגען זיץ דאס איז א מתנה לכבוד יו"ט, זי זאל עס ניצען פאר שהחיינו, איך זאג איר א אייגען זיץ איז א שטייגער ווי מען קויפט א חלקה אויפ'ן בית עולם. האט זי זיך באליידיגט און איבער פארציילט די שוועסטער, די שוועסטער האט איר געטרייסט אז קויפען א אייגען חלק איז א סגולה צו אריכת ימים. זי איז אזוי עקסיידעט צום אייגען שמאהלען צוזאם-לייג בענקעל אז זי וויל קומען אויך צו סליחות. די ווייבער גרייטן אן גענוג פאפיר אין די סליחות צו האבען ווי אריין ווישען די טרערען. אלס קינד געדענק איך, ס'האט פאסירט אז די באבע איז געבליבען צו שחרית נאך סליחות, פון גרויס פרייד אז זי גייט קענען הערען שופר נאכ'ן דאווענען. ווען דער זיידע האט געחוזקט דערפון האט זי געזאגט אז זי וואלט אפילו געדאווענט פאר'ן עמוד מ'זאל איר נאר לאזען. איך האב זייט דעמאלס געוויצעלט מיט דע באבע זי זאל חזנ'עצען, אויב זי האט אמאל פרובירט האב איך איר געזאגט זי מיז אנטוען א גארטעל מיט א קוטשמע, אנדערש איז מען נישט יוצא . און יעצט. פארצייל איך אייך דא בסוד סודות, קיינער טאר נישט וויסען. עס איז דא א שטיקעל רעדע אז דער אמעריקאנער חלום זאל פארווירקליכט ווערען ביי אונז אין די משפחה, א אייגען הויז. יא איר הערט גיט, עס קלינגט פרעמד, די האנט ציטערט שרייבענדיג, אבער מען רעדט דערפון אין גרויסען. מצוה גוררת מצוה, קאנטרי גוררת הויז. מיין רב וואלט מיך שוין געמוסרט היום אומר לו גיי אין קאנטרי ומחר קויף א הויז. אבער ער ווייסט כשאני לעצמי, מיר איז גיט א געצעהלט אין פרייען פעלד. פארשטייט זיך ווילאנג עס איז דא א "די עס על" קאנעקשען מיט ווארימע קאווע און א דאכענע. אייגענטליך רעדט מען שוין דערפון זייט מיר קענען זיך, זי רעדט שוין דערפון זייט מיר האבען זיך געטראפען דאס צווייטע מאהל אלס חתן כלה, דאן האט זי שוין געפרעגט צו איך בין א סיטי-פערסאן אדער די סובורב'ס. איר רייץ צו האבען א אייגען הויז שטייגט ממש פון טאג צו טאג, איטלעכ'ס מאל א פריינד קויפט א דירה איז זי גארנישט אזוי פרייליך נאר עס ערוועקט זיך נאכאמאל דאס אינערליכע באגער פון האבען א אייגען פאסט קעסטעל. ביז דערווייל איז גארנישט אייגענס, דער קאר איז נאך נישט אויסגעצאהלט, די סוכה וואס כ'האב איז געירש'נט פון גרויסען ברידער ער זאגט ער וועט עס צוריק נעמען ווען ער מאכט חתונה. נאר די צוריסענע שיך מיט אלע בילל'ס איז אייגענ'ס אבער איך וואלט זיי גערען אייך אהין געגעבען. יעצט האט זיך אינטער געריקט עפעס וואס איך וויל נאך נישט רעדען דערפון, צוליב א בייז אויג. ביז ווען איך זעה נישט מיין נאמען אויפ'ן טיהר אויף א הילצערנעם בלעכעל, דע וואס מען מאכט נאר אין מאה שערים. טאמער הער איך צוריק דערפון אין די גאס ווייס איך אז מען קען אייך נישט געטרויען. איך האב זיך געחלומ'ט אז דער וועקער קלינגט און טרומפייטערט, פון גרויס געפייפעריי בין איך אויפגעשטאנען. די פיאות געלאזט אויף אראפ, געלאפען מיט מושי'לע און די נשמה אויפן שפיץ נאז, מיט'ן געוויסען אז איך קום שון אן צו ככלות כוחינו. דער רב איז אריינגעקומען פונקטליך, פונקט צעהן צו זעקס, נאך איידער ער האט אנגעהויבען אשרי האבען שוין די האקעלע נשמות פון אינטער'ן פארהאנג געשליכצט הויעך מיט א ניגון. מיין באבע'ס שאכטעל טישא'ס איז שוין ליידיג ביים ערשטען וסלחת לעונינו. ביי יתגדל איז ער שיעור נישט אריינגעפארען אין א אנדערען ניגון, ווען נישט מיר אלע מיטפארער העלפען ארויס און ברימען אינטער וואלט דער רב אריין געפארען "ראנג וועי". זענען מיר אפגעקומען מיט א לייכטען "שארט סטאפ" ביי שמע קולינו ווערען אלע חזנים, מיין שכן וואס איז נאך אין זיין לעבען נישט צוגעגאנגען צום עמוד זינגט דעם שמע קולינו מיט ציגעמאכטע אויגען און רויטע נאז ווי ער זיצט יעצט אויפען היסב בעט. יעדער איז שוין שטיל און מען ווארט אויפען רב, אונזער חזן מעכיל זינגט נאך הויעך לשמוע אל הרינה, מיר אלע זאלען נישט פארגעסען פינעם אמת'ן חזן מעכיל. ער ווינדערט זיך נאכדעם פארוואס יעדער קוקט אים אן מיט א קרימע נאז. א צווייטער שכן לאזט זיך שפירען אז דער טשאלענט איז נאך נישט באערדיגט, זאל עס אים נישט גערעכענט ווערען. מיין ווייב זאגט זי האט נישט צופיהל מיטגעהאלטען. וויפיל איך זאל איר נישט אנצייגען פאר א יו"ט וואס מען זאגט און ווי מען לאזט אויס, ווערט זי כסדר פארטומעלט מיט'ן מחזור, ווי איך וואלט געלייענט א רעסעפי ביך, זי איז אבער העכסט גליקלעך מיט'ן נייעם זיץ אפילו זי האט גארנישט געהערט. אהיים קומענדיג זאגט זי "כ'האב נישט געהערט כתר, קען זיין ווייל כ'האב געדרימעלט?". נאך סליחות פרעגט מושי'לי פארוואס איך טרינק קאווע, זיין רבי האט געזאגט אז מען דארף פאסטען א האלבען טאג, איך זאג אים אז א טייל פירען זיך צופאסטען דע צווייטע האלב פון טאג. נאך א יאר אדער צוויי, איינמאל די אויגען עפענען זיך אביסעל מיז איך אנהייבען מתקן זיין דעם שבועות ביז נאכען עלות און שלאגען כפרות מיט א טשיקען. אא"וו אפשר וואלט איך אים געדארפט זאגען איך מאך היינט א סיום מסכת, א ליגנער וויל איך נישט זיין. אין רעסטוראנט האב איך זיכער געמיינט וועט זיין ליידיג נאך סליחות. א חבר וואס איז פון די בני עלי' פרעגט מיך רויטערהייט ווען איז חצות? איך זאג אים א מינוט פאר די וואשט זיך צום אייער שפייז סענדוויטש. אוי ווען זיין שווער זאל אים דא זעהן, באפעהלט ער די טאכטער צו נעמען א גט אן די צוויי הינדערט דאללאר. איך מאטער זיך שוין לאנג פארוואס איין טאג זאגט מען דעם פזמון מיט א געוויין "אולי יחוס" און דער אנדערען טאג זאגט מען עס מער כאפעדיג און בגילופין. עס קען זיין אז די מחברי הפיוטים האבען אויך פארשטאנען אז נישט אלע טאג זאל מען זיין בעצבות. אדער קלער איך אז זיי רעכענען זיך מיט מיר איך זאל נישט פארשפעטיגען דעם באן. דער דירה אגענט זאגט אז טאמער ברענגט מען אים דעם דעפאזיט א וואך נאך סוכות לאזט ער נאך צוויי טויזענט דאללאר, שפעטער גייט די פרייז ארויף. איך שלאג אים פאר די אויסגעקלאפטע הושענות מיט'ן אתרוג אן דעם אראפגעבראכענעם פיטום. ער זאגט וויצען אין א זייט ער וויל מאכען א קאנטראקט איידער די הייליגע טעג, ער וויל וואס ווייניגער טראכטען פון ביזנעס אום ראש השנה. גיי ווייס צו איך טאנץ נישט אריין אין א וואלד וואס האט נישט א וועג ארויס. די דירה איז גארנישט אזוי גרויס עס האט 4 צימערען צוויי דערפון האבען ניטאמאל קיין שויבען צו די גאס. מען גייט עס אנהייבען בויען נאך סוכות, עס וועט זיין פארטיג אויף ? נישט זיכער, עס ווענדט זיך ווי קאלט עס וועט זיין דער ווינטער, און פארשטייט זיך אויב איך וועל אים אראפ לייגען די פארלאנגטע איינגאבעס יעדע פאר חדשים, קען מען רעדען פון בעפאר תש"ע שוין א פאר חדשים וואס די שוועסטער האבען באשלאסען צו מאכען א עק פון וואונען ביי יענעם, ווי איך קוק עס אן, איז דער איינציגער חילוק צו מען זאל צאהלען רענט אדער מארדגעטש, די דירה פון וואס מען רעדט איז נישט גרויס, מען גייט האבען 18 שכינים אנשטאט 4. אבער ס'יז מיינס. דער גאנצער אויפטו איז דער עלעוועיטאר, איך שלאג פאר צו בויען א עלעוועיטאר אינעם יעצטיגען הויז, און מען קען בלייבען דא און זיך איישפארען א 5 צו 6 הינדערט אלפים. זיי מסביר פאר א ווייבעריש קעפעל אז סייווי, עס באלאנגט פאר די באנק די ערשטע 30 יאר. א דירה וואס קאסט 400 טויזענט מיט אינטערעסט, ביי די ענדע דרייסיג יאר האט מען אריין געצאהלט א מעלוינע פאר די באנק אומווילענדיג, טא פארוואס צאלען אזויפיל פאר די באנק ווען מען קען עס צאלען א אידישען לענדלארד, ער ניצט דאך דאס געלט פאר גיטע זאכען. רעדט מען דא פון מעדיסאן עוועניא? גייען מיר האבען א טיהר-מאן צו אינטער העלפען מיט'ן קערידזש? די שוועגערען זאגט "ליעוו איט אפ טו אס, לייק דע קאנטרי" וועסט זיין צופרידען. מען קלינגט אלע גיטע פריינד צו נעמען עצות, איינס בעסער פון די צווייטע. יא נעמען די דריטע שטאק, נישט נעמען. מען רעדט דאך דא פון א דירה ווי מען וועט אי"ה אריין לאזען א שנירעלע איין טאג, איך מיז שון נישט פאריכטען די צובראכענע "וואדווארקס" מען גייט שוין נישט לאנג זיין דא. מען רעדט שוין נישט פון פעינטען ווייל נאך אביסעל און מען מופט. זאגט מיין שווער איך זאל גיין פרעגען א גיטען איד. הממ וועלכער איד איז נישט גיט? און וועט מיר דער גיטער איד געבען צושטייער? א ברכה קען איך באקומען פון גמ"ח איינשטאלט. יענעס מאל איך האב זיך גענויטיגט האט ער מיר געווינטשען איך זאל קענען גרינג באצאלען. דערווייל גיב איך נישט קיין דעפאזיט, ראש השנה ביים פארקויפען די עליות אדער יום כיפור ביי פאזע וועט שוין דער אויבערשטער אריינשיקען דעה בינה והשכל וואס מיר בעטען אזוי שטארק דריי מאל א טאג. דער בעה"ב קלינגט פון בני ברק אלע צוויי שעה, היינט וויל ער וויסען אויב עס קומען טשעק'ס אין די פאסט, נעכטען פרעגט ער וועלכע קאמפאני'ס שיקען געלט און אויב איך מאך יעדען טאג די דעפאזיט'ס, איין טאג האב איך אים געטשעפעט אז כ'האב אוועק געשיקט אפאר גוים. א צווייט מאל צימבעל איך אים צו ער וואלט מיר געוואלט שיקען א אתרוג פון ישראל, ער נעמט אלעס אן בתמימות. ער זאגט ער האט אריין געווארפען מיין קוויטעל ביים אר"י הקדוש און ביי נאך צדיקים. און ער האט מיך אפילו מזכיר געווען ביי זיין רבי'ן לכבוד ניי יאר. איך זאג אים אז דאס ווארימקייט וואס איך האב געשפירט שבת ביי נשמת איז זיכער דעם רבי'ן צו פארדאנקען. זאגט ער, אז ער האט מיך מזכיר געווען ערשט מוצאי שבת. פרייטאג זאג איך אים: אדוני המלך, עס האט זיך געמאכט א געלעגענהייט, איך פאר מוצש"ק אויף אומאן !!! וואס זאגסטע? לאזט אלעס איבער און פארסט? ווי קענסטו אזוינס טוען? די ביסט אפילו נישט א אומאן גלייבער? פארוואס דען נישט? איך האב א נדבן פאר'ן טיקעט, א ברעסלאווער פעטער צאהלט עס. סארי, באט איך וויל זייער פארען. אבער די לייגסט דאך מיר צוגרינד די ביזנעס, איך בעט דיר יאנקעל האב רחמנות. וואס זאל איך טוען? איך דארף א עצה פון ר' נחמן צו איך זאל קויפען א דירה? אפשר וועט ער אפילו געבען צו שטייער. יאנקעל לאז דיך ארויס, ר' נחמן וועט נישט אויפשטיין פון קבר גיבען עצות. אוי וואס טו איך דא? איך קרעכצע שווער, איך אטעם הויעך, אקעעעי א ברירה האב איך? פאר'ן בעה"ב וועל איך צוליב טוען, אבער איך וויל דער בעה"ב זאל עס גיט געדענקען, אזא געלעגענהייט מאכט זיך נישט יעדען טאג. איך געב אויף ר"ה אין אומאן. אוודאי יאנקעל, ביזט א צדיק, כ'וועל דיר שטארק מכיר טובה זיין, יאנקעל קויף די דירה איך וועל דיר העלפען אבער זעה צו האלטען דאס געשעפט אין די ראמען. איך וועל דיך באלוינען. ער גרויסט זיך יעצט זיכער ביי זיינע פריינד אין ביהמ"ד אז ער האט מיך ארלעדיגט. איך דארף איינקויפען אויף ראש השנה, מילגרוים, נייע מעסער, טיקעט'ס פאר די פלעי חול המועד, פייגען פאר שהחיינו, די העמדער פון קלינער'ס. רויטע עפעל. די ליסטע וואקסט און די קעשענע ווערט מאגער, די געברויכען זענען קע"ה גרויס, און דאס גרינס לאזט זיך אויס. די קינדער דארפען שיך, דער בוטשער וויל געלט. די רעבעצין האט שוין ארויף געלייגט דאס ראש השנה פרוכת, די לייבען אויפ'ן ווייסען ארון קודש קוקען אויס מער שרעקעדיגער ווי די בלויע פון א גאנץ יאר. זי זאגט באפעלעריש דעם שווארצען קוימען קערער, "קליען אפ גוד, ביג האלעדעי טאמארוי", זי לייגט אריין געניצטע אויגען גלעזער אין קעסטעל פאר די אלטע וואס פארגעסען די בריללען אינדערהיים, אפאר איבעריגע מחזורים. דאס איז דאך די איינציגעגע אויפגאבע פון א רעבעצין וואס גייט אין א קרוין טיכעל, צוגיין צום ברעטעל קען זי דאך נישט. דערנאך גייט זי קוקען צו אלעס קלאפט אין יענעם עק ווייבער שוהל. זי זעהט דעם אלטען ר' פייבוש ניצט די פרויען באד-רום זי שרייט אים אן גייט אייך ארויס פון דא. ביי די מענער איז פיהל, זייט נישט אזוי בייז רעבעצין שרייט ער צוריק און ער לויפט ארויס מורמלענדיג אי אפשר להתקיים. ביי סליחות ערב ראש השנה הערשט שוין נישט די אנגעצויגענקייט ווי יענע וואך, די פענצטער זענען מער נישט פארהויכט, אידען גריסען זיך היינט איינער דעם צווייטען. און ווען נישט די לאנגע פזמונים וואלטען אפאר באקאנטע אנגעקומען שוין צום סיום. היינט זאגט שוין מעכיל די סליחות, ער איז מער געלאסען און מאכט נישט א וועזען פון שמע קולינו ווי דער רב. יעדעס יאר קראצט ער אפיר א נייעם נוסח אויף די כי רבו עונינו'ס, איך פיהל זיך גאנץ גיט אז צוליב מיר זינדיגע דארף ער מאכען אזוינע שיינע מעלאדיעס. א האלבע שעה איידער מען ענדיגט, הייבען שוין די זריזין מקדימין אן מיט די התרת נדרים, מיין שכן האט עס ליעב צו זאגען שטייטערהייט ווי ער ציילט א בינטעל טויזענטער'ס, אלע יאר פרוביר איך זיך ארויס צו דרייען פון אים, היי יאר איז אים געלונגען מיך אריין צו כאפען אין זיין נעץ, בין איך מיר אנטרינען בעפאר ער האט אנגעהויבען. האט ער צוגעריפען א קליין בחור'ל און אים געצוויגנען ער זאל מיט אים מאכען די התרה, דער בחור האט זיך געבעטען אז ער איז שוין א געמתערטער עס האט גארנישט געהאלפען. ווען נישט איך זאג אים אז ער איז זיך טועה מיט מיין ברידער וואלט ער מיך נאכען דאווענען אזוי באשייגעצט. אלע גיטע פריינד ווינטשען זיך שוין 4 וואכען א כתיבה וחתימה טובה, בענטשען זיך אן אז מען זאל זיך אויסבעטען א גיט יאר. איין חבר וואס איז פון די שאקעלדיגע זאג איך, עך וועל מער מערצעשעם אויסבעטען א גיט יאר אן אזויפיל שאקלען לולב מיט מיין האנד. אין די זעלבע צייט הייבט זיך אן א געקאלעכטץ, אלע גיטע פריינד וואס מיין סעל נוממער איז אויף זייער סעלעפון אדרעסס ביך קאלען מיך צו ווינטשען א גיט יאר, דער שכן פון קאנטרי וואס האט מיר שוין געזאגט ביים געזעגענען אז איך זאל האבען א כתיבה וחתימה טובה, קאלט ווידער און איז מוסיף אז איך זאל מיר אויסבעטען א גיט יאר, ארלעדיגט. דערנאך קאלט מיין שוואגער און די מומע. א זיס יאר פאר אלע אידישע קינדער מיט א הערצליכען קיש לייגען מיר צוריק די ראש השנה מחזורים אויף די קומענדיגע צוועלף חדשים, צוויי מיט א האלב טאג אין יאר גיב איך זיי וואקאציע, איך נעם זיי ארויס פון די אינטערשטע רייע אין ספרים שאנק. אסאך האבען זיי זיך אנגעזעהן און אנגעהערט. עס האט זיי זיכער שטארק געשמקעט וויאזוי אלעס דרייט זיך ארום זיי. האסט דעם מחזור? ווי איז דער מחזור? לאז עס נישט אין שוהל, נעם עס אראפ פון טיש, לייג עס אין שאנק. זיי האבען זיך צוגעהערט ווי מיר ווינטשען זיך אן איינער דעם צווייטען לשנה טובה, ווי מיר וויינען זיך אויס אויף א תחל שנה וברכותי'ה, ווי מיר קרעכצען ביי נתנה תוקף, ווי מיר פרובירען מיט אלע כוחות צו העלפען דעם חזן זינגען מלך אביון. צום ווידער זעהן אום תשס"ח, משיח זאל אוודאי פריער קומען. עס ווערט שטיל, דער רב קומט אריין מיט'ן שלאף קאפעל און געהל-ווייסער גארטעל וואס ער האט באוויזען ארויס צו שווערצען פון דייטשלאנד איידער ער האט איר פארלאזט. ער גיט א שטרענגען בליק, א פחד פאלט אויף אלע פארזאמעלטע, ער לויפט צום עמוד מיט'ן גראבען מחזור און דאווענט מנחה. צו מעריב טיט ער אויס די וואכעדיגע שטימע און פאנגט אן אההה האאא האאאה מיט זיין דיקע רבנישע שטומע, און הייבט אינטער זיין סטאדע שאף צו די העכערע ספערען, ווער ווייסט וויפיל נעכט ער איז אויפגעווען צו חזר'ן דעם נוסח עס זאל זיך פליסען פון צווישען די ציין כזקן ורגיל. ער דריקט יעדעס ווארט מען זאל אים געדענקען צום גיטען און ציטראגען אין שטאט אז ער איז א פיינער און ווארימער דאווענער. א סקרוך גייט דורך די ביינער ווען ער זאגט לדוד מזמור, אט גייט מען שוין ווינטשען תכתב ותחתם פאר די זכרים, און תכתבו ותחתמו פאר די נקיבות, דער נוסח האט מען ספעציעל אויסגעארבייט פאר די וואס א גאנץ יאר האבען זיי נישט קיין צייט נאר זאגען כאף לאף פאר אלע אויף א מאל גיט שבת, צו גיט יום טוב. היינט דארף מען יעדען באזינדער באגריסען, שאקלען מיט די האנד, ווינטשען אן אויפהער און ווער עס קען בעסער ווינטשען און לענגער שאקלען הרי זה משובח. ווער רעדט נאך פון די וואס שאקלען מיט ביידע הענט ווי מען כאפט אן די ארבעה מינים. מיר האבען געווינטשען לשנה טובה פאר אלע זיידעס און באבעס עלטערען און גיטע פריינד, יעדער האט זיין אייגענארטיגען נוסח וואס זיי פארגעסען נישט פון יאר צו יאר. דע באבע זאגט א ברכה אויף דיין קאפ, מיין שכן זאגט אלע יאר מיט מזל זאלסטע לעבען. דער רב ווינשט לויט זיינע געברויכענישען. אויב האט ער באקומען ווייניג שמוליארעס פאר יו"ט ווינטש ער אונז אלע צו האבען פילע טאשען, אויב די רעבעצין האט זיך נישט ספעציעל באקלאגט זאגט ער אונז מיר זאלען אויסבעטען אלעס גיט'ס, אויב דער זיהן שטייט אים אינטער די פיס זאגט ער מיר זאלען אלע זעהן נחת. א שיינער טייל פון עזרת נשים קומען מיט ווייסע טורבאן'ס, לאזען אינדערהיים די עבודה זרה שייטלעך. מיין פרוי האט מיך געפרעגט צו זי זאל אויך פרובירען גיין מיטן ווייסע טיכעל אין שוהל, כ'האב איר געזאגט אז אן די שייטלען זעהן אלע אויס אייניג און זי ריזיקירט אז איך זאל איר אויפטוישען מיט א צווייטע רעבעצין אין שוהל, האט זי שנעל פארדרייט דעם שמועס. איינער א טוער אין הכשירים האט געזאגט אויפ'ן ווייבערישען האט-ליין אז פייגען קען זיין ווערים און ביי אונז איז נישט געווען קיין פייגען די ערשטע נאכט יו"ט, כ'האב עס סייווי נישט ליעב. האט מען גשהחייניט אויפן נייעם מעסער. דער מעסער סוחר האט ארויס געשטעלט א גאנצער טיש מיט גרויסע מעסער'ס אויף די גאס, א ערלית'טע וואס גייט פארביי רופטו זיך אן צו די חברטע "דעיר מאסט בי עלאט אויף פייטונג אין דיס קאממינועטי" שחרית דאווענט דער רב'ס איידעם, א גרויסער כל יכול איז ער נישט, די שטימע באגיסט ער צופרי מיט לויזע אייער, שכל האט ער גראדע ווי א חזן, עס זאל נישט אויסגערעדט זיין אבער וויפיל מען האט אים פרובירט מעביר צו זיין שלעפט ער לענגער און זיכט אפיהר ניגונים וואס קיינער קען נישט. דער שווער, א מבין האט אים געזאגט ער זאל אליין עפענען א שוהל'אכעל און זיין געגענט. תיכף נאך שחרית מאכט ער קידוש אויף היימישע געבעקס און פרעגט די ארומיגע צו זיי דארפען נישט אביסעל מזונות. אלע יאר פארגעסט ער נישט צו זאגען אז דאס דאווענען מאכט אים דאס הארץ חליש'ען. אלע וואס זענען עולה מאכען מי שבירך'ס פאר די זוהן און טעכטער ווייב און שוויגער. דער רב מאכט פאר די צדיקי הדור און קרעכצעט ווי איינער וואס וויל זאגען "חוץ אני הקטן איז שוין נישט איבער געבליבען אסאך צדיקים" איך האב אויך געביר'ךט דאס ווייב און קינדער, כ'האב איר געזאגט נאכען דאווענען אז דער גבאי האט גערעדט פון איר ביים לייענען. זאגט זי "ער האט אוודאי געוואלט וויסען אויב די זיץ איז באקוועם, הא?" עס קומען פאר גרויסע מיטונגען ווילאנג מען זאל מאכען פאזע, די מיטונג געדויערט באלד וויפיל דער פאזע. ענדליך רופט ער אויס "מעט בלאזען צוועלף אזייגער". ווייס איך כ'האב צייט צוריק קומען ביז איינס אזייגער. פאר תקיעת שופר זאגט ער אונז אפאר ווערטער, אלע יאר זאגט ער אז ער וויל נישט מאריך זיין ווייל סי'שפעט און מיט דעם ציהט ער אויס מיט משלים און נמשלים אן א עק. איך פרוביר אלץ אנצוקומען נאך אלעמען און צו להכעיס האלט נאך ער ביים אנהויב. דאס איז שוין א טראדיציע, צום דוכענען קריכען די שכינים'ס קינדער אריין צו מיר אינטערען טלית און קיצלען זיך מיט מושילע'ן. דערנאך שיק איך אים אהיים מיט זיין מאמע, זי זאל שטעלן דאס עסען אויפ'ן פייער. זי טרעפט אבער אייביג מיט וועם צו שמועסען און מאכט זיכער אז איך קום אהיים פריער. ביי תשליך פרעגען אלע ווען האט מען ביי ענק גענדיגט? ווי שטענדיג ווער עס האט גענדיגט דער ערשטער דער איז דער געווינער. איך ווארף אריין אלע עבירות אין וואסער פאר די פישלאך. מיט א תפילה צו השי"ת אז דער פיש סוחר זאל נישט כאפען דעם פיש וואס האט אויפגעגעסען מיינע עבירות און צוריק שיקען צו מיר א היים ווי יוסף מוקיר שבת. איך וויל שלאפען אבער זי לאזט נישט, זי זאגט אז עך קען נאך פארשלאפען דאס מזל. כאפ איך נאר א דרימעל אויפ'ן דיוואן. קוים וואס דער ראש השנה איז אדורך די גיטע פריינד הייבען שוין אן דאס איבערבעטונג, די כפרות מארקעט איז שוין אין פולען שוואנג, די גבאים הענגען ארויס צעטלעך ווי מען זאל זיך פארקוקען פאר שבת שובה דרשה און איך פרעג זיך אליין בין איך גרייט אויף יום הקדוש? וועל איך שרייבען א משל וואס מען זאגט נאך פון הייליגען ריזשענער דאכט זיך. געווען אמאל א פשוטע'ר דארף'ס מאן, קיינמאל נישט געווען אין א גרויסע שטאט, נישט געוויסט פון גארנישט חוץ זיינע קיעהלעך און פערד. יארען לאנג האט ער געלעבט באשיידען צווישען זיינע הינער און פעלדער. געשעפט זיין חיונה פון פארביי גייער וואס האבען גענעכטיגט אין זיין פארצייטישע קרעטשמע. מאכט זיך אמאל אז ער פארט אין דערנעבענדיגען וואלד אנגרייטען האלץ אויפן ווינטער און פארבלאנדזשעט אריין דאס ערשטע מאל אין א גרויסע שטאט, דער קאפ שווינדעלט אים ער האט נישט קיין השגה ווי ער איז, וויאזוי איז ער אהין אנגעקומען, ווי גייט מען צוריק צום דארף, ער שמייסט פלינק אויף די פערד, פארט רעכט'ס מאכט א לינק'ס ער זעהט פון די זייט א גרויסער פאלאץ ארום גענומען מיט א צום פון מארמויער שטיין. נישט וויסענדיג וואס דא טוט זיך, אינגאנצען דערשראקען שמייסט ער נאך מער די פערד ביז דער ריט האט זיך צוריסען. א בראך. וואס טוט מען? פלוצים דערזעהט ער א שטריק הענגט אויף די זייט פון מויער, ער טראכט נישט קיין צוויי מינוט נאר נעמט ארויס א מעסערעל און שניידט אפ דער שטריק פון אויבען און אינטען און וויל דערמיט פאריכטען זיין ריט. ער ווייסט אבער נישט, אז דער שטריק וואס ער האט אזוי לייכטזיניק צוריסען, איז באהאפטען ביז אינעוויניג אין פאלאץ, דער קעניג וואס וואונט אין דעם פאלאץ ניצט דער שטריק צו באהעפטען זיין גרויסער וואנט זייגער. דער קעניג פון פאלאץ זעהט אז דער זייגער וואס איז באהאפטען צו דרויסען פון פאלאץ איז פלוצים אראפ געפאלען און זיך צובראכען, מאכט א ויצעקו. מען גייט קוקען און מען זעהט ווי א מגושם'דיגער פויער פאריכט זיין שמייסער מיט'ן קעניג'ס שטריק. מען בינדט אים אין קייטען און מען ברענגט אים פאר'ן קעניג. דער קעניג זעהט מיט וועם ער האט צו טוען, דער פויער ווייסט נישט אז ער איז אין א קעניג'ס פאלאץ ער ווייס ניטאמאל וואס מיינט א קעניג, וואס קען מען אים טוען? זאגט אים דער קעניג, הער אויס, איך זעה אז די ווייסט נישט וואס פאר א זינד די ביזט באגאנגען, גערעכט די ווייסט נישט אז איך בין א קעניג, אמת די האסט נישט קיין אנונג וואס א צער די האסט מיר גורם געווען, איך קען דיך נישט שטראפען פאר'ן זיין א מורד במלכות. אבער זאג נאר, ווייסטו אז דער שטריק געהערט נישט צו דיר? מעג מען גאנבענען? מעג מען צורייסען יענעמ'ס א זאך? דאס ווייסט דאך יעדער קינד. פאר דעם קומט דיר א שטראף. אזויפיל וואלסטו געדארפט אבאכט געבען. א יעדער עבירה באשאפט שלעכטע מלאכים, יעדער זינד איז פוגם אין אלע עולמות און מאכט אן חרבנות אין די וועלטען וואס מיר האבען נישט קיין באגריף, עס ווארפט אום ציגעל פון בית המקדש של מעלה און נאך אסאך הויכע ענינים וואס דער שכל פון מיר קליינע מוריטשקעס דערגרינטעווען נישט, אבער אזוי שרייבען אונזערע רבי'ס. מיר זענען ווי יענער דארף'ס מאן וואס ווייסט נישט פון קעניג און קיינמאל נישט געווען אין א פאלאץ. מיר ווייסען נישט אז מיט א קליינע עבירה'לע רייסט מען איבער א שטריק אין יענעם עק הימעל. אבער יעדער מענטש פארשטייט אז מען טאר נישט זאגען ליגענט מען טאר נישט רעדען לשון הרע, מען טאר נישט פארשעמען קיין שום איד. מען דארף מכבד זין די עלטערען, אפילו א דארף'ס מאן פארשטייט אז יענעמ'ס שטריק טאר מען נישט אפשניידען און פאר דעם שטראפט דער קעניג. אלזא בעטען מיר איבער דעם אייבערשטען פשוט און פראסט פאר'ן זיך נישט אויפפירען ווי א מענטש דארף זיך אויפירען. מיר גייען יום כיפור אין שוהל צו בעטען דעם אייבערשטען אויף אלע פשוטע זאכען וואס מען האט זיך נישט גיט אויפגעפירט. עס אז נישט דא קיין תירוץ צו מצער זיין א צווייטען. אפפאפען א חבר. חוזק מאכען פון יענעם. נישט מכבד זין א עלטערען איד, נישט טוען חסד. השי"ת מאענט און פארלאנגט פון אונז קליינע מענטשעלך זייער ווייניג. און דאס וואס ער פארלאנגט פון אונז איז פשוט אז מיר דארפען עס צו טוען ווייל אפילו אונזער קליינער שכל גיבט אזוי מיט. אלזא זייטשע מיר אלע מוחל, און זאל השי"ת פארגיבען אלע אונזערע זינד הקטן כגדול. אפילו איך דערווייטער זיך פון צו באטאפען די טשיקענ'ס מיט די רויע האנד, האב איך א פארגעניגען צו אבזערווירען די גאסען ווי קינד און קייט באפריינדען זיך מיט די כפרה'לעך און ווערען מיט זיי פאניע בראד. אזוי ווי די באבעס מיט זייערע דינסט שטייענדיג אין שטאל אין דער אלטער היים. איין כפרה איז אריין געלאפען אין א דערנעבענדיגען בעקעריי, א צווייטע איז שיעור נישט ארינטער געלאפען דעם מאנסי באס. צום גדלי'ה, די וויליאמסבורג'ע מאמעס טוען אן די קינדער שבת'דיג, מען מאכט זיי פריש די פיאות, די אינגלעך און מיידלעך אנגעטוען "מעטשינג", מען רופט די חבר'טעס מיט די חב'רטעס חבר'טע און מען גייט מאכען דעם גרויסען טריפ וואס הייסט שלאגען כפרות. ווי עס וואלט געווען מיטעל נאכט, די גרעסטע קערידש שלעפט מען ארויס לכבוד די כפרות צערעמאניע. נאך אין קאנטרי האב איך געהערט ווי איין אידענע ווייזט פאר א צווייטע די מציאות וואס זי האט געקויפט, און זאגט דאס וועט מען קענען אנטוען צו כפרות שלאגען אדער חול המועד. מען שלאגט און פאכעט מען דרייט און קאפעט. איך זעה ווי אן אלטער מאן שלאגט איבער זיין אלטישקע, זי שרייט אז דאס קוויטשעריי פון הין גריזעלט אין די אויערען און טוט איר צוטומלען אז זי קען נישט זאגען די תחינה מיט כונה, דער מאן זאגט זי וועט יוצא זיין צו פארענדיגען אינדערהיים, זי גייט נישט איין און סי יו"ט אינדערוואכען. א אינגעל'ע שטייט אויף א מילך קעסטעל און די הויעכע מאמע בייגט זיך אנידער, דאס געטריי קינד דרייט איבערען טיכעל און לאכט הויעך. ווען דאס הינדעל האט אן געגאסען די מאמע'ן האט זיך דאס געלעכטער אפגעטון. אלע ארומיגע זענען זיך צולאפען. א בחור טראגט א היים פאר די מאמע -די קימפעטארען- א הינדעל אין א גרויסע ברוינע חלה בעג. דער אלטער בחור וואס ארבייט ביי די כפרות פאר 4 דאללאר א שעה ווארענט אים אן ער זאל איר צוריק ברענגען אן א פעלער. "מאך א לאך זי זאל קענען אטעמען שרייט ער אים נאך". אויפען וועג צולעכערט זיך דאס פאפירענע בעג פון דעם רעגען און ער מיז נעבעך טראגען דאס הינדעל מיט די צוויי הענט, דער היט פליעט אים צו יענער זייט גאס, א אינגערמאן דערבארימט זיך און טוט עס אים אן. די כפרות קוויקעריי הערען זיך פון עק וויליאמסבורג ביז אריבער דער בריק, א גרופע קינדער לויפען ארום פון איין כפרה צענטער צום צווייטע, ווען זיי באמערקען אז איינע פארגעסט צו שטויסען, שפרינגען זיי גראד צו מיט א פלינקייט צו אריין כאפען די מצוה, א שטויס צו געבען מיט די לינקע פיס ווי דער רבי אין חדר האט אנגעזאגט. ביז די גרויסע טרייבען זיי אוועק. חנה'לע פרעגט מיך פארוואס די טשיקענ'ס קוואקען אזוי? און אויב זיי האבען שכל אז מען גייט זיי שחט'ן. דערנאך זאגט זי פאר משה'לען, זיכער שרייען זיי אויף די וואס טראגען מיט'ן עירוב. ביי דער כפרות צוזאם-קום שמועסען די אידענע'ס דורך וואס מען האט שוין געקאכט פאר יו"ט, וויפיל סוועטער'ס און קליידער מען האט שוין געקויפט אויף שמחת תורה. אלע זאגען אייניג "איך בין שוין פארטיג". ווי צוויי וואכען פאר פסח, קיינער וויל נישט מודה זיין אז דאס פריזער איז נאך ליידיג, די בהמה וואס דער בוטשער גייט לאזען שחט'ן פאר פלייש אויף יו"ט איז נאך ניטאמאל געבוירען. ווען מען זאל קען אפשטיפען סוכות אויף א וואך ווי מען רוקט פאראויס דעם זייגער וואלטען אלע געשטיפט מיט די צוויי האנד. אבער פאר די גאס זאגט מיין שכן'טע אז זי האלט שוין ביים 7'טען פלאש קאמפוט און די שוועגערען רימט זיך אז זי האלט ביים צוענדיגען די לעצטע שטערען פאר די סוכה. מיין שוויגער - וואס מיינט אז סע גייט מיך אסאך אן- זאגט מיר אז זי האט שוין דער גאנצער יו"ט אין פריזער. זאג איך איר דעמאלס קום איך נישט צו קיין סעודה, כ'האב ליעב פרישע עסען. ווי אלע יאר נעם איך ארויס דאס אמערסטען צוקנייטשער צעהנער פון טאש און דריי ארום דעם קאפ, איך באשטיי אז פרעזידענט העמילטאן אויפ'ן בילד זאל זיין א כפרה, איך גיב אים אפילו א שטויס אויף די גרויסע אויגען ברעמען. וואס א נפקא מיני' צו איך גיב לייזען דעם שוחט צו מיין שכן א כולל אינגערמאן וואס האט שוין פאר 2 יאר צוריק געהאט אריבער 10 קינדער, ביידע צופליקען עס וואס גיכער און ביידע דארף עס וויכטיגער פון מיר. זייט דעם ערשטען טאג ראש השנה בין איך א געתשליך'טער איד, מיט דעם אלעם האב איך ליעב צו זעהן דער ספעקטאל פון תשליך ביי קענט עוועניא א טאג פאר ערב יום הקדוש. ווי אלע גייען צום וואסער מיט פילע טאשען עבירות און קומען אהיים זינד פריי. דאס געדרעהנג איז גרויס, די פאליציי מאכען ארדענונג, מנינים מנחה-מעריב איינע נאכען אנדערע, איינער זיכט צו בארגען א גארטעל, א צווייטער וויל א קאר רייד קיין ניי וויליאמסבורג, א דריטער גייט נאך געלט, א הינט בילט פאר א תיקון, א רוסישער פארקויפט זייגערליך מיט פאלשע בלומען. דא און דארט קומט א רבי'לע און באגלייטנוג פון זיינע 10 הויז בחורים און שמשים וואס שטופען זיך צו זעהן אויב דעם רבין'ס עבירות האבען א אנדערע קאליר. היינט איז פון די טעג אין יאר וואס טייל חסידים ערלויבען זיך דורך צו פארען א רויט לייט און פארקען ביים פייער היידרענג. קינדער קריכען ארויף אויפן צוים און די עלטערען שרייען טאנץ אראפ. א פרומער בחור האט געברענגט אלע פארבליבענע ברעזעל אריין צו ווארפען פאר די פויגעל אין ים. אן אלטיטשקע האט אריין געווארפען דאס גאנצע טאשקע מיט געלד און ברעקלעך אויסגעמישט, זי זאגט אז זי דארף נישט דאס חמץ און שטוב, זי בארימט זיך אז זי איז יעצט רואיגער, זי האט שוין גארנישט קיין עבירות. און דאס וואסער האט נאך דער זעלבער שיף גערוך ווי אלס קינד. דערפאר האב איך זי ליעב. די גאסען ארום זענען פארצוימט מיט פאליציי בריקאדען און אלע גייען צום וואסער מיט'ן ציהל אהיים צוקומען אן עבירות. איך זאג דעם אייבערשטען, ווילאנג דאס וואסער רוישט איז א סימן מיר האבען נישט צופיל געזינדיגט. אזויפיל יארען וואס אידען שליידערען דא אריין דאס גאנצע זינד און מאכען דאס וואסער געדיכט מיט רויטע עבירות און עס איז נאך נישט פארגעקומען א צונאמי אין וויליאמסבורג. א ארטיסטקע פרעגט א אינגערמאן וואס גייט דא פאר, ער זאגט "ווי טרוי דע סינז אין וואדער". א אינגערמאן וואס איז געזיצען לעבען מיר אויפן באן האט געזאגט תשליך אופ'ן בריק. ער פרעגט מיך ווען איך גיי? איך זאג אים איך האב ניט קיין צייט, איך שיק די זינד מיט'ן ווייב, זי נעמט קעער דערפון. ער האט מער נישט גערעדט צו מיר, איך האף ער האט מיך נישט גענומען ערענסט. דער דירה פארקויפער איז ווידער ארויף געקומען מיט א פיקס-פארטיגען פלאן, געמאלעוועט אויף א גרויס ווייס פאפיר מיט בלויע פירקעלאכץ, ער וויקעלט און דרייט דאס איין אין א שיין ביקסעל. ער וויל אונז געבען דעם טעם ווי מיר גייען קויפען א 25 שטאקיגע וואלקען קראצער און מאנהעטען. ער רייצט אן די אויגען און ווייזט ווי עס וועט זיין דער וואש-רום און ווי דער פסחיגער קאך. וואס ער ווייזט נישט, איז די שליסלען צום באנק. און פאר נאך צוואנציג קענט איר האבן א גאר גרויסע פארטש, מען וועט קענען מאכען דערפון נאך א צימער ווען סע וועט זיך אויספעלען מערצעשעם. נאך צוואנציג וואס? צוואנזיג טויזענט, די חכם. מיט דעם האט זיך געשלאסען דער וועכענטליכער באזיך, דערווייל האט ער נישט באוויזען מיך איבערצייגען דאס וויכטיקייט פון קויפען א כאטקע אין וויליאמסבורג פאר 400 טויזענט און טשעינדש. און אפילו ווען יא דארף ער מיר קלאר זאגען וועלכער גיטער איד לאזט אפען דעם סעיף ביינאכט איך זאל קענען ארויס נעמען 100 אלפים מזומן. דאס איז מיין זייט, פרוביר נאר צו כאפען א שמועס מיט די צד הכלה וועט איר זיין איבעגעצייגט אז איך גיב א דעפאזיט און שרייב אינטער קאנטראקט א וואך נאך סוכות. וועלען מער גיין אנגרייטען דעם ווייסען קיטעל מיט'ן וואקסענעם ליכט, דער מחזור מיט די בשמים, דעם טלית זיך איינציוויקלען צו זאגען תפילת זכה און הערען דאס געוויין פונעם רב ביי כל נדרי, זאלען מיר אלע זוכה זיין צו לייגען די הענד אויף די קעפלעך און בענטשען אונזערע טייערע זיסע שעפעלעך דאס יאר און אלע יאר. ביז דער אייבערשטער וועט זיך מרחם זיין און שיקען נאך אונז דעם אדלער ער זאל אונז אויפהייבען אויף איהרע פליגעל און א טראג טוען קיין ירושלים עיר הקודש מקריב זיין קרבנות און הערען דאס שיינע געזאנג פון די לוויים און זעהן די כהנים ביי די עבודה. אמן אויב א גאנץ יאר בין איך נישט אין דער שטאפעל פון עסען גלאט לשם מצוה, אויך נישט פון די וואס זאגען הריני אוכל שלא לשם הנאת גופי. ערב יום כיפור איז פארט א מצוה צו עסען, פשוט עסען ווייל אזוי האט ג-ט געבאטען. איך פרעג די סענדוויטש מאכער'קע ביים רעסטוראנט פארוואס איז די קאווע ארויף מיט א ניקעל? זאגט זי ווייל געז איז ארויף. זי גיבט צו, אז היינט איז א מצוה צו עסען פונקט ווי מצות פסח ביינאכט, זאל איך זיך לאזען באצאלען פאר די מצוה פרייליכערהייט. מען גייט זיך נאכאמאל ווינטשען ביים שוויגער און עלטערען, אלע זיפצען אינטער און ווינטשען א גרינגען תענית. שכינות קאלען ווידער איבערבעטען אז מען האט געלייעט א באטעל מילך צו דזשוס און נישט אפגעגעבען. אינגע פארלעך שלעפען זיך פון איין עק וויליאמבורג צו די אנדערע אריין כאפען א ברכה פון די עלטערען. מען עסט שוין די מפסקת מיט א קלאפעדיג הארץ. די הענד לייג איך ארויף אויף די קעפאלעך פון די נשמה'לאך, זאל דער אויבערשטער אונז גיבען כח זיי צו בענטשען ביז'ן טיפע עלטער ווען זיי וועלען קומען מיט זייערע קינדער און אייניקלעך געזינט און פריש. איך גאלפ אראפ שנעל די טרויבען מיט אבעקאדע איידער דער פייפער צעשרייט זיך, איך טרינק די ניין שלינגעס וואסער, טוה אן די פאפאטשען וואס איך האב נאך פון שטאפיר און מען לאזט זיך ארויס צום שוהל מיט'ן מטה לוי און דער טלית בייטעל. מיט'ן טלית און קיטעל זיץ איך מיר איינגעהילט אינעם קאלטען שוהל אויף די הארטע באנק, פון צווישען די עטרה שטיפ איך ארויס דער שפיץ נאז ווען אלע קרעכטצען ביי תפילת זכה, ווען די אידען וואלטען געזאגט תפילת זכה איינמאל א חודש וואלט די וועלט געהאט א שענער פנים. אלע יאר דאנק איך באזינדער דעם רבוש"ע אז איך קען נאך נישט זאגען די איינגערינגעלטע ביי תפילת זכה. זאל דער אייבערשטער אונז אלע פארצייען. דער רב באווייזט זיך באקליידט און ווייסען ווי א כלה, ער סודות'ט זיך מיט'ן גבאי און מען באשליסט צו שיקען ר' חיים דוב דער פרנס צו עפענען דעם ארון קודש. מען וועקט אים אויף פון זיין דרימעל אבער ער פריידט זיך אז מען האט אים אויסגעקליבען צו דעם בכבוד'יג פאסטען. א כל נדרי פחד הענגט אין די לופט, די אנגעגעסענע שליקערצען שטיהל ארויס די סעודה המפסקת און ציילען אפ וויפיל בלעטלעך עס איז פארבליבען אין מחזור אויף היינט נאכט. די כל נדרי דרשה איז מער ווייניגער די זעלבע ווי דאס לעצטע יאר, אלע קענען דאס שוין אויסענווייניג. אינטער מיר זיצט דאס יאר ר' בערל, זייט פארגאנגענעם שבועות ווען ער האט פארלארען דעם טאטען האט ער זיך היינט צום ערשטען מאל פארגינט א שטיקעל זייף זיך ארום צו וואשען לכבוד דעם הייליגען טאג. דער קיטעל איז אים נאך פוירפעל מיט גרעיפ דזשוס פון פסח. אלע יום כיפור'ס ברענגט ער שמעקעדיגע געווירצען אין שוהל אריין צו זיין פון די מזכה את הרבים, דאס יאר האט ער איינגעהאנדעלט קליינע גלעזערנע באטעלעך מיט פעפערמענט און אמערעטאוי, איין פלעשעל האט געהאט דעם טעם פון שווארצע ליקעריש. א צווייטע פון גרינע ציין פאסטע. ווען עס איז נישט יום הקדוש וואלט איך געברענגט פון די פרוי'ס קאבינעט אביסעל ספאק-ליז-קאליברוין, זאלען אלע אידען הנאה האבען. איטליכע האלבע שעה שיקט ער ארויס זיינע אינגלעך צו טיילען שמעק פאר אלע מתפללים. דאס גאנצע שוהל ווערט פארוואנדעלט מיט שארפע ארוימע, אלע זענען מבינים אויף די טאבאק, מען שמעקט אריין ביז די געהיסאכטץ הייבט זיך אן אויף א גרויס פארנעם. די קינדער לייגען טאבאק אויף פאפיר און דאס גאנצער שוהל שמעקט ווי א קרעטשמע אין דער אמאליגע צייט. א באזינדערע מערכה האט ער מיט'ן אתרוג אדער לימאנע וואס ער שטיפט אריין בשמים נעגעלעך און אלע זייטען עס שמעקט פון קטורת, איך האב אים געבעטען ער זאל מיר פארקויפען דעם אתרוג איך זאל קענען דערמיט שלאגען די ד' מינים איז ער געווארען אינגאנצען בשמחה. ער איז פון די וואס נעכטיגען און שוהל. ווי דער "קאונט-דאון" צום ספאטניק, ציילט ר' בערל'ס בחור'ל חיים ווילאנג עס איז ביז'ן זמן פון מוצאי, יעדע שעה רוימט ער מיר אריין אין אויער נאך 5 שעה, נאך 4 שעה פארבליבען, ביי נעילה זאגט ער שוין נאך 20 מינוט, נאך 4 3 2 און מען בלאזט שוין די תקיעה און מעריב'ט מיט גרויס שמחה. דער שאטעל הויבט זיך צום ספעיס, ער לויפט ארויס פון שוהל ווי א אפגעביסענער פון א שלאנג ווען ר' בערל שרייט אים נאך גרייט אן די הבדלה. א סוכה'לע א שיינע, עס איז נישט מיינע. מען שטעלט אויף א ברעט און עס פאלט אנידער, איך מאך א שלאק עס פליהט אריבער צום פארטש פון שכן יענע זייט גאס, איך רעד צום אויבערשטען קלארע דיבורים, ווילסט א סוכה? שטעל אפ דעם ווינט! ווילסט איך זאל שאקלען לולב? שיק צו א שיינער ארבעה מינים אן קונצען, און ער הארכט זיך צו צו מיר. פון אלע עקען גאס הערט מען די האמער קלאפערייען ביז פארטאגס. די סוכה ווערט פארטיג צום זמן, אויפגעהאנגען די אתרוגים מיט עפעל, די האניג גלעזעלעך מיט מעהל. שטערען'ס איינגעוויקעלט אין פלאסטיק. די קראצמעך לייט'ס בלינקען ארום די סוכה סיסטעמאטיש. דער ווינט בלאזט אלעס אוועק אפילו די געלט פון טאש פליהט ארויס איידער איך קען זי אפציילען. מיין מנהג פון זייט די חתונה, איז צו קויפען אן אתרוג און לולב אויפ'ן אויסקוק, וועלכער אתרוג עס קוקט אויס שיין, קאלירפאל און רונדיג, שמאל פון אויבען אן א בייכעל, ווערט מיינער. דער ערשטער לולב וואס שטייט גראד, איז דיק און לאזט זיך שאקלען, בין איך א קונה. איך שטעהל זיך נישט אויב ער האט א פלעק וואס קיינער באמערקט נישט, א קריץ וואס מען קען נישט זעהן נאר מיט שפאקטיווען. עס שאדט נישט אז דער לולב איז געשפאלטען דא צו דארט, דער עיקר עס זאל אויסזעהן ראש הקהל'יש. אן אתרוג מעג זיין אן קיין שום פינטעל אויב עס איז קרום קוקט דאס אויס ווי א באנאנע, איז עס צוביילט פון די זייטען מעג ער זיין פלעק-ריין איך דארף אים נישט. א לולב מעג זיין פארמאכט און כשר אפילו פאר די בריסקע אויב עס איז פיצינקע אדער אויסגעדארט הייסט ער נישט ביי מיר א שאקעל-באר, איך דארף אים נישט. און דערפאר געדויערט מיר גאנצע 10 מינוט דאס קלייבען די ארבעה מינים. און איך פיהר זי ביי די הושענות ארום דעם באלעמער רינג ווי א דער גביר פון שטאט. איך גיי אויף דער גאס צו האנדלען פרישע נוי סוכה, ערשט קויף איך 5 קיישעלעך פאר א דאללער צו בינדען דעם לולב. דערנאך שאף איך איין א פסול'ן ארבעה מינים פאר מושי'לע. א ליבאוויטשער בחור שטייט מיט א גרויס רענצעל אין פארקויפט אתרוגים מיט פאלשע טרויבען, הדסים מיט בליטשקעדיקע נוי סוכה, איך פרעג אים וויפיל וועל איך קריגען פאר א גלאטען צוואנציגער, ער זאגט ער גיט מיר אוועק דאס גאנצע רענצעל פאר א הינדערטער ער איז אויסגעשעפט און הינגעריג, און האט נישט מער קיין כח צו שטיין אויף ליע עוועניא אין דער גאס רעגען. ער פארציילט אז ער קומט פון כפר חב'ד און האט נישט ווי יום טוב צו מאכען, איך האב אהיים געברענגט עסען צו אונז אין די סוכה, ער האט געזאגט אז ער האט אין זיין לעבען נישט געגעסען אזוינע געשמאקע מאכלים ער וויל ביי אונז בלייבען ביז נאך סוכות. און שוהל האבען מיך די חברים מקנא געווען מיט מיין סוכות'דיגען אורח. די ליכט ברענען שוין אין די סוכה, דער בענקעל אויבען אן איז גרייט פאר אברהם אבינו, ער זאל נאר קומען. און מען לאזט זיך אין שוהל אריין צו הערען פון אלע מתפללים זייערע מעשיות וויאזוי שווער עס איז אנגעקומען דער סוכה געבויעכטץ, א מאנגעל און לולבים, די שוויגער האט א קליינע סוכה, דער בעה"ב צאהלט נישט אויף יו"ט. אין די סוכה הערען מיר אלע יאר די נייע ניגונים פון די שכינים, די געשרייעריי פון די מאמעס, ברענג אריין לעפלעך, טראג ארויס די טעלער, כ'האב נישט קיין פלאץ צו זיצען, די זיפ איז קאלט, די סאדא האט זיך אויסגעגאסען, מען האט פארגעסען די האניג. אא"וו. איין פזמון זענען מיר געוואונט צו הערען אלע יאר פון די שכנה אינטען, "מרדכי מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק", פון ווען ער איז געווען 3 יאר ביז איצט וויל מענדל מאיר נישט זיצען שיין. מושה'לע ווארט שוין מיט א שמייכעל זייט די ערשטע נאכט סוכת אויף די געשריי, עס האט נישט געשפעטיגט צו קומען. נאך די פיש הערט זיך דער בת קול קלאר און דייטליך "מענדעל מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק" און מיר אלע פלאצען אויס אין א הילכיג געלעכטער. אפאר מינוט דערויף "מענדל מאיר עס אויף דאס פלייש ווייל די כאפסט א פראסק" דער כולל אינגערמאן פון אויבען האט אויך דאס יאר א נייער ניגון אויף אתה בחרתנו. לישב בסוכה האט ער געזאגט מיט א געשטיקט קול און צו מיין אושפיזא האט ער געשיקט מיט זיין מיידעלע צוויבעל קיגעל מיט ביער, כ'האב ביידע נישט ליעב. די גרינפעלד'ס האבען זיך אסאך אנגעהערט מיט שוועקי ווייל נאר זיינע ניגונים זינגט מען דאס יאר. איך שריי אריבער צו מיין חבר און שכן אז ער מען קען בענטשען מזומן ער ענטפערט נישט, זיכער איז ער שוין אינטער די דאכענע. כדי מען זאל נישט אויסטוישען דעם רב אינטערען טלית מיט איינעם פון די אנדערע מתפללים , שאקעלט דער רב אונזערע מיט 6 אדער 10 הדסים, שלעפט דאס שווערסטע אתרוג. סוכות איז ביי אים גאר א געהויבען יום טוב, ער סערווירט זיין געמיינדע מיט שטאלץ. פארציילט סוכות'דיגע מעשה'לעך פון צדיקים, גלעט די קינדער אין די בעקעלאך, ביי הלל זינגט ער א ניגון וואס דער טאטע זכרונו לברכה האט מקובל פון זיין עלטער זיידען אז די לויים האבן דאס געזינגען אין צווייטען ביהמ"ק. די הושענות, אוי אויף די הושענות ווארט ער שוין זינט פאר א יאר שמיני עצרת. טייכען טרערען קייקלען זיך אראפ אויף זיין גאלדענע בארד פון גרויס פרייד אז דאס גאנצע שוהל ווארט אויף אים צו זאגען איטליכען הושענה אין די קליינע קינדער שטייען אויף די בענק צו כאפען א בליק וויאזוי דער רבי טראגט דעם ספעציעלען הושענה זאגער אין איין האנד, און די 4 מינים אין די אנדערע. יעדער הושענה למענך זאגט ער שטייט ווי איינער וואס האלט אן א הייסער טעלער זיפ מיט א פעסטקייט. די רעבעצין שטייט פון ווייבער שוהל מיט'ן טאשטיכעל און פארלאזט נישט ווייניגער טרערען אז דער טלית זאל זיך נישט אראפ גליטשען און די נאז זאל אים נישט קראצען, אלעס זאל דורך גיין מיט'ן רעכטען פיס ביז די ענדע. מעכיל דער חזן דאווענט היינט אויך זייער רואיג, קענטיג עס ווארט אים אפ פיינע בהמה פלייש אינדערהיים. צו דער זעלבע צייט באקוקען אלע די אנדערענ'ס אתרוגים, ווי עס וואלט געווען א אתרוגים מארק, אויב האט איינער א שיין אתרוג טוען אים אלע קאמפלימענטירען, איך וואלט אויפגעשריבען אויפ'ן אתרוג ביקסעל אין ענגליש. "דאונט דזשאדז מי ביי דע אתרוג". מען זאגט שוין למען דעת דער גבאי האט שוין פארקויפט אלע עליות און מושה'לע דערמאנט זיך צו שאקלען לולב. איך שיק אים צו די סוכה מיט'ן אתרוג אין איין האנט, דער לולב אין די צווייטע איך ווארען אים אן ער זאל עס צוריק ברענגען גאנץ און קיינעם נישט אויסשטעכען דערמיט די אויגען, זאגען ערליך די ברכה מיט'ן שהחיינו. 15 מינוט דערויף איז ער צוריק אן דעם לולב ער האט עס איבערגעלאזט אין די סוכה ווען א אינגעל האט אים גערופען קוקען אויב עס איז דא באווארפען'ס אין ווייבער שוהל. דער שמחת בית השואבה האט זיך שוין אייגענטליך אנגעהויבען זונטאג פאר יום טוב, ווען איך האב נישט געפענט דאס געשעפט (מיין ביזנעס) זונטאג און נישט ערב יו"ט, אזויפיל מעג איך דאך טוען אז מען גיט מיר איבער די הערשאפט אויף א פאר וואכען. די מיטארבעטער ווילען איך זאל בלייבען בעה"ב כאטש ביז נאכ'ן חנוכה באונעס. מיר האבען אנטייל גענומען אין דעם שפאציר אויף די וויליאמסבורגע גאסען און אריין געבליקט ביי אלע רעבעלעך אין די סוכה, מאנכע האבען גרויסע שטערען וואס די חסידים האבען מנדב געווען, זיי שרייבען די נאמען און מאמע'ס נאמען דארינטער. איין רעבעצין וואס האט געשמעקט אז מיר קומען נאר זעהן צו מען שלאפט שוין דארט איז אונז נאכגעלאפען פרעגען צו מיר ווילען נישט הייסע טיי. הוח"מ זענען מיר געפארען קיין בארא פארק און קראון הייטס צו זעהן וויאזוי אידען זענען מקיים דעם ושמחת בחגיך, אלע רביים פירען ב"ה גרויסע טישען איינער מער צוקיקער'ס איינער ווייניגער פלייש. איינער טיילט הייסע קיגעל א צווייטער הייסע לאקשען. דער עיקר מען לאזט זיך קאסטען רבבות צו זיין דער שמועס אין גאס "דער באקארעסטער רבי האט די שענסטע סוכה און די פארענטשעס זענען פיל מיט היטען. די ווענט זענען באהאנגען מיט צוציענדע בילדער פון אלטען רבינ'ס הויז און גארטען, און פון זיין באבע'ס מציבה, אלעס הענגט אויסער פון סוכות. איך זעה ווי א טאטע שטיפט אריין א קליין שטיקעל קיגעל פאר'ן 3 יעריג אינגעל אין פיסקעל און זאגט "עס מענדי סי שריים פון רבי'ן" געחל המועד האט מען אין בראנק'ס זאא מיט אסאך היימישע פענימער און ווייסע זאקען, ווייל דארטען האבען די קינדער אויסגעוועלט. שטייענדיג אין די ליין פרעגט א אידענע צו מיר האבען פלאטץ פאר איר מיט די משפחה אהיים צופארען. א צווייטער איד וויל וויסען אויב עס איז דא א סוכה ערגעץ ווי. א דריטער וויל וויסען אויב די קאטען קענדי האט א השגחה. ב"ה אידען האבען אלס צו זארגען. דער זיידען העמדעל איז געווען נישט קשה, היבש סחורה איז געבאקען פון פאר פסח. שמעלצער וועט קיין דארדזש קלאאני קיינמאל נישט זיין, אפילו אין קומענדיגען גלגול. אז ער וועט זיך אביסעל מער משוגע מאכען האט ער א שאנס צו ווערען היוא גרענד. חנה'לע איז מיטגעקומען, די קינדער האבן אלע הנאה געהאט, מיט א גיט געפיהל אז איך בין מקיים א בפירוש'ער שולחן ערוך חיים אדם לשמח את אשתו וביתו. אז ביי זיי איז דאס א שפיעל גייט מען צום שפיעל. וואס העט איך געטון ווען זיי ווילען פארען קיין סעמאליע. מען קויפט שוין הושענות פאר די גאנצע משפחה, די וואס שלאגען מיט איין כפרה פאר די גאנצע משפחה קענען לכאורה קלאפען מיט איין הושענה. דער הימעל טוט זיך איר'ס, באגיסט אונז מיט עמערס וואסער, ווי נאר די סכך טריקענט אויס קומען די וואלקענעס צוריק, ווען און ווי זי טרעפט א לעכעל אין שלאק קומט זי אריין אין די סוכה ווי אלטע גיטע פריינט און יאגט אונז ארויס צום שטוב אריין. דער ווינט בלאזט אוועק דעם שטריימעל און באלד גריסט מען זיך מיט א גיט קוויטעל. 1745461ec94a78df57370dd96b2bacac791a6f99 Utdryer 0 4 208 207 2007-10-16T00:14:10Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 9fa5591e136053a0aa4fdbbd79bd14eb00c3afea 209 208 2008-06-30T13:38:09Z imported>RaymondAK-47 0 [[:ערשטע זײַט]] אריבערגעפירט צו [[:אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 9fa5591e136053a0aa4fdbbd79bd14eb00c3afea 210 209 2008-12-07T18:09:10Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 0e8097b773e5a5d085d70b875a47c35e2b63d3dd באַניצער רעדן:נחום ראש 3 30 30 2007-12-14T12:09:58Z 84.108.219.2 0 דף חדש: שווישטה גןלעקה אלבערט איינשטיין יופשד שייסה שווישטה ויוטו פיזבה קיש מיי טוכס wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ d336f63e9afeb2e76661e93a1eeb0eeedfd6a681 מיוחד:Prefixindex/קטגוריה: 0 53 335 2007-12-14T12:09:58Z 84.108.219.2 0 דף חדש: שווישטה גןלעקה אלבערט איינשטיין יופשד שייסה שווישטה ויוטו פיזבה קיש מיי טוכס wikitext text/x-wiki שווישטה גןלעקה אלבערט איינשטיין יופשד שייסה שווישטה ויוטו פיזבה קיש מיי טוכס d336f63e9afeb2e76661e93a1eeb0eeedfd6a681 טעקע:Inciclopedia.png 6 141 141 2008-02-12T13:58:40Z 89.1.126.16 0 נייער בלאט: מה אני עושה פה??? wikitext text/x-wiki מכתב לגדול א´ לכבוד האי גברא רבא יקירא מגדולי הל"ו בלאגערס שבדורינו, כבוד שמו תפארתו, הידוע לשם ולתהלה, עטרת ראשינו ומצנפת קדקדותינו, שטריימל, נרו יאיר ויפרח כשושנה ויציץ כלבנה את קולך שמעתי בגן ואירא כי ערום אנכי, ואיך אבא ערום ממצוות וערטילאי ממעשים טובים, ומי עוד יודע מך ערכי כמוני אשר זה ימים כבירים לא שמתי עטי למילי וקונצי לאמרי פי, אולם כידוע נתגלה לי בחזיון לילה בשבת קודש פרשת שמות בשנת הבצורת על אודות המעשה אשר אירע להרבני החסיד ר´ אפרים מוויליאמסבורג יע"א אשר סיפרתי זה כמה שנים בקיצור נמרץ וסוד ה´ ליריאיו כידוע, וזה מלפני זמן לא רב ישנתי ואיקץ וחלמתי שנית ובא לפני הרבני החסיד הנ"ל וצעק מרה על אשר קיצצתי בנטיעות וקצצתי ידיו ושני רגליו וכמעט עד שלא פרחה נשמתו צווח ככרוכיא שממש פגעתי בהדיוקנא קדישא שלו וגזזתי צפרניו וגלחתי זקניו ושתי פיאותיו, ואיקץ ותתפעם רוחי כי אמרתי לא טוב הדבר אשר אני עושה ואיך אקצר במקום שאמרו להאריך. על כן אמרתי בלבי לחגור מחגרתי ולשנס מתני ולצבות בטני ולנפל ירכי ואבא ואשנה במגלת ספר לספר מעשה הגדול והנורא הזה ממש מילין במילין לא פחות ולא יותר אלא כמצליף וכמו שסיפרו לי מן השמים בחזיון הגדול והנורא דברים כהווייתן. ועל מה ששאלת על אודות המילה לי"ר בלע"ז דלא ידעי רבנן מאי היא. הלא ידעת אם לא שמעת מהחכם בגויים וויליאם שייקספיר אשר גדולי הצדיקים העידו עליו שהיה בו ניצוץ מנשמת בלעם בן בעור ומספרים על הרה"ק מרוזין זי"ע שאמר על הנסיך בגויים האמלט ´אשר מחזה שדי יחזה´, ובאמצע הופעה כאשר שמע הקושיא הידוע אמר ברוך שכיוון למה שנחלקו בו חכמי ישראל אם מוטב לו לאדם שלא נברא משנברא ותירץ הקושיא בטוב טעם, ובכתבי הר"י שו"ב נמצא שהר"מ מסאווראן כאשר שמע השורות ´האין דם לישראל, והאם עין אין בציון´ אחז בשרעפיו הקדושות וענה ואמר שהמשורר בשעה שחיבר שורות אלו כיון אותן כוונות שהיו לו לבלעם בעת שאמר מה טובו, ורמז לדבר, נופל וגלוי עיני"ם, החכם הנ"ל כתב חרוט על לוח ספר מחזה נורא ממלך זקן ובא בימים ולי"ר שמו אשר בסוף ימיו כאשר בא לחלוק נכסיו בחייו, והוא לא היה מבני בריתנו ולא ידע מהמאמר חז"ל על אודות הכותב נכסיו בחיים וכו´, ונתן כל נכסיו לשתים מבנותיו ולהבת השלישי לא נתן כלום, ולבסוף בגדו בו בנותיו וגם חתניו לוקחי בנותיו בקשרים, והבת השלישי שממנה מנע הכל היא עמדה לו בשעת דוחקו, אולם השתלשלות הדברים גרמו לו שיצא מדעתו וצווח ככרוכיא באישון לילה על גבעה בחוצות העיר ולבסוף צרותיו גרמו לו מיתתו. כמו כן ר´ אפרים היה מלך, מאן מלכי רבנן, איש עברי תמים ולבו שלם עם ה´ ויעמוד השטן על ימינו לטשטש דעתו ולבלבל מחשבתו וגרם לו לחלוק על ה´ ולנסות את ה´ ולשאול היש ה´ בקרבו אם אין וממנה נשתלשלה לנקום נקמה בה´ רחמנא לצלן מהאי דעתא, אולם לבסוף כידוע חזר בתשובה וזכה להחזיר נשמתו לבוראו באחד וכל הפמליא של מעלה יצאו לקראתו להחביאו תחת צל כנפי השכינה זכותו יגן עלינו אמן. המצפה לישועתן של ישראל בקרוב במהרה ומעתיר בעדך כל היום הק´ קטלא קניא נ"ב בשם נאמן ביתו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א, מר"ש חיווה דעתו והביע רצון קדשו להפיץ מעינותיו חוצה, ואם כבודו יכול להרשים כמה מילים בגלולותיו על אודות המעשה אשר נעשה תהיה לנס, ובגל"ל אבות תושיע בנים ודפח"ח. 5d8cd8fa1cb7269c3f66abdbd970524deeb6cdbf הילף:זוכן 12 54 336 2008-02-12T13:58:40Z 89.1.126.16 0 נייער בלאט: מה אני עושה פה??? wikitext text/x-wiki מה אני עושה פה??? 5d8cd8fa1cb7269c3f66abdbd970524deeb6cdbf הויפט זייט 0 55 337 2008-04-09T11:54:55Z imported>Sannse 0 update interlanguage links wikitext text/x-wiki [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] 235f51b6d5cf28e040a5ceb87b4d563cc6a6be97 338 337 2008-04-21T12:42:21Z imported>Sannse 0 + 2 interlanguage wikitext text/x-wiki [[[[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] d62034f294941d77d201bbcf60696c1f65f311a7 339 338 2008-07-06T12:11:06Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki ברצינות באמת צריך את הויקיה הזאת? היינו יכולים לפתוח את רייציקלופדיה בינתיים... {{ס:משתמש:raymondAK-47/חתימה!}} 12:11, 6 יולי 2008 (UTC) [[[[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] a1c0cf7b0b624280ada635556d7cb2f4ce0f179c 340 339 2008-12-07T17:36:56Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki [[אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] [[[[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] 80c6100edc182a320eb5cc0d936d7e12d43150b5 341 340 2008-12-07T18:06:09Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki '''[[אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]]''' [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] bc08eef1f61654c49a1d6f56e74550b361419d5f רעדן:הויפט זייט 1 56 365 2008-04-10T20:51:12Z 77.125.100.241 0 נייער בלאט: אויש גיפינשלט די רבענןן כיצדע נלכה ומבועאתך? הריא משינגע חריאטטה כמביננה ולכהלכתא במסובנה!! פין ג... wikitext text/x-wiki אויש גיפינשלט די רבענןן כיצדע נלכה ומבועאתך? הריא משינגע חריאטטה כמביננה ולכהלכתא במסובנה!! פין גפלטשע הן שוין דבר. הרי היא פטמה 52a2a5c12b11810d80a0e4c8bea842e247f0f9d0 56 2008-04-10T20:52:33Z 77.125.100.241 0 נייער בלאט: אינט ווין דיבלוט! רבנן wikitext text/x-wiki ==[[קללות]]== אַלע [[צאן|ציין]] זאָלן אים אַרויספֿאַלן - נאָר איינער זאָל אים בלייבן אויף ציינוייטאָג! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 5f03760f307fe260b8251871cf5d8c6367dd843f רעדן:קללות 1 57 370 2008-04-10T20:52:33Z 77.125.100.241 0 נייער בלאט: אינט ווין דיבלוט! רבנן wikitext text/x-wiki אינט ווין דיבלוט! רבנן 5f03760f307fe260b8251871cf5d8c6367dd843f קאַטעגאָריע:BlogListingPage 14 100 100 2008-04-14T11:50:22Z imported>LunaZedreiter 0 wikitext text/x-wiki == ארויספיר == די קיינגעמיינדע האט א געפערליכע פאליסי מ'מעג זיך נאר ארוnטענה'ן איינער מיט ער אליינס, און די פאליסי וועט שטרענג פארסירט ווערען ביי אלע שיכטען און קרייזען די אויסוואורפען וואס וועלען נאר טראכטען אנדערש וועלען זייערע בילדער הענגען און גאנץ ירושלים, מיט גראנדיעזע פלאקאטען, ככה יעשה לאיש... מיר האפען אז מ'וועט נישט דארפען אריינברענגען די רעזערוו טרופען (וואס ווארטען קוים אויף די געלעגענהייט) און אפווישען גאנצעטער נעזער פון די רינעדיגע ().. מיר שטייען אלעמאל גרייט (רוב מאל זיצט מען) אויף יעדע שיך וואס קען הארגענען מוריטשקעס און די קארנער'ס, מיר וועלען קומען מיט א קאנטער אטאקע דורך די פערוטרופען און מיט די 20,000 סקווער פיס (טענט) האק וועלען מיר מוזען אפהאקען די עק, געדענק מיר ווארענען נאר, און מיר האבען שוין א לאנגע רעקארד פון קאלירפולע בעלונ'ס און עסקלעיטאר'ס און נאך, וואס האלטען זיך ביי די זייטען, און ווייסען ווי צו שמירען ליפסטיק, == אלע איינגעשמועסעכצער'ס == da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Chabad for Cthulhu.jpg 6 58 371 2008-04-14T11:50:22Z imported>LunaZedreiter 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער רעדן:Marooned 3 59 372 2008-04-28T09:13:49Z 213.156.104.229 0 wikia test wikitext text/x-wiki test a94a8fe5ccb19ba61c4c0873d391e987982fbbd3 373 372 2008-04-28T09:16:15Z 213.156.104.229 0 wikia test wikitext text/x-wiki test wikia test bc6bf70064d7c1c0b13d8dd808b5395b4e424d44 באַניצער:RaymondAK-47 2 81 81 2008-04-28T09:16:15Z 213.156.104.229 0 wikia test wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} bc6bf70064d7c1c0b13d8dd808b5395b4e424d44 יידיש 0 60 374 2008-04-29T19:00:59Z 79.180.154.245 0 נייער בלאט: אלטע זאכן!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! wikitext text/x-wiki אלטע זאכן!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! edf4d93015e6fff267537a674fb7415c11357ff3 מוסטער:Cc-by-sa-3.0 10 61 377 2008-06-25T15:00:45Z imported>Sannse 0 New wikia-wide template wikitext text/x-wiki <center> {| class="boilerplate" id="c-fairuse" style="width: 90%; margin: 0 auto; text-align: justify; border: 2px solid #88a; background: #FFFFCC; padding: 10px; " | align="center" |http://images4.wikia.nocookie.net/messaging/images//thumb/7/79/CC_some_rights_reserved.svg/90px-CC_some_rights_reserved.svg.png<br/>http://images2.wikia.nocookie.net/messaging/images//thumb/1/11/Cc-by_new_white.svg/24px-Cc-by_new_white.svg.png http://images3.wikia.nocookie.net/messaging/images//thumb/d/df/Cc-sa_white.svg/24px-Cc-sa_white.svg.png | '''''This work is licensed under the Creative Commons [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Attribution-ShareAlike 3.0] License.<br />{{#if:{{{1|}}}|<br />Attribution: {{{1|}}}}}''''' |} </center><noinclude> To use this template, type <nowiki>{{Cc-by-sa-3.0|Attribution details}}</nowiki> on the image information page. Replace "Attribution details" with information about the source. [[Category:Image wiki templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 9014db34e115a668df246034cc4d5c90cac7df65 378 377 2008-06-25T20:02:20Z imported>Sannse 0 fix colours wikitext text/x-wiki <center> {| class="boilerplate" id="c-fairuse" style="width: 90%; margin: 0 auto; text-align: justify; border: 2px solid #88a; background: #FFFFCC; padding: 10px; color:black; " | align="center" |http://images4.wikia.nocookie.net/messaging/images//thumb/7/79/CC_some_rights_reserved.svg/90px-CC_some_rights_reserved.svg.png<br/>http://images2.wikia.nocookie.net/messaging/images//thumb/1/11/Cc-by_new_white.svg/24px-Cc-by_new_white.svg.png http://images3.wikia.nocookie.net/messaging/images//thumb/d/df/Cc-sa_white.svg/24px-Cc-sa_white.svg.png | '''''This work is licensed under the Creative Commons [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ <span style="color:#002bb8;">Attribution-ShareAlike 3.0</span>] License.<br />{{#if:{{{1|}}}|<br />Attribution: {{{1|}}}}}''''' |} </center><noinclude> To use this template, type <nowiki>{{Cc-by-sa-3.0|Attribution details}}</nowiki> on the image information page. Replace "Attribution details" with information about the source. [[Category:Image wiki templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude> c13ade2040e0822b505e487d3c54b95bd9977336 61 2008-08-30T17:52:28Z imported>Manticore 0 נייער בלאט: {{w:User:MantiBot/Uncyc}} wikitext text/x-wiki 7708a7b409ab5e7479b3d0a12162de7190f5a4fd טעקע:EnWiki.png 6 130 130 2008-06-25T20:02:20Z imported>Sannse 0 fix colours wikitext text/x-wiki ביטע נאר שרייבן די לעבנס שאפונג פון ר' אהרן און נישט די קריטיק אויף אים וואס באלאנגט אין די קאלום פון סאטמאר אדער בני יואל... c13ade2040e0822b505e487d3c54b95bd9977336 רעדן:ערשטע זײַט 1 16 243 242 2008-06-30T13:38:13Z imported>RaymondAK-47 0 [[:רעדן:ערשטע זײַט]] אריבערגעפירט צו [[:רעדן:אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) a18db65cf37453327f7a75fc9091b965daca9e18 זונטאג - אויך מיר א טאג 0 47 47 2008-07-06T12:08:43Z imported>RaymondAK-47 0 נייער בלאט: רייציקלפאדיע איסט אונט אייןציקלופאדיע אין עברית אונט דיקטטוריע אלט יידישית. wikitext text/x-wiki א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 005cbf86f8b5ffcbc763512ed97aca0a03e07b14 רייציקלפאדיע 0 62 379 2008-07-06T12:08:43Z imported>RaymondAK-47 0 נייער בלאט: רייציקלפאדיע איסט אונט אייןציקלופאדיע אין עברית אונט דיקטטוריע אלט יידישית. wikitext text/x-wiki רייציקלפאדיע איסט אונט אייןציקלופאדיע אין עברית אונט דיקטטוריע אלט יידישית. 005cbf86f8b5ffcbc763512ed97aca0a03e07b14 62 2008-08-30T17:52:17Z imported>Manticore 0 נייער בלאט: {{w:User:Manticore/Uncyc}} wikitext text/x-wiki זאלסט זיין ווי א '''לאמפ!''' ביי טאג זאלסט הענגען, ביי נאכט זאלסטו ברענען. <small>בן אהרון פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] a8d5503157b9c951588fa1bca3df7a0f35af6534 אהרן טייטלבוים 0 40 307 306 2008-07-09T18:15:01Z 84.73.33.1 0 wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א פלימעניק פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרונדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין יונגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעהן אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. d78e6fbad86ad95ea1d92a8f02868ea93f22434b טעקע:History.gif 6 34 34 2008-07-19T12:45:43Z 61.19.54.164 0 MqBCmjaLRduguYuU wikitext text/x-wiki huy vfyufrttttttttttt fd7c6acd9fe2504f9e1d98ed64dbb436fa7fa8a7 ספעציעל:Allpages 0 63 380 2008-07-19T12:45:43Z 61.19.54.164 0 MqBCmjaLRduguYuU wikitext text/x-wiki Really nice=)but look this:, fd7c6acd9fe2504f9e1d98ed64dbb436fa7fa8a7 פומברט 0 64 381 2008-07-29T13:43:43Z imported>בלו צ'יפס 0 נייער בלאט: פומברט דה פלעץ אונו דער שניצל. קניידלעך דער שניצל פליציפלעץ. אחטונג דער פלעץ בחריימה. ==בום== גרעפס... wikitext text/x-wiki פומברט דה פלעץ אונו דער שניצל. קניידלעך דער שניצל פליציפלעץ. אחטונג דער פלעץ בחריימה. ==בום== גרעפס אין פלעץ בום דה אבטיח. גפילטע פיש באבטיח ללא רוטב פסטו. אופס פלעץ דה גרעפסר. ==חתועץ== [[תמונה:431px-Einstein-tongue.jpg|200px|left|thumb|איינשטיין!]] עעי גרעפס דה פוץ איינשטיין.פחיץ עץ שטרובר. פומברט דה פומברט ללא לומברט. נחש נשך נחש מתחת לחושחש. ==פציץ? שטריבראוזר!== אויש דה שטינות של ברגמן, טונה! אכול בלוע שסק. ערוץ נודים שזיף. למבורגיני פלעץ אונו חבילת שטינות. 76dc1fe04c79eb3e192baf8445bef27ee014b4e7 382 381 2008-07-29T13:48:32Z imported>בלו צ'יפס 0 wikitext text/x-wiki פומברט דה פלעץ אונו דער שניצל. קניידלעך דער שניצל פליציפלעץ. אחטונג דער פלעץ בחריימה. ==בום== גרעפס אין פלעץ בום דה אבטיח. גפילטע פיש באבטיח ללא רוטב פסטו. אופס פלעץ דה גרעפסר. ==חתועץ== [[תמונה:431px-Einstein-tongue.jpg|200px|left|thumb|איינשטיין!]] עעי גרעפס דה פוץ איינשטיין.פחיץ עץ שטרובר. פומברט דה פומברט ללא לומברט. נחש נשך נחש מתחת לחושחש. ==פציץ? שטריבראוזר!== אויש דה שטינות של ברגמן, טונה! אכול בלוע שסק. ערוץ נודים שזיף. למבורגיני פלעץ אונו חבילת שטינות. 7b945e2f3122e459d53da5b21c0851003f200501 383 382 2008-07-29T13:49:47Z imported>בלו צ'יפס 0 wikitext text/x-wiki פומברט דה פלעץ אונו דער שניצל. קניידלעך דער שניצל פליציפלעץ. אחטונג דער פלעץ בחריימה. ==בום== גרעפס אין פלעץ בום דה אבטיח. גפילטע פיש באבטיח ללא רוטב פסטו. אופס פלעץ דה גרעפסר. ==חתועץ== [[תמונה:Einstein TIME.jpg|left|thumb|250px|איינשטיין!]] עעי גרעפס דה פוץ איינשטיין.פחיץ עץ שטרובר. פומברט דה פומברט ללא לומברט. נחש נשך נחש מתחת לחושחש. ==פציץ? שטריבראוזר!== אויש דה שטינות של ברגמן, טונה! אכול בלוע שסק. ערוץ נודים שזיף. למבורגיני פלעץ אונו חבילת שטינות. c798e48fb3cc36a06747837d0e07e307027774be 384 383 2008-07-29T13:51:31Z imported>בלו צ'יפס 0 wikitext text/x-wiki פומברט דה פלעץ אונו דער שניצל. קניידלעך דער שניצל פליציפלעץ. אחטונג דער פלעץ בחריימה. ==בום== גרעפס אין פלעץ בום דה אבטיח. גפילטע פיש באבטיח ללא רוטב פסטו. אופס פלעץ דה גרעפסר. ==חתועץ== עעי גרעפס דה פוץ איינשטיין.פחיץ עץ שטרובר. פומברט דה פומברט ללא לומברט. נחש נשך נחש מתחת לחושחש. ==פציץ? שטריבראוזר!== [[תמונה:Fat.gif|left|thumb|200px|אכול בלוע!]] אויש דה שטינות של ברגמן, טונה! אכול בלוע שסק. ערוץ נודים שזיף. למבורגיני פלעץ אונו חבילת שטינות. edf2b5650b48bd5b8b553e5ad894be4b4eb963fe 385 384 2008-07-29T13:51:55Z imported>בלו צ'יפס 0 wikitext text/x-wiki פומברט דה פלעץ אונו דער שניצל. קניידלעך דער שניצל פליציפלעץ. אחטונג דער פלעץ בחריימה. ==בום== גרעפס אין פלעץ בום דה אבטיח. גפילטע פיש באבטיח ללא רוטב פסטו. אופס פלעץ דה גרעפסר. ==חתועץ== עעי גרעפס דה פוץ איינשטיין.פחיץ עץ שטרובר. פומברט דה פומברט ללא לומברט. נחש נשך נחש מתחת לחושחש. ==פציץ? שטריבראוזר!== אויש דה שטינות של ברגמן, טונה! אכול בלוע שסק. ערוץ נודים שזיף. למבורגיני פלעץ אונו חבילת שטינות. b5b14c77bfe20b170572c5ccbee18599d5b12f00 מופת פון רבין שבת הגדול 0 36 36 2008-07-29T13:51:55Z imported>בלו צ'יפס 0 wikitext text/x-wiki ייד א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! [[קאטעגאריע:וויצן]] b5b14c77bfe20b170572c5ccbee18599d5b12f00 באַניצער:Manticore 2 65 386 2008-08-30T17:52:17Z imported>Manticore 0 נייער בלאט: {{w:User:Manticore/Uncyc}} wikitext text/x-wiki {{w:User:Manticore/Uncyc}} a8d5503157b9c951588fa1bca3df7a0f35af6534 באַניצער:MantiBot 2 66 387 2008-08-30T17:52:28Z imported>Manticore 0 נייער בלאט: {{w:User:MantiBot/Uncyc}} wikitext text/x-wiki {{w:User:MantiBot/Uncyc}} 7708a7b409ab5e7479b3d0a12162de7190f5a4fd באַניצער:Sannse 2 80 80 2008-08-30T17:53:02Z imported>Manticore 0 create wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} 0fd1d388f9664c299df29c28279dd7570094839e באַניצער רעדן:Manticore 3 67 388 2008-08-30T17:53:02Z imported>Manticore 0 create wikitext text/x-wiki <div style="float:center;border-style:solid;border-width:1px;text-align:center;padding:2px;" class="plainlinks toccolours"> '''[http://keinziklopedie.wikia.com/index.php?title=%D7%91%D7%90%D6%B7%D7%A0%D7%99%D7%A6%D7%A2%D7%A8_%D7%A8%D7%A2%D7%93%D7%9F:Manticore&action=edit&section=new Leave a message]'''</div> 0fd1d388f9664c299df29c28279dd7570094839e ערשטע זײַט 0 79 79 2008-08-30T17:53:12Z imported>Manticore 0 ווייטערפירן צו [[באַניצער רעדן:Manticore]] wikitext text/x-wiki ''''' טייערער נידריקער געשעצטער פיינט, ברוך בואיך צום [[קיינציקלאפעדיע]]!''''' די [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען באַאַרבעטן. אויך דו ביסט געלאַדנט איר איינצונעמען און איר געבן פון דיין טאלאנט. זעה דעם [[הילף:אינהאַלט|הילף]] בלאַט, און פאנג שוין אן צו פארבעסערן, שרייבן, און רעדאגירן. '''געדענקט! עס איז נישט-דא קיין 'שום' זאך וואס דו האלטסט אז עס איז נישט ריכטיג, און דו זאלסט איר נישט קענען פארעכטן''', סיי די אינהאלט, סיי די אויסשטעל, און אזוי ווייטער; דעריבער ווי איידער זיך פילן פארפרעמדט פון נישט גוטע געשריבענע ארטיקלען אדער אויסשעלונגען, טוט א טובה און ענדערט דאס; אנשטאט קריטיקירען אדער אבי מעקן. (געדענקט: עס איז אלס וויכטיג דורכצורעדן אויפ'ן רעדן בלאט איידער איר מעקט אויס יענעם'ס שווערע ארבעט) '''[[קיינציקלאפעדיע]]''' מיינט, אז יעדער איז גלייך באגלייבט און באאויפטראגט צו פארשענערן און פארגרעסערן די אינפארמאציע.''' (איבער יעדע זאך וואס איז פארהאן א חילוקי דעות פירט מען דורך [[הילף:וואלן|דעמאקראטישע וואלן]]) מיר קוקען ארויס אויף אייערע טיילונגען, און ווינטשען אייך הצלחה, מיט פיל דאנק פארן זיך אנשליסן אין אונזער בשותפות'דיגער פראיעקט. פון אלע קיינציקלאפעדיע באנוצער, ליינער, און שרייבער. 979e2c207538433469630e5b06160aaef78cc2af באַניצער רעדן:MantiBot 3 68 389 68 2008-08-30T17:53:12Z imported>Manticore 0 ווייטערפירן צו [[באַניצער רעדן:Manticore]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Manticore]] 979e2c207538433469630e5b06160aaef78cc2af חסיד 0 9 9 2008-08-30T18:27:05Z imported>MantiBot 0 באט צוגעלייגט: ar, en, he, nl, no, ru wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> 4e5c9ec734bea57dbdfeabd2b303698ea644aeb3 בארד 0 6 218 217 2008-08-30T18:27:05Z imported>MantiBot 0 באט צוגעלייגט: ar, en, he, nl, no, ru wikitext text/x-wiki [[ייד]] א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] [[ar:لحية]] [[en:Beard]] [[he:זקן]] [[nl:Baard]] [[no:Skjegg]] [[ru:Борода]] 4e5c9ec734bea57dbdfeabd2b303698ea644aeb3 באַניצער:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE 2 70 70 2008-09-30T19:58:10Z imported>Sycabrian 0 נייער בלאט: <div align="center"> {| cellspacing="3" style="padding:5px; background-color:#; margin: 0 auto; border: solid 5px #CCCCCC; text-align:left; width:80%;" |- | |<span style="font-s... wikitext text/x-wiki {{מחק}} afd4402a15b8ed40c5d053691b3f3e96b7bad781 באַניצער:Sycabrian 2 69 390 2008-09-30T19:58:10Z imported>Sycabrian 0 נייער בלאט: <div align="center"> {| cellspacing="3" style="padding:5px; background-color:#; margin: 0 auto; border: solid 5px #CCCCCC; text-align:left; width:80%;" |- | |<span style="font-s... wikitext text/x-wiki <div align="center"> {| cellspacing="3" style="padding:5px; background-color:#; margin: 0 auto; border: solid 5px #CCCCCC; text-align:left; width:80%;" |- | |<span style="font-size:18pt; color:#FFFFFF;"> {|style="background-color:#FFFFFF;" cellpadding="8" cellspacing="0" width="100%" |width="100%"|<center><strong>Sycamore</strong></center> |}</span><span style="color:#000000;"><center>I'm usually a user on the English speaking Uncyclopedia. I have begun an "international whoring network". It is possible that I may be able to help if your education system is better than [[Scotland|here]] or Mexico and concurrantly you speak some form of English.</center> *<small><strong>To vandalize my English Userpage with insults I won't understand, please click [http://uncyclopedia.org/wiki/User:Sycamore 1]</strong></small> *<small><strong>To go to my English talkpage to complain, please click [http://uncyclopedia.org/wiki/User_talk:Sycamore 2]</strong></small> </span> |} </div> afd4402a15b8ed40c5d053691b3f3e96b7bad781 באַניצער:Pippo 2 76 76 2009-02-20T09:01:17Z imported>らぼるぺ ◆f47LAVOLPE 0 נייער בלאט: '''∬^┏┓^∫y━・゚゚゚らぼるぺ ◆f47LAVOLPE''' [[ang:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ar:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ast:User:らぼるぺ ◆f... wikitext text/x-wiki אם הלוגו ששמתי לא נראה לך, תגיד. בלוגו הקודם היה ו' במקום א' בכל מקרה. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:38, 29 נאָװעמבער 2006 (UTC) 6a2c716402c29ff1bdeb2703718f615d193d554a 397 76 2009-10-24T19:03:53Z imported>Pippo 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'Hi, I'm half-admin on [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna Nonsensopedia]. And usually you can find me [http://nonsensopedia.wikia.com/wi…' wikitext text/x-wiki Hi, I'm half-admin on [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna Nonsensopedia]. And usually you can find me [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/U%C5%BCytkownik:Pippo there]. [[ar:مستخدم:Pippo]] [[ast:Usuariu:Pippo]] [[bg:Потребител:Pippo]] [[bn:ব্যবহারকারী:Pippo]] [[bs:Korisnik:Pippo]] [[ca:Usuari:Pippo]] [[cs:Uživatel:Pippo]] [[cy:Defnyddiwr:Pippo]] [[da:Bruger:Pippo]] [[de:Benutzer:Pippo]] [[el:Χρήστης:Pippo]] [[en:User:Pippo]] [[eo:Vikipediisto:Pippo]] [[es:Usuario:Pippo]] [[et:Kasutaja:Pippo]] [[fa:کاربر:Pippo]] [[fi:Käyttäjä:Pippo]] [[fr:Utilisateur:Pippo]] [[he:משתמש:Pippo]] [[hr:Suradnik:Pippo]] [[hu:Szerkesztő:Pippo]] [[id:Pengguna:Pippo]] [[it:Utente:Pippo]] [[ja:Panganggo:Pippo]] [[jv:Panganggo:Pippo]] [[ko:User:Pippo]] [[la:Usor:Pippo]] [[lb:Benotzer:Pippo]] [[li:Gebroeker:Pippo]] [[lt:Naudotojas:Pippo]] [[lv:Lietotājs:Pippo]] [[mg:Mpikambana:Pippo]] [[mk:Корисник:Pippo]] [[nl:user:Pippo]] [[no:Bruker:Pippo]] [[pt:Usuário:Pippo]] [[pl:Użytkownik:Pippo]] [[ro:Utilizator:Pippo]] [[ru:Участник:Pippo]] [[sk:Redaktor:Pippo]] [[sl:Uporabnik:Pippo]] [[sr:Корисник:Pippo]] [[su:Pamaké:Pippo]] [[sv:user:Pippo]] [[th:Tagagamit:Pippo]] [[tl:user:Pippo]] [[tr:user:Pippo]] [[uk:Користувач:Pippo]] [[vi:באַניצער:Pippo]] [[yi:באַניצער:Pippo]] [[zh:用户:Pippo]] [[zh-hk:用戶:Pippo]] [[zh-tw:用戶:Pippo]] 5c5245a612122146f1f440b19d00e17a469de7b3 באַניצער:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE 2 70 391 70 2009-02-20T09:01:17Z imported>らぼるぺ ◆f47LAVOLPE 0 נייער בלאט: '''∬^┏┓^∫y━・゚゚゚らぼるぺ ◆f47LAVOLPE''' [[ang:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ar:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ast:User:らぼるぺ ◆f... wikitext text/x-wiki '''∬^┏┓^∫y━・゚゚゚らぼるぺ ◆f47LAVOLPE''' [[ang:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ar:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ast:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[bg:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[bn:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[bs:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ca:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[zh-tw:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[cs:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[cy:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[da:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[de:User:∬^┏┓^∫y━・゚゚゚らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[el:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[en:User:∬^┏┓^∫y━・゚゚゚らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[eo:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[es:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[et:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[fa:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[fi:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[fr:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[got:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[he:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[hr:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[hu:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[id:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[it:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ja:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[jv:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ko:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[la:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[lb:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[li:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[lt:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[lv:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[mg:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[mk:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[nap:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[nl:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[no:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[pl:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[pt:User:∬^┏┓^∫y━・゚゚゚らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ro:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[ru:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[simple:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[sk:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[sl:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[sr:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[su:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[sv:Anv%C3%A4ndare:%27%27%27%E2%88%AC%EF%BC%BE%E2%94%8F%E2%94%93%EF%BC%BE%E2%88%AB%EF%BD%99%E2%94%81%E3%83%BB%EF%BE%9F%EF%BE%9F%EF%BE%9F%E3%82%89%E3%81%BC%E3%82%8B%E3%81%BA_%E2%97%86f47LAVOLPE%27%27%27]] [[th:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[tl:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[tr:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[uk:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[vi:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[yi:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[zh-hk:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] [[zh:User:らぼるぺ ◆f47LAVOLPE]] 6a2c716402c29ff1bdeb2703718f615d193d554a הויפט זייט 0 55 342 341 2009-03-16T08:54:44Z imported>Fulmin 0 wikitext text/x-wiki cacca]] [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] 440d4b8a6b4780c7c91d84a01fef8b347ec36a9e 343 342 2009-04-08T20:34:25Z 85.250.241.188 0 wikitext text/x-wiki אם מישהו נכנס לפּעה שיגייד לי!!!!!!!!!!!! cacca]] [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] 4e0d2d1df40b7e1282a295039a7765b185cee4a3 344 343 2009-04-08T20:35:31Z 85.250.241.188 0 wikitext text/x-wiki אם מישהו נכנס לפּעה שיגייד לי!!!!!!!!!!!! cacca]] [[special:allpages|אַלע דרעק]] [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] 48dc6eb3c13b62e1c0840be53d7d28aff0525aa1 345 344 2009-05-12T07:52:00Z 125.200.205.34 0 wikitext text/x-wiki אם מישהו נכנס לפּעה שיגייד לי!!!!!!!!!!!! cacca]] [[special:allpages|אַלע דרעק]] {{NUMBEROFARTICLES}} [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] 33b33130dfc1a691d9efdbee32962f23e36274fd 346 345 2009-06-27T13:42:55Z 93.173.148.17 0 Adding categories wikitext text/x-wiki אם מישהו נכנס לפּעה שיגייד לי!!!!!!!!!!!! cacca]] [[special:allpages|אַלע דרעק]] {{NUMBEROFARTICLES}} [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] [[קאַטעגאָריע:שלום]] dbe2230b1895b5dead04e71f0e6dff37965d9c36 347 346 2009-12-30T20:12:05Z imported>ג'ינג'י 0 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט '==אף אחד לא נכנס לפה== כולכם זונות' wikitext text/x-wiki ==אף אחד לא נכנס לפה== כולכם זונות 7db8e2dd0ddd1031fac1236c063daef6ccd5bcf2 348 347 2009-12-31T08:29:36Z imported>Молчаливый Боб 0 Пиздец wikitext text/x-wiki Нахуй идите! c6e0317f366775cdd72922e55a06559cdc5cf74f 349 348 2010-01-04T08:33:12Z 173.48.188.180 0 wikitext text/x-wiki אם מישהו נכנס לפּעה שיגייד לי!!!!!!!!!!!! cacca]] [[special:allpages|אַלע דרעק]] {{NUMBEROFARTICLES}} [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] [[קאַטעגאָריע:שלום]] dbe2230b1895b5dead04e71f0e6dff37965d9c36 350 349 2010-01-28T11:11:06Z imported>O'Patryck 0 wikitext text/x-wiki אם מישהו נכנס לפּעה שיגייד לי!!!!!!!!!!!! cacca]] [[special:allpages|אַלע דרעק]] {{NUMBEROFARTICLES}} [[ang:]] [[ar:]] [[ast:]] [[be-x-old]] [[bg:]] [[bn:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[cy:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[got:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[it:]] [[ja:]] [[jv:]] [[ko:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[mk:]] [[nap:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tl:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]][[su:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-hk:]] [[zh-tw:]] [[קאַטעגאָריע:שלום]] ff7882826a61e9879dd900c509292b8e64d063ad רעדן:אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי... 1 78 78 2009-03-21T09:05:32Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;margin-top: -0.5em; margin-right: 1em;direction:ltr;"><small>If you can't read Yiddish, click [[וויקיפעדיע:Welcome|here]].</small></div> [[בילד:Handshake.jpg|center|120px|left]] ''''' טייערער נידריקער געשעצטער פיינט, ברוך בואיך צום [[קיינציקלאפעדיע]]!''''' דער [[ענציקלאפעדיע|ענציקלאָפּעדיע]] וואס יעדער איינער קען באַאַרבעטן. אויך דו ביסט געלאַדנט איר איינצונעמען און איר געבן פון דיין טאלאנט. זעה דעם [[הילף:אינהאַלט|הילף]] בלאַט, און פאנג שוין אן צו פארבעסערן, שרייבן, און רעדאגירן. '''געדענקט! עס איז נישט-דא קיין 'שום' זאך וואס דו האלטסט אז עס איז נישט ריכטיג, און דו זאלסט איר נישט קענען פארעכטן''', סיי די אינהאלט, סיי די אויסשטעל, און אזוי ווייטער; דעריבער ווי איידער זיך פילן פארפרעמדט פון נישט גוטע געשריבענע ארטיקלען אדער אויסשעלונגען, טוט א טובה און ענדערט דאס; אנשטאט קריטיקירען אדער אבי מעקן. (געדענקט: עס איז אלס וויכטיג דורכצורעדן אויפ'ן רעדן בלאט איידער איר מעקט אויס יענעם'ס שווערע ארבעט) '''[[קיינציקלאפעדיע]]''' מיינט, אז יעדער איז גלייך באגלייבט און באאויפטראגט צו פארשענערן און פארגרעסערן די אינפארמאציע.''' (איבער יעדע זאך וואס איז פארהאן א חילוקי דעות פירט מען דורך [[הילף:וואלן|דעמאקראטישע וואלן]]) מיר קוקען ארויס אויף אייערע טיילונגען, און ווינטשען אייך הצלחה, מיט פיל דאנק פארן זיך אנשליסן אין אונזער בשותפות'דיגער פראיעקט. פון אלע קיינציקלאפעדיע באנוצער, ליינער, און שרייבער. efdbf2252736f5b389feb586ad28fc8f5b15f665 399 78 2010-03-13T15:04:46Z imported>RaymondAK-47 0 [[רעדן:אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] איז אַריבער צו [[רעדן:ערשטע זײַט]] אַנטשטאָט א ווײַטערפֿירונג wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[רעדן:ערשטע זײַט]] fb7f95fcbf31f51954134d94322bcce7a5d81660 באַניצער רעדן:Jiddisch 3 1 182 181 2009-03-21T09:05:32Z imported>Jiddisch 0 wikitext text/x-wiki Hiho Jiddisch this is the first real edit on this new wiki. I hope you'll enjoy it *g* Hm, it's really hard to type in some well ordered non-Yiddish content on an rtl wiki, fix my message please, if something went wrong. So, if you need any help, please just let me know on my central [[wikia:User talk:Rieke Hain|talk page]]. Greetings --[[User:Rieke Hain|rieke]] 07:52, 24 אָקטאָבער 2006 (UTC) ---- Hallo Jiddisch, i've noted the recent attempts to upload a logo for this site at Image:Keincyclopedia Logo.JPG and L.png. So I've uploaded it in a fitting 155px wide version to Image:Wiki.png. I hope this helped. You can always change the logo by uploading another PNG picture under the exact file name Image:Wiki.png All the best --[[User:Rieke Hain|rieke]] 22:59, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) :Thanks [[באַניצער:Jiddisch|Jiddisch]] 09:05, 21 מערץ 2009 (UTC) efdbf2252736f5b389feb586ad28fc8f5b15f665 באַניצער:Wikia 2 71 71 2009-04-01T04:29:33Z imported>KyleH 0 Updating one last time--revert if this overwrites local customization. wikitext text/x-wiki אפשר דאס איז בסער? [[באַניצער:קקון|kakun]] 21:45, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) 2b4e49264b67dff192aec7c6797366ff6a391de4 392 71 2009-04-01T04:29:33Z imported>KyleH 0 Updating one last time--revert if this overwrites local customization. wikitext text/x-wiki {{int:User Wikia}} 2b4e49264b67dff192aec7c6797366ff6a391de4 מוסטער:קטע 10 88 88 2009-04-01T13:11:24Z imported>KyleH 0 Updating one last time--revert if this overwrites local customization. wikitext text/x-wiki טשולענט איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. איינע פון די קאנצעקווענצען פון טשולענט איז די לאנגע טישען פרייטאג צונאכט'ס, ווי מ'לאזט דעם עולם זיך אהנעסען מיט דייעט חלה און פארטריקענטע פערפעל וואס נאכדעהם מיז מען כאפען א טאנץ מיט די טשולענט בונדלעך אין טאפ, וואס אפט מאהל ענדיגט זיך עס מיט א ליידיגע טאפ, דאס דערמאנט אסאך מאהל די זכרונות פון אינדערהיים ווען א אייניקעל אויף א טאטע שטייענדיג אויפ'ן זיידען האבען פרובירט פון בעקער'ס בוידעם, אריינשמאלצען אפאר אויבגעשוויצטע בונדלעך מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! 2b4e49264b67dff192aec7c6797366ff6a391de4 באַניצער רעדן:Wikia 3 72 393 2009-04-01T13:11:24Z imported>KyleH 0 Updating one last time--revert if this overwrites local customization. wikitext text/x-wiki {{int:User Wikia}} 2b4e49264b67dff192aec7c6797366ff6a391de4 72 2009-08-18T20:42:48Z imported>Xperelkax 0 נייער בלאט: gggr wikitext text/x-wiki Note '''Wiki.png''' is the logo for this site. You can change it by uploading another PNG file under this name. Source Image:Keincyclopedia Logo.JPG d599350a9306998fcfce22bc9e2b2cfbad4e83e3 באַניצער:ברני 2 23 23 2009-04-08T20:37:40Z 85.250.241.188 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד איז שוין דאָ '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרקיטלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ d907874ad30acf193625a56e5a8205fecdb3dcad יעקב מילער אין מקוה 0 35 287 286 2009-04-08T20:37:40Z 85.250.241.188 0 wikitext text/x-wiki קומט ער אריין זעהט ער ווי דער גאנצער עולם, גייט מיט די האנטוכער אין פארענט זיך טובל'ען, ווינדערט ער זיך וואס באהאלטן זיי? לויפֿט ער צו צו איינעם און פארבעט אים וואס ער באהאלט אזוי שטארק, ווען ער באמערקט וואס... מאכט ער מיט די האנט, דאס? דאס האב איך דאך אויכט! d907874ad30acf193625a56e5a8205fecdb3dcad יידיש 0 60 60 2009-04-08T20:38:12Z 85.250.241.188 0 נייער בלאט: שרײַבט עפּעס!!! wikitext text/x-wiki זאלסט זיין ווי א '''לאמפ!''' ביי טאג זאלסט הענגען, ביי נאכט זאלסטו ברענען. <small>בן אהרון פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 53309368558719bb988b8bbe94fa2aea9e6c2af5 באַניצער:Fulmin 2 73 394 73 2009-04-08T20:38:12Z 85.250.241.188 0 נייער בלאט: שרײַבט עפּעס!!! wikitext text/x-wiki שרײַבט עפּעס!!! 53309368558719bb988b8bbe94fa2aea9e6c2af5 פורים 0 41 41 2009-04-27T18:30:49Z 89.139.56.45 0 wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 16ea5aaa476b07c3ed7ac42dc125d57bafadffb0 ציבל 0 14 238 237 2009-04-27T18:30:49Z 89.139.56.45 0 wikitext text/x-wiki א ציבלע איז א גרויס ייד. דער ציבלעך אריין פון דער יידישע פירעטן ווס קימן אונד ארויס ארץ ישראל מיט דערן קאפן אין דרערד, ווס מאכסטן- זאָלסט וואַקסן ווי אַ ציבעלע – מיטן קאָפן אין דרעד! 16ea5aaa476b07c3ed7ac42dc125d57bafadffb0 באַניצער:I make userpages 2 146 146 2009-07-03T07:15:55Z imported>QATestsBot 0 create default blog list page wikitext text/x-wiki עליי, גם עוד שנה לא יהיה פה כלום e62349d9c1d8f87f8a06dff3bb59f187c4c751a5 Blog:Recent posts 0 74 395 74 2009-07-03T07:15:55Z imported>QATestsBot 0 create default blog list page wikitext text/x-wiki <bloglist summary="true" timestamp="true" count=50> <type>plain</type> <order>date</order> </bloglist> e62349d9c1d8f87f8a06dff3bb59f187c4c751a5 באַניצער:Xperelkax 2 75 396 75 2009-08-18T20:42:48Z imported>Xperelkax 0 נייער בלאט: gggr wikitext text/x-wiki gggr d599350a9306998fcfce22bc9e2b2cfbad4e83e3 באַניצער:Manticore 2 65 65 2009-10-24T19:03:53Z imported>Pippo 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'Hi, I'm half-admin on [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna Nonsensopedia]. And usually you can find me [http://nonsensopedia.wikia.com/wi…' wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) 5c5245a612122146f1f440b19d00e17a469de7b3 יום העצמאות 0 44 44 2010-03-13T14:57:44Z imported>RaymondAK-47 0 זה אמנם גרוע, אבל לפחות שזה לא יראה כל כך גרוע... wikitext text/x-wiki א פרומער [[ייד]] פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן? ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל ווי עס וואלט גארנישט געשען. [[קאטעגאריע:וויצן]] db0934f6caec155b52700b2371e18ce357d74fe3 319 44 2010-03-13T14:59:38Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki '''הלכות יום האצמעות'''... הל' יום העצמאות מהדורה בתרא בעזה"י א. מצוות הנפת הדגל, מצווה חביבה ואהובה היא על ישראל, וראוי להתאמץ בה עד מאוד, שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ב. נהגו רוב ישראל, לתלות דגל כחול לבן, על בתיהם, שלוש אמות מצד פתחי המרפסות, לפרסם כינון מלכות ישראל בא"י. יש שנוהגים לקבוע את עץ הדגל בברזל ודיבלים, ויש שנוהגים לתלות הדגל באטבים על חוטי המרפסת, ואחד המרבה ואחד הממעיט, ובלבד שיכוון ליבו לאביו שבשמים ולראש ממשלתו שבארץ. ג. המניף בתוך ביתו לא יצא ידי חובה, ויש לו לשוב ולהניף מחדש מחוץ לביתו, שהרי כל ענינו של דגל להתנופף בחוץ על נס, כנאמר "על נס להתנוסס". ד. נשים חייבות להניף, שאף על פי שדרכו של איש לכבוש, ואין דרכה של אשה לכבוש, אף הן היו באותו הנס. ה. חסידים ראשונים נהגו לתלות הדגל מערב ראש חודש, ואנשי מעשה מערב יום הזיכרון לחללי צה"ל, ויש להקל לכל הציבור, להניף את הדגל בו ביום, וזמנו עד יום ירושלים, וכל המשהה את הדגל לאחר מכן עובר על בל תוסיף. ו. מעשה באשה כשרה אחת ב"קרית משה" שתלתה דגל בו ביום, ועף ברוח, ולאחר שעיינתי רבות, נוטה דעתי לומר שיצאה ידי חובת ההנפה, ואינה צריכה לחזור ולשנות. ז. שיעור הדגל לכל הפחות, אמה על שתי אמות, מטעם פירסומא ניסא והמהדרים נהגו לתלות דגל שגודלו שתי אמות על ארבע אמות, ומעשה באחד מגדולי הדור, שתלה דגל שגודלו כחצי מרפסת, ושיבחוהו חכמים. ח. צבע הפסים והמגן דוד בין תכלת לכרתי, ואם צבעם בצבע אחר הדגל פסול, ויש לגונזו. אמנם רוחב הפסים והמגן דוד בדגל שיעורם כ20 סנטימטרים. דגל ארוך שתולים על הבנינים, אעפ"י שאין לו מגן דוד - כשר, מכיוון שניכר בו שנעשה לשם מצוות דגל, הרי הוא בכלל דגלי ישראל הכשרים. ט. יוצאים ידי חובה בדגל פלסטיק, והמהדרין בדגל בד צבוע, והמהדרין מן המהדרין בדגל בד רקום. י. ועכשיו רווח המנהג, לתלות דגלון על המכונית, ומנהג ישראל דין הוא, ואין לפרוש מהציבור ויש לתלות בחלון ימין שכל פניות שאתה פונה יהיו לימין. אמנם, יש להסתפק האם גם אוטובוסים ומוניות חייבות בדגל, והמחמיר להניף דגל ישראל באוטובוס תבוא עליו הברכה, ובלבד שלא יריב עם הנהג, ולא ירבה מחלוקות בישראל. ומעשה בחסיד אחד שקנה מכונית ביותר מחומש, להניף עליה דגל ישראל, והעני. יא. מי שיש לו שתי מכוניות, רבו התנאים ויש לו לעשות שאלת חכם, באיזה ראוי לתלות את הדגל. על אופניים או אופנוע, אין להניף דגלון, מפני שאינם ראויים לישיבת קבע. יב. בעניין דגל שאול, כבר פסקו שיוצאים ידי חובה, שנאמר "ואנחנו בשם אלוקינו נדגול", ואעפ"כ יש לכל בן ישראל להחמיר ולקנות דגל משלו בעשרה שקלים, לקיים את הפסוק "איש על דגלו". יג. בדין דגל שנעשה ע"י נוכריים, נהגו להקל ובלבד שיעמוד אצלו ישראל, בזמן רקימת המגן דוד. דגל עם מגן דוד של חמש צלעות, מנהג עובדי כוכבים ומזלות הוא, ויש לשורפו. יד. נשים צדקניות נהגו לתפור שמלות מדגל ישראל, לקיים מה שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ויש למחות בהם, ומכל שכן שאין לתפור בגד-ים מדגל ישראל, מפני ביזוי המצווה. ברם, נהגו לכסות את ארונות הרוגי המלכות בדגל ישראל, ויש למנהג זה שורשים עמוקים בספרים הקדושים. טו. יש שנוהגים לתלות דגל עמא-ריקא לצד דגל ישראל ומנהג שטות הוא. ברם, בעניין תליית דגלי עכו"ם על מבני ציבור, יש להקל משום דרכי שלום. טז. נהגו לתלות תמונות ראשי המדינה וסמל המדינה ודגלונים קטנים במרפסות, וכל המרבה הרי זה משובח, וכן נהגו גבאי בתי הכנסיות לתלות שרשרות נייר, ובהם תמונות הדגל וסמל המדינה, בליל התקדש חג. ומנהגים אלו יש לו שורשים עמוקים בקבלה, כידוע ליודעי ח"ן. יז. דגל שנפל יש להרימו ולנשקו מפני קדושת המצווה. דגל שהתבלה יש לגונזו, ודבר פשוט הוא שאין לעשות עימו כל תשמיש בזוי, מפני כבוד המדינה. ואלו המבזים את הדגל, הרי זו דרך מינות וכל אלו המפרישים עצמם מן הציבור, אפילו הם כמשה וכשמואל, לא יראו בנחמת הציבור. וכל הרואה עובדי כוכבים ומזלות רשעים שורפים דגל ישראל, יש לו להוריד פלגי דמעות על חילול ד' ולקרוע בבגדו, ויאמר "שפוך חמתך על הגויים אשר לא ידעוך, כי אכל את יעקב ואת נוהו השמו". יח. מי ששהה בחו"ל בשהיית ארעי יש לו להניף את הדגל במקומו, ובלבד שלא יתגרה בגויים. אמנם, אלה היורדים להשתקע, שדרים בגלות המרה בדירת קבע, אין להם להניף הדגל, מכיוון שפרשו מהציבור שוב אין עליהם חובת הנפה, עד שיעשו תשובה ויקבלו עליהם עול מלכות ישראל. ברם, אחרי שעיינתי רבות בדבר חשבתי שמא אוחזים הם בתשובת המשקל, כלפי אלו המכונים חרדים היושבים בארץ הקודש ואינם מניפים, ואילו הם נמצאים בגלות ומניפים, ויבואו אלו ויכפרו על אלו, וד' יעשה הטוב בעיניו. הלכות נפנוף המנגל ובו כ"ג סעיפים א. נהגו ישראל לצלות בשרים על האש, ביום העצמאות והוא הנקרא מנגל בפי העם. הגה: ויראה לקנות בשר בהמה, ואם אין לו יקנה בשר עוף. ונהגו להציג בפתחי המרכולים והסופרמרקטים מערב ראש חודש, פחמים, דגלונים ושאר כלים למצות החג, והרי הם בכלל מזכי הרבים. ב. אין לבשל או לאפות, לא בתנור ולא בסיר, ומכל שכן לא במיקרוגל, ומי שלא צלה על גבי גחלים, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצות המנגל לקורבן הפסח שעליו נאמר: "אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ". ג. נהגו למנות אדם חשוב לעמוד אצל המנגל ולנופף, והוא הנקרא "מנופף", לקיים את מה שנאמר בהפטרת היום "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו". ד. כל הבא בצבא ישראל ראוי לבוא בקהל המנפנפים, כנאמר: "דגל מחנה יהודה לצבאותם", והוקשה מצוות מנגל למצוות דגל. לכתחילה ראוי למנות אדם שבא בקשרי המלחמה, ובדיעבד אפשר למנות אפילו טוראי ובלבד שעושה מילואים דבר שנה בשנה. בעניין נוכריים, כל ששירת בצה"ל ראוי לנופף, ואין להסתפק. ה. נשים ששרתו בצבא הקודש רשאיות לנפנף, שאף הן היו באותו הנס, ובלבד שינפנפו בצניעות כיאה לבנות ישראל כשרות. ובנות שירות לאומי, כבר הוקבע ע"י גדולי הדור, שדינן כשירות צבאי לכל עניין, וכל המפקפק הרי הוא מהמקצצים בנטיעות, שמעיז פניו כנגד גדולי הדור. ו. מצווה מן המובחר לעשות מנגל בגולן ובירושלים שנאמר: "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו הר בת ציון גבעת ירושלים". ז. נהגו ישראל לנפנפף בקרטונים ובפלסטיקים, ומנהג בישראל דין הוא ואין לשנות. אמרה לי צדקת אחת שראתה גבר מנפנף במטריה והסתפקתי בדבר, ולעניות דעתי בדיעבד יצא, אבל אין לעשות כן לכתחילה. ח. בעניין מאוורר חשמלי ומייבש שיער הנקרא "פן", ראיתי בכמה קהילות שמדליקים מאוורר חשמלי למול המנגל, ולא יפה הם עושים שנאמר "ינופף בידו". אמנם אם המאוורר קטן ומחזיקו בידו, ראיתי בשו"ת "לב האלון" שנוטה להתיר, וכש"כ מייבש שיער ידני. ט. המנפנף אל ינופף פחות מ20 נפנופים ולא יותר מחמש מאות, בגלל ספק פיקוח נפש. ועל אלו הנוהגים להחמיר היכן שיש להקל כבר נאמר בנביא: " למה לי רוב נפנופיכם, יאמר ד'". י. החכם עיניו בראשו, וישים משקה קל אצל המנופף, לבל יתייבש בשמש ובחום המנגל, משום "ונשמרתם מאוד לנפשותיכם", ועל אלו שלא עושים כן נאמר, "והנה בא היום בוער כתנור". יא. בזמן הנפנוף נהגו יראי ד' לומר: "לשם מנגל מצווה", ומנהג יפה הוא. יב. יש לעמוד בזמן הנפנוף, שנאמר "לעמוד ינופף ידו". ובדיעבד היושב בזמן נפנוף יצא ידי חובה. יג. בזמן הנפנוף יש לנגן בכלי שיר וזמר, והמהדרין יתופפו בדרבוקה, לקיים את מה שנאמר: "וּבְיוֹם שִׂמְחַתְכֶם וּבְמוֹעֲדֵיכֶם וּבְרָאשֵׁי חָדְשֵׁכֶם וּתְקַעְתֶּם בַּחֲצֹצְרֹת עַל עֹלֹתֵיכֶם וְעַל זִבְחֵי שַׁלְמֵיכם" ומי שאין לו כלי נגינה, יצא בשעת הדחק, בשירי עבריים שנהגו הציבור לשיר, ואין להקל. וראיתי כאלו שמדליקים הרדיו, ומשמיעים משם שירים, ולא יפה הם עושים. יד. במנגל חשמלי רבו הספקות, ועיין בספר "נפנופי מצווה" להרב המופלג בחכמה מורנו הרב י. ראוזענבערג, שנוטה לאסור מנגל חשמלי מפני שאינו מעלה עשן, ואינו עושה פחמים, ולהלכה נראה לי לאסור, גם מטעם שאינו אש אמיתית. טו. פחמים ונפנפנים שעשה בהם מנגל, צריך לנהוג בהם כבוד, ואל יזרקם לאשפה. ונהגו אנשי מעשה, להדליק בהם מדורת ל"ג בעומר ובלבד שהנפנף אינו עשוי פלסטיק, שאז ריחו רע לבריות ורע לעולם. טז. מי שעשה מנגל משניצל תירס, טופו ושאר ירקות, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצוות מנגל למצוות קורבן פסח. ועוד שנאמר "והיית אך שמח", ואין שמחה אלא בבשר ויין. הגה: ונהגו קהילות הטבעונים והצמחונים לעשות מנגל מטופו, לקיים מה שנאמר "מה טובו אהלך יעקב", אל תקרי טובו אלא טופו. והנח להם לישראל, ובלבד שישרו את הטופו במים מבעוד יום. יז. יש לעשות מנגל תחת כיפת השמים, בגנים, בשמורות, בפארקים הציבוריים, ובכל במקום שנהגו קהל ישראל להתאסף בחבורה גדולה. ומי שעשה מנגל בדירתו כאילו לא עשהו ולא עוד, אלא שמוסיף חטא על פשע, ומזיק את השכנים בעשן, ועושה את ישראל טרודים ובעלי טרוניות בחג, ועליו נאמר "ויקטרו באהליהם, ויוציאו דיבת הארץ רעה". יח. כל מי שלא יצא ידי חובת מנגל ביום העצמאות, יתגבר כארי, ואל יבוש מפני המלעיגים, ויעשהו ב"יום עצמאות קטן", הוא יום ירושלים ויכוון לצאת ידי חובתו. יט. נהגו לשיר את שיר המעלות במנגינת המנון התקוה ואין לשנות. כ. ידועה המח' בשבת כ"א האם הדלקה עושה מצוה או הנפה עושה מצוה. ואע"פ דפסקינן דהדלקה עושה מצוה "כבתה אין זקוק לה" אפ"ה נהגו ישראל להדליק ולנופף עד שיכלה הבשר. ומצאו סמך ממה שנאמר: "ואִשַם לא תכבה והיו דראון לכל בשר". והנח להם לישראל שאם לא נביאים הם בני נביאים הם. כא. מנהג חשוב לאכול לחם עם הבשר לקיים מה שנאמר : "נותן לחם לכל בשר". כב. פסקו רוב האחרונים שמי שאינו אוכל המבורגר הוי בגדר "מחוסר קציצה" ונבילה טובה הימנו. כג. אותם הנוהגים לקנות בשר מוכן טעות הוא בידם. ויש לחשוש ל"תעשה ולא מן העשוי". ואי אפשר לדעת אם נעשה הדבר לשם מצוה. הלכות כלליות ליום העצמאות ובו י"ב סעיפים א. בענין שנהגו בני ובנות ישראל להכות בפטישי פלסטיק על קדקודי הבריות, אמר כבר הנביא ישעיה: "אִישׁ אֶת רֵעֵהוּ יַעְזֹרוּ וּלְאָחִיו יֹאמַר חֲזָק, וַיְחַזֵּק חָרָשׁ אֶת צֹרֵף מַחֲלִיק פַּטִּיש אֶת הוֹלֶם." וכן כל דבר שמוסיף אחוה ורעות בישראל, רוח חכמים נוחה הימנו, ובלבד שלא יכו מכה, שיש בה ספק פיקוח נפש. ב. ברם, בעניין תרסיס שלג, אף שנאמר "וּמִשֶּׁלֶג אַלְבִּין", יש לאסור באיסור חמור, וכבר צווחתי על דא, שאין לעבור על דברי המלכות שאוסרת ומחרימה תרסיס מסוכן זה, וכן שאין לעשות את ישראל מלוכלכים בחג, ועוד שמרבים מדון וריב בעיצומו של החג הקדוש הזה, ועל אנשים חטאים אלו קרא החכם מכל אדם את הפסוק: "כַּשֶּׁלֶג בַּקַּיִץ וְכַמָּטָר בַּקָּצִיר כֵּן לֹא נָאוֶה לִכְסִיל כָּבוֹד" ג. מיד לאחר תפילת ערבית של חג, נהגו אנשי מעשה שבירושלים תובב"א, למהר ולעלות על הגגות, כנאמר "כִּי עָלִית כֻּלָּךְ לַגַּגּוֹת" בכדי לראות זיקוקין של הר הרצל, ואין מזרזים אלא למזורזים. והמהדרין נהגו לצהול בעת חזיון הזיקוקי די נור. וכל שלא ראה שמחת זיקוקי יום העצמאות, לא ראה שמחה מימיו. ד. נוהגים לאחר סעודת החג לצאת לרחובה של עיר ולשמוח עם העם בבמות לקיים מה שנאמר: "שְׂאִי סָבִיב עֵינַיִךְ וּרְאִי, כֻּלָּם נִקְבְּצוּ בָאוּ לָךְ", ואף שמביאים קוסמים וזמרים ומוצאים דמים רבים, נוחה רוח חכמים מהם שמשמחים את הבריות. והחסידים נוהגים לשוטט בעיר הבירה לקיים מה שנאמר: "סֹבּוּ צִיּוֹן וְהַקִּיפוּהָ סִפְרוּ מִגְדָּלֶיהָ: שִׁיתוּ לִבְּכֶם לְחֵילָה, פַּסְּגוּ אַרְמְנוֹתֶיהָ, לְמַעַן תְּסַפְּרוּ לְדוֹר אַחֲרוֹן." ה. בו ביום, יש לצאת ולראות במצעדים, במטסים, במשטים ובמפגנים של צבא המלך, ולבקר במחנותיהם באשר הם, ואין לחשוש מפני "כוחי ועוצם ידי", שסברא זו דחויה היא, ולהפך, כל המרבה לראות הרי זה משובח, שנאמר: "וַיַּרְא יִשְׂרָאֵל אֶת הַיָּד הַגְּדֹלָה אֲשֶׁר עשה ד'." ולא עוד אלא שמערכות ישראל קרויים מערכות ד' שנאמר: "כי חרף מערכות אלקים חיים". וכל הרואה במערכות ישראל, מובטח לו שיקראו לו למילואים דבר שנה בשנה. ו. נהגו ותיקין ואנשי מעשה להשכים בבוקרו של יום, ולצאת בחבורות של בחורים ובתולות שהגיעו לפרקם, לשוח בשדות, בכרמים, בערוצים ובואדיות של ארצנו הקדושה, לקיים מה שנאמר: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ". ומנהג יפה הוא, שאוחזין במעשה האבות כנאמר: "וַיֵּצֵא יִצְחָק לָשׂוּחַ בַּשָּׂדֶה". ואף שכמה מגדולי ישראל אין דעתם נוחה מתערובות של בחורים ובתולות ביחד, ואף שאין ממנהגי להכניס ראשי בין הרים גדולים, אני הדל אומר להקל היכן שיש צורך גדול, והנח להם לישראל שאם אינם נביאים הם בני נביאים הם. ז. אחד הנוסע ברכב ואחד ההולך ברגל יצא ידי חובת המצוה כנאמר: "וַיִּסַּע אַבְרָם הָלוֹךְ וְנָסוֹעַ הַנֶּגְבָּה." ואין הליכה אלא ברגל ואין נסיעה אלא ברכב. ויש לטייל במרחבי כל ארצנו הקדושה כפי שציוה ד' את אברהם אבינו: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ לְאָרְכָּהּ וּלְרָחְבָּהּ." וכל המקיים מצוה זו כהלכתה, מובטח לו שבזכות המצוה הגדולה, שיזכה להכיר את ארץ ישראל, בחוריה ובתולותיה, ויזכה לבית נאמן, אמן כן יהי רצון. ח. ועתה נהגו מקצת אנשים סכלים מאחב"י לעשות מחלוקות עם הציבור, ולהתאבל על כינון המדינה, ויוצאים בלבוש שחורים שק ואפר לרשות הרבים, בעיצומו של היום הקדוש הזה, ובודאי מנהג השוטים הוא. ועליהם קראתי את הפסוק "חָשַׁךְ מִשְּׁחוֹר תָּאֳרָם, לֹא נִכְּרוּ בַּחוּצוֹת". בתחילה סברתי שמא אינם מהעם היהודי כלל, והם צאצאי הערב רב שעלו ממצרים, ולאחר שעיינתי רבות בדבר, סובר אני שהם בני בניהם של אלו שפרשו מהציבור ולא ראו בצרתו, ועל כן אינם יכולים לראות בנחמת הציבור. ואני אומר שהם כתינוקות שנישבו בן הגויים, שמחזיקים מעשה אבותיהם בידם, שיש לקרבם לדת האמת בעבותות של אהבה, לבקש רחמי שמים עליהם, ולעשות שלום בינם לבין אביהם שבשמים ואחיהם שבארץ, בנועם, במתק שפתיים ובדברים רכים המשברים גרם. וכל המציל נפש אחת מישראל, כאילו הציל עולם ומלואו, ועליו נאמר: "וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים". ט. בשנת היובל נהגו לעשות שני ימים טובים של יום העצמאות. אחד כנגד זכור והשני כנגד שמור. ואם יצא יום שני של יום העצמאות ביום ששי, הרי הוא יום עצמאות משולש, ומקצת דיני יום העצמאות נוהגים בשבת, כמו שראיתי לצדקת אחת שהדליקה נרות שבת בצבעי תכלת ולבן ויפה עשתה, וכל הרוצה להוסיף בדברים אלו - הרשות בידו. י. דבר פשוט הוא שאין לעשות מלאכה ביום העצמאות, וכל העושה מלאכה הרי הוא בכלל "המבזה את המועדות" ואינו רואה סימן ברכה בעמלו. ברם, ביום עצמאות שחל בערב שבת, יש להקל לבעלי החנויות לפתוח חנותם, בכדי שיוכלו אחינו בני ישראל, לקנות כל צרכי שבת ולקיים ו"קראת לשבת עונג". יא. נהגו כל אלו שיש בהם ריח של תורה, לעלות לרגל ביום העצמאות לראש המדינה, ואל השרים היושבים ראשונה במלכות, ואל שרי הצבא. ויש לעם ללמוד ממנהגיהם הטובים וללכת בדרכם. וכל הזוכה לראות פני ראש הממשלה עין בעין ולדבר איתו פנים בפנים, מעלה עליו הכתוב כאלו ראה פני שכינה, ומובטח לו שניצול ממרעין בישין ומדינים קשים בכל אותה שנה, ולא זו בלבד, אלא שזוכה לדברים הרבה, ועליו אמר ישעיה הנביא בנביאותו: "מֶלֶךְ בְּיָפְיוֹ תֶּחֱזֶינָה עֵינֶיךָ". יב. נהגו ישראל לקיים חידון תנ"ך עולמי ביום העצמאות, לתינוקות של בית רבן שהגדילו, ולחלק להם פרסים ומתנות כדברי הרמב"ם, ומנהג החכמים הוא, שמרבים, מגדילים ומאדירים תורה בישראל, וכל הרואה את החידון לפחות שלוש פעמים בחייו, ואפילו בטעלעביזיא רחמנא ליצלן, ד' ישמרנו, מובטח לו שהוא מנוחלי עולם הבא. וכן נהגה המלכות לחלק פרסים בטקס רב רושם בתיאטראות ירושלים, לעוסקים עם הציבור באמונה, ואף על פי שנאמר שהקב"ה ישלם שכרם ולא בשר ודם, מלכות ישראל שאני, שכן נאמר בשלמה "וישב שלמה על כסא ד'". '''סדר ההגדה ליום העצמאות''' ! חובה לקרוא ! סדר הקערה יניח במרכז 3 פיתות, ויסדר מסביבן חומוס, טחינה, חצילים ומטבוחה. מקדשים על כוס קולה דיאט מה נשתנה? מה נשתנה החג הזה מכל החגים? שבכל החגים אין אנו מנפנפין אפילו פעם אחת, החג הזה, החג הזה – שתי פעמים! שבכל החגים אנו אוכלים חמץ או מצה, החג הזה, החג הזה – פיתה ולאפה! הא-לחמ-ניא הלחמניה שאכלו אבותינו היא כלום לעומת הפיתה שאנו אוכלים ביום העצמאות. ובמוצאי חג הפסח כולנו באבולעפיה. ולשנה הבאה בירושלים, במאפיית אנג'ל. כנגד ארבעה בנים דיברה תורה: חכם - זהו הלפלף שמשתתף בחידון התנ"ך, וכן זה הנשאר בבית ורואה טלוויזיה כל היום (והמהדרין מסתכלין רק ב"הלהקה" וב"חסמב"ה") רשע – זהו השואל "מה הנקניקיות החריפות האלו לכם?" לכם ולא לו. ואף אתה הקהה את שיניו ותן לו סטייק חרוך ושרוף. (לו היה שם, לא היה נגעל). ושאינו יודע לטעום – את פתח לו והכנס לו את השיפוד ישר לפה. (במקצת קהילות מוסיפים: שאינו יודע לשאול – זהו חמיצר, אשר בכל יום עצמאות משגע את כל המדינה בשאלותיו, חידוניו ומטמוניו). ותם – זהו הישראלי הממוצע, עם הגורמט והשרשר, אשר עושה מנגל בפארקים ובאיי תנועה, במכנסיים מופשלות קימעא, עד שרואין לו את קצה החריץ של התחת. אלו עשר המכות שנביא למי שיתפוס לנו את המקום של המנגל, ואלו הן: כאפה, צ'אפחה, ראסיה, נוגרה, בומבה, לאטמה, בעיטה, גינגה, שטוזה, אגרוף למוח. ורבי יהודה היה נותן בהם סימנים כחולים. כל שלא עשה שלושה דברים אלו ביום העצמאות, לא יצא ידי חובתו. ואלו הם: מנגל, צפיה בחידון התנ"ך ותליית דגל על חלון המכונית. דיינו אילו יצאנו מהבית ולא היינו נוסעים למנגל – דיינו אילו היינו נוסעים למנגל ולא היינו נתקעים בפקק – דיינו אילו היינו נתקעים בפקק ולא היינו רעבים – דיינו אילו היינו רעבים ולא היה לנו בשר בצידנית – דיינו אילו היה לנו בשר בצידנית ולא היינו שמים אותו בפיתה – דיינו אילו היינו שמים אותו בפיתה ולא מורחים אותה קודם בחומוס – דיינו על אחת כמה וכמה, שהיה לנו גם טחינה, וסלט חצילים, וצ'יפס, וחמוצים, ועוד כמה סוגים של קבב והמבורגר – שעלינו להודות, ולהלל, לשבח ולפאר את היום בו יצאנו משיעבוד לשיפוד, ומהרס לכרס, על כל אותן אלף אלפי הקלוריות שנוספו לאבותינו ולנו. וינפנף בקרטון מעל לגחלים ביד חזקה ובזרוע נטויה בזווית 90 מעלות. ובמקצת קהילות מוסיפים: על (פיתה) אחת כמה וכמה, סוגים של שיפודים. וכל המרבה הרי זה משובח... והיא שעמדה ותיבלה את הבשר בכל מיני תבלינים, ועשתה אותו מה זה טעים. שלא אחד בלבד עמד ליד המנגל לכלותו, אלא שכולם באים ורוצים עוד. צא ולמד ובקהילות אחינו בוחרי ש"ס גורסין: תצא בחוץ! מנגל זה שאנו אוכלים, על שום מה? על שום קורבן יום העצמאות שהיינו מקריבין לו בית המקדש היה קיים, כדבר שנאמר: "עוד היום... ינופף ידו". כמה מעלות טובות לפחמים של המנגל? מינימום 230 מעלות צלזיוס, עד שהגחלים תהיינה לוחשות. דם ואש ותמרות עשן (ינקה היטב את הכבד, יניח מעל האש ויצלה עד שיעלו תמרות עשן) מעשה ברבי פולי הגששי, ורבי שייקה הלוי, ורבי גברי הבנאי, שהיו מסובין בבית החייל ומספרין במערכונים כל אותו הלילה, עד שבא פשנל ואמר להם: רבותינו, גבעת חלפון עדיין לא עונה. אמר רבי אורי זוהר: הרי אני כבן שבעים שנה ועדיין לא זכיתי שישודר הסרט "מציצים" בפריים טיים, בליל יום העצמאות. (מחכים מעט עד שייפסקו הזיקוקין ואוכלין את השיפוד בהסבה) שפוך חמתך כל אחד מהמסובים נוטל בקבוק קולה ושופך על חמותו. כי לו נאה, קילו בשר עגל קילו פרגיות 2 קילו שישליק חצי קילו סלטים חד גדיא דזבין אבא בתרי זוזי ובא הבן, ושחט את הגדיא, והדליק את המנגל, וצלה על האש, והכניס לפיתה, והוסיף סלטים, ואכל בתאבון גדול שיספיק לו עד יום העצמאות הבא! אחד מי יודע? שבעה סוגי סלט ששה שיפודים חמישה קבבים ארבע פיתות שלושה סטייק עין שתי כנפיים אחד מנגלינו, מנגלינו מנגלינו, מנגלינו שמריחים בכל הארץ! f5248ce7caef204dccef4ba590d518876c107afa קיבוצניק 0 10 229 228 2010-03-13T14:57:44Z imported>RaymondAK-47 0 זה אמנם גרוע, אבל לפחות שזה לא יראה כל כך גרוע... wikitext text/x-wiki אה קיבוצניק איז געפארן מיט אה פריינד, קיין פראנקרייך אין דער אוונט איז ער געגאנגען כאפן אה גלעזל אין אה באר. ס'איז צו עם צוגעגאנגען אה פראסטאקע און פרובירט עם זאגן עפעס וואס, ווען זי האט פארשטאנען אז ער רעדט נישט פראנצויזיש האט זי געצייכנט אויף אה בעט און עם געוויזן. פרעגט דער קיבוצניק זיין פריינד, וי האט זי געווסט אז איך בין אה סטאלער ? [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] db0934f6caec155b52700b2371e18ce357d74fe3 מוסטער:שלום עליכם 10 24 24 2010-03-13T14:58:06Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרקיטלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 9a5410f8bad494e6eb8f95f8b1a9ed9d9ba4f887 לאמפ 0 15 241 240 2010-03-13T14:58:06Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זאלסט זיין ווי א '''לאמפ!''' ביי טאג זאלסט הענגען, ביי נאכט זאלסטו ברענען. <small>בן אהרון פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 9a5410f8bad494e6eb8f95f8b1a9ed9d9ba4f887 די ערשטע נאכט 0 38 38 2010-03-13T14:58:23Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki [[ייד]] א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] f9ce2558ff7656ad3e053d42e4992a79af9bb271 295 38 2010-03-13T15:00:40Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". 992a36066f6645fc61efd3e579b218689dc9f957 פרום 0 31 277 276 2010-03-13T14:58:23Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * ד יונגאטשעס דארפען אהנשמירען די האר אויפ'ן פנים מיט ציקער וואסער אדער עפל זשוס מיט לעמאן זשוס, * נאך אלעם ווינטשען מיר אינטערנעט איינוואינער די אהנגעשטעקטע ביטע שטעק אונדז נישט אהן, דורכ'ן ארויסבליקען פון פלעסטיק גלעזער ואס האט אויף איין זייט סקאטש טעיפ, און די אנדערע זייט א פין, די ווואס ווערען געטשעפעט פון די אויבענדערמאנטע ווערטער דארפען אהנביידינגט גיין נאכטשעקען צו ס'וואקסט נישט אין איהם די קרענק f9ce2558ff7656ad3e053d42e4992a79af9bb271 31 2010-03-13T15:00:12Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 83e4f423acf22795381dd25d00abb6ee3db0a168 צאן 0 13 13 2010-03-13T14:58:54Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} [[es:]] [[ar:]] [[ca:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[fr:]] [[it:]] [[la:]] [[pl:]] [[ru:]] [[zh:]] [[cs:]] [[et:]] [[ko:]] [[lt:]] [[ro:]] [[th:]] [[vi:]] <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 87d716e5876e973d4dcbc77d39d92ceea4afceff וויאזוי האט משה רבינו געהייסן אויף די לעצטע נאמען? 0 37 292 291 2010-03-13T14:58:54Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... 87d716e5876e973d4dcbc77d39d92ceea4afceff טעקע רעדן:Keincyclopedia Logo.JPG 7 20 20 2010-03-13T14:59:38Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ f5248ce7caef204dccef4ba590d518876c107afa מילתא דבדיחותא 0 51 333 332 2010-03-13T15:00:12Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki מילתא דבדיחותא געווען אמאל א מלמד וואס האט געזעהן ווי זיין תלמיד מוטשעט זיך עפעס ארום מיט זיין נאניע (נאז!), דער מלמד נישט וועלענדיג אים פארשעמן אבער פארט געקענט באשטיין אז דאס זאל זיך זאפארט אויפהערן און קומען צו א פולשטענדיגע אפשטעלעניש, האט זיך אנגערופען ווי פאלגענד, בערעל, דו כאפסט אן א גוטע נקודה, איך האלט אבער אז דו קענסט גיין טיפער... --------------- כ'האב געהערט פון א קלוגער איד, אז יעדעס מאל ווען ער פארט אויף א פליגער, נעמט ער מיט א באמבע מיט זיך, ווייל די סטאטיסטיק ווייזט אז עס איז נאך קיינמאל נישט געווען צוויי באמבעס אויף איין פליגער... ------------- א מאנס פערזאון איז: אויב זיין פרוי זאל איהם זאגן: נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, וועט ער איר לאזן. די פרוי: ווען זי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער וועט איר לאזן, וועט זי ווערן באליידיגט און אנפאנגן בלאזן. דער מאן: ווען די פרוי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוען אליין און ער לאזט איר, און זי הייבט אן צו בלאזן, וועט ער איר פרעגן וואס איז יעצט? פארוואס ביסטו באליידיגט? די פרוי: ווען זי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער לאזט איר, און זי הייבט אן בלאזן, און ער פרעגט איר וואס איז יעצט? וועט זי ענפערן אויב דו ווייסט נישט איז נישט, איך גיי דיר יעצט נישט זאגן, דער מאן: ווען די פרוי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער לאזט איר, און זי הייבט אן צו בלאזן, און ער פרעגט איר וואס איז יעצט? פארוואס ביסטו באליידיגט? און זי ענפערט אויב דו ווייסט נישט איז נישט, איך גיי דיר יעצט נישט זאגן, וועט ער פרעגן: אז דו גייסט מיר נישט זאגען, פון וואו זאל איך וויסן וואס דא איז געשען? וואס דא גייט פאר? די פרוי: אויב זי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער לאזט איר, און זי הייבט אן צו בלאזן, און ער פרעגט איר וואס איז יעצט? און זי ענפערט אויב דו ווייסט נישט איז נישט, איך גיי דיר יעצט נישט זאגן, און ער פרעגט אז דו גייסט מיר נישט זאגען, פון וואו זאל איך וויסען וואס דא איז געשען? וואס דא גייט פאר? וועט זי זאגען: OK מ'קען רעדן דערוועגן, איך גיי דיר זאגן. דער מאן: ווען די פרוי זאגט נעווער מיינד איך וועל עס טוהן אליין, און ער לאזט איר, און זי הייבט אן צו בלאזן, און ער פרעגט איר וואס איז יעצט? און זי ענפערט אויב דו ווייסט נישט איז נישט, איך גיי דיר יעצט נישט זאגן, און ער פרעגט אז דו גייסט מיר נישט זאגען, פון וואו זאל איך וויסען וואס דא איז געשען? וואס דא גייט פאר? וועט זי זאגען: OK מ'קען רעדן דערוועגן, איך גיי דיר זאגן, וועט ער זיך באלד אנרופן: איך יאג זיך געפערליך צום שיעור, און איך האלט נאך פאר מנחה... 83e4f423acf22795381dd25d00abb6ee3db0a168 רעדן:ערשטע זײַט 1 16 16 2010-03-13T15:01:19Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 73560e55c410cb59232d03d697c80336f6784701 244 16 2010-03-13T15:04:46Z imported>RaymondAK-47 0 [[רעדן:אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] איז אַריבער צו [[רעדן:ערשטע זײַט]] אַנטשטאָט א ווײַטערפֿירונג wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) a18db65cf37453327f7a75fc9091b965daca9e18 זונטאג 0 46 326 325 2010-03-13T15:01:19Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זונטאג - אויך מיר א טאג ווי איך גיי, הער איך כסדר זיך מתמרמר זיין אויף דעם זונטאג. ס'איז אזוי אנגענומען אז זונטאג איז א שווערע, יבש'דיגע, אנגעזעצטע, זויערע, פארקנייטשטע, צוקוועטשטע, באבאלאזענע טאג. דו איינציגסטע גוטע מליצה אויפ'ן זונטאג, האב איך היינט אונדערפרי געהערט פון א קלוגען איד, וזל"ק: "נאך א מזל ס'איז דא אזא טאג ווי זונטאג, ווען נישט וואלט דאך מאנטאג אויסגעקוקט ווי זונטאג" ודפח"ח נו, שטעלט אייך שוין פאר 'זונטאג ווען ס'רעגנט'! ווי האט יענער געזאגט "ס'איז א בחינה פון א מאנגאליאן ל"ע וואס כאפט א סטראוק ה"י " דער אייבירשטער זאל האלטן דו רעכטע האנט, פלעגט מיין באבע זאגן אזא טאג. איך ווייס נישט אין וועלכען דארף דו פארברענגסט דיין טאג, אבער באמיר איז דער הימל העכערן קאפ פיין קלאר און א שיינע זון שיינט אראפ פון דארטן, און מען זעהט שוין די אידן מיט די אידענעס קומען ארויס צוגיין צום מארק אייינקויפן אביסל פון די טישלעך וואס אלע פּויערן האבן צוזאמען געשלעפט די שאר ירקות פון זייער פארדזשאווערטע כאטקעס און קומען מאכן אפאר גראשן אויף די אידן'ס חשבון, אט הערט מען שוין פון דערווייטנס קומען צוגיין חיים חייקל דער וואסער טרעגער מיט די בלעכענע קאַנעס אויפן אקסעל, ווען הונטער זיך לאזט ער א אויסגעטרעטענעם וועג פון ביידע זייטן אנגעזייט מיט טראפן וואסער וואס טריפן געמיטלעך אראפ פון די צולעכערטע - שוין אמאל געזעהן בעסערע צייטן - קאַנעס , און באלד איז שוין חיים חייקל דא און ער מארשירט זיך אריבער דעם מארק פלאץ מיטן געבויגענעם רוקן באגריסענדיג יעדן מיט א ברייטן שמייכל -ווי צו זאגן איך גיי טאקע מיט א געבויגענעם רוקן אבער יעדער פון אייך דארף אנקומען צו מיר פארן ביסל צו באנעצן די ליפן און זיך אויפ-פרישן דאס פנים- און מארשירט אזוי מיט פארזיכערטע טריט צום פאראויסגעזעהנעם ציהל ווי ער גייט יעדן טאג אזא צייט, דאס איז דאך אונזער באליבטע קרעטשמע און זיך דערכאפן דאס הארץ מיט אביסל זעקסאוניינציגער, פון דער אנדערע זייט דערפל זעהט מען שוין ווי נחמן נטע קומט צופארן מיטן וואגן אנגעפילט מיט געהאקטע שטיקער האלץ גרייט אז אלע דארפס לייט זאלן זיך קענען אנגרייטן פארן קומענדיגן ווינטער וואס קלאפט שוין אט אט אויפן שוועל, אזוי פארענדיג אויפן וואגן ברומט ער זיך אונטער א תנועה'לע אויף ממקומך -איי טראכט ער (און דמיונ'ט ער) באזיך, ווען דער גבאי אין שניידער שוהל וואלט איהם נאר איינמאהל צוגעשיקט צום ברעטל און דער עולם וואלט געהערט זיין (דיקע אומאויסגעארבעטע) שטימע וואלט זיך דער עולם אזאנס באלעקט די פינגער אזש מען וואלט צוגאנגען פאר מתיקות אשאד נאר אז דער גבאי פארשטייט נישט צו זיין שטימע- אזוי פארט ער זיך געמיטלעך צום מארק ווען די רעדער גרידזשען און גרילצען אז מען קען מיינען אט אט פאלן זיי אראפ און לאזן דעם גאנצן וואגן מיט האלץ מיט נחמן נטע'ן אינאיינעם אוף דר'ערד ווי תשעה באב פארמיטאג, נאר ווי נחמן נטע זאגט כסדר אז דער וואגן וועט איהם נישט איבערלאזן נאכן באדינען אזוי ערליך א צירקע צוויי און צוואנציג יאהר, פון א יאהר נאך די שנה ראשונה ווען דאס ווייב פייגא האט איהם אנגעהויבן מוטשענען אז אט אט דארף מען שוין אנהייבן צו פיטערען נאך אפאר מיילעכלעך און מען דארף זיך דערלערנען אויף עפעס א שטיקל עסק צו מאכן אפאר גרייצער אין די זייט, דאן נאך עטליכע הפצרות און בעטערייען און אויך עטליכע רמזים פון זיין שווער ר' איציק דער מילכיגער זאל רוען אין לעכטיגן גן עדן, האט ער גענומען דאס בינטל אפגעשפארטע מטבעות פונעם באהעלטעניש און ארויסגעגאנגען צום מעקלער ר' תנחום זעהן צו ער ווייסט איינער וואס וויל פארקויפן א וואגן, טראכטענדיג אז אזוי ווי ממש די לעצטע איז דער אלטער מאָדכע יאסעל דער האלץ האקער זייער שוואך געווארן און ער קען שוין כמעט נישט ארויס פון שטוב דעריבער האט ער געטראכט אז דאס קען זיין א גוטער אנהייב פאך פאר איהם, און דוכרעדענדיג מיט זיין נאנטען ידיד חיים חייקל -דער שפעטערדיגער וואסער טרעגער און איצט נאך אויף קעסט ביי זיין שווער ר' מיכל דער לעדער סוחר- וואס האט צוגעשטימט און און איהם אויך צוגערעדט צו די האלץ האקעריי, און אזוי האט זיך אנגעהויבן זיין קאריערע אלץ דער אלעמען באקאנטער נחמן נטע דער האלץ האקער. אזוי ווי מען קען נישט אראפלייגן אויף איין פוס אלעס וואס קומט פאר ביי אונז אין דערפל ואינו דומה שמיעה לראיה און נאך דערצו אז איך וויל אויך נאך גיין יעצט אריינכאפן אביסל יי"ש אין קרעטשמע און דערנאך ארלעדיגן עטליכע געשעפטן, וועל איך מוזען לאזן יעדן איינעם זאל אליין ארויסקומען אויפן מארק און כאפן א בליק וואס דרייט זיך דא אלס ארום אינעם זונטאגדיגן טאג, על כל פנים זעה איך נישט עס זאל זיין היינט דער זונטאג אזוי פארזויערט און באבלאזן אומזינסט רעדסטו זיך אפ, נאר איך בין דיך דן לכף זכות אז דו ביזט נאכנישט אריינגעקומען היינט כאפן א גלעזל שנאפס דעריבער איז אלעס אזוי פארטריקענט און פארכמארעט, ממילא פויל דיך נישט און קום שוין אריין און מאך א לחיים אפשר אפילו א שטיקל טענצל דאן וועט שוין זיין אלעס ווי עס ברויך צו זיין. 73560e55c410cb59232d03d697c80336f6784701 בארד 0 6 6 2010-03-13T15:04:45Z imported>RaymondAK-47 0 [[אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] איז אַריבער צו [[ערשטע זײַט]] אַנטשטאָט א ווײַטערפֿירונג wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User talk:Rieke Hain]] {{שלום עליכם}} 00a8dd85a9da03f68e23555d0fc88a1f4ab95c09 Utdryer 0 4 211 210 2010-03-13T15:04:45Z imported>RaymondAK-47 0 [[אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] איז אַריבער צו [[ערשטע זײַט]] אַנטשטאָט א ווײַטערפֿירונג wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 0e8097b773e5a5d085d70b875a47c35e2b63d3dd אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי... 0 77 398 77 2010-03-13T15:04:45Z imported>RaymondAK-47 0 [[אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] איז אַריבער צו [[ערשטע זײַט]] אַנטשטאָט א ווײַטערפֿירונג wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[ערשטע זײַט]] 00a8dd85a9da03f68e23555d0fc88a1f4ab95c09 דזשיגאן אונד שוכמאכער 0 52 52 2010-03-13T15:04:46Z imported>RaymondAK-47 0 [[רעדן:אם מישהו נכנס לכאן שיגיד לי...]] איז אַריבער צו [[רעדן:ערשטע זײַט]] אַנטשטאָט א ווײַטערפֿירונג wikitext text/x-wiki אן ייד איז געקומען, פאר די מלחמה, קיין ווארשע. - פון וואנען שטאמט א ייד ? פרעגט אים א ווארשווער ייד. - פון פראנקרייך ענטפערט דער טוריסט. - איך קען נישט פראנקרייך, זאגט דער ווארשעווער. - און פון וואס פאר א שטאט זענט איר ? - פון פאריז, זאגט דער טוריסט. - איך קען נישט פאריז, זאגט דער ווארשעווער. - ווו ווייט איז פאריז פון ווארשע? - ארום דריי טויזנט קילאמעטער ענטפערט דער פאריזער. - דריי טויזנט קילאמעטער פון ווארשע ? ווונדערט זיך דער ווארשעווער. -איז דאס מסתמא א פארשטעקטער לאך... <small>pzpz112 פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] fb7f95fcbf31f51954134d94322bcce7a5d81660 הויפט זייט 0 55 351 350 2010-03-13T15:06:42Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 0e8097b773e5a5d085d70b875a47c35e2b63d3dd 352 351 2010-04-06T12:38:21Z imported>וואַנדאַל 0 cvfn wikitext text/x-wiki g Vtmjy dtrj mejawm bqw mbvaq 003a0601e0090a50de9785df96c7f5137bd25d14 353 352 2010-04-06T14:00:10Z imported>RaymondAK-47 0 זיי מבטל רי-ווערסיע 1614 פון [[Special:Contributions/וואַנדאַל|וואַנדאַל]] ([[User talk:וואַנדאַל|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 0e8097b773e5a5d085d70b875a47c35e2b63d3dd 354 353 2010-04-21T22:16:41Z 38.117.234.217 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן אפילו ער וויל נישט. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[אידיש אדער גואיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט נישט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט, ווייל אויב יא איז גארנישט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו ליינען9 און לאכן עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 1dc199f544f97802a2ddded9ea658fc06656e46e 355 354 2010-04-21T22:17:54Z 38.117.234.217 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן אפילו ער וויל נישט. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[אידיש אדער גואיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט נישט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט, ווייל אויב יא איז גארנישט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו ליינען9 און לאכן עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומע, קיינער מיינט טאקע קיינער, אבער יא איינער. מיר האפן אז דורכאיין די [[דריטע וועלט קריג]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי געען העלפן צו איינשלאפ, פארשטייט זיך אויב זיי וועלן ווילן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלען. קיין ארטיקלן. (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ b475235cf69e5e2908845e201e958a150b986008 Utdryer 0 4 212 211 2010-04-06T12:39:56Z imported>וואַנדאַל 0 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט ' huy vfyufrttttttttttt' wikitext text/x-wiki huy vfyufrttttttttttt c78903baedcaddd4471d23b4743891d5a7d11e4b 213 212 2010-04-06T12:40:20Z imported>וואַנדאַל 0 [[ערשטע זײַט]] אריבערגעפירט צו [[Utdryer]] wikitext text/x-wiki huy vfyufrttttttttttt c78903baedcaddd4471d23b4743891d5a7d11e4b באַניצער רעדן:Rieke Hain 3 3 3 2010-04-06T12:40:20Z imported>וואַנדאַל 0 [[ערשטע זײַט]] אריבערגעפירט צו [[Utdryer]] wikitext text/x-wiki Hiho Jiddisch this is the first real edit on this new wiki. I hope you'll enjoy it *g* Hm, it's really hard to type in some well ordered non-Yiddish content on an rtl wiki, fix my message please, if something went wrong. So, if you need any help, please just let me know on my central [[wikia:User talk:Rieke Hain|talk page]]. Greetings --[[User:Rieke Hain|rieke]] 07:52, 24 אָקטאָבער 2006 (UTC) ---- Hallo Jiddisch, i've noted the recent attempts to upload a logo for this site at Image:Keincyclopedia Logo.JPG and L.png. So I've uploaded it in a fitting 155px wide version to Image:Wiki.png. I hope this helped. You can always change the logo by uploading another PNG picture under the exact file name Image:Wiki.png All the best --[[User:Rieke Hain|rieke]] 22:59, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) :Thanks [[באַניצער:Jiddisch|Jiddisch]] 09:05, 21 מערץ 2009 (UTC) c78903baedcaddd4471d23b4743891d5a7d11e4b ערשטע זײַט 0 79 400 79 2010-04-06T12:40:20Z imported>וואַנדאַל 0 [[ערשטע זײַט]] אריבערגעפירט צו [[Utdryer]] wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[Utdryer]] 13487643d69c47006a687a67d3c24bbb7a1c6eed 401 400 2010-04-06T12:40:38Z imported>וואַנדאַל 0 wikitext text/x-wiki #gtreddtr] 370f53fc3f1621160c67727e8c4709ecce3b04e8 אהרן טייטלבוים 0 40 308 307 2010-04-16T15:40:25Z 38.117.192.13 0 wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א פלימעניק פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרונדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין יונגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך א איבערוויגנדער רוב פון סאטמארער חסידים אין וויליאמסבורג וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב זיין לאנגיאריגע רבנות היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעהן אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. befbac663ad7e8319fcdd3caed7ff63a8f20ca37 די ערשטע נאכט 0 38 296 295 2010-04-21T22:21:18Z 38.117.234.217 0 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט 'את אלקים ירא' wikitext text/x-wiki את אלקים ירא cf60b778ca9f15df2128ef2ec4a69ed3508addda 297 296 2010-04-23T14:01:18Z imported>RaymondAK-47 0 זיי מבטל רי-ווערסיע 1623 פון [[Special:Contributions/38.117.234.217|38.117.234.217]] ([[User talk:38.117.234.217|רעדן]]) wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". 992a36066f6645fc61efd3e579b218689dc9f957 298 297 2010-04-25T20:15:54Z 38.117.234.217 0 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט 'את אלקים ירא' wikitext text/x-wiki את אלקים ירא cf60b778ca9f15df2128ef2ec4a69ed3508addda ייד 0 11 11 2010-04-25T20:15:54Z 38.117.234.217 0 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט 'את אלקים ירא' wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים לעמוד הראשי}} '''[[ויקיפדיה:ניווט|עיינו בוויקיפדיה]]''': [[מיוחד:Allpages|כל הערכים]] | [[פורטל:פורטלים|כל הפורטלים]] | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|כל הקטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''קהילה:''' [[ויקיפדיה:מזנון|המזנון]] - [[ויקיפדיה:דלפק ייעוץ|דלפק הייעוץ]] - [[ויקיפדיה:הכה את המומחה|הכה את המומחה]] - [[ויקיפדיה:פרלמנט|הפרלמנט]] - [[ויקיפדיה:שער הקהילה|שער הקהילה]] - [[ויקיפדיה:יצירת קשר|יצירת קשר]] '''חיפוש:''' [[ויקיפדיה:ניווט|כיצד למצוא ערכים]] - [[מיוחד:Allpages|כל הערכים בסדר אלפביתי]] - [[ויקיפדיה:בקשת ערך|בקשת ערכים]] '''עזרה:''' [[עזרה:תפריט ראשי|עזרה]] - [[ויקיפדיה:שאלות ותשובות|שאלות ותשובות]] - [[:קטגוריה:ויקיפדיה|כל דפי העזרה]] - [[ויקיפדיה:ארגז חול|ארגז חול לנסיונות עריכה]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:Article.gif|ערך מומלץ]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[ויקיפדיה:הידעת?|... רוצה לדעת עוד?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History2.gif|היום בהיסטוריה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היום בהיסטוריה</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|אירועים בחודש העברי]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{אירועים בלוח העברי}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{חדשות ואקטואליה}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} [[en:]] [[am:]] [[ar:]] [[bg:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[csb:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[fy:]] [[gl:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[io:]] [[it:]] [[ja:]] [[kl:]] [[ko:]] [[ku:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[ms:]] [[mt:]] [[nds:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[sh:]] [[sk:]] [[sl:]] [[so:]] [[sr:]] [[sv:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vo:]] [[yi:]] [[yo:]] [[zh:]] <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ cf60b778ca9f15df2128ef2ec4a69ed3508addda באַניצער:Sycabrian 2 69 69 2010-05-28T23:59:40Z imported>Sannse 0 Updating user page wikitext text/x-wiki 93dd9409a7304192f15912d23c388bea01e2ea3d באַניצער:Sannse 2 80 406 80 2010-05-28T23:59:40Z imported>Sannse 0 Updating user page wikitext text/x-wiki {{int:User Sannse}} 93dd9409a7304192f15912d23c388bea01e2ea3d באַניצער:RaymondAK-47 2 81 407 81 2010-06-03T19:19:29Z imported>RaymondAK-47 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו.' wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. 143ae04c74d97e66c0f9dcc54cfa83c8353f6bd1 408 407 2010-06-03T19:27:49Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. <big><big> <big> <big> <big> <span style="color:red;">'''ענקית הכבלים HOT תשוב לשדר את האיןנובלה?'''</span> </big> </big> </big> </big> </big> <br> <big> '''מקורות מתוך חברת השידור וההפקה המצליחה, HOT, גורמים להאמין כי בכוונת החברה לשדר את התשדירים של הטלנובלה ששיגעה את אגן הים התיכון ומזרח לבנון, [[איןנובלה]].'''</big> כתבינו נשלחו למשרדי חברת הוט לקבל תשובות, אך במקום קיבלו הנחה של 20% על צפיה ב"האי" בשבועים הקרובים, לכן בחרנו לבדוק את האפשרויות לביטול הסדרה משלושה כיוונים שונים: כספיים, פוליטיים וגרעיניים. [[תמונה:Nonovela.gif|left|thumb|250px|סמל איןנובלה, האם יעלם מאיןציקלופדיה?]] מבחינה כספית, אפשר לקבוע שאין שום סיבה לבטל את הסדרה, מהסיבה שבפרקיה הראשונים הרוויחה הסדרה יותר ממה שג.יפית הרוויחה בכל חייה. למעשה נקבע שאין שום סיבה כספית נראית לעין לביטול הסדרה. לעומת זאת מבחינה פוליטית יש בעיות גדולות יותר. כידוע, לאחרונה התרחשו מספר הפיכות איןציקלופדיות, ביניהם ההפיכה הרפובליקנית, ההפיכה האקספרסו-ברית וכמובן פרישת רייציקלופדיה מהמפלגה האיןציקלופדית, מה שגרם למצב פוליטי בלתי יציב באיןציקלופדיה. רבים מאמינים ש[[איןציקלופדיה:אודות|איןציקלופדיה]] עצמה, שדאגה לקיומה, בחרה לבטל את הסדרה כדי למנוע מריבת נוספות. עדויות נוספות התומכות בתיאוריה זו הן חוסר תמיכתם של הפעילים האיןציקלופדיים באיןנובלה, והעלמותו המיסתורית של מארגן הסדרה, המשתמש יוני. לאחר פריצה למשרדי [[HOT]] ורקידת ההוקי פוקי בתחתונים בלובי החברה גילו כתיבנו על מכתב הנשלח לחברה מטעם איןציקלופדיה. במכתב כתוב שאלא אם כן הסדרה תציג את איןציקלופדיה כטובה יותר מויקיפדיה וחסרת סכסוכים ומושלמת הם ידאגו להשמדתה של הסדרה. ככל הנראה, חברת [[HOT]] במקור הסכימה לדרישה הזאת במחשבה, ההגיונית למדי, שטלנובלה ללא סכסוכים ובעיות חייבת להצליח, אך אחד מהמפיקים, [[סר ארקדי גאידמק]], דרש שלסדרה יוסיפו את האספקט של המריבות והסכסוכים. לעמות זאת, החשש מבחינה גרעינית הוא הגדול ביותר משלושת הגורמים שנמצאו, למרות שהוא למעשה חשש של [[אבשלום קור|המשרד האיןציקלופדי לחקלאות]]. באופן מפתיע, לאחר סקר שוק שערך המשרד האיןציקלופדי לחקלאות, נמצא שהאיןציקלופד הממוצע אוכל בסביבות 20 קילו גרעינים בזמן צפייה בפרק איןנובלה, וכיוון שיודע שיותר מ-20 מיליון אנשים שצופים בסדרה בו זמנית חושב שכמות הגרעינים היומית שתצטרך בשוק היא 400,000 טון של גרעינים, בעוד שכמות זאת מיוצרת על ידי החקלאות האיןציקלופדית בשבוע, החשש האדיר הנ"ל מראה שקיימת אפשרות שהמשרד האיןציקלופדי לחקלאות לחץ על חברת [[HOT]] לבטל את הסדרה לפני שכל הכלכלה הגרעינית של איןציקלופדיה תקרוס. אחד מהשחקנים טוען שהסדרה בוטלה בעקבות הצנזורה האיןציקלופדית בעקבות כמות אלימות ושנאה גבוהה מדי. יוצרי הסדרה הוט הודיעו שהם פתוחים להצעות מחברות וערוצים על מנת לשדר את הסדרה אצלם. בינתיים רק [[ערוץ הילדים]] מראה כוונה לקנות את החברה. הצטרפו עלינו לעוד עדכונים בנושא. <sub>משודר בחסות:רוסיה! בואו אלינו! אצלנו תקבלו מכות ואז וודקה! רוסיה. המקום להיות בו!</sub> [[קטגוריה:כתבות באיןחדש]] 57a2d1bef99c6fa90873fd46dec0b0ae085c1caf 409 408 2010-06-03T19:31:27Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. <big><big> <big> <big> <big> <span style="color:red;">'''ענקית הכבלים HOT תשוב לשדר את האיןנובלה?'''</span> </big> </big> </big> </big> </big> <br> <big> '''מקורות מתוך חברת השידור וההפקה המצליחה, HOT, גורמים להאמין כי בכוונת החברה לשדר את התשדירים של הטלנובלה ששיגעה את אגן הים התיכון ומזרח לבנון, [[איןנובלה]].'''</big> כאשר הפרקים הראשונים של סדרת הענק, איןנובלה, שודרו בישראל לראשונה, אנשים השתגעו בהתרגשות, מהומות ברחובות, אנשים שאישפזו את עצמם, קריאת "המשיח הגיע" והתרסקויות מטוסים למגדלים בניו יורק, כתבינו נשלחו למשרדי חברת הוט לקבל תשובות, אך במקום קיבלו הנחה של 20% על צפיה ב"האי" בשבועים הקרובים, לכן בחרנו לבדוק את האפשרויות לביטול הסדרה משלושה כיוונים שונים: כספיים, פוליטיים וגרעיניים. [[טעקע:Nonovela.gif|left|thumb|250px|סמל איןנובלה, האם יעלם מאיןציקלופדיה?]] מבחינה כספית, אפשר לקבוע שאין שום סיבה לבטל את הסדרה, מהסיבה שבפרקיה הראשונים הרוויחה הסדרה יותר ממה שג.יפית הרוויחה בכל חייה. למעשה נקבע שאין שום סיבה כספית נראית לעין לביטול הסדרה. לעומת זאת מבחינה פוליטית יש בעיות גדולות יותר. כידוע, לאחרונה התרחשו מספר הפיכות איןציקלופדיות, ביניהם ההפיכה הרפובליקנית, ההפיכה האקספרסו-ברית וכמובן פרישת רייציקלופדיה מהמפלגה האיןציקלופדית, מה שגרם למצב פוליטי בלתי יציב באיןציקלופדיה. רבים מאמינים ש[[איןציקלופדיה:אודות|איןציקלופדיה]] עצמה, שדאגה לקיומה, בחרה לבטל את הסדרה כדי למנוע מריבת נוספות. עדויות נוספות התומכות בתיאוריה זו הן חוסר תמיכתם של הפעילים האיןציקלופדיים באיןנובלה, והעלמותו המיסתורית של מארגן הסדרה, המשתמש יוני. לאחר פריצה למשרדי [[HOT]] ורקידת ההוקי פוקי בתחתונים בלובי החברה גילו כתיבנו על מכתב הנשלח לחברה מטעם איןציקלופדיה. במכתב כתוב שאלא אם כן הסדרה תציג את איןציקלופדיה כטובה יותר מויקיפדיה וחסרת סכסוכים ומושלמת הם ידאגו להשמדתה של הסדרה. ככל הנראה, חברת [[HOT]] במקור הסכימה לדרישה הזאת במחשבה, ההגיונית למדי, שטלנובלה ללא סכסוכים ובעיות חייבת להצליח, אך אחד מהמפיקים, [[סר ארקדי גאידמק]], דרש שלסדרה יוסיפו את האספקט של המריבות והסכסוכים. לעמות זאת, החשש מבחינה גרעינית הוא הגדול ביותר משלושת הגורמים שנמצאו, למרות שהוא למעשה חשש של [[אבשלום קור|המשרד האיןציקלופדי לחקלאות]]. באופן מפתיע, לאחר סקר שוק שערך המשרד האיןציקלופדי לחקלאות, נמצא שהאיןציקלופד הממוצע אוכל בסביבות 20 קילו גרעינים בזמן צפייה בפרק איןנובלה, וכיוון שיודע שיותר מ-20 מיליון אנשים שצופים בסדרה בו זמנית חושב שכמות הגרעינים היומית שתצטרך בשוק היא 400,000 טון של גרעינים, בעוד שכמות זאת מיוצרת על ידי החקלאות האיןציקלופדית בשבוע, החשש האדיר הנ"ל מראה שקיימת אפשרות שהמשרד האיןציקלופדי לחקלאות לחץ על חברת [[HOT]] לבטל את הסדרה לפני שכל הכלכלה הגרעינית של איןציקלופדיה תקרוס. אחד מהשחקנים טוען שהסדרה בוטלה בעקבות הצנזורה האיןציקלופדית בעקבות כמות אלימות ושנאה גבוהה מדי. יוצרי הסדרה הוט הודיעו שהם פתוחים להצעות מחברות וערוצים על מנת לשדר את הסדרה אצלם. בינתיים רק [[ערוץ הילדים]] מראה כוונה לקנות את החברה. הצטרפו עלינו לעוד עדכונים בנושא. <sub>משודר בחסות:רוסיה! בואו אלינו! אצלנו תקבלו מכות ואז וודקה! רוסיה. המקום להיות בו!</sub> e48092fac406f2e2cf564c55bbb27c0beed6fa8f 410 409 2010-06-03T19:36:25Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. <big><big> <big> <big> <big> <span style="color:red;">'''ענקית הכבלים HOT תשוב לשדר את האיןנובלה?'''</span> </big> </big> </big> </big> </big> <br> <big> '''מקורות מתוך חברת השידור וההפקה המצליחה, HOT, גורמים להאמין כי בכוונת החברה לשדר את התשדירים של הטלנובלה ששיגעה את אגן הים התיכון ומזרח לבנון, [[איןנובלה]].'''</big> כאשר הפרקים הראשונים של סדרת הענק, איןנובלה, שודרו בישראל לראשונה, אנשים השתגעו בהתרגשות, מהומות ברחובות, אנשים שאישפזו את עצמם, קריאת "המשיח הגיע" והתרסקויות מטוסים למגדלים בניו יורק, הקנו לסדרה את התואר "האירוע הטלוויזיוני הטוב ביותר מאז המצאת האש". הרייטינג המשיך לתפס ככל שעברו הפרקים, שעקבו אחר מעלליליהם של חברי איןציקלופדיה הסוררת. אפילו ראש הממשלה, [[אהוד אולמרט]], קרא לכל העולם להצטרף עליו ולצפות את הסדרה. המתח עלה ועלה עד יום השידור של הפרק החמישי. ואז הודיעה חברת HOT, בהודעה פתאומית שהיא מבטלת את הפקת הסדרה ומפסקיה לשדר את הפרקים. כתבינו נשלחו למשרדי חברת הוט לקבל תשובות, אך במקום קיבלו הנחה של 20% על צפיה ב"האי" בשבועים הקרובים, לכן בחרנו לבדוק את האפשרויות לביטול הסדרה משלושה כיוונים שונים: כספיים, פוליטיים וגרעיניים. [[טעקע:Nonovela.gif|left|thumb|250px|סמל איןנובלה, האם יעלם מאיןציקלופדיה?]] מבחינה כספית, אפשר לקבוע שאין שום סיבה לבטל את הסדרה, מהסיבה שבפרקיה הראשונים הרוויחה הסדרה יותר ממה שג.יפית הרוויחה בכל חייה. למעשה נקבע שאין שום סיבה כספית נראית לעין לביטול הסדרה. לעומת זאת מבחינה פוליטית יש בעיות גדולות יותר. כידוע, לאחרונה התרחשו מספר הפיכות איןציקלופדיות, ביניהם ההפיכה הרפובליקנית, ההפיכה האקספרסו-ברית וכמובן פרישת רייציקלופדיה מהמפלגה האיןציקלופדית, מה שגרם למצב פוליטי בלתי יציב באיןציקלופדיה. רבים מאמינים ש[[איןציקלופדיה:אודות|איןציקלופדיה]] עצמה, שדאגה לקיומה, בחרה לבטל את הסדרה כדי למנוע מריבת נוספות. עדויות נוספות התומכות בתיאוריה זו הן חוסר תמיכתם של הפעילים האיןציקלופדיים באיןנובלה, והעלמותו המיסתורית של מארגן הסדרה, המשתמש יוני. לאחר פריצה למשרדי [[HOT]] ורקידת ההוקי פוקי בתחתונים בלובי החברה גילו כתיבנו על מכתב הנשלח לחברה מטעם איןציקלופדיה. במכתב כתוב שאלא אם כן הסדרה תציג את איןציקלופדיה כטובה יותר מויקיפדיה וחסרת סכסוכים ומושלמת הם ידאגו להשמדתה של הסדרה. ככל הנראה, חברת [[HOT]] במקור הסכימה לדרישה הזאת במחשבה, ההגיונית למדי, שטלנובלה ללא סכסוכים ובעיות חייבת להצליח, אך אחד מהמפיקים, [[סר ארקדי גאידמק]], דרש שלסדרה יוסיפו את האספקט של המריבות והסכסוכים. לעמות זאת, החשש מבחינה גרעינית הוא הגדול ביותר משלושת הגורמים שנמצאו, למרות שהוא למעשה חשש של [[אבשלום קור|המשרד האיןציקלופדי לחקלאות]]. באופן מפתיע, לאחר סקר שוק שערך המשרד האיןציקלופדי לחקלאות, נמצא שהאיןציקלופד הממוצע אוכל בסביבות 20 קילו גרעינים בזמן צפייה בפרק איןנובלה, וכיוון שיודע שיותר מ-20 מיליון אנשים שצופים בסדרה בו זמנית חושב שכמות הגרעינים היומית שתצטרך בשוק היא 400,000 טון של גרעינים, בעוד שכמות זאת מיוצרת על ידי החקלאות האיןציקלופדית בשבוע, החשש האדיר הנ"ל מראה שקיימת אפשרות שהמשרד האיןציקלופדי לחקלאות לחץ על חברת [[HOT]] לבטל את הסדרה לפני שכל הכלכלה הגרעינית של איןציקלופדיה תקרוס. אחד מהשחקנים טוען שהסדרה בוטלה בעקבות הצנזורה האיןציקלופדית בעקבות כמות אלימות ושנאה גבוהה מדי. יוצרי הסדרה הוט הודיעו שהם פתוחים להצעות מחברות וערוצים על מנת לשדר את הסדרה אצלם. בינתיים רק [[ערוץ הילדים]] מראה כוונה לקנות את החברה. הצטרפו עלינו לעוד עדכונים בנושא. <sub>משודר בחסות:רוסיה! בואו אלינו! אצלנו תקבלו מכות ואז וודקה! רוסיה. המקום להיות בו!</sub> c40a1afee8b16630499803a5a5f486344c2ba56a 411 410 2010-06-03T19:37:45Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. <big><big> <big> <big> <big> <span style="color:red;">'''ענקית הכבלים HOT תשוב לשדר את האיןנובלה?'''</span> </big> </big> </big> </big> </big> <br> <big> '''מקורות מתוך חברת השידור וההפקה המצליחה, HOT, גורמים להאמין כי בכוונת החברה לשדר את התשדירים של הטלנובלה ששיגעה את אגן הים התיכון ומזרח קמבודיה, [[איןנובלה]].'''</big> כאשר הפרקים הראשונים של סדרת הענק, איןנובלה, שודרו בישראל לראשונה, אנשים השתגעו בהתרגשות, מהומות ברחובות, אנשים שאישפזו את עצמם, קריאת "המשיח הגיע" והתרסקויות מטוסים למגדלים בניו יורק, הקנו לסדרה את התואר "האירוע הטלוויזיוני הטוב ביותר מאז המצאת האש". הרייטינג המשיך לתפס ככל שעברו הפרקים, שעקבו אחר מעלליליהם של חברי איןציקלופדיה הסוררת. אפילו ראש הממשלה, [[אהוד אולמרט]], קרא לכל העולם להצטרף עליו ולצפות את הסדרה. המתח עלה ועלה עד יום השידור של הפרק החמישי. ואז הודיעה חברת HOT, בהודעה פתאומית שהיא מבטלת את הפקת הסדרה ומפסקיה לשדר את הפרקים. כתבינו נשלחו למשרדי חברת הוט לקבל תשובות, אך במקום קיבלו הנחה של 20% על צפיה ב"האי" בשבועים הקרובים, לכן בחרנו לבדוק את האפשרויות לביטול הסדרה משלושה כיוונים שונים: כספיים, פוליטיים וגרעיניים. [[טעקע:Nonovela.gif|left|thumb|250px|סמל איןנובלה, האם יעלם מאיןציקלופדיה?]] מבחינה כספית, אפשר לקבוע שאין שום סיבה לבטל את הסדרה, מהסיבה שבפרקיה הראשונים הרוויחה הסדרה יותר ממה שג.יפית הרוויחה בכל חייה. למעשה נקבע שאין שום סיבה כספית נראית לעין לביטול הסדרה. לעומת זאת מבחינה פוליטית יש בעיות גדולות יותר. כידוע, לאחרונה התרחשו מספר הפיכות איןציקלופדיות, ביניהם ההפיכה הרפובליקנית, ההפיכה האקספרסו-ברית וכמובן פרישת רייציקלופדיה מהמפלגה האיןציקלופדית, מה שגרם למצב פוליטי בלתי יציב באיןציקלופדיה. רבים מאמינים ש[[איןציקלופדיה:אודות|איןציקלופדיה]] עצמה, שדאגה לקיומה, בחרה לבטל את הסדרה כדי למנוע מריבת נוספות. עדויות נוספות התומכות בתיאוריה זו הן חוסר תמיכתם של הפעילים האיןציקלופדיים באיןנובלה, והעלמותו המיסתורית של מארגן הסדרה, המשתמש יוני. לאחר פריצה למשרדי [[HOT]] ורקידת ההוקי פוקי בתחתונים בלובי החברה גילו כתיבנו על מכתב הנשלח לחברה מטעם איןציקלופדיה. במכתב כתוב שאלא אם כן הסדרה תציג את איןציקלופדיה כטובה יותר מויקיפדיה וחסרת סכסוכים ומושלמת הם ידאגו להשמדתה של הסדרה. ככל הנראה, חברת [[HOT]] במקור הסכימה לדרישה הזאת במחשבה, ההגיונית למדי, שטלנובלה ללא סכסוכים ובעיות חייבת להצליח, אך אחד מהמפיקים, [[סר ארקדי גאידמק]], דרש שלסדרה יוסיפו את האספקט של המריבות והסכסוכים. לעמות זאת, החשש מבחינה גרעינית הוא הגדול ביותר משלושת הגורמים שנמצאו, למרות שהוא למעשה חשש של [[אבשלום קור|המשרד האיןציקלופדי לחקלאות]]. באופן מפתיע, לאחר סקר שוק שערך המשרד האיןציקלופדי לחקלאות, נמצא שהאיןציקלופד הממוצע אוכל בסביבות 20 קילו גרעינים בזמן צפייה בפרק איןנובלה, וכיוון שיודע שיותר מ-20 מיליון אנשים שצופים בסדרה בו זמנית חושב שכמות הגרעינים היומית שתצטרך בשוק היא 400,000 טון של גרעינים, בעוד שכמות זאת מיוצרת על ידי החקלאות האיןציקלופדית בשבוע, החשש האדיר הנ"ל מראה שקיימת אפשרות שהמשרד האיןציקלופדי לחקלאות לחץ על חברת [[HOT]] לבטל את הסדרה לפני שכל הכלכלה הגרעינית של איןציקלופדיה תקרוס. אחד מהשחקנים טוען שהסדרה בוטלה בעקבות הצנזורה האיןציקלופדית בעקבות כמות אלימות ושנאה גבוהה מדי. יוצרי הסדרה הוט הודיעו שהם פתוחים להצעות מחברות וערוצים על מנת לשדר את הסדרה אצלם. בינתיים רק [[ערוץ הילדים]] מראה כוונה לקנות את החברה. הצטרפו עלינו לעוד עדכונים בנושא. <sub>משודר בחסות:רוסיה! בואו אלינו! אצלנו תקבלו מכות ואז וודקה! רוסיה. המקום להיות בו!</sub> 9623a249cae4b2f1f6e27827a402159663faa143 412 411 2010-06-03T19:48:33Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. <big><big> <big> <big> <big> <span style="color:red;">'''ענקית הכבלים HOT תשוב לשדר את האיןנובלה?'''</span> </big> </big> </big> </big> </big> <br> <big> '''מקורות מתוך חברת השידור וההפקה המצליחה, HOT, גורמים להאמין כי בכוונת החברה לשדר את התשדירים של הטלנובלה ששיגעה את אגן הים התיכון ומזרח קמבודיה, [[איןנובלה]].'''</big> כאשר הפרקים הראשונים של סדרת הענק, איןנובלה, שודרו בישראל לראשונה, אנשים השתגעו בהתרגשות, מהומות ברחובות, אנשים שאישפזו את עצמם, קריאת "המשיח הגיע" והתרסקויות מטוסים למגדלים בניו יורק, הקנו לסדרה את התואר "האירוע הטלוויזיוני הטוב ביותר מאז המצאת האש". הרייטינג המשיך לתפס ככל שעברו הפרקים, שעקבו אחר מעלליליהם של חברי איןציקלופדיה הסוררת. אפילו ראש הממשלה, [[אהוד אולמרט]], קרא לכל העולם להצטרף עליו ולצפות את הסדרה. המתח עלה ועלה עד יום השידור של הפרק החמישי. ואז הודיעה חברת HOT, בהודעה פתאומית שהיא מבטלת את הפקת הסדרה ומפסיקה לשדר את הפרקים. למרות ההפגנות ברחבי העולם וההתנקשות בחייו של נשיא ברזיל, חברת HOT סירבה להמשיך את שידור התכנית, זאת בטענה שהתכנית המקורית הייתה לשדר ארבעה פרקים בלבד ואז לקטוע את התכנית במפתיע בלי שהעלילה תתחיל בכלל בפרק החמישי. מאז עברו שנתיים, והמין האנושי ניסה, בקושי רב, לשכוח את האיןנובלה. אבל היום, יצא מנכ"ל חברת HOT, קיפי קיפוד, [[בהכרזה]] חסרת תקדים, שהחברה הגיעה למסקנה שהספיישלים שלהם לא היו מוצלחים כמו ארבעת הפרקים של האיןנובלה, וברצון להשיג קצת רייטינג פעם אחת בחיים שלהם, הם מתכוונים להחזיר את התכנית, רק עם שחקנים, דמויות, כותבים, במאי ועלילה שונה לחלוטין, אך באותה תפאורה, מדינת האי הפסטורלית של הרפובליקה האיןציקלופדית, והבית הלבן. עד כה מנכ"ל HOT הודיע שהם שוקלים את סטיבן שפילברג כבמאי הסדרה, ומלכת אנגליה בתור השחקנית הראשית. <small>''מוגש בחסות "קגלביץ'" מוות לגיאורגים! קגלביץ', כי אם אתם לא תשתו את זה, מישהו אחר יעשה את זה במקומכם.''</small> acb7c77cf227a26cdcfa36879e1c5df5a12e77a5 413 412 2010-06-03T19:49:25Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. <big><big> <big> <big> <big> <span style="color:red;">'''ענקית הכבלים HOT תשוב לשדר את האיןנובלה?'''</span> </big> </big> </big> </big> </big> <br> <big> '''מקורות מתוך חברת השידור וההפקה המצליחה, HOT, גורמים להאמין כי בכוונת החברה לשדר את התשדירים של הטלנובלה ששיגעה את אגן הים התיכון ומזרח קמבודיה, [[איןנובלה]].'''</big> [[טעקע:Nonovela.gif|left|thumb|250px|איןנובלה, שוב על המסכים?]] כאשר הפרקים הראשונים של סדרת הענק, איןנובלה, שודרו בישראל לראשונה, אנשים השתגעו בהתרגשות, מהומות ברחובות, אנשים שאישפזו את עצמם, קריאת "המשיח הגיע" והתרסקויות מטוסים למגדלים בניו יורק, הקנו לסדרה את התואר "האירוע הטלוויזיוני הטוב ביותר מאז המצאת האש". הרייטינג המשיך לתפס ככל שעברו הפרקים, שעקבו אחר מעלליליהם של חברי איןציקלופדיה הסוררת. אפילו ראש הממשלה, [[אהוד אולמרט]], קרא לכל העולם להצטרף עליו ולצפות את הסדרה. המתח עלה ועלה עד יום השידור של הפרק החמישי. ואז הודיעה חברת HOT, בהודעה פתאומית שהיא מבטלת את הפקת הסדרה ומפסיקה לשדר את הפרקים. למרות ההפגנות ברחבי העולם וההתנקשות בחייו של נשיא ברזיל, חברת HOT סירבה להמשיך את שידור התכנית, זאת בטענה שהתכנית המקורית הייתה לשדר ארבעה פרקים בלבד ואז לקטוע את התכנית במפתיע בלי שהעלילה תתחיל בכלל בפרק החמישי. מאז עברו שנתיים, והמין האנושי ניסה, בקושי רב, לשכוח את האיןנובלה. אבל היום, יצא מנכ"ל חברת HOT, קיפי קיפוד, [[בהכרזה]] חסרת תקדים, שהחברה הגיעה למסקנה שהספיישלים שלהם לא היו מוצלחים כמו ארבעת הפרקים של האיןנובלה, וברצון להשיג קצת רייטינג פעם אחת בחיים שלהם, הם מתכוונים להחזיר את התכנית, רק עם שחקנים, דמויות, כותבים, במאי ועלילה שונה לחלוטין, אך באותה תפאורה, מדינת האי הפסטורלית של הרפובליקה האיןציקלופדית, והבית הלבן. עד כה מנכ"ל HOT הודיע שהם שוקלים את סטיבן שפילברג כבמאי הסדרה, ומלכת אנגליה בתור השחקנית הראשית. <small>מוגש בחסות "קגלביץ'" מוות לגיאורגים! קגלביץ', כי אם אתם לא תשתו את זה, מישהו אחר יעשה את זה במקומכם.</small> 9464ce9d60bfe0445198344e034ede8faabf2e4c 414 413 2010-06-03T19:49:37Z imported>RaymondAK-47 0 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט 'זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו.' wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. 143ae04c74d97e66c0f9dcc54cfa83c8353f6bd1 415 414 2010-06-04T09:16:22Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. = פרק ראשון = 237eab1596626e8a99c0edcc42f2cdd1178544f6 416 415 2010-06-04T10:39:35Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זהו ביתו של הפרויקט הסודי של ריימונד. תכנסו ותמותו. 143ae04c74d97e66c0f9dcc54cfa83c8353f6bd1 קאַטעגאָריע:בלעטער מיט צעבראכענע טעקע לינקען 14 114 114 2010-06-03T19:30:07Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Nonovela.gif 6 82 417 2010-06-03T19:30:07Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Zevel.png 6 120 120 2010-06-04T09:15:04Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... [[קאטעגאריע: וויצען]] da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:The Eincyclopedia Republic.jpg 6 83 418 2010-06-04T09:15:04Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 83 2010-06-04T09:34:33Z imported>RaymondAK-47 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'אם אתם מספיק חטטניים בשביל למצוא את זה, בבקשה תנסו לשמור על זה בסוד. בברכה, האגודה למען קו…' wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} הק נישט אין צ'ייניק א ריין! [[באַניצער:Mordillo|Mordillo]] 13:14, 8 באוגוסט 2007 (UTC) 719bae908f3b6e8d9f6531a00edfc9e6848e680d באַניצער רעדן:RaymondAK-47 3 84 419 2010-06-04T09:34:33Z imported>RaymondAK-47 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'אם אתם מספיק חטטניים בשביל למצוא את זה, בבקשה תנסו לשמור על זה בסוד. בברכה, האגודה למען קו…' wikitext text/x-wiki אם אתם מספיק חטטניים בשביל למצוא את זה, בבקשה תנסו לשמור על זה בסוד. בברכה, האגודה למען קומוניזם מהפכני. {{ס:משתמש:RaymondAK-47/חתימה!}} 09:34, יוני 4, 2010 (UTC) 719bae908f3b6e8d9f6531a00edfc9e6848e680d מוסטער:מיסט 10 119 119 2010-06-04T10:08:56Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki את אלקים ירא da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:The Death Of Ronald McDonald.jpg 6 85 420 2010-06-04T10:08:56Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:The Death Of Optimus Prime.jpg 6 98 98 2010-06-04T10:31:01Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * ד יונגאטשעס דארפען אהנשמירען די האר אויפ'ן פנים מיט ציקער וואסער אדער עפל זשוס מיט לעמאן זשוס, * נאך אלעם ווינטשען מיר אינטערנעט איינוואינער די אהנגעשטעקטע ביטע שטעק אונדז נישט אהן, דורכ'ן ארויסבליקען פון פלעסטיק גלעזער ואס האט אויף איין זייט סקאטש טעיפ, און די אנדערע זייט א פין, די ווואס ווערען געטשעפעט פון די אויבענדערמאנטע ווערטער דארפען אהנביידינגט גיין נאכטשעקען צו ס'וואקסט נישט אין איהם די קרענק da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Bench.jpg 6 86 421 86 2010-06-04T10:31:01Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:MantiBot 2 66 66 2010-06-04T10:39:35Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) ==בלה בלה בלה== מישהו מבין אותי? אני חושב שכן. בלה בלה בלה בלה בלה... --{{ס:משתמש:בננה זה טעים/חתימה}} 10:52, יולי 23, 2010 (UTC) 143ae04c74d97e66c0f9dcc54cfa83c8353f6bd1 פרונדיילע 0 101 101 2010-06-05T06:14:29Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Choco chip cookie.jpg 6 87 422 87 2010-06-05T06:14:29Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:LogoYevani.png 6 136 136 2010-06-05T06:31:20Z imported>RaymondAK-47 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '<div style="background-color:#F0F0F0;"><blockquote>{{{1}}}</blockquote></div> {{#תנאי:{{{2|}}}|<div><p style="text-align: left;">''{{{2}}}''</p></div>}}' wikitext text/x-wiki שוין זעקס יאר חתונה געהאט צום גיטען, דריי קליינע שעפעלעך, גאנץ א כמעשה דירה'לע דא אין וויליאמסבורג, קוים אדורך דעם פסח בשעטו"צ, איך זיץ אין דער ארבייט איבער א געהויפען פאפירען און די רבנית הצדיקת איז ווידער אויפען טעלעפון איך זאל היינט אהיים קומען ווי פריער זי וויל עפעס אדורך-שמועסען. עס ווערט מיר טונקעל אין די אויגען, נישט מער און נישט ווייניגער איך האב איר צוגעזאגט אוועק צוטראגען די פסח געשיר א טאג נאך פסח זיכער ווארט מיר אפ א שבע ברכות אינדערהיים, איך קום אהיים אביסעל פריער גרייט צו מקבל פסק זיין, אבערוואז די טעמע זעהט אויס צו זיין גאר געשפאנט, עפעס איז זי אנגעצויגען, זי מאכט נישט קיין לאנגע הקדמות נאר זאגט מיר ברחל בתך דאס יאר זאל איך נישט קרימען מיט די נאז ווייל היי יאר גייט מען אין קאנטרי און טאקע אויף א גאנץ זימער, די זעהסט דאך מיר פעהלט דאס אין אמת'ן אריין נישט אזוי אויס אבער די קינדער, ווי קען מען זיי לאזען דא אין די היצען אליין אין די שטאט? וויפיל איך האב פרובירט צו טעהנ'ן און איינבעטען, כ'האב שווער צו צאהלען דעם רענט צייטליך, ס'איז מיר נישט אנגענעם צו פארען און קומען, ס'איז מיר נישט באטעמ'ט צו זיין אפוועזענד פון דער פאמיליע 5 טאג א וואך, איך האב נישט ליעב צו דרייווען, פשוט איך האב נישט דערפון קיין פארגענוגען, עס העלפט נישט קיין געוויין און געבעט. דער טעלעפון צוקלינגט זיך און מיינע אויערען כאפען נאר אויף "נו גיט סיז געבליבען מיר וועלען נעמען דריי באנגעלויס די אין איך און גיטל... און שוין....מיט יאנקעל איז אלעס ארלעדיגט. זייט יענעם טאג דארף איך מער נישט אוועק פאקען די פסח'יגע געשיר, מען רעדט שוין אויך נישט אין שטיב פון גיין מאכען בילדער מיט די קינדער אלעס דרייט זיך ארום די קאנטרי,הימעל און ערד און די קאנטרי. גענוי ווי אלץ קינד אין דע צייט זענען מיר געווען פארנומען וואכען און חדשים איינצוטייילען בעטען מען האט זיך געקריגט און געגאנגען צום רבי'ן ער זאל מאכען שלום, ווער שלאפט ביים ווינדוי ווער שלאפט לעבען טיהר, מען האט זיך געקאלט ביינאכט איינער דעם צווייטען טרי וועי די האלבע חדר, אזא אטמאספער הערשט יעצט ביי אונז אין שטוב, סוי איך וועל זיין באנגעלוי 9 און די קענסט נעמען 10, נייו נישט גיט באנגעלוי 10 האט נישט א בוים. אזוי זענען אנגעאנגען די שמועסען א יעדע נאכט דעם טשעק פון צוויי מיט א האלב טויזענט דאללאר דעפאזיט האט שוין דער קאנטרי אייגענטומער לאנג געקעשט און מיר האבען נאך אפילו נישט געזעהן די באנגעלוי איך ווייס ניטאמאל אויף וועלכען עקזיט אויפען 17 אזויפיל ווייס איך אז די קומענדיגע וואך זינטאג גיי איך נישט אריין אין ארבייט ווייל עס גייט זיין א באשוי צווישען אונז מיט די באנגעלוי/'יס דערנאך וועלען מיר זעהן צו מיר האבען געמאכט א גיטען אויסוואל מיט'ן נעמען באנגעלוי 18 וואס איז טאקע קליין אבער עס איז ממש לעבען מיסיס יענטא בויבעריק וואס איז א גיטע אינעטרטעינערע'ן מיט איר קען מען לאכען ביזען האלבען נאכט אריין, אויך איז עס אראונד דעי קארנער פון די גראסערי. מיר פארען ארויס זונטאג דריי וואכען נאך פסח צו באקיקען דעם קאנטרי, איך האב עפעס געפילט א שטייגער ווי מיין שוואגער דער משגיח וואס פארט קיין טשיקאגוי אין די פרעצעל פעקטארי. אויף מיר און די רבנית האבען א האלב מנין פרויען ארויף געלייגט די שווערע אויפגאבען צו זיין א מבין אויף די באנגעלוי, און נישט סתם א מבין נאר איעדע'ס פארפאלק וואס וויל קומען אין דער קאנטרי האט געקאלט און געגעבען א גאנצער טוץ מיט פארלאנגען וואס מען זאל באקוקען ביי זיי באנגעלוי. איין בת של קדושים האט געשיקט צו מיר אהיים סם פאר מייז, מיר זאלען עס אויסלייגען אין איר צוקונטפדיגע באנגעלוי אז טאמער עס וועט זיך מערצעשעם אויסארבייטען די באנגעלוי וויל זי וויסען אז עס איז ריין פון מייז. אזא אחריות. א צווייטע האט נאר געוואלט וויסען אויב עס איז דא א טעלעפון דזשעק אין נומער 13. א דריטע האט געקאלט מוצאי שבת אים 1:00 אזייגער, האלוי מיסטער... אנטשולדיגט פאר'ן באדערען אזוי שפעט, איך האף איך האב קיינעם נישט אויפגעוועקט. טוען זע מיר א גרויסע טובה און שמעקט באנגעלוי 11 איך בין זייער עמפינדלעך צו א שלעכטע גערוך וואס טייל באנגעלויס האבען, נו גיט איר עט נישט פארגעסען. איך האב זיך דערמאנט די ווערטער וואב מען האט געשריגען פאר א חודש פריער צו פעטער מנחם מאניש אין קבר פארגעס דער נישט דיין נאמען. א גאנצען וועג דעבאטירט מען אויפען טעלעפון אז אויב ח"ו עס וועט זיך ארויס שטעלען אז נומער 18 איז גאר א קליינע באנגעלוי דעמאלס מיז מען יא צוריק טוישען צו נומער 9 העכסטענ'ס וועלען מיר זיין דערנעבען די יאנטשי מרס פישערהויפער. אהיים קומענדיג פון דעם ערשטען באזיך זענען מיר געווען מער צומישט ווי קומענדיג. איך האב געוואלט מאכען א סטאפ ביים דיין אפשר וועט ער קענען ארויס העלפען אינעם ענין וואס זאל איך טוען עס איז שוין געווען האלב נאך 12 אזייגער אויף דערנאכט. אזויפיל האב איך געוויסט אז ערגעץ צווישען די גרויסע אומגעשניטענע גראז דריי מיט א האלב מייל אריין פונעם 17 האב איך אנגעזייעט 2,500 טויזענט דוללאר אויפען חשבון אז די קינדער גייען דארט האבען אזא לעבען אז א גאנץ יאר וועט מען זיין אויגערוהט דערפון. ביז א טאג צוויי האב איך געהערט די גיטע בשורה אז אלעס איז ב"ה אויסגעגליכען, מיר האבען ב"ה באקומען די בעסטע באנגעלוי דערפאר וואס מיר זענען ארויס געגאנגען ווי די מרגלים צו זעהן וויפיל ביימער עס זענענן פארהאן ביי איעדער באנגעלוי און ווי ווייט איז אפגעריקט איינע פון די אנדערע אא"ו. דיע וועס האט געשיקט סם פאר די מייז האט שוין 4 מאל געקאלט און נאר געוואלט וויסען אויב מיר האבען געגאסען אויך אונטער די פריזשדער. געמיינט האב איך אז איך קען פריי אפאטעמען כאטש ביז נאך שבועות, א בוידעם. קוים וואס איך בין אהיים געקומען עש"ק האט זיך עס אנגעהויבען, הרבנית תליט"א געט מיר א ליסט פון דאהי ביז קאנארסי וואס מען דארף אלץ האבען (איינקויפען) פאר די קאנטרי, וואס א שורה אראפצוה ווער איך מער בלייך, איך וועל אייך נאר פארלייענען שורה נומער 12 איז נייע פידזאמעס פאר אלע קינדער, וואס איז שלעכט מיט די איצטיגע? עםם עס איז נישט ארויסצוגיין דערמיט, אבער ווער זעהט דאס דען? עעעם די קינדער גייען דאך ארויס אויפען פארטש א שכן קען נאך זעהן, נו וואס פארשטייט א מאן צו די זאכען? שורה נומער 23 איז א 4 ראלל'ס קאנטעק פעפער, א שערל מיט טאם טעקס, 55 איז א נייע קעמארע אין אזוי ווייטער מען האט געקויפט שמעקערס פאר די באנגעלוי, פליגען כאפערס, אייז שטעקעלעך, 2 נייע בייקס, כל ערליי שווים זאכען. שרייבענדיג די שורות קויפט מען נאך אלץ. וואס א וואך נענטער צו דעם יום הגדול וואס רופט זיך "מע פארט שוין" איז געווארען מער אנגעצויגען דער מצב אין שטוב, מען האט אנגעהויבען קויפען סאפערס זייער אפט, די קרעדיט קארד סטעיטמענט'ס האבען געהאט אלע נעמען פון די באקאנטע היימישע סטאר'ס אויף ליע עוועניא, איעדער נאכט האט מען זיך געדינגען וויפיל גויטע'ס זאלען גיין קלינען די באנגעלוי, א טייל גיטע פריינט האבען געזאגט אז לכה"פ צוויי גויטע'ס אזוי וועט מען קענען אין אין טאג אויפרוימען די גרויסע באנגעלוי און אנגקומען צו א פרישע שמעקעדיגע באנגעלוי. לאנג זאל לעבען איין גיטע פריינד, זי האט ענדגילטיג געפסקנ'ט אז איין גויטע איז גענוג בשעת הדחק און אזוי איז געבליבען, זונטאג שלח האב איך צום צווייטען מאל גענומען א טאג אףף פון דער ארבייט איין געפאקט אלע כלי קודש וואס מען ניצט ערב פסח, אויגעפיקט די גויטע פון איר הויז אין גרין-פוינט, קאלאמוטנע אויפען הארץ זענען מיר ווידער אויפען וועג ארויס ווען דער גאנצער קאר איבעלט פון די גערויך וואס הייסט קלינינג לעדי, יא איידער איך פארגעס, מען מיז איר געבען פרישטאג, לאנטש און סאפער, א שעה לאנטש. דאס איז א שפיל פון הינדערט און פיפציג דאללאר און מזומנים. אויפגעקלינט, אויסגעשטויבט, ארויסגעווארפען די חפצים, די פאריעריגע האבען איבער געלאזט א הויפען שמאטעס, געגעסען געטרינקען, זיך ארום געקוקט אויף דעם קליינעם נעבאכדיגע כאטקע וואס מיין סוכה אין שטאט איז גרעסער פון אים אבער וואס טוט מען נישט פאר די קינדער. א גאנצער וועג אהיים האט מען פלאנירט, געטראכט הויעך, געשריבען נאטיצען. קודם דארף מען צוריק טראגען די שאויער קוירטענ'ס עס מעטשט נישט מיט'ן ביה"כ, אויך דארף מען א נייעם לאמפ אין שלאף צימער, א בעסערען מאטראץ וכו', א קליינעם פירהאנג פאר די שויבען. לכה"פ נאך פינעף שמעקער'ס. און נאך אפאר שאר ירקות. נאכען דזשארש וואשינגטען ברידזש האט שוין די ליסטע געהאט קנאפע 16 נייע "קלייניקייטען" , ווי למשל עס לוינט זיך צו אינוועסטירען אין א גיטען וואש מאשין אויך א דרייער מען קויפט עס איינמאל און מען האט עס ביז משיח קומט און דאס איז אלעס אויסער די עכטע קלייניקייטען ווי למשל נייע ביליגע טעפ נאר פאר זימער נאר פאר פליישיג נאר פאר שלוש סעודות. אויך מיז מען האבען זימערדיגע טישטיכער "ענד די ליסט גויעס אן ענד אן". עס טוט זיך עס לעבט זיך, די קינדער שפירען די מאמע איז אויפגעלייגט. מען גייט איעדע נאכט שלאפען אין צוואנציג אזייגער. דאס הויז איז פיל מיט באקסעס קליינע מיט גרויסע. אלעס פארט אויף רעדער, מיט א גרויסען שהחיינו קלייבט מען זיך צו גיין אין קאנטרי פון היינט איבער אכט טאג. איי עס איז נאך דא א גאנצער וואך? ווי קען מען שוין איינפאקען די געשיר, די שלאף זאכען? די שב"ק זאכען? נו סעט שוין גיט זיין אזוי די קומענדיגע טעג אבי מען זאל גארנישט פארגעסען דא. דאס הארץ צאפעלט. עס ווערט נענטער צום יום הגדול, איך דערמאן זיך אין די האני-מאאן ווען מיר זענען געפארען קיין לאנדאן צום זיידען עס איז געווען דאס ערשטע מאל אויף א פליגער. מען האט געפלאנט ענדלאזע נעכט. גענוי אזוי פיהלען מיר אין די טעג. הייטער און האפענדיג אויף די מינוט ווען מיר וועלען זוכה זיין צו זיצען אינטערען באנגעלוי ביים עק וואלד אינטער דעם גערויש פון די קריקעט'ס אויף דעם גרויסען בענקעל וואס נאר אין די קאנטרי איז מותר אויף איר צו זיצען איש ואשתו אין רשות הרבים. א טייל זענען אפילו מקיל צו עסען אייז קריעם אזוי בפני כל עם ועדה. מיר האבען געקויפט איין גרויסע נאגיאד וואס מען קען אויסצוען אלל דע וועי און איינס א געהעריג צוזאם-לייג בענקעל. זי זאגט אז שבת וועל איך קענען נעמען דאס גרויסע. א שיינעם דאנק פון פאראויס. א רחמנות אויף אונזער ווען דרייווער מען האט אים שוין באשטעלט פאר דריי וואכען צוריק אבער מען קאלט אים יעדע צוויי טאג צו מאכען זיכער אז ער האט נישט פארגעסען אונזער אדרעסס און קיינער כאפט אים חלילה נישט צו, און אז ער זאל זיין פאר'ן הויז אים דאנערשטאג קרח דריי אזייגער נאכמיטאג פונקטליך. וואס עפעס אזוי פרי? פארוואס נישט? ווען דען זאל מען פארען? זעקס אזייגער אין טראפיק? אנקומען מיעד? עסט אהיים קומען איינמאל אביסעלע פריער אין זאל זיך עס אנהייבען מיטען רעכטען פיס. אלע פעקלעך זענען שוין גרייט 9 אזייגער צופרי די קינדער גייען היינט לעבעדיג אין חדר ווייל מע פארט היינט אין קאנטרי, משה'לע קומט אהיים פארציילענדיג אז נאר 15 אינגלעך פון די גאנצע חדר בלייבען אין שטאט, נעבעך, די איבעריג 10 גייען יא ב"ה אין קאנטרי זענען מיר נישט לאקי? דער דרייווער ווערט נערוועז האלב פון די פעקלעך זענען נישט פארמאכט ווייל טאמער מען האט עפעס פארגעסען אין די לעצטע מוניט, ער ווינדערט זיך פארוואס מען דארף מיטשלעפען אלע 3 עיר קאנדישע'ן האט איר דען דריי צימערען אין דע קאנטרי? דער ווען דרייווער שטעלט אלע פראגעס וואס ליגט מיר אויפען צינג, זעהנדיג מיט וועם ער האט צוטוען איז ער געגאנגען אנפילען מיט געז און געפרעגט מיט א ציניש שמייכעל, קען איך צוריקומען אין א שעה? גיט רופט מעך ווען איר זענט איינגעפאקט כעל צוריק קומען. מיט א רחמנות'דיגע בליק אויף די אינטער געבליבענע אין שטאט זעצען מיר זיך אריין אין די קאר בשעה טובה ומוצלחת, איין מינוט, וואס איז? מען כאפט נאך אריין צו קאלען נאך אפאר גיטע פארבליבענע פריינד, זיך צו געזעגענען פאר מע פארט אוועק אויף אזוי ווייט, אלע געפעק איז אין דער ווען, נאך איין מוניט, איעדער זאל שוין ארויס גיין אין ביה"כ, אקעי יעצט קען מען פארען. מיר פארען ארויס אין דער זעלבע צייט ווי די פעקלעך, די קינדער אנגעטון חתונה'דיג איינגעפאקט סענדוויטש מיט דרינק'ס, געימ'ס און מוזיק טעיפס וואס מען האט ספעציעל געקויפט פאר די רייזע. עס איז נאך זיבען אין אווענט ווען איך דערזעה מיך אויפען 17 מיט נאך אנדערע לאקי קאנטרי רייזענדע. אהה זעהסט דאס איז דאך די גרינפעלד'ס פון דיין מאמע'ס בלאק ער איז א כולל אינגערמאן און זיי האבען נאר צוויי קינדער און גייען אויך אין קאנטרי, וואס האב איך דיר געזאגט מען קען נישט אנדערש. די קליינע זינגען אין וויינען, נודזשען און טאנצען, שוין אויפגעגעסען אלע נאש מיט דרינק'ס. שלאפט דאס גאנצער געזינדעל ווי ביי די נסיעה קיין קאנאדא פאראיאר. שוין אפגעשטלעט צו כאפען א מנחה, גענומען געז און כזקן ורגיל געקויפט דארט עפעס ניסלעך מיט א קאפי. מיר זענען שוין אין קאנטרי. נאכע'ן זיך אויס פאקען, איך האב אליין נישט געגלייבט וואסארא גרויס פארמעגען עס פיט אריין אין א 16 פעסענדזשער ווען, עס איז געווען פיל מיט באקסעס, עיר קאנדישען'ס, אלע שפיעלצייג און וואס נישט. דער ווען דרייוער האט מיט א זויער פנים אריין געטראגן די פאר בעג'ס דאכענעס און מיך מכבד געווען אריין צו שלעפען אלע באקסעס זאגענדיג ער גייט כאפען א ציגרעטעל, א שעה דערויף קומט ער צוריק פארציילענדיג אז ער איז געגאנגען כאפען א שווים מיט נאך אפאר זריזין מקדימין אינגעלייט. נישט וויסענדיג אז מען מיז אנצייכענען איעדען באקס וואס עס ליגט אינעווייניג, האט זיך ערשט אנגעהויבען א געזיכעניש די ערשטע האט מען פארשטייט זיך געדארפט די פידזשאמעס זאלען די קינדער גיין שלאפען, איי עס איז נאך נישט אזוי שפעט? זיי ווילען זיך אומקוקען. אבער וואס טיט מען נישט פאר די קינדער? די גאנצער קאנטרי איז נאר פאר זיי. פון עש"ק 8:00 אינדערפרי, ביז 15 מינוט פאר'ן זמן ש"ק בין איך געווען 3 ביי וואל מארט, 1 מאל אין געז סטעשיאן, 2 מאל אין דער שכינות'דיגער קעמפ אין מקוה. דארט זאגען די מבינים איז די שויער'ס גאר געשמאק, צו דער זעלבע צייט האב איך זיך אנגעהערט אזויפיל לשון הרע'ס די והותר פאר א גאנץ זימער. פארשטייט איר אליין איך בין גארנישט מקבל. נאך אזאך בין איך געוואור געווארען דארט אין מקוה אז מיין שוואגער האט די לענגסטע בארד אין גאנץ וויליאמסבורג. אויך איז ער מיר מסביר זיינעדיג אין בור אז דער גאנצער טעם פארוואס ער שיקט די העמדער צום דריי קלינער'ס איז כדי ער זאל האבען א פאפען-דעקעל אויף ווי צו לייגען זיינע נאסע פיס אין מקוה. 6 מאל בין איך פרייטאג געגאנגען אין גראסערי, 1 מאל אין פיצא סטאר, 1 מאל אין פארמאסי,1 מאל אין בעקערי (30 מינוט געשטאנען אין דער לייען צו קויפען חלות) ווען נישט עס קומט דער שבת ביז אייניגע סעקונדעס בין איך נאכאמאל ביי וואל מארט קויפען א קראק-פאט וואס מען האט אויך פארגעסען אין שטאט. ליכט האט מען געבארגט פונעם שכן. די געז רענטש וועט האפענטליך ארבייטען קומענדיגע וואך, האט מען געטראגען דעם טשאלענט צי די שוועסטער וואס האט נאר פלאץ ביים עק פינעם בלעך ווייל די געז רענטש איז גאר קליין. אהה די קאנטרי איז א מחי'ה. די שאוער דויערט פאר די רבנית הצדיקת א דריי פערטעל שעה צוליב די שוואכע פלוס פון וואסער און אויך ווערט עס קאלט איעדע 15 סעקונעדעס און גלייך דערנאך בריעדיג הייס און צוריק קאלט אן קיין שום ווארענונג. וואס וועט שוין זיין די קומענדיגע וואך ווען אלע קאנטרי איינוואוינער וועלען שוין זיין דא און דער באנוץ וועט זיין גרעסער? די וואך רעגענט אזוי, מיט אזעלכע רעגענעס מיין איך לוינט זיך ליבערשט צו וואשען אין די גאס. מען דארף גיין אין שוהל די קינדער זענען נאך נישט צוריק אין באנגעלוי, עס רעגענט ווי קענען זיי יעצט זיין? עס איז האמיד, עס איז הייס, ס'גיסט אלעס איז מאראסטיג אלעס קלעבט, די קינדער גייען אין ווינטער שטיוועל עס איז אבער אלעס כדאי, מען קומט דאך נאר פאר זיי, איך קען אפילו נישט עסען דעם טועמי' אין פארטש ווייל עס רעגענט אריין פון אלע זייטען אין איך האב עס מורא צו זאגען הויעך אבער עס דוכט זיך מיר אז די בינען האבען אויך אזוי ליעב דייקא מיין באנגעלוי, פונקט ווי די עקרת הבית. והשלישית האב איך מורא אז די קיגעל וועט זיך צו קלעבען צו איינע פון די 7 פליגען כאפער'ס. א אויפגעלייגטער שכן האט זיך מיט מיר געווערטעלט אז ווען איך וויל איינעם אנצייגען וועלכע באנגעלוי איז מיין זאל איך נאר זאגען "די פארטש מיט די מערסטע פליגען כאפער'ס". איך קום אריין און שוהל, א יעדער אן אויסנאם גיט מיר א האסטיגען שלום עליכם איך דערמאן זיך פון מיין שבת באווארפען אלעס ברימט זיך אינטער ווער איס דעס? מיט וועם איז ער געקומען? און ווער ווייסט וואס נאך זיי רעדע. איך ענטפער יעדען רואיג און געלאסען איך האב איבער גענומען ניסענצווייג'ס באנגעלוי. אזוי? וואס האט פאסירט אז זיי קומען שוין נישט? איך ווייס נישט! אקעי וועלקאם, וועסט הנאה האבען, שכויעך, הודו לד' כי טוב....וידבר איך זעץ מיך אראף, איך דרימעל, איך חלום אז איך בין געבליבען אין שטאט אויף מיין באקוועמע בענקעל, עס איז פיין קיהל, איך בלעטער מיינע ספרים. כ'האב מורא זי חלומ'ט דאס זעלבע... אינמיטען לכה דודי רוקט אן א קליינער פעשליכער און פרייליכער אינגערמאן, רויטע בעקעלעך, קוקט אויס שטארק אויסגעשלאפען און גוטמוטיג. די נשמה יתירה ליגט אים ערגעץ צווישען די ירושלים קיגעל און די פיינע דרימעל וואס ער האט קוים פארענדיגט. ער געט מיר א ברייטען שלום עליכם זיינע קליינע הענטאלעך פארען אריין טיף אין מיין בעקיטשע. הע? האסט דיך באזעצט אויף מיין פלאץ? שאקעלט נאך אלץ מיט די הענט און לאזט נישט נאך. אהה אנטשולדיגט איך האב נישט... ניין סי גיט כעל מיר גיין זיצען ערגעץ אנדערש, נאא בלאב זיצען איך וועל שוין טרעפען. איך גיי צום נעקסען טיש און ער לאכט ווי א זיבעלע, מורמעלט אינטער, אינגערמאן! קום צוריק...... אךךך פעלט נישט אויס. נאכען דאווענען זאגט ער מיר כאף דע האסטעך נישט באליידיגט, ווייסטאך יעדער האט ליעב זיין מקום קבוע. איך פרעג אים צו אויפען טרעין איעדען אינדערפרי האט ער אויך א מקום קבוע? ער זאגט מיר, ביזט א אויבער חכם הא? וועמעס באנגעלוי האסטו דא איבערגענומען? ביזטע געווען אין מקוה דא? ניין אין שכינות, אך א שאד, מיין ווייב מאכט די קוגעל דארט קום נעקסטע וואך וועסט קענען קויפען אויווער-נייט קיגעל, 4 דאללאר א סלייס. גיט שאבעס. פארזעצונג קומט אי"ה (פונעם לעפ טאפ אין קאנטרי אויב אלעס וועט גיין כשורה) תוקן על ידי - קרעמער - 02/09/2005 18:17:15 עס איז שוין דאס צווייטע וואך וואס איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכט, איך שלעפ זיך ארויס מיט באקסעס און שאפינג בעג'ס, שעפשענדיג דערביי מיין שטילע ג-ט פון אברהם געבעט צו השי"ת, אז די וואך זאל נישט רעגענען, די וואך זאל די סווימינג זיין אביסעלע מער זויבער, די מקוה פלאר זאל זיין ווייניגער מאראסטיג, די וואך זאלען די מאסקיטויס רחמנות האבען אויף מיר, די עיר קאנדישען אין שוהל זאל ארבעטען צו מיין ריכטונג, דער גבאי זאל מיך אויפהערען פרעגען כהן? לוי? די שכינים זאלען אויפהערען פרעגען וועמעס באנגעלוי איך האב און אזוי ווייטער. מה נאמר ומה נדבר. עס רעגענט עס מבול'ט אן אויפהער און פונקט ווען איך וויל זיצען אויפען צאם-לייג-בענקעל אדער נאגיאד. מסתמא זענען מיר זינדיג און מיר זענען נישט זוכה צו דעם גשמיכם בעיתם. די מאסקיטויס האבען זעהט אויס געהאט א דרינגענדע גענעראל פארזאמלונג און באשלאסען פה אחד מיר צו צאפען דעם דם התמצית. פרייטאג פארמיטאג, איך גיי אין חדר צום מלמד איך וויל הערען וואס מיין משה'לע טוט, דער מלמד וואס האט קוים שני שערות פרעגט מיך צו ער קען די חומש, איך זאג אים שטילרעהייט, בלא. זאגט דער מלמד. איר דארפט פארשטיין, ער איז זייער פארשפילט, איר ווייסט דאך אין קאנטרי די קינדער זיצען נישט איין, איר ווייסטאך, איר ווייסטאך... כ'האב אים נישט געוואלט זאגען, ביזט נעבעך נישט שולדיג. שולדיג זענען די מנהלים וואס האבען דיך גענומען פאר מלמד, און די קינדער זענען די קרבנות. איך פרעג משה'לע וואס טוט מען אין חדר א גאנצען טאג? מען האט אזויפיל פאן. דער רבי רעדט מיט אלע רבי'ס, מיין רבי האט מיך נעכטכן געשיקט צו זיין באנגעלוי אהיים טראגען טאמעטע זיפ מיט לאקשען. אונז מאך מיר א לעבען... דער גאנצער לאנגער פרייטיג, שבת, און זינטאג וואלט מן הסתמא אדורך כמעשה ווען נישט די נייעס קומט פרייטאג פאר'ן זמן אז די שווער און שוויגער האבען באשלאסען מיך צו קומען באזיכען. עס קען דורך גיין א גאנץ קאלעכדיג יאר און מיר זעהן זיך ערב יום כיפור און חול המועד פסח. היי יאר האבען מיר די זכי' אז זיי קומען אפשטאטען א באזוך אין מיינע מוסדות זונטאג גאנץ פרי, איך מיז אייך אוודאי נישט פארציילען אז לכבוד דעם האב איך שיעור נישט געמיזט פארבען די באנגעלוי ווען נישט איך נעם אפיהר דעם קאנטראקט און צייג די רבנית אז דאס איז בפירש קעגען די תקנת הבאנגעלוי, וואלט איך געמיזט קאלעכען דעם פארטש. געזאגט האבען זיי צו ערשיינען אום 12 נאכמיטאג, זעהט אויס אז זיי האבען געוויסט אז איך האב אנדערע זאכען אויך צו ארלעדיגען זענען זיי אנגעקומען ערשט 2 אזייגער, מיט ברענגענדיג מתנות פאר די קליינע כאילו מיר וואוינען אין בראזיל און מען זעהט זיך יעצט צום ערשטען מאל נאך א שמיטה. איבעריג צו זאגען מיר האבען זיי סארווירט פון יעדען געשמאקען מאכל וואס מען האט נאר געקענט אפקאכען אין די פאר שעה פון צופרי, ווארימע און קאלטע קאווע, איינגעמאכטץ מיט געבראטענ'ס, קאלטע לעמאנעיד און ווארימע טיי. די גאנצער קאלאני ווייסט שוין צו זאגען פונעם גערויך אז מיר האבען היינט געסט. כ'האב אליין נישט געדענקט פון שנה ראשונה אז די שוויגער האט ב"ה אזא צוויי פאכיגען אפעטיט. מיר האבען געמיזט שיקען א קינד ברענגען פון גראסערי נאך ראלל'ס און אייז קרעים, פלעסטיק קאפס און נעפקינ'ס. דער שווער איז גוטמוטיג, ער גייט אריין אין אלע צימערען, באטאפט אלעס כאלו מיר האבען אים געדינגען צו זאגען זיין מבינות, ער מאכט בילדער פון אלע קינדער און קאמאנדעוועט זיי זאלען זאגען טשיז און לאכען. ער מאכט א הלצה אין דאס גאנצע ב"ב שמייכעלט מיט חנופה. וואס ווי ווען, עס איז שוין מנחה טיים, דער שווער קומט מיט מיר דאווענען מנחה, ער באגריסט איעדען פארביי-גייער כאילו ער איז ביי זיך אין פאבריק. אינמיטען וועג צום שוהל גייט ער צו די קאר נעמען א טוט-פיק. ער זאגט מיר צו שטיל, דער אינגערמאן דארט קוקט אויס ווי פעטער אשר'ס זוהן? הא? און ער לויפט צו, שלום עליכם מענדל! אה אנטשולדיגט, סע האט אויסגעקוקט. סארי.. פון שווימען היינט איז מאן דכר שמיה דער איינציגער טרייסט האב איך אז היינט פארט מען נישט צו וואל-מארט. פארען אוועק גיין פרעגט ער זיין טאכטער נו האט ער ליעב די קאנטרי? זעהסט כא דיר געזאגט "הי איז גאנע לאוו איט", ביייי די ששת ימי המעשה אין שטאט איז א מחי'. (ששא פארציילט נישט אין קאנטרי) קודם די סאפער'ס יעדע נאכט, עס איך ענדליך גענוי וואס איך האב ליעב און ווען עס שמעקט מיר. איך קען נעמען דעם צייטונג עס צועפענען אויפען גאנצען טיש און לייענען בשעת'ן עסען, קיינער שטופט נישט, קיינער שרייט נישט. אלע בריוו און פאסט ליגען אויפען טיש אומ-געעפענט. די שטויב זאמעלט זיך אויך אן, איין שיכט נאכען צווייטען וואס א טאג עס גייט פארביי. די מיסט ארויס טראגען? נישט דא קיין מיסט. איך הייב אן טראכטען אז דער אלטער בחור וואס וואוינט אויבען העכער אונז איז נישט אזא נעבעך ווי זיין מאמע מאכט אים. א גרויסע מצוה האב איך אויף מיר מקבל געווען לע"נ מיין עלטער מומע וואס איז אוועק פארגאנגענעם שבועות. יעדען טאג ווען איך רעד פון שטאט צו די קאנטרי זאג איך אייביג אז אין שטאט איז דער היץ אומדערטרעגליך. ווי די אלטע לייט אין פלארידא האבען ליעב צו הערען ווינטער אז אין נוא יארק איז ביטער קאלט אין עס שנייט אן אויפהער, אזוי האט זי ליעב צו הערען ווען איך זאג אז אין דער שטאט דא איז 107 די גראד, עס שטינקט די גאסען, מען קען א הינט נישט ארויס לאזען, די עיר קאנדישען קען נישט גענוג אפקילען די דירה. זי פריידט זיך זייער און איך האב א מצוה רבה. די דריטע וואך, איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכמיטאג גאר פרי, צו אריין כאפען נאך איידער די ראש-אוייער הייבט זיך אן, ווי טייל גיטע פריינד האבען מיך ג'עצה'ט. צו מיין מזל האט א מאטאר ביציקעל זיך איבערגעדרייט אפאר מינוט פאר'ן דשוירדש וואשינגטאן ברידזש, אלע אויטא'ס זענען געקומען צו א שטיל-שטאנד. ווי עס איז דער דרך ביי אונז זענען אפאר נייגעריקע אידען ארויס געקומען אויף די נאקעטע הייוועי, זיך געמאכט וויכטיג. איינער איז מיך געקומען פרעגען צו איך דארף נישט אביסעל טרויבען. פון א צווייטע ווען זענען ארויסגעקומען 3 אינגעלייט אנגעטון אין גארטלעך און געפרעגט צו כאב שוין געדאווענט מנחה. יא, מנחה האב איך געדאווענט היינט געדאווענט בידידות, מעריב ביים מעריב פלאץ איך קום אן אין די קאנטרי האלב שיכור גאנץ הונגעריג איך פאל אנידער א ג'הרג'טער אין די דינע מצה מאטראצען וואס מיין עלטער זיידע איז נאך געשלאפען דערין ווען ער איז געווען אין שפיטאל אהיים קומענדיג פון מונקעטאבער. פרייטיג צו נאכט'ס גיט אויסגעריט און אויסגעשלאפען. איך שפאנציר אריין מיט די 2 קליינע, די פיאות פריש געמאכט מיט דיפערידא. אין קאנטרי זענען זיך רוב חסידים מקיל מיט צו ברענגען די גרויסע מיידלאך אין ביהמ"ד אריין, איין אזא איד ברענגט מיט אלע זיבען קינדער אין שוהל מיט די פעדזשאמעס, מיט די באטיס אלעס וויינט אדער שפרינגט אויף די טישען, דער טאטע וועלענדיג זיין א עכט גיטע בעבי-סיטטער האט געהייסען דאס קליין מיידאלע צו גיין צונויף קלויבען אלע פעפער'ס אין שוהל, זי איז געגאנגען צונעמען פון יעדען די עלים לתרופה'ס און די אנדערע פלוג בלעטלעך יעדער האט געברומט, א אלטער האט זי אנגעשריגען ארויס פון שוהל!. עס האט זיך שיעור נישט איבער געדרייט די שוהל ווען נישט דער טאטע האט געהייסען זיין גרויס אינגעל איר אהיים טראגען צו דער מאמע פעמפערען דאס קינד. איך בין די וואך אנגעקומען אין שוהל נאך איידער הודו. די זעלבע גיטע פריינד הייבען אן דער וועכענטליכער קאנטרי פזמון, אודך, ווען ביזטו געקומען יאנקעל? טאקע נעכטען? הע? ווילאנג האט געדויערט דער וועג? אזוי? טראפיק פאר'ן ברידזש? ווער הייסט דיר נעמען דעם דזשי דאבעליו? נעקסט-טיים נעם דעם האלענד טאנעל? שוין ב"ה אדורך דאס ערשטע קרייץ פארהער. יעצט קומט דער שכן פון די צווייטע זייט טיש, גיט שבת יאנקעל ווען ביזטו געקומען? האסטע געקויפט מיין ווייב'ס קוגעל? כאדיר געזאגט עס איז ווערט 4 ראניש. ווילאנג האט געדויערט די וועג? אזוי? געווען אין טראפיק? איך זאג דיר די בעסטע איז ארויס צו פארען זייער שפעט ביינאכט, שוין עניוועי נעקסטע וואך מערצעשעם קאל מיך, מען קען זיך נישט פארלאזען אויף סי-בי-עס. לכו נרננה... דער קליינער שכן איז היינט מלא טענות, ווייטער צוגעשיקט דעם זעלבען בהמה חזן ווער שיקט אים צו? יעדעד וואך זיכט מען אויף דעם גרעסטען פעניאק?! אךךך מע דארף מאכען דא א אייגענע אינגעלייט מנין... אלץ פראטעסט האט ער נישט מיט געזינגען נישט לכה דודי און אויך נישט לא תבושו. מעריב האט ער איבערגעהיפט מיט איין געניץ, אויפגעשטאנען צו עלינו לשבח, ביים זאגען גיטשאבעס איז שוין דער סימן פון שטערען געווען אינגאנצען אויסגעמעקט. איין מינוט, דער זעלבסט געקרוינטער גבאי האט עפעס אויסצורופען, היינט נאכט וועט פארקומען א באטטע לכבוד די יארצייט פון חאצ.. רבי זי"ע, איך פרעג מיין שוואגער א אלץ-ווייסער אויב עס איז דא אין קאנטרי איין חסיד פונעם חאצ.. רבי'ן? ער מיינט אז ניין, אבער מע שמיעסט אין קאנטרי אז ווען דער גבאי האט נישט אויסצורופען א זכור אדער א הודעה איבער'ן עירוב פארופט ער א באטע. נישט קשה. אויפען וועג ארויס כאפ איך א פריינטליכען זעץ אין רוקען פון מיין נייעם ידיד אום יענער עק קאנטרי, יאנקעל! מארגען נאכט וויל איך דיך זעהן ביים וואלי באלל. הערסט. דריי דיך נישט ארויס. העסטע קומען? איך טרעף דעם מענעדזער און פרעג אים פארוואס מיין פריזער ארבעט נישט כדבעי, און ווען גייסטו פאריכטען די סקרין אויפ'ן פארטש. ער זאגט מיר לאמיר נישט רעדען דערפון שבת, פאריגע וואך האט ער נישט געוואלט רעדען דערפון ווייל די ערשטע צוויי וואכען האט ער וויכטיגער'ס צו מסדר זיין, צוויי וואכען צוריק האב איך אים אויך געוואלט זאגען אבער צו פוהל קונים זענען געשטאנען ארום אים מיט בקשות, לויט ווי עס קוקט אויס האט ער א גאנצער זאק מיט תירוצים, גיט כ'עלל צו ווארטען א וואך. ער שרייט מיר נאך קיינעמ'ס פריזער ארבייט נישט גיט. שבת בייטאג זאגט מיר מיין נייער ידיד דער קליינער ראולי-פאולי. גיי זעץ דיך אוועק אויף יענער טיש, נישט דא לעבען מיר. וואס איז שוין ווייטער? ער מאכט א גאנצער הקדמה, מיין צווייטער קאזין אין אנטווערפען האט געהאט א צווילינג, צוויי אינגלאך, נאך 6 יאר, איך האב לכבוד די שמחה נעכטען נאכט געגעסען צוויי שאכטלעך זכור באנדלעך. איך האב אים באדאנקט און זיך געגאנגען זיכען א ניי פלאץ. מיין נייער שכן האט נאר געוואלט וויסען אויב איך בין באבע יוטל'ס א אייניקעל, ער האט א חשד מיר זענען קרובים. שלוש סעודות די וואך האט דער מענעדזשער פון קאנטרי געגעבען הערינג נאך די מאמע'ס יארצייט, איך בין אים געגאנגען זאגען לחיים, זאגט ער מיר מיט א דריק אין די האנד, לחיים לחיים, די נשמה זאל האבען א "תיקון". קוקט אויס עס איז די ערשטע יארצייט. איך מורמעל אים אריין אין אויערען דער אייבערשטער זאל העלפען זאלסט קענען פיקסען די פריזער די וואך אז נישט... אקעי! בלי-נעדער, זאג דיין ווייב זאל מיך דערמאנען מיטוואך נאך 3 אזייגער! מוצאי שבת אונזער גאנצע באנגעלוי איז איבער געדרייט פון אויבען אראפ, אלע יחנה'ס האבען באשלאסען זיך אפקילען שלוש סעודות אין מיין קאלטע באנגעלוי אנשטאט זיצען אין די היץ אינטערען בוים, ליידיגע פלעסטיק קאפ'ס, א טאן מיט פאפיטע שאלאכטץ, צוויי דריי געניצטע פעמפער'ס און וואס נישט איז באלאגערט און אלע צימערען, די באנגעלוי פליט ווי נאך א ערד ציטערניש. א שעה נאכען זמן איך מאך הבדלה, זי זאגט מען מיז גיין אין פיצא סטאר שוין, איך בין זייער הינגעריג איך וועל מן הסתם זיין אויף ביז פארטאגס צו קלינען דעם שמיץ. קענסט גיין שפילען וואלי באלל? זינטאג אינדערפרי איך וויל זיך אביסעלע וואויל גיין און בלייבען שלאפען שפעט, ניין! נישט דא אין קאנטרי, נישט היינט. וואס איז? דיין מאמע קומט נאכאמאל? ניין עס איז וויזיטינג דעי! מ'דארף גיין באזיכען די שוועגערען און הוידעפלאץ קאנטרי, אבער עס איז נאך קוים 11 אזייגער אינערפארי? נו מען דארף גיין קויפען א גרילל, פלייש, צוגרייטען, איינווייקען, אפאר קלייניקייטען אין וואל-מארט. איך קום אהיים פון שוהל און מען פארט קיין וואל-מארט, דער וועג קען איך שוין שלאפעדיג, די מיידלאך ביים טשעק-אויט שמייכלען זיך אינטער זיי ווייסען אוודאי אז העלפט זאכען ברענגען מיר צוריק קומענדיגע וואך, אדער אפשר ווייסען זיי נישט? אויפען גנב ברענט דאס היטעל. די וואך האבען מיר געטראפען געוואלדיגע מציאות, איך וויל נישט שרייבען כדאי קיינער זאל עס נישט אויסכאפען. אין וואל-מארט זעה איך, מער ווייניגער גייען אלע נשים צדקניות אנגעטון יונטעף'דיג, אלע מענער מיט די אראפגעלאזטע נאז. פארוואס? אחוץ די שנה ראשונה'ס וואס זיצען נאך אויף קעסט. איך טרעף א חבר פון ישיבה ער פארט ארום און א שאפינג-וואגאן, אלע 3 קינדער אינעווייניג, די שיך אויסגעטון. ער זאגט דא איז פיין לופטיג, איך טרעף מיך דא אייביג מיט אלטע גיטע פריינט, איך שטיי נישט די פרוי אונטער די פיס. איך זאג אים ער איז נישט דער ערשטער וואס האט ערפינדען די המצאה. עס דויערט 20 מינוט אויסצוגעפינען אז באנגעלוי 24 געפינט זיך גאר לעבען די אנדערע אריינגאנג צום קאנטרי, יעדער שיקט אונז אין א אנדערע ריכטונג. מיר קומען אן, קלאפען שוין אין די באנגעלוי מיט א אויפגעהייטערטע שטימונג, 5 גרויסע שאפינג בעגס, גרייט זיך צו וואשען אין מאכען שלחן עורך. זי איז ניטאמאל אין קאנטרי, די שכנ'טע זאגט אז זיי זענען (אויך) געפארען קיין וואל-מארט קויפען א גרילל. מיר ווארטען א שעה און יעצט קענען מיר עסען דאפעלט. דער שוואגער פרובירט זיך אליינס נישט צו נער לייגען, ער זאגט, דער עיקר איז נאר די פאן, נישט דאס עסען אמת? ווען נישט די קינדער האבען שוין נישט קיין געדולד און לויפען אריין אין אלע ארומיגע באנגעלוי'ס, עס איז הייס, זיי האבען נישט ליעב קיין געבראטענ'ס, גיט מען זיי ברויט מיט אבעקאדוי. דער גאנצער קאלאני איז שוין פארויכערט, מיר ווייסען נישט צו עס איז צופיל ברען-שטאף אדער צו ווייניג שטיינדלאך, ווי דער שטייגער אין אזא פאל ווי ביים פייער ערב פסח יאווען זיך תיכף אפאר מומחים אין מלאכת הגרילל יעדער לייגט צו פעך און שוועבעל, אלע גיבען מיר שלום עליכם מיט די פעטע הענט און פרעגען צו איך קום פון שטאט אדער פון א אנדערע קאנטרי. די צוויי נייע גרילל'ס פלאקערען, נישט דא מער ווער עס זאל עסען די סטעיק. זיי שטייען פארשעמט, ווען זיי קענען ווען רעדען שרייען זיי הויעך "אלעס טוט מען פאר די קינדער". פאר מיר פארען אהיים פרעגען זיי אונז אויב מיר ווילען צו פארען דא נישט ווייט, מען קען פארען מיט פערד עס קאסט 10 מוניט פאר 5 דאללאר אפילו די קליינע וועלען עס ענדזשויען, איך זאג איר מען קען פארען מיט פערד פאר אסאך ביליגער ווי 5 דאללאר. איך מיין זי האט זיך באליידיגט. די וואך האב איך באשלאסען איבער צו שלאפען זונטאג נאכט און אריין פארען ערשט מאנטאג פארטאגס, איך שטעל אן דעם וועקער אויף 4 אזייגער עס פילט זיך ווי סליחות פארטאגס. די גרינע בלעטער זענען נאס פון טוי, די וואלקענעס קומען אראפ אזש ביז צי די שפיץ נאז, דער שמעק פונעם סקאנק איז נאך פריש, די הערשען שפרינגען ארום אויף די וועגען ארויף און אראפ. דער סעווענטין איז ליידיג פון פאציענטען און פיל מיט פאליציאנטען. דער אראבער ביים געז סטעשאן לאכט אויך פון מיר, קוקט אויס איינער האט אים פארציילט אז דאס איז דאס ערשטע מאל איך זעה דעם ראוד 5:00 אינדערפרי. איך קום אן קיין וויליאמסבורג אין מיין שוהל אריין האלב זיבען מיעד און ערשעפט, איך בין שיעור נישט איינגעשלאפען אין מקוה. אפילו דער שמש פרעגט מיך וואס אזוי פרי היינט? און מיין בעה"ב פרעגט מיך א גאנצען טאג צו איך בין אקעי. אבער די קינדער האבען דארט א גוד טיים. איעדע וואך ביז דאנערשטאג נאכמיטג האב איך שוין א גאנצע ליסט גענוי פארצייכענט מיט א געפירקעלטע שריפט וואס צו ברענגען פון שטאט, אנגעהויבען האט זיך עס - ווי געשמועסט, מיט די פארגעסענע חלה דעקעל און קראק-פאט, איך קויף איין פלייש עס איז ביליגער אין שטאט. איך ברענג מתנה'לעך פאר די קינדער (נאר צו דע וואס זענען געווען וואויל). פארסאפעט שלעפ איך ארויס באקסעס מיט אייסעס, קעסטלעך סאדא און עפעל דזשוס, פעמפער'ס, צייטונגען און אלעס וואס איז מיט א קוואדער ביליגער אין שטאט. איך פיק אויף זאכען פון קלינער'ס, פון שוסטער, פון פארמאסי. און צומאל טראג איך אפ וויכטיגע פאפירען פאר די שוויגער. שכינים פון שטאט שיקען מיט מיר שאפינג בעג'ס מיט חפצים צו שכינים אין קאנטרי, אונזער נייגעריגע "נעקסט דאר" שכנ'טע מיט'ן רויטען טורבאן ביז אריבער די אויערען קוקט שוין ארויס פון הינטער די שפארע'ס מיט גרויס נייגער וואס האט מיסטער שיסטער היינטיגע וואך געברענגט. די וואך האב איך געברענגט א גרויסע באק'ס די אנדערע צופרי האט זי שוין געפרעגט הינטערוויילעכץ "איי דאונט מיען טא בי נאוזי באט וואט דיד יאר האזבענד שלעפ אוט לעסט נייט"? איט וואז סאטש עי ביג באקס, וואז איט העווי? די וואך האב איך געברענגט פאר די קליינע, שיינע בענטשער'ס. איך בין געווען מאנטאג ביי א בר מצוה, פאר'ן בענטשען קומט אריין דער טאטע פון בר מצוה בחור מיט א באק'ס בענטשער'ס. עס האט זיך אפגעטון אזא געכאפעניש, אלע האבען זיך א לאז געטון אויף אים, גרויס און קליין אפילו די אויבען אן אידען. ווי די קליינע קינדער כאפען פעקלעך ביי א באווארפען. איך האב זיך נישט געקענט אפווינדערען וואזוי מען רייסט זיך נאך קליינע בענטשערלעך וואס אלע ווארפען גלייך אין שמות נאך איידער מען קען עס ניצען. ביים ארויסגיין האט איינער פון די כאפערס אראפ געווארפען אלע בענטשער'ס און ביי מיר אין באנגעלוי וועט דאס אי"ה באקומען א תיקון, משה'לע האט זיך געפרייט דערצו כמוצא שלל רב. נאך די שיינע אויפנאמע וואס מען שטעלט מיר אהער וועכענטלעך, דאס ערשטע באצאהל איך צוריק אלע חובות וואס זי האט זיך אנגעבארגט במשך די וואך, וויפיל הינדערט דאללאר איך זאל נישט איבער לאזען מאכט זיך אייביג עפעס אנדערש, מאנטאג קומט א פאנדזשעלוי טראק, ער רופט אויס מיט א הויעך-הילכער אז ער האט אזעלכע מציאות אז פאר אים אליין לוינט זיך צו קומען אין קאנטרי, ער האט געסטראשעט אויב ווערט די טראק נישט ליידיג וועט ער מיזען קומען די אנדערע וואך נאכאמאל. א צווייטע פרוי אין א שווארץ טיכעל מיט מענערישע גלעזער פארקויפט געניצטע ביכער אמייסטענס פון שלום בית טעמע'ס און אנדערע ביכער פון שמות. מיין רעבעצין פרעגט איר אויב זי האט נישט עפעס "די ווי די'ס"? א דריטער פעדלער פרובירט יעדע וואך אריינצושמוגלען צו מיר אין באנגעלוי א נייער טעיפ רעקארדער. וויפיל מען זאגט אים אז מיר האבען גענוג טעיפ רעקארדער'ס, דעמאלס וויל ער זעהן צו מען דארף נישט באטאריעס. אז דאס אויך נישט, לאזט ער זיך מכבד זיין מיט א גלאז ווארימע מילך און א קאקי דערנאך ווינטש ער אן אז מען זאל זעהן אסאך נחת. דערנאך גייען איעדע נאכט אנדערע צוויי גיטע פריינד נאך געלט, זיי דארפען גארנישט זאגען א צוועק, די פרויען פארשטייען שוין אליין בלויז פון די שבת'דיגע בגדים און די גרויסע פאקעט-בוק אז מען רעדט דא פון א גאר וויכטיגע הכנסת כלה און ווארפען אריין אויפ'ן פעטער'ס חשבון ווי מער. אטייל שרייבען אפילו אויס א טשעק. מאנכע זאגען מען טאר זיי נישט אריין לאזען אפילו אויפ'ן פארטש ווייל זיי גייען אריין אין אלע באנגעלוי'ס און קוקען זיך אומדערעקט אום, שפעט ביינאכט ביים זיצונג פארציילען זיי גענוי וועלכע איז א קלינע און ביי וועלכע עס הערשט כאאס. וועלכע האט אנגעטראגען א גלעזעל קאלט וואסער און וועלכע האט נאך 10:30 געהאלטען אינמיטען באדען די קינדער. מיין פרוי האט זיך שעמעוודיק פארענטפערט פאר איין אזא געלט גייערקע. אז זי האט פשוט נישט פארוועם אויך צו גיין נאך צדקה. יעדער גייט דא. זאגט יענע איך וואלט נישט געגאנגען אבער איך האב זיך שוין נישט אנגעטון "געהעריג" דריי וואכען "איי זשאסט העד טא געט דרעססד ענד געט אייט אוף מאיי באנגעלוי" (איך האף זי לייגט כאטש אריין דעס בינטעל קעש אין א פישקע אריין.) איין נאכט פארען אלע פרויען אריין צום טאון קויפען סאפט -אייז קריעם און שפאצירען אויף די ראוד'ס ביז אינדערנאכט אריין, עס קאסט א בעבי-סיטטער. די צווייטע נאכט איז דא א פלעי ביי די שכינות'דיגע מיידעל קעמפ די הכנסה גייט פאר צדקה (איין ברטונרה האט גע'פסק'נט אז מען קען אפילו די קאר סערוויס צאלען פון מעשר געלט), די דריטע נאכט זעהט מען סלייד'ס פון לשון הרע, דאונעשען איז נאר 10 דאללאר. מיטוואך נאכט וועט זיין א דרשה פאר פרויען און גרויסע מיידלאך איבער דאס ענין פון ווערים אין פרוכט. ביי ענדע וואך איז א וואונדער זי איז א בעל חוב? יענע וואך איז געקומען א טראק וואס פארקויפט דזשולערי זי האט מיר געקויפט א מתנה א פאר אויער-רינגלעך אויב איך וויל אמאל איר געבען א מתנה זאל איך האבען גרייט. מעשה גאבעליר. איך וויל נאר וויסען פארוואס קומען זיי דייקא ווען די מענער זענען אוועק? קוים עס האט זיך אנגעהויבען די דריי וואכען, איך קען שוין גאנץ כמעשה אלע שכינים ווי זיי ארבעטען און ווען זיי פארען ארויס צו די קאנטרי, וויפיל זיי האבען געגעבען דעפאזיט פאר'ן 7'טען שטאק אויף קלעסען קאר. דעקאלב וואס גייט זיין פארטיג אי"ה אויף חמשה עשר בשבט שנת תשע"א אדער אויף שבועות דערנאך. גיטע ידידים האבען מיר שוין אויך פרובירט צו פארקויפען לייף אינשארענ'ס פאליסי, מען הערט דאך אזעלכע שרעקליכע זאכן. א צווייטער כולל אינגערמאן לויפט מיך נאך יעדען זונטאג צו איך ווייס נישט איינער וואס דארף אפיס פורניטשער. א דריטער וויל איך זאל ווערען מיט אים א שותף אין א 7 פעמילי וואס מען טראגט אים אן און וויסקאנסין, ער זאגט עס איז אכט מאל די רענט ראול. גיי פארשטיי. איין נאכט קאלט מיך אויפען סעל-פאון א נייער ידיד פין קאנטרי אט איז דער שמועס מער ווייניגער: האלוי יאנקעל ! יא, ווער איז? דאס איז שמעון ווער? שמעון, שמעון קאלמאנאוויטש פון באנגעלוי 3, דערקענסט נישט מיין קול? וואס-אי-מיט-דיר??? אההה וואס הערט זיך עפעס? וואס ברענגט אייך צו מיר? סתם אזוי, וואס איז נייעס? נייעס? גארנישט וואס-אי? וואס קען איך אייך העלפען ? עם עם עעעם ווייסט דאך, יעדען שבת ברענגט א צווייטער שלוש סעודות און און.. עם עםם אפשר... אזוי? ניין כאב נישט געוויסט וואס איז די שמחה? איך זעה יעדער עסט דאך אין באנגעלוי און מען קומט צוריק צום זינגען. נאא סתם, מע מיז דאך עפעס טיילען, דער גבאי וויל וויסען, סוי אויב די ווילסט ברענגען די וואך!? גיט כעל איבער קלערען! האסט א נעקסטעל? וואס איז דיין נומער? כעל דיך קליקען צו דערמאנען. ניין כאב נישט, כעל איבערטראכטען אקעי?. ארלעדיגט? גיט כעל זאגען מעכיל, זיין חבר ארבייט ביי יוני'ס דעלי. ער קען צושטעלען אלעס, עסט עם געבען א פיפציגער אין קאנטרי! זאל דיר זיין צו מצוה. איך קאל אהיים אין קאנטרי עלעף אזייגער ביינאכט אלעס איז נאך וואך, ווי מאמי? אינדרויסען (נאטורליך) טאטי.... די געסט קידוש די וואך? ניין אפשר שלוש סעודות, ווער האט דיר שוין געזאגט? מאמי האט געזאגט פאר באבי. אבער טאטי! קאנטרי איז אזוי גיט, מאמי איז ביי די לעדיס, אונז טאנץ מיר אויפען בעט, רחי האט זיך צוקלאפט, און משה שלאפט אין דיין בעט. מארגען גייט מען אויף א טריפ. מושי'ס בייק איז צובראכען, אונז האמער געהאט א באלל אין דעי קעמפ. טאטי, טאטי אין מומע חוה'ס באנגעלוי איז געווען א סקאנק... ביייייי דער שבת האט מיין שוואגער זיך פארגליסט צו עסען צוזאמען ביידע משפחות אינטער איין שלאק, איך בין דאך א גרינער אין הלכות קאנטרי, מסתמא איז עס א מנהג הקדמונים אז שבת מברכים עסט מען אין די קאנטרי צונאזאם, צונויפגעקוועשט. און טאקע ביי אונז אין באנגעלוי, מיט א רעכטע טענה, "זימער דארף מען האבען ווי מער פאן", לויט ווי איך ווייס שלאפט ער הויעך אויפ'ן קול שוין תיכף נאך די זיפ, אין א פארוואלקענטער טאג איז ער שוין נישט צווישען די לעבעדיגע תיכף נאך די פיש. אויך גידענק איך נישט ער זאל אמאל פארשלאגען צו האבען עפעס פאן אין די שטאט ווי מיר וואוינען נישט ווייט. שוין, לאז זיין אזוי. די צוויי שוועסטער האבען געגרייט אויף דעם שבת ווי עס קומט פאר א פארמעסט ווער עס קען בעסער און דער געווינער גייט קריגען א גאלדען מעדאל פון מארטא סאטוארט אליין. איינע האט צוגעשטעלע די ביינאכט סעודה, די צווייטע די בייטאג. מיר האבען איינגעקויפט לכבודם אלע ערליי זיסע אויבס, ברוינע באנדלעך און געלע זיפ מאנדלען (די גראבע). רעטעך מיט לאקשען, טאמעטע דיפ'ס מיט חריין שארפע און מילדע, חלות פון וואסער און אויך מיט אייער, כל ערליי סאדא מיט וויין, ניסלעך געזאלצענע און געבראטענע. א גאנצע גרויסע רויטע מעלוינע. ער איז געקומען פרייטאג באזיכען די שוועגערען צו זי דארף נישט א האנט. נאאא פעלט נישט אויס די גאנצע געפאטשקעריי – זאגט ער. פרייטאג צו נאכט'ס מע גייט עסען, שלום עליכם זינגען מיר דעם נאציאנאלען ניגון. "נא זינג שוין דו אשת חיל. נע זינג שוין דו סי דיין באנגעלוי, נא נא זינג שוין אבי געזינגען איך בין שלעפעריג. איידער מיר האבען געהאט א געלעגענהייט צו האבען די ערווארטעטע פאן איז גיסי היקר געווען אויף יענע וועלט מיט א שמייכעל אויף די בארד. זיין ווייב איז רויט, זי שטויסט אים אינטערען טיש, די קינדער שרייען טאטי, ווי א בער וואס האט זיך שוין געלייגט אויפע'ן ווינטער. קוים וואס מען האט אים געקענט דערוועקען אהיים צו גיין צו תיקון חצות. אלע קינדער זענען געבליבען שלאפען ביי אונז, און די פאן איז געווען העכער אלע ערווארטונגען. שבת בייטאג איז פארגעקומען אין שוהל א שמאלציגער גרויסער קידוש. שמערעל פון באנגעלוי 2 האט גומל געבענטשט אין געגעבען א פראכטפולער סעודות הודאה. פארלייפיג האט עס געהייסען אז ער האט מיט די קאר צוטרויטען א הערש, איך בין מסופק צי עס איז נישט געווען עפעס מער ערענסט. מיין חבר אלץ בחור האט געניצט דעם זעלבען תירוץ ווען ער האט גומל געבענטשט איין גרינעם דאנערשטאג צופרי. דער ראש ישיבה האט אים געלאזט רופען נאכען דאווענען און געווארענט "זעה עס זאל מער נישט פאסירען". אלענספאלס, ביי שוכן עד האט זיך שוין אנגעזעהן א פרייליכער מינע אויף די חברה טרינקער, איך האב תיכף געשמעקט אז היינט איז דא עפעס בעסער'ס ווי פשוט'ע שליוואוויטץ. אלע שפעט קומער זענען היינט געקומען צייטליך. ביים לייענען קומט צו מיר צו דער שיינער איד פון קאנטרי און פרעגט מיך אויב עס פעלט אויס ער זאל זיך פארגרייטען עפעס א דבר תורה צום קידושא רבה, א איד האט געהאט אזעלכע ניסים, גיי זאג אים אז קיינער דא אין שוהל איז נישט אויסען צו הערען זיינע דריקענישען ווען מען איז עוסק אין די מצוה פון סעודת הודאה. בין גברא לגברא זענען צוויי פריינט פון בעל הקידוש ארום געגאנגען פרעגען ווער עס האט א ברוינפען שטאפער עפענער. הכלל, נאך איידער דער גבאי האט געהאט א שאנס אויסצוריפען דער קידוש, נאך אינמיטען ברכת כהנים און מיר אלע אייניקלעך פון שבעת-הריגעל האמיר געטרינגען לעילו נשמתו, זיך גיט אנגעגעסען מיט פעטע גאלע, אייער קוכען און זאלציגע הערינג. ווי דער שטייגער ביי חסידים האבען אפאר היץ קעפ אריין געברענגט אין שוהל זייערע טעפ טשאלענט שטאלצערהייט, זאל איעדער עסען אין ווערען זאט, כמנהג הקדמונים אן לעפלעך, אן טישטיכער, מען האט זיך געריסען נאך די טשאלענט כאילו עס איז מוצאי תענית. א גרויס טייל קאנטרי האט אפילו נישט געוויסט ווער עס איז דער בעל הנס אבער יעדער האט זיך געפילט ווי א מחותן, ויאכלו ענבים וישבעו. אן אלטער איד וואס איז געקומען צו זיין זוהן צו גאסט גיט א פרעג ולשמחה מה זו עושה? זאג איך, זיי האבען ליעב דעם שבת קודש! גיי די אינגערמאן, דעם טשאלענט האבען זיי ליעב!. דער איד האט מיט גרויס תמימות אראפ געקליבען אלע ספרים פון טיש, און זאגט איבער צו זיך אליין בלשון בתמי' דעם שבת האבען זיי ליעב? גייטץ אהיים די ווייבער זענען הונגעריג. צום סוף האט דער מגיד פון שוהל יא געמאכט שטיל און געזאגט א משל מיט א נמשל איבער דעם ענין פון גיבור כארי ורץ כצבי, מען דארף זיך מקבל זיין צו זיין א רץ כצבי. איר ווילט הערען די גאנצע? חתן דינן איז היינט געקומען אין שוהל מיט די זיידענע בעקיטשע ווי צו א ברידער'ס חתונה. צום קידוש האט ער אויסגעטון דעם טלית, ער האט נאר געוואלט מען זאל זינגען ווארימע ניגונים, אבער נישט סתם ווארים ער זאגט אז ר' שלמה קארילבאך'ס ניגונים טוט אים שטארק ערוועקען צו שפירען א טעם אינעם שבת קודש און מיר אינגעלייט האבען זיך געשפירט פארפליכטעט צום בעל הקידוש, האבען מיר געזינגען און חזונ'יצט, ער זיצט מיט'ן ספאדיק די אויגען פארגלייזט און אנגעזאפעצט, ער רומט מיר אריין אין אויער אז ער פילט ווי ער ליגט יעצט אויף די אויבערשטע באנק אין דער שוויץ און באקומט א גיטען מאסאדזש אין רוקען. גיי פארשטיי א פולישע קישקע. וויפיל מיר האבען אים געבעטען ער זאל אונז זאגען ווי דער נס איז געשעהן (זיין קאר איז אומגעשעדיגט) ער טעהנ'עט בגילופין אז ער קען נישט רעדען דערוועגען אין א מקום קדוש. איך האב א שטיקעל השגה ווער די הערש איז געווען. איר ווייסט, כ'האב שטארק ליעב צו באטראכטען ווי אנדערע האבען פארגענוגען. איין בעל בשר אין קאנטרי, יעדער רופט אים דער רויטער, האט זיך אזוי אנגעשאשקעט ביים קידוש, מען האט אים געמיזט אהיים פירען מיט 2 שמשים ער האט נישט אויפגעהערט צו שרייען אויף זיינע קינדער גייט'ס אהיים זאגט'ס פאר מאמי אז די טשאלענט פון מיסיס הארטשטיין איז דעלישעס. א צווייטער וואס איז געווען אויף גאסטעריי שבת ביי אונז אין קאנטרי איז ארום געלאפען יעדען פרעגען צו וועם מען דארף רעדען וועגען קומען אין דער קאנטרי מערצעשעם נעקסטעס יאר. דער בעל שמחה האט יעדען איבער געלאזט אין אהיים געלאפען איבערלאזענדיג דאס גאנצע חאזעריי. דער גבאי האט געזאגט מער וועט ער דאס נישט צולאזען. נאך די ארבע כוסות זענען מיר געגאנגען צו די סעודה. די קינדער זענען אלע געווען אין די גלידערען, די געשרייען און קריגערייען עד לב השמים, מען האט געשלעפט די גרויסע הילצערנע בענקלעך ארויף אויפ'ן פארטש. זאל טאקע כל הקהל הקודש זעהן אין וויסען אז מיר האבען אסאך פאן. מען האט שוין איינגעטיילט די זיצען אלע קאזינ'ס יעדער וויל זיצען נאר דארט ווי דער צווייטער זיצט. אונזער טיש אופען פארטש האט אינגאנצען דריי שוואכע דארע פיסלעך, מיין שוואגער זאגט איך זאל פרעגען א שאלה צו מען מיז אנפילען דעם בעכער ביז'ן טאפ אויב מען איז זיכער אז עס גייט זיך סייווי אויסגיסען פונעם טיש געשאקלען. ביז מען האט זיך דערזעהן ביידע משפחות זיצענדיג אלע אויף די פלעצער זענען מיר שוין ווידער הינגעריג געווארען. מיר האבען זיך ארום געטענהט ווער עס מאכט די בעסטע בארכעס אין די מאונטענ'ס, אפילו דאס קליינווארג האט געהאט א מיינונג, מיין ניכטע זאגט אז באבי מאכט די בעסטע חלה. די אייער מיט צוויבעל האט די שוועגערען אזוי באזאלצען אז עס איז איבער געבליבען אומבארירט. זי לייגט אריין העלפט אייער אין די טשאלענט עס זאל ווערען טונקעל ברוין, איך גלויב אז א גרויס חלק כלל ישראל האט דאס זייער ליעב. מיר נישט. מיין טרייסט איז געווען איהרע טשאלענט. די טשאלענט איר'ס ווי גיט עס האט געשמעקט האט עס פארט געהאט א טעם פון די שוויגער'ס טשאלענט, מסתמא קען איר מאן נישט פועל'ן זי זאל אויפהערען אריין צו לייגען ווארשטלעך אין קעטשאפ. דאס אליין האט מיך פאראיבעלט. גרעיפ דזשוס האט זיך געגאסען ביי דער סעודה ווי מים שלנו. געלויבט איז ג-ט פארען ראטעווען דעם אינגערמאן מיט'ן ספאדיק וואס האט אהער געשטעלט אזא שיינער קידוש אזוי זענען מיר כאטש געגאנגען מקיים זיין דעם שינה בשבת נישט אינגאנצען אויף א ליידיגען מאגען. מיין שוואגער האט געשלינגען טאמ'ס און געדרימעלט. די רויטע מעלוינע האט מען פארגעסען אויפצושניידען. שבת מיטאג ביי אונז אין קאנטרי איז איינגעפירט אז אלע פארלעך גייען שפאצירען ארויף און אראפ. די מענער מיט הוילע טלית קטן'ס, די פרויען מיט ספעציעלע-פאר שבת נאכמיטאג- דאסטער'ס. פארהאן וואס זענען מקפיד צו עסען ניסלאך, ווען די טאש איז ליידיג פון קייאכטץ מאטריאל גייט מען שלאפען. ווען נישט איך זאג מיין שוואגער אז מיר האבען נישט קיין אייז קריעם אויף שלוש סעודות קומט ער פראווען די דריטע סעודה אויך ביי אונז אויף'ן פארטש. אבער אז ס'איז נישט דא קיין אייז קריעם גייט ער ליבערשט אהיים און קייעט זיינע פאפיטעס, און ווען נישט מען הערט שוין ארויס דאס זמירות געזאנג פון שוהל וואלטען מיר אלע פארביי גייער דערטראנקען געווארען מיט זיינע פאפיטאס שאלאכטץ. שפייז צו נאכטס, איז דאך א גרויסע מצוה צו עסען פיצא אדער ווי מיין ראש ישיבה פלעגט דאס רופען איטאליענע קיגעל. די וואך, נישט ווי די פארגאנגענע וואכען, וועלען מיר פארען קיין סוואן-לעיק קויפען פיצא. ווייל קיינער מאכט נישט אזוינע גיטע פיצא ווי יענער אין סוואן-לעיק. אזוי האט אליין מעיד געווען מיסיס שטיינזאלץ וואס האט פארזיכט פון די סוואן-לעיק פיצא יענע וואך. געזאגט און געטון מיר זענען אין די קאר, אלע צוויי משפחות אין מיין מיני ווען, די קינדער אין פעדזשאמעס, די 2 שוועסטער קוקען ניטאמאל ווי מיר פארען, זיי זענען אצינד פארנומען דורך צו רעדען פארוואס די משפחה פעקעטע פון באנגעלוי 41 מופט נאך נישט? זייער ברידער אין מאנסי האט דאך לעצטענס היבש מצליח געווען. מיטאמאל ווערט מיר שווארץ פאר די אויגען א פאליציאנט מיט רויטע בליטשקע'דיקע לעמפלעך האט זיך פארגליסט מיך אפשטעלען. נאר פון זיינע ריזיגע וואנצעס - וואס האט נאך נישט טועם געווען דער טעם פון א גאהל מאשין- כאפט מיר אן א ציטער. ער זאגט אז יעצט ווארענט ער נאר אבער נעקסט טיים "יא וויל געט ע טיקעט פאר ספידינג אן 30 אין ע 15 מייל זאון". טענק יא אפפיסער". ווארטענדיג אזוי אין די ליין האב איך געטראפען אן א שיעור ידידים, יעדער בלי יוצא מן הכלל פרעגט דאס זעלבע "אה שלום עליכם יאנקעל אין וועלכע קאנטרי ביזטו? דא אין סוואן לעיק? גאנץ זימער אדער נאר די צווייטע העלפט? יא, גאנץ זימער! ניין, נאר געקומען דא פאר פיצא! אקעי טעיקעיר, גיטע וואך. ווי גיט קען שוין זיין פיצא אויפען פוהלען מאגן? מיינט נישט אז די צוויי צדקה גייער האבען פארגעסען פון מיר די וואך, יעדע וואך מוצאי שבת גייען צוויי אינגעלייט ארום מיט א רעסיט ביכעל און פארלאנגען די צוגעזאגעכטצער פונעם אפיעל ש"ק. די ערשטע צוויי וואכען האב איך געמיינט אז דאס איז א צופאל, ביז איך האב זיך צוגעוואונט אז מוצאי שבת ווען איך הער 2 מילדע האקעס אופ'ן טיר ווייס איך שוין אז די שנארער'ס זענען ווידער דא. די וואך האב איך געזעהן צוויי אנדערע מרה שחורה'עניקעס מיט א פעדער אין האנד קומענדיג צו מיין באנגעלוי, איך זאג זיי קומט צוריק מארגען. נישט ווייל איך בין נישט פון די גרויסע חסידים פון די מוסד אין א"י וואס מיר אלע ווייסען אז עס איז מער לופט ווי טייג נאר ווייל איך דולד נישט אז זיי גיבען מיר נישט דעם אפשען פון זאגען ניין, זונטאג צופרי אין שוהל שטייט איינער פון זיי און פרעגט מיך ווי אזוי הייסטו אופען ערשטן נאמען? גרייט צו שרייבען דער סך. איך זאג אים קום צוריק פרייטאג און מיט דעם לאמיר האפען צו השי"ת ער וועט מיך לאזען מנוחה. די וואך מאנטאג קומט אהיים מיט מיר אין שטאט די רעבעצין זאל זיין געזונד, זי האט וויכטיג'ס צו ארלעדיגען אין שטאט, אריין כאפען אן אפוינטמענט ביים שייטעל מאכער. אויך דארף מען זעהן צו די סטאר'ס האבען שוין אריין באקומען די ווינטער זאכען, עס העלפט נישט די אינפארמאציע פון די פארבליבענע שכינים מען מיז זיך דאס אליין איבערצייגען. מען דארף אויך אויפרוימען דאס הויז און נאך אלעמען דארף מען זיך אביסעל אויסטשוכען פון זיין איינגעשפארט אין קאנטרי, די קינדער זענען צוטיילט, נישט פארגעסען אלעס טוט מען פאר די קינדער. זי פרעגט מיך אזוי אויפ'ן וועג צו איך וואלט נישט געטראכט פון קויפען א ווינטערייזד באנגעלוי מען דארף ווייניגער שלעפען. גיי זאג איר איך צייל פשוט ספירה נאך אפאר וואכען פארבליבען. דאנערשטאג צופרי רופט זי מיך אן איך זאל נישט פארגעסען ארויס צו ברענגען גענוג קעש. מען דארף באצאלען 30 דאללאר אין פיש סטאר, 70 אין גראסערי, 250 נאך שולדיג אין דעי קעמפ, 25 פאר טריפס, 20 פאר קאנטין אין דעי קעמפ. נאך 550 שולדיג פאר די באנגעלוי. ברענג אויך כאטש 100 דאללער פאר די שוועסטער, וואס פארט אריין אין שטאט די קומענדיגע טעג זי וועט קויפען ווינטער מציאות. אין עס גייט זיין די קומענדיגע וואך א טשייניז אקשען איך האב צוגעזאגט 50 דאללאר. סי צדקה, ביזט מסכים? כ'האב א ברירה? ווי האלט מיר? איך פרעג איר איך דארף שוין א קאלקעלעיטער? ניין, בעט דיין באסס א רעיס? איידער איך פארגעס, כא געבארגט פון די שכנ'טע איר ספיד בייק פאר משה'לע און ער האט עס צובראכען. מען דארף איר קויפען א נייע. רבוש"ע אזויפל אומגליקען געשעהן דעם זימער לאמיר האבען אביסעל נחת, איך זאג ערליך תפילת הדרך, די וואך זאג איך די אלע פסוקים ויעקב הלך לדרכו מיט גרויס כוונה, איך פאר דורך ביים הייוועי איך נעם ארויף צוויי אידען וואס זאגען אז זיי גייען ממש לעבען מיין קאנטרי אין וואודבארען, וואס ווייס איך? א חוץ מיין קאנטרי און וואל-מארט ווייס איך גארנישט. א גאנצער וועג האבען זיי זיך געדינגען איבער דעם געפאלענע חינוך היינטיגע צייט מען לערענט מיט די קינדער ווייניג מוסר. וויפיל דער איד א' האט פרובירט צו כאפען א דרימעל, האט איד ב' געהאלטען אין איין אויפוועקען, נא וואס זאגסטע? וועלענדיג צולייגען מיינע צוויי סענט. זאג איך דעם איד א', איר זעהט נישט דער איד דא וויל שלאפען לאזט אים געמאכט. זאגט ער, איך רעד אסאך איך וויל מאכען זיכער די שלאפסט נישט איין ביים רעדעל. איך זאג אים באלד צינד איך אן דזשאן בעטשלער און איר וועט אויך וועלען איינשלאפען. הע וואס זאגסטע? איך בין נישט קיין בעטשלער. 15 מינוט איידער מאנרוי און זיי דינגען זיך ווידער, זיי ווילען ביידע צאהלען (די 75. סענט) טאהל ביים טראוועי. ביז זי זענען געקומען צו א פארשטענדעניש צו צאהלען בשותפות. ווען זיי זעהן אז איך בין דורך מיט איזי פעסס, שלאג איך זיי פאר צו צאהלען די געז. ביידע האבען אנגענומען א שווייגעניש. אום האלב איינס אזייגער בין איך פארטיג צו בלאנדזשען און אפטראגען די אלע אידען צו זייערע בענקענדיגע הויז געזינד. ביידע אידען האלטען שוין זיכער לאנג נאך המפיל ווען איך פאר אריין אין קאנטרי צו א פארשלאסענע באנגעלוי. זי האט מורא פון א בער. זיך שעמענדיג הויעך צו האקען, קאל איך אריין ווי א גנב צו מיין אייגען הויז, מידערהייט עפענט זי מיר די טיר מיט א האלבען שמייכעל ווי איינע וואס וויל זאגען, נו שלימזל ביזט אנגעקומען? איך שטיי אויף צופרי ווען די קינדער קומען שוין באלד אהיים פון דעי קעמפ, די פלייש איז פארדארבען ליגענדיג אין קאר א גאנצע נאכט, די קינדער האבען אליין ארויס געשלעפט די פרייזעס פון קאר. זי האט בודק געווען די טאשען אין געטראפען גענוג גרינס צו קויפען א פיינעם פרישטאג וואס האט מיר געגעבן מוט אנצוהייבען דעם טאג. איך וועק זיך אויף צו דער געשריי פון די קינדער פארוואס איך האב זיי נישט אויפגעוועקט נעכטען ביינאכט. און טאטי טראג אונז שווימען. טאטי טראג אונז אויף א רייד, טאטי מען דארף גיין פיקסען די בייק'ס, טאטי מיין רבי שלאגט מיך א גאנצע וואך, טאטי די הויז זעהט נאך אויס די זעלבע? טאטי ווען פארט מען שוין אהיים? איך וויל אויך וויסען. די ניין טעג הייבען זיך אן קומענדיגע וואך, מען וואשט וועש ליכטיגע און טונקעלע, איין מאשין לועד נאכ'ן צווייטען. גאלוינען רינעדיגע זייף פליסט אריין און די נייע וואש מאשין. א מייל אוועק פון קאנטרי און איך שמעק שוין דער גערוך פון אלע ערליי בליעעטש און געוואשעריי שמעקעריי. גיטע פריינד, נייע און אלטע קומען פרעגען די זעלבע קשיא. ווי האלטסטע מיטן וואשען? א טייל אידענעס שפאצירען דורך אונזער באנגעלוי און שרייען אריין די פרוי'ס נאמען (לאמיר זי אנרופען יוטעל), זיי ווארטען ניטאמאל אויף א ענטפער נאר הייבען אן דרש'נען. היינט צופרי שרייט איינע פונדרויסען, "יוטל ווי האלטסטע מיטן וואשען? נאך איידער זי באקומט א ענטפער, פארציילט זי "איך בין שוין פערטיג"! און שפאצירט ווייטער. גייט נישט דורך 5 מינוט און יחנה נומער צוויי שפאצירט דורך און שרייט אריין, יוטל! יוטל! ביזט דארט? עס קומט נישט קיין ענטפער זי קומט ארויף אין פארטש און האקט אויף די טיהר יוטל! ביזט דא? ביזט שוין פיניש מיט די לאנדרי? איך קום צום טיהר, ניין! זי איז און גראסערי, זי גייט ארויס פון פארטש און רעדט צו זיך אליין, איי עם אלל דאן! אויך, אלע אידענע'ס ווילען וויסען וואס די שכנ'טע מאכט פאר סאפער, הימעל און ערד מיט מילעכיג'ס. איך גיי אריין אין גראסערי, אלע מיט דעם זעלבען פזמון "וואס מאכסטע פאר סאפער? אלע שטייען ביים אפענעם פריזער איינע פרעגט דעם צווייטע, וואס זאגסטו? די קינדער וועלען דעס ליעב האבען? איך הער ווי איינע פון די נשים צדקניות פרעגט דער גראסערי מאן, "אנטשולדיגט איך בין אזוי נאויזי באט וואס האט מרת. בלומענקראץ געקויפט"? איך רוף זיך אן איר ווילט מאכען וואס די קינדער האבען ליעב אדער וואס די שכנ'טע מאכט? היינט פרייטאג ערב ראש חודש אב זי וויל נישט גיין קיין וואל-מארט, איך פאר היינט אליין רואיגערהייט איינקויפען די חלות און קאקאש-קעיק. אויך דארף מען היינט אריין כאפען צו שווימען וואס מער און פערטיגען די לאנדרי פאר די 9 טעג. איך פאר דורך א יארד-סעיל איך טרעף דארט מיין חבר ער טראכט פון קויפען א געניצטער עקסערסייז-בייק, איך פרעג אים צו וואס טויג דיר דאס אזוינס? "איך ווייס אליין נישט אבער איך קען דאך נישט אוועק גיין מיט ליידיגע הענט, דאס קוקט אויס צו זיין כמעט אומגעניצט, עס איז 70% אףף". איך האב שוין איינוועגס געקויפט אפאר אלטע סאפט-קאווער'ס, דעם שבת וועט זיין אין וואס א בליק צו טוען. איינע פון די פלעצער ווי איך באזוך יעדער פרייטאג אן אויסנאם איז דער גאז סטעישאן. יעדע וואך פרייטאג מיטאג פאר איך צום סטאנציאן אנפילען די קינדער'ס בייקס מיט גאז. די וואך איז נישט קיין אויסנאם. די וואך זענען כמעט אלע קעמפ קינדער אהיים געקומען אויף שבת צו די בענקעדיגע מאמע'ס, אפגעברענטע פני'מער און פארשמירטע שבת שיך זאגען עדות אז דער קינד קומט יעצט פון קעמפ. פרייטאג צו נאכט'ס מיין שכן וואס האט א טוץ מיט קינדער און אלע ארימיגע קעמפס, פארהערט יעצט זיין 11'יעריק אינגעל צווישען שטילע און הויכע שמונה עשרה, ער יכול'ט אוודאי נישט, דער טאטע שטויסט אים ווען נישט מע דארף שוין זאגען נקדישך וואלט שוין נישט געווען ווי צו ציפען. דער אינג זאגט פאר'ן טאט'ן "קיינער קען נישט, לאמעך אפ". דעם שבת אין שוהל האט זיך געטון אויף טישען אין בענק ווען דער שמש מיטן גבאי האבען זיך געאמפערט צו מען מיז ארויס נעמען צוויי ספר תורות, דער גבאי האט געזאגט אז זיין אינגעל האט אים אזוי נאך געזאגט בשם זיין רבי אין חדר. דער שמש האט געטענה'ט אז עס פעלט נישט אויס, ר"ח לייענט מען פון פרשת פנחס עס איז נאר צוויי סדרות אוועק פון פרשת מסעי א שאד צו שלעפען צוויי ספרים. סיי ווי קיינער וויל נישט גיין הגבה. סיז א גאנצער שלעפ. ווי נאר עס טוט זיך א געראטשקע אין שוהל ובפרט שבת ראש חודש ווען אסאך פרויען קומען אין ווייבער שוהל, איין אידענע האט געהערט א געטומעל האט זי געשריגען הצלה, מער האט נישט אויסגעפעלט די גאנצע קאנטרי איז געווען אויף רעדער. מיין משה'לע איז שנעל געקומען קוקען צו איך בין אקעי, למעשה האט דער שמש אויסגעפירט און מען האט נאר געלייענט און איין ספר דער גבאי האט געשווארען נקמה. א גאנץ לייענען איז ער געשטאנען איבער א טוץ מיט ספרים און זיך געדינגען מיט איעדען בר בי רב דחד יומי. ביז דערווייל קומט דער גבאי צו מיין ריכטונג עס ווערט מיר פינצטער וואס וויל ער פון מיר? ביזט א ישראל? יא? אקעי ווי אזוי רופט מען דיך אויס? ביי מי שבירך וויל ער נישט זאגען צוה לברכם, זאג כאטש עפעס צו בלי נדר, איך מאך זיך טויב און ער מיז אראפ לאזען דאס געווער. אין די סיטי ביי אונז אין שוהל ווי איך מאך די מי שבירך'ס איז דא א איד וואס יעדעס מאל ביים עולה זיין זאגט ער בעבור שיתן מתנה לביהמ"ד, איינמאל זאג אים, הערט אויס, איך בין מסכים איר גיט א מתנה איך וויל נאר וויסען אויב איר קענט דאס ארום רעפען אין א שיינעם רעפינג פעפער. זינט דעמאלס איז ער זייער אנגזויערט אויף מיר. מוסף איז געווען צוויי מנינים, פארשטייט זיך אליין, יעדער וויל נאר דאווענען מיט'ן מנין וואס ענדיגט קודם, דער בעל תפילה פונעם מנין אופ'ן פארטש האט צו שפעט אויסגעטרעטען, דאס גאנצע מנין איז צוריק אריין געלאפען אין שוהל. דער דרויסענדיגער בעל תפילה האט אויסגעטרעטען אין זיך דערזעהן אן מזומן, און געבליבען מיט די צונג אינדרויסען. ער האט געמאכט יעלות, דער גבאי זאגט אים, ברענג שלוש סעודות אין די נשמה וועט האבן די ריכטיגע עלי'. די וואך איז געווען א מלוה מלכה פאר א רבי'ן וואס האט חסידים ביי אונז אין די קאנטרי, די צרה איז די חסידים זענען צוטיילט און זיי קענען זיך נישט פאראייניגען ווער עס זאל פארטרעטען דעם צדיק זי"ע. האט מען געמאכט צוויי מלוה מלכה'ס, נא ווער גייט אין שוהל און ווער אין פאליש? איז געבליבען ווי עס וועלען זיין מער חסידים די וועלען בלייבען און שוהל. למעשה זענען אנגעקומען 3 חסידים צו ביידען. מיט אזעלכע חסידים ווער דארף מתנגדים? א גאנצע וואך איז געווען זייער רואיג אין קאנטרי, די קינדער האבען געמאכט תשעה באב בענקלעך, געהאקט מיט נעגעל ווי גרויסע לייט און פאכמייסטער, דערנאך עס אפגעפארבט מיט פלוסיגע שיך פיץ. נאכען אפמאכען איין אזא בענקעל האט די דיינ'טע פון קאנטרי געזאגט אז עס איז העכער 10 טפחים און מען טאר נישט דערויף זיצען. אויך זאגט צו אז מען טאר נישט מאכען א תשעה באב בענקעל ווייל עס ווייזט אז מען איז נישט בטוח אז משיח וועט זיך אנרוקען נאך פאר שבת. איך וואלט געוואלט וויסען אויב זי מאכט פיש אויף שבת, אז משיח קומט וועט מען האבען גענוג פונעם לויתן. מיין קליינער רופט מיך אויפע'ן סעל טרויעריגערהייט כדת מה לעשות. איך האב עס אים מתיר געווען כלאחר יד. שמועסענדיג זינטאג צופרי אין מקוה מיט א חבר, פרעג איך אים וויפיל עס קאסט אים אפ די קאנטרי יערליך. זאגט ער מיר עס ווענדט זיך ווי די ב"ב האלט, פאר א יאר האט זי געהאלטען אין 8טען חודש, מען איז געזיצען אין באנגעלוי, צוויי חדשים און ערגעץ נישט געגאנגען, האט עס אפגעקאסט 2 אלפים ווייניגער ווי א יאר פריער. א יאר בעפאר איז זי געווען אין די גלידערען, געפארען געקומען. היי יאר האט ער לכתחילה געוואלט אויפגעבען דעם קאנטרי ווייל ער האט נישט קיין געהעריגען דזשאב אבער טאמער ער וועט עס אויפגעבען קען ער ח"ו פארלירען די חזקה אויף די באנגעלוי, גייט מען דאס יאר צוקראכטערהייט. דער באשעפער אין הימעל וועט שוין העלפען. מען האט שוין געמאכט א יחץ אויפען זימער די גרעסערע העלפט איז שוין מיט א שמיץ אריבער, אצינד פאנגט זיך אן "מען דארף אנהייבען אהיים טראגען זאכען" יעדען זונטאג ביינאכט טראג איך צוביסלעך אהיים דאס האב און גוטס. איך פאק אן די ווען מיט אלעם גיטע'ן, און די באנגעלוי ווערט גרעסער. קודם די וועקיום קלינער, די במדבר חומש. דערנאך נעם איך אהיים אפאר האנטוכער און נאך אזעלכע וואס מען האט צופיל געברענגט. די וואך מאנטאג האב איך אהיים געטראגען אפאר קלייניקייטען למעשה האב איך עס געמיזט צוריק שיקען דינסטאג מיט א שכן, עס איז צוריק געווארען נוצבאר. איעדע נאכט אויפען טעלעפון לויף איך ארום אין אלע צימערען זיכען אנדערע חפצים ארויס צו ברענגען. נא זעסט נישט מיין דיקען סוועטער? עס איז אויף די לעצטע שעלף גאנץ אויבען קוק גיט, אקעי ווייסטע וואס קען זיין סע ליגט גאנץ אונטען. קען זיין עס ליגט אין גיטי'ס שטוב. סוף וואך ווער איך געוואר עס ליגט גאר אין דער קאנטרי. זי רעדט זיך מיר אפ, עס איז נישט גרינג אין די קאנטרי, די קינדער שפירען די לויזע ווערטשאפט, זיי קענען טאן וואס זיי ווילען, טאנצען אויפ'ן קאפ, ווילען נישט גיין שלאפען (אליין), מערסטענ'ס נעכט עסט מען אייער שפייז מיט ראלל'ס אדער ברויט מיט באבעגענאש, סאפער-סנעק'ס פארשפייז, פאקסי פאפ'ס נאך שפייז. אינדערפרי ווילען זיי נישט אויפשטיין באצייטענ'ס. איך זאג איר, איך לאז זי אריין צוריק אין שטאט ווען אימער זי בארעכענט זיך. ניין! אלעס איז אקעי. "די לעצטע 4 וואכען איז עניוועי די מערסטע פאן" יעצט קומען נאך נייע משפחות. מושי קאלט מיך היינט איך זאל אים ברענגען עפעס חיות-עסען. ער האט געכאפט סאלעמענדער, ער זאגט אז ווילאנג איך ברענג אים נישט א באקס וועט ער זיי לייגען שלאפען אין די וואנע. די וואך האב איך געמיזט פארבלייבען אין שטאט ביז פרייטאג, ווי נאר די אלטע גיטע פריינד דערזעהן מיך פרייטאג אין שוהל, זיי שפרינגען צו, נא? ביזט שוין אהיים געקומען? אלע וואס בלייבען אינדערהיים זענען זיך מחזק, א מחי' דא אין שטאט, אמת? די גאסען זענען רואיג אין שטיל. א נחת ארויסצוגיין. דער אמת איז, זיי זענען גערעכט, דינסטאג נאכט בין געווען אין א גראסערי סטאר אויף ליע-ראסס ווען מיין ברידער מענדעל קאלט מיך אויפע'ן סעלעפון ער זאגט מיר ער איז ביי ליע-הופער איך זאל ווארטען אויף אים, איך שטעל זיך אויף אויף א מילך קעסטעל און שריי מענדעל! ער האט מיך תיכף געהערט פון יענעם עק. איך האב דייקא נישט א הויעכע שטימע. איך פאר ארויס צום קאנטרי פרייטאג צופרי, יעדער וואס האט מיר געוויזען (דע פינגער) ביים הייוועי, ווי פארט איר? זאג איך "קיין פאפא שטעטעל"! איר ווילט מיט קומען? ניין! פטור. געניג געהאט פאריגע וואך. ווער ווייסט וואס איך האב פארפאסט נישט זייענדיק אין קאנטרי דאנערשטאג נאכט, יא איך זעה שוין. דער שיינער איד אין קאנטרי איז מיך היינט מכבד צוגיין מיט אים בודק זיין דעם עירוב, ער רוקט מיר אריין א האמער אין ביזעם און דער מקח איז געשלאסען. איך האב זיך פרובירט ארויס צודרייען אבער ער איז נישט פון די וואס פארשטייען אויפען ווינק האב איך אים געזאגט אז איך טו דאס זייער גערען אבער נישט יעצט איך בין קוים אנגעקומען לאזט מיך אפדעכען. ער פרעגט מיך, ביזט ברוגז אויפ'ן עירוב? אבערוואז, פשוט דער איד מיין שכן רעדט זיך כסדר אפ איר רופט אים נישט צו די בדיקה. (געשאסען צווי האזלעך מיט איין קויל) פרייטאג צו נאכט'ס זעה איך ווידער אפאר ניי געקומענע עולים, אצינד בין איך שוין פון די אלטע, איך פרעג איינעם, ביסטע געקומען פאר די צווייטע העלפט? ער קוקט מיך אן פון אויבען ארונטער, אנטשולדיגט איך בין שוין דא 7 יאר, דאס יאר בין איך געווען א בעל שמחה די ערשטע פאר וואכען. צופרי אין שוהל אויף מיין שכן'ס געזיכט זעהט זיך שוין אן דער קומענדיגער תענית. ער איז היינט זייער פארכמורעט, נישט ווי שטענדיג, ער זאגט מיר גוט שאבעס מיט א האלבען שמייכעל. איך פרעג אים וואס האט פאסירט? ער זאגט איך קען נישט טראכטען פון נישט טרינקען קאווע זונטאג. איך האב אים געזאגט אז דער שו"ע איז מתיר פאר די וואס האלטען אין די הויכע חדשים. ביים לייענען דערקיטשע איך אים, וואס דאך? היינט צופרי פארציילט ער מיר, האב איך גערעכענט צו גיין אין סווימינג פאל אנשטאט די מקוה, שפעטער -פארציילט ער- כ'האב שוין געהאלטען ביים אריין שפרינגען און איך באמערק אז מים אין בו, מען האט דאס אויסגעליידיגט לכבוד די ניין טעג. א בראך. שבת נאכמיטאג, איך קום ווייטער אן גענוג פרי צו הערען פרקי אבות פון דער אויבען דערמאנטער בעל דרשן, איינמאל פאר אלעמאל לאמיך שוין הערען דעם מגיד וואס אלע אין שוהל רעדען פון אים מיט אפשיי. קיינער איז נישט אין שוהל. איך האב זיך דערמאנט עס איז א נעבירה צו לערנען היינט. יעדער יאגט זיך עסען שלוש סעודות מיט די סעודה המפסקת, אלע דא אין קאנטרי ווייסען פונקטליך וואסערע סארט עסען איז דאס בעסטע איינצופאסטען. ווען איך פאלג ווען אלע שכינים עס איך ווען גרינע טרויבען מיט פוירפעל צוויבעל, וואדערמעלאן מיט אבעקאדוי, טשיז קעיק מיט מייערען, מילגרוים מיט סמייטע. נאך מעריב האט דער גבאי אויפגעהויבען צוויי ליכט צו מאכען מאורי האש. אונזער רב וויל דווקא א הבדלה. איין וואלענטוער איז אהיים געלאפען אים צוליב טוען, ביז דערווייל האבען אלע געמאכט די מאורי אויף ווייסע ליכט אין געוואלט אנהייבען איכה. דער רב פרעגט פארוואס קענען זיי מיר נישט צוליב טון? איך זאג אים מען טאר זיך נישט נאכגעבען אלע תאוות אים תשעה באב. מען האלט שוין טיעף אינמיטען די קינות, די בעלי בתים וואס שמעקען קיינמאל נישט אריין אין שוהל אין די וואכען טעג, זעה איך יעצט וואסארען סארט היט זיי גייען. אלע קינדער שלעפען תשעה באב בענקלעך, די מחמירים זיצען אויף דיקע האנטיכער אויף דער ערד, די ראבערנע קאלאטשען אויסגעטון און אוועקגעלייגט אינטערען טיש, מאכען זיך ווי זיי זיפצען אויפ'ן פארברענטען הויז. ווען מיין קליינער קומט אריין צופארען מיט א ביגוויל אין שוהל אריין. ער זאגט מיר איך זאל שוין אהיים קומען אים געבען א אייסעס פון פריזער. ווי איז מאמי? זי ווישט די אויגען ביי די מאמע'ס. נאך די קינות האב איך געפרעגט מיין נייער ידיד וויפיל אזייגער מען הייבט אן שפילען וואלי באל? תשעה באב צופרי קלעבט זיך אין מיר אן מיין שכן טוב, דער וואס פארגעסט כסדר צו מאכען איין פיאה. ער וויל איך זאל אים היינט טראגען מיט מיין ווען באזיכען זיין בחור אין קעמפ, ווי איז דער קעמפ? ערגעץ אין ליבערטי, איר קענט די וועג? ניין אבער ער ווייסט אז מען דארף פארען דורך ליבערטי און מען קומט אן. פון 1 אזייגער קלאפט ער אין די טיהר יעדע האלבע שעה צו איך בין שוין אויפגעשטאנען. ער פארענטפערט זיך אזוי פאר די פרוי "איך וואלט שוין לאנג גענומען א קאר סערוויס נאר זיי ווייסען דאך נישט די וועגען. גיט זאגט זי אים, דא האט איר א נומער פון א קאר סערוויס וואס קען אלע וועגען, עס איז שוין מער נישט וויכטיג געווען צו פארען. איך פרעג אים ביי מנחה וואס איז געווען דער עמערדזשענסי? ער זאגט זיין זוהן האט געמאכט א נייער תשעה באב בענקעל און די הויזען האבען זיך פארהאנקעט אין נאגעל און זיך צוריסען, ער האט דאס געוואלט זעהן. פארדעם האב איך געזאלט פארען... תשעה באב ביי מנחה בעט מיך דער גבאי צו בארגען א פעדער, איך קוק ווי ער גייט צו צום מודעה וואס הענגט אויף די וואנט אז מען וועט דאווענען מעריב קוואדער צו 9 און דערנאך קידוש לבנה. ער שטרייכט אויס די ווערטער וועגען קידוש לבנה, די וועטער נביא האט שוין געזאגט פאר זיכער אז עס גייט זיין א וואלקען. איך האב געבעטען דעם גבאי'ן אויב ער כאפט יא די לבנה אינמיטען דער נאכט זאל ער מיך רייט אוועי אויפוועקען. א מזל ג-ט פארשאפט כלל ישראל אזוינע טרייע פארזארגער. ווייטער האט א איד א מזכה את הרבים געברענגט קיכען מיט קאווע פאר די אלע שוואכע אידען וואס קענען נישט אהיים שפאצירען ביז די באנגעלוי צו די ווארימע בלינטצע'ס. אלע פארגינער האבען געשריגען מע טאר נישט פאר הבדלה, אנדערע האבען געזאגט מע קען בעטען א בחור זאל מאכען הבדלה און מוציא זיין דעם רבים. יענע האבען זיך נישט געלאזט און געשריגען העכער עס איז בפירוש קעגען א רמ"א. נאך איידער איך האב אויסגעטרויטען שמונה עשרה האט שוין געפעלט א גרויס חלק פון די קיכען. לשנה הבאה בירושלים די וואך האט געזאלט הייסען אז איך בלייב אין דער קאנטרי אויף אורלויב, נאר צוליב פאראויס געזעהנ'דיגע סיבות לייג איך אוועק די וואקעישען דעי'ס לכשירחיב. מיין באלעבאס א איד פון אינטערלאנד, אין די הויכע פופציגער, פון די וואס גייען שוין אין באד-רום אן פארמאכען די טיהר. פרעגט מיך פארוואס איך בלייב נישט אביסעלע אין קאנטרי מיט די משפחה? איך לאז ארויס א טיפער קרעכץ, דעם פנים פאריקט אין א זייט. איך זאג אים איר ווייסט דאך ווי שווער סע אי דע מצב. איך שטעל אן א רחמנות'דיג מינע. איך קען דאך אים נישט פארציילען אז איך בין נישט אויסען צו באדען און פעמפערען א גאנצען טאג. אזוי? וואס קען איך העלפען יאנקעלע? זאל איך אפשר אנרופען די פרוי אויסרומען דיינע קוואלעפיקאציעס?. איך זאג אים, א וועכנטליכע צוגאב וועט זיין דער גרעסטער באווייז אויף מיינע קענטעניסען. זי פארלאנגט הארטע וואלוטע. ער קנייטשט צוזאם זיין העלער שטערען ווי די דאללאר'ס אין זיין הינטערשטע טאש, ער טוט אויס די גרויסע ברוינע ברילען און מיט'ן צוקראצטען הענטעל גריבעלט ער די אויער זייער שנעל און נערוועז. נאך לאנגע רייבערייען צווישען זיין יצר טוב און הרע, נישט לייכט איז אים אנגעקומען, ער האט נישט געוואלט זאגען ברחל בתך, ווי א שלעכטע בשורה מען מורמעלט עס אינטער. איך העל זעהן וואס עך קען דער טון, אקעי? ...."מערצעשעם די קומענדיגע פעידעי, מערצעשעם, אקעי?". עס איז נישט אזוי פויגעלדיג יעצט זימער ווייסטאך, אבער מערצעשעם, אקעי? עך וויל זאלסט זיין העפפי אקעי? כאדעך ליעב. אקעי? מיט דעם זעלבען בריללען הענטעל מישט ער יעצט אויף די קאווע מיט ציקער. איך וויל אים נישט ווייזען ווי שטארק איך פריי זיך, איך באדאנק אים מיט א חנופה -אויסגעמישט מיט ביטול- שמייכעל, בעסער ווי גארנישט, דער מצב איז דאך אומדערטרעגליך. ער קען מיך שוין, ער זאגט גיי רוף אן יוטעלע. איך רוף אן די בעסערע העלפט מיט די פרייעדיגע בשורה. "ברוך השם א הינדערטער א וואך! ער האט געמיזט באקומען הייסע ווארע היינט צופרי... ווי צוריק אין די סעקרעטארשקע יארען זי מאכט א גראדען חשבון. לאמיר זעהן: הינדערט א וואך איז 4 הינדערט א חודש, 5 טויזענט צוויי הינדערט א יאר. אויב בלייבסטו ארבעטען ביי אים נאך 40 יאר, און אויב ער איז טאקע נישט א ליגנער, און אויב ער וועט דיך נישט שיקען ליפטערען. האב איך יעצט געמאכט און איין אטעם צוויי הינדערט טויזענט דאללאר און נאך אכט הינדערט. זי זאגט זי וועט זיך מארגען צופרי בלינעדער נאך פרעגען אויף די ווינטערייזד באנגעלוי'ס. עס דארף נישט קאסטען מער ווי 200 טויזענט. איך קען האלטען די אכט הינדערט טאשען געלט. איך זאג איר, מיט די עיבור יארען קומט אויס עטוואס מער, זאגט זי, זי דארף טאקע א נייע שייטעל. די וואך איז פארגעקומען א כינע-ליציטאציע, מען רופט דאס בלע"ז "טשייניז אוקשען" אלע פרויען מאכען סאפער'ס יעדע ווייזט אירע קענטעניסען אין מלאכת בישול ואפי'. די טיכטיגע שטעלען אהער פאכמאניש א פראגראם און דער קאנטרי פארט אויף רעדער. מען האט אפילו געוואלט רופען דעם באלונער רבי, נאר מען האט מורא געהאט צוליב מה יאמרו הבריות. כ'האב עס נישט בייגעוואוינט מיט די אייגענע אויגען צוזעהן אלע פיטשאווקעס אבער ווי איך הער איש מפי אשה איז דאס געווען העכער אלע ערווארטונגען. מען האט געמאכט א ליציטאציע אויף גאנץ כינע. מיט'ן אויסנאם פונעם כינעזער פרעידענט "קום יאנג איל" זענען געווען אלע אדעל לייט אין קאנטרי, אלע האבען זיך מיט געפרייט צו די זייער וויכטיגע אוקשען. די עלטערע האבען געלאדענט די טעכטער פון אנדערע קאנטרי'ס, אלע זענען געקומען מיט די שבת אויערינגלען. די קאנטרי רעבעצין האט געברענגט צוויבעל יוך די ראש הקהל'קע האט מנדב געווען די טישטיכער מיט די שמעקעדיגע ליכט, מיר האבען צושטייער געגעבען עפעס א הייסע טאפ געשמאקע געקעכטץ, עס קוקט אויס ווי רויטע לינדזען. די גיטע גריסען האבען נישט געשפעטיגט צו קומען, מיינע גיטע פריינד האבען שוין געוויסט צו זאגען דעם אנדערען ביינאכט אין סאפער טאון אז עס איז געווען דעלישאס. ביים באל האבען מיר געווינען א בייבי קערידזש און א אומזינסטיגע סאפער פאר צוויי ביי א רעסטוראנט וואס הייסט מושי מושי. מיר האבען שוין אפגעשמיעסט אהין גיין בין כסא לעשור ווען די אטמאספער אין שטוב איז געווענליך רוישיג איך האב איר געפרעגט וואס האט מען למעשה געאויקשענט. זי האט פארגעסען צו פרעגען. "איט וואז עלאט אויף פאן. נעכטען צופרי אין טרעין -ווי שטענדיג- איך טייפ אויפ'ן לעפטאפ מיינע מעמורען. פרעגט מיך א כינעזע ווייבעל וואס פאר א שפראך און טעמע איך באשעפטיג זיך. איך זאג איר "בעליוו איט אר נאט, איי העפען טא רייט עבאייט יא" זי צועפענט אירע פלאכע אויגען, יא מיען עט? זי האט נאר געוואלט איך זאל איר זאגען וואס ווי און ווען נאר מיין סטאפ האט זיך אינטערגעריקט, זי זאגט "סי יא לעיטער" איך דערצייל עס איבער פאר מיין פרוי, זאגט זי מיר מיט א ווארענ'דיגע שטימע "זע עס זאל נישט אנקומען דער לעיטער" שבת נחמו. גאנץ כלל ישראל פאקט זיך די רענצלעך אוועק צו פארען אויף דעם שבת, קיינער וויל נישט זאגען די דאזיגע הפטורה אין זיין געווענליכער שוהל. דער שבת נאך ת"ב ווילען אלע לעקען דעם אייז קריעם אין פרעמדע פעלדער. מיז זיין אז דער תשעה באב האט אין זיך א טרייב קראפט וואס שטויסט ארויס פון שטוב אלע אידישע משפחות פון זייער זיפ קאוד און באפעלט צו פארען ערגעץ אנדערש, סיי ווי. מיין שווער זאל לעבען, וואס וואוינט אויך דא אין וויליאמסבורג פארט דעם שבת קיין לעיקוואד צום חבר'ס בעיסמענט, וואס דער חבר פארט שבת צו זיינע עלטערען'ס דירה אין מאנסי, יענעמס עלטערען אין מאנסי פארען צו די קינדער קיין בארא פארק, ווייל די געהילף ביי די זקנים פארען אויף שבת אין א האטעל אין די פאוקענויס. (איר קענט דאס זינגען מיט'ן ניגון פון חד גדיא). איך האב פארגעשלאגען צו טוישען באנגעלוי מיט'ן שכן, זי זאגט אויב איך וועל נאר זעהן איהרע באנגעלוי וועל איך שנעל צוריקציען דעם פלאן. אפילו די יעניגע חברים וואס א גאנץ זימער טרייבען פון מיר שפאס אז איך בין שוין א פארפאלענער און א פארפארענער זענען מיטאמאל אליין געווארען פון די פארעדיגע, איין אזא באשעפעניש וואס האט אפילו נישט קיין דרייווער לייסענ'ס רופט מיך אין דער קאנטרי פרייטאג נאכמיטאג, ער פרעגט ווי מען קען דינגען א קאר איבער שבת ער וויל פארען ערגעץ, ווי אימער. איך פרעג אים ווי ער וויל פארען, סי קוים פארבליבען 5 שעה צום זמן? פרעגט ער ווי ווייט איז פון וויליאמסבורג ביז סאראטויגע ספרינג פאר איינער וואס קען נישט קיין וועגען? כ'האב אים געצה'ט זיך ארויס לאזען תיכף מוצאי שבת אויף קומענדיגען שבת. מיין קליינער שוואגער'על, חתונה געהאט 3 און האלב חדשים צוריק. איז נארוואס צוריק געקומען פון א 4 וואכיגע באזיך אין לאנד, וויל אויך פארען, ער פרעגט צו מיר האבען פלאץ פאר אים אין קאנטרי, ער זאגט פאר א וויץ, איך נאך קום אן די קינדער. האב איך דען פלאץ? גיי זאג אים אין פנים אריין ניין? בסבר פנים יפות, ער זאגט ער קען באשטיין צו שלאפען מיט די קינדער אין איין צימער און ער איז וויליג מיט ברענגען עפעס עסען. איך האב אים געזאגט, ברענג ענדערש מיט א באנגעלוי, עסען קענסטו מיט אונז. באלד שטעלט ער נאך א רייע באדונגונגען. וועסטו אונז מיטנעמען מיט דיין קאר דאנערשטאג נאכט? צו וועלכען קאנצערט גייט עטץ מוצאי שבת? אברם פריד אדער מייקעל דזשעסען. (סאררי מרדכי בן דוד) צו קיין איינע! וועסטו אונז דאן קענען אהין אפטראגען און אהיים ברענגען? ווען קומסטו צוריק אין שטאט זונטאג נאכט אדער מאנטאג צופרי? איך רוף אן אין קאנטרי פארציילען וועגען דעם אורח. זי פרעגט צו מיר זאלען נישט אליין גיין אין א האטעל אריין ביז נאכ'ן קאנצערט. זי זאגט, "אבער זייער אנוועזענד דערמאנט מיך פון די שנה ראשונה", זיי מיינען אז די וועלט גיהערט פאר זיי אליין. אזוי זיס. איך זאג, "עס דערמאנט מיך ווי מיר'ן אויסזעהן אי"ה ווען אונזערע קינדער וועלען קומען אויף סאפער'ס". ערב ש"ק, די וואך אין קאנטרי דערקענט זיך דער צופלוס קע"ה, אלע קינדערלעך זענען ווידער אהיים געקומען אויף שבת מערסטענ'ס האבען פארגעסען די שבת'דיגע שיך אין קעמפ. כמעט אלע זענען געפארען מיט די "טו ווילערס" ביז לאנג נאכען צווייטען פייף. די גראסערי איז היינט פיל מיט קליינווארג וואס קלייבען זיך אויס א 'גיטע זאך' וואס די מאמע האט זיי צוגעזאגט ווען זיי קומען אהיים פון קעמפ אויב זיי פארלירען גארנישט. די קינדער מאכען פונעם מקוה א סווימינג פאל. איין אלטער איד, וואס נאר זיין נאז זעהט זיך ארויס פון אינטערען וואסער, שרייט אויף די קינדער "אז עטץ גייט נישט ארויס נעם איך שוין אראפ מיין פאסיג". פרייטאג צו נאכט'ס ביי די סעודה האט מיין שוואגערעל נישט אויפגעהערט רעדען און פארציילען פון זיין נסיעה קיין איזראעל, פאר קידוש האט ער שוין שטיל געמאכט און אנגעהויבען זיין פארציילונג. זיין נייע פרוי, א שעמעוודיגע, צוריקגעצויגען ביז גאר, האט אים פרובירט שטיל מאכען אבער דער עקסטאז האט נאך נישט אויסגעוועפט און מיר זענען געווען געצווינגען צו הערען און פארזעצונגען אלע געפלוידערעכץ און גענויע דעטאלען וואס און ווי זיי האט געפרישטאגט און גענעכטיגט אלע טעג. נאך א מזל די בילדער פון מקומות הקדושים זענען נאך נישט דעוועלאפט, ווען יא האלטען מיר נאך איצט פאר די זיפ. בייטאג אין שוהל איז געווען א גרויס געפילדער איבער א בחור'ל וואס דארף בר מצוה האבען אינמיטען די וואך און דער טאטע האט זיך געוואלט ארויס דרייען פון געבען א קידוש, אפאר אינגען האבען אים דערקוטשעט די יארען היתכן ער טוט נישט מיטיילען די שמחה מיט זיינע חשוב'ע קאלעגעס, ער האט נישט-וועלעדיג צוגעזאגט צו ברענגען זיין אייגענעם טשאלענט מיט אביסעל 3 קאליר קעיק פון פריזער. א ידיד זיינער וואס האט צוגעזעהן די סומאטוכע האט באוויליגט צו ברענגען פון זיין קישקע. ווידער איז געווען א קידושא רבא, אויף א קליינעם פארנעם. דער זיידע פונעם בחור וואס איז געקומען אין קאנטרי צו הערען דעם בחור עולה זיין האט געפרעגט א שאלה אויב ער מעג ארויסנעמען פון תפילין בייטעל א באטעל ברוינפען, צו זיין גרויס פרייד האט מען אים מתיר געווען אין עס איז געווען גענוג ווארימע באנענע ברוינפען צו שטילען דעם דורשט פון די פאר טרינקער. דער פאטער האט געזאגט ברוך שפטרני מיט שטארק צוגעמאכטע אויגען. נאכ'ן דאווענען האבען זיינע גרויסע טעכטער נעבעך געשלעפט דאס ווארימ'ס און א וועגעלע ארום געבינדען מיט האנטוכער. אלע מענער זענען אהיים מיט פארשמירטע טשאלענט און אראנדזש סאדא אינעם טלית, די זעלבע פאר אלטע לייט וואס מאכען נישט קידוש האבען מוסר געזאגט דעם בחור'ל אז ער האט געזאגט די ברכת הפטורה זייער שטיל און האבען פארלאנגט ער זאל שוין זאגען דאס פשעטעל הויעך. דער בחור איז נישט קיין נער'לע, ער האט זיי געזאגט אז זיינע חברים זענען נישט דא צו אריין זינגען. ביים וועכענטליכען שפאציר אויפע'ן ראוד ש"ק נאכמיטאג. א גוי האט אונז אפגעשטעלט פרעגען ווי אזוי מען קומט אן פון דאנען ביז וואל-מארט, איך האב זיך געפרייט אים צו געבען די ריכטיגע דירעקשאנ'ס כזקן ורגיל ווי בעת מען רבי האט מיך פארהערט יענעם פסוק חומש וואס איך האב פונקט גיט ג'חזר'ט. ער האט זיך העפליך באדאנקט מיט "איי לאוו יא גייהס". די וואך האב איך שוין יא אריין געכאפט דעם פרקי אבות שיעור, איך וואונדער זיך אז ביים אריין קומען אביסעל שפעט מאכט מיר איעדער פלאץ. שפעטער ווען איך האב זיך דערזעהן מיט א צוריסענעם הויז פון די באנק שפענדלעך איז מיר פארענטפערט געווארען זייער פלוצלימ'דיגע ווארימקייט. איך לייג צו א אויער ער פארציילט עפעס א מעשה וואס מיין באבע פלעגט מיר דערציילען אלץ קינד, פארדעם האב איך געדארפט קומען אזוי פרי אין שוהל? דוכט זיך דער מגיד און מיין באבע זענען נאנטע קרובים. נאך מעריב איז דא א איד וואס אלעמאל שרייט ער אויס "קידוש לבנה". יא לבנה נישט לבנה, יא דא ז' שלימים צו נישט, עפעס א דיבוק שרייט ארויס פון אים קידוש לבנה!. די וואך האב איך געפרעגט מיט דרך ארץ די סיבה דערפון, ער זאגט ס'איז א לאנגע מעשה, אבער בקיצור. ער האט צוגעזאגט אמאל אין חלום פאר דוד המילך צו זארגען איבער די קידוש לבנה עס זאל נישט פארגעסען ווערען פון כלל ישראל. מאדנע טיפ מענטשען עס זענען פארהאן. מיר האבען מכבד געווען דאס אינג פאר-פאלק מיט הייסע טיי לכבוד מלוה מלכה, ער איז זייער אומרואיג, ער וויל איך זאל אים שוין מיט'ן ווייב אפליפערען צום קאנצערט, ער האט פארשפראכען צו טרעפען א היטש אהיים, מיר האבען זיך אלע צונויפגעקוועטשט אין די ווען אין זיי אפגעטראגען צו איינע פון די קאנצערטען. אויפ'ן וועג זאג איך אים אריין אין די אויער אז עס איז דא עפעס א שטיקעל איסור דערויף, איך מיין אפילו איינער פון דיינע רבי'ס שרייבען אינטער אויף די קול קורא, ער זאגט אז איך זאל נישט זארגען, ער איז גארנישט ברוגז אויף זיין רבי'ן אז ער שרייבט אזוינע זאכען ער ווייסט זיכער נישט ווי שטארק די ניגוני טוט מקרב זיין אידען צום באשעפער. ווען יא וואלט ער אויך געקומען. 2 פארטרעטער פון די וואלי באלל פארבאנד קלאפען צו מיר האלב נאך 10 מוצאי שבת, איך זאל למען השם שוין קומען צום וואלי-באלל מען טיילט שוין באלד די פרישע קיגעל, איך האב נישט געוואלט גיין, זאגט איינער וואס הייסט אויפ'ן לעצטען נאמען ווייספארב אז טאמער איך קום נישט די וואך וועלען זיי ווערען זייער באליידיגט. גיט כ'על באלד זעהן. אפאר מינוט דערויף קומען די וועכענטליכע משולחים איינקאסירען די צוגעזאגעכצער ביים אפיעל. איך זאג דעם משולח ער זאל גיין ביים וואלי-באלל און אויפזיכען דעם גרויסען עושר פון קאנטרי מר. ווייספארב, ער האט ליעב ווען מען בעט זיך ביי אים אבער צום סוף צאהלט זיך עס אויס, ער גיבט א שיינע נדבה. אבער גידענקט מען מיז אים לאנג בעטען, אפילו פאלען צו די פיס, נישט אפלאזען ער איז ווי מען זאגט אין אמעריקא "לאוידעד" אינדערפרי פרעג איך מר. ווייס אויב ער האט ליעב ווען מען נודזשעט, ער האט מיך געוואלט צומורזשען. שפעטער האב איך שוין נאכגעהערט אז די צוויי משולחים האבען געמאכט סקאנדאלען, צושטערט דער גאנצער וואלי-באלל מיט'ן נישט וועלען אפטרעטען. ביז ער האט צוגעזאגט א סכום הגון אויב זיי זאגען פארוואס זיי האבען פונקט אין אים אנגעטשעפעט. די וואך פארען מיר אהיים זונטאג נאכט, אויפ'ן פארלאנג פון אונזערע טייערע געסט. איך האב זיך אויסגענומען מיט מיין שוואגער ער טאר נישט רעדען פון הייליג לאנד ווייל עס דערמאנט מיך פונעם גירוש דארט, און עס קען מיר שאטען צום הארץ. א גאצער וועג האט ער נאר גערעדט פון זיין נסיעה ער זאגט אז דאס איז דייקא א גיטע טעמע און איך וועל זיך אזוי ארום בארואיגען. ביים געז סטעישאן האט ער מיר געוואלט ווייזען דאנקבארשאפט האט ער זיך אנגעטראגען אויסצוצאלען דע קאווע. ער האט נאר געוואלט איך זאל אים איבער געבען דאס רעדעל, איך האב זיך געבעטען אז דאס לעבען איז מיר זייער טייער. איך האב אים געמיזט צוגעזאגען אויף א צווייט מאל אזוי האב איך מיר און אים מיט זיין פרוי געראטעוועט דאס לעבען פין א כמעט זיכערער אומגליק ה"י. ער האט מיר צוגעווינטשט ביים אראפלייגען אז איך זאל זעהן נחת פון די קינדער און מערצעשעם ביי די אייניקלעך. א חבר אין שוהל זאגט מיר היינט מיט באדויער "יא מ'קומט שוין באלד אהיים פון קאנטרי" נו איז וואס? איך דארף זיך נעמען אויפרוימען דאס הויז. ער לאדענט מיך איין איך זאל מיט אים אהיים גיין זעהן מיט מיינע אויגען זיין חזיר שטאל, איך ווייס נישט וויאזוי ער האט באוויזען צו טראנספארירען א ציכטיג זויבער הויז אין אזא חיות שטייג. 3 ערב פסח'ס וועלען נישט זיין גענוג צו דערקלערען דאס הויז ריין. איך האב אים געראטען זיך צו פארבינדען מיט די פולישע אמבאסאדע ווי פריער, אדער ריזיקירט ער מיט מיזען אנהייבען באזיכען זיין פרוי אין א נערווען-צוזאמבראך שפיטאל. אז מען שטעלט צוזאם דער פאזעל, קען מען זעהן די מעניא פון זיינע סאפער'ס אלע 8 וואכע. אינטער דעם טיש איז פיל מיט פלאסטיק לעפעל און גאפלען, צענדליגער טויטע פליגען וואס ער האט באוויזען צו הארגענען דורכ'ן זימער, שמוציגע אפוויש פאפיר און אלע צימערען די ווענט זענען באשפריצט פון קאלא סאדע און קעטשאפ, מארעך ביינער און אש פון ציגראטען. עפענענדיג די קינדער שטובער האט זיך מיר באוויזען א בילד וואס האט מיך דערמאנט פון הושענה רבה ווען אלע לאזען איבער די ערבות אויף דער ערד און לויפען אהיים פאר עלינו צו די הייסע חלה. די פריזער באשפריצט מיט רויטע און פורפעל פאקסי-פאפ'ס. דער פריזשדער שמעקט פון אלטע אייער און פארדארבענע פיש. איך מיין אז די נעגעל וואסער ווערט קיינמאל נישט ארויסגעטראגען נאר איבער געניצט און רעסייקעלד אלע טעג. אלע 6 דיינונג רום בענקלעך זענען פיל מיט פאסט, חתונה בריוו, אומבאצאלטע בילל'ס. דער בילד איז געווען שרעקליך, איך האב אים געבעטען ער זאל מיך לאזען רופען די פרעסע צו פאטאגראפירען די סצענע. ער זאגט קיינער וועט סיי ווי נישט דערקענען אז ס'איז זיין הויז. מיטוואך נאכט האבען מיר געהאט א ערשטע קאזין'ס חתונה, דער טאטע פונעם חתן זאגט מיר -מיט א וויש אריין די שווייס אין מיין בעקיטשע- "היינט וועסטע בלייבען לענגער ביי די חתונה ווייל די האסט דאך נישט ווי צו עסען סאפער, אמת יאנקעל?" איך האב אים נישט געוואלט פארציילען אז סאפער עס איך ביי אלע חתונות, ערשט דערנאך גאפעל איך שטענדיג אפ. אלע קרובים נאנטע און ווייטע פרעגען דאס ערשטע און ליבליכסטע קשיא, ביזט אין קאנטרי יאנקעל?. ביים טאנצען האט זיך דער פעטער אונזערער פארגליסט מיך אריין צונעמען אין זיין רינג איך זאל מיט אים טאנצען און נישט סתם שפרינגען, נאר זיינע גאנצע דריי הינדערט און דרייסיג פונט האבען געהאפקעט ווי א יונג בחור'ל, ער זאגט מיר כ'האב עס נישט געמיינט ערענסט קענסט אהיים גיין שלאפען איך ווייס די דארפסט זיין אין מאנהעטען האלב נאך 8 צופרי. ווען נישט דער רב פון זיין שוהל נעמט אים פאר א רקידה'לע, טאנצען מיר נאך אלץ. איר מעגט זיך באקענען מיט דעם רבי'לע, א רב אין א שוהל'כעל ביי אונז אין ירושלים דאמעריקע. ער קומט אן צו די חתונה מיט א ווינטער שאהל עס איז כמעט 90 די היץ אינדרויסען. עס קען זיין די סיבה ווייל ער איז נאך נישט גענוג א גרויסער ץ צו גיין אין א זילבערנעם שטעקען אן א גבאי'ן, דער שאהל איז ביי אים במקום א שטעקען צו ווייזען אז ער איז 2 שטאק העכער ווי מיר פשוטע שטייער צאהלער. שפיציגע נעגעל האט ער, צו ווייזען אז ער איז מוהל מובהק. איך געדענק אים אלס קינד, פלעגט ער מיר ציפען אין די בעקעלעך ווען ער האט מיך דערזעהן, זייט איך האב אים נישט געגעבען מוהלת ביי מיין מושי'לע איז אים ארויסגעפלויגען פון זכרון ווער איך בין. איך וואלט אים אויך נישט דערקענט ווייל איעדע פאר יאר טוישט ער זיך זיין אויסזעהן, אנגעהויבען האט ער מיט א בנש"ק'על שווארץ כאלאטעל און איינגעדרייטע בארד, היינט האלט עס ביי א בלויע געבלימטע בעקיטשע, א גרויסען פעלץ מיט ווייסע הויזען טרעגער אפילו אינדערוואכן. א 8 רייעדיגע עטרה אינטער די לענדען. די בארד צושטרויבעלט און די גאר גרויסע שווארצע בריללען וואס ער האט בירושה פון זיין שוויגער'ס מאן בזיווג ראשון, מיין טאטע האט מיר דערציילט מיט נאסטאלאגיע אז גענוי ווי אים האט אויסגעזעהן דער בארע רבי פאר'ן בראך. איך האב אים אמאל געזעהן פרייטאג צו נאכט'ס נאך די סעודה שפאצירט ער מיט א גאלדענע בעקיטשע אויף זיין גאס און זיכט אויף א בחור'ל פאר אן הויז בחור און דאס איז זיין גאנצער עונג ת"ח. איך האב געכאפט א שמועס ביי די חתונה מיט'ן עלטער פעטער, א גרויסער פילאזאף. זאגט ער מיר אז ער איז אין קאנטרי שוין 17 אדער 18 יאר צום גיטען, עס איז נישט אראפ צו שלינגען און נישט אויסצושפייען. ער רעכענט מיר אויס אז פון די 9 וואכען קאנטרי איז ער נאר דארט צוויי וואכען (פרייטאג ש"ק און זונטאג) פון דעם שלאפט ער העלפט, די איבעריגע איז ער און שוהל, שווימען, שאפפינג אא"ו. קומט אויס ער צאהלט אוועק א שיינע 10 טויזענט דאללאר פאר'ן אטעמען בערך 2-3 טעג אין די קאנטרי, סך הכל קאסט אים אפ איעדער אטעם אין זיין באנגעלוי א נישטיגע'ן הינדערטער. כ'האב אים נישט נאך גערעכענט אבער מיר אלע ווייסען אז פעטער בערעל'ס דמיונות קאמערעל איז ממש א יקר המציאות. איך האב אים געראטען ער זאל נישט אויפהערען אטעמ'ן ביז די 120 די רעסטוראנטען אין וויליאמסבורג הייבען זיך שוין אן געזעגענען מיט זייערע זימער קונדען, זייענדיג אין איינע פון די היימישע שמורגעסבורג פלעצער אין הארץ פין וויליאמסבורג. קומט אריין א חשובער אינגערמאן איך וויל נישט פורש בשמו זיין אבער ער גייט שבת מיט שיך און זאקען. ער לאזט זיך מאכען א פאסטראמי סענדוויטש, ער פארארדענט דערויף מאסטערד מיט שארפע שמיראכטץ און פארלאנגט דערצו א הייסער זיפ, "ווערי האט" שרייט ער צום ערל און קאך. אינמיטען קאלט אים דאס ווייב אריין אויפען סעל. דער אינגערמאן זאגט הויעך איך בין דא ביי פלוני אלמוני אין רעסטוראנט וואלסט געמעגט זיך אויסלערנען פון זיי וויאזוי צו מאכען א פיינע הייסע וועדזשעבעל זיפ. ער גיט איבער דעם טעלעפון צום אינגערמאן ביים שיסעל, "קענסט אפשר זאגען מיין ווייב דעם סוד צו דיינע פיינע זיפ?" צוויי נישט היימישע ווייבלעך קוקען זיך צו צום גאנצען ספעקטאל און זאגען צווישען זיך "וואט א פרענדלי קומיוניטי" שפעטער נאך מעריב זעה איך נאך דעם אינגערמאן שטייענדיג אינדרויסען פון סטאר מיט'ן פולען שאפינג בעג ארום פלאטאזירען. אבער די זיפ האט געמיזט זיין זייער שטארק הייס. די וואך בין איך ווידער ארויס צום קאנטרי דאנערשטאג אווענט, נאך איין וואך פארבליבען אין דאס געפאראכץ היי יאר איז א פארגאנגענהייט געלויבט צו ג-ט. איך קוק זיך אים אויף אן איינגעבויגען אידעל שפאצירענדיג רואיג אויף בראדוועי, עס ווילט זיך אים פרעגען צו ער פארט אויך אין קאנטרי. עס איז גרין-לייט אבער איך לאז אים אריבער די גאס ער ווייזט מיר שכויעך מיט'ן ברוינעם שטעקען. דאס לעצטע מאל וואס מיין רבי האט מיר געוויזען א שטעקען איז נישט געווען אזוי פויגעלדיג. זיצענדיג אין טראפיק אויפע'ן וויליאמסבורג ברידזש, צו די רעכטע זייט פון מיין קאר פארען נאך צוויי היימישע אינגעלייט. אוודאי צום קאנטרי, א סימן האב איך, זיי זענען אין א גיטע גיסטע, די אויבערשטע צוויי קנעפלעך אין העמד איז אים אפען, ער טרינקט מיט א שטרוי פון א קען סאדא, א גרויסע רונדיגע קאקי מיט קאלירטע ספרינקעל'ס אין די לינקע האנט. איך האב אים געוואונקען ער זאל אראפ ציען דאס פענצטער איך האב אים געזאגט ער זאלען עפעס איבער לאזען צידה לדרך אויף שפעטער, עס קען זיין טראפיק אויפען טראוועי. ער ווייזט מיר 2 גרויסע הייסע חלות אין א בעג וואס פארהויכט דעם שפיגעל, על כל צרה שלא תבוא. איך האב אים געזאגט ער זאל נישט לאזען דעם סטעיט-פאליס שמעקען די חלות. ביים אנקומען די שעפעלך ווארטען מיך שוין אפ מיט זייערע וועכנטליכע דערציילונגען פון דעי קעמפ און אויספלוגען, ווי אלע וואך ברויך איך פירען אלע זייערע דין תורות, שלום מאכען צווישען זיי און די שכנ'טעס קינדער. א שטורעמישער קריגעריי האט אויסגעבראכען די וואך צווישען די קליינע איבער ווער עס זאל אהיים טראגען די תשעה באב בענקלעך וואס מען האט געמאכט בשותפות. איך האב באצאלט א דאללער פאר מיינע קינדער זיי זאלען עס לאזען דעם שכן אהיים שלעפען. די שכנ'טע זאגט איך וואלט געדארפט ווערען א דיין. איך ווייס נישט צו דער מאן איהרע וואלט מסכים געווען. ביים אנקומען זאגט מיר די שוין פרוי איך זאל מיך גיט אויסרוען ווייל די וואך מיז מען גיט אויסניצען איידער מען פארט אהיים. איך זעה שוין אז עפעס גרויסע פלענער שפינט זיך און וועבט זיך און איר ווייבעריש קעפעל. אבער, איך האב ליעב סורפרייזעס. פרייטאג שטיי איך אויף ווען אלע זענען גיט געלאונט צוליב די פרוי'ס פלענער אויפע'ן וויקענד. אהיים קומענדיג פון דאווענען ווארטען שוין אלע קינדער מיט דרינק'ס אין די ארעמעס, מיר פארען קיין קעסטעל געים פארעם'ס. זי האט אלע נויטיגע אינפארמאציע. דער פלאן איז פיקס פארטיג, דירעקשאנ'ס פעלט נישט אויס מען פארט נאך דעם שוואגער מיט זיין חבר, זיי קומען אלע מיט. דאס מיינט אז איך וועל מיזען פארען אויף 85 מ.פ.ה. אויב איך וויל זיי נישט פארלירען. איבעריג צו זאגען די קינדער האבען געהאט פאן. א דאנק אונזער פאמיליע, האבען די לעמעלעך און ציגעלעך געהאט זייער ערנערונג. מיר זענען אנגעקומען צוריק אין קאנטרי גענוג פרי אריין צוכאפען אן-צו ווארימען דעם טשאלענט איידער דער שבת פייפער האט זיך צופיפען צום ערשטען מאל צו ווארענען אז אט קען מען שון נישט גיין אין באד אריין. שטעלט אייך פאר ווען דער שבת פייפער האט א "סנאז באטען", מיר וואלטען נאך אלע געהאלטען ביי שבת בראשית. פרייטאג צו נאכט נאכע'ן דאווענען האט דער גבאי גערופען אלע חשובע מתפללים צום זכר, א איד אין די הויכע פערציגער איז געהאלפען געווארען מיט א בן זקונים (דערווייל) ער האט נישט געמאכט קיין עסק דערפון אפילו נישט געהאנגען קיין מודעה. אבער דער גבאי וואס האט ליעב סענזאציעס האט געקלאפט דריי מאל אויפ'ן בימה און געטייטעלט מיט'ן פינגער יעדער זאל וויסען פון וועם מען רעדט. ביים זכר האבען אים אלע געווינטשען נאך א בן זכר איבער'עס יאר, ער האט האלב געשמייכעלט און האלב זיך פארענטפערט אז עס איז דא אזוי ווייניג ביער און ניסלעך. די לצים האבען אים בארואיגט איבערעס יאר וועט איר בעסער צושטעלען. אלע זענען זייער פרייליך לכבוד דעם לעצטען שבת בעפאר א חלק קאנטרי פארט אהיים, איין אינגערמאנטשיק האט זיך ערלויבט צו וואוילגיין אויף מיין חשבון, ער פרעגט מיך הויעך ביים זכר, נו יאנקעל ווען מאכסטו א זכר? איך האם אים גארנישט גענטפערט. מיט א שיכור הייב איך זיך נישט אן, שבת מיטאג ווען ער שפאצירט אדורך מיין באנגעלוי מיט זיין זיווג ראשון זאג איך אים הויעך, מיסטער... דא האסטו מיין פרוי קענסט איר פרעגען וועגען דעם זכר וואס ענגבערט דיך אזוי. מער האב איך נישט געזעהן עד היום. זונטאג, נאכען דאווענען און פרישטאג פארען מיר קיין וואל-מארט זיכער מאכען אז זיי האבען נישט אריין געשמוגעלט עפעס מציאות אן אונזער ערלויבעניש. שטענדיג קאכט זיך צווישען די שורות פון די קינדער סקול-געצייג און די לעבאדיגע פיש פעסלעך. מיר האבען אנגעקויפט געניג העפטען מיט'ן מעקער'ס, עלמער'ס קלעב-מאטריאל מיט רויטע פעדער'ס. מיר האבען איינגעהאנדעלט אזויפיל בליי מיט אויסשפיצער'ס אז די קינדער קענען יעדען טאג און יאר פארלירען איין בליי. גענוג און נאך ווייס פאפיר מיט בלויע ליינ'ס און דריי לעכער. פאר חנה'לע האבען מיר געקויפט א נייע אינגעל גאלד-פיש פאר איהרע פיש טאנק. ווי שטענדיג האבען מיר געטראפען גיטע פריינד וואס האבען אויפמערקזאם געמאכט אויף נאך אפאר מציאות ביי יענער עק. מיין צושטייער צום היי יעריגען אפיעל פאר די מוסדות פון וואל-מארט האלט שוין ביי א "סכום הגון" לכל הדיעות . איך מערק, זייט מיר זענען געפארען אין קאנטרי פילט זיך אין שטוב א גביר'ישע שטימונג, מען האט אנגעהויבען קויפען די טייערע טישא'ס און מען פרעגט מער נישט אין גראסערי יעדער זאך וויפיל עס קאסט. קאר סערוויס'עס טראגען און ברענגען צו און פון טאון. איך האף אז די פורים מאביל'ס ווייסען נישט מיין שטאטישע אדרעסס. זי האט באקומען פייגלעך און קאפ און רעדט מיט א ערענסקייט פון קויפען א באנגעלוי אין איינע פון די ווינטער באנגעלוי'ס כאחד הנגידים. פארוואס איז עס בעסער ווי א איינפאכע באנגעלוי פרעג איך? זי זאגט דארט איז דא צוויי סווימנג פולס איינס א הייס וואסער פאר ווינטער און א קאלט וואסער פאר זימער. איך האב געזאגט איך וויל גיין נאר ווי עס איז דא דריי, אויך א ליידיגע סווימינג-פאל פאר ווען איך וויל נישט גיין שווימען. ווי קען מען טראכטען פון אהיים פארען דעם לעצטען זינטאג נאכמיטאג תשס"ה פון קאנטרי אן מאכען א גרילל? איך האב געהאלטען אז עס פעלט נישט אויס, די קינדער באשטייען צו עסען קארען מיט ווייס איך וואס. זי זאגט אבער אז דער קאך בלייבט ריין. מאכען מיר א גרילל מיט קוילען, עס גיסט זיך שמן זית מען צינדט דאס פייער. אלע שכינים קוקען זיך צו מיט אפעטיט וויאזוי מיר שוואגער'ס שליידערען ארויף די רויע בהמה פלייש און נעמען אראפ געבראטענע גענז, די שוועסטער זיצען אויפען פארטש, לאכן זיך אינטער און גיבען עיצות, ריק ארויף ריק אראפ, סי נאך רוי, סי שוין פארברענט. ווען נישט דע גאס זעהט וואלט איך אלעס איבער געלאזט אויפען גרילל מיט'ן אויסרייד אז מען דארף גיין מנחח'נען. אלע גיטע פריינד ביי מנחה ווילען נאר וויסען צו מיר בלייבען דא אויף קומענדיגען שבת אדער מיר גייען שוין אהיים דאנערשטאג, איך זאג יעדען עס ווענדט זיך אין די שוועסטער אויב זיי בלייבען זענען מיר אויך דא. ווען מען פרעגט דעם שוואגער צו ער בלייבט ענטפערט ער דאס זעלבע וועלמיר זעהן וואס זיי טוען. דערווייל זיץ איך רואיג און איך הער זיך צו ווי די פייגעלעך טשיפשטען אריין זייער לעצטער געזאנג איידער עס ווערט טונקעל. איך וויל וויסען ווער עס טרייבט זיי אריין אין בעט יעדע נאכט. די וואך פרעגט א חשובער קאנטרי איינוואונער צו איך האב פלאץ פאר עטליכע פעקלעך, איך פרעג אים וויפיל פעקלעך? וויפיל עס גייט אריין קען איך שיקען. איך זאג אים ער קען פאקען ווילאנג ער פארדעקט מיר נישט דעם שפיגעל פון אינטען. איך שטעל זיך אפ פאר זיין באנגעלוי ער שטייט מיט 25 באקסעס און וויל אלעס לייגען אויפ'ן דאך כדי נישט שטערען דעם שפיגעל. איך האב אים געזאגט איך גיי נעמען גאזאלין, ער זאל ווארטען. און ער ווארט. אוי מיין זיסער שכן אין קאנטרי, א ברכה אויף זיין קאפ אבער זייט מיך נישט מקנא. איך קען נאך ביז היינט נישט ארויס קריכען צו ער איז א פרומאק צו גאר א פאלנער ויזתא, ער קוקט אויס ווי די אפגעהארעוועטע אידען אין די שווארץ-ווייסע בילדער פון מנחם מנדל'ס קינדער דערציילונגען. זיינע בלוטערען אין די האנד און די גרויסע אויגען וואס קוקען נעבעכדיג אויף אלע ארומיגע זענען עדות אויף א שווערע עקרת הבית. קיין סאך האב איך נישט גיקענט מיט אים פארברענגען צוליב זיין געטרייע ליעבשאפט צו קנאבעל, זאל דאס זיין פרייטאג גאנץ פרי אדער זונטאג נאכט. מוצאי שבת איז אפגערעדט, כסדר האט ער געהאלטען נאכען אדער פאר'ן עסען א קנאבעלע. ווען איך האב אים אמאל געזאגט אז עס איז דא צובאקומען אזעלכע קנאבעל וואס האט נישט א גערוך זאגט ער אז ער זיין מאמע זאל זיך מיעהן האט געגעסען נאר די שמעקעדיגע. איך האב אים געפרעגט צו זיינע עלטערען האבען אויך געגעסן פאלאפעל פרייטאג נאכמיטאג. דאס ערשטע מאל וואס מיר האבען זיך באגעגענט און באגריסט אנהייב זימער האט ער נאר געוואלט וויסען צו איך וויל פארען מיט אים קיין אומאן אויף ראש השנה. און צו איך וואלט אים געבארגט מיין מיני-ווען אויב ער וועט זיך נויטיגען. און צו כ'האב געהערט די וועטער נביא אויב עס וועט זיין א הייסער זימער. ער האט שווער געזיפעצט אויפ'ן נאכנאנדיגען רעגען, ווי די רביים ביי כל נדרי. איך האב אים גענטפערט דריי מאל ניין. דורך די ערשטע 2 וואכען אין קאנטרי האבען מיר שוין אנגעזייעט ביי זיי און באנגעלוי 1 פאטעטע שיילער, 2 גרעיפ דזשוס'ס, 4 אדער 5 דאזען אייער. נאך די ערשטע דריי וואכען האבען מיר אויפגעהערט האלטן חשבון. יעדעס מאל ווען זיי זענען געקומען בארגען האט מען ביי אונז אין באנגעלוי געטראכט מיט יאוש געפילען אז דאס איז א מתנה שלא על מנת להחזיר. ער האט אפילו געבעטען צו בארגען מיין שווים-הויז די פענטצטער ביי זיי אין באנגעלוי זענען אייביג געווען אפען, די יללות וואס עס איז דארט ארויס געקומען האבען געקענט די טויטע אויפוועקען, עס האט מיך געמאכט פארשטיין די גמרא חמור נוער וכו'. איין טרייסט האבען מיר געהאט אז די געשרייען האלטען אפ די בערען פון וואלד. די וואליום אויפען מויל פון די חשובע עקרת הבית ארבעט נאר אויף 10. אחוץ די ברכה פון צינדען ליכט האבען מיר אלעס געהערט קלאר און דייטליך, צו מיר האבען געוואלט אדער נישט. מיר האבען זיי מרמז געווען אז אונזערע קינדער קענען נישט איינשלאפען פון דעם גערידער. אומצאליגע מאל האט פאסירט אז די קינדער האבען זיך דערוועקט שפעט ביינאכט צו דאס געשריי פון די מאמע אויפען טעלעפון. אפילו צו די קליינע קינדער אין שטוב, אפילו א פשוטע פארלאנג איז געגאנגען מיט א הויעך געשריי ווי מען רעדט צו איבערען ים. איך האב געזעהן אז דער מצב איז אומדערטרעגליך, זאג איך מיין נייער שכן מיט די גרעסטע מאס איינגעהאלטקייט, דא אין דער קאנטרי הערט מען אלעס אריבער, איך שטאמעל ארויס אינטער די נאז, אפשר וואלט כדאי געווען...אביסעל זיך איינהאלטען.... ער האקט מיך איבער, "איך זאג דיר צוה, קיינער וועט נישט געוואור ווערן"... וואס? וואס רעדט איר? איך פארשטיי איר זענט באזארגט מיר הערען אינטער אייערע געשפרעכען – זאגט ער מיר.. ניין פונקט פארקערט. ער וויל נישט הערען, אויב מיר האבען עפעס אדער וועלען עפעס הערן בלייבט דאס צווישען אונז. גיי פיהר מיט אזא איינעם געשפרעכען. ווי געשמיעסט האב איך געמיזט פארקירצערען אונזערע געשפרעכען דורך-אויס דעם זימער. היינט צופרי טרעך איך אים אויף מארסי עוועניא זאגט ער מיר אז מען האט זיך שוין אנגעהויבען צו פאקען אין קאנטרי פאר'ן אהיים פארען ווייל פאר א יאר נישט מער געדאכט האט ער איבער געלאזט 2 האנטוכער אין סווימינג פאל 1 אין די מקוה, אסאך וועש אינטערע'ן בעט, שפיעלצייג אינטער די באנגעלוי. ער מיינט אז א בעכער פעלט אים אויך זייט די פאריעריגע קאנטרי. נאך א מזל ער האט נישט פאלשע ציין, שטעלט אייך פאר ווען ער פארגעסט די ציין וויאזוי וואלט ער געגעסען די כזיתים מצה. א גאנץ זימער האלט איך די דירה זויבער פון מיסט און שטויב ווי ווייט מעגליך. איך לאז נישט א פליג איבער טרעטען די שוועל, אויב עס מאכט זיך אז א קליין קאקערויטשקעלע פארלירט זיך פון די מאמע און בלאנדזשעט אריין צו אונז טוה איך אים טייטען אן א רחמנות אן לאזען קומען לקבר ישראל. איך ליפטער די דירה איינמאל א וואך. איך וויל נישט אויסזעהן ווי יענער חבר וואס וואלט יעצט ליבערשט געמופט ווי אויפרומען זיינע 3 צימערען פון אנגעלייגטע שימעל. קומענדיגע וואך האף איך שוין אהיים צוקומען פון דער ארבייט צוריק צו די ליבליכע קולות פון די קליינע (און צומאל די גרויסע). צו א נאכטמאל וואס קומט ארויס פון טאפ צו א טיש, נישט פון א שאפינג בעג צום קאר. צו א קאלטער טרינק פון א גלאז, נישט מיט א שטרוי. צו א טיש ארומגענומען פון ווייב און קוויטשעדיקע שעפעלאך נישט 6 ליידיגע בענקלעך. און יעדעס מאל איך זעץ זיך אוועק עסען דעם נאכטמאל און בייס אריין דעם ערשטען ביס, יענע מינוט צו להכעיס וועט איינער קלינגען, וואס זאל איך זאגען פאר מושי'לע? קאל שפעטער? ניין. אונז רעד מיר ווילאנג דאס עסען ווערט קאלט. איך גרייט צו די דירה ווי א כלה בעפאר די חתונה. איך מאך זיכער אז די איינציגער קריטיק זאל זיין פארוואס איך האב נישט איבער געלאזט עפעס זי זאל האבען וואס קריטיקירען. כ'האב האב שוין אנגעזאגט די שכנה פון אינטען זי זאל נישט לייגען מער די בייבי-וועגעלע פאר די טיהר, זי זאל פריי לאזען דעם אריינגאנג ווייל די משפחה קומט צוריק פריש און מינטער. איך האב איר געראטען צו באשטעלען א בעל מלאכה צו באפעסטיגען דעם טשענדעליער ווייל די קינדער האבען פארגעסען פון איהרע געבעטעריי. זי זאגט נאכען פיהלען דעם טעם פון א שטילער זימער וויל זי ליבערשט זיך אוועק ציע'ן צו דרום אמעריקא ווי איידער צו הערען די געטאנצעריי העכער איר קאפ. איך האב איר געזאגט זי זאלט ליבערשט זיך ציעהן צו נוא-ארליענ'ס ס'איז יעצט ביליג דירות. זי ווייסט נישט וואס איך רעדט. דאס גאנצער הויז קוקט יעצט אויס ווי מוצאי פסח, ווען דאס פסח איז שוין פארפאקט און דער חמץ איז נאך נישט צוריק געברענגט. אלעס איז ליידיג, איבעראל איז שטיל. די ליידיגע ווענט לעכצען שוין ארויס נאך איהרע איינוואונער וואס פיהלען אן דער אטמאספער מיט לעבען דורכאויס די 10 חדשים. איך האב געטראכט פון מאכען א ברוך הבא טעוועלע מיט קאלער-קרעיאנ'ס אבער וואס וועלען די פארביי גייער זאגען? מר... איז א קליינע בייבי. פטור בלא כלום אי אפשר, איך בין געגאנגען אין גראסערי, איינגעקויפט גיטע זאכען עס זאל זיין מיט וואס זיך צו דערקוויקען דאס הארץ אז מען קומט אריין. איך מיין איך בין שוין פולקאם גרייט צו אויפנעמען די חשובע געסט וואס בענקען שוין אזוי אהיים צו קומען צו די דירה וואס מען האט איר אזוי בארעדט פאר'ן זימער אז עס איז קליין און פיצעל. איך קוק שנעל דורך דעם בארג מאגאזינען און קעטאלאגען וואס האבען זיך אנגעזאמעלט במשך די 2 חדשים, ווען איך האב ווען צייט, גיב איך זיי אלע אריין צום בינדעריי ער זאל דאס צוזאם בינדען אין א לעדערנעם באנד מיט איר נאמען אויסקגעקריצט אויף א גאלדענעם בלעכעל, דאס וואלט געווען די בעסטע מתנה פאר איר צוריקומען. איך ווייס נאר נישט צו איך זאל זיי מסדר זיין לויט די אלף בית אדער לויט ווי טייער זיי זענען. אויף איין אזא קאטאלאג איז געפאלען מיין אויג, מען קען היינט קויפען א בייבי דאלל גענוי ווי דאס קליין מיידעלע קוקט אויס. מען שיקט אריין א בילד פון קינד און זי באקומט א צווילינג דאללי ביז א וואך צוויי. קען מען אפילו קלאונען א ערוואקסענע אויך, איך מיז דאס אריין ווארפען אין מיסט איידער זי באשטעלט א צווייטע מיסיס. גענוג איינס. איך שטעל אן דער עיר קאנדישאן מען זאל אריין קומען מאנטאג צו א קאלטע דירה און ויסעו. איך נעם פון ביזנעס א הויפען באקסעס, קלעב מיט בענדעל. מיין בעלעבאס האט מיר ספעציעל אנגעזאגט איך זאל זיך גיט אויסרוהען דעם וויק-ענד ווייל נאך לעיבער-דעי גייט מען צוריק אין חדר אריין. ער העלפט מיר אריין לייגען די באקסעס אין קאר, איך פרעג אים צו ער וויל נישט אפשר געבען שליח מצוה געלט? ער פרעגט וויפיל וואלט מיך צופרידען געשטעלט? זאג איך אים איין קרעדיט קארד ביז דינסטאג צופרי. ער ווייסט אויב ער גיט מיר זיין קארטעל בין איך אויפ'ן ערשטען פליגער קיין וויסקאנסין. איך קום צו פארען מיט אנגעגארטעלטע כוחות גרייט צו פאקען און העלפען זיך ארויס דערזעהן פון די קליינטשיקע באנגעלוי, מיט די אייער באקסעס אויפ'ן איקסעל. אלע אין באנגעלוי מעסטען מיך אפ פון אויבען ארונטער, ווי איינער וואס קומט אריין מיט'ן וואכען-היט צום ברידער'ס חתונה. קיינער רעדט נישט דא פון אהיים גיין, קיינער קוקט זיך נישט אום אויף מיינע באקסעס. די קינדער האבען נאך גאנצע פלענער אויף זונטאג און אפילו אויף מאנטאג לעיבאר דעי. אלע יאכנעס זיצען געמיטלעך אין א רינג אינטערען בוים ווי דער טאג וואס מען איז געקומען. איין גיטמוטיגע אידענע שרייט אויס "סי שוין דאנערשטאג"? איי קענט בעליוו איט". די לעצטע 4 טעג אין קאנטרי איז נישט דא קיין חדר, קיין דעי קעמפ, דאס טרעקעל קומט שוין נישט צוזאם קלויבען דאס מיסט, די לופט איז יעצט שטיקעדיג, די באנגעלוי פארדימפעצט. און איך קען קוים ווארטען אהיים צו פארען צו פון וואנעט מען איז קוים אנטלאפען. מען לאזט שוין לעבען בלייבען די ספיידער'ס, מען וואשט מער נישט די צעריסענע פלאהר. די גרויסע קינדער מאכען דעי קעמפ'ס פאר די קליינע, זיי טיילען פעטש ווי ערוואקסענע און פרייזעס פאר זיך אין די קעשענע'ס. מיין מושי'לע האלט און איין פרעגען צו מען קען בלייבען אין קאנטרי נאך א וואך. איך פרעג אים וואס איז די שמחה. ער זאגט זיין נייע רבי(צין) אין חדר איז (די שכנטע'ס 10 יעריגע) שיינדע'לע, זי טיילט פאר יעדען א פאטעיטע טשיפ נאך איעדע קאפיטאל תהלים. און 1 אזייגער שווימט מען מיט די מאמע'ס. פרייטאג נעם איך ווידער אפיהר מיין געשטרייפטע שווים הויז וואס טריקענט זיך א גאנץ זימער אויפ'ן פארטש, און שמייכעלט צו אלע פארביי גייער. דאס איז דער ערשטער זימער זינט די בחור'ישע יארען וואס דער שווים הויז טראגט ביי מיר א אויבען אן. די קינדער שווימען בעסער פון מיר, זיי שטייגען מיך איבער. אלע וויסען זיי ווי אריין טאנצען מיט'ן נאז אויף אראפ און שפילען באלל ווי ערוואקסענע, ווי צו בלייבען אינטערען וואסער לאנגע סעקונדעס. א גרופע קינדער האבען מיך געפרעגט צו איך וויל זיי לאזען מיך אנשפריצען. איך באשטיי, אבער נאר אויב איך קען דערנאך איינע פון זיי אריין ווארפען אין וואסער, אלע גייען איין דערויף חוץ מיינע, זיי ווייסען איך וועל מקיים פסק זיין. די וואך האבען מיר געקריגען א גרויסען גאסט, דער רב אונזערע האט ערשיינט אין שווים-באסין. מיר קוקען אים אלע אן, עס קוקט אויס ווי א בייזער חלום. א גאנץ זימער טרעט ער נישט איבער די פאדלאגע פינעם גרינעם צוים, וואס רינגעלט ארום דעם סווימינג-פאאל פון א בייז אויג וואס וויל אריין קוקען דורך די שפאלטענעס צו זעהן אלע גראבע בייכער אריין-פלאטשקען אין וואסער אז עס ווערט כמעט א פארפלייצעניש איבער די גאנצע קעטסקיל'ס ראיאן. ווען נישט די ווייבער באניצען זיך אויך דערמיט וואלט נישט אויסגעפעלט דער מחיצה. ווער וויל דען זעהן ווי דער ים ווערט געשפאלטען דורך אונז מענער וואס אטייל ניצען דאס וואסער אנשטאט א שאוער. א וואונדער מען שווימט אין קלארין נישט אין וואסער. איא, מיר זעהן גיט. אן ארויס רעדען א ווארט, טוט ער זיך אויס די שמונה בגדים ביי א ווינקעל הינטער א דעכעל, לויפט אריין אין וואסער מיט די רבינו תם, מיט א גיכקייט און זיכערקייט אז אזוי האבען די תלמידי בעל שם זיך געטובל'ט נאכען אויפהאקען דאס אייז. איך האם אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט געקומען א גאנץ זימער. ער זאגט אז מען רעדט דא צופיל דברים של מה בכך. אבער עפעס מיז ער נאכגעבען דעם שלעכטען יצר. איך האב אים געזאגט ער וואלט געברויכט מודיע זיין בעפאר, מיר וואלטען געמאכט צדיק בא לעיר טאוולען. איינער פון די איבער וואגיגע ביי אונז אין קאלאני לויפט ארום און ארום דאס וואסער מיט א פלינקייט ער וויל אפ-פאלען די פיצא וואס ער האט קוים פריער געגעסען, ער מאכט מיר דעם קאפ שווינדלען. איך מיין ווען ער וואלט ווייניגער אראפ געגאלפט פון די רויטע לאנגע ווארשטען יעדען זונטאג וואלט ער נישט געדארפט לויפען איעדען פרייטאג. ער לויפט מיט אזא אימפעט אז עס ווילט זיך זינגען די הקפה ניגון. און דער רבי חלומ'ט אין וואסער ווי א יון אין די סוכה. ער איז פארדביקות'ט, ער טוליעט זיך איין אינעם שטרומיגען וואסער מיט די האנט אויף די נאז לעכער און מיר רישן זיך די וואך אויף א פייערדיגע שלוש סעודה תורה. פרייטאג זענען שוין א טייל משפחות זיך צולאפען דער אין שטאט, אנדערע צום האטעל אריין, איין משפחה איז געפארען אויף נאעגרע פאלל'ס מיט די פעק און בייקס אויפען דאך. כ'האב אים פארגעסען צו זאגען גוד-ביי. אלע פארבליבענע שוויגער'ס רופען ארויס די איידעמער צו די קאנטרי אויף שבת און פלאצירען זיי און די אוועקגעפארענע ליידיגע באנגעלוי'ס. האלב קאנטרי באשטייט פון פארלאזטע באנגעלוי'ס. נעכטען זענען זיי ווערט געווען א מאיאנטיק, די ווייסע פארב וואס שיילט זיך אראפ פון אלע באנגעלויס האט פאר 9 וואכען צוריק געהאט א אומגעהויערע חן. יעצט קוקט מען זיי אן ווי דער פאריעריגער לוח, מיט שפאס און ביטול. עס רופט אונז אן א אידענע וואס איז שוין אהיים געפארען מיטוואך צו דער שטאט, און בעט אונז מיר זאלען גיין קוקען אויב איינער האט זיך נישט אריין געגנב'ט צו זיי אין באנגעלוי. מיר גייען קוקען, 2 אינגע פארפעלקער האבען זיך דארט באזעצט אויפען וויקענד. וואס קען איך זי זאגען? איך האב איהר געלאזט באפעלען אז די באנגעלוי קוקט אויס אין א גיט'ן צושטאנד. זי וואלט באקומען א צוזאמבראך הערענדיג אז 4 ערוואקסענע אין 15 קינדער האבען איבער גענומען די מאכט אין די שיין אויפגערוימטע באנגעלוי. שוין דאס צווייטע וואך וואס דער גראסערי איז ליידיג, ער האט שוין נישט די נויטיגע באדערפענישן צום טאגליכען ווירטשאפט. ער שיקט אהיים כשר זייף אנשטאט באד זייף, פלאסטיק טעלער אנטשאט פעיפער, האלוויד ברויט אנשטאט ווייס ברויט און אפילו זאלץ אנשטאט ציקער. ער זאגט די גראסערי מיז ווערען ליידיג אויב נישט לאזט ער אונז נישט אהיים פארען. איך קען שוין קוים ווארטען אויפע'ן סעיל, אפשר וועט זיך לוינען אהיים שלעפען צוריק קעסטלעך סעלצער. זי זאגט איך זאל עס קויפען ביליג און אוועק שטעלען אינטער'ן בעט פאר קומענדיגען זימער. "נע פארגעט איט. מיר'ן האבען א אייגען באנגעלוי, נעקס'ט יער מערצאשעם" אין מקוה שטייט שוין נישט דער אינגעל צו נעמען דעם קאפ צאהל. מען פארקויפט שוין אויך נישט קין קיגעל. צום ערשטען מאל וואס דאס וואסער איז הייס און עס ווילט זיך ווייקען. איין טאטע פון 8 אינגלעך קע"ה האט אלע קינדער אפגעשוירען, ער האט זיך אויך אנגעטראגען אפשערען מיינע, דערנאך האט ער געזיכט איינער זאל אים אפשערען. ביים דאווענען שבת איז אויך דא א קלענערער עולם, און די שמחה איז גרעסער. מיין שכן איז אויך פון די פארבליבענע, איך פרעג אים צו ער האט הנאה געהאט אין קאנטרי? ער איז זיך מודה אז ער מער האט הנאה פון די זימער וואכען טעג, ווי פון די גאנצע קאנטרי.( זיין פרוי זאגט אוודאי פארקערט). ווי מיין כיתה א' רבי וואס פלעגט כסדר פרעגען? וועמען האסטע בעסער ליעב טאטי אדער מאמי? אזוי פרעגען מיך אלע, נו וויאזוי איז די קאנטרי די וואך? אמת סי בעסער די לעצטע וואך? עס הערשט א היימליכקייט צווישען די מנין און א האלב, קיינער פון אונז וויל היינט נישט זיין דער חזן, דער גבאי איז ארום געלאפען זיכען א בעל תפילה, אן ערפאלג. איך האב אים געזאגט ער זאל איינמאל פאר אלעמאל ווייזען זיינע קענטעניסען און אליין צוגיין, ער האט זיך גענומען שרייען אז מיר פארשעמען דעם עמוד מיט'ן צעגערען. צום סוף איז דער רב'ס איידעם צוגעגאנגען אלע תפילות מיר האבען אים פארשפראכען צו זינגען לכה דודי, ער ווארט מיר זאלען עפעס זינגען, מיר זענען אבער אלע שטיל, א מזל זיין שווער האט רחמנות געקריגען און געזינגען א יאמאממיי ניגון עס איז געווען א גרויס התעוררות. עס זעהט זיך אן עס ווירבעלט שוין אין זיין מח דער הנני העני. פאר כגוונא האבען מיר זיך אלע אפגעשמועסט צו קומען דאווענען שבת צופרי האלב נאך 10, און נישט פארציילען דערפון דעם רב און גבאי'ן. ער איז ארום געלאפען שבת צופרי ווי א אפגעביסענער שלאנג. מיר קומען אלע אן פאר 11 ער פרעגט וואס האט פאסירט? ווי זענט איר אלע געווען? ער איז אנגעברויזט. איך האב זיך אנגערופען, דער גבאי האט דאך אויסגערופען אז מען דאווענט שפעט. ער זאגט ער האט גארנישט געהערט, מיר אלע זאגען אים זיכער אזוי, איעדער טייטעלט אויפ'ן גבאי, ער האט אויסגערופען הויעך, דער גבאי לייקענט שטיין און ביין. מער וועט ער זיך נישט און אונז פארטשעפען. האפענטליך. ביים עולה זיין זאג איך דעם גבאי'ן אז קומענדיגע וואך וועל מיר אלע זיין באצייטענ'ס. מוצאי שבת די וואך מיז איך שוין זעהן וואס איך האב פארפאסט א גאנץ זימער מיט'ן וואלי-באלל, סייווי זענען שוין די אטליקען אהיים געפארען, אקייגען די פאר פארבליבענע פיל איך זיך ווי שמשון הגיבור. די אלע וואס שפילען יעצט זענען די וואס מען האט זיי אוועק געשיקט פון באנגעלוי ווייל עס איז גרינגער צו פאקען אן זיי. אונזער אווער-נייט קיגעל מאכערטע האט אונז נישט פארראטען, זי האט אויסגעליידיגט דעם פריזשדער און אונז געשיקט מטעמים, איך האב אים געפרעגט ווי זי האט צייט צו מאכען קיגעל מוצ"ש פאר'ן אהיים פארען. ער זאגט, זי וועט אלסדינג טוען מיך נישט צו זעהן אפאר שעה. מיר האבען דאס געוויסט פון לאנג. די זוהן האט קוים אויפגעשטראלט העכער די שפיץ ביימער אויף אונזער זייט קאנטרי און די קינדער זענען שוין לאנג נישט אין די בעטען, מען קען זיי זוכען אין בובעריק. זיי כאפען אריין צו אטעמען פון באשעפער'ס גרינע נאסע גרעזעלעך איידער מען פארט צוריק קיין וויליאמסבורג, זיי וואלגערען זיך שוין אין זאמד אינטער א באנגעלוי. איך ווייס נישט ווער עס וועט זיך מער בענקען די קינדער אדער די זאמד. עס וועט היבש לאנג געדויערען זיך אפגעוואונען פון טעגליכען רוטין אויפצושטיין און ארויסטאנצען צום בייק מיט דע פעדזשאמעס און צעפלאשעטע האר, און צוריק קומען עסען פרישטאג מיט א שעפערישקייט צו כאפען די דעי קעמפ באס. עס טוט זיך א געפאקעכטץ ווי קיינמאל פריער, פאלגענד זענען אייניגע אויסצוגען וואס ווערען געהערט היינט פון אלע באנגעלוי'ס אן אויסנאם. האסט געקוקט גיט אינטער די בעטען? מאך זיכער סי נישט פארבליבען דארט קיין שטרימפ! גארנישט! איך טרעף נישט אסתי'ס שיך גיי קוק אין דעי קעמפ, אויב נישט קען עס זיין ביי די ווייסע'ס אויפ'ן פארטש קעגען איבער. גיי נאכאמאל קוק אויב דע גראסערי האט נאך ברויט, א האלב ברויט וועט נישט זיין גענוג פאר יעדען ביז מע קומט אן אהיים. זאג טאטי איך בין נאך נישט רעדי. זאג טאטי איך בין נאך אלץ נישט רעדי. זאג טאטי נאך 10 מינוט. איך קום שוין. מיר פאקען איין אלע טעפ און דאכענעס, טראגען צוריק זעק און פעק מיט זאכען וואס מען איז נישט אנגעקומען צו ניצען, ליידיגע רעסעפי קארטלעך, נאך-פארמאכטע ביקסלעך מיט קלעי, פאפ-סטיק'ס, צוויי רעגען קויט'ס אומגעפענט פונעם פלאסטיק, און נאך שאר ירקות וואס האט געהאט די זכי' צו וויילען ביי אונז אין באנגעלוי און זיך צוהערען צום הו הא פונעם קאנטרי לעבען. יעצט קומט דער צייט אויף זייער בואי בשלום. מען שמאצט אלעס אריין אין גרויסע אייער שאכטלען ארום געבינדען מיט שטריק אז דער ווען-דרייווער זאל עס גרינג קענען ארויף שלעפען צו אונז אהיים אויפ'ן פערטען שטאק אין וויליאמסבורג אן דארפען שעלטען מיט קללות אויף רוסיש. אלע מציאות וואס מען האט איינגעקויפט אין די שאפינג מאלל'ס, מידעלטאון און וואדבארי, אלעס אלעס טראגט מען אהיים. זי זאגט אז דער קאר איז מער פוהל ווי ביים קומען. איך זאג איר, דער ליידיגער בערזעל טוט אלעס אויסגלייכען. פאר'ן אהיים פאר'ן טוט זיך דא אפ א געזעגנאכטץ אזאש ווי מען זעהט זיך דאס לעצטע מאל איידער מען שפאנט אריין צום טויער פון גן עדן. אלע ווייבער קומען איינער צו אנדערע עמאציענאל אין די באנגעלוי אריין מיט א אלול'דיגע ערענסטקייט, שוין מער נישט מיט דע וואכעדיגע טורבאנען, נישט גענוג מען זאגט א כתיבה וחתימה טובה, מען וואנטשט זיך אן ווי עס וואלט געווען ערב ניי-יאהר. א טייל זענען אפילו מחמיר זיך איבערבעטען און שרייבען אפ די טעלעפון נומבער'ס צו קענען רופען נאכאמאל הארט פאר די הייליגע טעג, אנדערע לאזען פאלען א טרער און מיט א געשטיקט קול זאגט מען "קיעפ אין טאטש" דער ווען דרייווער איז שוין געפארען, אלע קינדער זיצען שוין אין קאר, איידער מען פארט קוקט מען נאכאמאהל איבער אלע שטיבער, ווי ביים זיכען די 10 ברעקלעך, אפשר דאך איז עפעס פארבליבען. ווען די צייט ערלויבט וואלטען מיר יעצט צוגעפארען קיין וואל-מארט נאך איין מאל. זיי אנצו-ווארענען אז זיי וועלען זיין נישט בלייבען אין ביזנעס איין וואך אן אונז. ווי א איבער געיורענע שיסעל טייג ווערען צוריק איבערגעפילט די געדיכטע וויליאמסבורגע גאסען מיט אויסגערוהטע מאמע'ס, וואס האבען אין זיך איינגעזאפט גענוג תשעה קבין צו דורך-קייען און פארציילען ביז די קומענדיגע קאנטרי. אויסגעבארדעטע אינגלאך וואס האבען נארוואס געענדיגט דעם חזרה פארהער, הייזעריגע מיידלאך וואס האבען די גאל זיך אויסגעשריגען אין קעמפ ביים זינג פארמעסט, אלע זענען אפגעברענט ווי אונזערע תימ'נע ברידער. דאס גערויש און געטומעל ווערט שטערקער פון טאג צו טאג. די גאסען שמעקען שון ווידער פון די געלע באסעס וואס שפייט אויס שווארצע רויעך אין די נאז אריין פונקט די מינוט וואס מען גייט איר פארביי. זיי שטייגען דערמיט איבער די געלע טעקסי'ס פונעם דערנעבענדיגען אינזעל מאנהעטען. אלע ווענט זענען ווידער באנדאזשירט מיט שרייענדע מודעות איבער גאר וויכטיגע פארטי'ס. די קאר'ס מיט הויך הילכער'ס פאנגען צוריק אן ארום פארען לענגאויס די גאסען איינצומעלדען איבער פראטעסטען און סעיל'ס. גרויסע לאנגע טרעליער'ס ברענגען אהיים די שווערע פעק פון קינדער קעמפ'ס, די שחורים ווארפען זיי אראפ ווי זעק מעהל. איין זאק איז געפאלען אויפ'ן קאפ פון א טאטע'ן וואס איז געקומען זיכען די באקסעס. די עלטערע אינגלעך מיט מער ערפארנקייט שרייבען דעם נאמען אויף אלע 4 זייטען. איין אינגעל א מויל מאכער שרייט אויס די נעמען פון זיינע באקאנטע ווען אימער ער באגעגענט זיך מיט זייער'ס א באקס. און דער טראפיק איז יעצט פארשפארט צום פאלק, אנדערש וואלט מען נישט געוויסט אז די פעקלעך זענען שוין דא. א נחת צו זעהן ווי דער וויליאמסבורגער פאזעל ווערט צוריק צוזאמען געשטעלט. די מאמעס וואס האבען געהאט קינדער אין קעמפ פרובירען מיט די לעצטע געוואלדעס ארויס צו נעמען די לייז פון קאפ און וואשען די וועש עס זאל אויסזעהן אביסעל צום אנטוען, היינט איז נישט דא קיין ווייס וועש, אלעס איז שווארץ. ביז פסח וועלען אלע קינדער אנטוען זאקען וואס האט דער אויפשריפט פון לעצטען נאמען און וועלכע באנק מען איז געווען, די נעגעל וואסער טעפלען וועלען זיין אנגעפירקעלט דעם שלאף רבי'ס נאמען ביז איבער א יאר. יעצט הייבט זיך אן דער פארמעסט ווער פון די קינדער האבען דאס מערסטע זאכען פארלוירען אין קעמפ, כמעט אלע האבען איבער געלאזט די זייף האלטער'ס און די וואס האבען עס יא אהיים געברענגט פארלירען עס דעם קומענדיגען פרייטאג אין מקוה. אלס קינד האט מיר די מאמע זאל זיין געזונד מיט געגעבען 7 פאר שווארצע וואכען זאקען און 4 ווייסע פאר שבת. אהיים קומענדיג איז שוין די 4 ווייסע שווארץ געווארען, אין די 7 וואכעדיגע איז געווארען ווייס פון די בליעטש. האב איך געזאגט די מאמע'ן אז קומענדיג יאר זאל מען ניצען די זעלבע נאר איינטוישען. די געשעפטען וואס ערלויבען זיך צו זיין האלב פארמאכט דורכ'ן זימער, רייסען אראפ די צעטלעך וואס איז אויסגעהאנגען אויפ'ן טיהר מיט די פארקירצערטע זימער זמנים, מען ציעהט צוריק ארויף די גראטעס ביז אויבען צו ווייזען מיר זענען ווידער קאמפס גרייט צו טוען מיט אייך ביזנעס, פון זינטאג פארטאג'ס ביז פרייטאג צום פייף און אפילו מוצאי שבת. אפשר ווייסען זיי נישט אז מיר קאנטרי גייער זענען אויסגעזעקעלט נאך ארויסשלעפען דאס לעצטע ביסעל קליין געלט פאר די געז אהיים צוקומען פון קאנטרי. די האלב פארלאשענע בתי מדרשים צינדען צוריק אן דעם עיר קאנדישען און לעקטער פאר די צוריק געקומענע כולל אינגעלייט און בין הזמנים בחורים. מען עפענט ווידער דעם פאליש און די ווייבער שוהל, מען לאזט וויסען פאר די צוריק געקומענע אז מען קען שוין קויפען זיצען אויף די הייליגע טעג. קאווע מיט ציקער גיסט זיך ווידער אין גרויסען און וויליאמסבורג איז צוריק אויפגעהייטערט, ווי מיר האבען איר איבערגעלאזט 9 וואכען בעפאר. די וואס זענען נישט אריין געקומען זימער אוף א 'שאפינג דעי' הייבען ערשט יעצט אן צו קויפען די 12 פאר שבת און וואכען שיך פאר דאס גאנצע הויז געזינד, איך האב געפרעגט מיין פרוכט סטאר -וואס רעדט זיך שטענדיג אפ אז ביזנעס איז שוואך- צו ער וואלט נישט אריין גענומען שיך צו פארקויפען. איר קענט זיך פארשטעלען צו הערען? "גיט'ס מיר 4 פונט מעקינטאש עפעל, מיט 3 פעטרישקע'ס, 8 פאר שווארצע שיך, סייזעס 7 און 8, 9 א האלב, און 10 מען טרעפט זיך מיט די אלטע שכינים זיי ווילען וויסען וויאזוי מען האט פארברענגט אין די קאנטרי, און צו מען האט זיך געבענקט נאך זיי, טא פארוואס האבען זי נישט געקאלט? פרעגט די אלטע אלמנה מרת. שלאמאוויץ? מען קאלט אלע משפחה און גיטע פריינד אנזאגען די גיטע בשורה אז מען איז אהיים געקומען בשלום און מען קען שוין צוריק אנהייבען די טעגליכע געשמיעסען. עס הייבט זיך אן מיט די סארקאסטישע, אהההה העלוי, "האו וואז דע סאממער?" "סארי איי דידנט קאלל" איי וואז סוי ביזי" פאר עס ווערט ליכטיג אינדרויסען לייגט מען אראפ דעם טעלעפון מיט א געבעט צום באשעפער אז די פעק זאל באקומען פיס און זיך אליין ארויס שפאצירען פון באקס צום באשטימטען שאפע. אונז זעמיר ב"ה גליקליך צו האבען די גויטע פונקט מארגען פון 10 ביז 5, אז עס וועט אויספעלען זאגט די שוויגער זי קען שיקען איר גויטע אויף דריי שעה דאנערשטאג. די פאליאקען באקומען באלד מער ווי מיר מענער אין דער ארבייט, טא פארוואס גיט מען אונז נישט דעם דזשאב פרעג איך איהר? זי זאגט פאר א וויץ זי וויל מיר נישט דארפע אנגרייטען לאנטש. אינדערפרי אין שוהל ראש חודש אלול, דער רב איז שוין אויך אהיים געקומען, נישט חלילה פון קאנטרי. יעדעס יאר זאגט ער אונז ער גייט אויף אפרוה צו די קינדער. ער וואלט געבליבען ביים זוהן נאך א וואך צוויי נאר ער וויל נישט א צווייטער זאל בלאזען שופר קומט ער אהיים צום ערשטען בלאז. קען מען פארשטיין א רבי'שע נשמה? א גאנץ זימער בלאזט ער שופר אז לעת הצורך זאל עס גיין ווי א פידעל. צום סוף האט עס געבלאזען א רעטעך. ער פרעגט אונז אלע ווי דער זימער איז דורך, ער איז נישט אזוי ענטוזיאסטיק איבער מיין געפארעכץ, זעהט אויס ער שמעקט אז עס קומט א קליינער טשעק פאר יו"ט. ברוך השם און מיט די הילף פון די פולישע שלאקטע האבען מיר אנגעיאגט צוריק אריין ברענגען ליכטיקייט אין אונזער פארשלאפענע דירה'לע. פון אלע שטיבער הערט מען שוין צוריק דאס שטופעריי פון די שעפאלעך. דאס געזינגעריי און שאוער. די שאפעס זענען שוין צוריק איבער געפילט מיט שבת'דיקע נאש, דער פריזשדער מיט גרעיפ דזשוס און זויערע פיקעל, די פרישע בארכעס קיהלט זיך לעבען גאז-רענטש, די שמעק טוט פארטייבען אלע שכינים. א סימן אז דער הייליגער שבת קלאפט און פענצטער. און אט וועלען מיר האבען די זכיה איהר איינצטונקען און קאטשעניא, אפילו די גיטע מלאכים וועלען נישט וועלען פארלאזען אונזער שטוב. דער מקוה איד וואס איז נישט געווען דאהי אויפ'ן זימער פרעגט זיך נאך אויב אלעס איז געווען אום-בעסטען, דער גבאי פרעגט זיך נאך הינטערוויילעכטץ צו עס ווארט אים אפ עפעס זכרים אדער קדישים פון די מעמבער'ס און די קומענדיגע וואכען, איך שאקעל מיט קאפ כאלו איך ווייס נאר איך וויל אים נישט זאגען. אין סי שבת אויף דער וועלט. די שוהל איז איבערגעפילט פון מיר אלע צוריקגעקומענע. דער רב, אפילו ער האט זיך שוין באגריסט מיט אונז דורך די וואך, קומט ער צו אונזער טיש און גיט אונז אלע נאכאמאל שלום עליכם מיט די שבת'דיקע הענד, פריש אפגעשוירענע נעגעל. די וואנצעס זאגט עדות אויף די פיינע זיפ מיט קניידלאך וואס די רעבעצין'ט שמ'ט דערמיט. דערנאך זאגט זיך דער הודו מיט א ברען. אלע אין שוהל ווילען וויסען וויאזוי איז אדורך דעם זימער? צו מיר האבען געהאט א גוט-טיים. איך שיק יעדען צו מיינע שכינים אין קאנטרי, קיינער ווייסט נישט אזוי גיט ווי זיי, דער זימער איז ב"ה אדורך מיט אלע קליפערלעך. דער גבאי שושקעט שוין און ווען נישט אונזער חזן מעכיל גייט צו קבלת שבת וואלט איך נישט געהאט א געלעגנהייט צו פארהערען מושי'לע ביז שלישי. מעכיל מיט'ן ברעטעל זענען געקניפט און געבינדען ווי מטות מסעי. זייט איך בין א קינד קומט מעכיל אריין און שוהל און לויפט צום ערשט פרעגען דעם גבאי צו ער קען צוגיין, מיר אלע קענען באשטיין, ער האט א ציטערדיגע אבער שיינע שטימע. פרובירען זאל א צווייטער צוגיין, מען מיז קודם אפגעבען דין וחשבון פאר מעכיל וואס איז די שמחה און מעכיל זאגט שוין פאראויס, נע ער יכול'ט נישט. טאמער איינער רומט אויס א צווייטען גיטען בעל תפילה, איז מעכיל אויף יענעם באבלאזען ווייניגסטענ'ס דרייסיג טאג. די וואך האב איך זיך איינגעקויפט עולם הבא מיט'ן זאגען פאר חזן מעכיל אז איך האב זיך שטארק געבענקט נאך זיין קעלעכעל. א וואונדער ער איז הויט אין ביין? נאכ'ן זיך אויסגעבען אין שוהל דארף ער נישט מער ווי א כזית חלה. איך גיי שוין ווייטער זאגען פאר די באבע א גיטשאבעס נאכען דאווענען, די קינדער קומען אפנעמען זייערע קארטאפעל שטעקעלעך וואס די באבע קויפט דערפון פער 100 אויף האלסעיל. פאר'ן אהיים גיין זאגט זי מיר איך זאל איהר אנרופען שפייז צו נאכט'ס, זי וויל מיט מיר עפעס רעדען וואכענדיגע זאכען. איך ווער נייגעריק, וואס ווילסטו באבי? זאגט זי, נישט אים שבת גערעדט, זי וויל פארשטיין וואס איז דאס אינטערנעט, אלע זענען פארנומען דערמיט, זי וויל וויסען צו איך האב חלילה נישט דער אינטערנעט אין שטוב און צו איך האב שוין אמאל אנגערירט דעם אינטערנעט ח"ו. און וועלכע רשעים שטייען דערינטער. איך זאג איר "די ביזט מיך חושד אויף אזיינס?" חלילה! אבער - זי זאגט- איך האב געהערט פון א פרוי אין גראסערי אז דורך די אינטערנעט קען מען זיך באהעפטען צו אנדערע אין יענעם עק וועלט און מען קען אפילו מאכען טראגען... אן זיך זעהן, געוואלדיגע זאכען סע משיח'ס צייטען יאנקעל, זי האט זעך צעוויינט. איך האב איהר בארואיגט אז לאו דוקא סע האלט נאך נישט דארט זי זאל רואיג מאכען די סעודה, זי זאגט ביי איהר אין שטוב וועט קיינמאל נישט נישט אריין קומען דער אינטערנעט, אפילו דער זיידע וועט וועלען. יעדעס מאהל ער גייט אין גראסערי ווארען איך אן דעם זיידען נישט צו קויפען דעם אינטערנעט. כ'האב אייביג געוויסט מען קען דע באבע איינרעדען אפילו א קינד אין... אלע קריסטאל און שטיינדעלאך פונעם טשענדעליער טוען היינט שפריצען באזינדער שיינע קאלירען. ווי א רעגען בויגען באגריסט ער אונז, ווי ער וואלט זיך באדאנקט פארן זיך באניצען מיט איהם אויפסניי. אלע שכינות זיצען ווידער ארום דעם טיש, פרובירען צו נאשען עפעס נייעס וואס מען האט זיך אנגעזאמעלט אין אהיים געברענגט פאר זיי פון קאנטרי, ווען נישט איך נעם זיך זינגען שלום עליכם וואלט די מרס. קרויס אפגעלעקט אלע סעסים-סיעד'ס פון טיש. צו קידוש לבנה איז געווען א גאנצע סומאטוכע, יא דא גאנצע זיבען, נישט דא? דער רב טוט אן זיינע ספעציעלע ברילען וואס גייט נאר ארויף אויף די נאז ביי א ערענסטע שאלה ווי צום ביישפיל א שמאטקע אדער ערב סוכות צום באקיקען דעם אתרוג. ער האט אפיהר גענומען דעם גראבען סידור וואס האט די זמנים ביז משיח'ס טאג. א קלארע תשובה האט ער נישט געגעבען אבער ער האט געהייסען גיין ברענגען די רעזשעוואלקע, א סימן אז מען גייט צום כשם שאני רוקד. נאכע'ן זיך באגריסען שלום עליכם און באקוקען די ארבע כנפות האט ער אונז אלע אנגעווינטשען א גיטן חודש און צוגאב צו די פאריגע וואך וואס איז טאקע געווען ראש חודש. נישט די שופר און ניטאמאל דעם רב'ס הארציגע כליפעריי ביי די שלוש סעודה תורה טוט אזוי שטארק ערוועקען צו תשובה ווי די רונדיגע בארכעס. עס איז נארוואס ארויס פון אויווען, יובאנגעס און רונדיג באגאסען מיט די גלאנץ פון לויזע אייער, זיי טוען מעורר זיין צו פאריכטען די אנגעזאמעלטע עבירה'לך ווי אמשנעלסטענ'ס ווייל אט גייען מיר שוין זאגען אחות קטנה און א עק מיט'ן פארגאנגענעם יאר. די באבע איז געווען ביי אונז אין שטוב און זיך צוגעקוקט מיט פארגעניגען ווי די אייניקלעך גייען אין די זעלבע פיס טריט ווי איהרע עלטערען וואס האבען געקענט דריי זאכען קאכען, באקען, רוימען, זי זאגט אונז אז דאס קומענדיגע יאר וועט זיין ציקער זיס און משיח וועט זיכער קומען. דער זיידע ברומט אינטער, נו וואס רעדסטע, נאך היי יאר. היי יאר וועלען מיר נאך גיין קיין ירושלים. סליחות. דער סימבאל פון די לעצטער וואך אין יאר, דער נאמען וואס גיט א דזשאכע אין יעדער פארדשאוועטע נשמה. ווי קען מען אריין פאלען אין ניי יאר אן אויפשטיין סליחות? אין אלע ווינקלען פון וויליאמסבורג זעהט זיך שוין אן דער סליחות וואס קומט אט צוגיין. איך גיי אריין צום לאקאלען ספרים געשעפט, דער ארבעט'ס אינגערמאן האנדעלט איין א קליינער ווייעך-דעקעל סליחות אין לייגט דאס גלייך אריין אין ביזעם טאש צו מאכען זיכער עס איז צו די מאס, ער נעמט עס צוריק ארויס, שרייבט אויף להו"מ עמי"ו עשי"ו און נאך ענליכע פירקלערייען און לייגט עס צוריק און אנדערען ביזעם פארזיכערט אז קיינער וועט עס אים נישט פון טאש ארויס נעמען. די בין הזמנים'ניקעס קויפען יעדעס יאר א נייעם סליחות מיט ווי מער מפורשים אין די זייטען. א חתן קומט אריין קויפען פאר די כלה דער דיקסטע מחזור מיט א ווייעכען לעדערנעם דעקעל, געפארבט מיט גאלד אין די זייטען. דער סוחר פרעגט, וואסערען נאמען קריץ איך ארויף? איין מינוט, ער קאלט די גרויסע שוועסטער, מאכען זיכער אז יא מען שרייבט די נייע לעצטע נאמען, הוי וועט זי קוועלען. אז מיר'ן אלע אזוי ערליך זאגען סליחות ווי די כלה גייט לייענען איר נאמען פון דעקעל וואלטען מיר געווען עבירות-פריי. גענוי ווי די פאליציי גיט ארויס א טיקעט קוואוטוס, האט דער גבאי באקומען א פארארדענונג פון די רעבעצין צו פארקויפען וואס מער זיצען. ער זאגט די רעבעצין שרייט דער מצב איז דערדריקענד. אלע יאהר צאהל איך אים איין די פאר גראשען פאר א זיץ און א צוקנייטשטער צוואנציגער צווישען זיינע פינגער פאר לא יחרץ געלט, היי יאהר וויל ער איך זאל אויך דינגען א פרויען זיץ. איך זאג אים אז די פרוי קומט נאר צו שופר בלאזען און די איבעריגע בין איך איר מוציא, ער איז פארעקשענט איך זאל אויך צאהלען פאר א פרויען זיץ. איך זאג אים צו איך וועל קומענדיג יאר קויפען אפטער פון זיין נייע סאדא מאשין ביים נאכט שיעור. והוא באחת, אלע מתפללים דארפען טראגען דעם עול פון די רעבעצין וואס וועט דאס יאר חתונה מאכען צוויי אייניקלעך. הייסט כ'האב נישט קיין ברירה? יא, קענסט איר געבען די 12 שורות דעמאל'ס עט איין זיץ זיין גענוג. די רעבעצין האט היי יאר אפגעשריבען די נעמען פון אלע פאטענציאלע זיצער'ס און זיצערען אויף ווייסע סטיקער'ס און זי וויל קיין איין באנק נישט זעהן ליידיג! זאל איך אריין פאלען אריין אין מויל פון די רעבעצין? איך גלויב אז ניין. מיין אלעמען באקאנטער בעל הבית גרייט זיך ארויס צו פארען פון אמעריקא אויף יו"ט, צום רבי'ן. און נישט סתם פארען, נאר פליעהן -ערשט קלאסיג- קיין ישראל. ווען אימער ער מאכט אזא נסיעה נישט צוליב שוואול-טאג נאר אויסשליסלעך רוחניות, הערשט א אטמאספער אין דער ארבייט ווי ביי די קינדער וואס האבען פרייטאג א האלבען טאג חדר, אפילו די שיקסלעך ווייסען אז דער באסס איז דע טעג זייער האולי, ער רעדט צו זיי מיט די אויגען אויף אראפ, ער טוט זיך אן דעם היט צו אשר יצר. היי יאהר גרייט ער זיך צו פארען ביז איבער סוכות, ער וויל מיך אני הקטן מאכען קעניג אויף א נאכט, ער לאזט מיר נאטיצען אויף אלע ווענט, פאשרייבט ווי א צוואה אויף געהל פאפיר וואס איך דארף ארלעדיגען צו האלטען דאס געשעפט און די כלים, ווייל מען קען צו אים נישט צוקומען איינמאל ער פארלאזט דאס געבורט ארט צום לאנד פון די אבות. ביים רבי'ן אין הויף איז ער פון די גרויסע שושקעס, אלע קניעהן פאר זיינע גרינע דאללארען וואס ער ברענגט געביגעלט און פריש געפאקט פון די באנק אז אלע נומערען זענען נאך אין די רייע, דארט ער מאכט דעם אנשטעל אז ער ווייעכט נישט נאך עהרע. געהערט האב איך אז ער טוט אפילו אנציען אויף מפטיר יונה, ווען ער הארכט מיך גיט ער דעם רבי'ן דאס געלד אינעם זעלבען רויטען באנד ווי די באנק האט דאס איהם אהין געגעבען, ווייל דער מפטיר האט דער רבי אין באד. צו מיינע האנד האט דערגראכט א צעטעלע ווי ער שרייבט זיך פאר וואס מיטצוטראגען אויף די רייזע, איינע פון די זאכען איז א שופר מסתמא איז ער באזארגט פון ווערען געשטראנדעט אין אן אראביש אינזעל ערגעץ ווי ח"ו. איך האב אים נישט געוואלט וויי טוען אבער איך וואלט אים געוואלט זאגען אז א קאפ פון א בהמה דארף ער נישט טראגען. די פריזשדער אינדערהיים ווערט געדוכטער פון טאג צו טאג, מען קאכט גרויסע טעפ פיש ווי אויף א שבע ברכות, מאליערטע און פלעינע, דער פיש סוחר זאגט יעדען צו א קאפ מיט צוויי אויגען. די וויידלעך זאל מען יעצט פארקויפען די גויים, די וואס ווילען אויסטרינקען די דצ"ך עד"ש וויין. די צימרינג קעיק זענען אויסגעשוהר'ט לעבען די האניג קוכען, יעצט וועלען מיר האבען וואס אנצובייסען ביי פאוזע. אלע געשוויסטער אמפערען זיך ארום ווער עס זאל עסען אין קימפעט ביי די מוטער די ביינאכט סעודה און ווער בייטאג, מען וואלט געדארפט איינפירען א דאקטאר'ס אפוינטמענט בוך ביי אלע אידישע עלטערען און ווער עס מעלדט זיך פריער דער איז זוכה צו קומען עסען אויף די מאמעס קאנטע. איינע קען נאר קומען בייטאג סעודה די אנדערע וויל נאר קומען ביינאכט, די מאמע איז ווי פארלוירען זי ווייסט נישט וויפיל קינדער וועלען קומען אבער זי קאכט אן ווי אויף א ארימע חתונה. דער שכן וואס האט זיבען טעכטער האט ארויס געשיקט דאס גאנצע מיליטער פארקויפען האניג, פארשטייט זיך אז די הכנסה גייט פאר די טעמעשווארע לעידיס אקזולערי. באלד וועלען זיי פארקויפען האלעפצעס אויף שמחת תורה, א ווייסע בארד אויף פורים אלעס פאר די הכנסה פון די מוסדות. ווער עס פארקויפט דאס מערסטע האניג גייט אריין אין א גורל צו געווינען א זילבערנע בעכער. נו וואס טוט מען נישט אז די מוסדות זאלען קענען צאלען די מלמדים אין צייט? מיינע קינדער האבען אהיים געברענגט צעטליך אז אויב ברענגט מען נישט קארטלעך די קומענדיגע וואך וועט מען אהיים שיקען, זיי ווייסען שוין הפנים אז איך מאך זיך גאר ווייניג צו טוען גיבען זיי מיר שוין נישט די צעטליך. היי יאר האט די הנהלת המוסדות צוגעלייגט א נייער שטייער וואס רופט זיך בילדינג אויסגאבעס, און אידיש רופט מען דאס רבישע חתונה אויסגאבע'ס. יעדעס מאל איך הער אז דער רבי האט געהאט א אייניקעל ווייס איך שוין פאראויס אז די ישיבה גייט אין שנת ה'תשפ"ץ האבען א שווערער בודזשעט. די גאסען שפרידעלט מיט בחור'ליך וואס קומען אהיים פראווען דעם בין הזמנים אינטער די מאמע'ס פארטוך. די ישיבה מיז זיך שליסען ווייל די מגידי שיעור העלפען געפערליך ארויס אין שטוב, אהאא- הלוואי מיין בעל הבית פארשטייט אויך אזוי. די מאמע באטראכט דאס קליין בערדעל וואס האט שוין אנגעהויבען שפראצען פון איר קנאק יאנקעל זי זאגט אים "נו חיים יאנקעל גיי מאך דיר א שיעור מיט א חבר און דריי זיך נישט אינטער די פיס". מען פאקט אויס די שמיציגע חאלאטען און די ספרים, אי"ה אויף ווידער זעהן צויי וואכען נאך סוכות. ער מאכט נוי סוכה ביז אינמיטען די נאכט, שטייט אויף שפעט און ווערט אנטרינען פון די אויגען איידער די מאמע קען אים בעטען ער זאל אהיים ברענגען צוויי דאזען אייער מיט א מילך פון גראסערי נאכען דאווענען, קומט אהיים שפעט נאכמיטאג מיט'ן אויסרייד אז דער שיעור האט זיך פארצויגען און די מאמע קוועלט אז דער בענאק האט זיך אויסגעריבען און די הויכע שכר לימוד צאהלט זיך אויס, ביי די זעכצען איז ער געווארען צו לייט. די שכינים זאגען "ער עט מערצעשעם קענען א חתן ווערען ביי די זיבעצען און דריי פערטעל". דער פארמאסי, מיין אינשארענ'ס אגענט ווי אלע מוסדות פון ארץ ישראל, ארגענטינע און דאהי האבען שוין געשיקט דעם נייעם לוח, אטייל שיקען אין א פלאסטיק מען זאל עס קענען טראגען און באד, אנדערע מיט א מאגנאט פאר'ן פריזשדער, צו א נויט לייגען מען היינט אריין א לוח און אלע צייטונגען. יעצט האבען מיר גענוג לוח'ס צו הענגען אויף יעדע טיהר און אפילו אין בית הכבוד, מען זאל שטענדיג וויסען ווען ס'איז דער עלות און די שקיעה, בקרוב וועט איינער שיקען אין פארום פון א באמפער סטיקער. איין מוסד בין איך שטארק מכיר טובה, זיי לייגען צו יעדעס יאר א קליין ענוועלאופ מיט א סטעמפ דערויף, אייביג קומט עס אן פונקט ווען ס'איז מיר אויסגעגאנגען די סטעמפ'ס. יישר כח פון טיעפען הארצען, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלען כפל כפלים. מושי'לע פרעגט צו אפשר האבען אטייל אנדערע זמנים. דאס ערשטע קוק איך אלע יאר צו חנוכה וועט האבען איין אדער צוויי שבתים, היי יאר וועט נאר זיין איין מוצאי שבת פארטי, איך האב שוין גערופען די שוויגער פארציילען די בשורה, איך ווייס זי פריידט זיך זייער דערצו. דערנאך קוק איך ווען מיין פרוי'ס געבורט'ס טאג געפאלט. אז איך פארצייכען עס אין מח וועל איך מיט ג-ט'ס הילף דורך לעבען דאס יאר אין פרידען. דער שמש האט שוין אויפגעהאנגען די צעטלען אז זונטאג וועט מען זאגען סליחות אום 5 אזייגער, עס האט נאך נישט פאסירט אז דער רב זאל קומען צייטליך אבער דער צעטעל איז נאך פון אלטען רבי'ן וואס האט יא אכט געגעבען אז מען זאל נישט אויף אים דארפען ווארטען. איינער פרעגט דעם שמש, וואס פאר-א-גיט יאר ער שרייבט נישט ארויס 5:30, ער פארענטפערט דעם רב, דער 0 אויפען טייפרייטער איז צובראכען. אונזער שוהל'כעל ווערט צוגערישט צו די הייליגע טעג, די טישען ווערען מער צינויפגעריקט מען זאל קענען אריין קוועטשען נאך א באנק לכבוד די מכובדים וואס קומען אהער נאר אויף די הייליגע טעג, און נישט ווייל מיר האבען עפעס חזן קווארטין פאר א חזן, נאר ווייל ביי זייער וועכענטליכער שוהל ענדיגט מען שפעט. די ראשי קהלה זאגען עס איז אלעס כדאי, זיי זאגען צו א חודש נר למאור ביים מי שבירך, א צווייטער איז מנדב נייע האנטוכער פאר די מקוה, צוזאגען און ליעב האבען קאסט נישט קיין גרייצער –זאגט די מאמע-. איין אזא "וואנע-בי" עושר האט פאריאר געמאכט מי שבירך'ס פאר די גאנצע משפחה, פון א צעטיל האט ער באפוילען דעם גבאי'ן צו פארלייענען די נעמען פון אלע קאזינ'ס פון בעלגיע און חיפה, אפילו פאר'ן 4 טאגיק קינד, א נעפיו פון אויסטראליע וואס האט נאך נישט קיין נאמען האט ער געזאגט "איך מיין מען וועט אים רופין מנחם נאכען זיידען קענסט אים אויך מאכען א שבירך". ווען ער זאל שנדר'ן איין דאללאר פאר יעדען נאמען וואלט איך נישט געדארפט דינגען א פרויען זיץ. די רעבעצין האט באוויזען דאס אומגלויבליכע, דאס ווייב מיינע האט איר אייגען זיץ, איך בין געגאנגען בודק זיין אין ווייבער שוהל, עס שטייט קלאר און דייטליך מיט סידור אותיות מרס. יאנקעל לעצטערנאמען. איך האב איר געזאגט אז כ'האב איר געקויפט א אייגען זיץ דאס איז א מתנה לכבוד יו"ט, זי זאל עס ניצען פאר שהחיינו, איך זאג איר א אייגען זיץ איז א שטייגער ווי מען קויפט א חלקה אויפ'ן בית עולם. האט זי זיך באליידיגט און איבער פארציילט די שוועסטער, די שוועסטער האט איר געטרייסט אז קויפען א אייגען חלק איז א סגולה צו אריכת ימים. זי איז אזוי עקסיידעט צום אייגען שמאהלען צוזאם-לייג בענקעל אז זי וויל קומען אויך צו סליחות. די ווייבער גרייטן אן גענוג פאפיר אין די סליחות צו האבען ווי אריין ווישען די טרערען. אלס קינד געדענק איך, ס'האט פאסירט אז די באבע איז געבליבען צו שחרית נאך סליחות, פון גרויס פרייד אז זי גייט קענען הערען שופר נאכ'ן דאווענען. ווען דער זיידע האט געחוזקט דערפון האט זי געזאגט אז זי וואלט אפילו געדאווענט פאר'ן עמוד מ'זאל איר נאר לאזען. איך האב זייט דעמאלס געוויצעלט מיט דע באבע זי זאל חזנ'עצען, אויב זי האט אמאל פרובירט האב איך איר געזאגט זי מיז אנטוען א גארטעל מיט א קוטשמע, אנדערש איז מען נישט יוצא . און יעצט. פארצייל איך אייך דא בסוד סודות, קיינער טאר נישט וויסען. עס איז דא א שטיקעל רעדע אז דער אמעריקאנער חלום זאל פארווירקליכט ווערען ביי אונז אין די משפחה, א אייגען הויז. יא איר הערט גיט, עס קלינגט פרעמד, די האנט ציטערט שרייבענדיג, אבער מען רעדט דערפון אין גרויסען. מצוה גוררת מצוה, קאנטרי גוררת הויז. מיין רב וואלט מיך שוין געמוסרט היום אומר לו גיי אין קאנטרי ומחר קויף א הויז. אבער ער ווייסט כשאני לעצמי, מיר איז גיט א געצעהלט אין פרייען פעלד. פארשטייט זיך ווילאנג עס איז דא א "די עס על" קאנעקשען מיט ווארימע קאווע און א דאכענע. אייגענטליך רעדט מען שוין דערפון זייט מיר קענען זיך, זי רעדט שוין דערפון זייט מיר האבען זיך געטראפען דאס צווייטע מאהל אלס חתן כלה, דאן האט זי שוין געפרעגט צו איך בין א סיטי-פערסאן אדער די סובורב'ס. איר רייץ צו האבען א אייגען הויז שטייגט ממש פון טאג צו טאג, איטלעכ'ס מאל א פריינד קויפט א דירה איז זי גארנישט אזוי פרייליך נאר עס ערוועקט זיך נאכאמאל דאס אינערליכע באגער פון האבען א אייגען פאסט קעסטעל. ביז דערווייל איז גארנישט אייגענס, דער קאר איז נאך נישט אויסגעצאהלט, די סוכה וואס כ'האב איז געירש'נט פון גרויסען ברידער ער זאגט ער וועט עס צוריק נעמען ווען ער מאכט חתונה. נאר די צוריסענע שיך מיט אלע בילל'ס איז אייגענ'ס אבער איך וואלט זיי גערען אייך אהין געגעבען. יעצט האט זיך אינטער געריקט עפעס וואס איך וויל נאך נישט רעדען דערפון, צוליב א בייז אויג. ביז ווען איך זעה נישט מיין נאמען אויפ'ן טיהר אויף א הילצערנעם בלעכעל, דע וואס מען מאכט נאר אין מאה שערים. טאמער הער איך צוריק דערפון אין די גאס ווייס איך אז מען קען אייך נישט געטרויען. איך האב זיך געחלומ'ט אז דער וועקער קלינגט און טרומפייטערט, פון גרויס געפייפעריי בין איך אויפגעשטאנען. די פיאות געלאזט אויף אראפ, געלאפען מיט מושי'לע און די נשמה אויפן שפיץ נאז, מיט'ן געוויסען אז איך קום שון אן צו ככלות כוחינו. דער רב איז אריינגעקומען פונקטליך, פונקט צעהן צו זעקס, נאך איידער ער האט אנגעהויבען אשרי האבען שוין די האקעלע נשמות פון אינטער'ן פארהאנג געשליכצט הויעך מיט א ניגון. מיין באבע'ס שאכטעל טישא'ס איז שוין ליידיג ביים ערשטען וסלחת לעונינו. ביי יתגדל איז ער שיעור נישט אריינגעפארען אין א אנדערען ניגון, ווען נישט מיר אלע מיטפארער העלפען ארויס און ברימען אינטער וואלט דער רב אריין געפארען "ראנג וועי". זענען מיר אפגעקומען מיט א לייכטען "שארט סטאפ" ביי שמע קולינו ווערען אלע חזנים, מיין שכן וואס איז נאך אין זיין לעבען נישט צוגעגאנגען צום עמוד זינגט דעם שמע קולינו מיט ציגעמאכטע אויגען און רויטע נאז ווי ער זיצט יעצט אויפען היסב בעט. יעדער איז שוין שטיל און מען ווארט אויפען רב, אונזער חזן מעכיל זינגט נאך הויעך לשמוע אל הרינה, מיר אלע זאלען נישט פארגעסען פינעם אמת'ן חזן מעכיל. ער ווינדערט זיך נאכדעם פארוואס יעדער קוקט אים אן מיט א קרימע נאז. א צווייטער שכן לאזט זיך שפירען אז דער טשאלענט איז נאך נישט באערדיגט, זאל עס אים נישט גערעכענט ווערען. מיין ווייב זאגט זי האט נישט צופיהל מיטגעהאלטען. וויפיל איך זאל איר נישט אנצייגען פאר א יו"ט וואס מען זאגט און ווי מען לאזט אויס, ווערט זי כסדר פארטומעלט מיט'ן מחזור, ווי איך וואלט געלייענט א רעסעפי ביך, זי איז אבער העכסט גליקלעך מיט'ן נייעם זיץ אפילו זי האט גארנישט געהערט. אהיים קומענדיג זאגט זי "כ'האב נישט געהערט כתר, קען זיין ווייל כ'האב געדרימעלט?". נאך סליחות פרעגט מושי'לי פארוואס איך טרינק קאווע, זיין רבי האט געזאגט אז מען דארף פאסטען א האלבען טאג, איך זאג אים אז א טייל פירען זיך צופאסטען דע צווייטע האלב פון טאג. נאך א יאר אדער צוויי, איינמאל די אויגען עפענען זיך אביסעל מיז איך אנהייבען מתקן זיין דעם שבועות ביז נאכען עלות און שלאגען כפרות מיט א טשיקען. אא"וו אפשר וואלט איך אים געדארפט זאגען איך מאך היינט א סיום מסכת, א ליגנער וויל איך נישט זיין. אין רעסטוראנט האב איך זיכער געמיינט וועט זיין ליידיג נאך סליחות. א חבר וואס איז פון די בני עלי' פרעגט מיך רויטערהייט ווען איז חצות? איך זאג אים א מינוט פאר די וואשט זיך צום אייער שפייז סענדוויטש. אוי ווען זיין שווער זאל אים דא זעהן, באפעהלט ער די טאכטער צו נעמען א גט אן די צוויי הינדערט דאללאר. איך מאטער זיך שוין לאנג פארוואס איין טאג זאגט מען דעם פזמון מיט א געוויין "אולי יחוס" און דער אנדערען טאג זאגט מען עס מער כאפעדיג און בגילופין. עס קען זיין אז די מחברי הפיוטים האבען אויך פארשטאנען אז נישט אלע טאג זאל מען זיין בעצבות. אדער קלער איך אז זיי רעכענען זיך מיט מיר איך זאל נישט פארשפעטיגען דעם באן. דער דירה אגענט זאגט אז טאמער ברענגט מען אים דעם דעפאזיט א וואך נאך סוכות לאזט ער נאך צוויי טויזענט דאללאר, שפעטער גייט די פרייז ארויף. איך שלאג אים פאר די אויסגעקלאפטע הושענות מיט'ן אתרוג אן דעם אראפגעבראכענעם פיטום. ער זאגט וויצען אין א זייט ער וויל מאכען א קאנטראקט איידער די הייליגע טעג, ער וויל וואס ווייניגער טראכטען פון ביזנעס אום ראש השנה. גיי ווייס צו איך טאנץ נישט אריין אין א וואלד וואס האט נישט א וועג ארויס. די דירה איז גארנישט אזוי גרויס עס האט 4 צימערען צוויי דערפון האבען ניטאמאל קיין שויבען צו די גאס. מען גייט עס אנהייבען בויען נאך סוכות, עס וועט זיין פארטיג אויף ? נישט זיכער, עס ווענדט זיך ווי קאלט עס וועט זיין דער ווינטער, און פארשטייט זיך אויב איך וועל אים אראפ לייגען די פארלאנגטע איינגאבעס יעדע פאר חדשים, קען מען רעדען פון בעפאר תש"ע שוין א פאר חדשים וואס די שוועסטער האבען באשלאסען צו מאכען א עק פון וואונען ביי יענעם, ווי איך קוק עס אן, איז דער איינציגער חילוק צו מען זאל צאהלען רענט אדער מארדגעטש, די דירה פון וואס מען רעדט איז נישט גרויס, מען גייט האבען 18 שכינים אנשטאט 4. אבער ס'יז מיינס. דער גאנצער אויפטו איז דער עלעוועיטאר, איך שלאג פאר צו בויען א עלעוועיטאר אינעם יעצטיגען הויז, און מען קען בלייבען דא און זיך איישפארען א 5 צו 6 הינדערט אלפים. זיי מסביר פאר א ווייבעריש קעפעל אז סייווי, עס באלאנגט פאר די באנק די ערשטע 30 יאר. א דירה וואס קאסט 400 טויזענט מיט אינטערעסט, ביי די ענדע דרייסיג יאר האט מען אריין געצאהלט א מעלוינע פאר די באנק אומווילענדיג, טא פארוואס צאלען אזויפיל פאר די באנק ווען מען קען עס צאלען א אידישען לענדלארד, ער ניצט דאך דאס געלט פאר גיטע זאכען. רעדט מען דא פון מעדיסאן עוועניא? גייען מיר האבען א טיהר-מאן צו אינטער העלפען מיט'ן קערידזש? די שוועגערען זאגט "ליעוו איט אפ טו אס, לייק דע קאנטרי" וועסט זיין צופרידען. מען קלינגט אלע גיטע פריינד צו נעמען עצות, איינס בעסער פון די צווייטע. יא נעמען די דריטע שטאק, נישט נעמען. מען רעדט דאך דא פון א דירה ווי מען וועט אי"ה אריין לאזען א שנירעלע איין טאג, איך מיז שון נישט פאריכטען די צובראכענע "וואדווארקס" מען גייט שוין נישט לאנג זיין דא. מען רעדט שוין נישט פון פעינטען ווייל נאך אביסעל און מען מופט. זאגט מיין שווער איך זאל גיין פרעגען א גיטען איד. הממ וועלכער איד איז נישט גיט? און וועט מיר דער גיטער איד געבען צושטייער? א ברכה קען איך באקומען פון גמ"ח איינשטאלט. יענעס מאל איך האב זיך גענויטיגט האט ער מיר געווינטשען איך זאל קענען גרינג באצאלען. דערווייל גיב איך נישט קיין דעפאזיט, ראש השנה ביים פארקויפען די עליות אדער יום כיפור ביי פאזע וועט שוין דער אויבערשטער אריינשיקען דעה בינה והשכל וואס מיר בעטען אזוי שטארק דריי מאל א טאג. דער בעה"ב קלינגט פון בני ברק אלע צוויי שעה, היינט וויל ער וויסען אויב עס קומען טשעק'ס אין די פאסט, נעכטען פרעגט ער וועלכע קאמפאני'ס שיקען געלט און אויב איך מאך יעדען טאג די דעפאזיט'ס, איין טאג האב איך אים געטשעפעט אז כ'האב אוועק געשיקט אפאר גוים. א צווייט מאל צימבעל איך אים צו ער וואלט מיר געוואלט שיקען א אתרוג פון ישראל, ער נעמט אלעס אן בתמימות. ער זאגט ער האט אריין געווארפען מיין קוויטעל ביים אר"י הקדוש און ביי נאך צדיקים. און ער האט מיך אפילו מזכיר געווען ביי זיין רבי'ן לכבוד ניי יאר. איך זאג אים אז דאס ווארימקייט וואס איך האב געשפירט שבת ביי נשמת איז זיכער דעם רבי'ן צו פארדאנקען. זאגט ער, אז ער האט מיך מזכיר געווען ערשט מוצאי שבת. פרייטאג זאג איך אים: אדוני המלך, עס האט זיך געמאכט א געלעגענהייט, איך פאר מוצש"ק אויף אומאן !!! וואס זאגסטע? לאזט אלעס איבער און פארסט? ווי קענסטו אזוינס טוען? די ביסט אפילו נישט א אומאן גלייבער? פארוואס דען נישט? איך האב א נדבן פאר'ן טיקעט, א ברעסלאווער פעטער צאהלט עס. סארי, באט איך וויל זייער פארען. אבער די לייגסט דאך מיר צוגרינד די ביזנעס, איך בעט דיר יאנקעל האב רחמנות. וואס זאל איך טוען? איך דארף א עצה פון ר' נחמן צו איך זאל קויפען א דירה? אפשר וועט ער אפילו געבען צו שטייער. יאנקעל לאז דיך ארויס, ר' נחמן וועט נישט אויפשטיין פון קבר גיבען עצות. אוי וואס טו איך דא? איך קרעכצע שווער, איך אטעם הויעך, אקעעעי א ברירה האב איך? פאר'ן בעה"ב וועל איך צוליב טוען, אבער איך וויל דער בעה"ב זאל עס גיט געדענקען, אזא געלעגענהייט מאכט זיך נישט יעדען טאג. איך געב אויף ר"ה אין אומאן. אוודאי יאנקעל, ביזט א צדיק, כ'וועל דיר שטארק מכיר טובה זיין, יאנקעל קויף די דירה איך וועל דיר העלפען אבער זעה צו האלטען דאס געשעפט אין די ראמען. איך וועל דיך באלוינען. ער גרויסט זיך יעצט זיכער ביי זיינע פריינד אין ביהמ"ד אז ער האט מיך ארלעדיגט. איך דארף איינקויפען אויף ראש השנה, מילגרוים, נייע מעסער, טיקעט'ס פאר די פלעי חול המועד, פייגען פאר שהחיינו, די העמדער פון קלינער'ס. רויטע עפעל. די ליסטע וואקסט און די קעשענע ווערט מאגער, די געברויכען זענען קע"ה גרויס, און דאס גרינס לאזט זיך אויס. די קינדער דארפען שיך, דער בוטשער וויל געלט. די רעבעצין האט שוין ארויף געלייגט דאס ראש השנה פרוכת, די לייבען אויפ'ן ווייסען ארון קודש קוקען אויס מער שרעקעדיגער ווי די בלויע פון א גאנץ יאר. זי זאגט באפעלעריש דעם שווארצען קוימען קערער, "קליען אפ גוד, ביג האלעדעי טאמארוי", זי לייגט אריין געניצטע אויגען גלעזער אין קעסטעל פאר די אלטע וואס פארגעסען די בריללען אינדערהיים, אפאר איבעריגע מחזורים. דאס איז דאך די איינציגעגע אויפגאבע פון א רעבעצין וואס גייט אין א קרוין טיכעל, צוגיין צום ברעטעל קען זי דאך נישט. דערנאך גייט זי קוקען צו אלעס קלאפט אין יענעם עק ווייבער שוהל. זי זעהט דעם אלטען ר' פייבוש ניצט די פרויען באד-רום זי שרייט אים אן גייט אייך ארויס פון דא. ביי די מענער איז פיהל, זייט נישט אזוי בייז רעבעצין שרייט ער צוריק און ער לויפט ארויס מורמלענדיג אי אפשר להתקיים. ביי סליחות ערב ראש השנה הערשט שוין נישט די אנגעצויגענקייט ווי יענע וואך, די פענצטער זענען מער נישט פארהויכט, אידען גריסען זיך היינט איינער דעם צווייטען. און ווען נישט די לאנגע פזמונים וואלטען אפאר באקאנטע אנגעקומען שוין צום סיום. היינט זאגט שוין מעכיל די סליחות, ער איז מער געלאסען און מאכט נישט א וועזען פון שמע קולינו ווי דער רב. יעדעס יאר קראצט ער אפיר א נייעם נוסח אויף די כי רבו עונינו'ס, איך פיהל זיך גאנץ גיט אז צוליב מיר זינדיגע דארף ער מאכען אזוינע שיינע מעלאדיעס. א האלבע שעה איידער מען ענדיגט, הייבען שוין די זריזין מקדימין אן מיט די התרת נדרים, מיין שכן האט עס ליעב צו זאגען שטייטערהייט ווי ער ציילט א בינטעל טויזענטער'ס, אלע יאר פרוביר איך זיך ארויס צו דרייען פון אים, היי יאר איז אים געלונגען מיך אריין צו כאפען אין זיין נעץ, בין איך מיר אנטרינען בעפאר ער האט אנגעהויבען. האט ער צוגעריפען א קליין בחור'ל און אים געצוויגנען ער זאל מיט אים מאכען די התרה, דער בחור האט זיך געבעטען אז ער איז שוין א געמתערטער עס האט גארנישט געהאלפען. ווען נישט איך זאג אים אז ער איז זיך טועה מיט מיין ברידער וואלט ער מיך נאכען דאווענען אזוי באשייגעצט. אלע גיטע פריינד ווינטשען זיך שוין 4 וואכען א כתיבה וחתימה טובה, בענטשען זיך אן אז מען זאל זיך אויסבעטען א גיט יאר. איין חבר וואס איז פון די שאקעלדיגע זאג איך, עך וועל מער מערצעשעם אויסבעטען א גיט יאר אן אזויפיל שאקלען לולב מיט מיין האנד. אין די זעלבע צייט הייבט זיך אן א געקאלעכטץ, אלע גיטע פריינד וואס מיין סעל נוממער איז אויף זייער סעלעפון אדרעסס ביך קאלען מיך צו ווינטשען א גיט יאר, דער שכן פון קאנטרי וואס האט מיר שוין געזאגט ביים געזעגענען אז איך זאל האבען א כתיבה וחתימה טובה, קאלט ווידער און איז מוסיף אז איך זאל מיר אויסבעטען א גיט יאר, ארלעדיגט. דערנאך קאלט מיין שוואגער און די מומע. א זיס יאר פאר אלע אידישע קינדער מיט א הערצליכען קיש לייגען מיר צוריק די ראש השנה מחזורים אויף די קומענדיגע צוועלף חדשים, צוויי מיט א האלב טאג אין יאר גיב איך זיי וואקאציע, איך נעם זיי ארויס פון די אינטערשטע רייע אין ספרים שאנק. אסאך האבען זיי זיך אנגעזעהן און אנגעהערט. עס האט זיי זיכער שטארק געשמקעט וויאזוי אלעס דרייט זיך ארום זיי. האסט דעם מחזור? ווי איז דער מחזור? לאז עס נישט אין שוהל, נעם עס אראפ פון טיש, לייג עס אין שאנק. זיי האבען זיך צוגעהערט ווי מיר ווינטשען זיך אן איינער דעם צווייטען לשנה טובה, ווי מיר וויינען זיך אויס אויף א תחל שנה וברכותי'ה, ווי מיר קרעכצען ביי נתנה תוקף, ווי מיר פרובירען מיט אלע כוחות צו העלפען דעם חזן זינגען מלך אביון. צום ווידער זעהן אום תשס"ח, משיח זאל אוודאי פריער קומען. עס ווערט שטיל, דער רב קומט אריין מיט'ן שלאף קאפעל און געהל-ווייסער גארטעל וואס ער האט באוויזען ארויס צו שווערצען פון דייטשלאנד איידער ער האט איר פארלאזט. ער גיט א שטרענגען בליק, א פחד פאלט אויף אלע פארזאמעלטע, ער לויפט צום עמוד מיט'ן גראבען מחזור און דאווענט מנחה. צו מעריב טיט ער אויס די וואכעדיגע שטימע און פאנגט אן אההה האאא האאאה מיט זיין דיקע רבנישע שטומע, און הייבט אינטער זיין סטאדע שאף צו די העכערע ספערען, ווער ווייסט וויפיל נעכט ער איז אויפגעווען צו חזר'ן דעם נוסח עס זאל זיך פליסען פון צווישען די ציין כזקן ורגיל. ער דריקט יעדעס ווארט מען זאל אים געדענקען צום גיטען און ציטראגען אין שטאט אז ער איז א פיינער און ווארימער דאווענער. א סקרוך גייט דורך די ביינער ווען ער זאגט לדוד מזמור, אט גייט מען שוין ווינטשען תכתב ותחתם פאר די זכרים, און תכתבו ותחתמו פאר די נקיבות, דער נוסח האט מען ספעציעל אויסגעארבייט פאר די וואס א גאנץ יאר האבען זיי נישט קיין צייט נאר זאגען כאף לאף פאר אלע אויף א מאל גיט שבת, צו גיט יום טוב. היינט דארף מען יעדען באזינדער באגריסען, שאקלען מיט די האנד, ווינטשען אן אויפהער און ווער עס קען בעסער ווינטשען און לענגער שאקלען הרי זה משובח. ווער רעדט נאך פון די וואס שאקלען מיט ביידע הענט ווי מען כאפט אן די ארבעה מינים. מיר האבען געווינטשען לשנה טובה פאר אלע זיידעס און באבעס עלטערען און גיטע פריינד, יעדער האט זיין אייגענארטיגען נוסח וואס זיי פארגעסען נישט פון יאר צו יאר. דע באבע זאגט א ברכה אויף דיין קאפ, מיין שכן זאגט אלע יאר מיט מזל זאלסטע לעבען. דער רב ווינשט לויט זיינע געברויכענישען. אויב האט ער באקומען ווייניג שמוליארעס פאר יו"ט ווינטש ער אונז אלע צו האבען פילע טאשען, אויב די רעבעצין האט זיך נישט ספעציעל באקלאגט זאגט ער אונז מיר זאלען אויסבעטען אלעס גיט'ס, אויב דער זיהן שטייט אים אינטער די פיס זאגט ער מיר זאלען אלע זעהן נחת. א שיינער טייל פון עזרת נשים קומען מיט ווייסע טורבאן'ס, לאזען אינדערהיים די עבודה זרה שייטלעך. מיין פרוי האט מיך געפרעגט צו זי זאל אויך פרובירען גיין מיטן ווייסע טיכעל אין שוהל, כ'האב איר געזאגט אז אן די שייטלען זעהן אלע אויס אייניג און זי ריזיקירט אז איך זאל איר אויפטוישען מיט א צווייטע רעבעצין אין שוהל, האט זי שנעל פארדרייט דעם שמועס. איינער א טוער אין הכשירים האט געזאגט אויפ'ן ווייבערישען האט-ליין אז פייגען קען זיין ווערים און ביי אונז איז נישט געווען קיין פייגען די ערשטע נאכט יו"ט, כ'האב עס סייווי נישט ליעב. האט מען גשהחייניט אויפן נייעם מעסער. דער מעסער סוחר האט ארויס געשטעלט א גאנצער טיש מיט גרויסע מעסער'ס אויף די גאס, א ערלית'טע וואס גייט פארביי רופטו זיך אן צו די חברטע "דעיר מאסט בי עלאט אויף פייטונג אין דיס קאממינועטי" שחרית דאווענט דער רב'ס איידעם, א גרויסער כל יכול איז ער נישט, די שטימע באגיסט ער צופרי מיט לויזע אייער, שכל האט ער גראדע ווי א חזן, עס זאל נישט אויסגערעדט זיין אבער וויפיל מען האט אים פרובירט מעביר צו זיין שלעפט ער לענגער און זיכט אפיהר ניגונים וואס קיינער קען נישט. דער שווער, א מבין האט אים געזאגט ער זאל אליין עפענען א שוהל'אכעל און זיין געגענט. תיכף נאך שחרית מאכט ער קידוש אויף היימישע געבעקס און פרעגט די ארומיגע צו זיי דארפען נישט אביסעל מזונות. אלע יאר פארגעסט ער נישט צו זאגען אז דאס דאווענען מאכט אים דאס הארץ חליש'ען. אלע וואס זענען עולה מאכען מי שבירך'ס פאר די זוהן און טעכטער ווייב און שוויגער. דער רב מאכט פאר די צדיקי הדור און קרעכצעט ווי איינער וואס וויל זאגען "חוץ אני הקטן איז שוין נישט איבער געבליבען אסאך צדיקים" איך האב אויך געביר'ךט דאס ווייב און קינדער, כ'האב איר געזאגט נאכען דאווענען אז דער גבאי האט גערעדט פון איר ביים לייענען. זאגט זי "ער האט אוודאי געוואלט וויסען אויב די זיץ איז באקוועם, הא?" עס קומען פאר גרויסע מיטונגען ווילאנג מען זאל מאכען פאזע, די מיטונג געדויערט באלד וויפיל דער פאזע. ענדליך רופט ער אויס "מעט בלאזען צוועלף אזייגער". ווייס איך כ'האב צייט צוריק קומען ביז איינס אזייגער. פאר תקיעת שופר זאגט ער אונז אפאר ווערטער, אלע יאר זאגט ער אז ער וויל נישט מאריך זיין ווייל סי'שפעט און מיט דעם ציהט ער אויס מיט משלים און נמשלים אן א עק. איך פרוביר אלץ אנצוקומען נאך אלעמען און צו להכעיס האלט נאך ער ביים אנהויב. דאס איז שוין א טראדיציע, צום דוכענען קריכען די שכינים'ס קינדער אריין צו מיר אינטערען טלית און קיצלען זיך מיט מושילע'ן. דערנאך שיק איך אים אהיים מיט זיין מאמע, זי זאל שטעלן דאס עסען אויפ'ן פייער. זי טרעפט אבער אייביג מיט וועם צו שמועסען און מאכט זיכער אז איך קום אהיים פריער. ביי תשליך פרעגען אלע ווען האט מען ביי ענק גענדיגט? ווי שטענדיג ווער עס האט גענדיגט דער ערשטער דער איז דער געווינער. איך ווארף אריין אלע עבירות אין וואסער פאר די פישלאך. מיט א תפילה צו השי"ת אז דער פיש סוחר זאל נישט כאפען דעם פיש וואס האט אויפגעגעסען מיינע עבירות און צוריק שיקען צו מיר א היים ווי יוסף מוקיר שבת. איך וויל שלאפען אבער זי לאזט נישט, זי זאגט אז עך קען נאך פארשלאפען דאס מזל. כאפ איך נאר א דרימעל אויפ'ן דיוואן. קוים וואס דער ראש השנה איז אדורך די גיטע פריינד הייבען שוין אן דאס איבערבעטונג, די כפרות מארקעט איז שוין אין פולען שוואנג, די גבאים הענגען ארויס צעטלעך ווי מען זאל זיך פארקוקען פאר שבת שובה דרשה און איך פרעג זיך אליין בין איך גרייט אויף יום הקדוש? וועל איך שרייבען א משל וואס מען זאגט נאך פון הייליגען ריזשענער דאכט זיך. געווען אמאל א פשוטע'ר דארף'ס מאן, קיינמאל נישט געווען אין א גרויסע שטאט, נישט געוויסט פון גארנישט חוץ זיינע קיעהלעך און פערד. יארען לאנג האט ער געלעבט באשיידען צווישען זיינע הינער און פעלדער. געשעפט זיין חיונה פון פארביי גייער וואס האבען גענעכטיגט אין זיין פארצייטישע קרעטשמע. מאכט זיך אמאל אז ער פארט אין דערנעבענדיגען וואלד אנגרייטען האלץ אויפן ווינטער און פארבלאנדזשעט אריין דאס ערשטע מאל אין א גרויסע שטאט, דער קאפ שווינדעלט אים ער האט נישט קיין השגה ווי ער איז, וויאזוי איז ער אהין אנגעקומען, ווי גייט מען צוריק צום דארף, ער שמייסט פלינק אויף די פערד, פארט רעכט'ס מאכט א לינק'ס ער זעהט פון די זייט א גרויסער פאלאץ ארום גענומען מיט א צום פון מארמויער שטיין. נישט וויסענדיג וואס דא טוט זיך, אינגאנצען דערשראקען שמייסט ער נאך מער די פערד ביז דער ריט האט זיך צוריסען. א בראך. וואס טוט מען? פלוצים דערזעהט ער א שטריק הענגט אויף די זייט פון מויער, ער טראכט נישט קיין צוויי מינוט נאר נעמט ארויס א מעסערעל און שניידט אפ דער שטריק פון אויבען און אינטען און וויל דערמיט פאריכטען זיין ריט. ער ווייסט אבער נישט, אז דער שטריק וואס ער האט אזוי לייכטזיניק צוריסען, איז באהאפטען ביז אינעוויניג אין פאלאץ, דער קעניג וואס וואונט אין דעם פאלאץ ניצט דער שטריק צו באהעפטען זיין גרויסער וואנט זייגער. דער קעניג פון פאלאץ זעהט אז דער זייגער וואס איז באהאפטען צו דרויסען פון פאלאץ איז פלוצים אראפ געפאלען און זיך צובראכען, מאכט א ויצעקו. מען גייט קוקען און מען זעהט ווי א מגושם'דיגער פויער פאריכט זיין שמייסער מיט'ן קעניג'ס שטריק. מען בינדט אים אין קייטען און מען ברענגט אים פאר'ן קעניג. דער קעניג זעהט מיט וועם ער האט צו טוען, דער פויער ווייסט נישט אז ער איז אין א קעניג'ס פאלאץ ער ווייס ניטאמאל וואס מיינט א קעניג, וואס קען מען אים טוען? זאגט אים דער קעניג, הער אויס, איך זעה אז די ווייסט נישט וואס פאר א זינד די ביזט באגאנגען, גערעכט די ווייסט נישט אז איך בין א קעניג, אמת די האסט נישט קיין אנונג וואס א צער די האסט מיר גורם געווען, איך קען דיך נישט שטראפען פאר'ן זיין א מורד במלכות. אבער זאג נאר, ווייסטו אז דער שטריק געהערט נישט צו דיר? מעג מען גאנבענען? מעג מען צורייסען יענעמ'ס א זאך? דאס ווייסט דאך יעדער קינד. פאר דעם קומט דיר א שטראף. אזויפיל וואלסטו געדארפט אבאכט געבען. א יעדער עבירה באשאפט שלעכטע מלאכים, יעדער זינד איז פוגם אין אלע עולמות און מאכט אן חרבנות אין די וועלטען וואס מיר האבען נישט קיין באגריף, עס ווארפט אום ציגעל פון בית המקדש של מעלה און נאך אסאך הויכע ענינים וואס דער שכל פון מיר קליינע מוריטשקעס דערגרינטעווען נישט, אבער אזוי שרייבען אונזערע רבי'ס. מיר זענען ווי יענער דארף'ס מאן וואס ווייסט נישט פון קעניג און קיינמאל נישט געווען אין א פאלאץ. מיר ווייסען נישט אז מיט א קליינע עבירה'לע רייסט מען איבער א שטריק אין יענעם עק הימעל. אבער יעדער מענטש פארשטייט אז מען טאר נישט זאגען ליגענט מען טאר נישט רעדען לשון הרע, מען טאר נישט פארשעמען קיין שום איד. מען דארף מכבד זין די עלטערען, אפילו א דארף'ס מאן פארשטייט אז יענעמ'ס שטריק טאר מען נישט אפשניידען און פאר דעם שטראפט דער קעניג. אלזא בעטען מיר איבער דעם אייבערשטען פשוט און פראסט פאר'ן זיך נישט אויפפירען ווי א מענטש דארף זיך אויפירען. מיר גייען יום כיפור אין שוהל צו בעטען דעם אייבערשטען אויף אלע פשוטע זאכען וואס מען האט זיך נישט גיט אויפגעפירט. עס אז נישט דא קיין תירוץ צו מצער זיין א צווייטען. אפפאפען א חבר. חוזק מאכען פון יענעם. נישט מכבד זין א עלטערען איד, נישט טוען חסד. השי"ת מאענט און פארלאנגט פון אונז קליינע מענטשעלך זייער ווייניג. און דאס וואס ער פארלאנגט פון אונז איז פשוט אז מיר דארפען עס צו טוען ווייל אפילו אונזער קליינער שכל גיבט אזוי מיט. אלזא זייטשע מיר אלע מוחל, און זאל השי"ת פארגיבען אלע אונזערע זינד הקטן כגדול. אפילו איך דערווייטער זיך פון צו באטאפען די טשיקענ'ס מיט די רויע האנד, האב איך א פארגעניגען צו אבזערווירען די גאסען ווי קינד און קייט באפריינדען זיך מיט די כפרה'לעך און ווערען מיט זיי פאניע בראד. אזוי ווי די באבעס מיט זייערע דינסט שטייענדיג אין שטאל אין דער אלטער היים. איין כפרה איז אריין געלאפען אין א דערנעבענדיגען בעקעריי, א צווייטע איז שיעור נישט ארינטער געלאפען דעם מאנסי באס. צום גדלי'ה, די וויליאמסבורג'ע מאמעס טוען אן די קינדער שבת'דיג, מען מאכט זיי פריש די פיאות, די אינגלעך און מיידלעך אנגעטוען "מעטשינג", מען רופט די חבר'טעס מיט די חב'רטעס חבר'טע און מען גייט מאכען דעם גרויסען טריפ וואס הייסט שלאגען כפרות. ווי עס וואלט געווען מיטעל נאכט, די גרעסטע קערידש שלעפט מען ארויס לכבוד די כפרות צערעמאניע. נאך אין קאנטרי האב איך געהערט ווי איין אידענע ווייזט פאר א צווייטע די מציאות וואס זי האט געקויפט, און זאגט דאס וועט מען קענען אנטוען צו כפרות שלאגען אדער חול המועד. מען שלאגט און פאכעט מען דרייט און קאפעט. איך זעה ווי אן אלטער מאן שלאגט איבער זיין אלטישקע, זי שרייט אז דאס קוויטשעריי פון הין גריזעלט אין די אויערען און טוט איר צוטומלען אז זי קען נישט זאגען די תחינה מיט כונה, דער מאן זאגט זי וועט יוצא זיין צו פארענדיגען אינדערהיים, זי גייט נישט איין און סי יו"ט אינדערוואכען. א אינגעל'ע שטייט אויף א מילך קעסטעל און די הויעכע מאמע בייגט זיך אנידער, דאס געטריי קינד דרייט איבערען טיכעל און לאכט הויעך. ווען דאס הינדעל האט אן געגאסען די מאמע'ן האט זיך דאס געלעכטער אפגעטון. אלע ארומיגע זענען זיך צולאפען. א בחור טראגט א היים פאר די מאמע -די קימפעטארען- א הינדעל אין א גרויסע ברוינע חלה בעג. דער אלטער בחור וואס ארבייט ביי די כפרות פאר 4 דאללאר א שעה ווארענט אים אן ער זאל איר צוריק ברענגען אן א פעלער. "מאך א לאך זי זאל קענען אטעמען שרייט ער אים נאך". אויפען וועג צולעכערט זיך דאס פאפירענע בעג פון דעם רעגען און ער מיז נעבעך טראגען דאס הינדעל מיט די צוויי הענט, דער היט פליעט אים צו יענער זייט גאס, א אינגערמאן דערבארימט זיך און טוט עס אים אן. די כפרות קוויקעריי הערען זיך פון עק וויליאמסבורג ביז אריבער דער בריק, א גרופע קינדער לויפען ארום פון איין כפרה צענטער צום צווייטע, ווען זיי באמערקען אז איינע פארגעסט צו שטויסען, שפרינגען זיי גראד צו מיט א פלינקייט צו אריין כאפען די מצוה, א שטויס צו געבען מיט די לינקע פיס ווי דער רבי אין חדר האט אנגעזאגט. ביז די גרויסע טרייבען זיי אוועק. חנה'לע פרעגט מיך פארוואס די טשיקענ'ס קוואקען אזוי? און אויב זיי האבען שכל אז מען גייט זיי שחט'ן. דערנאך זאגט זי פאר משה'לען, זיכער שרייען זיי אויף די וואס טראגען מיט'ן עירוב. ביי דער כפרות צוזאם-קום שמועסען די אידענע'ס דורך וואס מען האט שוין געקאכט פאר יו"ט, וויפיל סוועטער'ס און קליידער מען האט שוין געקויפט אויף שמחת תורה. אלע זאגען אייניג "איך בין שוין פארטיג". ווי צוויי וואכען פאר פסח, קיינער וויל נישט מודה זיין אז דאס פריזער איז נאך ליידיג, די בהמה וואס דער בוטשער גייט לאזען שחט'ן פאר פלייש אויף יו"ט איז נאך ניטאמאל געבוירען. ווען מען זאל קען אפשטיפען סוכות אויף א וואך ווי מען רוקט פאראויס דעם זייגער וואלטען אלע געשטיפט מיט די צוויי האנד. אבער פאר די גאס זאגט מיין שכן'טע אז זי האלט שוין ביים 7'טען פלאש קאמפוט און די שוועגערען רימט זיך אז זי האלט ביים צוענדיגען די לעצטע שטערען פאר די סוכה. מיין שוויגער - וואס מיינט אז סע גייט מיך אסאך אן- זאגט מיר אז זי האט שוין דער גאנצער יו"ט אין פריזער. זאג איך איר דעמאלס קום איך נישט צו קיין סעודה, כ'האב ליעב פרישע עסען. ווי אלע יאר נעם איך ארויס דאס אמערסטען צוקנייטשער צעהנער פון טאש און דריי ארום דעם קאפ, איך באשטיי אז פרעזידענט העמילטאן אויפ'ן בילד זאל זיין א כפרה, איך גיב אים אפילו א שטויס אויף די גרויסע אויגען ברעמען. וואס א נפקא מיני' צו איך גיב לייזען דעם שוחט צו מיין שכן א כולל אינגערמאן וואס האט שוין פאר 2 יאר צוריק געהאט אריבער 10 קינדער, ביידע צופליקען עס וואס גיכער און ביידע דארף עס וויכטיגער פון מיר. זייט דעם ערשטען טאג ראש השנה בין איך א געתשליך'טער איד, מיט דעם אלעם האב איך ליעב צו זעהן דער ספעקטאל פון תשליך ביי קענט עוועניא א טאג פאר ערב יום הקדוש. ווי אלע גייען צום וואסער מיט פילע טאשען עבירות און קומען אהיים זינד פריי. דאס געדרעהנג איז גרויס, די פאליציי מאכען ארדענונג, מנינים מנחה-מעריב איינע נאכען אנדערע, איינער זיכט צו בארגען א גארטעל, א צווייטער וויל א קאר רייד קיין ניי וויליאמסבורג, א דריטער גייט נאך געלט, א הינט בילט פאר א תיקון, א רוסישער פארקויפט זייגערליך מיט פאלשע בלומען. דא און דארט קומט א רבי'לע און באגלייטנוג פון זיינע 10 הויז בחורים און שמשים וואס שטופען זיך צו זעהן אויב דעם רבין'ס עבירות האבען א אנדערע קאליר. היינט איז פון די טעג אין יאר וואס טייל חסידים ערלויבען זיך דורך צו פארען א רויט לייט און פארקען ביים פייער היידרענג. קינדער קריכען ארויף אויפן צוים און די עלטערען שרייען טאנץ אראפ. א פרומער בחור האט געברענגט אלע פארבליבענע ברעזעל אריין צו ווארפען פאר די פויגעל אין ים. אן אלטיטשקע האט אריין געווארפען דאס גאנצע טאשקע מיט געלד און ברעקלעך אויסגעמישט, זי זאגט אז זי דארף נישט דאס חמץ און שטוב, זי בארימט זיך אז זי איז יעצט רואיגער, זי האט שוין גארנישט קיין עבירות. און דאס וואסער האט נאך דער זעלבער שיף גערוך ווי אלס קינד. דערפאר האב איך זי ליעב. די גאסען ארום זענען פארצוימט מיט פאליציי בריקאדען און אלע גייען צום וואסער מיט'ן ציהל אהיים צוקומען אן עבירות. איך זאג דעם אייבערשטען, ווילאנג דאס וואסער רוישט איז א סימן מיר האבען נישט צופיל געזינדיגט. אזויפיל יארען וואס אידען שליידערען דא אריין דאס גאנצע זינד און מאכען דאס וואסער געדיכט מיט רויטע עבירות און עס איז נאך נישט פארגעקומען א צונאמי אין וויליאמסבורג. א ארטיסטקע פרעגט א אינגערמאן וואס גייט דא פאר, ער זאגט "ווי טרוי דע סינז אין וואדער". א אינגערמאן וואס איז געזיצען לעבען מיר אויפן באן האט געזאגט תשליך אופ'ן בריק. ער פרעגט מיך ווען איך גיי? איך זאג אים איך האב ניט קיין צייט, איך שיק די זינד מיט'ן ווייב, זי נעמט קעער דערפון. ער האט מער נישט גערעדט צו מיר, איך האף ער האט מיך נישט גענומען ערענסט. דער דירה פארקויפער איז ווידער ארויף געקומען מיט א פיקס-פארטיגען פלאן, געמאלעוועט אויף א גרויס ווייס פאפיר מיט בלויע פירקעלאכץ, ער וויקעלט און דרייט דאס איין אין א שיין ביקסעל. ער וויל אונז געבען דעם טעם ווי מיר גייען קויפען א 25 שטאקיגע וואלקען קראצער און מאנהעטען. ער רייצט אן די אויגען און ווייזט ווי עס וועט זיין דער וואש-רום און ווי דער פסחיגער קאך. וואס ער ווייזט נישט, איז די שליסלען צום באנק. און פאר נאך צוואנציג קענט איר האבן א גאר גרויסע פארטש, מען וועט קענען מאכען דערפון נאך א צימער ווען סע וועט זיך אויספעלען מערצעשעם. נאך צוואנציג וואס? צוואנזיג טויזענט, די חכם. מיט דעם האט זיך געשלאסען דער וועכענטליכער באזיך, דערווייל האט ער נישט באוויזען מיך איבערצייגען דאס וויכטיקייט פון קויפען א כאטקע אין וויליאמסבורג פאר 400 טויזענט און טשעינדש. און אפילו ווען יא דארף ער מיר קלאר זאגען וועלכער גיטער איד לאזט אפען דעם סעיף ביינאכט איך זאל קענען ארויס נעמען 100 אלפים מזומן. דאס איז מיין זייט, פרוביר נאר צו כאפען א שמועס מיט די צד הכלה וועט איר זיין איבעגעצייגט אז איך גיב א דעפאזיט און שרייב אינטער קאנטראקט א וואך נאך סוכות. וועלען מער גיין אנגרייטען דעם ווייסען קיטעל מיט'ן וואקסענעם ליכט, דער מחזור מיט די בשמים, דעם טלית זיך איינציוויקלען צו זאגען תפילת זכה און הערען דאס געוויין פונעם רב ביי כל נדרי, זאלען מיר אלע זוכה זיין צו לייגען די הענד אויף די קעפלעך און בענטשען אונזערע טייערע זיסע שעפעלעך דאס יאר און אלע יאר. ביז דער אייבערשטער וועט זיך מרחם זיין און שיקען נאך אונז דעם אדלער ער זאל אונז אויפהייבען אויף איהרע פליגעל און א טראג טוען קיין ירושלים עיר הקודש מקריב זיין קרבנות און הערען דאס שיינע געזאנג פון די לוויים און זעהן די כהנים ביי די עבודה. אמן אויב א גאנץ יאר בין איך נישט אין דער שטאפעל פון עסען גלאט לשם מצוה, אויך נישט פון די וואס זאגען הריני אוכל שלא לשם הנאת גופי. ערב יום כיפור איז פארט א מצוה צו עסען, פשוט עסען ווייל אזוי האט ג-ט געבאטען. איך פרעג די סענדוויטש מאכער'קע ביים רעסטוראנט פארוואס איז די קאווע ארויף מיט א ניקעל? זאגט זי ווייל געז איז ארויף. זי גיבט צו, אז היינט איז א מצוה צו עסען פונקט ווי מצות פסח ביינאכט, זאל איך זיך לאזען באצאלען פאר די מצוה פרייליכערהייט. מען גייט זיך נאכאמאל ווינטשען ביים שוויגער און עלטערען, אלע זיפצען אינטער און ווינטשען א גרינגען תענית. שכינות קאלען ווידער איבערבעטען אז מען האט געלייעט א באטעל מילך צו דזשוס און נישט אפגעגעבען. אינגע פארלעך שלעפען זיך פון איין עק וויליאמבורג צו די אנדערע אריין כאפען א ברכה פון די עלטערען. מען עסט שוין די מפסקת מיט א קלאפעדיג הארץ. די הענד לייג איך ארויף אויף די קעפאלעך פון די נשמה'לאך, זאל דער אויבערשטער אונז גיבען כח זיי צו בענטשען ביז'ן טיפע עלטער ווען זיי וועלען קומען מיט זייערע קינדער און אייניקלעך געזינט און פריש. איך גאלפ אראפ שנעל די טרויבען מיט אבעקאדע איידער דער פייפער צעשרייט זיך, איך טרינק די ניין שלינגעס וואסער, טוה אן די פאפאטשען וואס איך האב נאך פון שטאפיר און מען לאזט זיך ארויס צום שוהל מיט'ן מטה לוי און דער טלית בייטעל. מיט'ן טלית און קיטעל זיץ איך מיר איינגעהילט אינעם קאלטען שוהל אויף די הארטע באנק, פון צווישען די עטרה שטיפ איך ארויס דער שפיץ נאז ווען אלע קרעכטצען ביי תפילת זכה, ווען די אידען וואלטען געזאגט תפילת זכה איינמאל א חודש וואלט די וועלט געהאט א שענער פנים. אלע יאר דאנק איך באזינדער דעם רבוש"ע אז איך קען נאך נישט זאגען די איינגערינגעלטע ביי תפילת זכה. זאל דער אייבערשטער אונז אלע פארצייען. דער רב באווייזט זיך באקליידט און ווייסען ווי א כלה, ער סודות'ט זיך מיט'ן גבאי און מען באשליסט צו שיקען ר' חיים דוב דער פרנס צו עפענען דעם ארון קודש. מען וועקט אים אויף פון זיין דרימעל אבער ער פריידט זיך אז מען האט אים אויסגעקליבען צו דעם בכבוד'יג פאסטען. א כל נדרי פחד הענגט אין די לופט, די אנגעגעסענע שליקערצען שטיהל ארויס די סעודה המפסקת און ציילען אפ וויפיל בלעטלעך עס איז פארבליבען אין מחזור אויף היינט נאכט. די כל נדרי דרשה איז מער ווייניגער די זעלבע ווי דאס לעצטע יאר, אלע קענען דאס שוין אויסענווייניג. אינטער מיר זיצט דאס יאר ר' בערל, זייט פארגאנגענעם שבועות ווען ער האט פארלארען דעם טאטען האט ער זיך היינט צום ערשטען מאל פארגינט א שטיקעל זייף זיך ארום צו וואשען לכבוד דעם הייליגען טאג. דער קיטעל איז אים נאך פוירפעל מיט גרעיפ דזשוס פון פסח. אלע יום כיפור'ס ברענגט ער שמעקעדיגע געווירצען אין שוהל אריין צו זיין פון די מזכה את הרבים, דאס יאר האט ער איינגעהאנדעלט קליינע גלעזערנע באטעלעך מיט פעפערמענט און אמערעטאוי, איין פלעשעל האט געהאט דעם טעם פון שווארצע ליקעריש. א צווייטע פון גרינע ציין פאסטע. ווען עס איז נישט יום הקדוש וואלט איך געברענגט פון די פרוי'ס קאבינעט אביסעל ספאק-ליז-קאליברוין, זאלען אלע אידען הנאה האבען. איטליכע האלבע שעה שיקט ער ארויס זיינע אינגלעך צו טיילען שמעק פאר אלע מתפללים. דאס גאנצע שוהל ווערט פארוואנדעלט מיט שארפע ארוימע, אלע זענען מבינים אויף די טאבאק, מען שמעקט אריין ביז די געהיסאכטץ הייבט זיך אן אויף א גרויס פארנעם. די קינדער לייגען טאבאק אויף פאפיר און דאס גאנצער שוהל שמעקט ווי א קרעטשמע אין דער אמאליגע צייט. א באזינדערע מערכה האט ער מיט'ן אתרוג אדער לימאנע וואס ער שטיפט אריין בשמים נעגעלעך און אלע זייטען עס שמעקט פון קטורת, איך האב אים געבעטען ער זאל מיר פארקויפען דעם אתרוג איך זאל קענען דערמיט שלאגען די ד' מינים איז ער געווארען אינגאנצען בשמחה. ער איז פון די וואס נעכטיגען און שוהל. ווי דער "קאונט-דאון" צום ספאטניק, ציילט ר' בערל'ס בחור'ל חיים ווילאנג עס איז ביז'ן זמן פון מוצאי, יעדע שעה רוימט ער מיר אריין אין אויער נאך 5 שעה, נאך 4 שעה פארבליבען, ביי נעילה זאגט ער שוין נאך 20 מינוט, נאך 4 3 2 און מען בלאזט שוין די תקיעה און מעריב'ט מיט גרויס שמחה. דער שאטעל הויבט זיך צום ספעיס, ער לויפט ארויס פון שוהל ווי א אפגעביסענער פון א שלאנג ווען ר' בערל שרייט אים נאך גרייט אן די הבדלה. א סוכה'לע א שיינע, עס איז נישט מיינע. מען שטעלט אויף א ברעט און עס פאלט אנידער, איך מאך א שלאק עס פליהט אריבער צום פארטש פון שכן יענע זייט גאס, איך רעד צום אויבערשטען קלארע דיבורים, ווילסט א סוכה? שטעל אפ דעם ווינט! ווילסט איך זאל שאקלען לולב? שיק צו א שיינער ארבעה מינים אן קונצען, און ער הארכט זיך צו צו מיר. פון אלע עקען גאס הערט מען די האמער קלאפערייען ביז פארטאגס. די סוכה ווערט פארטיג צום זמן, אויפגעהאנגען די אתרוגים מיט עפעל, די האניג גלעזעלעך מיט מעהל. שטערען'ס איינגעוויקעלט אין פלאסטיק. די קראצמעך לייט'ס בלינקען ארום די סוכה סיסטעמאטיש. דער ווינט בלאזט אלעס אוועק אפילו די געלט פון טאש פליהט ארויס איידער איך קען זי אפציילען. מיין מנהג פון זייט די חתונה, איז צו קויפען אן אתרוג און לולב אויפ'ן אויסקוק, וועלכער אתרוג עס קוקט אויס שיין, קאלירפאל און רונדיג, שמאל פון אויבען אן א בייכעל, ווערט מיינער. דער ערשטער לולב וואס שטייט גראד, איז דיק און לאזט זיך שאקלען, בין איך א קונה. איך שטעהל זיך נישט אויב ער האט א פלעק וואס קיינער באמערקט נישט, א קריץ וואס מען קען נישט זעהן נאר מיט שפאקטיווען. עס שאדט נישט אז דער לולב איז געשפאלטען דא צו דארט, דער עיקר עס זאל אויסזעהן ראש הקהל'יש. אן אתרוג מעג זיין אן קיין שום פינטעל אויב עס איז קרום קוקט דאס אויס ווי א באנאנע, איז עס צוביילט פון די זייטען מעג ער זיין פלעק-ריין איך דארף אים נישט. א לולב מעג זיין פארמאכט און כשר אפילו פאר די בריסקע אויב עס איז פיצינקע אדער אויסגעדארט הייסט ער נישט ביי מיר א שאקעל-באר, איך דארף אים נישט. און דערפאר געדויערט מיר גאנצע 10 מינוט דאס קלייבען די ארבעה מינים. און איך פיהר זי ביי די הושענות ארום דעם באלעמער רינג ווי א דער גביר פון שטאט. איך גיי אויף דער גאס צו האנדלען פרישע נוי סוכה, ערשט קויף איך 5 קיישעלעך פאר א דאללער צו בינדען דעם לולב. דערנאך שאף איך איין א פסול'ן ארבעה מינים פאר מושי'לע. א ליבאוויטשער בחור שטייט מיט א גרויס רענצעל אין פארקויפט אתרוגים מיט פאלשע טרויבען, הדסים מיט בליטשקעדיקע נוי סוכה, איך פרעג אים וויפיל וועל איך קריגען פאר א גלאטען צוואנציגער, ער זאגט ער גיט מיר אוועק דאס גאנצע רענצעל פאר א הינדערטער ער איז אויסגעשעפט און הינגעריג, און האט נישט מער קיין כח צו שטיין אויף ליע עוועניא אין דער גאס רעגען. ער פארציילט אז ער קומט פון כפר חב'ד און האט נישט ווי יום טוב צו מאכען, איך האב אהיים געברענגט עסען צו אונז אין די סוכה, ער האט געזאגט אז ער האט אין זיין לעבען נישט געגעסען אזוינע געשמאקע מאכלים ער וויל ביי אונז בלייבען ביז נאך סוכות. און שוהל האבען מיך די חברים מקנא געווען מיט מיין סוכות'דיגען אורח. די ליכט ברענען שוין אין די סוכה, דער בענקעל אויבען אן איז גרייט פאר אברהם אבינו, ער זאל נאר קומען. און מען לאזט זיך אין שוהל אריין צו הערען פון אלע מתפללים זייערע מעשיות וויאזוי שווער עס איז אנגעקומען דער סוכה געבויעכטץ, א מאנגעל און לולבים, די שוויגער האט א קליינע סוכה, דער בעה"ב צאהלט נישט אויף יו"ט. אין די סוכה הערען מיר אלע יאר די נייע ניגונים פון די שכינים, די געשרייעריי פון די מאמעס, ברענג אריין לעפלעך, טראג ארויס די טעלער, כ'האב נישט קיין פלאץ צו זיצען, די זיפ איז קאלט, די סאדא האט זיך אויסגעגאסען, מען האט פארגעסען די האניג. אא"וו. איין פזמון זענען מיר געוואונט צו הערען אלע יאר פון די שכנה אינטען, "מרדכי מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק", פון ווען ער איז געווען 3 יאר ביז איצט וויל מענדל מאיר נישט זיצען שיין. מושה'לע ווארט שוין מיט א שמייכעל זייט די ערשטע נאכט סוכת אויף די געשריי, עס האט נישט געשפעטיגט צו קומען. נאך די פיש הערט זיך דער בת קול קלאר און דייטליך "מענדעל מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק" און מיר אלע פלאצען אויס אין א הילכיג געלעכטער. אפאר מינוט דערויף "מענדל מאיר עס אויף דאס פלייש ווייל די כאפסט א פראסק" דער כולל אינגערמאן פון אויבען האט אויך דאס יאר א נייער ניגון אויף אתה בחרתנו. לישב בסוכה האט ער געזאגט מיט א געשטיקט קול און צו מיין אושפיזא האט ער געשיקט מיט זיין מיידעלע צוויבעל קיגעל מיט ביער, כ'האב ביידע נישט ליעב. די גרינפעלד'ס האבען זיך אסאך אנגעהערט מיט שוועקי ווייל נאר זיינע ניגונים זינגט מען דאס יאר. איך שריי אריבער צו מיין חבר און שכן אז ער מען קען בענטשען מזומן ער ענטפערט נישט, זיכער איז ער שוין אינטער די דאכענע. כדי מען זאל נישט אויסטוישען דעם רב אינטערען טלית מיט איינעם פון די אנדערע מתפללים , שאקעלט דער רב אונזערע מיט 6 אדער 10 הדסים, שלעפט דאס שווערסטע אתרוג. סוכות איז ביי אים גאר א געהויבען יום טוב, ער סערווירט זיין געמיינדע מיט שטאלץ. פארציילט סוכות'דיגע מעשה'לעך פון צדיקים, גלעט די קינדער אין די בעקעלאך, ביי הלל זינגט ער א ניגון וואס דער טאטע זכרונו לברכה האט מקובל פון זיין עלטער זיידען אז די לויים האבן דאס געזינגען אין צווייטען ביהמ"ק. די הושענות, אוי אויף די הושענות ווארט ער שוין זינט פאר א יאר שמיני עצרת. טייכען טרערען קייקלען זיך אראפ אויף זיין גאלדענע בארד פון גרויס פרייד אז דאס גאנצע שוהל ווארט אויף אים צו זאגען איטליכען הושענה אין די קליינע קינדער שטייען אויף די בענק צו כאפען א בליק וויאזוי דער רבי טראגט דעם ספעציעלען הושענה זאגער אין איין האנד, און די 4 מינים אין די אנדערע. יעדער הושענה למענך זאגט ער שטייט ווי איינער וואס האלט אן א הייסער טעלער זיפ מיט א פעסטקייט. די רעבעצין שטייט פון ווייבער שוהל מיט'ן טאשטיכעל און פארלאזט נישט ווייניגער טרערען אז דער טלית זאל זיך נישט אראפ גליטשען און די נאז זאל אים נישט קראצען, אלעס זאל דורך גיין מיט'ן רעכטען פיס ביז די ענדע. מעכיל דער חזן דאווענט היינט אויך זייער רואיג, קענטיג עס ווארט אים אפ פיינע בהמה פלייש אינדערהיים. צו דער זעלבע צייט באקוקען אלע די אנדערענ'ס אתרוגים, ווי עס וואלט געווען א אתרוגים מארק, אויב האט איינער א שיין אתרוג טוען אים אלע קאמפלימענטירען, איך וואלט אויפגעשריבען אויפ'ן אתרוג ביקסעל אין ענגליש. "דאונט דזשאדז מי ביי דע אתרוג". מען זאגט שוין למען דעת דער גבאי האט שוין פארקויפט אלע עליות און מושה'לע דערמאנט זיך צו שאקלען לולב. איך שיק אים צו די סוכה מיט'ן אתרוג אין איין האנט, דער לולב אין די צווייטע איך ווארען אים אן ער זאל עס צוריק ברענגען גאנץ און קיינעם נישט אויסשטעכען דערמיט די אויגען, זאגען ערליך די ברכה מיט'ן שהחיינו. 15 מינוט דערויף איז ער צוריק אן דעם לולב ער האט עס איבערגעלאזט אין די סוכה ווען א אינגעל האט אים גערופען קוקען אויב עס איז דא באווארפען'ס אין ווייבער שוהל. דער שמחת בית השואבה האט זיך שוין אייגענטליך אנגעהויבען זונטאג פאר יום טוב, ווען איך האב נישט געפענט דאס געשעפט (מיין ביזנעס) זונטאג און נישט ערב יו"ט, אזויפיל מעג איך דאך טוען אז מען גיט מיר איבער די הערשאפט אויף א פאר וואכען. די מיטארבעטער ווילען איך זאל בלייבען בעה"ב כאטש ביז נאכ'ן חנוכה באונעס. מיר האבען אנטייל גענומען אין דעם שפאציר אויף די וויליאמסבורגע גאסען און אריין געבליקט ביי אלע רעבעלעך אין די סוכה, מאנכע האבען גרויסע שטערען וואס די חסידים האבען מנדב געווען, זיי שרייבען די נאמען און מאמע'ס נאמען דארינטער. איין רעבעצין וואס האט געשמעקט אז מיר קומען נאר זעהן צו מען שלאפט שוין דארט איז אונז נאכגעלאפען פרעגען צו מיר ווילען נישט הייסע טיי. הוח"מ זענען מיר געפארען קיין בארא פארק און קראון הייטס צו זעהן וויאזוי אידען זענען מקיים דעם ושמחת בחגיך, אלע רביים פירען ב"ה גרויסע טישען איינער מער צוקיקער'ס איינער ווייניגער פלייש. איינער טיילט הייסע קיגעל א צווייטער הייסע לאקשען. דער עיקר מען לאזט זיך קאסטען רבבות צו זיין דער שמועס אין גאס "דער באקארעסטער רבי האט די שענסטע סוכה און די פארענטשעס זענען פיל מיט היטען. די ווענט זענען באהאנגען מיט צוציענדע בילדער פון אלטען רבינ'ס הויז און גארטען, און פון זיין באבע'ס מציבה, אלעס הענגט אויסער פון סוכות. איך זעה ווי א טאטע שטיפט אריין א קליין שטיקעל קיגעל פאר'ן 3 יעריג אינגעל אין פיסקעל און זאגט "עס מענדי סי שריים פון רבי'ן" געחל המועד האט מען אין בראנק'ס זאא מיט אסאך היימישע פענימער און ווייסע זאקען, ווייל דארטען האבען די קינדער אויסגעוועלט. שטייענדיג אין די ליין פרעגט א אידענע צו מיר האבען פלאטץ פאר איר מיט די משפחה אהיים צופארען. א צווייטער איד וויל וויסען אויב עס איז דא א סוכה ערגעץ ווי. א דריטער וויל וויסען אויב די קאטען קענדי האט א השגחה. ב"ה אידען האבען אלס צו זארגען. דער זיידען העמדעל איז געווען נישט קשה, היבש סחורה איז געבאקען פון פאר פסח. שמעלצער וועט קיין דארדזש קלאאני קיינמאל נישט זיין, אפילו אין קומענדיגען גלגול. אז ער וועט זיך אביסעל מער משוגע מאכען האט ער א שאנס צו ווערען היוא גרענד. חנה'לע איז מיטגעקומען, די קינדער האבן אלע הנאה געהאט, מיט א גיט געפיהל אז איך בין מקיים א בפירוש'ער שולחן ערוך חיים אדם לשמח את אשתו וביתו. אז ביי זיי איז דאס א שפיעל גייט מען צום שפיעל. וואס העט איך געטון ווען זיי ווילען פארען קיין סעמאליע. מען קויפט שוין הושענות פאר די גאנצע משפחה, די וואס שלאגען מיט איין כפרה פאר די גאנצע משפחה קענען לכאורה קלאפען מיט איין הושענה. דער הימעל טוט זיך איר'ס, באגיסט אונז מיט עמערס וואסער, ווי נאר די סכך טריקענט אויס קומען די וואלקענעס צוריק, ווען און ווי זי טרעפט א לעכעל אין שלאק קומט זי אריין אין די סוכה ווי אלטע גיטע פריינט און יאגט אונז ארויס צום שטוב אריין. דער ווינט בלאזט אוועק דעם שטריימעל און באלד גריסט מען זיך מיט א גיט קוויטעל. 07dea1fb5c0d7d9cfd2194ee3e704eded78d353d מוסטער:קטע 10 88 423 88 2010-06-05T06:31:20Z imported>RaymondAK-47 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '<div style="background-color:#F0F0F0;"><blockquote>{{{1}}}</blockquote></div> {{#תנאי:{{{2|}}}|<div><p style="text-align: left;">''{{{2}}}''</p></div>}}' wikitext text/x-wiki <div style="background-color:#F0F0F0;"><blockquote>{{{1}}}</blockquote></div> {{#תנאי:{{{2|}}}|<div><p style="text-align: left;">''{{{2}}}''</p></div>}} 07dea1fb5c0d7d9cfd2194ee3e704eded78d353d אינדיע 0 110 110 2010-06-05T07:24:28Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Lemonade stand.jpg 6 89 424 89 2010-06-05T07:24:28Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 רעדן:צפת 1 116 116 2010-06-06T15:39:33Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:SeaLem1.jpg 6 90 425 90 2010-06-06T15:39:33Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 רשימה:קיינציקלאפעדיעס 0 115 115 2010-06-06T18:18:02Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki אני מוחק על מנת שתכתבו da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Ruphy.jpg 6 91 426 91 2010-06-06T18:18:02Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Bouncywikilogo.gif 6 123 123 2010-06-12T13:56:21Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki אהרן טייטלבוים ר' אהרן טייטלבוים נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין ווילאמסבורג. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. אינהאַלט [באַהאַלטן אינהאלט באקס] • 1 זיין ערליכקייט o 1.1 זיין סאציאלע באנעמונג o 1.2 זיין רעדן סטיל o 1.3 זיין פרומקייט • 2 זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן o 2.1 זיין רבנות אין קרית יואל o 2.2 זיין קאמף קעגן די קנאים o 2.3 זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור o 2.4 די וויינבערגער פרשה o 2.5 די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער o 2.6 די גיורת פרשה o 2.7 אריזאונע ווייץ קאמף • 3 זיין תורה • 4 זיין משפחה • 5 זיינע חסידים • 6 דערויסענדיגע לינק זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Voting.jpg 6 92 427 92 2010-06-12T13:56:21Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטער:ציטירן 10 121 121 2010-06-12T14:07:47Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... ווען די זיידע האט געבעטן א פאפירענעם גלאז... ווען מ'פלעגט פאהרן צום קאנטרי האט עס געדויערט 5 שעה... ווען עיר קאנדישאנס פלעגן ארבייטן נאר אויף 220V... [[קאטעגאריע: וויצען]] da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:UnFlag of Poland.svg 6 93 428 2010-06-12T14:07:47Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 93 2010-08-22T17:57:15Z imported>מקלדת 0 /* טעים! */ נייע אפטיילונג wikitext text/x-wiki דא קען מען רעדן אין שמועסען אהן דעהם וואס איינער זאל אין אכט נעמען, זעה הילף אינהאלט פאר מער אינפארמאציע איבער דעהם, אבער די ראשי פרקים איז קריך צו די דף און הייב אויף די סעלפאון און רעד וכו' ווי ס'באקאנט ליודעי דבר, האטסט מיר און זייט'ס מער נישט ענקער פארפיינטליכע אויסוואורף--[[באַניצער:נחום ראש|נחום ראש]] 14:51, 18 יאַנואַר 2007 (UTC) c3864842ebb2aeb6e9fda8930d1818f9f3ca5b2b טעקע:Hanoverbars.png 6 94 429 94 2010-06-26T15:50:41Z imported>RaymondAK-47 0 http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hanoverbars.png wikitext text/x-wiki http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hanoverbars.png 941e3ace429476015f3ca6b537bdc87ed86c543c 430 429 2010-06-26T15:52:18Z imported>RaymondAK-47 0 אַרויפֿגעלאָדן א נײַע ווערסיע פון "[[טעקע:Hanoverbars.png]]" wikitext text/x-wiki http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hanoverbars.png 941e3ace429476015f3ca6b537bdc87ed86c543c באַניצער רעדן:Renan Un Meta 3 105 105 2010-06-26T15:52:18Z imported>RaymondAK-47 0 אַרויפֿגעלאָדן א נײַע ווערסיע פון "[[טעקע:Hanoverbars.png]]" wikitext text/x-wiki {{כלאם|נישט קיין בילד}} 941e3ace429476015f3ca6b537bdc87ed86c543c 441 105 2011-09-07T05:27:12Z imported>Renan Un Meta 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'This is my talk page: talk me.:D' wikitext text/x-wiki This is my talk page: talk me.:D 3e39fd0acf80a9a83f9127d492253b73eb8b2a7c טעקע:407114062 c9b73bdc6a.jpg 6 95 95 2010-06-27T10:00:45Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 431 95 2010-06-27T10:00:45Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער רעדן:Richard9238888 3 124 124 2010-06-27T10:14:02Z imported>RaymondAK-47 0 http://www.flickr.com/photos/thms/385971585/ wikitext text/x-wiki אהרן טייטלבוים ר' אהרן טייטלבוים נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין ווילאמסבורג. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 90c209a36287f663715a40ca49eebcc35852e86b טעקע:WOWlife.jpg 6 96 432 2010-06-27T10:14:02Z imported>RaymondAK-47 0 http://www.flickr.com/photos/thms/385971585/ wikitext text/x-wiki http://www.flickr.com/photos/thms/385971585/ 90c209a36287f663715a40ca49eebcc35852e86b אהרן טייטלבוים 0 40 309 308 2010-07-02T21:54:54Z 38.117.235.129 0 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט 'ביטע נאר שרייבן די לעבנס שאפונג פון ר' אהרן און נישט די קריטיק אויף אים וואס באלאנגט …' wikitext text/x-wiki ביטע נאר שרייבן די לעבנס שאפונג פון ר' אהרן און נישט די קריטיק אויף אים וואס באלאנגט אין די קאלום פון סאטמאר אדער בני יואל... f5302228bfe0ee726d732175a638bd981f308ca3 310 309 2010-07-04T08:52:25Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א פלימעניק פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרונדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין יונגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך א איבערוויגנדער רוב פון סאטמארער חסידים אין וויליאמסבורג וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב זיין לאנגיאריגע רבנות היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעהן אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. befbac663ad7e8319fcdd3caed7ff63a8f20ca37 Utdryer 0 4 4 2010-07-04T08:52:25Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User:Rieke Hain]] befbac663ad7e8319fcdd3caed7ff63a8f20ca37 List Of Keinziklopedie 0 117 117 2010-07-04T09:15:22Z imported>RaymondAK-47 0 http://www.flickr.com/photos/metal-dog/133590184/ wikitext text/x-wiki את אלקים ירא 2bb4ec1444b42d78a3d24f0818d8f904c006243e טעקע:Shattered Glass.jpg 6 97 433 2010-07-04T09:15:22Z imported>RaymondAK-47 0 http://www.flickr.com/photos/metal-dog/133590184/ wikitext text/x-wiki http://www.flickr.com/photos/metal-dog/133590184/ 2bb4ec1444b42d78a3d24f0818d8f904c006243e 意第绪语伪基百科目前已经成了荒废状态,急需善心乡民接手。我是管理员我是变态机械人 0 118 118 2010-07-04T09:15:25Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:The Death Of Optimus Prime.jpg 6 98 434 98 2010-07-04T09:15:25Z imported>RaymondAK-47 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטאפא קעמאל אטאטורק 0 109 109 2010-07-04T09:25:44Z imported>RaymondAK-47 0 http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kondom.jpg wikitext text/x-wiki געווען אן אינגערמאן יארן נישט געהאט קיין קינדער. איינמאל זיך אויסגעוויינט דאס הארץ פארן רבין... זאגט אים די רבי קום צוריק שבת הגדול. ויהי היום די ריכטיגע מינוט לויפט ער אריין צום רבין. זאגט אים די רבי בהאי לישנא: ''נו סאיז דאך שבת הגדול''... פארציילט דער אינגערמאן, אז די ווערטער האבן אזוי עושה רושם געווען ביז די רבי האט אויף אים געאסערט צו גיין אין מקוה, אזוי גרויס איז דאס געשטאנען... אט אזוי איז שבת הגדול. 61f23e80dcdad4f0610d51129ac8a0dd1f2c2a98 449 109 2011-12-30T03:36:33Z 50.54.6.98 0 That addresses several of my concerns autcally. wikitext text/x-wiki That addresses several of my concerns autcally. That addresses several of my concerns autcally. c57faa14480a4bbbc511fbd1a48b37b756690268 טעקע:Kondom.jpg 6 99 435 2010-07-04T09:25:44Z imported>RaymondAK-47 0 http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kondom.jpg wikitext text/x-wiki http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kondom.jpg 61f23e80dcdad4f0610d51129ac8a0dd1f2c2a98 הילף:זוכן 12 54 54 2010-07-23T10:52:19Z imported>מקלדת 0 wikitext text/x-wiki ==[[קללות]]== אַלע [[צאן|ציין]] זאָלן אים אַרויספֿאַלן - נאָר איינער זאָל אים בלייבן אויף ציינוייטאָג! 3c121dd522f8065c6f746c8416425a3cb9cb831d רעדן:ערשטע זײַט 1 16 245 244 2010-07-23T10:52:19Z imported>מקלדת 0 wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) ==בלה בלה בלה== מישהו מבין אותי? אני חושב שכן. בלה בלה בלה בלה בלה... --{{ס:משתמש:בננה זה טעים/חתימה}} 10:52, יולי 23, 2010 (UTC) 3c121dd522f8065c6f746c8416425a3cb9cb831d באַניצער רעדן:קקון 3 27 264 263 2010-08-22T17:57:15Z imported>מקלדת 0 /* טעים! */ נייע אפטיילונג wikitext text/x-wiki == טעים! == בננה זה טעים! --{{ס:משתמש:בננה זה טעים/חתימה}} 17:57, אויגוסט 22, 2010 (UTC) c3864842ebb2aeb6e9fda8930d1818f9f3ca5b2b 27 2011-04-14T13:46:34Z imported>Lw1995 0 געשאַפֿן בלאַט מיט ''''מאַטעוסז "מאַטי" באָרעק''' (געבוירן 2 נאוועמבער 1973) - אַ ביסל ווייניקער ספּאָרט קאָמענטאַ...' wikitext text/x-wiki למה אפח'ד לא כותב כאן יא חצופים? פון דה רייך פון די פון f9f447bb950af7eab91a3266cb7e095a4a518c32 טעקע:Eincyclopedia Logo.png 6 142 142 2011-01-27T11:27:15Z 10.8.32.21 0 קאַטעגאָריע:BlogListingPage wikitext text/x-wiki {{כלאם|העברעאיש אנשטאט פון יידיש}} 183b9c38bff80327776bd180634fccfd19cf616f קאַטעגאָריע:BlogListingPage 14 100 436 100 2011-01-27T11:27:15Z 10.8.32.21 0 קאַטעגאָריע:BlogListingPage wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ 183b9c38bff80327776bd180634fccfd19cf616f ווער געדענקט נאך 0 39 39 2011-03-05T10:52:14Z 87.69.129.214 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'קרעיירא וראשנייצקעה בראשנדבוייקי בקליי סגכרי פרונדיילע. גרשנייזל השתנייזעאל באלייף ל...' wikitext text/x-wiki [[ייד]] א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] [[ar:لحية]] [[en:Beard]] [[he:זקן]] [[nl:Baard]] [[no:Skjegg]] [[ru:Борода]] d530fc08dd93733d74da89ce666fb18528a18b4d פרונדיילע 0 101 437 101 2011-03-05T10:52:14Z 87.69.129.214 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'קרעיירא וראשנייצקעה בראשנדבוייקי בקליי סגכרי פרונדיילע. גרשנייזל השתנייזעאל באלייף ל...' wikitext text/x-wiki קרעיירא וראשנייצקעה בראשנדבוייקי בקליי סגכרי פרונדיילע. גרשנייזל השתנייזעאל באלייף לספייריע. הייואו מעות ניידעכ למפוייעא אביירימע. מייסעד עכל איילעת ועייעד באייר שעייבעא. באיילעי צאעחנויין עאים הרבייא רוייטיב עגביינעות. d530fc08dd93733d74da89ce666fb18528a18b4d מאַטעוסז באָרעק 0 102 438 2011-04-14T13:46:34Z imported>Lw1995 0 געשאַפֿן בלאַט מיט ''''מאַטעוסז "מאַטי" באָרעק''' (געבוירן 2 נאוועמבער 1973) - אַ ביסל ווייניקער ספּאָרט קאָמענטאַ...' wikitext text/x-wiki '''מאַטעוסז "מאַטי" באָרעק''' (געבוירן 2 נאוועמבער 1973) - אַ ביסל ווייניקער ספּאָרט קאָמענטאַטאָר. זיין באַליבט דיסציפּלין איז פוטבאָל. אָפפיסיאַללי פֿאַרבונדן מיט די מאָדעל, אָבער ווי ער זיך אַדמיץ וועט זייַן מיט ראָמעק. ער קענען רעדן וועגן פאַרשידענע זאכן, אָוווערלוקינג די שפּיל שפילער. ער לייקס צו וויץ מיט רוימער אויף די לופט (טראַכטן דעריבער אַז דער מיקראָפאָן איז אויסגעדרייט אַוועק). מעשים פֿאַר: פּאָלסאַט, פּאָלסאַט ספּאָרט, פּאָלסאַט ספּאָרט עקסטראַ פּאָלסאַט ספּאָרט הד, פּאָלסאַט פוטבאָל, עטק ער לייקס צו רעכענען ווי פילע מנים פון געל אויף זייַן קאָפּ האט גרזעגאָרז לאַטאָ. די סביבה איז סערקיאַלייטינג אַ פאָלקס וויץ וועגן זייַן פאַמיליעראַטי מיט רוימער קאָלטאָניעם: וואס זענען דרייַ זאכן מאַט באָרעק וואָלט נעמען צו אַ מדבר ינדזל? 1) האָר געל, 2) קאָלטאָניאַ 3) האָר געל פֿאַר קאָלטאָניאַ. טייל מאָל לעעטשעד זיך קאַמענטינג אויף עוראָספּאָרט עוראָגאָלע ביסל באקאנט פּראָגראַם, און די פיפאַ וועלט קאַפּ אונטער-17, 18, 19, 20, 21, און די פיפאַ וואָמען ס אונטער-17, 18, 19, 20, 21, און די אייראפעישע טשאַמפּיאָנשיפּס אין 17 יאר, 18, 19, 20 און - טרעפן - 21. f9f447bb950af7eab91a3266cb7e095a4a518c32 טעקע:Chabad for Cthulhu.jpg 6 58 58 2011-08-11T02:35:10Z imported>Abdul Alhazred, o árabe louco 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '[[:pt:Usuário:Alhazred|User Alhazred of Desciclopédia (pt)]] [[pt:Usuário:Alhazred]]' wikitext text/x-wiki קצרמרי מדי c97ccae59fc8d81e29798a682529c520fad9245d באַניצער:Abdul Alhazred, o árabe louco 2 103 439 2011-08-11T02:35:10Z imported>Abdul Alhazred, o árabe louco 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '[[:pt:Usuário:Alhazred|User Alhazred of Desciclopédia (pt)]] [[pt:Usuário:Alhazred]]' wikitext text/x-wiki [[:pt:Usuário:Alhazred|User Alhazred of Desciclopédia (pt)]] [[pt:Usuário:Alhazred]] c97ccae59fc8d81e29798a682529c520fad9245d באַניצער רעדן:Manticore 3 67 67 2011-09-07T05:23:40Z imported>Renan Un Meta 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'I am a Brazilian user. I am sysop and bureaucrat in "Kenziklopedie"s hosted in Carlb's server ([[:meta:|Un Meta]]). :D' wikitext text/x-wiki שלום עליכם. איך שרייב אין [[יידיש]] אזוי פון א [[גוי]], אבל שיהיה. e32d2de5cc3429c60a30c3af6fed6a0ac826e7ab באַניצער:Renan Un Meta 2 104 440 2011-09-07T05:23:40Z imported>Renan Un Meta 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'I am a Brazilian user. I am sysop and bureaucrat in "Kenziklopedie"s hosted in Carlb's server ([[:meta:|Un Meta]]). :D' wikitext text/x-wiki I am a Brazilian user. I am sysop and bureaucrat in "Kenziklopedie"s hosted in Carlb's server ([[:meta:|Un Meta]]). :D e32d2de5cc3429c60a30c3af6fed6a0ac826e7ab באַניצער רעדן:RaymondAK-47 3 84 84 2011-09-07T05:27:12Z imported>Renan Un Meta 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'This is my talk page: talk me.:D' wikitext text/x-wiki 3e39fd0acf80a9a83f9127d492253b73eb8b2a7c ספעציעל:Allpages 0 63 63 2011-09-20T13:29:50Z imported>Mjbmr 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'Hello, I'm [[:fa:User:Mjbmr|Mjbmr]] from [[:fa:|Persian uncyclopedia]].' wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) 34eaf9c5ddc92c0bb474fd39701d689127b278e3 באַניצער:Mjbmr 2 106 442 2011-09-20T13:29:50Z imported>Mjbmr 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'Hello, I'm [[:fa:User:Mjbmr|Mjbmr]] from [[:fa:|Persian uncyclopedia]].' wikitext text/x-wiki Hello, I'm [[:fa:User:Mjbmr|Mjbmr]] from [[:fa:|Persian uncyclopedia]]. 34eaf9c5ddc92c0bb474fd39701d689127b278e3 באַניצער:Mjbmrbot 2 107 443 2011-09-20T13:53:41Z imported>Mjbmrbot 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'This is a interwiki bot which runs by [[User:Mjbmr|Mjbmr]].' wikitext text/x-wiki This is a interwiki bot which runs by [[User:Mjbmr|Mjbmr]]. 9712523647fdb589ad1176ad2c744b240b497b7c 444 443 2011-09-20T14:06:29Z imported>Mjbmrbot 0 wikitext text/x-wiki This is an interwiki bot which runs by [[User:Mjbmr|Mjbmr]]. c3ef7968015a9fcff89b16e5b1bd2ffb99ef5b7b 445 444 2011-09-20T15:00:35Z imported>Mjbmrbot 0 r2.6.7) (באט צוגעלייגט: ar, ast, ca, cs, da, de, el, eo, es, fr, he, id, it, jv, pl, sk, su wikitext text/x-wiki This is an interwiki bot which runs by [[User:Mjbmr|Mjbmr]]. [[ar:مستخدم:Mjbmrbot]] [[ast:Usuariu:Mjbmrbot]] [[ca:Usuari:Mjbmrbot]] [[cs:Uživatel:Mjbmrbot]] [[da:Bruger:Mjbmrbot]] [[de:Benutzer:Mjbmrbot]] [[el:Χρήστης:Mjbmrbot]] [[eo:Vikipediisto:Mjbmrbot]] [[es:Usuario:Mjbmrbot]] [[fr:Utilisateur:Mjbmrbot]] [[he:משתמש:Mjbmrbot]] [[id:Pengguna:Mjbmrbot]] [[it:Utente:Mjbmrbot]] [[jv:Panganggo:Mjbmrbot]] [[pl:Użytkownik:Mjbmrbot]] [[sk:Redaktor:Mjbmrbot]] [[su:Pamaké:Mjbmrbot]] 979cce38fc31486bcf11ea4dfd9d94affc79e398 446 445 2011-09-20T15:10:19Z imported>Mjbmrbot 0 r2.6.7) (באט צוגעלייגט: [[en:User:Mjbmrbot]] wikitext text/x-wiki This is an interwiki bot which runs by [[User:Mjbmr|Mjbmr]]. [[ar:مستخدم:Mjbmrbot]] [[ast:Usuariu:Mjbmrbot]] [[ca:Usuari:Mjbmrbot]] [[cs:Uživatel:Mjbmrbot]] [[da:Bruger:Mjbmrbot]] [[de:Benutzer:Mjbmrbot]] [[el:Χρήστης:Mjbmrbot]] [[en:User:Mjbmrbot]] [[eo:Vikipediisto:Mjbmrbot]] [[es:Usuario:Mjbmrbot]] [[fr:Utilisateur:Mjbmrbot]] [[he:משתמש:Mjbmrbot]] [[id:Pengguna:Mjbmrbot]] [[it:Utente:Mjbmrbot]] [[jv:Panganggo:Mjbmrbot]] [[pl:Użytkownik:Mjbmrbot]] [[sk:Redaktor:Mjbmrbot]] [[su:Pamaké:Mjbmrbot]] 528061c16b2bdaec341aebd23691a737dfd8b7b3 447 446 2011-09-25T20:58:33Z imported>Mjbmrbot 0 r2.6.7) (באט צוגעלייגט: fa, nl, pt, ro, ru, simple wikitext text/x-wiki This is an interwiki bot which runs by [[User:Mjbmr|Mjbmr]]. [[ar:مستخدم:Mjbmrbot]] [[ast:Usuariu:Mjbmrbot]] [[ca:Usuari:Mjbmrbot]] [[cs:Uživatel:Mjbmrbot]] [[da:Bruger:Mjbmrbot]] [[de:Benutzer:Mjbmrbot]] [[el:Χρήστης:Mjbmrbot]] [[en:User:Mjbmrbot]] [[eo:Vikipediisto:Mjbmrbot]] [[es:Usuario:Mjbmrbot]] [[fa:کاربر:Mjbmrbot]] [[fr:Utilisateur:Mjbmrbot]] [[he:משתמש:Mjbmrbot]] [[id:Pengguna:Mjbmrbot]] [[it:Utente:Mjbmrbot]] [[jv:Panganggo:Mjbmrbot]] [[nl:Gebruiker:Mjbmrbot]] [[pl:Użytkownik:Mjbmrbot]] [[pt:Usuário:Mjbmrbot]] [[ro:Utilizator:Mjbmrbot]] [[ru:Участник:Mjbmrbot]] [[simple:User:Mjbmrbot]] [[sk:Redaktor:Mjbmrbot]] [[su:Pamaké:Mjbmrbot]] 4ee11a93d7de0d0cbb95db1fafc6f8644c1c60d9 טעקע:Nonovela.gif 6 82 82 2011-09-20T14:00:19Z imported>Mjbmrbot 0 ווייטערפירן צו [[fa:User talk:Mjbmr]] wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} 688bc20ff9aace2f8acb9abf6ad1e14b787603b2 באַניצער רעדן:Mjbmrbot 3 108 448 108 2011-09-20T14:00:19Z imported>Mjbmrbot 0 ווייטערפירן צו [[fa:User talk:Mjbmr]] wikitext text/x-wiki #Redirect [[:fa:User talk:Mjbmr]] 688bc20ff9aace2f8acb9abf6ad1e14b787603b2 פומברט 0 64 64 2011-09-25T20:58:33Z imported>Mjbmrbot 0 r2.6.7) (באט צוגעלייגט: fa, nl, pt, ro, ru, simple wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) 4ee11a93d7de0d0cbb95db1fafc6f8644c1c60d9 טשולענט 0 28 28 2011-12-30T03:36:33Z 50.54.6.98 0 That addresses several of my concerns autcally. wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ c57faa14480a4bbbc511fbd1a48b37b756690268 באַניצער רעדן:216.224.121.141 3 5 5 2012-02-21T20:38:12Z imported>משה רעטעך 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'ניו דעלהי, אינדיע. אין די נייעס פון נעכטן איז באריכטעט געווארן, אז א שוידערליכע עקסידענט ...' wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User talk:Rieke Hain]] 546273156d10bad51a058619aa421981a2318126 אינדיע 0 110 450 110 2012-02-21T20:38:12Z imported>משה רעטעך 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'ניו דעלהי, אינדיע. אין די נייעס פון נעכטן איז באריכטעט געווארן, אז א שוידערליכע עקסידענט ...' wikitext text/x-wiki ניו דעלהי, אינדיע. אין די נייעס פון נעכטן איז באריכטעט געווארן, אז א שוידערליכע עקסידענט האט פאסירט אויף די וויכטיגסטע שאסיי אין די הויפטשטאט, ווען א ביציקליסט האט פארלוירן קאנטראל און אראפ געקלאפט מענטשן, וואס האבן דערנאך געדארפט צוקומען צו מעדיצינישע באהאנדלונגען. אין די נייעס איז באריכטעט געווארן, אז אמווייניגסטנס 500 מענטשן זענען ערנסט געשעדיגט געווארן, אין איינע פון די ערגסטע ביציקל טראגעדיעס אין די וועלטס היסטאריע. פרעזידענט אבאמע האט אפגעשיקט זיינע טרייסט ווערטער צום אינדיער פאלק, און פארשפראכן באלדיגע מעדיצינישע הילף פאר די אינדיע באפעלקערונג. אין זיינע ווערטער האט אבאמע געזאגט "אז עס טוט זייער וויי פאר די אמעריקאנער אין קעשענע די הילף וואס אונז וועלן שיקן, ווי אויך טוט עס זייער באנג פאר די אינדיער ארבעטער אין די ניו זשערסי גאזאלין סטאנציעס, וואס האבן עמיגרירט קיין אמעריקע און ארבעטן און הארעווען ביטער שווער צו קענען צוריק פארן קיין אינדיע, און זיך קענען ערלויבן קויפן א ביציקל מאדעל 1956" עכל"ק פון אונזער פרעזידענט 546273156d10bad51a058619aa421981a2318126 נאטורליך'ס טאגבוך 0 42 42 2012-03-13T22:56:49Z imported>משה רעטעך 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'א גרויסע ציבור האט אנטייל גענומען אין גרויסן און ערשטן מיטינג פון אזא סארט אין הייליגן ש...' wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] f73b961cff28609ee6a08e36b5b73c3e3ba12252 צפת 0 111 451 2012-03-13T22:56:49Z imported>משה רעטעך 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'א גרויסע ציבור האט אנטייל גענומען אין גרויסן און ערשטן מיטינג פון אזא סארט אין הייליגן ש...' wikitext text/x-wiki א גרויסע ציבור האט אנטייל גענומען אין גרויסן און ערשטן מיטינג פון אזא סארט אין הייליגן שטאט צפת, טויזנטע קעץ וואס האבן זיך צוזאם גענומען אין א פראפעסיאנעלן פארבאנד האבן זיך געטראפן אין אלטן און הייליגן שטאט. אין די טור האבן זיי אפגעשטאט א באזוך אין אלטן בית עולם, וואו אויך אין די וועלט בארימטע קעז פאבריקן וואס פארפלייצן די שטאט. צום ענדע פון די גרויסע צוזאמענפאר ווי דעלעגאטן פון אלע קעץ אין ארץ ישראל האבן זיך באטייליגט, האט זיך באזונדער אנגעזען די בארימטע ירושלימע קעץ, וואס זענען גערעכנט אלס גרויסע מיוחסים, זייענדיג אייניקלעך בן אחר בן פון די ארגינעלע קעץ וואס משה מאנטיפיורע האט אריבערגעברענגט קיין ארץ ישראל מיט איבער 100 יאר צוריק. תהא זאת להרמת קרן התורה והחסידות בארצינו הקדושה. f73b961cff28609ee6a08e36b5b73c3e3ba12252 באַניצער:Duei shemba 2 112 452 2012-05-11T18:43:05Z imported>Duei shemba 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'דוי ס ויסגעצייכנט ווערט באַמבאַ טוט נישט עקסיסטירן דאָ, אָבער איר קענען זען און דערקענען...' wikitext text/x-wiki דוי ס ויסגעצייכנט ווערט באַמבאַ טוט נישט עקסיסטירן דאָ, אָבער איר קענען זען און דערקענען מיר ונסיקלאָפּעדיאַ נאָרמאַל. יאַללאַ ביי :) איר טאָן ניט וויסן עפּעס? [[he:דריקט דאָ]] 0ef38e04c56c63542bf91d20b217486a05843d7e 453 452 2012-05-11T18:43:57Z imported>Duei shemba 0 wikitext text/x-wiki דוי ס ויסגעצייכנט ווערט באַמבאַ טוט נישט עקסיסטירן דאָ, אָבער איר קענען זען און דערקענען מיר ונסיקלאָפּעדיאַ נאָרמאַל. יאַללאַ ביי :) איר טאָן ניט וויסן עפּעס? [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/%D7%9E%D7%A9%D7%AA%D7%9E%D7%A9:Duei_shemba דריקט דאָ][[he:]] 05242806087964949455a8259fb1fd5428f6e4a7 454 453 2012-05-11T18:44:18Z imported>Duei shemba 0 wikitext text/x-wiki דוי ס ויסגעצייכנט ווערט באַמבאַ טוט נישט עקסיסטירן דאָ, אָבער איר קענען זען און דערקענען מיר ונסיקלאָפּעדיאַ נאָרמאַל. יאַללאַ ביי :) איר טאָן ניט וויסן עפּעס? [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/%D7%9E%D7%A9%D7%AA%D7%9E%D7%A9:Duei_shemba דריקט דאָ][[he:דואי שמבה]] eb458cb3715281544bf4162e715528a64397e260 באַניצער רעדן:Marooned 3 59 59 2012-05-11T18:44:18Z imported>Duei shemba 0 wikitext text/x-wiki א ציבלע איז א גרויס ייד. דער ציבלעך אריין פון דער יידישע פירעטן ווס קימן אונד ארויס ארץ ישראל מיט דערן קאפן אין דרערד, ווס מאכסטן- זאָלסט וואַקסן ווי אַ ציבעלע – מיטן קאָפן אין דרעד! eb458cb3715281544bf4162e715528a64397e260 הויפט זייט 0 55 356 355 2012-07-04T17:00:32Z 23.20.103.108 0 Kudos! What a neat way of thikning about it. wikitext text/x-wiki Kudos! What a neat way of thikning about it. bdca41b620ef8507f7f93f1d2cf8ab03d6d6c307 357 356 2014-01-10T12:50:49Z imported>AmadeoDeIstiniar 0 wikitext text/x-wiki <center><big> ברוכים הבים צו דער קיינציקלאָפּעדיע! </big></center> 50e1479ab6b943453085e398f8af977e207b3a41 358 357 2014-10-25T13:12:22Z 93.172.179.74 0 wikitext text/x-wiki <center><big>ברוכים הבאיםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםם זה איןציקלופדיה ביידיש קיינקציקלופדיעעהכ</big></center> 6db176cd815fecf8092617deaaf220de17737d6c 359 358 2014-11-27T10:32:33Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <p style="text-align: center;"><span style="display: none;"><big>!ברוכים הבים צו דער קיינציקלאָפּעדיע </big></span>'''!ברוכים הבים צו דער קיינציקלאָפעדיע'''</p> 5e8748ec7d15e60b53b522c3795f37aab120ccd2 360 359 2015-03-02T15:18:10Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <p style="text-align: center;"><span style="display: none;"><big>!ברוכים הבאים צו דער קיינציקלאָפּעדיע </big></span>'''!ברוכים הבאים צו דער קיינציקלאָפעדיע'''</p> 57bfb64a0c6894b9171c8372ee9087d0b6d8c558 361 360 2015-03-03T08:09:11Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <p style="text-align: center;"><span style="display: none;"><big>ברוכים הבאים צו דער קיינציקלאָפּעדיע! </big></span>'''ברוכים הבאים צו דער קיינציקלאָפעדיע!'''</p> b9f8a1ad3acbcbc5ce48fabfc7008e8c6c5d724e 55 2015-04-30T10:09:26Z 93.172.53.169 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'טרענגל דיוון תרי זוטא. דאווין דחון דאגלטע.' wikitext text/x-wiki ==[[קללות]]== אַלע [[צאן|ציין]] זאָלן אים אַרויספֿאַלן - נאָר איינער זאָל אים בלייבן אויף ציינוייטאָג! <small>תם ונשלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 82ff687475e8b2e1a246856edd73d37999418b82 362 55 2015-04-30T10:18:03Z 93.172.53.169 0 wikitext text/x-wiki <p style="text-align: center;"><span style="display: none;"><big>ברוכים הבאים צו דער קיינציקלאָפּעדיע! </big></span>'''ברוכים הבאים צו דער קיינציקלאָפעדיע!'''</p><p style="text-align: center;"></p><p style="text-align: center;">'''וויקיפּעדיע מען טאַקע פֿאַרשטיין. טאכטער איז דאָ?! סיקטזאַ!'''</p><p style="text-align: center;"></p> 466e7f2f0b07d73e5a23ac8f0df113de1ebfc106 רעדן:קללות 1 57 57 2012-07-06T10:51:38Z 218.108.168.72 0 That's a smart way of lkooing at the world. wikitext text/x-wiki זאלן זי וואקסן ווי א '''ציבעלע''' מיט די קאפ אין דרערט. <small>camelia1 פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] f13f6bda883c04a172cebbbc81e94da039adb915 באַניצער:38.117.192.13 2 113 455 2012-07-06T10:51:38Z 218.108.168.72 0 That's a smart way of lkooing at the world. wikitext text/x-wiki That's a smart way of lkooing at the world. That's a smart way of lkooing at the world. f13f6bda883c04a172cebbbc81e94da039adb915 רשימה פון קיינציקלאפעדיעס 0 143 143 2012-09-26T09:23:20Z imported>WikiaBot 0 Hide 'Pages with broken file links' category, see [http://www.mediawiki.org/wiki/Help:Tracking_categories] wikitext text/x-wiki {{כלאם|העברעאיש אנשטאט יידיש}} 183b9c38bff80327776bd180634fccfd19cf616f קאַטעגאָריע:בלעטער מיט צעבראכענע טעקע לינקען 14 114 456 114 2012-09-26T09:23:20Z imported>WikiaBot 0 Hide 'Pages with broken file links' category, see [http://www.mediawiki.org/wiki/Help:Tracking_categories] wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ 183b9c38bff80327776bd180634fccfd19cf616f ערשטע זײַט 0 79 402 401 2014-01-10T12:39:32Z imported>AmadeoDeIstiniar 0 wikitext text/x-wiki <p style="text-align: center;"><span style="display: none;"><big> !ברוכים הבים צו דער קיינציקלאָפּעדיע </big></span></p> e8308b38af6e5fa8302b719085455376608bc80a 403 402 2014-01-10T12:40:53Z imported>AmadeoDeIstiniar 0 wikitext text/x-wiki <p style="text-align: center;"><span style="display: none;"><big>!ברוכים הבים צו דער קיינציקלאָפּעדיע </big></span>'''!ברוכים הבים צו דער קיינציקלאָפעדיע'''</p> 5e8748ec7d15e60b53b522c3795f37aab120ccd2 404 403 2014-12-22T19:28:27Z 109.66.81.234 0 wikitext text/x-wiki <p style="text-align: center;">אין באמת איןציקלופדיה ביידיש, מי בכלל מדבר יידיש?</p> f6de5b8faf84dcd97b7e6f6bf92593ceb0fa1b7b 405 404 2015-03-04T21:05:15Z imported>TheIsraeliSudrian 0 ווייטערפירן צו [[הויפט זייט]] wikitext text/x-wiki #הפניה [[הויפט זייט]] 62055f80a5e09690433c490b4ef9a32a03a4141a רשימה:קיינציקלאפעדיעס 0 115 457 115 2014-09-03T17:40:37Z imported>Duffers5000 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '==Elenco ordinato per numero di articoli== ====10.000+ articoli==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|...' wikitext text/x-wiki ==Elenco ordinato per numero di articoli== ====10.000+ articoli==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|Site !style="text-align:right;"|Site !style="text-align:right;"|Nome in lingua !style="text-align:right;"|Numero articoli |- | 1 | [[Lingua portoghese|Portoghese]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[Lingua inglese|Inglese]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | Bavarese | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[Lingua giapponese|Giapponese]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[Lingua polacca|Polacco]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[Lingua italiana|Italiano]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[Lingua spagnola|Spagnolo]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ articoli==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|Lingua !style="text-align:right;"|Wiki !style="text-align:right;"|Nome in lingua !style="text-align:right;"|Numero articoli |- | 9 | [[Lingua francese|Francese]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[Lingua finlandese|Finlandese]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[Lingua danese|Danese]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[Lingua tedesca|Tedesco]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[Lingua cinese|Cinese]] ([[Taiwan]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[Lingua coreana|Coreano]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[Lingua cinese|Cinese]] ([[Cina]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[Lingua russa|Russo]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[Lingua norvegese|Norvegese]] (bokmål)‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[Lingua indonesiana|Indonesiano]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[Lingua ceca|Ceco]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[Lingua thailandese|Thailandese]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[Lingua esperanto|Esperanto]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[Lingua greca|Greco]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[Lingua olandese|Olandese]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[Lingua galiziana|Galiziano]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[Lingua ebraica|Ebraico]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Eincyclopedia'')] | 2.252 |- | 28 | [[Lingua svedese|Svedese]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[Lingua slovacca|Slovacco]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[Lingua ungherese|Ungherese]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[Lingua ucraina|Ucraino]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ articoli==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|Lingua !style="text-align:right;"|Wiki !style="text-align:right;"|Nome in lingua !style="text-align:right;"|Numero articoli |- | 32 | [[Lingua persiana|Persiano]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[Lingua araba|Arabo]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[Lingua catalana|Catalano]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[Lingua turca|Turco]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[Lingua norvegese|Norvegese]] (nynorsk) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[Lingua serba|Serbo]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[Lingua croata|Croato]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[Lingua lituana|Lituano]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[Lingua tagalog|Tagalog]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[Lingua latina|Latino]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[Lingua mongola|Mongolo]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[Lingua bulgara|Bulgaro]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | Simple English | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[Lingua lettone|Lettone]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[Lingua mirandese|Mirandese]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[Lingua macedone|Macedone]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[Lingua rumena|Rumeno]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[Lingua gallese|Gallese]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk/wiki/Hafan Celwyddoniadur] | 102 |} ====10+ articoli==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|Lingua !style="text-align:right;"|Wiki !style="text-align:right;"|Nome in lingua !style="text-align:right;"|Numero articoli |- | 50 | [[Lingua malese|Malese]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[Lingua estone|Estone]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[Lingua zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[Lingua moldava|Moldavo]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[Lingua asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[Lingua yiddish|Yiddish]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''Keinziklopedie'')] | 44 |- | 56 | [[Lingua fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[Lingua georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[Lingua bielorussa|Bielorusso]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[Lingua occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[Lingua bosniaca|Bosniaco]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | Ido | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[Lingua armena|Armeno]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[Lingua slovena|Sloveno]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[Lingua frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[Lingua irlandese|Irlandese]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[Lingua limburghese|Limburghese]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[Lingua gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[Lingua bengalese|Bengalese]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[Lingua giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[Lingua sondanese|Sondanese]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[Klingon]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ articoli==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|Lingua !style="text-align:right;"|Wiki !style="text-align:right;"|Nome in lingua !style="text-align:right;"|Numero articoli |- | 72 | Scots | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[Lingua dalmata|Dalmata]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[Lingua malgascia|Malgascio]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[Lingua lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[Lingua islandese|Islandese]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | Afrikaans | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[Lingua lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | Interlingua | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[Lingua khmer|Khmer]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | Faroese | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 407a50ccffc8f46daba032a6d01e032fdab00ff7 458 457 2015-09-19T18:23:13Z imported>TheIsraeliSudrian 0 יידיש (נישט פארטיק) wikitext text/x-wiki ==רשימה לויט נומער פון ארטיקלען== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | Bavarese | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[שפראך polacca|Polacco]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[שפראך tedesca|Tedesco]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]] (bokmål)‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[שפראך ceca|Ceco]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[שפראך thailandese|Thailandese]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[שפראך esperanto|Esperanto]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[שפראך olandese|Olandese]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[שפראך galiziana|Galiziano]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[שפראך slovacca|Slovacco]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[שפראך croata|Croato]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[שפראך lituana|Lituano]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[שפראך latina|Latino]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[שפראך mongola|Mongolo]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוט ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[שפראך lettone|Lettone]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[שפראך mirandese|Mirandese]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[שפראך macedone|Macedone]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[שפראך rumena|Rumeno]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[שפראך gallese|Gallese]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk/wiki/Hafan Celwyddoniadur] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 50 | [[שפראך malese|Malese]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[שפראך estone|Estone]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[שפראך moldava|Moldavo]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[שפראך bielorussa|Bielorusso]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[שפראך bosniaca|Bosniaco]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | Ido | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[שפראך armena|Armeno]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[שפראך slovena|Sloveno]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[שפראך irlandese|Irlandese]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[שפראך limburghese|Limburghese]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[שפראך bengalese|Bengalese]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[שפראך sondanese|Sondanese]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 72 | Scots | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[שפראך dalmata|Dalmata]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[שפראך malgascia|Malgascio]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[שפראך islandese|Islandese]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | Afrikaans | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[שפראך khmer|Khmer]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | Faroese | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 5a45cc06d51f2d442bd678031994d3834e334ea4 459 458 2015-09-19T18:23:27Z imported>TheIsraeliSudrian 0 LaG roiL העביר את הדף [[List Of Keinziklopedie]] ל[[רשימה פון קיינציקלאפעדיעס]] wikitext text/x-wiki ==רשימה לויט נומער פון ארטיקלען== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | Bavarese | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[שפראך polacca|Polacco]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[שפראך tedesca|Tedesco]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]] (bokmål)‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[שפראך ceca|Ceco]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[שפראך thailandese|Thailandese]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[שפראך esperanto|Esperanto]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[שפראך olandese|Olandese]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[שפראך galiziana|Galiziano]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[שפראך slovacca|Slovacco]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[שפראך croata|Croato]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[שפראך lituana|Lituano]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[שפראך latina|Latino]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[שפראך mongola|Mongolo]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוט ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[שפראך lettone|Lettone]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[שפראך mirandese|Mirandese]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[שפראך macedone|Macedone]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[שפראך rumena|Rumeno]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[שפראך gallese|Gallese]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk/wiki/Hafan Celwyddoniadur] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 50 | [[שפראך malese|Malese]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[שפראך estone|Estone]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[שפראך moldava|Moldavo]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[שפראך bielorussa|Bielorusso]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[שפראך bosniaca|Bosniaco]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | Ido | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[שפראך armena|Armeno]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[שפראך slovena|Sloveno]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[שפראך irlandese|Irlandese]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[שפראך limburghese|Limburghese]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[שפראך bengalese|Bengalese]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[שפראך sondanese|Sondanese]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 72 | Scots | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[שפראך dalmata|Dalmata]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[שפראך malgascia|Malgascio]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[שפראך islandese|Islandese]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | Afrikaans | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[שפראך khmer|Khmer]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | Faroese | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 5a45cc06d51f2d442bd678031994d3834e334ea4 רעדן:הויפט זייט 1 56 366 56 2015-03-02T15:20:30Z imported>TheIsraeliSudrian 0 /* "מי בכלל מדבר יידיש" */ נייע אפטיילונג wikitext text/x-wiki אויש גיפינשלט די רבענןן כיצדע נלכה ומבועאתך? הריא משינגע חריאטטה כמביננה ולכהלכתא במסובנה!! פין גפלטשע הן שוין דבר. הרי היא פטמה == "מי בכלל מדבר יידיש" == [[wikipedia:yi:באניצער:פוילישער|פוילישער פון וויקיפעדיע]] רעדט יידיש. [[באַניצער:LaG roiL|laG roiL]] ([[באַניצער רעדן:LaG roiL|שיחה]]) 15:20, מערץ 2, 2015 (UTC) 8ed7520bb188f57fe79404ca9dcba03b6059b0bb 367 366 2015-04-30T10:12:53Z 93.172.53.169 0 wikitext text/x-wiki אויש גיפינשלט די רבענןן כיצדע נלכה ומבועאתך? הריא משינגע חריאטטה כמביננה ולכהלכתא במסובנה!! פין גפלטשע הן שוין דבר. הרי היא פטמה == "מי בכלל מדבר יידיש" == [[wikipedia:yi:באניצער:פוילישער|פוילישער פון וויקיפעדיע]] רעדט יידיש. [[באַניצער:LaG roiL|laG roiL]] ([[באַניצער רעדן:LaG roiL|שיחה]]) 15:20, מערץ 2, 2015 (UTC) גפילטאַ זענען טאַקע געווירציק פיש נו געטאן ינישיייטער פון די פּלאַץ! a0c0fd3d18b30794d5be0d8960e42223b53f841f 368 367 2015-04-30T10:13:46Z 93.172.53.169 0 /* "מי בכלל מדבר יידיש" */ wikitext text/x-wiki אויש גיפינשלט די רבענןן כיצדע נלכה ומבועאתך? הריא משינגע חריאטטה כמביננה ולכהלכתא במסובנה!! פין גפלטשע הן שוין דבר. הרי היא פטמה == "מי בכלל מדבר יידיש" == [[wikipedia:yi:באניצער:פוילישער|פוילישער פון וויקיפעדיע]] רעדט יידיש. [[באַניצער:LaG roiL|laG roiL]] ([[באַניצער רעדן:LaG roiL|שיחה]]) 15:20, מערץ 2, 2015 (UTC) == סטאַנינג! == גפילטאַ זענען טאַקע געווירציק פיש נו געטאן ינישיייטער פון די פּלאַץ! 68bea33b24a371ae7754582c0c4c24d41e30aff6 369 368 2015-05-14T07:02:13Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki אויש גיפינשלט די רבענןן כיצדע נלכה ומבועאתך? הריא משינגע חריאטטה כמביננה ולכהלכתא במסובנה!! פין גפלטשע הן שוין דבר. הרי היא פטמה == "מי בכלל מדבר יידיש" == [[wikipedia:yi:באניצער:פוילישער|פוילישער פון וויקיפעדיע]] רעדט יידיש. [[באַניצער:LaG roiL|laG roiL]] ([[באַניצער רעדן:LaG roiL|שיחה]]) 15:20, מערץ 2, 2015 (UTC) == סטאַנינג! == גפילטאַ זענען טאַקע געווירציק פיש נו געטאן ינישיייטער פון די פּלאַץ! e4633350144101abe951344ddd15310ed83b02db יעקב מילער אין מקוה 0 35 35 2015-03-04T21:05:15Z imported>TheIsraeliSudrian 0 ווייטערפירן צו [[הויפט זייט]] wikitext text/x-wiki ביטע שרייב דיך איין און באשטייער דא מער. 62055f80a5e09690433c490b4ef9a32a03a4141a רעדן:צפת 1 116 466 116 2015-04-30T10:09:26Z 93.172.53.169 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'טרענגל דיוון תרי זוטא. דאווין דחון דאגלטע.' wikitext text/x-wiki טרענגל דיוון תרי זוטא. דאווין דחון דאגלטע. 82ff687475e8b2e1a246856edd73d37999418b82 מיוחד:Prefixindex/קטגוריה: 0 53 53 2015-05-14T07:02:13Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki [[קאטעגאריע:וויצן]] e4633350144101abe951344ddd15310ed83b02db באַניצער:Rieke Hain 2 2 2 2015-09-19T18:23:27Z imported>TheIsraeliSudrian 0 LaG roiL העביר את הדף [[List Of Keinziklopedie]] ל[[רשימה פון קיינציקלאפעדיעס]] wikitext text/x-wiki Hiho Jiddisch this is the first real edit on this new wiki. I hope you'll enjoy it *g* Hm, it's really hard to type in some well ordered non-Yiddish content on an rtl wiki, fix my message please, if something went wrong. So, if you need any help, please just let me know on my central [[wikia:User talk:Rieke Hain|talk page]]. Greetings --[[User:Rieke Hain|rieke]] 07:52, 24 אָקטאָבער 2006 (UTC) ---- Hallo Jiddisch, i've noted the recent attempts to upload a logo for this site at Image:Keincyclopedia Logo.JPG and L.png. So I've uploaded it in a fitting 155px wide version to Image:Wiki.png. I hope this helped. You can always change the logo by uploading another PNG picture under the exact file name Image:Wiki.png All the best --[[User:Rieke Hain|rieke]] 22:59, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) 042084e143822baec4b3efae7e0ac98b4187dba8 List Of Keinziklopedie 0 117 467 117 2015-09-19T18:23:27Z imported>TheIsraeliSudrian 0 LaG roiL העביר את הדף [[List Of Keinziklopedie]] ל[[רשימה פון קיינציקלאפעדיעס]] wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[רשימה פון קיינציקלאפעדיעס]] 042084e143822baec4b3efae7e0ac98b4187dba8 意第绪语伪基百科目前已经成了荒废状态,急需善心乡民接手。我是管理员我是变态机械人 0 118 468 118 2015-11-20T08:41:36Z imported>Richard9238888 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '如题' wikitext text/x-wiki 如题 51ce1229885a6b3d45b6f4f823caa3aae1ae590e 469 468 2015-11-20T18:27:16Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{כלאם|נישט יידיש}} 3fa3e1a297872276445af044e9b2239fc6f717af 470 469 2015-11-21T15:48:09Z imported>Richard9238888 0 wikitext text/x-wiki 意第绪语伪基百科目前已经成了荒废状态,急需善心乡民接手。 20f319d551bc870275ed97cb6df43e99b449f1d6 471 470 2015-11-21T16:33:48Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{כלאם|'''דאס איז דער יידישער קיינציקלאפעדיע, נישט יאפאניש, כינעזיש, אדער שום אנדער שפראך.''' '''.This is the Yiddish Uncyclopedia, not Japanese, Chinese, or any other language''' }} fc5e032038a50ce8072b7766538fd783e0cb03a3 מוסטער:מיסט 10 119 473 119 2015-11-20T18:24:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '{| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:...' wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:Zevel.png|55px]] |דאס ארטיקל איז נישט אן ארטיקל, אבער פשוט [[דרעק|כלאם]]. {{#תנאי:{{{1|}}}| דער סיבה פאר דאס איז: {{{1}}}.|}}<br /> אויב איר גלויבט וואס דער ארטיקל איז נישט כלאם, ביטע שרייבן דאס אין דער שמועס בלאט פונעם ארטיקל. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:געשטעלטע צו שנעל מעקן]]</includeonly> 6101ed327dc7926c352c83cf85ea1297d786665f מוסטער:שטומף 10 126 126 2015-11-20T18:25:44Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki כוסאמאמאאמאא שלו די להיות כאלה גלותיים די נו, הוא שונא את מדינת ישראל די לנהור אחרי הקופיקו הזה כוסעמעמעק ערס da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Zevel.png 6 120 478 120 2015-11-20T18:25:44Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטער:ציטירן 10 121 479 121 2015-11-20T18:54:40Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט ':'''''"{{{1}}}"''''' ::'''''~ {{#תנאי:{{{אנדער|}}}|{{{אנדער}}}|{{#קיים:{{{2}}}|[[{{{2}}}]]|{{{2}}}}} }} {{#תנאי:{{{3|}}}|וועגן {{#...' wikitext text/x-wiki :'''''"{{{1}}}"''''' ::'''''~ {{#תנאי:{{{אנדער|}}}|{{{אנדער}}}|{{#קיים:{{{2}}}|[[{{{2}}}]]|{{{2}}}}} }} {{#תנאי:{{{3|}}}|וועגן {{#קיים:{{{3}}}|[[{{{3}}}]]|{{{3}}}}}| |}} <noinclude> ==ניצן== דער מוסטער איז שרייבט אויף דאזיקע שטייגער: <code><nowiki>{{</nowiki></code>'''ציטירן'''<code><nowiki>|ציטירן אינהאלט|ווער האט געזאגט?|טעמע}} בשעת אלע די פעלדן זאל מען פארבייטן, אויסער דאס פעלד "ציטירן" אינעם טעקסט. דער "טעמע" פעלד איז נישט וויכטיק, א ציטירן קען מען קאנסטרוקטירט אן עס. </nowiki></code> ===לינקען=== אויף דארט איז אן ארטיקל וועגן ווער האט געזאגט דער ציטירן אדער זיין טעמע, דער מוסטער וועל לייגן א לינק. ביישפילן: {| ! קאד ! דער תנאי ! תוצאה |- | <nowiki>{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|בני סלע|שבתי צבי}}</nowiki> || די ארטיקלען "[[שבתי צבי]]" און "[[בני סלע]]" עקזיסטירן. || {{ציטירן|בלה-בלה-בלה|בני סלע|שבתי צבי}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|מיין זיידע|טשולענט}}</nowiki> || דער ארטיקל "מיין זיידע" טוט נישט עקזיסטירט, אבער "[[טשולענט]]" עקזיסטירט. || {{ציטירן|בלה-בלה-בלה|סבא שלי|ערס}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|שבתי צבי'ס טאטע|זיין מוטער}}</nowiki> || די ארטיקלען "שבתי צבי'ס טאטע" און "זיין מוטער" טוט נישט עקזיסטירן. || {{ציטירן|בלה-בלה-בלה|שבתי צבי'ס טאטע|זיין מוטער}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|אנדער=א כינעזישע אמירה}}</nowiki>|| טעקסט קען מען שרייבט אונטער דער ציטירן||{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|אנדער=א כינעזישע אמירה}} |} [[קאטעגאריע:מוסטערן|ציטירן]] </noinclude> e0136edf4c2258a0ea93dbc062e80fe2b687adb4 480 479 2015-11-20T18:55:09Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki :'''''"{{{1}}}"''''' ::'''''~ {{#תנאי:{{{אנדער|}}}|{{{אנדער}}}|{{#קיים:{{{2}}}|[[{{{2}}}]]|{{{2}}}}} }} {{#תנאי:{{{3|}}}|וועגן {{#קיים:{{{3}}}|[[{{{3}}}]]|{{{3}}}}}| |}} <noinclude> ==ניצן== דער מוסטער איז שרייבט אויף דאזיקע שטייגער: <code><nowiki>{{</nowiki></code>'''ציטירן'''<code><nowiki>|ציטירן אינהאלט|ווער האט געזאגט?|טעמע}} בשעת אלע די פעלדן זאל מען פארבייטן, אויסער דאס פעלד "ציטירן" אינעם טעקסט. דער "טעמע" פעלד איז נישט וויכטיק, א ציטירן קען מען קאנסטרוקטירט אן עס. </nowiki></code> ===לינקען=== אויף דארט איז אן ארטיקל וועגן ווער האט געזאגט דער ציטירן אדער זיין טעמע, דער מוסטער וועל לייגן א לינק. ביישפילן: {| ! קאד ! דער תנאי ! תוצאה |- | <nowiki>{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|בני סלע|שבתי צבי}}</nowiki> || די ארטיקלען "[[שבתי צבי]]" און "[[בני סלע]]" עקזיסטירן. || {{ציטירן|בלה-בלה-בלה|בני סלע|שבתי צבי}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|מיין זיידע|טשולענט}}</nowiki> || דער ארטיקל "מיין זיידע" טוט נישט עקזיסטירט, אבער "[[טשולענט]]" עקזיסטירט. || {{ציטירן|בלה-בלה-בלה|מיין זיידע|טשולענט}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|שבתי צבי'ס טאטע|זיין מוטער}}</nowiki> || די ארטיקלען "שבתי צבי'ס טאטע" און "זיין מוטער" טוט נישט עקזיסטירן. || {{ציטירן|בלה-בלה-בלה|שבתי צבי'ס טאטע|זיין מוטער}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|אנדער=א כינעזישע אמירה}}</nowiki>|| טעקסט קען מען שרייבט אונטער דער ציטירן||{{ציטירן|בלה-בלה-בלה|אנדער=א כינעזישע אמירה}} |} [[קאטעגאריע:מוסטערן|ציטירן]] </noinclude> 9f3ef12ca7b65fef17fcbdd2257d44e0d4087bac טעקע:Absurdopedia.png 6 135 135 2015-11-20T18:55:09Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki 9f3ef12ca7b65fef17fcbdd2257d44e0d4087bac טעקע:History.gif 6 34 284 34 2015-11-20T18:56:38Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{כלאם|נישט קיין בילד}} c50c5dc5c27dac9bda50a7cbdf182bca3394b925 מוסטער:וויקיפעדיע 10 122 481 2015-11-21T13:46:51Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '<div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacin...' wikitext text/x-wiki <div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: left;"> <div style="float: left;"> [[Image:Bouncywikilogo.gif|60px]]</div> <div style="margin-left: 60px;">פאר [[קיינציקלאפעדיע:סיסאפ|מענטשן מיט נישט קיין חוש פון הומאר]], די "חכמים" ביי [[וויקיפעדיע]] האבן אן ארטיקל וועגן '''''[[Wikipedia:yi:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]'''''.</div> </div><noinclude> <noinclude> <br> <br> <br> ==ניצן דער מוסטער== *<nowiki>{{וויקיפעדיע|נאמען פון ארטיקל}}</nowiki> - אויף דאזיקע שטייגער, דער מוסטער ווייטערפירן צו דער ארטיקל נאמען אויף וויקיפעדיע, וואס אויך איז דער ארטיקל נאמען אין דער מוסטער. *<nowiki>{{וויקיפעדיע|נאמען פון ארטיקל|נאמען פון לינק}}</nowiki> - אויף דאזיקע שטייגער, דער מוסטער פארבינדט צו דער ארטיקל נאמען אויף וויקיפעדיע, אבער דער נאמען אין דער מוסטער איז דער לינק נאמען. **אויב דארט איז נישט קיין אינפארמאציע אין דער מוסטער, דער לינק וועל פארבינדן צו דער ארטיקל נאמען '''אן''' מיט דער נאמענטייל נאמען. [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] [[en:Template:Wikipedia]] [[he:תבנית:ויקיפדיה]] [[es:Plantilla:Wikienlace]] [[ja:Template:ウィキペディア]] </noinclude> 8afc907634501ae13354efa42f3c607904ca08e0 טעקע:Kondom.jpg 6 99 99 2015-11-21T13:47:33Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki == ארויספיר == די קיינגעמיינדע האט א געפערליכע פאליסי מ'מעג זיך נאר ארוםטענה'ן איינער מיט אער אליין, און די פאליסי וועט שטרענג פארסירט וערען ביי אלע שיכטען און קרייזען די אויסוואורפען וואס וועלען נאר טראכטען אנדערש וועלען זייערע בילדער הענגען און גאנץ ירושלים, מיט גראנדיעזע פלאקאטען, ככה יעשה לאיש... מיר האפען אז מ'וועט נישט דארפען אריינברענגען די רעזערוו טרופען (וואס ווארטען קוים אויף די געלעגענהייט) און אפווישען גאנצעטער נעזער פון די רינעדיגע ().. מיר שטייען אלעמאל גרייט (רוב מאל זיצט מען) אויף יעדע שיך וואס קען הארגענען מוריטשקעס און די קארנער'ס, מיר וועלען קומען מיט א קאנטער אטאקע דורך די פערוטרופען און מיט די 20,000 סקווער פיס (טענט) האק וועלען מיר מוזען אפהאקען די עק געדענק מיר ווארענען נאר, און מיר האבען שוין א לאנגע רעקארד פון קאלירפולע בעלונ'ס און עסקלעיטאר'ס און נאך וואס האלטען זיך ביי די זייטען == אלע איינגעשמועסעכצער'ס == da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Bouncywikilogo.gif 6 123 483 123 2015-11-21T13:47:33Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:The Death Of Ronald McDonald.jpg 6 85 85 2015-11-21T16:39:11Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '== Notice == This is the ''Yiddish'' Uncyclopedia, not any other language. Please stop attempting to recreate.. whatever that Japanese page is, because it Wil...' wikitext text/x-wiki == טעים! == בננה זה טעים! --{{ס:משתמש:בננה זה טעים/חתימה}} 17:57, אויגוסט 22, 2010 (UTC) ebb8320d8ee1ccaab9bd27372be7ab270f6624e0 באַניצער רעדן:Richard9238888 3 124 484 124 2015-11-21T16:39:11Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '== Notice == This is the ''Yiddish'' Uncyclopedia, not any other language. Please stop attempting to recreate.. whatever that Japanese page is, because it Wil...' wikitext text/x-wiki == Notice == This is the ''Yiddish'' Uncyclopedia, not any other language. Please stop attempting to recreate.. whatever that Japanese page is, because it Will be deleted. [[באַניצער:LaG roiL|laG roiL]] ([[באַניצער רעדן:LaG roiL|שיחה]]) 16:39, נאוועמבער 21, 2015 (UTC) ebb8320d8ee1ccaab9bd27372be7ab270f6624e0 באַניצער:Jr Mime 2 145 145 2015-11-21T16:46:31Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'דאס קאטעגאריע אנטהאלט אלע די מוסטערן אינעם [[קיינציקלאפעדיע]] פראיעקט. [[קאטעגאריע:קיינ...' wikitext text/x-wiki זונטאג - אויך מיר א טאג ווי איך גיי, הער איך כסדר זיך מתמרמר זיין אויף דעם זונטאג. ס'איז אזוי אנגענומען אז זונטאג איז א שווערע, יבש'דיגע, אנגעזעצטע, זויערע, פארקנייטשטע, צוקוועטשטע, באבאלאזענע טאג. דו איינציגסטע גוטע מליצה אויפ'ן זונטאג, האב איך היינט אונדערפרי געהערט פון א קלוגען איד, וזל"ק: "נאך א מזל ס'איז דא אזא טאג ווי זונטאג, ווען נישט וואלט דאך מאנטאג אויסגעקוקט ווי זונטאג" ודפח"ח נו, שטעלט אייך שוין פאר 'זונטאג ווען ס'רעגנט'! ווי האט יענער געזאגט "ס'איז א בחינה פון א מאנגאליאן ל"ע וואס כאפט א סטראוק ה"י " דער אייבירשטער זאל האלטן דו רעכטע האנט, פלעגט מיין באבע זאגן אזא טאג. איך ווייס נישט אין וועלכען דארף דו פארברענגסט דיין טאג, אבער באמיר איז דער הימל העכערן קאפ פיין קלאר און א שיינע זון שיינט אראפ פון דארטן, און מען זעהט שוין די אידן מיט די אידענעס קומען ארויס צוגיין צום מארק אייינקויפן אביסל פון די טישלעך וואס אלע פּויערן האבן צוזאמען געשלעפט די שאר ירקות פון זייער פארדזשאווערטע כאטקעס און קומען מאכן אפאר גראשן אויף די אידן'ס חשבון, אט הערט מען שוין פון דערווייטנס קומען צוגיין חיים חייקל דער וואסער טרעגער מיט די בלעכענע קאַנעס אויפן אקסעל, ווען הונטער זיך לאזט ער א אויסגעטרעטענעם וועג פון ביידע זייטן אנגעזייט מיט טראפן וואסער וואס טריפן געמיטלעך אראפ פון די צולעכערטע - שוין אמאל געזעהן בעסערע צייטן - קאַנעס , און באלד איז שוין חיים חייקל דא און ער מארשירט זיך אריבער דעם מארק פלאץ מיטן געבויגענעם רוקן באגריסענדיג יעדן מיט א ברייטן שמייכל -ווי צו זאגן איך גיי טאקע מיט א געבויגענעם רוקן אבער יעדער פון אייך דארף אנקומען צו מיר פארן ביסל צו באנעצן די ליפן און זיך אויפ-פרישן דאס פנים- און מארשירט אזוי מיט פארזיכערטע טריט צום פאראויסגעזעהנעם ציהל ווי ער גייט יעדן טאג אזא צייט, דאס איז דאך אונזער באליבטע קרעטשמע און זיך דערכאפן דאס הארץ מיט אביסל זעקסאוניינציגער, פון דער אנדערע זייט דערפל זעהט מען שוין ווי נחמן נטע קומט צופארן מיטן וואגן אנגעפילט מיט געהאקטע שטיקער האלץ גרייט אז אלע דארפס לייט זאלן זיך קענען אנגרייטן פארן קומענדיגן ווינטער וואס קלאפט שוין אט אט אויפן שוועל, אזוי פארענדיג אויפן וואגן ברומט ער זיך אונטער א תנועה'לע אויף ממקומך -איי טראכט ער (און דמיונ'ט ער) באזיך, ווען דער גבאי אין שניידער שוהל וואלט איהם נאר איינמאהל צוגעשיקט צום ברעטל און דער עולם וואלט געהערט זיין (דיקע אומאויסגעארבעטע) שטימע וואלט זיך דער עולם אזאנס באלעקט די פינגער אזש מען וואלט צוגאנגען פאר מתיקות אשאד נאר אז דער גבאי פארשטייט נישט צו זיין שטימע- אזוי פארט ער זיך געמיטלעך צום מארק ווען די רעדער גרידזשען און גרילצען אז מען קען מיינען אט אט פאלן זיי אראפ און לאזן דעם גאנצן וואגן מיט האלץ מיט נחמן נטע'ן אינאיינעם אוף דר'ערד ווי תשעה באב פארמיטאג, נאר ווי נחמן נטע זאגט כסדר אז דער וואגן וועט איהם נישט איבערלאזן נאכן באדינען אזוי ערליך א צירקע צוויי און צוואנציג יאהר, פון א יאהר נאך די שנה ראשונה ווען דאס ווייב פייגא האט איהם אנגעהויבן מוטשענען אז אט אט דארף מען שוין אנהייבן צו פיטערען נאך אפאר מיילעכלעך און מען דארף זיך דערלערנען אויף עפעס א שטיקל עסק צו מאכן אפאר גרייצער אין די זייט, דאן נאך עטליכע הפצרות און בעטערייען און אויך עטליכע רמזים פון זיין שווער ר' איציק דער מילכיגער זאל רוען אין לעכטיגן גן עדן, האט ער גענומען דאס בינטל אפגעשפארטע מטבעות פונעם באהעלטעניש און ארויסגעגאנגען צום מעקלער ר' תנחום זעהן צו ער ווייסט איינער וואס וויל פארקויפן א וואגן, טראכטענדיג אז אזוי ווי ממש די לעצטע איז דער אלטער מאָדכע יאסעל דער האלץ האקער זייער שוואך געווארן און ער קען שוין כמעט נישט ארויס פון שטוב דעריבער האט ער געטראכט אז דאס קען זיין א גוטער אנהייב פאך פאר איהם, און דוכרעדענדיג מיט זיין נאנטען ידיד חיים חייקל -דער שפעטערדיגער וואסער טרעגער און איצט נאך אויף קעסט ביי זיין שווער ר' מיכל דער לעדער סוחר- וואס האט צוגעשטימט און און איהם אויך צוגערעדט צו די האלץ האקעריי, און אזוי האט זיך אנגעהויבן זיין קאריערע אלץ דער אלעמען באקאנטער נחמן נטע דער האלץ האקער. אזוי ווי מען קען נישט אראפלייגן אויף איין פוס אלעס וואס קומט פאר ביי אונז אין דערפל ואינו דומה שמיעה לראיה און נאך דערצו אז איך וויל אויך נאך גיין יעצט אריינכאפן אביסל יי"ש אין קרעטשמע און דערנאך ארלעדיגן עטליכע געשעפטן, וועל איך מוזען לאזן יעדן איינעם זאל אליין ארויסקומען אויפן מארק און כאפן א בליק וואס דרייט זיך דא אלס ארום אינעם זונטאגדיגן טאג, על כל פנים זעה איך נישט עס זאל זיין היינט דער זונטאג אזוי פארזויערט און באבלאזן אומזינסט רעדסטו זיך אפ, נאר איך בין דיך דן לכף זכות אז דו ביזט נאכנישט אריינגעקומען היינט כאפן א גלעזל שנאפס דעריבער איז אלעס אזוי פארטריקענט און פארכמארעט, ממילא פויל דיך נישט און קום שוין אריין און מאך א לחיים אפשר אפילו א שטיקל טענצל דאן וועט שוין זיין אלעס ווי עס ברויך צו זיין. 6d4d7d69013142ad7dd398d1c689de898d8461a0 קאַטעגאָריע:מוסטערן 14 125 485 125 2015-11-21T16:46:31Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט 'דאס קאטעגאריע אנטהאלט אלע די מוסטערן אינעם [[קיינציקלאפעדיע]] פראיעקט. [[קאטעגאריע:קיינ...' wikitext text/x-wiki דאס קאטעגאריע אנטהאלט אלע די מוסטערן אינעם [[קיינציקלאפעדיע]] פראיעקט. [[קאטעגאריע:קיינציקלאפעדיע]] 6d4d7d69013142ad7dd398d1c689de898d8461a0 מוסטער:מיסט 10 119 474 473 2015-11-28T11:32:32Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:Zevel.png|55px]] |דאס ארטיקל איז נישט אן ארטיקל, אבער פשוט [[דרעק|כלאם]]. {{#תנאי:{{{1|}}}| דער סיבה פאר דאס איז: {{{1}}}.|}}<br /> אויב איר גלויבט נישט אז דער ארטיקל איז כלאם, ביטע שרייבן דאס אין דער שמועס בלאט פונעם ארטיקל. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:געשטעלטע צו שנעל מעקן]]</includeonly> e8b7dfad12f7ef166889902ee8d64f2b9b38ef3d 475 474 2016-09-28T14:23:11Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:Zevel.png|55px]] |דעם ארטיקל איז נישט קיין ארטיקל, אבער בלויז [[דרעק|כלאם]]. {{#תנאי:{{{1|}}}| די סיבה פאר דאס איז: {{{1}}}.|}}<br /> אויב איר גלויבן אז דער ארטיקל איז נישט כלאם, ביטע דאס שרייבן אין זיין שמועס בלאט. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:געשטעלטע צו שנעל מעקן]]</includeonly> 6483a300fcc7782332630b3a849e6cd298c3e53e מוסטער:שטומף 10 126 486 126 2015-11-28T11:44:24Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '{| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 2px solid #00CED1 ;" |דער א...' wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 2px solid #00CED1 ;" |דער ארטיקל וועגן {{שם הדף}} איז א שטומף. איר זענט געבעט צו ביישטיירען צו [[קיינצילאפעדיע:וועגן|קיינציקלאפעדיע]] און [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit}} לייגן שפאס, עראטישע אינהאלט און/אדער קאמוניסטישע אנזאגען.] אנשטאט פון מאכן א שטומפיקער ארטיקל, ס'איז בעסער צו שרייבן דער קורצע שטות אין דער [[קיינציקלאפעדיע:געדאנקען באנק|געדאנקען באנק]]. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|שטומף]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:שטומף]]</includeonly> a4dc7d5d913d4abacdaf94ec4a2277fc0262acf8 קטלא קניא 0 45 321 320 2015-11-28T11:46:55Z imported>TheIsraeliSudrian 0 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט '{{כלאם|העברעאיש אנשטאט פון יידיש}}' wikitext text/x-wiki {{כלאם|העברעאיש אנשטאט פון יידיש}} 7f89010b208f5233fb512ec8092d98f1c8cf6552 322 321 2016-09-28T14:19:34Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{כלאם|העברעאיש אנשטאט יידיש}} d1d5906b1561273b34ae425468ff2ec83a078e25 טעקע:Attention niels epting 01.png 6 129 129 2015-11-28T11:51:33Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '<includeonly><div style="clear: both;"></div></includeonly><noinclude> [[קאַטעגאָריע:מוסטערן]] [[en:Template:-]] </noinclude>' wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א פלימעניק פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרונדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין יונגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך א איבערוויגנדער רוב פון סאטמארער חסידים אין וויליאמסבורג וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב זיין לאנגיאריגע רבנות היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעהן אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. c3ba3e6bfec54f31c9d44b54cdb434af69bb3af3 491 129 2017-04-03T19:19:48Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטער:- 10 127 488 127 2015-11-28T11:51:33Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '<includeonly><div style="clear: both;"></div></includeonly><noinclude> [[קאַטעגאָריע:מוסטערן]] [[en:Template:-]] </noinclude>' wikitext text/x-wiki <includeonly><div style="clear: both;"></div></includeonly><noinclude> [[קאַטעגאָריע:מוסטערן]] [[en:Template:-]] </noinclude> c3ba3e6bfec54f31c9d44b54cdb434af69bb3af3 יידיש 0 60 375 60 2015-11-28T11:52:20Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki '''ייִדיש''' (ארויסרעד: ''Yidish'', אָפֿט גערופֿן '''מאַמע לשון''') איז אַ שפּראַך װאָס װערט הײַנט גערעדט דורך 1.5 מיליאָן מענטשן און באַקאַנט ביי 3,142,560 מיליאָן מענטשן איבער דער װעלט, בעיקר פֿונעם אַשכנזישן אָפּשטאַם. Toilet א גרוייסע דרעק במשך פון מער ווי 800 יאר איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פון א הייפשער טייל יידן אין אייראפע, בעיקר אין דעם 19טן און 20סטן י"ה וואס דאן איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פאר רוב יידן אין אייראפע און ביי די לענדער וואס יידן האבן עמיגרירט אהין פון אייראפע. אין יענע תקופה האט יידיש באנוצט ווי א גערעדטע שפראך, און לשון קודש נאר צו דאוונען און לערנען, אבער אנהייב דעם 20סטן י"ה האט אויפגעלעבט דעם לשון קודש ווי א גערעדטע שפראך פאר יידן, און עס גערופן העברעיִש. ווען העברעיש האט אנגעהייבן ניצן ווי א גערעדטע שפראך, האט העברעיש באנוצט ווי א העכערע ליטערארישע און מאדערנערע שפראך, און יידיש האט באנוצט ווי א פאלקס שפראך. זע מער: שפראכן קריג. בעת די השכלה באוועגונג, אין סוף דעם 18טן י"ה, האבן יידן פארדייטשט זייער יידיש אין די לענדער וועלכע מע האט גערעדט דייטשיש, אבער אין מיזרח אייראפע האבן יידן ממשיך געווען זיך צוצוהאלטן צו דער יידישער שפראך. {{שטומף}} [[קאטעגאריע:שפראכן]] 23020b35ea6e47dff2e9aa461dabff8e711cf70b 376 375 2015-11-28T11:53:30Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki '''ייִדיש''' (ארויסרעד: ''Yidish'', אָפֿט גערופֿן '''מאַמע לשון''') איז אַ שפּראַך װאָס װערט הײַנט גערעדט דורך 1.5 מיליאָן מענטשן און באַקאַנט ביי 3,142,560 מיליאָן מענטשן איבער דער װעלט, בעיקר פֿונעם אַשכנזישן אָפּשטאַם. Toilet א גרוייסע דרעק במשך פון מער ווי 800 יאר איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פון א הייפשער טייל יידן אין אייראפע, בעיקר אין דעם 19טן און 20סטן י"ה וואס דאן איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פאר רוב יידן אין אייראפע און ביי די לענדער וואס יידן האבן עמיגרירט אהין פון אייראפע. אין יענע תקופה האט יידיש באנוצט ווי א גערעדטע שפראך, און לשון קודש נאר צו דאוונען און לערנען, אבער אנהייב דעם 20סטן י"ה האט אויפגעלעבט דעם לשון קודש ווי א גערעדטע שפראך פאר יידן, און עס גערופן העברעיִש. ווען העברעיש האט אנגעהייבן ניצן ווי א גערעדטע שפראך, האט העברעיש באנוצט ווי א העכערע ליטערארישע און מאדערנערע שפראך, און יידיש האט באנוצט ווי א פאלקס שפראך. זע מער: שפראכן קריג. בעת די השכלה באוועגונג, אין סוף דעם 18טן י"ה, האבן יידן פארדייטשט זייער יידיש אין די לענדער וועלכע מע האט גערעדט דייטשיש, אבער אין מיזרח אייראפע האבן יידן ממשיך געווען זיך צוצוהאלטן צו דער יידישער שפראך. {{וויקיפעדיע}} {{שטומף}} [[קאטעגאריע:שפראכן]] 2ed3dd65f9004c1f66fba3e7324c3f75470abdf3 באַניצער רעדן:אחה"ע 3 22 22 2015-11-28T11:53:30Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[he:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 2ed3dd65f9004c1f66fba3e7324c3f75470abdf3 טשולענט 0 28 268 28 2015-11-28T12:16:13Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki טשולענט איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. איינע פון די קאנצעקווענצען פון טשולענט איז די לאנגע טישען פרייטאג צונאכט'ס, ווי מ'לאזט דעם עולם זיך אהנעסען מיט דייעט חלה און פארטריקענטע פערפעל וואס נאכדעהם מיז מען כאפען א טאנץ מיט די טשולענט בונדלעך אין טאפ, וואס אפט מאהל ענדיגט זיך עס מיט א ליידיגע טאפ, דאס דערמאנט אסאך מאהל די זכרונות פון אינדערהיים ווען א אייניקעל אויף א טאטע שטייענדיג אויפ'ן זיידען האבען פרובירט פון בעקער'ס בוידעם, אריינשמאלצען אפאר אויבגעשוויצטע בונדלעך מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! {{וויקיפעדיע|טשאלנט|טשולענט}} a848a2c97f0f57c8b3cce94721b994acab00075c 269 268 2015-11-28T12:16:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki '''טשולענט''' אדער '''טשאלנט''' איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. איינע פון די קאנצעקווענצען פון טשולענט איז די לאנגע טישען פרייטאג צונאכט'ס, ווי מ'לאזט דעם עולם זיך אהנעסען מיט דייעט חלה און פארטריקענטע פערפעל וואס נאכדעהם מיז מען כאפען א טאנץ מיט די טשולענט בונדלעך אין טאפ, וואס אפט מאהל ענדיגט זיך עס מיט א ליידיגע טאפ, דאס דערמאנט אסאך מאהל די זכרונות פון אינדערהיים ווען א אייניקעל אויף א טאטע שטייענדיג אויפ'ן זיידען האבען פרובירט פון בעקער'ס בוידעם, אריינשמאלצען אפאר אויבגעשוויצטע בונדלעך מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! {{וויקיפעדיע|טשאלנט|טשולענט}} 1bfefd1c4ad9b4a47f1436c1561549d32eac2a15 טעקע:Keincyclopedia Logo.JPG 6 19 19 2015-11-28T12:16:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[he:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 1bfefd1c4ad9b4a47f1436c1561549d32eac2a15 רשימה:קיינציקלאפעדיעס 0 115 460 459 2016-01-29T09:52:08Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki ==רשימה לויט נומער פון ארטיקלען== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | Bavarese | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[שפראך polacca|Polacco]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[שפראך tedesca|Tedesco]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]] (bokmål)‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[שפראך ceca|Ceco]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[שפראך thailandese|Thailandese]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[שפראך esperanto|Esperanto]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[שפראך olandese|Olandese]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[שפראך galiziana|Galiziano]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[שפראך slovacca|Slovacco]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[שפראך croata|Croato]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[שפראך lituana|Lituano]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[שפראך latina|Latino]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[שפראך mongola|Mongolo]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוט ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[שפראך lettone|Lettone]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[שפראך mirandese|Mirandese]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[שפראך macedone|Macedone]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[שפראך rumena|Rumeno]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[שפראך gallese|Gallese]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk/wiki/Hafan Celwyddoniadur] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 50 | [[שפראך malese|Malese]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[שפראך estone|Estone]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[שפראך moldava|Moldavo]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[שפראך bielorussa|Bielorusso]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[שפראך bosniaca|Bosniaco]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | Ido | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[שפראך armena|Armeno]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[שפראך slovena|Sloveno]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[שפראך irlandese|Irlandese]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[שפראך limburghese|Limburghese]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[שפראך bengalese|Bengalese]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[שפראך sondanese|Sondanese]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 72 | Scots | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[שפראך dalmata|Dalmata]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[שפראך malgascia|Malgascio]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[שפראך islandese|Islandese]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | Afrikaans | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[שפראך khmer|Khmer]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | Faroese | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 9b324069140d8244733ae3528522c69bc24832b3 461 460 2016-09-28T14:14:05Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki ==רשימה לויט נומער פון ארטיקלען== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | Bavarese | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[פויליש]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[שפראך tedesca|Tedesco]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]] (bokmål)‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[שפראך ceca|Ceco]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[שפראך thailandese|Thailandese]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[שפראך esperanto|Esperanto]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[שפראך olandese|Olandese]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[שפראך galiziana|Galiziano]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[שפראך slovacca|Slovacco]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[שפראך croata|Croato]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[שפראך lituana|Lituano]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[שפראך latina|Latino]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[שפראך mongola|Mongolo]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוט ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[שפראך lettone|Lettone]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[שפראך mirandese|Mirandese]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[שפראך macedone|Macedone]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[שפראך rumena|Rumeno]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[שפראך gallese|Gallese]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk/wiki/Hafan Celwyddoniadur] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 50 | [[שפראך malese|Malese]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[שפראך estone|Estone]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[שפראך moldava|Moldavo]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[שפראך bielorussa|Bielorusso]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[שפראך bosniaca|Bosniaco]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | Ido | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[שפראך armena|Armeno]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[שפראך slovena|Sloveno]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[שפראך irlandese|Irlandese]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[שפראך limburghese|Limburghese]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[שפראך bengalese|Bengalese]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[שפראך sondanese|Sondanese]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|№ !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 72 | Scots | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[שפראך dalmata|Dalmata]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[שפראך malgascia|Malgascio]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[שפראך islandese|Islandese]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | Afrikaans | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[שפראך khmer|Khmer]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | Faroese | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 439dbf5af137d4fa22e9a43b0eeb925b9cf9e0fb 462 461 2016-09-28T14:17:36Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki ==רשימה לויט נומער פון ארטיקלען== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | Bavarese | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[פויליש]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[שפראך tedesca|Tedesco]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]] (bokmål)‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[שפראך ceca|Ceco]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[שפראך thailandese|Thailandese]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[שפראך esperanto|Esperanto]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[שפראך olandese|Olandese]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[שפראך galiziana|Galiziano]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[שפראך slovacca|Slovacco]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[שפראך croata|Croato]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[שפראך lituana|Lituano]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[שפראך latina|Latino]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[שפראך mongola|Mongolo]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוט ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[שפראך lettone|Lettone]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[שפראך mirandese|Mirandese]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[שפראך macedone|Macedone]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[שפראך rumena|Rumeno]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[שפראך gallese|Gallese]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk/wiki/Hafan Celwyddoniadur] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 50 | [[שפראך malese|Malese]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[שפראך estone|Estone]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[שפראך moldava|Moldavo]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[שפראך bielorussa|Bielorusso]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[שפראך bosniaca|Bosniaco]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | Ido | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[שפראך armena|Armeno]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[שפראך slovena|Sloveno]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[שפראך irlandese|Irlandese]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[שפראך limburghese|Limburghese]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[שפראך bengalese|Bengalese]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[שפראך sondanese|Sondanese]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 72 | Scots | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[שפראך dalmata|Dalmata]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[שפראך malgascia|Malgascio]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[שפראך islandese|Islandese]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | Afrikaans | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[שפראך khmer|Khmer]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | Faroese | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 50234f03b19d3d200bf7fa24cf3cd73c4d8cf989 קלוגער-טעלעפאן 0 128 489 128 2016-04-07T12:09:33Z 80.246.130.125 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '[[File:Placeholder|video|right|300px]] [[File:Placeholder|right|300px]] דער קלוגער טעלעפאן איז א קללה אויף דער מענטשהי...' wikitext text/x-wiki [[File:Placeholder|video|right|300px]] [[File:Placeholder|right|300px]] דער קלוגער טעלעפאן איז א קללה אויף דער מענטשהייט, מענטשן זענען פארנומען מיט אים ביז איבערן קאפ, און ווערן פארקויפט אויף אים. ווער עס האט אזא מכשיר מוז אים באהאלטן ווען ער גייט אויף דער גאס מען זאל חלילה נישט ארויס שיקן זיינע קינדער פון חדר. ==דער קאמף קען אים== די גדולי הרבנים האבן גע'אסר'ט צו האבן אזא מכשיר, און די מקילים זענען מתיר אים צו האבן אבער בלויז מיט א פילטער ==מסקנא== אז איר האט א סמארטפאון צוברעך אים זאפארט תיכף ומיד, אבער איר מוזט עס אויפכאפן און שיקן דיינע חברים אויף וואטסאפ, דער קליפ זאל זיין וועראל. 9ad64a059a9fc1e567f52ca147eb23c9c2891d0e 490 489 2016-04-07T12:10:13Z 80.246.130.147 0 wikitext text/x-wiki [[File:Placeholder|video|right|300px]] [[File:Placeholder|right|300px]] דער '''קלוגער טעלעפאן''' איז א קללה אויף דער מענטשהייט, מענטשן זענען פארנומען מיט אים ביז איבערן קאפ, און ווערן פארקויפט אויף אים. ווער עס האט אזא מכשיר מוז אים באהאלטן ווען ער גייט אויף דער גאס מען זאל חלילה נישט ארויס שיקן זיינע קינדער פון חדר. ==דער קאמף קען אים== די גדולי הרבנים האבן גע'אסר'ט צו האבן אזא מכשיר, און די מקילים זענען מתיר אים צו האבן אבער בלויז מיט א פילטער ==מסקנא== אז איר האט א סמארטפאון צוברעך אים זאפארט תיכף ומיד, אבער איר מוזט עס אויפכאפן און שיקן דיינע חברים אויף וואטסאפ, דער קליפ זאל זיין וועראל. c582e7913a3a41d8e08b280821ae28bf44e0efa0 זונטאג 0 46 46 2016-04-07T12:10:13Z 80.246.130.147 0 wikitext text/x-wiki א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] c582e7913a3a41d8e08b280821ae28bf44e0efa0 מוסטער:שפראכן 10 133 133 2017-04-03T19:11:56Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki נאטורליך'ס טאגבוך פון די קאנטרי שוין זעקס יאר חתונה געהאט צום גיטען, דריי קליינע שעפעלעך, גאנץ א כמעשה דירה'לע דא אין וויליאמסבורג, קוים אדורך דעם פסח בשעטו"צ, איך זיץ אין דער ארבייט איבער א געהויפען פאפירען און די רבנית הצדיקת איז ווידער אויפען טעלעפון איך זאל היינט אהיים קומען ווי פריער זי וויל עפעס אדורך-שמועסען. עס ווערט מיר טונקעל אין די אויגען, נישט מער און נישט ווייניגער איך האב איר צוגעזאגט אוועק צוטראגען די פסח געשיר א טאג נאך פסח זיכער ווארט מיר אפ א שבע ברכות אינדערהיים, איך קום אהיים אביסעל פריער גרייט צו מקבל פסק זיין, אבערוואז די טעמע זעהט אויס צו זיין גאר געשפאנט, עפעס איז זי אנגעצויגען, זי מאכט נישט קיין לאנגע הקדמות נאר זאגט מיר ברחל בתך דאס יאר זאל איך נישט קרימען מיט די נאז ווייל היי יאר גייט מען אין קאנטרי און טאקע אויף א גאנץ זימער, די זעהסט דאך מיר פעהלט דאס אין אמת'ן אריין נישט אזוי אויס אבער די קינדער, ווי קען מען זיי לאזען דא אין די היצען אליין אין די שטאט? וויפיל איך האב פרובירט צו טעהנ'ן און איינבעטען, כ'האב שווער צו צאהלען דעם רענט צייטליך, ס'איז מיר נישט אנגענעם צו פארען און קומען, ס'איז מיר נישט באטעמ'ט צו זיין אפוועזענד פון דער פאמיליע 5 טאג א וואך, איך האב נישט ליעב צו דרייווען, פשוט איך האב נישט דערפון קיין פארגענוגען, עס העלפט נישט קיין געוויין און געבעט. דער טעלעפון צוקלינגט זיך און מיינע אויערען כאפען נאר אויף "נו גיט סיז געבליבען מיר וועלען נעמען דריי באנגעלויס די אין איך און גיטל... און שוין....מיט יאנקעל איז אלעס ארלעדיגט. זייט יענעם טאג דארף איך מער נישט אוועק פאקען די פסח'יגע געשיר, מען רעדט שוין אויך נישט אין שטיב פון גיין מאכען בילדער מיט די קינדער אלעס דרייט זיך ארום די קאנטרי,הימעל און ערד און די קאנטרי. גענוי ווי אלץ קינד אין דע צייט זענען מיר געווען פארנומען וואכען און חדשים איינצוטייילען בעטען מען האט זיך געקריגט און געגאנגען צום רבי'ן ער זאל מאכען שלום, ווער שלאפט ביים ווינדוי ווער שלאפט לעבען טיהר, מען האט זיך געקאלט ביינאכט איינער דעם צווייטען טרי וועי די האלבע חדר, אזא אטמאספער הערשט יעצט ביי אונז אין שטוב, סוי איך וועל זיין באנגעלוי 9 און די קענסט נעמען 10, נייו נישט גיט באנגעלוי 10 האט נישט א בוים. אזוי זענען אנגעאנגען די שמועסען א יעדע נאכט דעם טשעק פון צוויי מיט א האלב טויזענט דאללאר דעפאזיט האט שוין דער קאנטרי אייגענטומער לאנג געקעשט און מיר האבען נאך אפילו נישט געזעהן די באנגעלוי איך ווייס ניטאמאל אויף וועלכען עקזיט אויפען 17 אזויפיל ווייס איך אז די קומענדיגע וואך זינטאג גיי איך נישט אריין אין ארבייט ווייל עס גייט זיין א באשוי צווישען אונז מיט די באנגעלוי/'יס דערנאך וועלען מיר זעהן צו מיר האבען געמאכט א גיטען אויסוואל מיט'ן נעמען באנגעלוי 18 וואס איז טאקע קליין אבער עס איז ממש לעבען מיסיס יענטא בויבעריק וואס איז א גיטע אינעטרטעינערע'ן מיט איר קען מען לאכען ביזען האלבען נאכט אריין, אויך איז עס אראונד דעי קארנער פון די גראסערי. מיר פארען ארויס זונטאג דריי וואכען נאך פסח צו באקיקען דעם קאנטרי, איך האב עפעס געפילט א שטייגער ווי מיין שוואגער דער משגיח וואס פארט קיין טשיקאגוי אין די פרעצעל פעקטארי. אויף מיר און די רבנית האבען א האלב מנין פרויען ארויף געלייגט די שווערע אויפגאבען צו זיין א מבין אויף די באנגעלוי, און נישט סתם א מבין נאר איעדע'ס פארפאלק וואס וויל קומען אין דער קאנטרי האט געקאלט און געגעבען א גאנצער טוץ מיט פארלאנגען וואס מען זאל באקוקען ביי זיי באנגעלוי. איין בת של קדושים האט געשיקט צו מיר אהיים סם פאר מייז, מיר זאלען עס אויסלייגען אין איר צוקונטפדיגע באנגעלוי אז טאמער עס וועט זיך מערצעשעם אויסארבייטען די באנגעלוי וויל זי וויסען אז עס איז ריין פון מייז. אזא אחריות. א צווייטע האט נאר געוואלט וויסען אויב עס איז דא א טעלעפון דזשעק אין נומער 13. א דריטע האט געקאלט מוצאי שבת אים 1:00 אזייגער, האלוי מיסטער... אנטשולדיגט פאר'ן באדערען אזוי שפעט, איך האף איך האב קיינעם נישט אויפגעוועקט. טוען זע מיר א גרויסע טובה און שמעקט באנגעלוי 11 איך בין זייער עמפינדלעך צו א שלעכטע גערוך וואס טייל באנגעלויס האבען, נו גיט איר עט נישט פארגעסען. איך האב זיך דערמאנט די ווערטער וואב מען האט געשריגען פאר א חודש פריער צו פעטער מנחם מאניש אין קבר פארגעס דער נישט דיין נאמען. א גאנצען וועג דעבאטירט מען אויפען טעלעפון אז אויב ח"ו עס וועט זיך ארויס שטעלען אז נומער 18 איז גאר א קליינע באנגעלוי דעמאלס מיז מען יא צוריק טוישען צו נומער 9 העכסטענ'ס וועלען מיר זיין דערנעבען די יאנטשי מרס פישערהויפער. אהיים קומענדיג פון דעם ערשטען באזיך זענען מיר געווען מער צומישט ווי קומענדיג. איך האב געוואלט מאכען א סטאפ ביים דיין אפשר וועט ער קענען ארויס העלפען אינעם ענין וואס זאל איך טוען עס איז שוין געווען האלב נאך 12 אזייגער אויף דערנאכט. אזויפיל האב איך געוויסט אז ערגעץ צווישען די גרויסע אומגעשניטענע גראז דריי מיט א האלב מייל אריין פונעם 17 האב איך אנגעזייעט 2,500 טויזענט דוללאר אויפען חשבון אז די קינדער גייען דארט האבען אזא לעבען אז א גאנץ יאר וועט מען זיין אויגערוהט דערפון. ביז א טאג צוויי האב איך געהערט די גיטע בשורה אז אלעס איז ב"ה אויסגעגליכען, מיר האבען ב"ה באקומען די בעסטע באנגעלוי דערפאר וואס מיר זענען ארויס געגאנגען ווי די מרגלים צו זעהן וויפיל ביימער עס זענענן פארהאן ביי איעדער באנגעלוי און ווי ווייט איז אפגעריקט איינע פון די אנדערע אא"ו. דיע וועס האט געשיקט סם פאר די מייז האט שוין 4 מאל געקאלט און נאר געוואלט וויסען אויב מיר האבען געגאסען אויך אונטער די פריזשדער. געמיינט האב איך אז איך קען פריי אפאטעמען כאטש ביז נאך שבועות, א בוידעם. קוים וואס איך בין אהיים געקומען עש"ק האט זיך עס אנגעהויבען, הרבנית תליט"א געט מיר א ליסט פון דאהי ביז קאנארסי וואס מען דארף אלץ האבען (איינקויפען) פאר די קאנטרי, וואס א שורה אראפצוה ווער איך מער בלייך, איך וועל אייך נאר פארלייענען שורה נומער 12 איז נייע פידזאמעס פאר אלע קינדער, וואס איז שלעכט מיט די איצטיגע? עםם עס איז נישט ארויסצוגיין דערמיט, אבער ווער זעהט דאס דען? עעעם די קינדער גייען דאך ארויס אויפען פארטש א שכן קען נאך זעהן, נו וואס פארשטייט א מאן צו די זאכען? שורה נומער 23 איז א 4 ראלל'ס קאנטעק פעפער, א שערל מיט טאם טעקס, 55 איז א נייע קעמארע אין אזוי ווייטער מען האט געקויפט שמעקערס פאר די באנגעלוי, פליגען כאפערס, אייז שטעקעלעך, 2 נייע בייקס, כל ערליי שווים זאכען. שרייבענדיג די שורות קויפט מען נאך אלץ. וואס א וואך נענטער צו דעם יום הגדול וואס רופט זיך "מע פארט שוין" איז געווארען מער אנגעצויגען דער מצב אין שטוב, מען האט אנגעהויבען קויפען סאפערס זייער אפט, די קרעדיט קארד סטעיטמענט'ס האבען געהאט אלע נעמען פון די באקאנטע היימישע סטאר'ס אויף ליע עוועניא, איעדער נאכט האט מען זיך געדינגען וויפיל גויטע'ס זאלען גיין קלינען די באנגעלוי, א טייל גיטע פריינט האבען געזאגט אז לכה"פ צוויי גויטע'ס אזוי וועט מען קענען אין אין טאג אויפרוימען די גרויסע באנגעלוי און אנגקומען צו א פרישע שמעקעדיגע באנגעלוי. לאנג זאל לעבען איין גיטע פריינד, זי האט ענדגילטיג געפסקנ'ט אז איין גויטע איז גענוג בשעת הדחק און אזוי איז געבליבען, זונטאג שלח האב איך צום צווייטען מאל גענומען א טאג אףף פון דער ארבייט איין געפאקט אלע כלי קודש וואס מען ניצט ערב פסח, אויגעפיקט די גויטע פון איר הויז אין גרין-פוינט, קאלאמוטנע אויפען הארץ זענען מיר ווידער אויפען וועג ארויס ווען דער גאנצער קאר איבעלט פון די גערויך וואס הייסט קלינינג לעדי, יא איידער איך פארגעס, מען מיז איר געבען פרישטאג, לאנטש און סאפער, א שעה לאנטש. דאס איז א שפיל פון הינדערט און פיפציג דאללאר און מזומנים. אויפגעקלינט, אויסגעשטויבט, ארויסגעווארפען די חפצים, די פאריעריגע האבען איבער געלאזט א הויפען שמאטעס, געגעסען געטרינקען, זיך ארום געקוקט אויף דעם קליינעם נעבאכדיגע כאטקע וואס מיין סוכה אין שטאט איז גרעסער פון אים אבער וואס טוט מען נישט פאר די קינדער. א גאנצער וועג אהיים האט מען פלאנירט, געטראכט הויעך, געשריבען נאטיצען. קודם דארף מען צוריק טראגען די שאויער קוירטענ'ס עס מעטשט נישט מיט'ן ביה"כ, אויך דארף מען א נייעם לאמפ אין שלאף צימער, א בעסערען מאטראץ וכו', א קליינעם פירהאנג פאר די שויבען. לכה"פ נאך פינעף שמעקער'ס. און נאך אפאר שאר ירקות. נאכען דזשארש וואשינגטען ברידזש האט שוין די ליסטע געהאט קנאפע 16 נייע "קלייניקייטען" , ווי למשל עס לוינט זיך צו אינוועסטירען אין א גיטען וואש מאשין אויך א דרייער מען קויפט עס איינמאל און מען האט עס ביז משיח קומט און דאס איז אלעס אויסער די עכטע קלייניקייטען ווי למשל נייע ביליגע טעפ נאר פאר זימער נאר פאר פליישיג נאר פאר שלוש סעודות. אויך מיז מען האבען זימערדיגע טישטיכער "ענד די ליסט גויעס אן ענד אן". עס טוט זיך עס לעבט זיך, די קינדער שפירען די מאמע איז אויפגעלייגט. מען גייט איעדע נאכט שלאפען אין צוואנציג אזייגער. דאס הויז איז פיל מיט באקסעס קליינע מיט גרויסע. אלעס פארט אויף רעדער, מיט א גרויסען שהחיינו קלייבט מען זיך צו גיין אין קאנטרי פון היינט איבער אכט טאג. איי עס איז נאך דא א גאנצער וואך? ווי קען מען שוין איינפאקען די געשיר, די שלאף זאכען? די שב"ק זאכען? נו סעט שוין גיט זיין אזוי די קומענדיגע טעג אבי מען זאל גארנישט פארגעסען דא. דאס הארץ צאפעלט. עס ווערט נענטער צום יום הגדול, איך דערמאן זיך אין די האני-מאאן ווען מיר זענען געפארען קיין לאנדאן צום זיידען עס איז געווען דאס ערשטע מאל אויף א פליגער. מען האט געפלאנט ענדלאזע נעכט. גענוי אזוי פיהלען מיר אין די טעג. הייטער און האפענדיג אויף די מינוט ווען מיר וועלען זוכה זיין צו זיצען אינטערען באנגעלוי ביים עק וואלד אינטער דעם גערויש פון די קריקעט'ס אויף דעם גרויסען בענקעל וואס נאר אין די קאנטרי איז מותר אויף איר צו זיצען איש ואשתו אין רשות הרבים. א טייל זענען אפילו מקיל צו עסען אייז קריעם אזוי בפני כל עם ועדה. מיר האבען געקויפט איין גרויסע נאגיאד וואס מען קען אויסצוען אלל דע וועי און איינס א געהעריג צוזאם-לייג בענקעל. זי זאגט אז שבת וועל איך קענען נעמען דאס גרויסע. א שיינעם דאנק פון פאראויס. א רחמנות אויף אונזער ווען דרייווער מען האט אים שוין באשטעלט פאר דריי וואכען צוריק אבער מען קאלט אים יעדע צוויי טאג צו מאכען זיכער אז ער האט נישט פארגעסען אונזער אדרעסס און קיינער כאפט אים חלילה נישט צו, און אז ער זאל זיין פאר'ן הויז אים דאנערשטאג קרח דריי אזייגער נאכמיטאג פונקטליך. וואס עפעס אזוי פרי? פארוואס נישט? ווען דען זאל מען פארען? זעקס אזייגער אין טראפיק? אנקומען מיעד? עסט אהיים קומען איינמאל אביסעלע פריער אין זאל זיך עס אנהייבען מיטען רעכטען פיס. אלע פעקלעך זענען שוין גרייט 9 אזייגער צופרי די קינדער גייען היינט לעבעדיג אין חדר ווייל מע פארט היינט אין קאנטרי, משה'לע קומט אהיים פארציילענדיג אז נאר 15 אינגלעך פון די גאנצע חדר בלייבען אין שטאט, נעבעך, די איבעריג 10 גייען יא ב"ה אין קאנטרי זענען מיר נישט לאקי? דער דרייווער ווערט נערוועז האלב פון די פעקלעך זענען נישט פארמאכט ווייל טאמער מען האט עפעס פארגעסען אין די לעצטע מוניט, ער ווינדערט זיך פארוואס מען דארף מיטשלעפען אלע 3 עיר קאנדישע'ן האט איר דען דריי צימערען אין דע קאנטרי? דער ווען דרייווער שטעלט אלע פראגעס וואס ליגט מיר אויפען צינג, זעהנדיג מיט וועם ער האט צוטוען איז ער געגאנגען אנפילען מיט געז און געפרעגט מיט א ציניש שמייכעל, קען איך צוריקומען אין א שעה? גיט רופט מעך ווען איר זענט איינגעפאקט כעל צוריק קומען. מיט א רחמנות'דיגע בליק אויף די אינטער געבליבענע אין שטאט זעצען מיר זיך אריין אין די קאר בשעה טובה ומוצלחת, איין מינוט, וואס איז? מען כאפט נאך אריין צו קאלען נאך אפאר גיטע פארבליבענע פריינד, זיך צו געזעגענען פאר מע פארט אוועק אויף אזוי ווייט, אלע געפעק איז אין דער ווען, נאך איין מוניט, איעדער זאל שוין ארויס גיין אין ביה"כ, אקעי יעצט קען מען פארען. מיר פארען ארויס אין דער זעלבע צייט ווי די פעקלעך, די קינדער אנגעטון חתונה'דיג איינגעפאקט סענדוויטש מיט דרינק'ס, געימ'ס און מוזיק טעיפס וואס מען האט ספעציעל געקויפט פאר די רייזע. עס איז נאך זיבען אין אווענט ווען איך דערזעה מיך אויפען 17 מיט נאך אנדערע לאקי קאנטרי רייזענדע. אהה זעהסט דאס איז דאך די גרינפעלד'ס פון דיין מאמע'ס בלאק ער איז א כולל אינגערמאן און זיי האבען נאר צוויי קינדער און גייען אויך אין קאנטרי, וואס האב איך דיר געזאגט מען קען נישט אנדערש. די קליינע זינגען אין וויינען, נודזשען און טאנצען, שוין אויפגעגעסען אלע נאש מיט דרינק'ס. שלאפט דאס גאנצער געזינדעל ווי ביי די נסיעה קיין קאנאדא פאראיאר. שוין אפגעשטלעט צו כאפען א מנחה, גענומען געז און כזקן ורגיל געקויפט דארט עפעס ניסלעך מיט א קאפי. מיר זענען שוין אין קאנטרי. נאכע'ן זיך אויס פאקען, איך האב אליין נישט געגלייבט וואסארא גרויס פארמעגען עס פיט אריין אין א 16 פעסענדזשער ווען, עס איז געווען פיל מיט באקסעס, עיר קאנדישען'ס, אלע שפיעלצייג און וואס נישט. דער ווען דרייוער האט מיט א זויער פנים אריין געטראגן די פאר בעג'ס דאכענעס און מיך מכבד געווען אריין צו שלעפען אלע באקסעס זאגענדיג ער גייט כאפען א ציגרעטעל, א שעה דערויף קומט ער צוריק פארציילענדיג אז ער איז געגאנגען כאפען א שווים מיט נאך אפאר זריזין מקדימין אינגעלייט. נישט וויסענדיג אז מען מיז אנצייכענען איעדען באקס וואס עס ליגט אינעווייניג, האט זיך ערשט אנגעהויבען א געזיכעניש די ערשטע האט מען פארשטייט זיך געדארפט די פידזשאמעס זאלען די קינדער גיין שלאפען, איי עס איז נאך נישט אזוי שפעט? זיי ווילען זיך אומקוקען. אבער וואס טיט מען נישט פאר די קינדער? די גאנצער קאנטרי איז נאר פאר זיי. פון עש"ק 8:00 אינדערפרי, ביז 15 מינוט פאר'ן זמן ש"ק בין איך געווען 3 ביי וואל מארט, 1 מאל אין געז סטעשיאן, 2 מאל אין דער שכינות'דיגער קעמפ אין מקוה. דארט זאגען די מבינים איז די שויער'ס גאר געשמאק, צו דער זעלבע צייט האב איך זיך אנגעהערט אזויפיל לשון הרע'ס די והותר פאר א גאנץ זימער. פארשטייט איר אליין איך בין גארנישט מקבל. נאך אזאך בין איך געוואור געווארען דארט אין מקוה אז מיין שוואגער האט די לענגסטע בארד אין גאנץ וויליאמסבורג. אויך איז ער מיר מסביר זיינעדיג אין בור אז דער גאנצער טעם פארוואס ער שיקט די העמדער צום דריי קלינער'ס איז כדי ער זאל האבען א פאפען-דעקעל אויף ווי צו לייגען זיינע נאסע פיס אין מקוה. 6 מאל בין איך פרייטאג געגאנגען אין גראסערי, 1 מאל אין פיצא סטאר, 1 מאל אין פארמאסי,1 מאל אין בעקערי (30 מינוט געשטאנען אין דער לייען צו קויפען חלות) ווען נישט עס קומט דער שבת ביז אייניגע סעקונדעס בין איך נאכאמאל ביי וואל מארט קויפען א קראק-פאט וואס מען האט אויך פארגעסען אין שטאט. ליכט האט מען געבארגט פונעם שכן. די געז רענטש וועט האפענטליך ארבייטען קומענדיגע וואך, האט מען געטראגען דעם טשאלענט צי די שוועסטער וואס האט נאר פלאץ ביים עק פינעם בלעך ווייל די געז רענטש איז גאר קליין. אהה די קאנטרי איז א מחי'ה. די שאוער דויערט פאר די רבנית הצדיקת א דריי פערטעל שעה צוליב די שוואכע פלוס פון וואסער און אויך ווערט עס קאלט איעדע 15 סעקונעדעס און גלייך דערנאך בריעדיג הייס און צוריק קאלט אן קיין שום ווארענונג. וואס וועט שוין זיין די קומענדיגע וואך ווען אלע קאנטרי איינוואוינער וועלען שוין זיין דא און דער באנוץ וועט זיין גרעסער? די וואך רעגענט אזוי, מיט אזעלכע רעגענעס מיין איך לוינט זיך ליבערשט צו וואשען אין די גאס. מען דארף גיין אין שוהל די קינדער זענען נאך נישט צוריק אין באנגעלוי, עס רעגענט ווי קענען זיי יעצט זיין? עס איז האמיד, עס איז הייס, ס'גיסט אלעס איז מאראסטיג אלעס קלעבט, די קינדער גייען אין ווינטער שטיוועל עס איז אבער אלעס כדאי, מען קומט דאך נאר פאר זיי, איך קען אפילו נישט עסען דעם טועמי' אין פארטש ווייל עס רעגענט אריין פון אלע זייטען אין איך האב עס מורא צו זאגען הויעך אבער עס דוכט זיך מיר אז די בינען האבען אויך אזוי ליעב דייקא מיין באנגעלוי, פונקט ווי די עקרת הבית. והשלישית האב איך מורא אז די קיגעל וועט זיך צו קלעבען צו איינע פון די 7 פליגען כאפער'ס. א אויפגעלייגטער שכן האט זיך מיט מיר געווערטעלט אז ווען איך וויל איינעם אנצייגען וועלכע באנגעלוי איז מיין זאל איך נאר זאגען "די פארטש מיט די מערסטע פליגען כאפער'ס". איך קום אריין און שוהל, א יעדער אן אויסנאם גיט מיר א האסטיגען שלום עליכם איך דערמאן זיך פון מיין שבת באווארפען אלעס ברימט זיך אינטער ווער איס דעס? מיט וועם איז ער געקומען? און ווער ווייסט וואס נאך זיי רעדע. איך ענטפער יעדען רואיג און געלאסען איך האב איבער גענומען ניסענצווייג'ס באנגעלוי. אזוי? וואס האט פאסירט אז זיי קומען שוין נישט? איך ווייס נישט! אקעי וועלקאם, וועסט הנאה האבען, שכויעך, הודו לד' כי טוב....וידבר איך זעץ מיך אראף, איך דרימעל, איך חלום אז איך בין געבליבען אין שטאט אויף מיין באקוועמע בענקעל, עס איז פיין קיהל, איך בלעטער מיינע ספרים. כ'האב מורא זי חלומ'ט דאס זעלבע... אינמיטען לכה דודי רוקט אן א קליינער פעשליכער און פרייליכער אינגערמאן, רויטע בעקעלעך, קוקט אויס שטארק אויסגעשלאפען און גוטמוטיג. די נשמה יתירה ליגט אים ערגעץ צווישען די ירושלים קיגעל און די פיינע דרימעל וואס ער האט קוים פארענדיגט. ער געט מיר א ברייטען שלום עליכם זיינע קליינע הענטאלעך פארען אריין טיף אין מיין בעקיטשע. הע? האסט דיך באזעצט אויף מיין פלאץ? שאקעלט נאך אלץ מיט די הענט און לאזט נישט נאך. אהה אנטשולדיגט איך האב נישט... ניין סי גיט כעל מיר גיין זיצען ערגעץ אנדערש, נאא בלאב זיצען איך וועל שוין טרעפען. איך גיי צום נעקסען טיש און ער לאכט ווי א זיבעלע, מורמעלט אינטער, אינגערמאן! קום צוריק...... אךךך פעלט נישט אויס. נאכען דאווענען זאגט ער מיר כאף דע האסטעך נישט באליידיגט, ווייסטאך יעדער האט ליעב זיין מקום קבוע. איך פרעג אים צו אויפען טרעין איעדען אינדערפרי האט ער אויך א מקום קבוע? ער זאגט מיר, ביזט א אויבער חכם הא? וועמעס באנגעלוי האסטו דא איבערגענומען? ביזטע געווען אין מקוה דא? ניין אין שכינות, אך א שאד, מיין ווייב מאכט די קוגעל דארט קום נעקסטע וואך וועסט קענען קויפען אויווער-נייט קיגעל, 4 דאללאר א סלייס. גיט שאבעס. פארזעצונג קומט אי"ה (פונעם לעפ טאפ אין קאנטרי אויב אלעס וועט גיין כשורה) תוקן על ידי - קרעמער - 02/09/2005 18:17:15 עס איז שוין דאס צווייטע וואך וואס איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכט, איך שלעפ זיך ארויס מיט באקסעס און שאפינג בעג'ס, שעפשענדיג דערביי מיין שטילע ג-ט פון אברהם געבעט צו השי"ת, אז די וואך זאל נישט רעגענען, די וואך זאל די סווימינג זיין אביסעלע מער זויבער, די מקוה פלאר זאל זיין ווייניגער מאראסטיג, די וואך זאלען די מאסקיטויס רחמנות האבען אויף מיר, די עיר קאנדישען אין שוהל זאל ארבעטען צו מיין ריכטונג, דער גבאי זאל מיך אויפהערען פרעגען כהן? לוי? די שכינים זאלען אויפהערען פרעגען וועמעס באנגעלוי איך האב און אזוי ווייטער. מה נאמר ומה נדבר. עס רעגענט עס מבול'ט אן אויפהער און פונקט ווען איך וויל זיצען אויפען צאם-לייג-בענקעל אדער נאגיאד. מסתמא זענען מיר זינדיג און מיר זענען נישט זוכה צו דעם גשמיכם בעיתם. די מאסקיטויס האבען זעהט אויס געהאט א דרינגענדע גענעראל פארזאמלונג און באשלאסען פה אחד מיר צו צאפען דעם דם התמצית. פרייטאג פארמיטאג, איך גיי אין חדר צום מלמד איך וויל הערען וואס מיין משה'לע טוט, דער מלמד וואס האט קוים שני שערות פרעגט מיך צו ער קען די חומש, איך זאג אים שטילרעהייט, בלא. זאגט דער מלמד. איר דארפט פארשטיין, ער איז זייער פארשפילט, איר ווייסט דאך אין קאנטרי די קינדער זיצען נישט איין, איר ווייסטאך, איר ווייסטאך... כ'האב אים נישט געוואלט זאגען, ביזט נעבעך נישט שולדיג. שולדיג זענען די מנהלים וואס האבען דיך גענומען פאר מלמד, און די קינדער זענען די קרבנות. איך פרעג משה'לע וואס טוט מען אין חדר א גאנצען טאג? מען האט אזויפיל פאן. דער רבי רעדט מיט אלע רבי'ס, מיין רבי האט מיך נעכטכן געשיקט צו זיין באנגעלוי אהיים טראגען טאמעטע זיפ מיט לאקשען. אונז מאך מיר א לעבען... דער גאנצער לאנגער פרייטיג, שבת, און זינטאג וואלט מן הסתמא אדורך כמעשה ווען נישט די נייעס קומט פרייטאג פאר'ן זמן אז די שווער און שוויגער האבען באשלאסען מיך צו קומען באזיכען. עס קען דורך גיין א גאנץ קאלעכדיג יאר און מיר זעהן זיך ערב יום כיפור און חול המועד פסח. היי יאר האבען מיר די זכי' אז זיי קומען אפשטאטען א באזוך אין מיינע מוסדות זונטאג גאנץ פרי, איך מיז אייך אוודאי נישט פארציילען אז לכבוד דעם האב איך שיעור נישט געמיזט פארבען די באנגעלוי ווען נישט איך נעם אפיהר דעם קאנטראקט און צייג די רבנית אז דאס איז בפירש קעגען די תקנת הבאנגעלוי, וואלט איך געמיזט קאלעכען דעם פארטש. געזאגט האבען זיי צו ערשיינען אום 12 נאכמיטאג, זעהט אויס אז זיי האבען געוויסט אז איך האב אנדערע זאכען אויך צו ארלעדיגען זענען זיי אנגעקומען ערשט 2 אזייגער, מיט ברענגענדיג מתנות פאר די קליינע כאילו מיר וואוינען אין בראזיל און מען זעהט זיך יעצט צום ערשטען מאל נאך א שמיטה. איבעריג צו זאגען מיר האבען זיי סארווירט פון יעדען געשמאקען מאכל וואס מען האט נאר געקענט אפקאכען אין די פאר שעה פון צופרי, ווארימע און קאלטע קאווע, איינגעמאכטץ מיט געבראטענ'ס, קאלטע לעמאנעיד און ווארימע טיי. די גאנצער קאלאני ווייסט שוין צו זאגען פונעם גערויך אז מיר האבען היינט געסט. כ'האב אליין נישט געדענקט פון שנה ראשונה אז די שוויגער האט ב"ה אזא צוויי פאכיגען אפעטיט. מיר האבען געמיזט שיקען א קינד ברענגען פון גראסערי נאך ראלל'ס און אייז קרעים, פלעסטיק קאפס און נעפקינ'ס. דער שווער איז גוטמוטיג, ער גייט אריין אין אלע צימערען, באטאפט אלעס כאלו מיר האבען אים געדינגען צו זאגען זיין מבינות, ער מאכט בילדער פון אלע קינדער און קאמאנדעוועט זיי זאלען זאגען טשיז און לאכען. ער מאכט א הלצה אין דאס גאנצע ב"ב שמייכעלט מיט חנופה. וואס ווי ווען, עס איז שוין מנחה טיים, דער שווער קומט מיט מיר דאווענען מנחה, ער באגריסט איעדען פארביי-גייער כאילו ער איז ביי זיך אין פאבריק. אינמיטען וועג צום שוהל גייט ער צו די קאר נעמען א טוט-פיק. ער זאגט מיר צו שטיל, דער אינגערמאן דארט קוקט אויס ווי פעטער אשר'ס זוהן? הא? און ער לויפט צו, שלום עליכם מענדל! אה אנטשולדיגט, סע האט אויסגעקוקט. סארי.. פון שווימען היינט איז מאן דכר שמיה דער איינציגער טרייסט האב איך אז היינט פארט מען נישט צו וואל-מארט. פארען אוועק גיין פרעגט ער זיין טאכטער נו האט ער ליעב די קאנטרי? זעהסט כא דיר געזאגט "הי איז גאנע לאוו איט", ביייי די ששת ימי המעשה אין שטאט איז א מחי'. (ששא פארציילט נישט אין קאנטרי) קודם די סאפער'ס יעדע נאכט, עס איך ענדליך גענוי וואס איך האב ליעב און ווען עס שמעקט מיר. איך קען נעמען דעם צייטונג עס צועפענען אויפען גאנצען טיש און לייענען בשעת'ן עסען, קיינער שטופט נישט, קיינער שרייט נישט. אלע בריוו און פאסט ליגען אויפען טיש אומ-געעפענט. די שטויב זאמעלט זיך אויך אן, איין שיכט נאכען צווייטען וואס א טאג עס גייט פארביי. די מיסט ארויס טראגען? נישט דא קיין מיסט. איך הייב אן טראכטען אז דער אלטער בחור וואס וואוינט אויבען העכער אונז איז נישט אזא נעבעך ווי זיין מאמע מאכט אים. א גרויסע מצוה האב איך אויף מיר מקבל געווען לע"נ מיין עלטער מומע וואס איז אוועק פארגאנגענעם שבועות. יעדען טאג ווען איך רעד פון שטאט צו די קאנטרי זאג איך אייביג אז אין שטאט איז דער היץ אומדערטרעגליך. ווי די אלטע לייט אין פלארידא האבען ליעב צו הערען ווינטער אז אין נוא יארק איז ביטער קאלט אין עס שנייט אן אויפהער, אזוי האט זי ליעב צו הערען ווען איך זאג אז אין דער שטאט דא איז 107 די גראד, עס שטינקט די גאסען, מען קען א הינט נישט ארויס לאזען, די עיר קאנדישען קען נישט גענוג אפקילען די דירה. זי פריידט זיך זייער און איך האב א מצוה רבה. די דריטע וואך, איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכמיטאג גאר פרי, צו אריין כאפען נאך איידער די ראש-אוייער הייבט זיך אן, ווי טייל גיטע פריינד האבען מיך ג'עצה'ט. צו מיין מזל האט א מאטאר ביציקעל זיך איבערגעדרייט אפאר מינוט פאר'ן דשוירדש וואשינגטאן ברידזש, אלע אויטא'ס זענען געקומען צו א שטיל-שטאנד. ווי עס איז דער דרך ביי אונז זענען אפאר נייגעריקע אידען ארויס געקומען אויף די נאקעטע הייוועי, זיך געמאכט וויכטיג. איינער איז מיך געקומען פרעגען צו איך דארף נישט אביסעל טרויבען. פון א צווייטע ווען זענען ארויסגעקומען 3 אינגעלייט אנגעטון אין גארטלעך און געפרעגט צו כאב שוין געדאווענט מנחה. יא, מנחה האב איך געדאווענט היינט געדאווענט בידידות, מעריב ביים מעריב פלאץ איך קום אן אין די קאנטרי האלב שיכור גאנץ הונגעריג איך פאל אנידער א ג'הרג'טער אין די דינע מצה מאטראצען וואס מיין עלטער זיידע איז נאך געשלאפען דערין ווען ער איז געווען אין שפיטאל אהיים קומענדיג פון מונקעטאבער. פרייטיג צו נאכט'ס גיט אויסגעריט און אויסגעשלאפען. איך שפאנציר אריין מיט די 2 קליינע, די פיאות פריש געמאכט מיט דיפערידא. אין קאנטרי זענען זיך רוב חסידים מקיל מיט צו ברענגען די גרויסע מיידלאך אין ביהמ"ד אריין, איין אזא איד ברענגט מיט אלע זיבען קינדער אין שוהל מיט די פעדזשאמעס, מיט די באטיס אלעס וויינט אדער שפרינגט אויף די טישען, דער טאטע וועלענדיג זיין א עכט גיטע בעבי-סיטטער האט געהייסען דאס קליין מיידאלע צו גיין צונויף קלויבען אלע פעפער'ס אין שוהל, זי איז געגאנגען צונעמען פון יעדען די עלים לתרופה'ס און די אנדערע פלוג בלעטלעך יעדער האט געברומט, א אלטער האט זי אנגעשריגען ארויס פון שוהל!. עס האט זיך שיעור נישט איבער געדרייט די שוהל ווען נישט דער טאטע האט געהייסען זיין גרויס אינגעל איר אהיים טראגען צו דער מאמע פעמפערען דאס קינד. איך בין די וואך אנגעקומען אין שוהל נאך איידער הודו. די זעלבע גיטע פריינד הייבען אן דער וועכענטליכער קאנטרי פזמון, אודך, ווען ביזטו געקומען יאנקעל? טאקע נעכטען? הע? ווילאנג האט געדויערט דער וועג? אזוי? טראפיק פאר'ן ברידזש? ווער הייסט דיר נעמען דעם דזשי דאבעליו? נעקסט-טיים נעם דעם האלענד טאנעל? שוין ב"ה אדורך דאס ערשטע קרייץ פארהער. יעצט קומט דער שכן פון די צווייטע זייט טיש, גיט שבת יאנקעל ווען ביזטו געקומען? האסטע געקויפט מיין ווייב'ס קוגעל? כאדיר געזאגט עס איז ווערט 4 ראניש. ווילאנג האט געדויערט די וועג? אזוי? געווען אין טראפיק? איך זאג דיר די בעסטע איז ארויס צו פארען זייער שפעט ביינאכט, שוין עניוועי נעקסטע וואך מערצעשעם קאל מיך, מען קען זיך נישט פארלאזען אויף סי-בי-עס. לכו נרננה... דער קליינער שכן איז היינט מלא טענות, ווייטער צוגעשיקט דעם זעלבען בהמה חזן ווער שיקט אים צו? יעדעד וואך זיכט מען אויף דעם גרעסטען פעניאק?! אךךך מע דארף מאכען דא א אייגענע אינגעלייט מנין... אלץ פראטעסט האט ער נישט מיט געזינגען נישט לכה דודי און אויך נישט לא תבושו. מעריב האט ער איבערגעהיפט מיט איין געניץ, אויפגעשטאנען צו עלינו לשבח, ביים זאגען גיטשאבעס איז שוין דער סימן פון שטערען געווען אינגאנצען אויסגעמעקט. איין מינוט, דער זעלבסט געקרוינטער גבאי האט עפעס אויסצורופען, היינט נאכט וועט פארקומען א באטטע לכבוד די יארצייט פון חאצ.. רבי זי"ע, איך פרעג מיין שוואגער א אלץ-ווייסער אויב עס איז דא אין קאנטרי איין חסיד פונעם חאצ.. רבי'ן? ער מיינט אז ניין, אבער מע שמיעסט אין קאנטרי אז ווען דער גבאי האט נישט אויסצורופען א זכור אדער א הודעה איבער'ן עירוב פארופט ער א באטע. נישט קשה. אויפען וועג ארויס כאפ איך א פריינטליכען זעץ אין רוקען פון מיין נייעם ידיד אום יענער עק קאנטרי, יאנקעל! מארגען נאכט וויל איך דיך זעהן ביים וואלי באלל. הערסט. דריי דיך נישט ארויס. העסטע קומען? איך טרעף דעם מענעדזער און פרעג אים פארוואס מיין פריזער ארבעט נישט כדבעי, און ווען גייסטו פאריכטען די סקרין אויפ'ן פארטש. ער זאגט מיר לאמיר נישט רעדען דערפון שבת, פאריגע וואך האט ער נישט געוואלט רעדען דערפון ווייל די ערשטע צוויי וואכען האט ער וויכטיגער'ס צו מסדר זיין, צוויי וואכען צוריק האב איך אים אויך געוואלט זאגען אבער צו פוהל קונים זענען געשטאנען ארום אים מיט בקשות, לויט ווי עס קוקט אויס האט ער א גאנצער זאק מיט תירוצים, גיט כ'עלל צו ווארטען א וואך. ער שרייט מיר נאך קיינעמ'ס פריזער ארבייט נישט גיט. שבת בייטאג זאגט מיר מיין נייער ידיד דער קליינער ראולי-פאולי. גיי זעץ דיך אוועק אויף יענער טיש, נישט דא לעבען מיר. וואס איז שוין ווייטער? ער מאכט א גאנצער הקדמה, מיין צווייטער קאזין אין אנטווערפען האט געהאט א צווילינג, צוויי אינגלאך, נאך 6 יאר, איך האב לכבוד די שמחה נעכטען נאכט געגעסען צוויי שאכטלעך זכור באנדלעך. איך האב אים באדאנקט און זיך געגאנגען זיכען א ניי פלאץ. מיין נייער שכן האט נאר געוואלט וויסען אויב איך בין באבע יוטל'ס א אייניקעל, ער האט א חשד מיר זענען קרובים. שלוש סעודות די וואך האט דער מענעדזשער פון קאנטרי געגעבען הערינג נאך די מאמע'ס יארצייט, איך בין אים געגאנגען זאגען לחיים, זאגט ער מיר מיט א דריק אין די האנד, לחיים לחיים, די נשמה זאל האבען א "תיקון". קוקט אויס עס איז די ערשטע יארצייט. איך מורמעל אים אריין אין אויערען דער אייבערשטער זאל העלפען זאלסט קענען פיקסען די פריזער די וואך אז נישט... אקעי! בלי-נעדער, זאג דיין ווייב זאל מיך דערמאנען מיטוואך נאך 3 אזייגער! מוצאי שבת אונזער גאנצע באנגעלוי איז איבער געדרייט פון אויבען אראפ, אלע יחנה'ס האבען באשלאסען זיך אפקילען שלוש סעודות אין מיין קאלטע באנגעלוי אנשטאט זיצען אין די היץ אינטערען בוים, ליידיגע פלעסטיק קאפ'ס, א טאן מיט פאפיטע שאלאכטץ, צוויי דריי געניצטע פעמפער'ס און וואס נישט איז באלאגערט און אלע צימערען, די באנגעלוי פליט ווי נאך א ערד ציטערניש. א שעה נאכען זמן איך מאך הבדלה, זי זאגט מען מיז גיין אין פיצא סטאר שוין, איך בין זייער הינגעריג איך וועל מן הסתם זיין אויף ביז פארטאגס צו קלינען דעם שמיץ. קענסט גיין שפילען וואלי באלל? זינטאג אינדערפרי איך וויל זיך אביסעלע וואויל גיין און בלייבען שלאפען שפעט, ניין! נישט דא אין קאנטרי, נישט היינט. וואס איז? דיין מאמע קומט נאכאמאל? ניין עס איז וויזיטינג דעי! מ'דארף גיין באזיכען די שוועגערען און הוידעפלאץ קאנטרי, אבער עס איז נאך קוים 11 אזייגער אינערפארי? נו מען דארף גיין קויפען א גרילל, פלייש, צוגרייטען, איינווייקען, אפאר קלייניקייטען אין וואל-מארט. איך קום אהיים פון שוהל און מען פארט קיין וואל-מארט, דער וועג קען איך שוין שלאפעדיג, די מיידלאך ביים טשעק-אויט שמייכלען זיך אינטער זיי ווייסען אוודאי אז העלפט זאכען ברענגען מיר צוריק קומענדיגע וואך, אדער אפשר ווייסען זיי נישט? אויפען גנב ברענט דאס היטעל. די וואך האבען מיר געטראפען געוואלדיגע מציאות, איך וויל נישט שרייבען כדאי קיינער זאל עס נישט אויסכאפען. אין וואל-מארט זעה איך, מער ווייניגער גייען אלע נשים צדקניות אנגעטון יונטעף'דיג, אלע מענער מיט די אראפגעלאזטע נאז. פארוואס? אחוץ די שנה ראשונה'ס וואס זיצען נאך אויף קעסט. איך טרעף א חבר פון ישיבה ער פארט ארום און א שאפינג-וואגאן, אלע 3 קינדער אינעווייניג, די שיך אויסגעטון. ער זאגט דא איז פיין לופטיג, איך טרעף מיך דא אייביג מיט אלטע גיטע פריינט, איך שטיי נישט די פרוי אונטער די פיס. איך זאג אים ער איז נישט דער ערשטער וואס האט ערפינדען די המצאה. עס דויערט 20 מינוט אויסצוגעפינען אז באנגעלוי 24 געפינט זיך גאר לעבען די אנדערע אריינגאנג צום קאנטרי, יעדער שיקט אונז אין א אנדערע ריכטונג. מיר קומען אן, קלאפען שוין אין די באנגעלוי מיט א אויפגעהייטערטע שטימונג, 5 גרויסע שאפינג בעגס, גרייט זיך צו וואשען אין מאכען שלחן עורך. זי איז ניטאמאל אין קאנטרי, די שכנ'טע זאגט אז זיי זענען (אויך) געפארען קיין וואל-מארט קויפען א גרילל. מיר ווארטען א שעה און יעצט קענען מיר עסען דאפעלט. דער שוואגער פרובירט זיך אליינס נישט צו נער לייגען, ער זאגט, דער עיקר איז נאר די פאן, נישט דאס עסען אמת? ווען נישט די קינדער האבען שוין נישט קיין געדולד און לויפען אריין אין אלע ארומיגע באנגעלוי'ס, עס איז הייס, זיי האבען נישט ליעב קיין געבראטענ'ס, גיט מען זיי ברויט מיט אבעקאדוי. דער גאנצער קאלאני איז שוין פארויכערט, מיר ווייסען נישט צו עס איז צופיל ברען-שטאף אדער צו ווייניג שטיינדלאך, ווי דער שטייגער אין אזא פאל ווי ביים פייער ערב פסח יאווען זיך תיכף אפאר מומחים אין מלאכת הגרילל יעדער לייגט צו פעך און שוועבעל, אלע גיבען מיר שלום עליכם מיט די פעטע הענט און פרעגען צו איך קום פון שטאט אדער פון א אנדערע קאנטרי. די צוויי נייע גרילל'ס פלאקערען, נישט דא מער ווער עס זאל עסען די סטעיק. זיי שטייען פארשעמט, ווען זיי קענען ווען רעדען שרייען זיי הויעך "אלעס טוט מען פאר די קינדער". פאר מיר פארען אהיים פרעגען זיי אונז אויב מיר ווילען צו פארען דא נישט ווייט, מען קען פארען מיט פערד עס קאסט 10 מוניט פאר 5 דאללאר אפילו די קליינע וועלען עס ענדזשויען, איך זאג איר מען קען פארען מיט פערד פאר אסאך ביליגער ווי 5 דאללאר. איך מיין זי האט זיך באליידיגט. די וואך האב איך באשלאסען איבער צו שלאפען זונטאג נאכט און אריין פארען ערשט מאנטאג פארטאגס, איך שטעל אן דעם וועקער אויף 4 אזייגער עס פילט זיך ווי סליחות פארטאגס. די גרינע בלעטער זענען נאס פון טוי, די וואלקענעס קומען אראפ אזש ביז צי די שפיץ נאז, דער שמעק פונעם סקאנק איז נאך פריש, די הערשען שפרינגען ארום אויף די וועגען ארויף און אראפ. דער סעווענטין איז ליידיג פון פאציענטען און פיל מיט פאליציאנטען. דער אראבער ביים געז סטעשאן לאכט אויך פון מיר, קוקט אויס איינער האט אים פארציילט אז דאס איז דאס ערשטע מאל איך זעה דעם ראוד 5:00 אינדערפרי. איך קום אן קיין וויליאמסבורג אין מיין שוהל אריין האלב זיבען מיעד און ערשעפט, איך בין שיעור נישט איינגעשלאפען אין מקוה. אפילו דער שמש פרעגט מיך וואס אזוי פרי היינט? און מיין בעה"ב פרעגט מיך א גאנצען טאג צו איך בין אקעי. אבער די קינדער האבען דארט א גוד טיים. איעדע וואך ביז דאנערשטאג נאכמיטג האב איך שוין א גאנצע ליסט גענוי פארצייכענט מיט א געפירקעלטע שריפט וואס צו ברענגען פון שטאט, אנגעהויבען האט זיך עס - ווי געשמועסט, מיט די פארגעסענע חלה דעקעל און קראק-פאט, איך קויף איין פלייש עס איז ביליגער אין שטאט. איך ברענג מתנה'לעך פאר די קינדער (נאר צו דע וואס זענען געווען וואויל). פארסאפעט שלעפ איך ארויס באקסעס מיט אייסעס, קעסטלעך סאדא און עפעל דזשוס, פעמפער'ס, צייטונגען און אלעס וואס איז מיט א קוואדער ביליגער אין שטאט. איך פיק אויף זאכען פון קלינער'ס, פון שוסטער, פון פארמאסי. און צומאל טראג איך אפ וויכטיגע פאפירען פאר די שוויגער. שכינים פון שטאט שיקען מיט מיר שאפינג בעג'ס מיט חפצים צו שכינים אין קאנטרי, אונזער נייגעריגע "נעקסט דאר" שכנ'טע מיט'ן רויטען טורבאן ביז אריבער די אויערען קוקט שוין ארויס פון הינטער די שפארע'ס מיט גרויס נייגער וואס האט מיסטער שיסטער היינטיגע וואך געברענגט. די וואך האב איך געברענגט א גרויסע באק'ס די אנדערע צופרי האט זי שוין געפרעגט הינטערוויילעכץ "איי דאונט מיען טא בי נאוזי באט וואט דיד יאר האזבענד שלעפ אוט לעסט נייט"? איט וואז סאטש עי ביג באקס, וואז איט העווי? די וואך האב איך געברענגט פאר די קליינע, שיינע בענטשער'ס. איך בין געווען מאנטאג ביי א בר מצוה, פאר'ן בענטשען קומט אריין דער טאטע פון בר מצוה בחור מיט א באק'ס בענטשער'ס. עס האט זיך אפגעטון אזא געכאפעניש, אלע האבען זיך א לאז געטון אויף אים, גרויס און קליין אפילו די אויבען אן אידען. ווי די קליינע קינדער כאפען פעקלעך ביי א באווארפען. איך האב זיך נישט געקענט אפווינדערען וואזוי מען רייסט זיך נאך קליינע בענטשערלעך וואס אלע ווארפען גלייך אין שמות נאך איידער מען קען עס ניצען. ביים ארויסגיין האט איינער פון די כאפערס אראפ געווארפען אלע בענטשער'ס און ביי מיר אין באנגעלוי וועט דאס אי"ה באקומען א תיקון, משה'לע האט זיך געפרייט דערצו כמוצא שלל רב. נאך די שיינע אויפנאמע וואס מען שטעלט מיר אהער וועכענטלעך, דאס ערשטע באצאהל איך צוריק אלע חובות וואס זי האט זיך אנגעבארגט במשך די וואך, וויפיל הינדערט דאללאר איך זאל נישט איבער לאזען מאכט זיך אייביג עפעס אנדערש, מאנטאג קומט א פאנדזשעלוי טראק, ער רופט אויס מיט א הויעך-הילכער אז ער האט אזעלכע מציאות אז פאר אים אליין לוינט זיך צו קומען אין קאנטרי, ער האט געסטראשעט אויב ווערט די טראק נישט ליידיג וועט ער מיזען קומען די אנדערע וואך נאכאמאל. א צווייטע פרוי אין א שווארץ טיכעל מיט מענערישע גלעזער פארקויפט געניצטע ביכער אמייסטענס פון שלום בית טעמע'ס און אנדערע ביכער פון שמות. מיין רעבעצין פרעגט איר אויב זי האט נישט עפעס "די ווי די'ס"? א דריטער פעדלער פרובירט יעדע וואך אריינצושמוגלען צו מיר אין באנגעלוי א נייער טעיפ רעקארדער. וויפיל מען זאגט אים אז מיר האבען גענוג טעיפ רעקארדער'ס, דעמאלס וויל ער זעהן צו מען דארף נישט באטאריעס. אז דאס אויך נישט, לאזט ער זיך מכבד זיין מיט א גלאז ווארימע מילך און א קאקי דערנאך ווינטש ער אן אז מען זאל זעהן אסאך נחת. דערנאך גייען איעדע נאכט אנדערע צוויי גיטע פריינד נאך געלט, זיי דארפען גארנישט זאגען א צוועק, די פרויען פארשטייען שוין אליין בלויז פון די שבת'דיגע בגדים און די גרויסע פאקעט-בוק אז מען רעדט דא פון א גאר וויכטיגע הכנסת כלה און ווארפען אריין אויפ'ן פעטער'ס חשבון ווי מער. אטייל שרייבען אפילו אויס א טשעק. מאנכע זאגען מען טאר זיי נישט אריין לאזען אפילו אויפ'ן פארטש ווייל זיי גייען אריין אין אלע באנגעלוי'ס און קוקען זיך אומדערעקט אום, שפעט ביינאכט ביים זיצונג פארציילען זיי גענוי וועלכע איז א קלינע און ביי וועלכע עס הערשט כאאס. וועלכע האט אנגעטראגען א גלעזעל קאלט וואסער און וועלכע האט נאך 10:30 געהאלטען אינמיטען באדען די קינדער. מיין פרוי האט זיך שעמעוודיק פארענטפערט פאר איין אזא געלט גייערקע. אז זי האט פשוט נישט פארוועם אויך צו גיין נאך צדקה. יעדער גייט דא. זאגט יענע איך וואלט נישט געגאנגען אבער איך האב זיך שוין נישט אנגעטון "געהעריג" דריי וואכען "איי זשאסט העד טא געט דרעססד ענד געט אייט אוף מאיי באנגעלוי" (איך האף זי לייגט כאטש אריין דעס בינטעל קעש אין א פישקע אריין.) איין נאכט פארען אלע פרויען אריין צום טאון קויפען סאפט -אייז קריעם און שפאצירען אויף די ראוד'ס ביז אינדערנאכט אריין, עס קאסט א בעבי-סיטטער. די צווייטע נאכט איז דא א פלעי ביי די שכינות'דיגע מיידעל קעמפ די הכנסה גייט פאר צדקה (איין ברטונרה האט גע'פסק'נט אז מען קען אפילו די קאר סערוויס צאלען פון מעשר געלט), די דריטע נאכט זעהט מען סלייד'ס פון לשון הרע, דאונעשען איז נאר 10 דאללאר. מיטוואך נאכט וועט זיין א דרשה פאר פרויען און גרויסע מיידלאך איבער דאס ענין פון ווערים אין פרוכט. ביי ענדע וואך איז א וואונדער זי איז א בעל חוב? יענע וואך איז געקומען א טראק וואס פארקויפט דזשולערי זי האט מיר געקויפט א מתנה א פאר אויער-רינגלעך אויב איך וויל אמאל איר געבען א מתנה זאל איך האבען גרייט. מעשה גאבעליר. איך וויל נאר וויסען פארוואס קומען זיי דייקא ווען די מענער זענען אוועק? קוים עס האט זיך אנגעהויבען די דריי וואכען, איך קען שוין גאנץ כמעשה אלע שכינים ווי זיי ארבעטען און ווען זיי פארען ארויס צו די קאנטרי, וויפיל זיי האבען געגעבען דעפאזיט פאר'ן 7'טען שטאק אויף קלעסען קאר. דעקאלב וואס גייט זיין פארטיג אי"ה אויף חמשה עשר בשבט שנת תשע"א אדער אויף שבועות דערנאך. גיטע ידידים האבען מיר שוין אויך פרובירט צו פארקויפען לייף אינשארענ'ס פאליסי, מען הערט דאך אזעלכע שרעקליכע זאכן. א צווייטער כולל אינגערמאן לויפט מיך נאך יעדען זונטאג צו איך ווייס נישט איינער וואס דארף אפיס פורניטשער. א דריטער וויל איך זאל ווערען מיט אים א שותף אין א 7 פעמילי וואס מען טראגט אים אן און וויסקאנסין, ער זאגט עס איז אכט מאל די רענט ראול. גיי פארשטיי. איין נאכט קאלט מיך אויפען סעל-פאון א נייער ידיד פין קאנטרי אט איז דער שמועס מער ווייניגער: האלוי יאנקעל ! יא, ווער איז? דאס איז שמעון ווער? שמעון, שמעון קאלמאנאוויטש פון באנגעלוי 3, דערקענסט נישט מיין קול? וואס-אי-מיט-דיר??? אההה וואס הערט זיך עפעס? וואס ברענגט אייך צו מיר? סתם אזוי, וואס איז נייעס? נייעס? גארנישט וואס-אי? וואס קען איך אייך העלפען ? עם עם עעעם ווייסט דאך, יעדען שבת ברענגט א צווייטער שלוש סעודות און און.. עם עםם אפשר... אזוי? ניין כאב נישט געוויסט וואס איז די שמחה? איך זעה יעדער עסט דאך אין באנגעלוי און מען קומט צוריק צום זינגען. נאא סתם, מע מיז דאך עפעס טיילען, דער גבאי וויל וויסען, סוי אויב די ווילסט ברענגען די וואך!? גיט כעל איבער קלערען! האסט א נעקסטעל? וואס איז דיין נומער? כעל דיך קליקען צו דערמאנען. ניין כאב נישט, כעל איבערטראכטען אקעי?. ארלעדיגט? גיט כעל זאגען מעכיל, זיין חבר ארבייט ביי יוני'ס דעלי. ער קען צושטעלען אלעס, עסט עם געבען א פיפציגער אין קאנטרי! זאל דיר זיין צו מצוה. איך קאל אהיים אין קאנטרי עלעף אזייגער ביינאכט אלעס איז נאך וואך, ווי מאמי? אינדרויסען (נאטורליך) טאטי.... די געסט קידוש די וואך? ניין אפשר שלוש סעודות, ווער האט דיר שוין געזאגט? מאמי האט געזאגט פאר באבי. אבער טאטי! קאנטרי איז אזוי גיט, מאמי איז ביי די לעדיס, אונז טאנץ מיר אויפען בעט, רחי האט זיך צוקלאפט, און משה שלאפט אין דיין בעט. מארגען גייט מען אויף א טריפ. מושי'ס בייק איז צובראכען, אונז האמער געהאט א באלל אין דעי קעמפ. טאטי, טאטי אין מומע חוה'ס באנגעלוי איז געווען א סקאנק... ביייייי דער שבת האט מיין שוואגער זיך פארגליסט צו עסען צוזאמען ביידע משפחות אינטער איין שלאק, איך בין דאך א גרינער אין הלכות קאנטרי, מסתמא איז עס א מנהג הקדמונים אז שבת מברכים עסט מען אין די קאנטרי צונאזאם, צונויפגעקוועשט. און טאקע ביי אונז אין באנגעלוי, מיט א רעכטע טענה, "זימער דארף מען האבען ווי מער פאן", לויט ווי איך ווייס שלאפט ער הויעך אויפ'ן קול שוין תיכף נאך די זיפ, אין א פארוואלקענטער טאג איז ער שוין נישט צווישען די לעבעדיגע תיכף נאך די פיש. אויך גידענק איך נישט ער זאל אמאל פארשלאגען צו האבען עפעס פאן אין די שטאט ווי מיר וואוינען נישט ווייט. שוין, לאז זיין אזוי. די צוויי שוועסטער האבען געגרייט אויף דעם שבת ווי עס קומט פאר א פארמעסט ווער עס קען בעסער און דער געווינער גייט קריגען א גאלדען מעדאל פון מארטא סאטוארט אליין. איינע האט צוגעשטעלע די ביינאכט סעודה, די צווייטע די בייטאג. מיר האבען איינגעקויפט לכבודם אלע ערליי זיסע אויבס, ברוינע באנדלעך און געלע זיפ מאנדלען (די גראבע). רעטעך מיט לאקשען, טאמעטע דיפ'ס מיט חריין שארפע און מילדע, חלות פון וואסער און אויך מיט אייער, כל ערליי סאדא מיט וויין, ניסלעך געזאלצענע און געבראטענע. א גאנצע גרויסע רויטע מעלוינע. ער איז געקומען פרייטאג באזיכען די שוועגערען צו זי דארף נישט א האנט. נאאא פעלט נישט אויס די גאנצע געפאטשקעריי – זאגט ער. פרייטאג צו נאכט'ס מע גייט עסען, שלום עליכם זינגען מיר דעם נאציאנאלען ניגון. "נא זינג שוין דו אשת חיל. נע זינג שוין דו סי דיין באנגעלוי, נא נא זינג שוין אבי געזינגען איך בין שלעפעריג. איידער מיר האבען געהאט א געלעגענהייט צו האבען די ערווארטעטע פאן איז גיסי היקר געווען אויף יענע וועלט מיט א שמייכעל אויף די בארד. זיין ווייב איז רויט, זי שטויסט אים אינטערען טיש, די קינדער שרייען טאטי, ווי א בער וואס האט זיך שוין געלייגט אויפע'ן ווינטער. קוים וואס מען האט אים געקענט דערוועקען אהיים צו גיין צו תיקון חצות. אלע קינדער זענען געבליבען שלאפען ביי אונז, און די פאן איז געווען העכער אלע ערווארטונגען. שבת בייטאג איז פארגעקומען אין שוהל א שמאלציגער גרויסער קידוש. שמערעל פון באנגעלוי 2 האט גומל געבענטשט אין געגעבען א פראכטפולער סעודות הודאה. פארלייפיג האט עס געהייסען אז ער האט מיט די קאר צוטרויטען א הערש, איך בין מסופק צי עס איז נישט געווען עפעס מער ערענסט. מיין חבר אלץ בחור האט געניצט דעם זעלבען תירוץ ווען ער האט גומל געבענטשט איין גרינעם דאנערשטאג צופרי. דער ראש ישיבה האט אים געלאזט רופען נאכען דאווענען און געווארענט "זעה עס זאל מער נישט פאסירען". אלענספאלס, ביי שוכן עד האט זיך שוין אנגעזעהן א פרייליכער מינע אויף די חברה טרינקער, איך האב תיכף געשמעקט אז היינט איז דא עפעס בעסער'ס ווי פשוט'ע שליוואוויטץ. אלע שפעט קומער זענען היינט געקומען צייטליך. ביים לייענען קומט צו מיר צו דער שיינער איד פון קאנטרי און פרעגט מיך אויב עס פעלט אויס ער זאל זיך פארגרייטען עפעס א דבר תורה צום קידושא רבה, א איד האט געהאט אזעלכע ניסים, גיי זאג אים אז קיינער דא אין שוהל איז נישט אויסען צו הערען זיינע דריקענישען ווען מען איז עוסק אין די מצוה פון סעודת הודאה. בין גברא לגברא זענען צוויי פריינט פון בעל הקידוש ארום געגאנגען פרעגען ווער עס האט א ברוינפען שטאפער עפענער. הכלל, נאך איידער דער גבאי האט געהאט א שאנס אויסצוריפען דער קידוש, נאך אינמיטען ברכת כהנים און מיר אלע אייניקלעך פון שבעת-הריגעל האמיר געטרינגען לעילו נשמתו, זיך גיט אנגעגעסען מיט פעטע גאלע, אייער קוכען און זאלציגע הערינג. ווי דער שטייגער ביי חסידים האבען אפאר היץ קעפ אריין געברענגט אין שוהל זייערע טעפ טשאלענט שטאלצערהייט, זאל איעדער עסען אין ווערען זאט, כמנהג הקדמונים אן לעפלעך, אן טישטיכער, מען האט זיך געריסען נאך די טשאלענט כאילו עס איז מוצאי תענית. א גרויס טייל קאנטרי האט אפילו נישט געוויסט ווער עס איז דער בעל הנס אבער יעדער האט זיך געפילט ווי א מחותן, ויאכלו ענבים וישבעו. אן אלטער איד וואס איז געקומען צו זיין זוהן צו גאסט גיט א פרעג ולשמחה מה זו עושה? זאג איך, זיי האבען ליעב דעם שבת קודש! גיי די אינגערמאן, דעם טשאלענט האבען זיי ליעב!. דער איד האט מיט גרויס תמימות אראפ געקליבען אלע ספרים פון טיש, און זאגט איבער צו זיך אליין בלשון בתמי' דעם שבת האבען זיי ליעב? גייטץ אהיים די ווייבער זענען הונגעריג. צום סוף האט דער מגיד פון שוהל יא געמאכט שטיל און געזאגט א משל מיט א נמשל איבער דעם ענין פון גיבור כארי ורץ כצבי, מען דארף זיך מקבל זיין צו זיין א רץ כצבי. איר ווילט הערען די גאנצע? חתן דינן איז היינט געקומען אין שוהל מיט די זיידענע בעקיטשע ווי צו א ברידער'ס חתונה. צום קידוש האט ער אויסגעטון דעם טלית, ער האט נאר געוואלט מען זאל זינגען ווארימע ניגונים, אבער נישט סתם ווארים ער זאגט אז ר' שלמה קארילבאך'ס ניגונים טוט אים שטארק ערוועקען צו שפירען א טעם אינעם שבת קודש און מיר אינגעלייט האבען זיך געשפירט פארפליכטעט צום בעל הקידוש, האבען מיר געזינגען און חזונ'יצט, ער זיצט מיט'ן ספאדיק די אויגען פארגלייזט און אנגעזאפעצט, ער רומט מיר אריין אין אויער אז ער פילט ווי ער ליגט יעצט אויף די אויבערשטע באנק אין דער שוויץ און באקומט א גיטען מאסאדזש אין רוקען. גיי פארשטיי א פולישע קישקע. וויפיל מיר האבען אים געבעטען ער זאל אונז זאגען ווי דער נס איז געשעהן (זיין קאר איז אומגעשעדיגט) ער טעהנ'עט בגילופין אז ער קען נישט רעדען דערוועגען אין א מקום קדוש. איך האב א שטיקעל השגה ווער די הערש איז געווען. איר ווייסט, כ'האב שטארק ליעב צו באטראכטען ווי אנדערע האבען פארגענוגען. איין בעל בשר אין קאנטרי, יעדער רופט אים דער רויטער, האט זיך אזוי אנגעשאשקעט ביים קידוש, מען האט אים געמיזט אהיים פירען מיט 2 שמשים ער האט נישט אויפגעהערט צו שרייען אויף זיינע קינדער גייט'ס אהיים זאגט'ס פאר מאמי אז די טשאלענט פון מיסיס הארטשטיין איז דעלישעס. א צווייטער וואס איז געווען אויף גאסטעריי שבת ביי אונז אין קאנטרי איז ארום געלאפען יעדען פרעגען צו וועם מען דארף רעדען וועגען קומען אין דער קאנטרי מערצעשעם נעקסטעס יאר. דער בעל שמחה האט יעדען איבער געלאזט אין אהיים געלאפען איבערלאזענדיג דאס גאנצע חאזעריי. דער גבאי האט געזאגט מער וועט ער דאס נישט צולאזען. נאך די ארבע כוסות זענען מיר געגאנגען צו די סעודה. די קינדער זענען אלע געווען אין די גלידערען, די געשרייען און קריגערייען עד לב השמים, מען האט געשלעפט די גרויסע הילצערנע בענקלעך ארויף אויפ'ן פארטש. זאל טאקע כל הקהל הקודש זעהן אין וויסען אז מיר האבען אסאך פאן. מען האט שוין איינגעטיילט די זיצען אלע קאזינ'ס יעדער וויל זיצען נאר דארט ווי דער צווייטער זיצט. אונזער טיש אופען פארטש האט אינגאנצען דריי שוואכע דארע פיסלעך, מיין שוואגער זאגט איך זאל פרעגען א שאלה צו מען מיז אנפילען דעם בעכער ביז'ן טאפ אויב מען איז זיכער אז עס גייט זיך סייווי אויסגיסען פונעם טיש געשאקלען. ביז מען האט זיך דערזעהן ביידע משפחות זיצענדיג אלע אויף די פלעצער זענען מיר שוין ווידער הינגעריג געווארען. מיר האבען זיך ארום געטענהט ווער עס מאכט די בעסטע בארכעס אין די מאונטענ'ס, אפילו דאס קליינווארג האט געהאט א מיינונג, מיין ניכטע זאגט אז באבי מאכט די בעסטע חלה. די אייער מיט צוויבעל האט די שוועגערען אזוי באזאלצען אז עס איז איבער געבליבען אומבארירט. זי לייגט אריין העלפט אייער אין די טשאלענט עס זאל ווערען טונקעל ברוין, איך גלויב אז א גרויס חלק כלל ישראל האט דאס זייער ליעב. מיר נישט. מיין טרייסט איז געווען איהרע טשאלענט. די טשאלענט איר'ס ווי גיט עס האט געשמעקט האט עס פארט געהאט א טעם פון די שוויגער'ס טשאלענט, מסתמא קען איר מאן נישט פועל'ן זי זאל אויפהערען אריין צו לייגען ווארשטלעך אין קעטשאפ. דאס אליין האט מיך פאראיבעלט. גרעיפ דזשוס האט זיך געגאסען ביי דער סעודה ווי מים שלנו. געלויבט איז ג-ט פארען ראטעווען דעם אינגערמאן מיט'ן ספאדיק וואס האט אהער געשטעלט אזא שיינער קידוש אזוי זענען מיר כאטש געגאנגען מקיים זיין דעם שינה בשבת נישט אינגאנצען אויף א ליידיגען מאגען. מיין שוואגער האט געשלינגען טאמ'ס און געדרימעלט. די רויטע מעלוינע האט מען פארגעסען אויפצושניידען. שבת מיטאג ביי אונז אין קאנטרי איז איינגעפירט אז אלע פארלעך גייען שפאצירען ארויף און אראפ. די מענער מיט הוילע טלית קטן'ס, די פרויען מיט ספעציעלע-פאר שבת נאכמיטאג- דאסטער'ס. פארהאן וואס זענען מקפיד צו עסען ניסלאך, ווען די טאש איז ליידיג פון קייאכטץ מאטריאל גייט מען שלאפען. ווען נישט איך זאג מיין שוואגער אז מיר האבען נישט קיין אייז קריעם אויף שלוש סעודות קומט ער פראווען די דריטע סעודה אויך ביי אונז אויף'ן פארטש. אבער אז ס'איז נישט דא קיין אייז קריעם גייט ער ליבערשט אהיים און קייעט זיינע פאפיטעס, און ווען נישט מען הערט שוין ארויס דאס זמירות געזאנג פון שוהל וואלטען מיר אלע פארביי גייער דערטראנקען געווארען מיט זיינע פאפיטאס שאלאכטץ. שפייז צו נאכטס, איז דאך א גרויסע מצוה צו עסען פיצא אדער ווי מיין ראש ישיבה פלעגט דאס רופען איטאליענע קיגעל. די וואך, נישט ווי די פארגאנגענע וואכען, וועלען מיר פארען קיין סוואן-לעיק קויפען פיצא. ווייל קיינער מאכט נישט אזוינע גיטע פיצא ווי יענער אין סוואן-לעיק. אזוי האט אליין מעיד געווען מיסיס שטיינזאלץ וואס האט פארזיכט פון די סוואן-לעיק פיצא יענע וואך. געזאגט און געטון מיר זענען אין די קאר, אלע צוויי משפחות אין מיין מיני ווען, די קינדער אין פעדזשאמעס, די 2 שוועסטער קוקען ניטאמאל ווי מיר פארען, זיי זענען אצינד פארנומען דורך צו רעדען פארוואס די משפחה פעקעטע פון באנגעלוי 41 מופט נאך נישט? זייער ברידער אין מאנסי האט דאך לעצטענס היבש מצליח געווען. מיטאמאל ווערט מיר שווארץ פאר די אויגען א פאליציאנט מיט רויטע בליטשקע'דיקע לעמפלעך האט זיך פארגליסט מיך אפשטעלען. נאר פון זיינע ריזיגע וואנצעס - וואס האט נאך נישט טועם געווען דער טעם פון א גאהל מאשין- כאפט מיר אן א ציטער. ער זאגט אז יעצט ווארענט ער נאר אבער נעקסט טיים "יא וויל געט ע טיקעט פאר ספידינג אן 30 אין ע 15 מייל זאון". טענק יא אפפיסער". ווארטענדיג אזוי אין די ליין האב איך געטראפען אן א שיעור ידידים, יעדער בלי יוצא מן הכלל פרעגט דאס זעלבע "אה שלום עליכם יאנקעל אין וועלכע קאנטרי ביזטו? דא אין סוואן לעיק? גאנץ זימער אדער נאר די צווייטע העלפט? יא, גאנץ זימער! ניין, נאר געקומען דא פאר פיצא! אקעי טעיקעיר, גיטע וואך. ווי גיט קען שוין זיין פיצא אויפען פוהלען מאגן? מיינט נישט אז די צוויי צדקה גייער האבען פארגעסען פון מיר די וואך, יעדע וואך מוצאי שבת גייען צוויי אינגעלייט ארום מיט א רעסיט ביכעל און פארלאנגען די צוגעזאגעכטצער פונעם אפיעל ש"ק. די ערשטע צוויי וואכען האב איך געמיינט אז דאס איז א צופאל, ביז איך האב זיך צוגעוואונט אז מוצאי שבת ווען איך הער 2 מילדע האקעס אופ'ן טיר ווייס איך שוין אז די שנארער'ס זענען ווידער דא. די וואך האב איך געזעהן צוויי אנדערע מרה שחורה'עניקעס מיט א פעדער אין האנד קומענדיג צו מיין באנגעלוי, איך זאג זיי קומט צוריק מארגען. נישט ווייל איך בין נישט פון די גרויסע חסידים פון די מוסד אין א"י וואס מיר אלע ווייסען אז עס איז מער לופט ווי טייג נאר ווייל איך דולד נישט אז זיי גיבען מיר נישט דעם אפשען פון זאגען ניין, זונטאג צופרי אין שוהל שטייט איינער פון זיי און פרעגט מיך ווי אזוי הייסטו אופען ערשטן נאמען? גרייט צו שרייבען דער סך. איך זאג אים קום צוריק פרייטאג און מיט דעם לאמיר האפען צו השי"ת ער וועט מיך לאזען מנוחה. די וואך מאנטאג קומט אהיים מיט מיר אין שטאט די רעבעצין זאל זיין געזונד, זי האט וויכטיג'ס צו ארלעדיגען אין שטאט, אריין כאפען אן אפוינטמענט ביים שייטעל מאכער. אויך דארף מען זעהן צו די סטאר'ס האבען שוין אריין באקומען די ווינטער זאכען, עס העלפט נישט די אינפארמאציע פון די פארבליבענע שכינים מען מיז זיך דאס אליין איבערצייגען. מען דארף אויך אויפרוימען דאס הויז און נאך אלעמען דארף מען זיך אביסעל אויסטשוכען פון זיין איינגעשפארט אין קאנטרי, די קינדער זענען צוטיילט, נישט פארגעסען אלעס טוט מען פאר די קינדער. זי פרעגט מיך אזוי אויפ'ן וועג צו איך וואלט נישט געטראכט פון קויפען א ווינטערייזד באנגעלוי מען דארף ווייניגער שלעפען. גיי זאג איר איך צייל פשוט ספירה נאך אפאר וואכען פארבליבען. דאנערשטאג צופרי רופט זי מיך אן איך זאל נישט פארגעסען ארויס צו ברענגען גענוג קעש. מען דארף באצאלען 30 דאללאר אין פיש סטאר, 70 אין גראסערי, 250 נאך שולדיג אין דעי קעמפ, 25 פאר טריפס, 20 פאר קאנטין אין דעי קעמפ. נאך 550 שולדיג פאר די באנגעלוי. ברענג אויך כאטש 100 דאללער פאר די שוועסטער, וואס פארט אריין אין שטאט די קומענדיגע טעג זי וועט קויפען ווינטער מציאות. אין עס גייט זיין די קומענדיגע וואך א טשייניז אקשען איך האב צוגעזאגט 50 דאללאר. סי צדקה, ביזט מסכים? כ'האב א ברירה? ווי האלט מיר? איך פרעג איר איך דארף שוין א קאלקעלעיטער? ניין, בעט דיין באסס א רעיס? איידער איך פארגעס, כא געבארגט פון די שכנ'טע איר ספיד בייק פאר משה'לע און ער האט עס צובראכען. מען דארף איר קויפען א נייע. רבוש"ע אזויפל אומגליקען געשעהן דעם זימער לאמיר האבען אביסעל נחת, איך זאג ערליך תפילת הדרך, די וואך זאג איך די אלע פסוקים ויעקב הלך לדרכו מיט גרויס כוונה, איך פאר דורך ביים הייוועי איך נעם ארויף צוויי אידען וואס זאגען אז זיי גייען ממש לעבען מיין קאנטרי אין וואודבארען, וואס ווייס איך? א חוץ מיין קאנטרי און וואל-מארט ווייס איך גארנישט. א גאנצער וועג האבען זיי זיך געדינגען איבער דעם געפאלענע חינוך היינטיגע צייט מען לערענט מיט די קינדער ווייניג מוסר. וויפיל דער איד א' האט פרובירט צו כאפען א דרימעל, האט איד ב' געהאלטען אין איין אויפוועקען, נא וואס זאגסטע? וועלענדיג צולייגען מיינע צוויי סענט. זאג איך דעם איד א', איר זעהט נישט דער איד דא וויל שלאפען לאזט אים געמאכט. זאגט ער, איך רעד אסאך איך וויל מאכען זיכער די שלאפסט נישט איין ביים רעדעל. איך זאג אים באלד צינד איך אן דזשאן בעטשלער און איר וועט אויך וועלען איינשלאפען. הע וואס זאגסטע? איך בין נישט קיין בעטשלער. 15 מינוט איידער מאנרוי און זיי דינגען זיך ווידער, זיי ווילען ביידע צאהלען (די 75. סענט) טאהל ביים טראוועי. ביז זי זענען געקומען צו א פארשטענדעניש צו צאהלען בשותפות. ווען זיי זעהן אז איך בין דורך מיט איזי פעסס, שלאג איך זיי פאר צו צאהלען די געז. ביידע האבען אנגענומען א שווייגעניש. אום האלב איינס אזייגער בין איך פארטיג צו בלאנדזשען און אפטראגען די אלע אידען צו זייערע בענקענדיגע הויז געזינד. ביידע אידען האלטען שוין זיכער לאנג נאך המפיל ווען איך פאר אריין אין קאנטרי צו א פארשלאסענע באנגעלוי. זי האט מורא פון א בער. זיך שעמענדיג הויעך צו האקען, קאל איך אריין ווי א גנב צו מיין אייגען הויז, מידערהייט עפענט זי מיר די טיר מיט א האלבען שמייכעל ווי איינע וואס וויל זאגען, נו שלימזל ביזט אנגעקומען? איך שטיי אויף צופרי ווען די קינדער קומען שוין באלד אהיים פון דעי קעמפ, די פלייש איז פארדארבען ליגענדיג אין קאר א גאנצע נאכט, די קינדער האבען אליין ארויס געשלעפט די פרייזעס פון קאר. זי האט בודק געווען די טאשען אין געטראפען גענוג גרינס צו קויפען א פיינעם פרישטאג וואס האט מיר געגעבן מוט אנצוהייבען דעם טאג. איך וועק זיך אויף צו דער געשריי פון די קינדער פארוואס איך האב זיי נישט אויפגעוועקט נעכטען ביינאכט. און טאטי טראג אונז שווימען. טאטי טראג אונז אויף א רייד, טאטי מען דארף גיין פיקסען די בייק'ס, טאטי מיין רבי שלאגט מיך א גאנצע וואך, טאטי די הויז זעהט נאך אויס די זעלבע? טאטי ווען פארט מען שוין אהיים? איך וויל אויך וויסען. די ניין טעג הייבען זיך אן קומענדיגע וואך, מען וואשט וועש ליכטיגע און טונקעלע, איין מאשין לועד נאכ'ן צווייטען. גאלוינען רינעדיגע זייף פליסט אריין און די נייע וואש מאשין. א מייל אוועק פון קאנטרי און איך שמעק שוין דער גערוך פון אלע ערליי בליעעטש און געוואשעריי שמעקעריי. גיטע פריינד, נייע און אלטע קומען פרעגען די זעלבע קשיא. ווי האלטסטע מיטן וואשען? א טייל אידענעס שפאצירען דורך אונזער באנגעלוי און שרייען אריין די פרוי'ס נאמען (לאמיר זי אנרופען יוטעל), זיי ווארטען ניטאמאל אויף א ענטפער נאר הייבען אן דרש'נען. היינט צופרי שרייט איינע פונדרויסען, "יוטל ווי האלטסטע מיטן וואשען? נאך איידער זי באקומט א ענטפער, פארציילט זי "איך בין שוין פערטיג"! און שפאצירט ווייטער. גייט נישט דורך 5 מינוט און יחנה נומער צוויי שפאצירט דורך און שרייט אריין, יוטל! יוטל! ביזט דארט? עס קומט נישט קיין ענטפער זי קומט ארויף אין פארטש און האקט אויף די טיהר יוטל! ביזט דא? ביזט שוין פיניש מיט די לאנדרי? איך קום צום טיהר, ניין! זי איז און גראסערי, זי גייט ארויס פון פארטש און רעדט צו זיך אליין, איי עם אלל דאן! אויך, אלע אידענע'ס ווילען וויסען וואס די שכנ'טע מאכט פאר סאפער, הימעל און ערד מיט מילעכיג'ס. איך גיי אריין אין גראסערי, אלע מיט דעם זעלבען פזמון "וואס מאכסטע פאר סאפער? אלע שטייען ביים אפענעם פריזער איינע פרעגט דעם צווייטע, וואס זאגסטו? די קינדער וועלען דעס ליעב האבען? איך הער ווי איינע פון די נשים צדקניות פרעגט דער גראסערי מאן, "אנטשולדיגט איך בין אזוי נאויזי באט וואס האט מרת. בלומענקראץ געקויפט"? איך רוף זיך אן איר ווילט מאכען וואס די קינדער האבען ליעב אדער וואס די שכנ'טע מאכט? היינט פרייטאג ערב ראש חודש אב זי וויל נישט גיין קיין וואל-מארט, איך פאר היינט אליין רואיגערהייט איינקויפען די חלות און קאקאש-קעיק. אויך דארף מען היינט אריין כאפען צו שווימען וואס מער און פערטיגען די לאנדרי פאר די 9 טעג. איך פאר דורך א יארד-סעיל איך טרעף דארט מיין חבר ער טראכט פון קויפען א געניצטער עקסערסייז-בייק, איך פרעג אים צו וואס טויג דיר דאס אזוינס? "איך ווייס אליין נישט אבער איך קען דאך נישט אוועק גיין מיט ליידיגע הענט, דאס קוקט אויס צו זיין כמעט אומגעניצט, עס איז 70% אףף". איך האב שוין איינוועגס געקויפט אפאר אלטע סאפט-קאווער'ס, דעם שבת וועט זיין אין וואס א בליק צו טוען. איינע פון די פלעצער ווי איך באזוך יעדער פרייטאג אן אויסנאם איז דער גאז סטעישאן. יעדע וואך פרייטאג מיטאג פאר איך צום סטאנציאן אנפילען די קינדער'ס בייקס מיט גאז. די וואך איז נישט קיין אויסנאם. די וואך זענען כמעט אלע קעמפ קינדער אהיים געקומען אויף שבת צו די בענקעדיגע מאמע'ס, אפגעברענטע פני'מער און פארשמירטע שבת שיך זאגען עדות אז דער קינד קומט יעצט פון קעמפ. פרייטאג צו נאכט'ס מיין שכן וואס האט א טוץ מיט קינדער און אלע ארימיגע קעמפס, פארהערט יעצט זיין 11'יעריק אינגעל צווישען שטילע און הויכע שמונה עשרה, ער יכול'ט אוודאי נישט, דער טאטע שטויסט אים ווען נישט מע דארף שוין זאגען נקדישך וואלט שוין נישט געווען ווי צו ציפען. דער אינג זאגט פאר'ן טאט'ן "קיינער קען נישט, לאמעך אפ". דעם שבת אין שוהל האט זיך געטון אויף טישען אין בענק ווען דער שמש מיטן גבאי האבען זיך געאמפערט צו מען מיז ארויס נעמען צוויי ספר תורות, דער גבאי האט געזאגט אז זיין אינגעל האט אים אזוי נאך געזאגט בשם זיין רבי אין חדר. דער שמש האט געטענה'ט אז עס פעלט נישט אויס, ר"ח לייענט מען פון פרשת פנחס עס איז נאר צוויי סדרות אוועק פון פרשת מסעי א שאד צו שלעפען צוויי ספרים. סיי ווי קיינער וויל נישט גיין הגבה. סיז א גאנצער שלעפ. ווי נאר עס טוט זיך א געראטשקע אין שוהל ובפרט שבת ראש חודש ווען אסאך פרויען קומען אין ווייבער שוהל, איין אידענע האט געהערט א געטומעל האט זי געשריגען הצלה, מער האט נישט אויסגעפעלט די גאנצע קאנטרי איז געווען אויף רעדער. מיין משה'לע איז שנעל געקומען קוקען צו איך בין אקעי, למעשה האט דער שמש אויסגעפירט און מען האט נאר געלייענט און איין ספר דער גבאי האט געשווארען נקמה. א גאנץ לייענען איז ער געשטאנען איבער א טוץ מיט ספרים און זיך געדינגען מיט איעדען בר בי רב דחד יומי. ביז דערווייל קומט דער גבאי צו מיין ריכטונג עס ווערט מיר פינצטער וואס וויל ער פון מיר? ביזט א ישראל? יא? אקעי ווי אזוי רופט מען דיך אויס? ביי מי שבירך וויל ער נישט זאגען צוה לברכם, זאג כאטש עפעס צו בלי נדר, איך מאך זיך טויב און ער מיז אראפ לאזען דאס געווער. אין די סיטי ביי אונז אין שוהל ווי איך מאך די מי שבירך'ס איז דא א איד וואס יעדעס מאל ביים עולה זיין זאגט ער בעבור שיתן מתנה לביהמ"ד, איינמאל זאג אים, הערט אויס, איך בין מסכים איר גיט א מתנה איך וויל נאר וויסען אויב איר קענט דאס ארום רעפען אין א שיינעם רעפינג פעפער. זינט דעמאלס איז ער זייער אנגזויערט אויף מיר. מוסף איז געווען צוויי מנינים, פארשטייט זיך אליין, יעדער וויל נאר דאווענען מיט'ן מנין וואס ענדיגט קודם, דער בעל תפילה פונעם מנין אופ'ן פארטש האט צו שפעט אויסגעטרעטען, דאס גאנצע מנין איז צוריק אריין געלאפען אין שוהל. דער דרויסענדיגער בעל תפילה האט אויסגעטרעטען אין זיך דערזעהן אן מזומן, און געבליבען מיט די צונג אינדרויסען. ער האט געמאכט יעלות, דער גבאי זאגט אים, ברענג שלוש סעודות אין די נשמה וועט האבן די ריכטיגע עלי'. די וואך איז געווען א מלוה מלכה פאר א רבי'ן וואס האט חסידים ביי אונז אין די קאנטרי, די צרה איז די חסידים זענען צוטיילט און זיי קענען זיך נישט פאראייניגען ווער עס זאל פארטרעטען דעם צדיק זי"ע. האט מען געמאכט צוויי מלוה מלכה'ס, נא ווער גייט אין שוהל און ווער אין פאליש? איז געבליבען ווי עס וועלען זיין מער חסידים די וועלען בלייבען און שוהל. למעשה זענען אנגעקומען 3 חסידים צו ביידען. מיט אזעלכע חסידים ווער דארף מתנגדים? א גאנצע וואך איז געווען זייער רואיג אין קאנטרי, די קינדער האבען געמאכט תשעה באב בענקלעך, געהאקט מיט נעגעל ווי גרויסע לייט און פאכמייסטער, דערנאך עס אפגעפארבט מיט פלוסיגע שיך פיץ. נאכען אפמאכען איין אזא בענקעל האט די דיינ'טע פון קאנטרי געזאגט אז עס איז העכער 10 טפחים און מען טאר נישט דערויף זיצען. אויך זאגט צו אז מען טאר נישט מאכען א תשעה באב בענקעל ווייל עס ווייזט אז מען איז נישט בטוח אז משיח וועט זיך אנרוקען נאך פאר שבת. איך וואלט געוואלט וויסען אויב זי מאכט פיש אויף שבת, אז משיח קומט וועט מען האבען גענוג פונעם לויתן. מיין קליינער רופט מיך אויפע'ן סעל טרויעריגערהייט כדת מה לעשות. איך האב עס אים מתיר געווען כלאחר יד. שמועסענדיג זינטאג צופרי אין מקוה מיט א חבר, פרעג איך אים וויפיל עס קאסט אים אפ די קאנטרי יערליך. זאגט ער מיר עס ווענדט זיך ווי די ב"ב האלט, פאר א יאר האט זי געהאלטען אין 8טען חודש, מען איז געזיצען אין באנגעלוי, צוויי חדשים און ערגעץ נישט געגאנגען, האט עס אפגעקאסט 2 אלפים ווייניגער ווי א יאר פריער. א יאר בעפאר איז זי געווען אין די גלידערען, געפארען געקומען. היי יאר האט ער לכתחילה געוואלט אויפגעבען דעם קאנטרי ווייל ער האט נישט קיין געהעריגען דזשאב אבער טאמער ער וועט עס אויפגעבען קען ער ח"ו פארלירען די חזקה אויף די באנגעלוי, גייט מען דאס יאר צוקראכטערהייט. דער באשעפער אין הימעל וועט שוין העלפען. מען האט שוין געמאכט א יחץ אויפען זימער די גרעסערע העלפט איז שוין מיט א שמיץ אריבער, אצינד פאנגט זיך אן "מען דארף אנהייבען אהיים טראגען זאכען" יעדען זונטאג ביינאכט טראג איך צוביסלעך אהיים דאס האב און גוטס. איך פאק אן די ווען מיט אלעם גיטע'ן, און די באנגעלוי ווערט גרעסער. קודם די וועקיום קלינער, די במדבר חומש. דערנאך נעם איך אהיים אפאר האנטוכער און נאך אזעלכע וואס מען האט צופיל געברענגט. די וואך מאנטאג האב איך אהיים געטראגען אפאר קלייניקייטען למעשה האב איך עס געמיזט צוריק שיקען דינסטאג מיט א שכן, עס איז צוריק געווארען נוצבאר. איעדע נאכט אויפען טעלעפון לויף איך ארום אין אלע צימערען זיכען אנדערע חפצים ארויס צו ברענגען. נא זעסט נישט מיין דיקען סוועטער? עס איז אויף די לעצטע שעלף גאנץ אויבען קוק גיט, אקעי ווייסטע וואס קען זיין סע ליגט גאנץ אונטען. קען זיין עס ליגט אין גיטי'ס שטוב. סוף וואך ווער איך געוואר עס ליגט גאר אין דער קאנטרי. זי רעדט זיך מיר אפ, עס איז נישט גרינג אין די קאנטרי, די קינדער שפירען די לויזע ווערטשאפט, זיי קענען טאן וואס זיי ווילען, טאנצען אויפ'ן קאפ, ווילען נישט גיין שלאפען (אליין), מערסטענ'ס נעכט עסט מען אייער שפייז מיט ראלל'ס אדער ברויט מיט באבעגענאש, סאפער-סנעק'ס פארשפייז, פאקסי פאפ'ס נאך שפייז. אינדערפרי ווילען זיי נישט אויפשטיין באצייטענ'ס. איך זאג איר, איך לאז זי אריין צוריק אין שטאט ווען אימער זי בארעכענט זיך. ניין! אלעס איז אקעי. "די לעצטע 4 וואכען איז עניוועי די מערסטע פאן" יעצט קומען נאך נייע משפחות. מושי קאלט מיך היינט איך זאל אים ברענגען עפעס חיות-עסען. ער האט געכאפט סאלעמענדער, ער זאגט אז ווילאנג איך ברענג אים נישט א באקס וועט ער זיי לייגען שלאפען אין די וואנע. די וואך האב איך געמיזט פארבלייבען אין שטאט ביז פרייטאג, ווי נאר די אלטע גיטע פריינד דערזעהן מיך פרייטאג אין שוהל, זיי שפרינגען צו, נא? ביזט שוין אהיים געקומען? אלע וואס בלייבען אינדערהיים זענען זיך מחזק, א מחי' דא אין שטאט, אמת? די גאסען זענען רואיג אין שטיל. א נחת ארויסצוגיין. דער אמת איז, זיי זענען גערעכט, דינסטאג נאכט בין געווען אין א גראסערי סטאר אויף ליע-ראסס ווען מיין ברידער מענדעל קאלט מיך אויפע'ן סעלעפון ער זאגט מיר ער איז ביי ליע-הופער איך זאל ווארטען אויף אים, איך שטעל זיך אויף אויף א מילך קעסטעל און שריי מענדעל! ער האט מיך תיכף געהערט פון יענעם עק. איך האב דייקא נישט א הויעכע שטימע. איך פאר ארויס צום קאנטרי פרייטאג צופרי, יעדער וואס האט מיר געוויזען (דע פינגער) ביים הייוועי, ווי פארט איר? זאג איך "קיין פאפא שטעטעל"! איר ווילט מיט קומען? ניין! פטור. געניג געהאט פאריגע וואך. ווער ווייסט וואס איך האב פארפאסט נישט זייענדיק אין קאנטרי דאנערשטאג נאכט, יא איך זעה שוין. דער שיינער איד אין קאנטרי איז מיך היינט מכבד צוגיין מיט אים בודק זיין דעם עירוב, ער רוקט מיר אריין א האמער אין ביזעם און דער מקח איז געשלאסען. איך האב זיך פרובירט ארויס צודרייען אבער ער איז נישט פון די וואס פארשטייען אויפען ווינק האב איך אים געזאגט אז איך טו דאס זייער גערען אבער נישט יעצט איך בין קוים אנגעקומען לאזט מיך אפדעכען. ער פרעגט מיך, ביזט ברוגז אויפ'ן עירוב? אבערוואז, פשוט דער איד מיין שכן רעדט זיך כסדר אפ איר רופט אים נישט צו די בדיקה. (געשאסען צווי האזלעך מיט איין קויל) פרייטאג צו נאכט'ס זעה איך ווידער אפאר ניי געקומענע עולים, אצינד בין איך שוין פון די אלטע, איך פרעג איינעם, ביסטע געקומען פאר די צווייטע העלפט? ער קוקט מיך אן פון אויבען ארונטער, אנטשולדיגט איך בין שוין דא 7 יאר, דאס יאר בין איך געווען א בעל שמחה די ערשטע פאר וואכען. צופרי אין שוהל אויף מיין שכן'ס געזיכט זעהט זיך שוין אן דער קומענדיגער תענית. ער איז היינט זייער פארכמורעט, נישט ווי שטענדיג, ער זאגט מיר גוט שאבעס מיט א האלבען שמייכעל. איך פרעג אים וואס האט פאסירט? ער זאגט איך קען נישט טראכטען פון נישט טרינקען קאווע זונטאג. איך האב אים געזאגט אז דער שו"ע איז מתיר פאר די וואס האלטען אין די הויכע חדשים. ביים לייענען דערקיטשע איך אים, וואס דאך? היינט צופרי פארציילט ער מיר, האב איך גערעכענט צו גיין אין סווימינג פאל אנשטאט די מקוה, שפעטער -פארציילט ער- כ'האב שוין געהאלטען ביים אריין שפרינגען און איך באמערק אז מים אין בו, מען האט דאס אויסגעליידיגט לכבוד די ניין טעג. א בראך. שבת נאכמיטאג, איך קום ווייטער אן גענוג פרי צו הערען פרקי אבות פון דער אויבען דערמאנטער בעל דרשן, איינמאל פאר אלעמאל לאמיך שוין הערען דעם מגיד וואס אלע אין שוהל רעדען פון אים מיט אפשיי. קיינער איז נישט אין שוהל. איך האב זיך דערמאנט עס איז א נעבירה צו לערנען היינט. יעדער יאגט זיך עסען שלוש סעודות מיט די סעודה המפסקת, אלע דא אין קאנטרי ווייסען פונקטליך וואסערע סארט עסען איז דאס בעסטע איינצופאסטען. ווען איך פאלג ווען אלע שכינים עס איך ווען גרינע טרויבען מיט פוירפעל צוויבעל, וואדערמעלאן מיט אבעקאדוי, טשיז קעיק מיט מייערען, מילגרוים מיט סמייטע. נאך מעריב האט דער גבאי אויפגעהויבען צוויי ליכט צו מאכען מאורי האש. אונזער רב וויל דווקא א הבדלה. איין וואלענטוער איז אהיים געלאפען אים צוליב טוען, ביז דערווייל האבען אלע געמאכט די מאורי אויף ווייסע ליכט אין געוואלט אנהייבען איכה. דער רב פרעגט פארוואס קענען זיי מיר נישט צוליב טון? איך זאג אים מען טאר זיך נישט נאכגעבען אלע תאוות אים תשעה באב. מען האלט שוין טיעף אינמיטען די קינות, די בעלי בתים וואס שמעקען קיינמאל נישט אריין אין שוהל אין די וואכען טעג, זעה איך יעצט וואסארען סארט היט זיי גייען. אלע קינדער שלעפען תשעה באב בענקלעך, די מחמירים זיצען אויף דיקע האנטיכער אויף דער ערד, די ראבערנע קאלאטשען אויסגעטון און אוועקגעלייגט אינטערען טיש, מאכען זיך ווי זיי זיפצען אויפ'ן פארברענטען הויז. ווען מיין קליינער קומט אריין צופארען מיט א ביגוויל אין שוהל אריין. ער זאגט מיר איך זאל שוין אהיים קומען אים געבען א אייסעס פון פריזער. ווי איז מאמי? זי ווישט די אויגען ביי די מאמע'ס. נאך די קינות האב איך געפרעגט מיין נייער ידיד וויפיל אזייגער מען הייבט אן שפילען וואלי באל? תשעה באב צופרי קלעבט זיך אין מיר אן מיין שכן טוב, דער וואס פארגעסט כסדר צו מאכען איין פיאה. ער וויל איך זאל אים היינט טראגען מיט מיין ווען באזיכען זיין בחור אין קעמפ, ווי איז דער קעמפ? ערגעץ אין ליבערטי, איר קענט די וועג? ניין אבער ער ווייסט אז מען דארף פארען דורך ליבערטי און מען קומט אן. פון 1 אזייגער קלאפט ער אין די טיהר יעדע האלבע שעה צו איך בין שוין אויפגעשטאנען. ער פארענטפערט זיך אזוי פאר די פרוי "איך וואלט שוין לאנג גענומען א קאר סערוויס נאר זיי ווייסען דאך נישט די וועגען. גיט זאגט זי אים, דא האט איר א נומער פון א קאר סערוויס וואס קען אלע וועגען, עס איז שוין מער נישט וויכטיג געווען צו פארען. איך פרעג אים ביי מנחה וואס איז געווען דער עמערדזשענסי? ער זאגט זיין זוהן האט געמאכט א נייער תשעה באב בענקעל און די הויזען האבען זיך פארהאנקעט אין נאגעל און זיך צוריסען, ער האט דאס געוואלט זעהן. פארדעם האב איך געזאלט פארען... תשעה באב ביי מנחה בעט מיך דער גבאי צו בארגען א פעדער, איך קוק ווי ער גייט צו צום מודעה וואס הענגט אויף די וואנט אז מען וועט דאווענען מעריב קוואדער צו 9 און דערנאך קידוש לבנה. ער שטרייכט אויס די ווערטער וועגען קידוש לבנה, די וועטער נביא האט שוין געזאגט פאר זיכער אז עס גייט זיין א וואלקען. איך האב געבעטען דעם גבאי'ן אויב ער כאפט יא די לבנה אינמיטען דער נאכט זאל ער מיך רייט אוועי אויפוועקען. א מזל ג-ט פארשאפט כלל ישראל אזוינע טרייע פארזארגער. ווייטער האט א איד א מזכה את הרבים געברענגט קיכען מיט קאווע פאר די אלע שוואכע אידען וואס קענען נישט אהיים שפאצירען ביז די באנגעלוי צו די ווארימע בלינטצע'ס. אלע פארגינער האבען געשריגען מע טאר נישט פאר הבדלה, אנדערע האבען געזאגט מע קען בעטען א בחור זאל מאכען הבדלה און מוציא זיין דעם רבים. יענע האבען זיך נישט געלאזט און געשריגען העכער עס איז בפירוש קעגען א רמ"א. נאך איידער איך האב אויסגעטרויטען שמונה עשרה האט שוין געפעלט א גרויס חלק פון די קיכען. לשנה הבאה בירושלים די וואך האט געזאלט הייסען אז איך בלייב אין דער קאנטרי אויף אורלויב, נאר צוליב פאראויס געזעהנ'דיגע סיבות לייג איך אוועק די וואקעישען דעי'ס לכשירחיב. מיין באלעבאס א איד פון אינטערלאנד, אין די הויכע פופציגער, פון די וואס גייען שוין אין באד-רום אן פארמאכען די טיהר. פרעגט מיך פארוואס איך בלייב נישט אביסעלע אין קאנטרי מיט די משפחה? איך לאז ארויס א טיפער קרעכץ, דעם פנים פאריקט אין א זייט. איך זאג אים איר ווייסט דאך ווי שווער סע אי דע מצב. איך שטעל אן א רחמנות'דיג מינע. איך קען דאך אים נישט פארציילען אז איך בין נישט אויסען צו באדען און פעמפערען א גאנצען טאג. אזוי? וואס קען איך העלפען יאנקעלע? זאל איך אפשר אנרופען די פרוי אויסרומען דיינע קוואלעפיקאציעס?. איך זאג אים, א וועכנטליכע צוגאב וועט זיין דער גרעסטער באווייז אויף מיינע קענטעניסען. זי פארלאנגט הארטע וואלוטע. ער קנייטשט צוזאם זיין העלער שטערען ווי די דאללאר'ס אין זיין הינטערשטע טאש, ער טוט אויס די גרויסע ברוינע ברילען און מיט'ן צוקראצטען הענטעל גריבעלט ער די אויער זייער שנעל און נערוועז. נאך לאנגע רייבערייען צווישען זיין יצר טוב און הרע, נישט לייכט איז אים אנגעקומען, ער האט נישט געוואלט זאגען ברחל בתך, ווי א שלעכטע בשורה מען מורמעלט עס אינטער. איך העל זעהן וואס עך קען דער טון, אקעי? ...."מערצעשעם די קומענדיגע פעידעי, מערצעשעם, אקעי?". עס איז נישט אזוי פויגעלדיג יעצט זימער ווייסטאך, אבער מערצעשעם, אקעי? עך וויל זאלסט זיין העפפי אקעי? כאדעך ליעב. אקעי? מיט דעם זעלבען בריללען הענטעל מישט ער יעצט אויף די קאווע מיט ציקער. איך וויל אים נישט ווייזען ווי שטארק איך פריי זיך, איך באדאנק אים מיט א חנופה -אויסגעמישט מיט ביטול- שמייכעל, בעסער ווי גארנישט, דער מצב איז דאך אומדערטרעגליך. ער קען מיך שוין, ער זאגט גיי רוף אן יוטעלע. איך רוף אן די בעסערע העלפט מיט די פרייעדיגע בשורה. "ברוך השם א הינדערטער א וואך! ער האט געמיזט באקומען הייסע ווארע היינט צופרי... ווי צוריק אין די סעקרעטארשקע יארען זי מאכט א גראדען חשבון. לאמיר זעהן: הינדערט א וואך איז 4 הינדערט א חודש, 5 טויזענט צוויי הינדערט א יאר. אויב בלייבסטו ארבעטען ביי אים נאך 40 יאר, און אויב ער איז טאקע נישט א ליגנער, און אויב ער וועט דיך נישט שיקען ליפטערען. האב איך יעצט געמאכט און איין אטעם צוויי הינדערט טויזענט דאללאר און נאך אכט הינדערט. זי זאגט זי וועט זיך מארגען צופרי בלינעדער נאך פרעגען אויף די ווינטערייזד באנגעלוי'ס. עס דארף נישט קאסטען מער ווי 200 טויזענט. איך קען האלטען די אכט הינדערט טאשען געלט. איך זאג איר, מיט די עיבור יארען קומט אויס עטוואס מער, זאגט זי, זי דארף טאקע א נייע שייטעל. די וואך איז פארגעקומען א כינע-ליציטאציע, מען רופט דאס בלע"ז "טשייניז אוקשען" אלע פרויען מאכען סאפער'ס יעדע ווייזט אירע קענטעניסען אין מלאכת בישול ואפי'. די טיכטיגע שטעלען אהער פאכמאניש א פראגראם און דער קאנטרי פארט אויף רעדער. מען האט אפילו געוואלט רופען דעם באלונער רבי, נאר מען האט מורא געהאט צוליב מה יאמרו הבריות. כ'האב עס נישט בייגעוואוינט מיט די אייגענע אויגען צוזעהן אלע פיטשאווקעס אבער ווי איך הער איש מפי אשה איז דאס געווען העכער אלע ערווארטונגען. מען האט געמאכט א ליציטאציע אויף גאנץ כינע. מיט'ן אויסנאם פונעם כינעזער פרעידענט "קום יאנג איל" זענען געווען אלע אדעל לייט אין קאנטרי, אלע האבען זיך מיט געפרייט צו די זייער וויכטיגע אוקשען. די עלטערע האבען געלאדענט די טעכטער פון אנדערע קאנטרי'ס, אלע זענען געקומען מיט די שבת אויערינגלען. די קאנטרי רעבעצין האט געברענגט צוויבעל יוך די ראש הקהל'קע האט מנדב געווען די טישטיכער מיט די שמעקעדיגע ליכט, מיר האבען צושטייער געגעבען עפעס א הייסע טאפ געשמאקע געקעכטץ, עס קוקט אויס ווי רויטע לינדזען. די גיטע גריסען האבען נישט געשפעטיגט צו קומען, מיינע גיטע פריינד האבען שוין געוויסט צו זאגען דעם אנדערען ביינאכט אין סאפער טאון אז עס איז געווען דעלישאס. ביים באל האבען מיר געווינען א בייבי קערידזש און א אומזינסטיגע סאפער פאר צוויי ביי א רעסטוראנט וואס הייסט מושי מושי. מיר האבען שוין אפגעשמיעסט אהין גיין בין כסא לעשור ווען די אטמאספער אין שטוב איז געווענליך רוישיג איך האב איר געפרעגט וואס האט מען למעשה געאויקשענט. זי האט פארגעסען צו פרעגען. "איט וואז עלאט אויף פאן. נעכטען צופרי אין טרעין -ווי שטענדיג- איך טייפ אויפ'ן לעפטאפ מיינע מעמורען. פרעגט מיך א כינעזע ווייבעל וואס פאר א שפראך און טעמע איך באשעפטיג זיך. איך זאג איר "בעליוו איט אר נאט, איי העפען טא רייט עבאייט יא" זי צועפענט אירע פלאכע אויגען, יא מיען עט? זי האט נאר געוואלט איך זאל איר זאגען וואס ווי און ווען נאר מיין סטאפ האט זיך אינטערגעריקט, זי זאגט "סי יא לעיטער" איך דערצייל עס איבער פאר מיין פרוי, זאגט זי מיר מיט א ווארענ'דיגע שטימע "זע עס זאל נישט אנקומען דער לעיטער" שבת נחמו. גאנץ כלל ישראל פאקט זיך די רענצלעך אוועק צו פארען אויף דעם שבת, קיינער וויל נישט זאגען די דאזיגע הפטורה אין זיין געווענליכער שוהל. דער שבת נאך ת"ב ווילען אלע לעקען דעם אייז קריעם אין פרעמדע פעלדער. מיז זיין אז דער תשעה באב האט אין זיך א טרייב קראפט וואס שטויסט ארויס פון שטוב אלע אידישע משפחות פון זייער זיפ קאוד און באפעלט צו פארען ערגעץ אנדערש, סיי ווי. מיין שווער זאל לעבען, וואס וואוינט אויך דא אין וויליאמסבורג פארט דעם שבת קיין לעיקוואד צום חבר'ס בעיסמענט, וואס דער חבר פארט שבת צו זיינע עלטערען'ס דירה אין מאנסי, יענעמס עלטערען אין מאנסי פארען צו די קינדער קיין בארא פארק, ווייל די געהילף ביי די זקנים פארען אויף שבת אין א האטעל אין די פאוקענויס. (איר קענט דאס זינגען מיט'ן ניגון פון חד גדיא). איך האב פארגעשלאגען צו טוישען באנגעלוי מיט'ן שכן, זי זאגט אויב איך וועל נאר זעהן איהרע באנגעלוי וועל איך שנעל צוריקציען דעם פלאן. אפילו די יעניגע חברים וואס א גאנץ זימער טרייבען פון מיר שפאס אז איך בין שוין א פארפאלענער און א פארפארענער זענען מיטאמאל אליין געווארען פון די פארעדיגע, איין אזא באשעפעניש וואס האט אפילו נישט קיין דרייווער לייסענ'ס רופט מיך אין דער קאנטרי פרייטאג נאכמיטאג, ער פרעגט ווי מען קען דינגען א קאר איבער שבת ער וויל פארען ערגעץ, ווי אימער. איך פרעג אים ווי ער וויל פארען, סי קוים פארבליבען 5 שעה צום זמן? פרעגט ער ווי ווייט איז פון וויליאמסבורג ביז סאראטויגע ספרינג פאר איינער וואס קען נישט קיין וועגען? כ'האב אים געצה'ט זיך ארויס לאזען תיכף מוצאי שבת אויף קומענדיגען שבת. מיין קליינער שוואגער'על, חתונה געהאט 3 און האלב חדשים צוריק. איז נארוואס צוריק געקומען פון א 4 וואכיגע באזיך אין לאנד, וויל אויך פארען, ער פרעגט צו מיר האבען פלאץ פאר אים אין קאנטרי, ער זאגט פאר א וויץ, איך נאך קום אן די קינדער. האב איך דען פלאץ? גיי זאג אים אין פנים אריין ניין? בסבר פנים יפות, ער זאגט ער קען באשטיין צו שלאפען מיט די קינדער אין איין צימער און ער איז וויליג מיט ברענגען עפעס עסען. איך האב אים געזאגט, ברענג ענדערש מיט א באנגעלוי, עסען קענסטו מיט אונז. באלד שטעלט ער נאך א רייע באדונגונגען. וועסטו אונז מיטנעמען מיט דיין קאר דאנערשטאג נאכט? צו וועלכען קאנצערט גייט עטץ מוצאי שבת? אברם פריד אדער מייקעל דזשעסען. (סאררי מרדכי בן דוד) צו קיין איינע! וועסטו אונז דאן קענען אהין אפטראגען און אהיים ברענגען? ווען קומסטו צוריק אין שטאט זונטאג נאכט אדער מאנטאג צופרי? איך רוף אן אין קאנטרי פארציילען וועגען דעם אורח. זי פרעגט צו מיר זאלען נישט אליין גיין אין א האטעל אריין ביז נאכ'ן קאנצערט. זי זאגט, "אבער זייער אנוועזענד דערמאנט מיך פון די שנה ראשונה", זיי מיינען אז די וועלט גיהערט פאר זיי אליין. אזוי זיס. איך זאג, "עס דערמאנט מיך ווי מיר'ן אויסזעהן אי"ה ווען אונזערע קינדער וועלען קומען אויף סאפער'ס". ערב ש"ק, די וואך אין קאנטרי דערקענט זיך דער צופלוס קע"ה, אלע קינדערלעך זענען ווידער אהיים געקומען אויף שבת מערסטענ'ס האבען פארגעסען די שבת'דיגע שיך אין קעמפ. כמעט אלע זענען געפארען מיט די "טו ווילערס" ביז לאנג נאכען צווייטען פייף. די גראסערי איז היינט פיל מיט קליינווארג וואס קלייבען זיך אויס א 'גיטע זאך' וואס די מאמע האט זיי צוגעזאגט ווען זיי קומען אהיים פון קעמפ אויב זיי פארלירען גארנישט. די קינדער מאכען פונעם מקוה א סווימינג פאל. איין אלטער איד, וואס נאר זיין נאז זעהט זיך ארויס פון אינטערען וואסער, שרייט אויף די קינדער "אז עטץ גייט נישט ארויס נעם איך שוין אראפ מיין פאסיג". פרייטאג צו נאכט'ס ביי די סעודה האט מיין שוואגערעל נישט אויפגעהערט רעדען און פארציילען פון זיין נסיעה קיין איזראעל, פאר קידוש האט ער שוין שטיל געמאכט און אנגעהויבען זיין פארציילונג. זיין נייע פרוי, א שעמעוודיגע, צוריקגעצויגען ביז גאר, האט אים פרובירט שטיל מאכען אבער דער עקסטאז האט נאך נישט אויסגעוועפט און מיר זענען געווען געצווינגען צו הערען און פארזעצונגען אלע געפלוידערעכץ און גענויע דעטאלען וואס און ווי זיי האט געפרישטאגט און גענעכטיגט אלע טעג. נאך א מזל די בילדער פון מקומות הקדושים זענען נאך נישט דעוועלאפט, ווען יא האלטען מיר נאך איצט פאר די זיפ. בייטאג אין שוהל איז געווען א גרויס געפילדער איבער א בחור'ל וואס דארף בר מצוה האבען אינמיטען די וואך און דער טאטע האט זיך געוואלט ארויס דרייען פון געבען א קידוש, אפאר אינגען האבען אים דערקוטשעט די יארען היתכן ער טוט נישט מיטיילען די שמחה מיט זיינע חשוב'ע קאלעגעס, ער האט נישט-וועלעדיג צוגעזאגט צו ברענגען זיין אייגענעם טשאלענט מיט אביסעל 3 קאליר קעיק פון פריזער. א ידיד זיינער וואס האט צוגעזעהן די סומאטוכע האט באוויליגט צו ברענגען פון זיין קישקע. ווידער איז געווען א קידושא רבא, אויף א קליינעם פארנעם. דער זיידע פונעם בחור וואס איז געקומען אין קאנטרי צו הערען דעם בחור עולה זיין האט געפרעגט א שאלה אויב ער מעג ארויסנעמען פון תפילין בייטעל א באטעל ברוינפען, צו זיין גרויס פרייד האט מען אים מתיר געווען אין עס איז געווען גענוג ווארימע באנענע ברוינפען צו שטילען דעם דורשט פון די פאר טרינקער. דער פאטער האט געזאגט ברוך שפטרני מיט שטארק צוגעמאכטע אויגען. נאכ'ן דאווענען האבען זיינע גרויסע טעכטער נעבעך געשלעפט דאס ווארימ'ס און א וועגעלע ארום געבינדען מיט האנטוכער. אלע מענער זענען אהיים מיט פארשמירטע טשאלענט און אראנדזש סאדא אינעם טלית, די זעלבע פאר אלטע לייט וואס מאכען נישט קידוש האבען מוסר געזאגט דעם בחור'ל אז ער האט געזאגט די ברכת הפטורה זייער שטיל און האבען פארלאנגט ער זאל שוין זאגען דאס פשעטעל הויעך. דער בחור איז נישט קיין נער'לע, ער האט זיי געזאגט אז זיינע חברים זענען נישט דא צו אריין זינגען. ביים וועכענטליכען שפאציר אויפע'ן ראוד ש"ק נאכמיטאג. א גוי האט אונז אפגעשטעלט פרעגען ווי אזוי מען קומט אן פון דאנען ביז וואל-מארט, איך האב זיך געפרייט אים צו געבען די ריכטיגע דירעקשאנ'ס כזקן ורגיל ווי בעת מען רבי האט מיך פארהערט יענעם פסוק חומש וואס איך האב פונקט גיט ג'חזר'ט. ער האט זיך העפליך באדאנקט מיט "איי לאוו יא גייהס". די וואך האב איך שוין יא אריין געכאפט דעם פרקי אבות שיעור, איך וואונדער זיך אז ביים אריין קומען אביסעל שפעט מאכט מיר איעדער פלאץ. שפעטער ווען איך האב זיך דערזעהן מיט א צוריסענעם הויז פון די באנק שפענדלעך איז מיר פארענטפערט געווארען זייער פלוצלימ'דיגע ווארימקייט. איך לייג צו א אויער ער פארציילט עפעס א מעשה וואס מיין באבע פלעגט מיר דערציילען אלץ קינד, פארדעם האב איך געדארפט קומען אזוי פרי אין שוהל? דוכט זיך דער מגיד און מיין באבע זענען נאנטע קרובים. נאך מעריב איז דא א איד וואס אלעמאל שרייט ער אויס "קידוש לבנה". יא לבנה נישט לבנה, יא דא ז' שלימים צו נישט, עפעס א דיבוק שרייט ארויס פון אים קידוש לבנה!. די וואך האב איך געפרעגט מיט דרך ארץ די סיבה דערפון, ער זאגט ס'איז א לאנגע מעשה, אבער בקיצור. ער האט צוגעזאגט אמאל אין חלום פאר דוד המילך צו זארגען איבער די קידוש לבנה עס זאל נישט פארגעסען ווערען פון כלל ישראל. מאדנע טיפ מענטשען עס זענען פארהאן. מיר האבען מכבד געווען דאס אינג פאר-פאלק מיט הייסע טיי לכבוד מלוה מלכה, ער איז זייער אומרואיג, ער וויל איך זאל אים שוין מיט'ן ווייב אפליפערען צום קאנצערט, ער האט פארשפראכען צו טרעפען א היטש אהיים, מיר האבען זיך אלע צונויפגעקוועטשט אין די ווען אין זיי אפגעטראגען צו איינע פון די קאנצערטען. אויפ'ן וועג זאג איך אים אריין אין די אויער אז עס איז דא עפעס א שטיקעל איסור דערויף, איך מיין אפילו איינער פון דיינע רבי'ס שרייבען אינטער אויף די קול קורא, ער זאגט אז איך זאל נישט זארגען, ער איז גארנישט ברוגז אויף זיין רבי'ן אז ער שרייבט אזוינע זאכען ער ווייסט זיכער נישט ווי שטארק די ניגוני טוט מקרב זיין אידען צום באשעפער. ווען יא וואלט ער אויך געקומען. 2 פארטרעטער פון די וואלי באלל פארבאנד קלאפען צו מיר האלב נאך 10 מוצאי שבת, איך זאל למען השם שוין קומען צום וואלי-באלל מען טיילט שוין באלד די פרישע קיגעל, איך האב נישט געוואלט גיין, זאגט איינער וואס הייסט אויפ'ן לעצטען נאמען ווייספארב אז טאמער איך קום נישט די וואך וועלען זיי ווערען זייער באליידיגט. גיט כ'על באלד זעהן. אפאר מינוט דערויף קומען די וועכענטליכע משולחים איינקאסירען די צוגעזאגעכצער ביים אפיעל. איך זאג דעם משולח ער זאל גיין ביים וואלי-באלל און אויפזיכען דעם גרויסען עושר פון קאנטרי מר. ווייספארב, ער האט ליעב ווען מען בעט זיך ביי אים אבער צום סוף צאהלט זיך עס אויס, ער גיבט א שיינע נדבה. אבער גידענקט מען מיז אים לאנג בעטען, אפילו פאלען צו די פיס, נישט אפלאזען ער איז ווי מען זאגט אין אמעריקא "לאוידעד" אינדערפרי פרעג איך מר. ווייס אויב ער האט ליעב ווען מען נודזשעט, ער האט מיך געוואלט צומורזשען. שפעטער האב איך שוין נאכגעהערט אז די צוויי משולחים האבען געמאכט סקאנדאלען, צושטערט דער גאנצער וואלי-באלל מיט'ן נישט וועלען אפטרעטען. ביז ער האט צוגעזאגט א סכום הגון אויב זיי זאגען פארוואס זיי האבען פונקט אין אים אנגעטשעפעט. די וואך פארען מיר אהיים זונטאג נאכט, אויפ'ן פארלאנג פון אונזערע טייערע געסט. איך האב זיך אויסגענומען מיט מיין שוואגער ער טאר נישט רעדען פון הייליג לאנד ווייל עס דערמאנט מיך פונעם גירוש דארט, און עס קען מיר שאטען צום הארץ. א גאצער וועג האט ער נאר גערעדט פון זיין נסיעה ער זאגט אז דאס איז דייקא א גיטע טעמע און איך וועל זיך אזוי ארום בארואיגען. ביים געז סטעישאן האט ער מיר געוואלט ווייזען דאנקבארשאפט האט ער זיך אנגעטראגען אויסצוצאלען דע קאווע. ער האט נאר געוואלט איך זאל אים איבער געבען דאס רעדעל, איך האב זיך געבעטען אז דאס לעבען איז מיר זייער טייער. איך האב אים געמיזט צוגעזאגען אויף א צווייט מאל אזוי האב איך מיר און אים מיט זיין פרוי געראטעוועט דאס לעבען פין א כמעט זיכערער אומגליק ה"י. ער האט מיר צוגעווינטשט ביים אראפלייגען אז איך זאל זעהן נחת פון די קינדער און מערצעשעם ביי די אייניקלעך. א חבר אין שוהל זאגט מיר היינט מיט באדויער "יא מ'קומט שוין באלד אהיים פון קאנטרי" נו איז וואס? איך דארף זיך נעמען אויפרוימען דאס הויז. ער לאדענט מיך איין איך זאל מיט אים אהיים גיין זעהן מיט מיינע אויגען זיין חזיר שטאל, איך ווייס נישט וויאזוי ער האט באוויזען צו טראנספארירען א ציכטיג זויבער הויז אין אזא חיות שטייג. 3 ערב פסח'ס וועלען נישט זיין גענוג צו דערקלערען דאס הויז ריין. איך האב אים געראטען זיך צו פארבינדען מיט די פולישע אמבאסאדע ווי פריער, אדער ריזיקירט ער מיט מיזען אנהייבען באזיכען זיין פרוי אין א נערווען-צוזאמבראך שפיטאל. אז מען שטעלט צוזאם דער פאזעל, קען מען זעהן די מעניא פון זיינע סאפער'ס אלע 8 וואכע. אינטער דעם טיש איז פיל מיט פלאסטיק לעפעל און גאפלען, צענדליגער טויטע פליגען וואס ער האט באוויזען צו הארגענען דורכ'ן זימער, שמוציגע אפוויש פאפיר און אלע צימערען די ווענט זענען באשפריצט פון קאלא סאדע און קעטשאפ, מארעך ביינער און אש פון ציגראטען. עפענענדיג די קינדער שטובער האט זיך מיר באוויזען א בילד וואס האט מיך דערמאנט פון הושענה רבה ווען אלע לאזען איבער די ערבות אויף דער ערד און לויפען אהיים פאר עלינו צו די הייסע חלה. די פריזער באשפריצט מיט רויטע און פורפעל פאקסי-פאפ'ס. דער פריזשדער שמעקט פון אלטע אייער און פארדארבענע פיש. איך מיין אז די נעגעל וואסער ווערט קיינמאל נישט ארויסגעטראגען נאר איבער געניצט און רעסייקעלד אלע טעג. אלע 6 דיינונג רום בענקלעך זענען פיל מיט פאסט, חתונה בריוו, אומבאצאלטע בילל'ס. דער בילד איז געווען שרעקליך, איך האב אים געבעטען ער זאל מיך לאזען רופען די פרעסע צו פאטאגראפירען די סצענע. ער זאגט קיינער וועט סיי ווי נישט דערקענען אז ס'איז זיין הויז. מיטוואך נאכט האבען מיר געהאט א ערשטע קאזין'ס חתונה, דער טאטע פונעם חתן זאגט מיר -מיט א וויש אריין די שווייס אין מיין בעקיטשע- "היינט וועסטע בלייבען לענגער ביי די חתונה ווייל די האסט דאך נישט ווי צו עסען סאפער, אמת יאנקעל?" איך האב אים נישט געוואלט פארציילען אז סאפער עס איך ביי אלע חתונות, ערשט דערנאך גאפעל איך שטענדיג אפ. אלע קרובים נאנטע און ווייטע פרעגען דאס ערשטע און ליבליכסטע קשיא, ביזט אין קאנטרי יאנקעל?. ביים טאנצען האט זיך דער פעטער אונזערער פארגליסט מיך אריין צונעמען אין זיין רינג איך זאל מיט אים טאנצען און נישט סתם שפרינגען, נאר זיינע גאנצע דריי הינדערט און דרייסיג פונט האבען געהאפקעט ווי א יונג בחור'ל, ער זאגט מיר כ'האב עס נישט געמיינט ערענסט קענסט אהיים גיין שלאפען איך ווייס די דארפסט זיין אין מאנהעטען האלב נאך 8 צופרי. ווען נישט דער רב פון זיין שוהל נעמט אים פאר א רקידה'לע, טאנצען מיר נאך אלץ. איר מעגט זיך באקענען מיט דעם רבי'לע, א רב אין א שוהל'כעל ביי אונז אין ירושלים דאמעריקע. ער קומט אן צו די חתונה מיט א ווינטער שאהל עס איז כמעט 90 די היץ אינדרויסען. עס קען זיין די סיבה ווייל ער איז נאך נישט גענוג א גרויסער ץ צו גיין אין א זילבערנעם שטעקען אן א גבאי'ן, דער שאהל איז ביי אים במקום א שטעקען צו ווייזען אז ער איז 2 שטאק העכער ווי מיר פשוטע שטייער צאהלער. שפיציגע נעגעל האט ער, צו ווייזען אז ער איז מוהל מובהק. איך געדענק אים אלס קינד, פלעגט ער מיר ציפען אין די בעקעלעך ווען ער האט מיך דערזעהן, זייט איך האב אים נישט געגעבען מוהלת ביי מיין מושי'לע איז אים ארויסגעפלויגען פון זכרון ווער איך בין. איך וואלט אים אויך נישט דערקענט ווייל איעדע פאר יאר טוישט ער זיך זיין אויסזעהן, אנגעהויבען האט ער מיט א בנש"ק'על שווארץ כאלאטעל און איינגעדרייטע בארד, היינט האלט עס ביי א בלויע געבלימטע בעקיטשע, א גרויסען פעלץ מיט ווייסע הויזען טרעגער אפילו אינדערוואכן. א 8 רייעדיגע עטרה אינטער די לענדען. די בארד צושטרויבעלט און די גאר גרויסע שווארצע בריללען וואס ער האט בירושה פון זיין שוויגער'ס מאן בזיווג ראשון, מיין טאטע האט מיר דערציילט מיט נאסטאלאגיע אז גענוי ווי אים האט אויסגעזעהן דער בארע רבי פאר'ן בראך. איך האב אים אמאל געזעהן פרייטאג צו נאכט'ס נאך די סעודה שפאצירט ער מיט א גאלדענע בעקיטשע אויף זיין גאס און זיכט אויף א בחור'ל פאר אן הויז בחור און דאס איז זיין גאנצער עונג ת"ח. איך האב געכאפט א שמועס ביי די חתונה מיט'ן עלטער פעטער, א גרויסער פילאזאף. זאגט ער מיר אז ער איז אין קאנטרי שוין 17 אדער 18 יאר צום גיטען, עס איז נישט אראפ צו שלינגען און נישט אויסצושפייען. ער רעכענט מיר אויס אז פון די 9 וואכען קאנטרי איז ער נאר דארט צוויי וואכען (פרייטאג ש"ק און זונטאג) פון דעם שלאפט ער העלפט, די איבעריגע איז ער און שוהל, שווימען, שאפפינג אא"ו. קומט אויס ער צאהלט אוועק א שיינע 10 טויזענט דאללאר פאר'ן אטעמען בערך 2-3 טעג אין די קאנטרי, סך הכל קאסט אים אפ איעדער אטעם אין זיין באנגעלוי א נישטיגע'ן הינדערטער. כ'האב אים נישט נאך גערעכענט אבער מיר אלע ווייסען אז פעטער בערעל'ס דמיונות קאמערעל איז ממש א יקר המציאות. איך האב אים געראטען ער זאל נישט אויפהערען אטעמ'ן ביז די 120 די רעסטוראנטען אין וויליאמסבורג הייבען זיך שוין אן געזעגענען מיט זייערע זימער קונדען, זייענדיג אין איינע פון די היימישע שמורגעסבורג פלעצער אין הארץ פין וויליאמסבורג. קומט אריין א חשובער אינגערמאן איך וויל נישט פורש בשמו זיין אבער ער גייט שבת מיט שיך און זאקען. ער לאזט זיך מאכען א פאסטראמי סענדוויטש, ער פארארדענט דערויף מאסטערד מיט שארפע שמיראכטץ און פארלאנגט דערצו א הייסער זיפ, "ווערי האט" שרייט ער צום ערל און קאך. אינמיטען קאלט אים דאס ווייב אריין אויפען סעל. דער אינגערמאן זאגט הויעך איך בין דא ביי פלוני אלמוני אין רעסטוראנט וואלסט געמעגט זיך אויסלערנען פון זיי וויאזוי צו מאכען א פיינע הייסע וועדזשעבעל זיפ. ער גיט איבער דעם טעלעפון צום אינגערמאן ביים שיסעל, "קענסט אפשר זאגען מיין ווייב דעם סוד צו דיינע פיינע זיפ?" צוויי נישט היימישע ווייבלעך קוקען זיך צו צום גאנצען ספעקטאל און זאגען צווישען זיך "וואט א פרענדלי קומיוניטי" שפעטער נאך מעריב זעה איך נאך דעם אינגערמאן שטייענדיג אינדרויסען פון סטאר מיט'ן פולען שאפינג בעג ארום פלאטאזירען. אבער די זיפ האט געמיזט זיין זייער שטארק הייס. די וואך בין איך ווידער ארויס צום קאנטרי דאנערשטאג אווענט, נאך איין וואך פארבליבען אין דאס געפאראכץ היי יאר איז א פארגאנגענהייט געלויבט צו ג-ט. איך קוק זיך אים אויף אן איינגעבויגען אידעל שפאצירענדיג רואיג אויף בראדוועי, עס ווילט זיך אים פרעגען צו ער פארט אויך אין קאנטרי. עס איז גרין-לייט אבער איך לאז אים אריבער די גאס ער ווייזט מיר שכויעך מיט'ן ברוינעם שטעקען. דאס לעצטע מאל וואס מיין רבי האט מיר געוויזען א שטעקען איז נישט געווען אזוי פויגעלדיג. זיצענדיג אין טראפיק אויפע'ן וויליאמסבורג ברידזש, צו די רעכטע זייט פון מיין קאר פארען נאך צוויי היימישע אינגעלייט. אוודאי צום קאנטרי, א סימן האב איך, זיי זענען אין א גיטע גיסטע, די אויבערשטע צוויי קנעפלעך אין העמד איז אים אפען, ער טרינקט מיט א שטרוי פון א קען סאדא, א גרויסע רונדיגע קאקי מיט קאלירטע ספרינקעל'ס אין די לינקע האנט. איך האב אים געוואונקען ער זאל אראפ ציען דאס פענצטער איך האב אים געזאגט ער זאלען עפעס איבער לאזען צידה לדרך אויף שפעטער, עס קען זיין טראפיק אויפען טראוועי. ער ווייזט מיר 2 גרויסע הייסע חלות אין א בעג וואס פארהויכט דעם שפיגעל, על כל צרה שלא תבוא. איך האב אים געזאגט ער זאל נישט לאזען דעם סטעיט-פאליס שמעקען די חלות. ביים אנקומען די שעפעלך ווארטען מיך שוין אפ מיט זייערע וועכנטליכע דערציילונגען פון דעי קעמפ און אויספלוגען, ווי אלע וואך ברויך איך פירען אלע זייערע דין תורות, שלום מאכען צווישען זיי און די שכנ'טעס קינדער. א שטורעמישער קריגעריי האט אויסגעבראכען די וואך צווישען די קליינע איבער ווער עס זאל אהיים טראגען די תשעה באב בענקלעך וואס מען האט געמאכט בשותפות. איך האב באצאלט א דאללער פאר מיינע קינדער זיי זאלען עס לאזען דעם שכן אהיים שלעפען. די שכנ'טע זאגט איך וואלט געדארפט ווערען א דיין. איך ווייס נישט צו דער מאן איהרע וואלט מסכים געווען. ביים אנקומען זאגט מיר די שוין פרוי איך זאל מיך גיט אויסרוען ווייל די וואך מיז מען גיט אויסניצען איידער מען פארט אהיים. איך זעה שוין אז עפעס גרויסע פלענער שפינט זיך און וועבט זיך און איר ווייבעריש קעפעל. אבער, איך האב ליעב סורפרייזעס. פרייטאג שטיי איך אויף ווען אלע זענען גיט געלאונט צוליב די פרוי'ס פלענער אויפע'ן וויקענד. אהיים קומענדיג פון דאווענען ווארטען שוין אלע קינדער מיט דרינק'ס אין די ארעמעס, מיר פארען קיין קעסטעל געים פארעם'ס. זי האט אלע נויטיגע אינפארמאציע. דער פלאן איז פיקס פארטיג, דירעקשאנ'ס פעלט נישט אויס מען פארט נאך דעם שוואגער מיט זיין חבר, זיי קומען אלע מיט. דאס מיינט אז איך וועל מיזען פארען אויף 85 מ.פ.ה. אויב איך וויל זיי נישט פארלירען. איבעריג צו זאגען די קינדער האבען געהאט פאן. א דאנק אונזער פאמיליע, האבען די לעמעלעך און ציגעלעך געהאט זייער ערנערונג. מיר זענען אנגעקומען צוריק אין קאנטרי גענוג פרי אריין צוכאפען אן-צו ווארימען דעם טשאלענט איידער דער שבת פייפער האט זיך צופיפען צום ערשטען מאל צו ווארענען אז אט קען מען שון נישט גיין אין באד אריין. שטעלט אייך פאר ווען דער שבת פייפער האט א "סנאז באטען", מיר וואלטען נאך אלע געהאלטען ביי שבת בראשית. פרייטאג צו נאכט נאכע'ן דאווענען האט דער גבאי גערופען אלע חשובע מתפללים צום זכר, א איד אין די הויכע פערציגער איז געהאלפען געווארען מיט א בן זקונים (דערווייל) ער האט נישט געמאכט קיין עסק דערפון אפילו נישט געהאנגען קיין מודעה. אבער דער גבאי וואס האט ליעב סענזאציעס האט געקלאפט דריי מאל אויפ'ן בימה און געטייטעלט מיט'ן פינגער יעדער זאל וויסען פון וועם מען רעדט. ביים זכר האבען אים אלע געווינטשען נאך א בן זכר איבער'עס יאר, ער האט האלב געשמייכעלט און האלב זיך פארענטפערט אז עס איז דא אזוי ווייניג ביער און ניסלעך. די לצים האבען אים בארואיגט איבערעס יאר וועט איר בעסער צושטעלען. אלע זענען זייער פרייליך לכבוד דעם לעצטען שבת בעפאר א חלק קאנטרי פארט אהיים, איין אינגערמאנטשיק האט זיך ערלויבט צו וואוילגיין אויף מיין חשבון, ער פרעגט מיך הויעך ביים זכר, נו יאנקעל ווען מאכסטו א זכר? איך האם אים גארנישט גענטפערט. מיט א שיכור הייב איך זיך נישט אן, שבת מיטאג ווען ער שפאצירט אדורך מיין באנגעלוי מיט זיין זיווג ראשון זאג איך אים הויעך, מיסטער... דא האסטו מיין פרוי קענסט איר פרעגען וועגען דעם זכר וואס ענגבערט דיך אזוי. מער האב איך נישט געזעהן עד היום. זונטאג, נאכען דאווענען און פרישטאג פארען מיר קיין וואל-מארט זיכער מאכען אז זיי האבען נישט אריין געשמוגעלט עפעס מציאות אן אונזער ערלויבעניש. שטענדיג קאכט זיך צווישען די שורות פון די קינדער סקול-געצייג און די לעבאדיגע פיש פעסלעך. מיר האבען אנגעקויפט געניג העפטען מיט'ן מעקער'ס, עלמער'ס קלעב-מאטריאל מיט רויטע פעדער'ס. מיר האבען איינגעהאנדעלט אזויפיל בליי מיט אויסשפיצער'ס אז די קינדער קענען יעדען טאג און יאר פארלירען איין בליי. גענוג און נאך ווייס פאפיר מיט בלויע ליינ'ס און דריי לעכער. פאר חנה'לע האבען מיר געקויפט א נייע אינגעל גאלד-פיש פאר איהרע פיש טאנק. ווי שטענדיג האבען מיר געטראפען גיטע פריינד וואס האבען אויפמערקזאם געמאכט אויף נאך אפאר מציאות ביי יענער עק. מיין צושטייער צום היי יעריגען אפיעל פאר די מוסדות פון וואל-מארט האלט שוין ביי א "סכום הגון" לכל הדיעות . איך מערק, זייט מיר זענען געפארען אין קאנטרי פילט זיך אין שטוב א גביר'ישע שטימונג, מען האט אנגעהויבען קויפען די טייערע טישא'ס און מען פרעגט מער נישט אין גראסערי יעדער זאך וויפיל עס קאסט. קאר סערוויס'עס טראגען און ברענגען צו און פון טאון. איך האף אז די פורים מאביל'ס ווייסען נישט מיין שטאטישע אדרעסס. זי האט באקומען פייגלעך און קאפ און רעדט מיט א ערענסקייט פון קויפען א באנגעלוי אין איינע פון די ווינטער באנגעלוי'ס כאחד הנגידים. פארוואס איז עס בעסער ווי א איינפאכע באנגעלוי פרעג איך? זי זאגט דארט איז דא צוויי סווימנג פולס איינס א הייס וואסער פאר ווינטער און א קאלט וואסער פאר זימער. איך האב געזאגט איך וויל גיין נאר ווי עס איז דא דריי, אויך א ליידיגע סווימינג-פאל פאר ווען איך וויל נישט גיין שווימען. ווי קען מען טראכטען פון אהיים פארען דעם לעצטען זינטאג נאכמיטאג תשס"ה פון קאנטרי אן מאכען א גרילל? איך האב געהאלטען אז עס פעלט נישט אויס, די קינדער באשטייען צו עסען קארען מיט ווייס איך וואס. זי זאגט אבער אז דער קאך בלייבט ריין. מאכען מיר א גרילל מיט קוילען, עס גיסט זיך שמן זית מען צינדט דאס פייער. אלע שכינים קוקען זיך צו מיט אפעטיט וויאזוי מיר שוואגער'ס שליידערען ארויף די רויע בהמה פלייש און נעמען אראפ געבראטענע גענז, די שוועסטער זיצען אויפען פארטש, לאכן זיך אינטער און גיבען עיצות, ריק ארויף ריק אראפ, סי נאך רוי, סי שוין פארברענט. ווען נישט דע גאס זעהט וואלט איך אלעס איבער געלאזט אויפען גרילל מיט'ן אויסרייד אז מען דארף גיין מנחח'נען. אלע גיטע פריינד ביי מנחה ווילען נאר וויסען צו מיר בלייבען דא אויף קומענדיגען שבת אדער מיר גייען שוין אהיים דאנערשטאג, איך זאג יעדען עס ווענדט זיך אין די שוועסטער אויב זיי בלייבען זענען מיר אויך דא. ווען מען פרעגט דעם שוואגער צו ער בלייבט ענטפערט ער דאס זעלבע וועלמיר זעהן וואס זיי טוען. דערווייל זיץ איך רואיג און איך הער זיך צו ווי די פייגעלעך טשיפשטען אריין זייער לעצטער געזאנג איידער עס ווערט טונקעל. איך וויל וויסען ווער עס טרייבט זיי אריין אין בעט יעדע נאכט. די וואך פרעגט א חשובער קאנטרי איינוואונער צו איך האב פלאץ פאר עטליכע פעקלעך, איך פרעג אים וויפיל פעקלעך? וויפיל עס גייט אריין קען איך שיקען. איך זאג אים ער קען פאקען ווילאנג ער פארדעקט מיר נישט דעם שפיגעל פון אינטען. איך שטעל זיך אפ פאר זיין באנגעלוי ער שטייט מיט 25 באקסעס און וויל אלעס לייגען אויפ'ן דאך כדי נישט שטערען דעם שפיגעל. איך האב אים געזאגט איך גיי נעמען גאזאלין, ער זאל ווארטען. און ער ווארט. אוי מיין זיסער שכן אין קאנטרי, א ברכה אויף זיין קאפ אבער זייט מיך נישט מקנא. איך קען נאך ביז היינט נישט ארויס קריכען צו ער איז א פרומאק צו גאר א פאלנער ויזתא, ער קוקט אויס ווי די אפגעהארעוועטע אידען אין די שווארץ-ווייסע בילדער פון מנחם מנדל'ס קינדער דערציילונגען. זיינע בלוטערען אין די האנד און די גרויסע אויגען וואס קוקען נעבעכדיג אויף אלע ארומיגע זענען עדות אויף א שווערע עקרת הבית. קיין סאך האב איך נישט גיקענט מיט אים פארברענגען צוליב זיין געטרייע ליעבשאפט צו קנאבעל, זאל דאס זיין פרייטאג גאנץ פרי אדער זונטאג נאכט. מוצאי שבת איז אפגערעדט, כסדר האט ער געהאלטען נאכען אדער פאר'ן עסען א קנאבעלע. ווען איך האב אים אמאל געזאגט אז עס איז דא צובאקומען אזעלכע קנאבעל וואס האט נישט א גערוך זאגט ער אז ער זיין מאמע זאל זיך מיעהן האט געגעסען נאר די שמעקעדיגע. איך האב אים געפרעגט צו זיינע עלטערען האבען אויך געגעסן פאלאפעל פרייטאג נאכמיטאג. דאס ערשטע מאל וואס מיר האבען זיך באגעגענט און באגריסט אנהייב זימער האט ער נאר געוואלט וויסען צו איך וויל פארען מיט אים קיין אומאן אויף ראש השנה. און צו איך וואלט אים געבארגט מיין מיני-ווען אויב ער וועט זיך נויטיגען. און צו כ'האב געהערט די וועטער נביא אויב עס וועט זיין א הייסער זימער. ער האט שווער געזיפעצט אויפ'ן נאכנאנדיגען רעגען, ווי די רביים ביי כל נדרי. איך האב אים גענטפערט דריי מאל ניין. דורך די ערשטע 2 וואכען אין קאנטרי האבען מיר שוין אנגעזייעט ביי זיי און באנגעלוי 1 פאטעטע שיילער, 2 גרעיפ דזשוס'ס, 4 אדער 5 דאזען אייער. נאך די ערשטע דריי וואכען האבען מיר אויפגעהערט האלטן חשבון. יעדעס מאל ווען זיי זענען געקומען בארגען האט מען ביי אונז אין באנגעלוי געטראכט מיט יאוש געפילען אז דאס איז א מתנה שלא על מנת להחזיר. ער האט אפילו געבעטען צו בארגען מיין שווים-הויז די פענטצטער ביי זיי אין באנגעלוי זענען אייביג געווען אפען, די יללות וואס עס איז דארט ארויס געקומען האבען געקענט די טויטע אויפוועקען, עס האט מיך געמאכט פארשטיין די גמרא חמור נוער וכו'. איין טרייסט האבען מיר געהאט אז די געשרייען האלטען אפ די בערען פון וואלד. די וואליום אויפען מויל פון די חשובע עקרת הבית ארבעט נאר אויף 10. אחוץ די ברכה פון צינדען ליכט האבען מיר אלעס געהערט קלאר און דייטליך, צו מיר האבען געוואלט אדער נישט. מיר האבען זיי מרמז געווען אז אונזערע קינדער קענען נישט איינשלאפען פון דעם גערידער. אומצאליגע מאל האט פאסירט אז די קינדער האבען זיך דערוועקט שפעט ביינאכט צו דאס געשריי פון די מאמע אויפען טעלעפון. אפילו צו די קליינע קינדער אין שטוב, אפילו א פשוטע פארלאנג איז געגאנגען מיט א הויעך געשריי ווי מען רעדט צו איבערען ים. איך האב געזעהן אז דער מצב איז אומדערטרעגליך, זאג איך מיין נייער שכן מיט די גרעסטע מאס איינגעהאלטקייט, דא אין דער קאנטרי הערט מען אלעס אריבער, איך שטאמעל ארויס אינטער די נאז, אפשר וואלט כדאי געווען...אביסעל זיך איינהאלטען.... ער האקט מיך איבער, "איך זאג דיר צוה, קיינער וועט נישט געוואור ווערן"... וואס? וואס רעדט איר? איך פארשטיי איר זענט באזארגט מיר הערען אינטער אייערע געשפרעכען – זאגט ער מיר.. ניין פונקט פארקערט. ער וויל נישט הערען, אויב מיר האבען עפעס אדער וועלען עפעס הערן בלייבט דאס צווישען אונז. גיי פיהר מיט אזא איינעם געשפרעכען. ווי געשמיעסט האב איך געמיזט פארקירצערען אונזערע געשפרעכען דורך-אויס דעם זימער. היינט צופרי טרעך איך אים אויף מארסי עוועניא זאגט ער מיר אז מען האט זיך שוין אנגעהויבען צו פאקען אין קאנטרי פאר'ן אהיים פארען ווייל פאר א יאר נישט מער געדאכט האט ער איבער געלאזט 2 האנטוכער אין סווימינג פאל 1 אין די מקוה, אסאך וועש אינטערע'ן בעט, שפיעלצייג אינטער די באנגעלוי. ער מיינט אז א בעכער פעלט אים אויך זייט די פאריעריגע קאנטרי. נאך א מזל ער האט נישט פאלשע ציין, שטעלט אייך פאר ווען ער פארגעסט די ציין וויאזוי וואלט ער געגעסען די כזיתים מצה. א גאנץ זימער האלט איך די דירה זויבער פון מיסט און שטויב ווי ווייט מעגליך. איך לאז נישט א פליג איבער טרעטען די שוועל, אויב עס מאכט זיך אז א קליין קאקערויטשקעלע פארלירט זיך פון די מאמע און בלאנדזשעט אריין צו אונז טוה איך אים טייטען אן א רחמנות אן לאזען קומען לקבר ישראל. איך ליפטער די דירה איינמאל א וואך. איך וויל נישט אויסזעהן ווי יענער חבר וואס וואלט יעצט ליבערשט געמופט ווי אויפרומען זיינע 3 צימערען פון אנגעלייגטע שימעל. קומענדיגע וואך האף איך שוין אהיים צוקומען פון דער ארבייט צוריק צו די ליבליכע קולות פון די קליינע (און צומאל די גרויסע). צו א נאכטמאל וואס קומט ארויס פון טאפ צו א טיש, נישט פון א שאפינג בעג צום קאר. צו א קאלטער טרינק פון א גלאז, נישט מיט א שטרוי. צו א טיש ארומגענומען פון ווייב און קוויטשעדיקע שעפעלאך נישט 6 ליידיגע בענקלעך. און יעדעס מאל איך זעץ זיך אוועק עסען דעם נאכטמאל און בייס אריין דעם ערשטען ביס, יענע מינוט צו להכעיס וועט איינער קלינגען, וואס זאל איך זאגען פאר מושי'לע? קאל שפעטער? ניין. אונז רעד מיר ווילאנג דאס עסען ווערט קאלט. איך גרייט צו די דירה ווי א כלה בעפאר די חתונה. איך מאך זיכער אז די איינציגער קריטיק זאל זיין פארוואס איך האב נישט איבער געלאזט עפעס זי זאל האבען וואס קריטיקירען. כ'האב האב שוין אנגעזאגט די שכנה פון אינטען זי זאל נישט לייגען מער די בייבי-וועגעלע פאר די טיהר, זי זאל פריי לאזען דעם אריינגאנג ווייל די משפחה קומט צוריק פריש און מינטער. איך האב איר געראטען צו באשטעלען א בעל מלאכה צו באפעסטיגען דעם טשענדעליער ווייל די קינדער האבען פארגעסען פון איהרע געבעטעריי. זי זאגט נאכען פיהלען דעם טעם פון א שטילער זימער וויל זי ליבערשט זיך אוועק ציע'ן צו דרום אמעריקא ווי איידער צו הערען די געטאנצעריי העכער איר קאפ. איך האב איר געזאגט זי זאלט ליבערשט זיך ציעהן צו נוא-ארליענ'ס ס'איז יעצט ביליג דירות. זי ווייסט נישט וואס איך רעדט. דאס גאנצער הויז קוקט יעצט אויס ווי מוצאי פסח, ווען דאס פסח איז שוין פארפאקט און דער חמץ איז נאך נישט צוריק געברענגט. אלעס איז ליידיג, איבעראל איז שטיל. די ליידיגע ווענט לעכצען שוין ארויס נאך איהרע איינוואונער וואס פיהלען אן דער אטמאספער מיט לעבען דורכאויס די 10 חדשים. איך האב געטראכט פון מאכען א ברוך הבא טעוועלע מיט קאלער-קרעיאנ'ס אבער וואס וועלען די פארביי גייער זאגען? מר... איז א קליינע בייבי. פטור בלא כלום אי אפשר, איך בין געגאנגען אין גראסערי, איינגעקויפט גיטע זאכען עס זאל זיין מיט וואס זיך צו דערקוויקען דאס הארץ אז מען קומט אריין. איך מיין איך בין שוין פולקאם גרייט צו אויפנעמען די חשובע געסט וואס בענקען שוין אזוי אהיים צו קומען צו די דירה וואס מען האט איר אזוי בארעדט פאר'ן זימער אז עס איז קליין און פיצעל. איך קוק שנעל דורך דעם בארג מאגאזינען און קעטאלאגען וואס האבען זיך אנגעזאמעלט במשך די 2 חדשים, ווען איך האב ווען צייט, גיב איך זיי אלע אריין צום בינדעריי ער זאל דאס צוזאם בינדען אין א לעדערנעם באנד מיט איר נאמען אויסקגעקריצט אויף א גאלדענעם בלעכעל, דאס וואלט געווען די בעסטע מתנה פאר איר צוריקומען. איך ווייס נאר נישט צו איך זאל זיי מסדר זיין לויט די אלף בית אדער לויט ווי טייער זיי זענען. אויף איין אזא קאטאלאג איז געפאלען מיין אויג, מען קען היינט קויפען א בייבי דאלל גענוי ווי דאס קליין מיידעלע קוקט אויס. מען שיקט אריין א בילד פון קינד און זי באקומט א צווילינג דאללי ביז א וואך צוויי. קען מען אפילו קלאונען א ערוואקסענע אויך, איך מיז דאס אריין ווארפען אין מיסט איידער זי באשטעלט א צווייטע מיסיס. גענוג איינס. איך שטעל אן דער עיר קאנדישאן מען זאל אריין קומען מאנטאג צו א קאלטע דירה און ויסעו. איך נעם פון ביזנעס א הויפען באקסעס, קלעב מיט בענדעל. מיין בעלעבאס האט מיר ספעציעל אנגעזאגט איך זאל זיך גיט אויסרוהען דעם וויק-ענד ווייל נאך לעיבער-דעי גייט מען צוריק אין חדר אריין. ער העלפט מיר אריין לייגען די באקסעס אין קאר, איך פרעג אים צו ער וויל נישט אפשר געבען שליח מצוה געלט? ער פרעגט וויפיל וואלט מיך צופרידען געשטעלט? זאג איך אים איין קרעדיט קארד ביז דינסטאג צופרי. ער ווייסט אויב ער גיט מיר זיין קארטעל בין איך אויפ'ן ערשטען פליגער קיין וויסקאנסין. איך קום צו פארען מיט אנגעגארטעלטע כוחות גרייט צו פאקען און העלפען זיך ארויס דערזעהן פון די קליינטשיקע באנגעלוי, מיט די אייער באקסעס אויפ'ן איקסעל. אלע אין באנגעלוי מעסטען מיך אפ פון אויבען ארונטער, ווי איינער וואס קומט אריין מיט'ן וואכען-היט צום ברידער'ס חתונה. קיינער רעדט נישט דא פון אהיים גיין, קיינער קוקט זיך נישט אום אויף מיינע באקסעס. די קינדער האבען נאך גאנצע פלענער אויף זונטאג און אפילו אויף מאנטאג לעיבאר דעי. אלע יאכנעס זיצען געמיטלעך אין א רינג אינטערען בוים ווי דער טאג וואס מען איז געקומען. איין גיטמוטיגע אידענע שרייט אויס "סי שוין דאנערשטאג"? איי קענט בעליוו איט". די לעצטע 4 טעג אין קאנטרי איז נישט דא קיין חדר, קיין דעי קעמפ, דאס טרעקעל קומט שוין נישט צוזאם קלויבען דאס מיסט, די לופט איז יעצט שטיקעדיג, די באנגעלוי פארדימפעצט. און איך קען קוים ווארטען אהיים צו פארען צו פון וואנעט מען איז קוים אנטלאפען. מען לאזט שוין לעבען בלייבען די ספיידער'ס, מען וואשט מער נישט די צעריסענע פלאהר. די גרויסע קינדער מאכען דעי קעמפ'ס פאר די קליינע, זיי טיילען פעטש ווי ערוואקסענע און פרייזעס פאר זיך אין די קעשענע'ס. מיין מושי'לע האלט און איין פרעגען צו מען קען בלייבען אין קאנטרי נאך א וואך. איך פרעג אים וואס איז די שמחה. ער זאגט זיין נייע רבי(צין) אין חדר איז (די שכנטע'ס 10 יעריגע) שיינדע'לע, זי טיילט פאר יעדען א פאטעיטע טשיפ נאך איעדע קאפיטאל תהלים. און 1 אזייגער שווימט מען מיט די מאמע'ס. פרייטאג נעם איך ווידער אפיהר מיין געשטרייפטע שווים הויז וואס טריקענט זיך א גאנץ זימער אויפ'ן פארטש, און שמייכעלט צו אלע פארביי גייער. דאס איז דער ערשטער זימער זינט די בחור'ישע יארען וואס דער שווים הויז טראגט ביי מיר א אויבען אן. די קינדער שווימען בעסער פון מיר, זיי שטייגען מיך איבער. אלע וויסען זיי ווי אריין טאנצען מיט'ן נאז אויף אראפ און שפילען באלל ווי ערוואקסענע, ווי צו בלייבען אינטערען וואסער לאנגע סעקונדעס. א גרופע קינדער האבען מיך געפרעגט צו איך וויל זיי לאזען מיך אנשפריצען. איך באשטיי, אבער נאר אויב איך קען דערנאך איינע פון זיי אריין ווארפען אין וואסער, אלע גייען איין דערויף חוץ מיינע, זיי ווייסען איך וועל מקיים פסק זיין. די וואך האבען מיר געקריגען א גרויסען גאסט, דער רב אונזערע האט ערשיינט אין שווים-באסין. מיר קוקען אים אלע אן, עס קוקט אויס ווי א בייזער חלום. א גאנץ זימער טרעט ער נישט איבער די פאדלאגע פינעם גרינעם צוים, וואס רינגעלט ארום דעם סווימינג-פאאל פון א בייז אויג וואס וויל אריין קוקען דורך די שפאלטענעס צו זעהן אלע גראבע בייכער אריין-פלאטשקען אין וואסער אז עס ווערט כמעט א פארפלייצעניש איבער די גאנצע קעטסקיל'ס ראיאן. ווען נישט די ווייבער באניצען זיך אויך דערמיט וואלט נישט אויסגעפעלט דער מחיצה. ווער וויל דען זעהן ווי דער ים ווערט געשפאלטען דורך אונז מענער וואס אטייל ניצען דאס וואסער אנשטאט א שאוער. א וואונדער מען שווימט אין קלארין נישט אין וואסער. איא, מיר זעהן גיט. אן ארויס רעדען א ווארט, טוט ער זיך אויס די שמונה בגדים ביי א ווינקעל הינטער א דעכעל, לויפט אריין אין וואסער מיט די רבינו תם, מיט א גיכקייט און זיכערקייט אז אזוי האבען די תלמידי בעל שם זיך געטובל'ט נאכען אויפהאקען דאס אייז. איך האם אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט געקומען א גאנץ זימער. ער זאגט אז מען רעדט דא צופיל דברים של מה בכך. אבער עפעס מיז ער נאכגעבען דעם שלעכטען יצר. איך האב אים געזאגט ער וואלט געברויכט מודיע זיין בעפאר, מיר וואלטען געמאכט צדיק בא לעיר טאוולען. איינער פון די איבער וואגיגע ביי אונז אין קאלאני לויפט ארום און ארום דאס וואסער מיט א פלינקייט ער וויל אפ-פאלען די פיצא וואס ער האט קוים פריער געגעסען, ער מאכט מיר דעם קאפ שווינדלען. איך מיין ווען ער וואלט ווייניגער אראפ געגאלפט פון די רויטע לאנגע ווארשטען יעדען זונטאג וואלט ער נישט געדארפט לויפען איעדען פרייטאג. ער לויפט מיט אזא אימפעט אז עס ווילט זיך זינגען די הקפה ניגון. און דער רבי חלומ'ט אין וואסער ווי א יון אין די סוכה. ער איז פארדביקות'ט, ער טוליעט זיך איין אינעם שטרומיגען וואסער מיט די האנט אויף די נאז לעכער און מיר רישן זיך די וואך אויף א פייערדיגע שלוש סעודה תורה. פרייטאג זענען שוין א טייל משפחות זיך צולאפען דער אין שטאט, אנדערע צום האטעל אריין, איין משפחה איז געפארען אויף נאעגרע פאלל'ס מיט די פעק און בייקס אויפען דאך. כ'האב אים פארגעסען צו זאגען גוד-ביי. אלע פארבליבענע שוויגער'ס רופען ארויס די איידעמער צו די קאנטרי אויף שבת און פלאצירען זיי און די אוועקגעפארענע ליידיגע באנגעלוי'ס. האלב קאנטרי באשטייט פון פארלאזטע באנגעלוי'ס. נעכטען זענען זיי ווערט געווען א מאיאנטיק, די ווייסע פארב וואס שיילט זיך אראפ פון אלע באנגעלויס האט פאר 9 וואכען צוריק געהאט א אומגעהויערע חן. יעצט קוקט מען זיי אן ווי דער פאריעריגער לוח, מיט שפאס און ביטול. עס רופט אונז אן א אידענע וואס איז שוין אהיים געפארען מיטוואך צו דער שטאט, און בעט אונז מיר זאלען גיין קוקען אויב איינער האט זיך נישט אריין געגנב'ט צו זיי אין באנגעלוי. מיר גייען קוקען, 2 אינגע פארפעלקער האבען זיך דארט באזעצט אויפען וויקענד. וואס קען איך זי זאגען? איך האב איהר געלאזט באפעלען אז די באנגעלוי קוקט אויס אין א גיט'ן צושטאנד. זי וואלט באקומען א צוזאמבראך הערענדיג אז 4 ערוואקסענע אין 15 קינדער האבען איבער גענומען די מאכט אין די שיין אויפגערוימטע באנגעלוי. שוין דאס צווייטע וואך וואס דער גראסערי איז ליידיג, ער האט שוין נישט די נויטיגע באדערפענישן צום טאגליכען ווירטשאפט. ער שיקט אהיים כשר זייף אנשטאט באד זייף, פלאסטיק טעלער אנטשאט פעיפער, האלוויד ברויט אנשטאט ווייס ברויט און אפילו זאלץ אנשטאט ציקער. ער זאגט די גראסערי מיז ווערען ליידיג אויב נישט לאזט ער אונז נישט אהיים פארען. איך קען שוין קוים ווארטען אויפע'ן סעיל, אפשר וועט זיך לוינען אהיים שלעפען צוריק קעסטלעך סעלצער. זי זאגט איך זאל עס קויפען ביליג און אוועק שטעלען אינטער'ן בעט פאר קומענדיגען זימער. "נע פארגעט איט. מיר'ן האבען א אייגען באנגעלוי, נעקס'ט יער מערצאשעם" אין מקוה שטייט שוין נישט דער אינגעל צו נעמען דעם קאפ צאהל. מען פארקויפט שוין אויך נישט קין קיגעל. צום ערשטען מאל וואס דאס וואסער איז הייס און עס ווילט זיך ווייקען. איין טאטע פון 8 אינגלעך קע"ה האט אלע קינדער אפגעשוירען, ער האט זיך אויך אנגעטראגען אפשערען מיינע, דערנאך האט ער געזיכט איינער זאל אים אפשערען. ביים דאווענען שבת איז אויך דא א קלענערער עולם, און די שמחה איז גרעסער. מיין שכן איז אויך פון די פארבליבענע, איך פרעג אים צו ער האט הנאה געהאט אין קאנטרי? ער איז זיך מודה אז ער מער האט הנאה פון די זימער וואכען טעג, ווי פון די גאנצע קאנטרי.( זיין פרוי זאגט אוודאי פארקערט). ווי מיין כיתה א' רבי וואס פלעגט כסדר פרעגען? וועמען האסטע בעסער ליעב טאטי אדער מאמי? אזוי פרעגען מיך אלע, נו וויאזוי איז די קאנטרי די וואך? אמת סי בעסער די לעצטע וואך? עס הערשט א היימליכקייט צווישען די מנין און א האלב, קיינער פון אונז וויל היינט נישט זיין דער חזן, דער גבאי איז ארום געלאפען זיכען א בעל תפילה, אן ערפאלג. איך האב אים געזאגט ער זאל איינמאל פאר אלעמאל ווייזען זיינע קענטעניסען און אליין צוגיין, ער האט זיך גענומען שרייען אז מיר פארשעמען דעם עמוד מיט'ן צעגערען. צום סוף איז דער רב'ס איידעם צוגעגאנגען אלע תפילות מיר האבען אים פארשפראכען צו זינגען לכה דודי, ער ווארט מיר זאלען עפעס זינגען, מיר זענען אבער אלע שטיל, א מזל זיין שווער האט רחמנות געקריגען און געזינגען א יאמאממיי ניגון עס איז געווען א גרויס התעוררות. עס זעהט זיך אן עס ווירבעלט שוין אין זיין מח דער הנני העני. פאר כגוונא האבען מיר זיך אלע אפגעשמועסט צו קומען דאווענען שבת צופרי האלב נאך 10, און נישט פארציילען דערפון דעם רב און גבאי'ן. ער איז ארום געלאפען שבת צופרי ווי א אפגעביסענער שלאנג. מיר קומען אלע אן פאר 11 ער פרעגט וואס האט פאסירט? ווי זענט איר אלע געווען? ער איז אנגעברויזט. איך האב זיך אנגערופען, דער גבאי האט דאך אויסגערופען אז מען דאווענט שפעט. ער זאגט ער האט גארנישט געהערט, מיר אלע זאגען אים זיכער אזוי, איעדער טייטעלט אויפ'ן גבאי, ער האט אויסגערופען הויעך, דער גבאי לייקענט שטיין און ביין. מער וועט ער זיך נישט און אונז פארטשעפען. האפענטליך. ביים עולה זיין זאג איך דעם גבאי'ן אז קומענדיגע וואך וועל מיר אלע זיין באצייטענ'ס. מוצאי שבת די וואך מיז איך שוין זעהן וואס איך האב פארפאסט א גאנץ זימער מיט'ן וואלי-באלל, סייווי זענען שוין די אטליקען אהיים געפארען, אקייגען די פאר פארבליבענע פיל איך זיך ווי שמשון הגיבור. די אלע וואס שפילען יעצט זענען די וואס מען האט זיי אוועק געשיקט פון באנגעלוי ווייל עס איז גרינגער צו פאקען אן זיי. אונזער אווער-נייט קיגעל מאכערטע האט אונז נישט פארראטען, זי האט אויסגעליידיגט דעם פריזשדער און אונז געשיקט מטעמים, איך האב אים געפרעגט ווי זי האט צייט צו מאכען קיגעל מוצ"ש פאר'ן אהיים פארען. ער זאגט, זי וועט אלסדינג טוען מיך נישט צו זעהן אפאר שעה. מיר האבען דאס געוויסט פון לאנג. די זוהן האט קוים אויפגעשטראלט העכער די שפיץ ביימער אויף אונזער זייט קאנטרי און די קינדער זענען שוין לאנג נישט אין די בעטען, מען קען זיי זוכען אין בובעריק. זיי כאפען אריין צו אטעמען פון באשעפער'ס גרינע נאסע גרעזעלעך איידער מען פארט צוריק קיין וויליאמסבורג, זיי וואלגערען זיך שוין אין זאמד אינטער א באנגעלוי. איך ווייס נישט ווער עס וועט זיך מער בענקען די קינדער אדער די זאמד. עס וועט היבש לאנג געדויערען זיך אפגעוואונען פון טעגליכען רוטין אויפצושטיין און ארויסטאנצען צום בייק מיט דע פעדזשאמעס און צעפלאשעטע האר, און צוריק קומען עסען פרישטאג מיט א שעפערישקייט צו כאפען די דעי קעמפ באס. עס טוט זיך א געפאקעכטץ ווי קיינמאל פריער, פאלגענד זענען אייניגע אויסצוגען וואס ווערען געהערט היינט פון אלע באנגעלוי'ס אן אויסנאם. האסט געקוקט גיט אינטער די בעטען? מאך זיכער סי נישט פארבליבען דארט קיין שטרימפ! גארנישט! איך טרעף נישט אסתי'ס שיך גיי קוק אין דעי קעמפ, אויב נישט קען עס זיין ביי די ווייסע'ס אויפ'ן פארטש קעגען איבער. גיי נאכאמאל קוק אויב דע גראסערי האט נאך ברויט, א האלב ברויט וועט נישט זיין גענוג פאר יעדען ביז מע קומט אן אהיים. זאג טאטי איך בין נאך נישט רעדי. זאג טאטי איך בין נאך אלץ נישט רעדי. זאג טאטי נאך 10 מינוט. איך קום שוין. מיר פאקען איין אלע טעפ און דאכענעס, טראגען צוריק זעק און פעק מיט זאכען וואס מען איז נישט אנגעקומען צו ניצען, ליידיגע רעסעפי קארטלעך, נאך-פארמאכטע ביקסלעך מיט קלעי, פאפ-סטיק'ס, צוויי רעגען קויט'ס אומגעפענט פונעם פלאסטיק, און נאך שאר ירקות וואס האט געהאט די זכי' צו וויילען ביי אונז אין באנגעלוי און זיך צוהערען צום הו הא פונעם קאנטרי לעבען. יעצט קומט דער צייט אויף זייער בואי בשלום. מען שמאצט אלעס אריין אין גרויסע אייער שאכטלען ארום געבינדען מיט שטריק אז דער ווען-דרייווער זאל עס גרינג קענען ארויף שלעפען צו אונז אהיים אויפ'ן פערטען שטאק אין וויליאמסבורג אן דארפען שעלטען מיט קללות אויף רוסיש. אלע מציאות וואס מען האט איינגעקויפט אין די שאפינג מאלל'ס, מידעלטאון און וואדבארי, אלעס אלעס טראגט מען אהיים. זי זאגט אז דער קאר איז מער פוהל ווי ביים קומען. איך זאג איר, דער ליידיגער בערזעל טוט אלעס אויסגלייכען. פאר'ן אהיים פאר'ן טוט זיך דא אפ א געזעגנאכטץ אזאש ווי מען זעהט זיך דאס לעצטע מאל איידער מען שפאנט אריין צום טויער פון גן עדן. אלע ווייבער קומען איינער צו אנדערע עמאציענאל אין די באנגעלוי אריין מיט א אלול'דיגע ערענסטקייט, שוין מער נישט מיט דע וואכעדיגע טורבאנען, נישט גענוג מען זאגט א כתיבה וחתימה טובה, מען וואנטשט זיך אן ווי עס וואלט געווען ערב ניי-יאהר. א טייל זענען אפילו מחמיר זיך איבערבעטען און שרייבען אפ די טעלעפון נומבער'ס צו קענען רופען נאכאמאל הארט פאר די הייליגע טעג, אנדערע לאזען פאלען א טרער און מיט א געשטיקט קול זאגט מען "קיעפ אין טאטש" דער ווען דרייווער איז שוין געפארען, אלע קינדער זיצען שוין אין קאר, איידער מען פארט קוקט מען נאכאמאהל איבער אלע שטיבער, ווי ביים זיכען די 10 ברעקלעך, אפשר דאך איז עפעס פארבליבען. ווען די צייט ערלויבט וואלטען מיר יעצט צוגעפארען קיין וואל-מארט נאך איין מאל. זיי אנצו-ווארענען אז זיי וועלען זיין נישט בלייבען אין ביזנעס איין וואך אן אונז. ווי א איבער געיורענע שיסעל טייג ווערען צוריק איבערגעפילט די געדיכטע וויליאמסבורגע גאסען מיט אויסגערוהטע מאמע'ס, וואס האבען אין זיך איינגעזאפט גענוג תשעה קבין צו דורך-קייען און פארציילען ביז די קומענדיגע קאנטרי. אויסגעבארדעטע אינגלאך וואס האבען נארוואס געענדיגט דעם חזרה פארהער, הייזעריגע מיידלאך וואס האבען די גאל זיך אויסגעשריגען אין קעמפ ביים זינג פארמעסט, אלע זענען אפגעברענט ווי אונזערע תימ'נע ברידער. דאס גערויש און געטומעל ווערט שטערקער פון טאג צו טאג. די גאסען שמעקען שון ווידער פון די געלע באסעס וואס שפייט אויס שווארצע רויעך אין די נאז אריין פונקט די מינוט וואס מען גייט איר פארביי. זיי שטייגען דערמיט איבער די געלע טעקסי'ס פונעם דערנעבענדיגען אינזעל מאנהעטען. אלע ווענט זענען ווידער באנדאזשירט מיט שרייענדע מודעות איבער גאר וויכטיגע פארטי'ס. די קאר'ס מיט הויך הילכער'ס פאנגען צוריק אן ארום פארען לענגאויס די גאסען איינצומעלדען איבער פראטעסטען און סעיל'ס. גרויסע לאנגע טרעליער'ס ברענגען אהיים די שווערע פעק פון קינדער קעמפ'ס, די שחורים ווארפען זיי אראפ ווי זעק מעהל. איין זאק איז געפאלען אויפ'ן קאפ פון א טאטע'ן וואס איז געקומען זיכען די באקסעס. די עלטערע אינגלעך מיט מער ערפארנקייט שרייבען דעם נאמען אויף אלע 4 זייטען. איין אינגעל א מויל מאכער שרייט אויס די נעמען פון זיינע באקאנטע ווען אימער ער באגעגענט זיך מיט זייער'ס א באקס. און דער טראפיק איז יעצט פארשפארט צום פאלק, אנדערש וואלט מען נישט געוויסט אז די פעקלעך זענען שוין דא. א נחת צו זעהן ווי דער וויליאמסבורגער פאזעל ווערט צוריק צוזאמען געשטעלט. די מאמעס וואס האבען געהאט קינדער אין קעמפ פרובירען מיט די לעצטע געוואלדעס ארויס צו נעמען די לייז פון קאפ און וואשען די וועש עס זאל אויסזעהן אביסעל צום אנטוען, היינט איז נישט דא קיין ווייס וועש, אלעס איז שווארץ. ביז פסח וועלען אלע קינדער אנטוען זאקען וואס האט דער אויפשריפט פון לעצטען נאמען און וועלכע באנק מען איז געווען, די נעגעל וואסער טעפלען וועלען זיין אנגעפירקעלט דעם שלאף רבי'ס נאמען ביז איבער א יאר. יעצט הייבט זיך אן דער פארמעסט ווער פון די קינדער האבען דאס מערסטע זאכען פארלוירען אין קעמפ, כמעט אלע האבען איבער געלאזט די זייף האלטער'ס און די וואס האבען עס יא אהיים געברענגט פארלירען עס דעם קומענדיגען פרייטאג אין מקוה. אלס קינד האט מיר די מאמע זאל זיין געזונד מיט געגעבען 7 פאר שווארצע וואכען זאקען און 4 ווייסע פאר שבת. אהיים קומענדיג איז שוין די 4 ווייסע שווארץ געווארען, אין די 7 וואכעדיגע איז געווארען ווייס פון די בליעטש. האב איך געזאגט די מאמע'ן אז קומענדיג יאר זאל מען ניצען די זעלבע נאר איינטוישען. די געשעפטען וואס ערלויבען זיך צו זיין האלב פארמאכט דורכ'ן זימער, רייסען אראפ די צעטלעך וואס איז אויסגעהאנגען אויפ'ן טיהר מיט די פארקירצערטע זימער זמנים, מען ציעהט צוריק ארויף די גראטעס ביז אויבען צו ווייזען מיר זענען ווידער קאמפס גרייט צו טוען מיט אייך ביזנעס, פון זינטאג פארטאג'ס ביז פרייטאג צום פייף און אפילו מוצאי שבת. אפשר ווייסען זיי נישט אז מיר קאנטרי גייער זענען אויסגעזעקעלט נאך ארויסשלעפען דאס לעצטע ביסעל קליין געלט פאר די געז אהיים צוקומען פון קאנטרי. די האלב פארלאשענע בתי מדרשים צינדען צוריק אן דעם עיר קאנדישען און לעקטער פאר די צוריק געקומענע כולל אינגעלייט און בין הזמנים בחורים. מען עפענט ווידער דעם פאליש און די ווייבער שוהל, מען לאזט וויסען פאר די צוריק געקומענע אז מען קען שוין קויפען זיצען אויף די הייליגע טעג. קאווע מיט ציקער גיסט זיך ווידער אין גרויסען און וויליאמסבורג איז צוריק אויפגעהייטערט, ווי מיר האבען איר איבערגעלאזט 9 וואכען בעפאר. די וואס זענען נישט אריין געקומען זימער אוף א 'שאפינג דעי' הייבען ערשט יעצט אן צו קויפען די 12 פאר שבת און וואכען שיך פאר דאס גאנצע הויז געזינד, איך האב געפרעגט מיין פרוכט סטאר -וואס רעדט זיך שטענדיג אפ אז ביזנעס איז שוואך- צו ער וואלט נישט אריין גענומען שיך צו פארקויפען. איר קענט זיך פארשטעלען צו הערען? "גיט'ס מיר 4 פונט מעקינטאש עפעל, מיט 3 פעטרישקע'ס, 8 פאר שווארצע שיך, סייזעס 7 און 8, 9 א האלב, און 10 מען טרעפט זיך מיט די אלטע שכינים זיי ווילען וויסען וויאזוי מען האט פארברענגט אין די קאנטרי, און צו מען האט זיך געבענקט נאך זיי, טא פארוואס האבען זי נישט געקאלט? פרעגט די אלטע אלמנה מרת. שלאמאוויץ? מען קאלט אלע משפחה און גיטע פריינד אנזאגען די גיטע בשורה אז מען איז אהיים געקומען בשלום און מען קען שוין צוריק אנהייבען די טעגליכע געשמיעסען. עס הייבט זיך אן מיט די סארקאסטישע, אהההה העלוי, "האו וואז דע סאממער?" "סארי איי דידנט קאלל" איי וואז סוי ביזי" פאר עס ווערט ליכטיג אינדרויסען לייגט מען אראפ דעם טעלעפון מיט א געבעט צום באשעפער אז די פעק זאל באקומען פיס און זיך אליין ארויס שפאצירען פון באקס צום באשטימטען שאפע. אונז זעמיר ב"ה גליקליך צו האבען די גויטע פונקט מארגען פון 10 ביז 5, אז עס וועט אויספעלען זאגט די שוויגער זי קען שיקען איר גויטע אויף דריי שעה דאנערשטאג. די פאליאקען באקומען באלד מער ווי מיר מענער אין דער ארבייט, טא פארוואס גיט מען אונז נישט דעם דזשאב פרעג איך איהר? זי זאגט פאר א וויץ זי וויל מיר נישט דארפע אנגרייטען לאנטש. אינדערפרי אין שוהל ראש חודש אלול, דער רב איז שוין אויך אהיים געקומען, נישט חלילה פון קאנטרי. יעדעס יאר זאגט ער אונז ער גייט אויף אפרוה צו די קינדער. ער וואלט געבליבען ביים זוהן נאך א וואך צוויי נאר ער וויל נישט א צווייטער זאל בלאזען שופר קומט ער אהיים צום ערשטען בלאז. קען מען פארשטיין א רבי'שע נשמה? א גאנץ זימער בלאזט ער שופר אז לעת הצורך זאל עס גיין ווי א פידעל. צום סוף האט עס געבלאזען א רעטעך. ער פרעגט אונז אלע ווי דער זימער איז דורך, ער איז נישט אזוי ענטוזיאסטיק איבער מיין געפארעכץ, זעהט אויס ער שמעקט אז עס קומט א קליינער טשעק פאר יו"ט. ברוך השם און מיט די הילף פון די פולישע שלאקטע האבען מיר אנגעיאגט צוריק אריין ברענגען ליכטיקייט אין אונזער פארשלאפענע דירה'לע. פון אלע שטיבער הערט מען שוין צוריק דאס שטופעריי פון די שעפאלעך. דאס געזינגעריי און שאוער. די שאפעס זענען שוין צוריק איבער געפילט מיט שבת'דיקע נאש, דער פריזשדער מיט גרעיפ דזשוס און זויערע פיקעל, די פרישע בארכעס קיהלט זיך לעבען גאז-רענטש, די שמעק טוט פארטייבען אלע שכינים. א סימן אז דער הייליגער שבת קלאפט און פענצטער. און אט וועלען מיר האבען די זכיה איהר איינצטונקען און קאטשעניא, אפילו די גיטע מלאכים וועלען נישט וועלען פארלאזען אונזער שטוב. דער מקוה איד וואס איז נישט געווען דאהי אויפ'ן זימער פרעגט זיך נאך אויב אלעס איז געווען אום-בעסטען, דער גבאי פרעגט זיך נאך הינטערוויילעכטץ צו עס ווארט אים אפ עפעס זכרים אדער קדישים פון די מעמבער'ס און די קומענדיגע וואכען, איך שאקעל מיט קאפ כאלו איך ווייס נאר איך וויל אים נישט זאגען. אין סי שבת אויף דער וועלט. די שוהל איז איבערגעפילט פון מיר אלע צוריקגעקומענע. דער רב, אפילו ער האט זיך שוין באגריסט מיט אונז דורך די וואך, קומט ער צו אונזער טיש און גיט אונז אלע נאכאמאל שלום עליכם מיט די שבת'דיקע הענד, פריש אפגעשוירענע נעגעל. די וואנצעס זאגט עדות אויף די פיינע זיפ מיט קניידלאך וואס די רעבעצין'ט שמ'ט דערמיט. דערנאך זאגט זיך דער הודו מיט א ברען. אלע אין שוהל ווילען וויסען וויאזוי איז אדורך דעם זימער? צו מיר האבען געהאט א גוט-טיים. איך שיק יעדען צו מיינע שכינים אין קאנטרי, קיינער ווייסט נישט אזוי גיט ווי זיי, דער זימער איז ב"ה אדורך מיט אלע קליפערלעך. דער גבאי שושקעט שוין און ווען נישט אונזער חזן מעכיל גייט צו קבלת שבת וואלט איך נישט געהאט א געלעגנהייט צו פארהערען מושי'לע ביז שלישי. מעכיל מיט'ן ברעטעל זענען געקניפט און געבינדען ווי מטות מסעי. זייט איך בין א קינד קומט מעכיל אריין און שוהל און לויפט צום ערשט פרעגען דעם גבאי צו ער קען צוגיין, מיר אלע קענען באשטיין, ער האט א ציטערדיגע אבער שיינע שטימע. פרובירען זאל א צווייטער צוגיין, מען מיז קודם אפגעבען דין וחשבון פאר מעכיל וואס איז די שמחה און מעכיל זאגט שוין פאראויס, נע ער יכול'ט נישט. טאמער איינער רומט אויס א צווייטען גיטען בעל תפילה, איז מעכיל אויף יענעם באבלאזען ווייניגסטענ'ס דרייסיג טאג. די וואך האב איך זיך איינגעקויפט עולם הבא מיט'ן זאגען פאר חזן מעכיל אז איך האב זיך שטארק געבענקט נאך זיין קעלעכעל. א וואונדער ער איז הויט אין ביין? נאכ'ן זיך אויסגעבען אין שוהל דארף ער נישט מער ווי א כזית חלה. איך גיי שוין ווייטער זאגען פאר די באבע א גיטשאבעס נאכען דאווענען, די קינדער קומען אפנעמען זייערע קארטאפעל שטעקעלעך וואס די באבע קויפט דערפון פער 100 אויף האלסעיל. פאר'ן אהיים גיין זאגט זי מיר איך זאל איהר אנרופען שפייז צו נאכט'ס, זי וויל מיט מיר עפעס רעדען וואכענדיגע זאכען. איך ווער נייגעריק, וואס ווילסטו באבי? זאגט זי, נישט אים שבת גערעדט, זי וויל פארשטיין וואס איז דאס אינטערנעט, אלע זענען פארנומען דערמיט, זי וויל וויסען צו איך האב חלילה נישט דער אינטערנעט אין שטוב און צו איך האב שוין אמאל אנגערירט דעם אינטערנעט ח"ו. און וועלכע רשעים שטייען דערינטער. איך זאג איר "די ביזט מיך חושד אויף אזיינס?" חלילה! אבער - זי זאגט- איך האב געהערט פון א פרוי אין גראסערי אז דורך די אינטערנעט קען מען זיך באהעפטען צו אנדערע אין יענעם עק וועלט און מען קען אפילו מאכען טראגען... אן זיך זעהן, געוואלדיגע זאכען סע משיח'ס צייטען יאנקעל, זי האט זעך צעוויינט. איך האב איהר בארואיגט אז לאו דוקא סע האלט נאך נישט דארט זי זאל רואיג מאכען די סעודה, זי זאגט ביי איהר אין שטוב וועט קיינמאל נישט נישט אריין קומען דער אינטערנעט, אפילו דער זיידע וועט וועלען. יעדעס מאהל ער גייט אין גראסערי ווארען איך אן דעם זיידען נישט צו קויפען דעם אינטערנעט. כ'האב אייביג געוויסט מען קען דע באבע איינרעדען אפילו א קינד אין... אלע קריסטאל און שטיינדעלאך פונעם טשענדעליער טוען היינט שפריצען באזינדער שיינע קאלירען. ווי א רעגען בויגען באגריסט ער אונז, ווי ער וואלט זיך באדאנקט פארן זיך באניצען מיט איהם אויפסניי. אלע שכינות זיצען ווידער ארום דעם טיש, פרובירען צו נאשען עפעס נייעס וואס מען האט זיך אנגעזאמעלט אין אהיים געברענגט פאר זיי פון קאנטרי, ווען נישט איך נעם זיך זינגען שלום עליכם וואלט די מרס. קרויס אפגעלעקט אלע סעסים-סיעד'ס פון טיש. צו קידוש לבנה איז געווען א גאנצע סומאטוכע, יא דא גאנצע זיבען, נישט דא? דער רב טוט אן זיינע ספעציעלע ברילען וואס גייט נאר ארויף אויף די נאז ביי א ערענסטע שאלה ווי צום ביישפיל א שמאטקע אדער ערב סוכות צום באקיקען דעם אתרוג. ער האט אפיהר גענומען דעם גראבען סידור וואס האט די זמנים ביז משיח'ס טאג. א קלארע תשובה האט ער נישט געגעבען אבער ער האט געהייסען גיין ברענגען די רעזשעוואלקע, א סימן אז מען גייט צום כשם שאני רוקד. נאכע'ן זיך באגריסען שלום עליכם און באקוקען די ארבע כנפות האט ער אונז אלע אנגעווינטשען א גיטן חודש און צוגאב צו די פאריגע וואך וואס איז טאקע געווען ראש חודש. נישט די שופר און ניטאמאל דעם רב'ס הארציגע כליפעריי ביי די שלוש סעודה תורה טוט אזוי שטארק ערוועקען צו תשובה ווי די רונדיגע בארכעס. עס איז נארוואס ארויס פון אויווען, יובאנגעס און רונדיג באגאסען מיט די גלאנץ פון לויזע אייער, זיי טוען מעורר זיין צו פאריכטען די אנגעזאמעלטע עבירה'לך ווי אמשנעלסטענ'ס ווייל אט גייען מיר שוין זאגען אחות קטנה און א עק מיט'ן פארגאנגענעם יאר. די באבע איז געווען ביי אונז אין שטוב און זיך צוגעקוקט מיט פארגעניגען ווי די אייניקלעך גייען אין די זעלבע פיס טריט ווי איהרע עלטערען וואס האבען געקענט דריי זאכען קאכען, באקען, רוימען, זי זאגט אונז אז דאס קומענדיגע יאר וועט זיין ציקער זיס און משיח וועט זיכער קומען. דער זיידע ברומט אינטער, נו וואס רעדסטע, נאך היי יאר. היי יאר וועלען מיר נאך גיין קיין ירושלים. סליחות. דער סימבאל פון די לעצטער וואך אין יאר, דער נאמען וואס גיט א דזשאכע אין יעדער פארדשאוועטע נשמה. ווי קען מען אריין פאלען אין ניי יאר אן אויפשטיין סליחות? אין אלע ווינקלען פון וויליאמסבורג זעהט זיך שוין אן דער סליחות וואס קומט אט צוגיין. איך גיי אריין צום לאקאלען ספרים געשעפט, דער ארבעט'ס אינגערמאן האנדעלט איין א קליינער ווייעך-דעקעל סליחות אין לייגט דאס גלייך אריין אין ביזעם טאש צו מאכען זיכער עס איז צו די מאס, ער נעמט עס צוריק ארויס, שרייבט אויף להו"מ עמי"ו עשי"ו און נאך ענליכע פירקלערייען און לייגט עס צוריק און אנדערען ביזעם פארזיכערט אז קיינער וועט עס אים נישט פון טאש ארויס נעמען. די בין הזמנים'ניקעס קויפען יעדעס יאר א נייעם סליחות מיט ווי מער מפורשים אין די זייטען. א חתן קומט אריין קויפען פאר די כלה דער דיקסטע מחזור מיט א ווייעכען לעדערנעם דעקעל, געפארבט מיט גאלד אין די זייטען. דער סוחר פרעגט, וואסערען נאמען קריץ איך ארויף? איין מינוט, ער קאלט די גרויסע שוועסטער, מאכען זיכער אז יא מען שרייבט די נייע לעצטע נאמען, הוי וועט זי קוועלען. אז מיר'ן אלע אזוי ערליך זאגען סליחות ווי די כלה גייט לייענען איר נאמען פון דעקעל וואלטען מיר געווען עבירות-פריי. גענוי ווי די פאליציי גיט ארויס א טיקעט קוואוטוס, האט דער גבאי באקומען א פארארדענונג פון די רעבעצין צו פארקויפען וואס מער זיצען. ער זאגט די רעבעצין שרייט דער מצב איז דערדריקענד. אלע יאהר צאהל איך אים איין די פאר גראשען פאר א זיץ און א צוקנייטשטער צוואנציגער צווישען זיינע פינגער פאר לא יחרץ געלט, היי יאהר וויל ער איך זאל אויך דינגען א פרויען זיץ. איך זאג אים אז די פרוי קומט נאר צו שופר בלאזען און די איבעריגע בין איך איר מוציא, ער איז פארעקשענט איך זאל אויך צאהלען פאר א פרויען זיץ. איך זאג אים צו איך וועל קומענדיג יאר קויפען אפטער פון זיין נייע סאדא מאשין ביים נאכט שיעור. והוא באחת, אלע מתפללים דארפען טראגען דעם עול פון די רעבעצין וואס וועט דאס יאר חתונה מאכען צוויי אייניקלעך. הייסט כ'האב נישט קיין ברירה? יא, קענסט איר געבען די 12 שורות דעמאל'ס עט איין זיץ זיין גענוג. די רעבעצין האט היי יאר אפגעשריבען די נעמען פון אלע פאטענציאלע זיצער'ס און זיצערען אויף ווייסע סטיקער'ס און זי וויל קיין איין באנק נישט זעהן ליידיג! זאל איך אריין פאלען אריין אין מויל פון די רעבעצין? איך גלויב אז ניין. מיין אלעמען באקאנטער בעל הבית גרייט זיך ארויס צו פארען פון אמעריקא אויף יו"ט, צום רבי'ן. און נישט סתם פארען, נאר פליעהן -ערשט קלאסיג- קיין ישראל. ווען אימער ער מאכט אזא נסיעה נישט צוליב שוואול-טאג נאר אויסשליסלעך רוחניות, הערשט א אטמאספער אין דער ארבייט ווי ביי די קינדער וואס האבען פרייטאג א האלבען טאג חדר, אפילו די שיקסלעך ווייסען אז דער באסס איז דע טעג זייער האולי, ער רעדט צו זיי מיט די אויגען אויף אראפ, ער טוט זיך אן דעם היט צו אשר יצר. היי יאהר גרייט ער זיך צו פארען ביז איבער סוכות, ער וויל מיך אני הקטן מאכען קעניג אויף א נאכט, ער לאזט מיר נאטיצען אויף אלע ווענט, פאשרייבט ווי א צוואה אויף געהל פאפיר וואס איך דארף ארלעדיגען צו האלטען דאס געשעפט און די כלים, ווייל מען קען צו אים נישט צוקומען איינמאל ער פארלאזט דאס געבורט ארט צום לאנד פון די אבות. ביים רבי'ן אין הויף איז ער פון די גרויסע שושקעס, אלע קניעהן פאר זיינע גרינע דאללארען וואס ער ברענגט געביגעלט און פריש געפאקט פון די באנק אז אלע נומערען זענען נאך אין די רייע, דארט ער מאכט דעם אנשטעל אז ער ווייעכט נישט נאך עהרע. געהערט האב איך אז ער טוט אפילו אנציען אויף מפטיר יונה, ווען ער הארכט מיך גיט ער דעם רבי'ן דאס געלד אינעם זעלבען רויטען באנד ווי די באנק האט דאס איהם אהין געגעבען, ווייל דער מפטיר האט דער רבי אין באד. צו מיינע האנד האט דערגראכט א צעטעלע ווי ער שרייבט זיך פאר וואס מיטצוטראגען אויף די רייזע, איינע פון די זאכען איז א שופר מסתמא איז ער באזארגט פון ווערען געשטראנדעט אין אן אראביש אינזעל ערגעץ ווי ח"ו. איך האב אים נישט געוואלט וויי טוען אבער איך וואלט אים געוואלט זאגען אז א קאפ פון א בהמה דארף ער נישט טראגען. די פריזשדער אינדערהיים ווערט געדוכטער פון טאג צו טאג, מען קאכט גרויסע טעפ פיש ווי אויף א שבע ברכות, מאליערטע און פלעינע, דער פיש סוחר זאגט יעדען צו א קאפ מיט צוויי אויגען. די וויידלעך זאל מען יעצט פארקויפען די גויים, די וואס ווילען אויסטרינקען די דצ"ך עד"ש וויין. די צימרינג קעיק זענען אויסגעשוהר'ט לעבען די האניג קוכען, יעצט וועלען מיר האבען וואס אנצובייסען ביי פאוזע. אלע געשוויסטער אמפערען זיך ארום ווער עס זאל עסען אין קימפעט ביי די מוטער די ביינאכט סעודה און ווער בייטאג, מען וואלט געדארפט איינפירען א דאקטאר'ס אפוינטמענט בוך ביי אלע אידישע עלטערען און ווער עס מעלדט זיך פריער דער איז זוכה צו קומען עסען אויף די מאמעס קאנטע. איינע קען נאר קומען בייטאג סעודה די אנדערע וויל נאר קומען ביינאכט, די מאמע איז ווי פארלוירען זי ווייסט נישט וויפיל קינדער וועלען קומען אבער זי קאכט אן ווי אויף א ארימע חתונה. דער שכן וואס האט זיבען טעכטער האט ארויס געשיקט דאס גאנצע מיליטער פארקויפען האניג, פארשטייט זיך אז די הכנסה גייט פאר די טעמעשווארע לעידיס אקזולערי. באלד וועלען זיי פארקויפען האלעפצעס אויף שמחת תורה, א ווייסע בארד אויף פורים אלעס פאר די הכנסה פון די מוסדות. ווער עס פארקויפט דאס מערסטע האניג גייט אריין אין א גורל צו געווינען א זילבערנע בעכער. נו וואס טוט מען נישט אז די מוסדות זאלען קענען צאלען די מלמדים אין צייט? מיינע קינדער האבען אהיים געברענגט צעטליך אז אויב ברענגט מען נישט קארטלעך די קומענדיגע וואך וועט מען אהיים שיקען, זיי ווייסען שוין הפנים אז איך מאך זיך גאר ווייניג צו טוען גיבען זיי מיר שוין נישט די צעטליך. היי יאר האט די הנהלת המוסדות צוגעלייגט א נייער שטייער וואס רופט זיך בילדינג אויסגאבעס, און אידיש רופט מען דאס רבישע חתונה אויסגאבע'ס. יעדעס מאל איך הער אז דער רבי האט געהאט א אייניקעל ווייס איך שוין פאראויס אז די ישיבה גייט אין שנת ה'תשפ"ץ האבען א שווערער בודזשעט. די גאסען שפרידעלט מיט בחור'ליך וואס קומען אהיים פראווען דעם בין הזמנים אינטער די מאמע'ס פארטוך. די ישיבה מיז זיך שליסען ווייל די מגידי שיעור העלפען געפערליך ארויס אין שטוב, אהאא- הלוואי מיין בעל הבית פארשטייט אויך אזוי. די מאמע באטראכט דאס קליין בערדעל וואס האט שוין אנגעהויבען שפראצען פון איר קנאק יאנקעל זי זאגט אים "נו חיים יאנקעל גיי מאך דיר א שיעור מיט א חבר און דריי זיך נישט אינטער די פיס". מען פאקט אויס די שמיציגע חאלאטען און די ספרים, אי"ה אויף ווידער זעהן צויי וואכען נאך סוכות. ער מאכט נוי סוכה ביז אינמיטען די נאכט, שטייט אויף שפעט און ווערט אנטרינען פון די אויגען איידער די מאמע קען אים בעטען ער זאל אהיים ברענגען צוויי דאזען אייער מיט א מילך פון גראסערי נאכען דאווענען, קומט אהיים שפעט נאכמיטאג מיט'ן אויסרייד אז דער שיעור האט זיך פארצויגען און די מאמע קוועלט אז דער בענאק האט זיך אויסגעריבען און די הויכע שכר לימוד צאהלט זיך אויס, ביי די זעכצען איז ער געווארען צו לייט. די שכינים זאגען "ער עט מערצעשעם קענען א חתן ווערען ביי די זיבעצען און דריי פערטעל". דער פארמאסי, מיין אינשארענ'ס אגענט ווי אלע מוסדות פון ארץ ישראל, ארגענטינע און דאהי האבען שוין געשיקט דעם נייעם לוח, אטייל שיקען אין א פלאסטיק מען זאל עס קענען טראגען און באד, אנדערע מיט א מאגנאט פאר'ן פריזשדער, צו א נויט לייגען מען היינט אריין א לוח און אלע צייטונגען. יעצט האבען מיר גענוג לוח'ס צו הענגען אויף יעדע טיהר און אפילו אין בית הכבוד, מען זאל שטענדיג וויסען ווען ס'איז דער עלות און די שקיעה, בקרוב וועט איינער שיקען אין פארום פון א באמפער סטיקער. איין מוסד בין איך שטארק מכיר טובה, זיי לייגען צו יעדעס יאר א קליין ענוועלאופ מיט א סטעמפ דערויף, אייביג קומט עס אן פונקט ווען ס'איז מיר אויסגעגאנגען די סטעמפ'ס. יישר כח פון טיעפען הארצען, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלען כפל כפלים. מושי'לע פרעגט צו אפשר האבען אטייל אנדערע זמנים. דאס ערשטע קוק איך אלע יאר צו חנוכה וועט האבען איין אדער צוויי שבתים, היי יאר וועט נאר זיין איין מוצאי שבת פארטי, איך האב שוין גערופען די שוויגער פארציילען די בשורה, איך ווייס זי פריידט זיך זייער דערצו. דערנאך קוק איך ווען מיין פרוי'ס געבורט'ס טאג געפאלט. אז איך פארצייכען עס אין מח וועל איך מיט ג-ט'ס הילף דורך לעבען דאס יאר אין פרידען. דער שמש האט שוין אויפגעהאנגען די צעטלען אז זונטאג וועט מען זאגען סליחות אום 5 אזייגער, עס האט נאך נישט פאסירט אז דער רב זאל קומען צייטליך אבער דער צעטעל איז נאך פון אלטען רבי'ן וואס האט יא אכט געגעבען אז מען זאל נישט אויף אים דארפען ווארטען. איינער פרעגט דעם שמש, וואס פאר-א-גיט יאר ער שרייבט נישט ארויס 5:30, ער פארענטפערט דעם רב, דער 0 אויפען טייפרייטער איז צובראכען. אונזער שוהל'כעל ווערט צוגערישט צו די הייליגע טעג, די טישען ווערען מער צינויפגעריקט מען זאל קענען אריין קוועטשען נאך א באנק לכבוד די מכובדים וואס קומען אהער נאר אויף די הייליגע טעג, און נישט ווייל מיר האבען עפעס חזן קווארטין פאר א חזן, נאר ווייל ביי זייער וועכענטליכער שוהל ענדיגט מען שפעט. די ראשי קהלה זאגען עס איז אלעס כדאי, זיי זאגען צו א חודש נר למאור ביים מי שבירך, א צווייטער איז מנדב נייע האנטוכער פאר די מקוה, צוזאגען און ליעב האבען קאסט נישט קיין גרייצער –זאגט די מאמע-. איין אזא "וואנע-בי" עושר האט פאריאר געמאכט מי שבירך'ס פאר די גאנצע משפחה, פון א צעטיל האט ער באפוילען דעם גבאי'ן צו פארלייענען די נעמען פון אלע קאזינ'ס פון בעלגיע און חיפה, אפילו פאר'ן 4 טאגיק קינד, א נעפיו פון אויסטראליע וואס האט נאך נישט קיין נאמען האט ער געזאגט "איך מיין מען וועט אים רופין מנחם נאכען זיידען קענסט אים אויך מאכען א שבירך". ווען ער זאל שנדר'ן איין דאללאר פאר יעדען נאמען וואלט איך נישט געדארפט דינגען א פרויען זיץ. די רעבעצין האט באוויזען דאס אומגלויבליכע, דאס ווייב מיינע האט איר אייגען זיץ, איך בין געגאנגען בודק זיין אין ווייבער שוהל, עס שטייט קלאר און דייטליך מיט סידור אותיות מרס. יאנקעל לעצטערנאמען. איך האב איר געזאגט אז כ'האב איר געקויפט א אייגען זיץ דאס איז א מתנה לכבוד יו"ט, זי זאל עס ניצען פאר שהחיינו, איך זאג איר א אייגען זיץ איז א שטייגער ווי מען קויפט א חלקה אויפ'ן בית עולם. האט זי זיך באליידיגט און איבער פארציילט די שוועסטער, די שוועסטער האט איר געטרייסט אז קויפען א אייגען חלק איז א סגולה צו אריכת ימים. זי איז אזוי עקסיידעט צום אייגען שמאהלען צוזאם-לייג בענקעל אז זי וויל קומען אויך צו סליחות. די ווייבער גרייטן אן גענוג פאפיר אין די סליחות צו האבען ווי אריין ווישען די טרערען. אלס קינד געדענק איך, ס'האט פאסירט אז די באבע איז געבליבען צו שחרית נאך סליחות, פון גרויס פרייד אז זי גייט קענען הערען שופר נאכ'ן דאווענען. ווען דער זיידע האט געחוזקט דערפון האט זי געזאגט אז זי וואלט אפילו געדאווענט פאר'ן עמוד מ'זאל איר נאר לאזען. איך האב זייט דעמאלס געוויצעלט מיט דע באבע זי זאל חזנ'עצען, אויב זי האט אמאל פרובירט האב איך איר געזאגט זי מיז אנטוען א גארטעל מיט א קוטשמע, אנדערש איז מען נישט יוצא . און יעצט. פארצייל איך אייך דא בסוד סודות, קיינער טאר נישט וויסען. עס איז דא א שטיקעל רעדע אז דער אמעריקאנער חלום זאל פארווירקליכט ווערען ביי אונז אין די משפחה, א אייגען הויז. יא איר הערט גיט, עס קלינגט פרעמד, די האנט ציטערט שרייבענדיג, אבער מען רעדט דערפון אין גרויסען. מצוה גוררת מצוה, קאנטרי גוררת הויז. מיין רב וואלט מיך שוין געמוסרט היום אומר לו גיי אין קאנטרי ומחר קויף א הויז. אבער ער ווייסט כשאני לעצמי, מיר איז גיט א געצעהלט אין פרייען פעלד. פארשטייט זיך ווילאנג עס איז דא א "די עס על" קאנעקשען מיט ווארימע קאווע און א דאכענע. אייגענטליך רעדט מען שוין דערפון זייט מיר קענען זיך, זי רעדט שוין דערפון זייט מיר האבען זיך געטראפען דאס צווייטע מאהל אלס חתן כלה, דאן האט זי שוין געפרעגט צו איך בין א סיטי-פערסאן אדער די סובורב'ס. איר רייץ צו האבען א אייגען הויז שטייגט ממש פון טאג צו טאג, איטלעכ'ס מאל א פריינד קויפט א דירה איז זי גארנישט אזוי פרייליך נאר עס ערוועקט זיך נאכאמאל דאס אינערליכע באגער פון האבען א אייגען פאסט קעסטעל. ביז דערווייל איז גארנישט אייגענס, דער קאר איז נאך נישט אויסגעצאהלט, די סוכה וואס כ'האב איז געירש'נט פון גרויסען ברידער ער זאגט ער וועט עס צוריק נעמען ווען ער מאכט חתונה. נאר די צוריסענע שיך מיט אלע בילל'ס איז אייגענ'ס אבער איך וואלט זיי גערען אייך אהין געגעבען. יעצט האט זיך אינטער געריקט עפעס וואס איך וויל נאך נישט רעדען דערפון, צוליב א בייז אויג. ביז ווען איך זעה נישט מיין נאמען אויפ'ן טיהר אויף א הילצערנעם בלעכעל, דע וואס מען מאכט נאר אין מאה שערים. טאמער הער איך צוריק דערפון אין די גאס ווייס איך אז מען קען אייך נישט געטרויען. איך האב זיך געחלומ'ט אז דער וועקער קלינגט און טרומפייטערט, פון גרויס געפייפעריי בין איך אויפגעשטאנען. די פיאות געלאזט אויף אראפ, געלאפען מיט מושי'לע און די נשמה אויפן שפיץ נאז, מיט'ן געוויסען אז איך קום שון אן צו ככלות כוחינו. דער רב איז אריינגעקומען פונקטליך, פונקט צעהן צו זעקס, נאך איידער ער האט אנגעהויבען אשרי האבען שוין די האקעלע נשמות פון אינטער'ן פארהאנג געשליכצט הויעך מיט א ניגון. מיין באבע'ס שאכטעל טישא'ס איז שוין ליידיג ביים ערשטען וסלחת לעונינו. ביי יתגדל איז ער שיעור נישט אריינגעפארען אין א אנדערען ניגון, ווען נישט מיר אלע מיטפארער העלפען ארויס און ברימען אינטער וואלט דער רב אריין געפארען "ראנג וועי". זענען מיר אפגעקומען מיט א לייכטען "שארט סטאפ" ביי שמע קולינו ווערען אלע חזנים, מיין שכן וואס איז נאך אין זיין לעבען נישט צוגעגאנגען צום עמוד זינגט דעם שמע קולינו מיט ציגעמאכטע אויגען און רויטע נאז ווי ער זיצט יעצט אויפען היסב בעט. יעדער איז שוין שטיל און מען ווארט אויפען רב, אונזער חזן מעכיל זינגט נאך הויעך לשמוע אל הרינה, מיר אלע זאלען נישט פארגעסען פינעם אמת'ן חזן מעכיל. ער ווינדערט זיך נאכדעם פארוואס יעדער קוקט אים אן מיט א קרימע נאז. א צווייטער שכן לאזט זיך שפירען אז דער טשאלענט איז נאך נישט באערדיגט, זאל עס אים נישט גערעכענט ווערען. מיין ווייב זאגט זי האט נישט צופיהל מיטגעהאלטען. וויפיל איך זאל איר נישט אנצייגען פאר א יו"ט וואס מען זאגט און ווי מען לאזט אויס, ווערט זי כסדר פארטומעלט מיט'ן מחזור, ווי איך וואלט געלייענט א רעסעפי ביך, זי איז אבער העכסט גליקלעך מיט'ן נייעם זיץ אפילו זי האט גארנישט געהערט. אהיים קומענדיג זאגט זי "כ'האב נישט געהערט כתר, קען זיין ווייל כ'האב געדרימעלט?". נאך סליחות פרעגט מושי'לי פארוואס איך טרינק קאווע, זיין רבי האט געזאגט אז מען דארף פאסטען א האלבען טאג, איך זאג אים אז א טייל פירען זיך צופאסטען דע צווייטע האלב פון טאג. נאך א יאר אדער צוויי, איינמאל די אויגען עפענען זיך אביסעל מיז איך אנהייבען מתקן זיין דעם שבועות ביז נאכען עלות און שלאגען כפרות מיט א טשיקען. אא"וו אפשר וואלט איך אים געדארפט זאגען איך מאך היינט א סיום מסכת, א ליגנער וויל איך נישט זיין. אין רעסטוראנט האב איך זיכער געמיינט וועט זיין ליידיג נאך סליחות. א חבר וואס איז פון די בני עלי' פרעגט מיך רויטערהייט ווען איז חצות? איך זאג אים א מינוט פאר די וואשט זיך צום אייער שפייז סענדוויטש. אוי ווען זיין שווער זאל אים דא זעהן, באפעהלט ער די טאכטער צו נעמען א גט אן די צוויי הינדערט דאללאר. איך מאטער זיך שוין לאנג פארוואס איין טאג זאגט מען דעם פזמון מיט א געוויין "אולי יחוס" און דער אנדערען טאג זאגט מען עס מער כאפעדיג און בגילופין. עס קען זיין אז די מחברי הפיוטים האבען אויך פארשטאנען אז נישט אלע טאג זאל מען זיין בעצבות. אדער קלער איך אז זיי רעכענען זיך מיט מיר איך זאל נישט פארשפעטיגען דעם באן. דער דירה אגענט זאגט אז טאמער ברענגט מען אים דעם דעפאזיט א וואך נאך סוכות לאזט ער נאך צוויי טויזענט דאללאר, שפעטער גייט די פרייז ארויף. איך שלאג אים פאר די אויסגעקלאפטע הושענות מיט'ן אתרוג אן דעם אראפגעבראכענעם פיטום. ער זאגט וויצען אין א זייט ער וויל מאכען א קאנטראקט איידער די הייליגע טעג, ער וויל וואס ווייניגער טראכטען פון ביזנעס אום ראש השנה. גיי ווייס צו איך טאנץ נישט אריין אין א וואלד וואס האט נישט א וועג ארויס. די דירה איז גארנישט אזוי גרויס עס האט 4 צימערען צוויי דערפון האבען ניטאמאל קיין שויבען צו די גאס. מען גייט עס אנהייבען בויען נאך סוכות, עס וועט זיין פארטיג אויף ? נישט זיכער, עס ווענדט זיך ווי קאלט עס וועט זיין דער ווינטער, און פארשטייט זיך אויב איך וועל אים אראפ לייגען די פארלאנגטע איינגאבעס יעדע פאר חדשים, קען מען רעדען פון בעפאר תש"ע שוין א פאר חדשים וואס די שוועסטער האבען באשלאסען צו מאכען א עק פון וואונען ביי יענעם, ווי איך קוק עס אן, איז דער איינציגער חילוק צו מען זאל צאהלען רענט אדער מארדגעטש, די דירה פון וואס מען רעדט איז נישט גרויס, מען גייט האבען 18 שכינים אנשטאט 4. אבער ס'יז מיינס. דער גאנצער אויפטו איז דער עלעוועיטאר, איך שלאג פאר צו בויען א עלעוועיטאר אינעם יעצטיגען הויז, און מען קען בלייבען דא און זיך איישפארען א 5 צו 6 הינדערט אלפים. זיי מסביר פאר א ווייבעריש קעפעל אז סייווי, עס באלאנגט פאר די באנק די ערשטע 30 יאר. א דירה וואס קאסט 400 טויזענט מיט אינטערעסט, ביי די ענדע דרייסיג יאר האט מען אריין געצאהלט א מעלוינע פאר די באנק אומווילענדיג, טא פארוואס צאלען אזויפיל פאר די באנק ווען מען קען עס צאלען א אידישען לענדלארד, ער ניצט דאך דאס געלט פאר גיטע זאכען. רעדט מען דא פון מעדיסאן עוועניא? גייען מיר האבען א טיהר-מאן צו אינטער העלפען מיט'ן קערידזש? די שוועגערען זאגט "ליעוו איט אפ טו אס, לייק דע קאנטרי" וועסט זיין צופרידען. מען קלינגט אלע גיטע פריינד צו נעמען עצות, איינס בעסער פון די צווייטע. יא נעמען די דריטע שטאק, נישט נעמען. מען רעדט דאך דא פון א דירה ווי מען וועט אי"ה אריין לאזען א שנירעלע איין טאג, איך מיז שון נישט פאריכטען די צובראכענע "וואדווארקס" מען גייט שוין נישט לאנג זיין דא. מען רעדט שוין נישט פון פעינטען ווייל נאך אביסעל און מען מופט. זאגט מיין שווער איך זאל גיין פרעגען א גיטען איד. הממ וועלכער איד איז נישט גיט? און וועט מיר דער גיטער איד געבען צושטייער? א ברכה קען איך באקומען פון גמ"ח איינשטאלט. יענעס מאל איך האב זיך גענויטיגט האט ער מיר געווינטשען איך זאל קענען גרינג באצאלען. דערווייל גיב איך נישט קיין דעפאזיט, ראש השנה ביים פארקויפען די עליות אדער יום כיפור ביי פאזע וועט שוין דער אויבערשטער אריינשיקען דעה בינה והשכל וואס מיר בעטען אזוי שטארק דריי מאל א טאג. דער בעה"ב קלינגט פון בני ברק אלע צוויי שעה, היינט וויל ער וויסען אויב עס קומען טשעק'ס אין די פאסט, נעכטען פרעגט ער וועלכע קאמפאני'ס שיקען געלט און אויב איך מאך יעדען טאג די דעפאזיט'ס, איין טאג האב איך אים געטשעפעט אז כ'האב אוועק געשיקט אפאר גוים. א צווייט מאל צימבעל איך אים צו ער וואלט מיר געוואלט שיקען א אתרוג פון ישראל, ער נעמט אלעס אן בתמימות. ער זאגט ער האט אריין געווארפען מיין קוויטעל ביים אר"י הקדוש און ביי נאך צדיקים. און ער האט מיך אפילו מזכיר געווען ביי זיין רבי'ן לכבוד ניי יאר. איך זאג אים אז דאס ווארימקייט וואס איך האב געשפירט שבת ביי נשמת איז זיכער דעם רבי'ן צו פארדאנקען. זאגט ער, אז ער האט מיך מזכיר געווען ערשט מוצאי שבת. פרייטאג זאג איך אים: אדוני המלך, עס האט זיך געמאכט א געלעגענהייט, איך פאר מוצש"ק אויף אומאן !!! וואס זאגסטע? לאזט אלעס איבער און פארסט? ווי קענסטו אזוינס טוען? די ביסט אפילו נישט א אומאן גלייבער? פארוואס דען נישט? איך האב א נדבן פאר'ן טיקעט, א ברעסלאווער פעטער צאהלט עס. סארי, באט איך וויל זייער פארען. אבער די לייגסט דאך מיר צוגרינד די ביזנעס, איך בעט דיר יאנקעל האב רחמנות. וואס זאל איך טוען? איך דארף א עצה פון ר' נחמן צו איך זאל קויפען א דירה? אפשר וועט ער אפילו געבען צו שטייער. יאנקעל לאז דיך ארויס, ר' נחמן וועט נישט אויפשטיין פון קבר גיבען עצות. אוי וואס טו איך דא? איך קרעכצע שווער, איך אטעם הויעך, אקעעעי א ברירה האב איך? פאר'ן בעה"ב וועל איך צוליב טוען, אבער איך וויל דער בעה"ב זאל עס גיט געדענקען, אזא געלעגענהייט מאכט זיך נישט יעדען טאג. איך געב אויף ר"ה אין אומאן. אוודאי יאנקעל, ביזט א צדיק, כ'וועל דיר שטארק מכיר טובה זיין, יאנקעל קויף די דירה איך וועל דיר העלפען אבער זעה צו האלטען דאס געשעפט אין די ראמען. איך וועל דיך באלוינען. ער גרויסט זיך יעצט זיכער ביי זיינע פריינד אין ביהמ"ד אז ער האט מיך ארלעדיגט. איך דארף איינקויפען אויף ראש השנה, מילגרוים, נייע מעסער, טיקעט'ס פאר די פלעי חול המועד, פייגען פאר שהחיינו, די העמדער פון קלינער'ס. רויטע עפעל. די ליסטע וואקסט און די קעשענע ווערט מאגער, די געברויכען זענען קע"ה גרויס, און דאס גרינס לאזט זיך אויס. די קינדער דארפען שיך, דער בוטשער וויל געלט. די רעבעצין האט שוין ארויף געלייגט דאס ראש השנה פרוכת, די לייבען אויפ'ן ווייסען ארון קודש קוקען אויס מער שרעקעדיגער ווי די בלויע פון א גאנץ יאר. זי זאגט באפעלעריש דעם שווארצען קוימען קערער, "קליען אפ גוד, ביג האלעדעי טאמארוי", זי לייגט אריין געניצטע אויגען גלעזער אין קעסטעל פאר די אלטע וואס פארגעסען די בריללען אינדערהיים, אפאר איבעריגע מחזורים. דאס איז דאך די איינציגעגע אויפגאבע פון א רעבעצין וואס גייט אין א קרוין טיכעל, צוגיין צום ברעטעל קען זי דאך נישט. דערנאך גייט זי קוקען צו אלעס קלאפט אין יענעם עק ווייבער שוהל. זי זעהט דעם אלטען ר' פייבוש ניצט די פרויען באד-רום זי שרייט אים אן גייט אייך ארויס פון דא. ביי די מענער איז פיהל, זייט נישט אזוי בייז רעבעצין שרייט ער צוריק און ער לויפט ארויס מורמלענדיג אי אפשר להתקיים. ביי סליחות ערב ראש השנה הערשט שוין נישט די אנגעצויגענקייט ווי יענע וואך, די פענצטער זענען מער נישט פארהויכט, אידען גריסען זיך היינט איינער דעם צווייטען. און ווען נישט די לאנגע פזמונים וואלטען אפאר באקאנטע אנגעקומען שוין צום סיום. היינט זאגט שוין מעכיל די סליחות, ער איז מער געלאסען און מאכט נישט א וועזען פון שמע קולינו ווי דער רב. יעדעס יאר קראצט ער אפיר א נייעם נוסח אויף די כי רבו עונינו'ס, איך פיהל זיך גאנץ גיט אז צוליב מיר זינדיגע דארף ער מאכען אזוינע שיינע מעלאדיעס. א האלבע שעה איידער מען ענדיגט, הייבען שוין די זריזין מקדימין אן מיט די התרת נדרים, מיין שכן האט עס ליעב צו זאגען שטייטערהייט ווי ער ציילט א בינטעל טויזענטער'ס, אלע יאר פרוביר איך זיך ארויס צו דרייען פון אים, היי יאר איז אים געלונגען מיך אריין צו כאפען אין זיין נעץ, בין איך מיר אנטרינען בעפאר ער האט אנגעהויבען. האט ער צוגעריפען א קליין בחור'ל און אים געצוויגנען ער זאל מיט אים מאכען די התרה, דער בחור האט זיך געבעטען אז ער איז שוין א געמתערטער עס האט גארנישט געהאלפען. ווען נישט איך זאג אים אז ער איז זיך טועה מיט מיין ברידער וואלט ער מיך נאכען דאווענען אזוי באשייגעצט. אלע גיטע פריינד ווינטשען זיך שוין 4 וואכען א כתיבה וחתימה טובה, בענטשען זיך אן אז מען זאל זיך אויסבעטען א גיט יאר. איין חבר וואס איז פון די שאקעלדיגע זאג איך, עך וועל מער מערצעשעם אויסבעטען א גיט יאר אן אזויפיל שאקלען לולב מיט מיין האנד. אין די זעלבע צייט הייבט זיך אן א געקאלעכטץ, אלע גיטע פריינד וואס מיין סעל נוממער איז אויף זייער סעלעפון אדרעסס ביך קאלען מיך צו ווינטשען א גיט יאר, דער שכן פון קאנטרי וואס האט מיר שוין געזאגט ביים געזעגענען אז איך זאל האבען א כתיבה וחתימה טובה, קאלט ווידער און איז מוסיף אז איך זאל מיר אויסבעטען א גיט יאר, ארלעדיגט. דערנאך קאלט מיין שוואגער און די מומע. א זיס יאר פאר אלע אידישע קינדער מיט א הערצליכען קיש לייגען מיר צוריק די ראש השנה מחזורים אויף די קומענדיגע צוועלף חדשים, צוויי מיט א האלב טאג אין יאר גיב איך זיי וואקאציע, איך נעם זיי ארויס פון די אינטערשטע רייע אין ספרים שאנק. אסאך האבען זיי זיך אנגעזעהן און אנגעהערט. עס האט זיי זיכער שטארק געשמקעט וויאזוי אלעס דרייט זיך ארום זיי. האסט דעם מחזור? ווי איז דער מחזור? לאז עס נישט אין שוהל, נעם עס אראפ פון טיש, לייג עס אין שאנק. זיי האבען זיך צוגעהערט ווי מיר ווינטשען זיך אן איינער דעם צווייטען לשנה טובה, ווי מיר וויינען זיך אויס אויף א תחל שנה וברכותי'ה, ווי מיר קרעכצען ביי נתנה תוקף, ווי מיר פרובירען מיט אלע כוחות צו העלפען דעם חזן זינגען מלך אביון. צום ווידער זעהן אום תשס"ח, משיח זאל אוודאי פריער קומען. עס ווערט שטיל, דער רב קומט אריין מיט'ן שלאף קאפעל און געהל-ווייסער גארטעל וואס ער האט באוויזען ארויס צו שווערצען פון דייטשלאנד איידער ער האט איר פארלאזט. ער גיט א שטרענגען בליק, א פחד פאלט אויף אלע פארזאמעלטע, ער לויפט צום עמוד מיט'ן גראבען מחזור און דאווענט מנחה. צו מעריב טיט ער אויס די וואכעדיגע שטימע און פאנגט אן אההה האאא האאאה מיט זיין דיקע רבנישע שטומע, און הייבט אינטער זיין סטאדע שאף צו די העכערע ספערען, ווער ווייסט וויפיל נעכט ער איז אויפגעווען צו חזר'ן דעם נוסח עס זאל זיך פליסען פון צווישען די ציין כזקן ורגיל. ער דריקט יעדעס ווארט מען זאל אים געדענקען צום גיטען און ציטראגען אין שטאט אז ער איז א פיינער און ווארימער דאווענער. א סקרוך גייט דורך די ביינער ווען ער זאגט לדוד מזמור, אט גייט מען שוין ווינטשען תכתב ותחתם פאר די זכרים, און תכתבו ותחתמו פאר די נקיבות, דער נוסח האט מען ספעציעל אויסגעארבייט פאר די וואס א גאנץ יאר האבען זיי נישט קיין צייט נאר זאגען כאף לאף פאר אלע אויף א מאל גיט שבת, צו גיט יום טוב. היינט דארף מען יעדען באזינדער באגריסען, שאקלען מיט די האנד, ווינטשען אן אויפהער און ווער עס קען בעסער ווינטשען און לענגער שאקלען הרי זה משובח. ווער רעדט נאך פון די וואס שאקלען מיט ביידע הענט ווי מען כאפט אן די ארבעה מינים. מיר האבען געווינטשען לשנה טובה פאר אלע זיידעס און באבעס עלטערען און גיטע פריינד, יעדער האט זיין אייגענארטיגען נוסח וואס זיי פארגעסען נישט פון יאר צו יאר. דע באבע זאגט א ברכה אויף דיין קאפ, מיין שכן זאגט אלע יאר מיט מזל זאלסטע לעבען. דער רב ווינשט לויט זיינע געברויכענישען. אויב האט ער באקומען ווייניג שמוליארעס פאר יו"ט ווינטש ער אונז אלע צו האבען פילע טאשען, אויב די רעבעצין האט זיך נישט ספעציעל באקלאגט זאגט ער אונז מיר זאלען אויסבעטען אלעס גיט'ס, אויב דער זיהן שטייט אים אינטער די פיס זאגט ער מיר זאלען אלע זעהן נחת. א שיינער טייל פון עזרת נשים קומען מיט ווייסע טורבאן'ס, לאזען אינדערהיים די עבודה זרה שייטלעך. מיין פרוי האט מיך געפרעגט צו זי זאל אויך פרובירען גיין מיטן ווייסע טיכעל אין שוהל, כ'האב איר געזאגט אז אן די שייטלען זעהן אלע אויס אייניג און זי ריזיקירט אז איך זאל איר אויפטוישען מיט א צווייטע רעבעצין אין שוהל, האט זי שנעל פארדרייט דעם שמועס. איינער א טוער אין הכשירים האט געזאגט אויפ'ן ווייבערישען האט-ליין אז פייגען קען זיין ווערים און ביי אונז איז נישט געווען קיין פייגען די ערשטע נאכט יו"ט, כ'האב עס סייווי נישט ליעב. האט מען גשהחייניט אויפן נייעם מעסער. דער מעסער סוחר האט ארויס געשטעלט א גאנצער טיש מיט גרויסע מעסער'ס אויף די גאס, א ערלית'טע וואס גייט פארביי רופטו זיך אן צו די חברטע "דעיר מאסט בי עלאט אויף פייטונג אין דיס קאממינועטי" שחרית דאווענט דער רב'ס איידעם, א גרויסער כל יכול איז ער נישט, די שטימע באגיסט ער צופרי מיט לויזע אייער, שכל האט ער גראדע ווי א חזן, עס זאל נישט אויסגערעדט זיין אבער וויפיל מען האט אים פרובירט מעביר צו זיין שלעפט ער לענגער און זיכט אפיהר ניגונים וואס קיינער קען נישט. דער שווער, א מבין האט אים געזאגט ער זאל אליין עפענען א שוהל'אכעל און זיין געגענט. תיכף נאך שחרית מאכט ער קידוש אויף היימישע געבעקס און פרעגט די ארומיגע צו זיי דארפען נישט אביסעל מזונות. אלע יאר פארגעסט ער נישט צו זאגען אז דאס דאווענען מאכט אים דאס הארץ חליש'ען. אלע וואס זענען עולה מאכען מי שבירך'ס פאר די זוהן און טעכטער ווייב און שוויגער. דער רב מאכט פאר די צדיקי הדור און קרעכצעט ווי איינער וואס וויל זאגען "חוץ אני הקטן איז שוין נישט איבער געבליבען אסאך צדיקים" איך האב אויך געביר'ךט דאס ווייב און קינדער, כ'האב איר געזאגט נאכען דאווענען אז דער גבאי האט גערעדט פון איר ביים לייענען. זאגט זי "ער האט אוודאי געוואלט וויסען אויב די זיץ איז באקוועם, הא?" עס קומען פאר גרויסע מיטונגען ווילאנג מען זאל מאכען פאזע, די מיטונג געדויערט באלד וויפיל דער פאזע. ענדליך רופט ער אויס "מעט בלאזען צוועלף אזייגער". ווייס איך כ'האב צייט צוריק קומען ביז איינס אזייגער. פאר תקיעת שופר זאגט ער אונז אפאר ווערטער, אלע יאר זאגט ער אז ער וויל נישט מאריך זיין ווייל סי'שפעט און מיט דעם ציהט ער אויס מיט משלים און נמשלים אן א עק. איך פרוביר אלץ אנצוקומען נאך אלעמען און צו להכעיס האלט נאך ער ביים אנהויב. דאס איז שוין א טראדיציע, צום דוכענען קריכען די שכינים'ס קינדער אריין צו מיר אינטערען טלית און קיצלען זיך מיט מושילע'ן. דערנאך שיק איך אים אהיים מיט זיין מאמע, זי זאל שטעלן דאס עסען אויפ'ן פייער. זי טרעפט אבער אייביג מיט וועם צו שמועסען און מאכט זיכער אז איך קום אהיים פריער. ביי תשליך פרעגען אלע ווען האט מען ביי ענק גענדיגט? ווי שטענדיג ווער עס האט גענדיגט דער ערשטער דער איז דער געווינער. איך ווארף אריין אלע עבירות אין וואסער פאר די פישלאך. מיט א תפילה צו השי"ת אז דער פיש סוחר זאל נישט כאפען דעם פיש וואס האט אויפגעגעסען מיינע עבירות און צוריק שיקען צו מיר א היים ווי יוסף מוקיר שבת. איך וויל שלאפען אבער זי לאזט נישט, זי זאגט אז עך קען נאך פארשלאפען דאס מזל. כאפ איך נאר א דרימעל אויפ'ן דיוואן. קוים וואס דער ראש השנה איז אדורך די גיטע פריינד הייבען שוין אן דאס איבערבעטונג, די כפרות מארקעט איז שוין אין פולען שוואנג, די גבאים הענגען ארויס צעטלעך ווי מען זאל זיך פארקוקען פאר שבת שובה דרשה און איך פרעג זיך אליין בין איך גרייט אויף יום הקדוש? וועל איך שרייבען א משל וואס מען זאגט נאך פון הייליגען ריזשענער דאכט זיך. געווען אמאל א פשוטע'ר דארף'ס מאן, קיינמאל נישט געווען אין א גרויסע שטאט, נישט געוויסט פון גארנישט חוץ זיינע קיעהלעך און פערד. יארען לאנג האט ער געלעבט באשיידען צווישען זיינע הינער און פעלדער. געשעפט זיין חיונה פון פארביי גייער וואס האבען גענעכטיגט אין זיין פארצייטישע קרעטשמע. מאכט זיך אמאל אז ער פארט אין דערנעבענדיגען וואלד אנגרייטען האלץ אויפן ווינטער און פארבלאנדזשעט אריין דאס ערשטע מאל אין א גרויסע שטאט, דער קאפ שווינדעלט אים ער האט נישט קיין השגה ווי ער איז, וויאזוי איז ער אהין אנגעקומען, ווי גייט מען צוריק צום דארף, ער שמייסט פלינק אויף די פערד, פארט רעכט'ס מאכט א לינק'ס ער זעהט פון די זייט א גרויסער פאלאץ ארום גענומען מיט א צום פון מארמויער שטיין. נישט וויסענדיג וואס דא טוט זיך, אינגאנצען דערשראקען שמייסט ער נאך מער די פערד ביז דער ריט האט זיך צוריסען. א בראך. וואס טוט מען? פלוצים דערזעהט ער א שטריק הענגט אויף די זייט פון מויער, ער טראכט נישט קיין צוויי מינוט נאר נעמט ארויס א מעסערעל און שניידט אפ דער שטריק פון אויבען און אינטען און וויל דערמיט פאריכטען זיין ריט. ער ווייסט אבער נישט, אז דער שטריק וואס ער האט אזוי לייכטזיניק צוריסען, איז באהאפטען ביז אינעוויניג אין פאלאץ, דער קעניג וואס וואונט אין דעם פאלאץ ניצט דער שטריק צו באהעפטען זיין גרויסער וואנט זייגער. דער קעניג פון פאלאץ זעהט אז דער זייגער וואס איז באהאפטען צו דרויסען פון פאלאץ איז פלוצים אראפ געפאלען און זיך צובראכען, מאכט א ויצעקו. מען גייט קוקען און מען זעהט ווי א מגושם'דיגער פויער פאריכט זיין שמייסער מיט'ן קעניג'ס שטריק. מען בינדט אים אין קייטען און מען ברענגט אים פאר'ן קעניג. דער קעניג זעהט מיט וועם ער האט צו טוען, דער פויער ווייסט נישט אז ער איז אין א קעניג'ס פאלאץ ער ווייס ניטאמאל וואס מיינט א קעניג, וואס קען מען אים טוען? זאגט אים דער קעניג, הער אויס, איך זעה אז די ווייסט נישט וואס פאר א זינד די ביזט באגאנגען, גערעכט די ווייסט נישט אז איך בין א קעניג, אמת די האסט נישט קיין אנונג וואס א צער די האסט מיר גורם געווען, איך קען דיך נישט שטראפען פאר'ן זיין א מורד במלכות. אבער זאג נאר, ווייסטו אז דער שטריק געהערט נישט צו דיר? מעג מען גאנבענען? מעג מען צורייסען יענעמ'ס א זאך? דאס ווייסט דאך יעדער קינד. פאר דעם קומט דיר א שטראף. אזויפיל וואלסטו געדארפט אבאכט געבען. א יעדער עבירה באשאפט שלעכטע מלאכים, יעדער זינד איז פוגם אין אלע עולמות און מאכט אן חרבנות אין די וועלטען וואס מיר האבען נישט קיין באגריף, עס ווארפט אום ציגעל פון בית המקדש של מעלה און נאך אסאך הויכע ענינים וואס דער שכל פון מיר קליינע מוריטשקעס דערגרינטעווען נישט, אבער אזוי שרייבען אונזערע רבי'ס. מיר זענען ווי יענער דארף'ס מאן וואס ווייסט נישט פון קעניג און קיינמאל נישט געווען אין א פאלאץ. מיר ווייסען נישט אז מיט א קליינע עבירה'לע רייסט מען איבער א שטריק אין יענעם עק הימעל. אבער יעדער מענטש פארשטייט אז מען טאר נישט זאגען ליגענט מען טאר נישט רעדען לשון הרע, מען טאר נישט פארשעמען קיין שום איד. מען דארף מכבד זין די עלטערען, אפילו א דארף'ס מאן פארשטייט אז יענעמ'ס שטריק טאר מען נישט אפשניידען און פאר דעם שטראפט דער קעניג. אלזא בעטען מיר איבער דעם אייבערשטען פשוט און פראסט פאר'ן זיך נישט אויפפירען ווי א מענטש דארף זיך אויפירען. מיר גייען יום כיפור אין שוהל צו בעטען דעם אייבערשטען אויף אלע פשוטע זאכען וואס מען האט זיך נישט גיט אויפגעפירט. עס אז נישט דא קיין תירוץ צו מצער זיין א צווייטען. אפפאפען א חבר. חוזק מאכען פון יענעם. נישט מכבד זין א עלטערען איד, נישט טוען חסד. השי"ת מאענט און פארלאנגט פון אונז קליינע מענטשעלך זייער ווייניג. און דאס וואס ער פארלאנגט פון אונז איז פשוט אז מיר דארפען עס צו טוען ווייל אפילו אונזער קליינער שכל גיבט אזוי מיט. אלזא זייטשע מיר אלע מוחל, און זאל השי"ת פארגיבען אלע אונזערע זינד הקטן כגדול. אפילו איך דערווייטער זיך פון צו באטאפען די טשיקענ'ס מיט די רויע האנד, האב איך א פארגעניגען צו אבזערווירען די גאסען ווי קינד און קייט באפריינדען זיך מיט די כפרה'לעך און ווערען מיט זיי פאניע בראד. אזוי ווי די באבעס מיט זייערע דינסט שטייענדיג אין שטאל אין דער אלטער היים. איין כפרה איז אריין געלאפען אין א דערנעבענדיגען בעקעריי, א צווייטע איז שיעור נישט ארינטער געלאפען דעם מאנסי באס. צום גדלי'ה, די וויליאמסבורג'ע מאמעס טוען אן די קינדער שבת'דיג, מען מאכט זיי פריש די פיאות, די אינגלעך און מיידלעך אנגעטוען "מעטשינג", מען רופט די חבר'טעס מיט די חב'רטעס חבר'טע און מען גייט מאכען דעם גרויסען טריפ וואס הייסט שלאגען כפרות. ווי עס וואלט געווען מיטעל נאכט, די גרעסטע קערידש שלעפט מען ארויס לכבוד די כפרות צערעמאניע. נאך אין קאנטרי האב איך געהערט ווי איין אידענע ווייזט פאר א צווייטע די מציאות וואס זי האט געקויפט, און זאגט דאס וועט מען קענען אנטוען צו כפרות שלאגען אדער חול המועד. מען שלאגט און פאכעט מען דרייט און קאפעט. איך זעה ווי אן אלטער מאן שלאגט איבער זיין אלטישקע, זי שרייט אז דאס קוויטשעריי פון הין גריזעלט אין די אויערען און טוט איר צוטומלען אז זי קען נישט זאגען די תחינה מיט כונה, דער מאן זאגט זי וועט יוצא זיין צו פארענדיגען אינדערהיים, זי גייט נישט איין און סי יו"ט אינדערוואכען. א אינגעל'ע שטייט אויף א מילך קעסטעל און די הויעכע מאמע בייגט זיך אנידער, דאס געטריי קינד דרייט איבערען טיכעל און לאכט הויעך. ווען דאס הינדעל האט אן געגאסען די מאמע'ן האט זיך דאס געלעכטער אפגעטון. אלע ארומיגע זענען זיך צולאפען. א בחור טראגט א היים פאר די מאמע -די קימפעטארען- א הינדעל אין א גרויסע ברוינע חלה בעג. דער אלטער בחור וואס ארבייט ביי די כפרות פאר 4 דאללאר א שעה ווארענט אים אן ער זאל איר צוריק ברענגען אן א פעלער. "מאך א לאך זי זאל קענען אטעמען שרייט ער אים נאך". אויפען וועג צולעכערט זיך דאס פאפירענע בעג פון דעם רעגען און ער מיז נעבעך טראגען דאס הינדעל מיט די צוויי הענט, דער היט פליעט אים צו יענער זייט גאס, א אינגערמאן דערבארימט זיך און טוט עס אים אן. די כפרות קוויקעריי הערען זיך פון עק וויליאמסבורג ביז אריבער דער בריק, א גרופע קינדער לויפען ארום פון איין כפרה צענטער צום צווייטע, ווען זיי באמערקען אז איינע פארגעסט צו שטויסען, שפרינגען זיי גראד צו מיט א פלינקייט צו אריין כאפען די מצוה, א שטויס צו געבען מיט די לינקע פיס ווי דער רבי אין חדר האט אנגעזאגט. ביז די גרויסע טרייבען זיי אוועק. חנה'לע פרעגט מיך פארוואס די טשיקענ'ס קוואקען אזוי? און אויב זיי האבען שכל אז מען גייט זיי שחט'ן. דערנאך זאגט זי פאר משה'לען, זיכער שרייען זיי אויף די וואס טראגען מיט'ן עירוב. ביי דער כפרות צוזאם-קום שמועסען די אידענע'ס דורך וואס מען האט שוין געקאכט פאר יו"ט, וויפיל סוועטער'ס און קליידער מען האט שוין געקויפט אויף שמחת תורה. אלע זאגען אייניג "איך בין שוין פארטיג". ווי צוויי וואכען פאר פסח, קיינער וויל נישט מודה זיין אז דאס פריזער איז נאך ליידיג, די בהמה וואס דער בוטשער גייט לאזען שחט'ן פאר פלייש אויף יו"ט איז נאך ניטאמאל געבוירען. ווען מען זאל קען אפשטיפען סוכות אויף א וואך ווי מען רוקט פאראויס דעם זייגער וואלטען אלע געשטיפט מיט די צוויי האנד. אבער פאר די גאס זאגט מיין שכן'טע אז זי האלט שוין ביים 7'טען פלאש קאמפוט און די שוועגערען רימט זיך אז זי האלט ביים צוענדיגען די לעצטע שטערען פאר די סוכה. מיין שוויגער - וואס מיינט אז סע גייט מיך אסאך אן- זאגט מיר אז זי האט שוין דער גאנצער יו"ט אין פריזער. זאג איך איר דעמאלס קום איך נישט צו קיין סעודה, כ'האב ליעב פרישע עסען. ווי אלע יאר נעם איך ארויס דאס אמערסטען צוקנייטשער צעהנער פון טאש און דריי ארום דעם קאפ, איך באשטיי אז פרעזידענט העמילטאן אויפ'ן בילד זאל זיין א כפרה, איך גיב אים אפילו א שטויס אויף די גרויסע אויגען ברעמען. וואס א נפקא מיני' צו איך גיב לייזען דעם שוחט צו מיין שכן א כולל אינגערמאן וואס האט שוין פאר 2 יאר צוריק געהאט אריבער 10 קינדער, ביידע צופליקען עס וואס גיכער און ביידע דארף עס וויכטיגער פון מיר. זייט דעם ערשטען טאג ראש השנה בין איך א געתשליך'טער איד, מיט דעם אלעם האב איך ליעב צו זעהן דער ספעקטאל פון תשליך ביי קענט עוועניא א טאג פאר ערב יום הקדוש. ווי אלע גייען צום וואסער מיט פילע טאשען עבירות און קומען אהיים זינד פריי. דאס געדרעהנג איז גרויס, די פאליציי מאכען ארדענונג, מנינים מנחה-מעריב איינע נאכען אנדערע, איינער זיכט צו בארגען א גארטעל, א צווייטער וויל א קאר רייד קיין ניי וויליאמסבורג, א דריטער גייט נאך געלט, א הינט בילט פאר א תיקון, א רוסישער פארקויפט זייגערליך מיט פאלשע בלומען. דא און דארט קומט א רבי'לע און באגלייטנוג פון זיינע 10 הויז בחורים און שמשים וואס שטופען זיך צו זעהן אויב דעם רבין'ס עבירות האבען א אנדערע קאליר. היינט איז פון די טעג אין יאר וואס טייל חסידים ערלויבען זיך דורך צו פארען א רויט לייט און פארקען ביים פייער היידרענג. קינדער קריכען ארויף אויפן צוים און די עלטערען שרייען טאנץ אראפ. א פרומער בחור האט געברענגט אלע פארבליבענע ברעזעל אריין צו ווארפען פאר די פויגעל אין ים. אן אלטיטשקע האט אריין געווארפען דאס גאנצע טאשקע מיט געלד און ברעקלעך אויסגעמישט, זי זאגט אז זי דארף נישט דאס חמץ און שטוב, זי בארימט זיך אז זי איז יעצט רואיגער, זי האט שוין גארנישט קיין עבירות. און דאס וואסער האט נאך דער זעלבער שיף גערוך ווי אלס קינד. דערפאר האב איך זי ליעב. די גאסען ארום זענען פארצוימט מיט פאליציי בריקאדען און אלע גייען צום וואסער מיט'ן ציהל אהיים צוקומען אן עבירות. איך זאג דעם אייבערשטען, ווילאנג דאס וואסער רוישט איז א סימן מיר האבען נישט צופיל געזינדיגט. אזויפיל יארען וואס אידען שליידערען דא אריין דאס גאנצע זינד און מאכען דאס וואסער געדיכט מיט רויטע עבירות און עס איז נאך נישט פארגעקומען א צונאמי אין וויליאמסבורג. א ארטיסטקע פרעגט א אינגערמאן וואס גייט דא פאר, ער זאגט "ווי טרוי דע סינז אין וואדער". א אינגערמאן וואס איז געזיצען לעבען מיר אויפן באן האט געזאגט תשליך אופ'ן בריק. ער פרעגט מיך ווען איך גיי? איך זאג אים איך האב ניט קיין צייט, איך שיק די זינד מיט'ן ווייב, זי נעמט קעער דערפון. ער האט מער נישט גערעדט צו מיר, איך האף ער האט מיך נישט גענומען ערענסט. דער דירה פארקויפער איז ווידער ארויף געקומען מיט א פיקס-פארטיגען פלאן, געמאלעוועט אויף א גרויס ווייס פאפיר מיט בלויע פירקעלאכץ, ער וויקעלט און דרייט דאס איין אין א שיין ביקסעל. ער וויל אונז געבען דעם טעם ווי מיר גייען קויפען א 25 שטאקיגע וואלקען קראצער און מאנהעטען. ער רייצט אן די אויגען און ווייזט ווי עס וועט זיין דער וואש-רום און ווי דער פסחיגער קאך. וואס ער ווייזט נישט, איז די שליסלען צום באנק. און פאר נאך צוואנציג קענט איר האבן א גאר גרויסע פארטש, מען וועט קענען מאכען דערפון נאך א צימער ווען סע וועט זיך אויספעלען מערצעשעם. נאך צוואנציג וואס? צוואנזיג טויזענט, די חכם. מיט דעם האט זיך געשלאסען דער וועכענטליכער באזיך, דערווייל האט ער נישט באוויזען מיך איבערצייגען דאס וויכטיקייט פון קויפען א כאטקע אין וויליאמסבורג פאר 400 טויזענט און טשעינדש. און אפילו ווען יא דארף ער מיר קלאר זאגען וועלכער גיטער איד לאזט אפען דעם סעיף ביינאכט איך זאל קענען ארויס נעמען 100 אלפים מזומן. דאס איז מיין זייט, פרוביר נאר צו כאפען א שמועס מיט די צד הכלה וועט איר זיין איבעגעצייגט אז איך גיב א דעפאזיט און שרייב אינטער קאנטראקט א וואך נאך סוכות. וועלען מער גיין אנגרייטען דעם ווייסען קיטעל מיט'ן וואקסענעם ליכט, דער מחזור מיט די בשמים, דעם טלית זיך איינציוויקלען צו זאגען תפילת זכה און הערען דאס געוויין פונעם רב ביי כל נדרי, זאלען מיר אלע זוכה זיין צו לייגען די הענד אויף די קעפלעך און בענטשען אונזערע טייערע זיסע שעפעלעך דאס יאר און אלע יאר. ביז דער אייבערשטער וועט זיך מרחם זיין און שיקען נאך אונז דעם אדלער ער זאל אונז אויפהייבען אויף איהרע פליגעל און א טראג טוען קיין ירושלים עיר הקודש מקריב זיין קרבנות און הערען דאס שיינע געזאנג פון די לוויים און זעהן די כהנים ביי די עבודה. אמן אויב א גאנץ יאר בין איך נישט אין דער שטאפעל פון עסען גלאט לשם מצוה, אויך נישט פון די וואס זאגען הריני אוכל שלא לשם הנאת גופי. ערב יום כיפור איז פארט א מצוה צו עסען, פשוט עסען ווייל אזוי האט ג-ט געבאטען. איך פרעג די סענדוויטש מאכער'קע ביים רעסטוראנט פארוואס איז די קאווע ארויף מיט א ניקעל? זאגט זי ווייל געז איז ארויף. זי גיבט צו, אז היינט איז א מצוה צו עסען פונקט ווי מצות פסח ביינאכט, זאל איך זיך לאזען באצאלען פאר די מצוה פרייליכערהייט. מען גייט זיך נאכאמאל ווינטשען ביים שוויגער און עלטערען, אלע זיפצען אינטער און ווינטשען א גרינגען תענית. שכינות קאלען ווידער איבערבעטען אז מען האט געלייעט א באטעל מילך צו דזשוס און נישט אפגעגעבען. אינגע פארלעך שלעפען זיך פון איין עק וויליאמבורג צו די אנדערע אריין כאפען א ברכה פון די עלטערען. מען עסט שוין די מפסקת מיט א קלאפעדיג הארץ. די הענד לייג איך ארויף אויף די קעפאלעך פון די נשמה'לאך, זאל דער אויבערשטער אונז גיבען כח זיי צו בענטשען ביז'ן טיפע עלטער ווען זיי וועלען קומען מיט זייערע קינדער און אייניקלעך געזינט און פריש. איך גאלפ אראפ שנעל די טרויבען מיט אבעקאדע איידער דער פייפער צעשרייט זיך, איך טרינק די ניין שלינגעס וואסער, טוה אן די פאפאטשען וואס איך האב נאך פון שטאפיר און מען לאזט זיך ארויס צום שוהל מיט'ן מטה לוי און דער טלית בייטעל. מיט'ן טלית און קיטעל זיץ איך מיר איינגעהילט אינעם קאלטען שוהל אויף די הארטע באנק, פון צווישען די עטרה שטיפ איך ארויס דער שפיץ נאז ווען אלע קרעכטצען ביי תפילת זכה, ווען די אידען וואלטען געזאגט תפילת זכה איינמאל א חודש וואלט די וועלט געהאט א שענער פנים. אלע יאר דאנק איך באזינדער דעם רבוש"ע אז איך קען נאך נישט זאגען די איינגערינגעלטע ביי תפילת זכה. זאל דער אייבערשטער אונז אלע פארצייען. דער רב באווייזט זיך באקליידט און ווייסען ווי א כלה, ער סודות'ט זיך מיט'ן גבאי און מען באשליסט צו שיקען ר' חיים דוב דער פרנס צו עפענען דעם ארון קודש. מען וועקט אים אויף פון זיין דרימעל אבער ער פריידט זיך אז מען האט אים אויסגעקליבען צו דעם בכבוד'יג פאסטען. א כל נדרי פחד הענגט אין די לופט, די אנגעגעסענע שליקערצען שטיהל ארויס די סעודה המפסקת און ציילען אפ וויפיל בלעטלעך עס איז פארבליבען אין מחזור אויף היינט נאכט. די כל נדרי דרשה איז מער ווייניגער די זעלבע ווי דאס לעצטע יאר, אלע קענען דאס שוין אויסענווייניג. אינטער מיר זיצט דאס יאר ר' בערל, זייט פארגאנגענעם שבועות ווען ער האט פארלארען דעם טאטען האט ער זיך היינט צום ערשטען מאל פארגינט א שטיקעל זייף זיך ארום צו וואשען לכבוד דעם הייליגען טאג. דער קיטעל איז אים נאך פוירפעל מיט גרעיפ דזשוס פון פסח. אלע יום כיפור'ס ברענגט ער שמעקעדיגע געווירצען אין שוהל אריין צו זיין פון די מזכה את הרבים, דאס יאר האט ער איינגעהאנדעלט קליינע גלעזערנע באטעלעך מיט פעפערמענט און אמערעטאוי, איין פלעשעל האט געהאט דעם טעם פון שווארצע ליקעריש. א צווייטע פון גרינע ציין פאסטע. ווען עס איז נישט יום הקדוש וואלט איך געברענגט פון די פרוי'ס קאבינעט אביסעל ספאק-ליז-קאליברוין, זאלען אלע אידען הנאה האבען. איטליכע האלבע שעה שיקט ער ארויס זיינע אינגלעך צו טיילען שמעק פאר אלע מתפללים. דאס גאנצע שוהל ווערט פארוואנדעלט מיט שארפע ארוימע, אלע זענען מבינים אויף די טאבאק, מען שמעקט אריין ביז די געהיסאכטץ הייבט זיך אן אויף א גרויס פארנעם. די קינדער לייגען טאבאק אויף פאפיר און דאס גאנצער שוהל שמעקט ווי א קרעטשמע אין דער אמאליגע צייט. א באזינדערע מערכה האט ער מיט'ן אתרוג אדער לימאנע וואס ער שטיפט אריין בשמים נעגעלעך און אלע זייטען עס שמעקט פון קטורת, איך האב אים געבעטען ער זאל מיר פארקויפען דעם אתרוג איך זאל קענען דערמיט שלאגען די ד' מינים איז ער געווארען אינגאנצען בשמחה. ער איז פון די וואס נעכטיגען און שוהל. ווי דער "קאונט-דאון" צום ספאטניק, ציילט ר' בערל'ס בחור'ל חיים ווילאנג עס איז ביז'ן זמן פון מוצאי, יעדע שעה רוימט ער מיר אריין אין אויער נאך 5 שעה, נאך 4 שעה פארבליבען, ביי נעילה זאגט ער שוין נאך 20 מינוט, נאך 4 3 2 און מען בלאזט שוין די תקיעה און מעריב'ט מיט גרויס שמחה. דער שאטעל הויבט זיך צום ספעיס, ער לויפט ארויס פון שוהל ווי א אפגעביסענער פון א שלאנג ווען ר' בערל שרייט אים נאך גרייט אן די הבדלה. א סוכה'לע א שיינע, עס איז נישט מיינע. מען שטעלט אויף א ברעט און עס פאלט אנידער, איך מאך א שלאק עס פליהט אריבער צום פארטש פון שכן יענע זייט גאס, איך רעד צום אויבערשטען קלארע דיבורים, ווילסט א סוכה? שטעל אפ דעם ווינט! ווילסט איך זאל שאקלען לולב? שיק צו א שיינער ארבעה מינים אן קונצען, און ער הארכט זיך צו צו מיר. פון אלע עקען גאס הערט מען די האמער קלאפערייען ביז פארטאגס. די סוכה ווערט פארטיג צום זמן, אויפגעהאנגען די אתרוגים מיט עפעל, די האניג גלעזעלעך מיט מעהל. שטערען'ס איינגעוויקעלט אין פלאסטיק. די קראצמעך לייט'ס בלינקען ארום די סוכה סיסטעמאטיש. דער ווינט בלאזט אלעס אוועק אפילו די געלט פון טאש פליהט ארויס איידער איך קען זי אפציילען. מיין מנהג פון זייט די חתונה, איז צו קויפען אן אתרוג און לולב אויפ'ן אויסקוק, וועלכער אתרוג עס קוקט אויס שיין, קאלירפאל און רונדיג, שמאל פון אויבען אן א בייכעל, ווערט מיינער. דער ערשטער לולב וואס שטייט גראד, איז דיק און לאזט זיך שאקלען, בין איך א קונה. איך שטעהל זיך נישט אויב ער האט א פלעק וואס קיינער באמערקט נישט, א קריץ וואס מען קען נישט זעהן נאר מיט שפאקטיווען. עס שאדט נישט אז דער לולב איז געשפאלטען דא צו דארט, דער עיקר עס זאל אויסזעהן ראש הקהל'יש. אן אתרוג מעג זיין אן קיין שום פינטעל אויב עס איז קרום קוקט דאס אויס ווי א באנאנע, איז עס צוביילט פון די זייטען מעג ער זיין פלעק-ריין איך דארף אים נישט. א לולב מעג זיין פארמאכט און כשר אפילו פאר די בריסקע אויב עס איז פיצינקע אדער אויסגעדארט הייסט ער נישט ביי מיר א שאקעל-באר, איך דארף אים נישט. און דערפאר געדויערט מיר גאנצע 10 מינוט דאס קלייבען די ארבעה מינים. און איך פיהר זי ביי די הושענות ארום דעם באלעמער רינג ווי א דער גביר פון שטאט. איך גיי אויף דער גאס צו האנדלען פרישע נוי סוכה, ערשט קויף איך 5 קיישעלעך פאר א דאללער צו בינדען דעם לולב. דערנאך שאף איך איין א פסול'ן ארבעה מינים פאר מושי'לע. א ליבאוויטשער בחור שטייט מיט א גרויס רענצעל אין פארקויפט אתרוגים מיט פאלשע טרויבען, הדסים מיט בליטשקעדיקע נוי סוכה, איך פרעג אים וויפיל וועל איך קריגען פאר א גלאטען צוואנציגער, ער זאגט ער גיט מיר אוועק דאס גאנצע רענצעל פאר א הינדערטער ער איז אויסגעשעפט און הינגעריג, און האט נישט מער קיין כח צו שטיין אויף ליע עוועניא אין דער גאס רעגען. ער פארציילט אז ער קומט פון כפר חב'ד און האט נישט ווי יום טוב צו מאכען, איך האב אהיים געברענגט עסען צו אונז אין די סוכה, ער האט געזאגט אז ער האט אין זיין לעבען נישט געגעסען אזוינע געשמאקע מאכלים ער וויל ביי אונז בלייבען ביז נאך סוכות. און שוהל האבען מיך די חברים מקנא געווען מיט מיין סוכות'דיגען אורח. די ליכט ברענען שוין אין די סוכה, דער בענקעל אויבען אן איז גרייט פאר אברהם אבינו, ער זאל נאר קומען. און מען לאזט זיך אין שוהל אריין צו הערען פון אלע מתפללים זייערע מעשיות וויאזוי שווער עס איז אנגעקומען דער סוכה געבויעכטץ, א מאנגעל און לולבים, די שוויגער האט א קליינע סוכה, דער בעה"ב צאהלט נישט אויף יו"ט. אין די סוכה הערען מיר אלע יאר די נייע ניגונים פון די שכינים, די געשרייעריי פון די מאמעס, ברענג אריין לעפלעך, טראג ארויס די טעלער, כ'האב נישט קיין פלאץ צו זיצען, די זיפ איז קאלט, די סאדא האט זיך אויסגעגאסען, מען האט פארגעסען די האניג. אא"וו. איין פזמון זענען מיר געוואונט צו הערען אלע יאר פון די שכנה אינטען, "מרדכי מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק", פון ווען ער איז געווען 3 יאר ביז איצט וויל מענדל מאיר נישט זיצען שיין. מושה'לע ווארט שוין מיט א שמייכעל זייט די ערשטע נאכט סוכת אויף די געשריי, עס האט נישט געשפעטיגט צו קומען. נאך די פיש הערט זיך דער בת קול קלאר און דייטליך "מענדעל מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק" און מיר אלע פלאצען אויס אין א הילכיג געלעכטער. אפאר מינוט דערויף "מענדל מאיר עס אויף דאס פלייש ווייל די כאפסט א פראסק" דער כולל אינגערמאן פון אויבען האט אויך דאס יאר א נייער ניגון אויף אתה בחרתנו. לישב בסוכה האט ער געזאגט מיט א געשטיקט קול און צו מיין אושפיזא האט ער געשיקט מיט זיין מיידעלע צוויבעל קיגעל מיט ביער, כ'האב ביידע נישט ליעב. די גרינפעלד'ס האבען זיך אסאך אנגעהערט מיט שוועקי ווייל נאר זיינע ניגונים זינגט מען דאס יאר. איך שריי אריבער צו מיין חבר און שכן אז ער מען קען בענטשען מזומן ער ענטפערט נישט, זיכער איז ער שוין אינטער די דאכענע. כדי מען זאל נישט אויסטוישען דעם רב אינטערען טלית מיט איינעם פון די אנדערע מתפללים , שאקעלט דער רב אונזערע מיט 6 אדער 10 הדסים, שלעפט דאס שווערסטע אתרוג. סוכות איז ביי אים גאר א געהויבען יום טוב, ער סערווירט זיין געמיינדע מיט שטאלץ. פארציילט סוכות'דיגע מעשה'לעך פון צדיקים, גלעט די קינדער אין די בעקעלאך, ביי הלל זינגט ער א ניגון וואס דער טאטע זכרונו לברכה האט מקובל פון זיין עלטער זיידען אז די לויים האבן דאס געזינגען אין צווייטען ביהמ"ק. די הושענות, אוי אויף די הושענות ווארט ער שוין זינט פאר א יאר שמיני עצרת. טייכען טרערען קייקלען זיך אראפ אויף זיין גאלדענע בארד פון גרויס פרייד אז דאס גאנצע שוהל ווארט אויף אים צו זאגען איטליכען הושענה אין די קליינע קינדער שטייען אויף די בענק צו כאפען א בליק וויאזוי דער רבי טראגט דעם ספעציעלען הושענה זאגער אין איין האנד, און די 4 מינים אין די אנדערע. יעדער הושענה למענך זאגט ער שטייט ווי איינער וואס האלט אן א הייסער טעלער זיפ מיט א פעסטקייט. די רעבעצין שטייט פון ווייבער שוהל מיט'ן טאשטיכעל און פארלאזט נישט ווייניגער טרערען אז דער טלית זאל זיך נישט אראפ גליטשען און די נאז זאל אים נישט קראצען, אלעס זאל דורך גיין מיט'ן רעכטען פיס ביז די ענדע. מעכיל דער חזן דאווענט היינט אויך זייער רואיג, קענטיג עס ווארט אים אפ פיינע בהמה פלייש אינדערהיים. צו דער זעלבע צייט באקוקען אלע די אנדערענ'ס אתרוגים, ווי עס וואלט געווען א אתרוגים מארק, אויב האט איינער א שיין אתרוג טוען אים אלע קאמפלימענטירען, איך וואלט אויפגעשריבען אויפ'ן אתרוג ביקסעל אין ענגליש. "דאונט דזשאדז מי ביי דע אתרוג". מען זאגט שוין למען דעת דער גבאי האט שוין פארקויפט אלע עליות און מושה'לע דערמאנט זיך צו שאקלען לולב. איך שיק אים צו די סוכה מיט'ן אתרוג אין איין האנט, דער לולב אין די צווייטע איך ווארען אים אן ער זאל עס צוריק ברענגען גאנץ און קיינעם נישט אויסשטעכען דערמיט די אויגען, זאגען ערליך די ברכה מיט'ן שהחיינו. 15 מינוט דערויף איז ער צוריק אן דעם לולב ער האט עס איבערגעלאזט אין די סוכה ווען א אינגעל האט אים גערופען קוקען אויב עס איז דא באווארפען'ס אין ווייבער שוהל. דער שמחת בית השואבה האט זיך שוין אייגענטליך אנגעהויבען זונטאג פאר יום טוב, ווען איך האב נישט געפענט דאס געשעפט (מיין ביזנעס) זונטאג און נישט ערב יו"ט, אזויפיל מעג איך דאך טוען אז מען גיט מיר איבער די הערשאפט אויף א פאר וואכען. די מיטארבעטער ווילען איך זאל בלייבען בעה"ב כאטש ביז נאכ'ן חנוכה באונעס. מיר האבען אנטייל גענומען אין דעם שפאציר אויף די וויליאמסבורגע גאסען און אריין געבליקט ביי אלע רעבעלעך אין די סוכה, מאנכע האבען גרויסע שטערען וואס די חסידים האבען מנדב געווען, זיי שרייבען די נאמען און מאמע'ס נאמען דארינטער. איין רעבעצין וואס האט געשמעקט אז מיר קומען נאר זעהן צו מען שלאפט שוין דארט איז אונז נאכגעלאפען פרעגען צו מיר ווילען נישט הייסע טיי. הוח"מ זענען מיר געפארען קיין בארא פארק און קראון הייטס צו זעהן וויאזוי אידען זענען מקיים דעם ושמחת בחגיך, אלע רביים פירען ב"ה גרויסע טישען איינער מער צוקיקער'ס איינער ווייניגער פלייש. איינער טיילט הייסע קיגעל א צווייטער הייסע לאקשען. דער עיקר מען לאזט זיך קאסטען רבבות צו זיין דער שמועס אין גאס "דער באקארעסטער רבי האט די שענסטע סוכה און די פארענטשעס זענען פיל מיט היטען. די ווענט זענען באהאנגען מיט צוציענדע בילדער פון אלטען רבינ'ס הויז און גארטען, און פון זיין באבע'ס מציבה, אלעס הענגט אויסער פון סוכות. איך זעה ווי א טאטע שטיפט אריין א קליין שטיקעל קיגעל פאר'ן 3 יעריג אינגעל אין פיסקעל און זאגט "עס מענדי סי שריים פון רבי'ן" געחל המועד האט מען אין בראנק'ס זאא מיט אסאך היימישע פענימער און ווייסע זאקען, ווייל דארטען האבען די קינדער אויסגעוועלט. שטייענדיג אין די ליין פרעגט א אידענע צו מיר האבען פלאטץ פאר איר מיט די משפחה אהיים צופארען. א צווייטער איד וויל וויסען אויב עס איז דא א סוכה ערגעץ ווי. א דריטער וויל וויסען אויב די קאטען קענדי האט א השגחה. ב"ה אידען האבען אלס צו זארגען. דער זיידען העמדעל איז געווען נישט קשה, היבש סחורה איז געבאקען פון פאר פסח. שמעלצער וועט קיין דארדזש קלאאני קיינמאל נישט זיין, אפילו אין קומענדיגען גלגול. אז ער וועט זיך אביסעל מער משוגע מאכען האט ער א שאנס צו ווערען היוא גרענד. חנה'לע איז מיטגעקומען, די קינדער האבן אלע הנאה געהאט, מיט א גיט געפיהל אז איך בין מקיים א בפירוש'ער שולחן ערוך חיים אדם לשמח את אשתו וביתו. אז ביי זיי איז דאס א שפיעל גייט מען צום שפיעל. וואס העט איך געטון ווען זיי ווילען פארען קיין סעמאליע. מען קויפט שוין הושענות פאר די גאנצע משפחה, די וואס שלאגען מיט איין כפרה פאר די גאנצע משפחה קענען לכאורה קלאפען מיט איין הושענה. דער הימעל טוט זיך איר'ס, באגיסט אונז מיט עמערס וואסער, ווי נאר די סכך טריקענט אויס קומען די וואלקענעס צוריק, ווען און ווי זי טרעפט א לעכעל אין שלאק קומט זי אריין אין די סוכה ווי אלטע גיטע פריינט און יאגט אונז ארויס צום שטוב אריין. דער ווינט בלאזט אוועק דעם שטריימעל און באלד גריסט מען זיך מיט א גיט קוויטעל. 5d130f3b1160057bbaabfc1abdaa2c2673f125c5 498 133 2017-04-03T20:07:56Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '<h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">איןציקלופדיות בשפות ...' wikitext text/x-wiki <h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">איןציקלופדיות בשפות אחרות</h2> {| align="center" cellpadding="5" style="background-color: white; text-align:left" |- valign="top" | colspan="3" | |- | '''[http://en.uncyclopedia.co Uncyclopedia]'''<br />[[ענגליש]] | [[טעקע:Uncyclopedia Potato Logo.gif|center|35px]] | '''[http://beidipedia.wikia.com/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%D9%8A%D8%A9 بيضيپيديا]'''<br />[[אראביש]] | [[טעקע:Logo aravi.png|center|35px]] | '''[http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/עמוד_ראשי איןציקלופדיה]'''<br />[[העברעאיש]] | [[טעקע:Eincyclopedia_Logo.png|center|35px]] | '''[http://absurdopedia.wikia.com/ Абсурдопедия]'''<br/>[[רוסיש]] | [[טעקע:absurdopedia.png|center|35px]] | '''[http://frikipaideia.wikia.com/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%83%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 Φρικηπαίδεια]'''<br />[[גריכיש]] | [[טעקע:LogoYevani.png|center|35px]] |} {| align="center" cellpadding="8" style="background-color: white; text-align:left" |- valign="top" | colspan="3" | |- | '''[http://desencyclopedie.wikia.com/ Desencyclopedie]'''<br/>[[פראנצויזיש]] | [[טעקע:French.gif|center|35px]] | '''[http://hikipedia.info/wiki/Etusivu hikipedia]'''<br />[[פיניש]] | [[טעקע:Hikipedia.png|center|35px]] | '''[http://de.uncyclopedia.wikia.com/wiki/Hauptseite Uncyclopedia.de]'''<br/>[[דייטש]] | [[טעקע:Uncyclopedia.de.png|center|35px]] | '''[http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna Nonsensopedia]'''<br/>[[פויליש]] | [[טעקע:Logopolani.png|center|35px]] | '''[http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia]'''<br />[[שפאניש]] | [[טעקע:Inciclopedia.png|center|35px]] |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|שפראכן]] </noinclude> ec087d0c68701badc8e641f834db617c3610f3d1 499 498 2017-04-03T20:08:53Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קיינציקלאפעדיעס אין אנדערע שפראכן</h2> {| align="center" cellpadding="5" style="background-color: white; text-align:left" |- valign="top" | colspan="3" | |- | '''[http://en.uncyclopedia.co Uncyclopedia]'''<br />[[ענגליש]] | [[טעקע:Uncyclopedia Potato Logo.gif|center|35px]] | '''[http://beidipedia.wikia.com/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%D9%8A%D8%A9 بيضيپيديا]'''<br />[[אראביש]] | [[טעקע:Logo aravi.png|center|35px]] | '''[http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/עמוד_ראשי איןציקלופדיה]'''<br />[[העברעאיש]] | [[טעקע:Eincyclopedia_Logo.png|center|35px]] | '''[http://absurdopedia.wikia.com/ Абсурдопедия]'''<br/>[[רוסיש]] | [[טעקע:absurdopedia.png|center|35px]] | '''[http://frikipaideia.wikia.com/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%83%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 Φρικηπαίδεια]'''<br />[[גריכיש]] | [[טעקע:LogoYevani.png|center|35px]] |} {| align="center" cellpadding="8" style="background-color: white; text-align:left" |- valign="top" | colspan="3" | |- | '''[http://desencyclopedie.wikia.com/ Desencyclopedie]'''<br/>[[פראנצויזיש]] | [[טעקע:French.gif|center|35px]] | '''[http://hikipedia.info/wiki/Etusivu hikipedia]'''<br />[[פיניש]] | [[טעקע:Hikipedia.png|center|35px]] | '''[http://de.uncyclopedia.wikia.com/wiki/Hauptseite Uncyclopedia.de]'''<br/>[[דייטש]] | [[טעקע:Uncyclopedia.de.png|center|35px]] | '''[http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna Nonsensopedia]'''<br/>[[פויליש]] | [[טעקע:Logopolani.png|center|35px]] | '''[http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia]'''<br />[[שפאניש]] | [[טעקע:Inciclopedia.png|center|35px]] |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|שפראכן]] </noinclude> d6d9e9d84d9279a87ad19b563f4cfdebccdf57ae 500 499 2017-04-03T20:09:44Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קיינציקלאפעדיעס אין אנדערע שפראכן</h2> {| align="center" cellpadding="5" style="background-color: white; text-align:left" |- valign="top" | colspan="3" | |- | '''[http://en.uncyclopedia.co Uncyclopedia]'''<br />[[ענגליש]] | [[טעקע:EnWiki.png|center|35px]] | '''[http://beidipedia.wikia.com/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%D9%8A%D8%A9 بيضيپيديا]'''<br />[[אראביש]] | [[טעקע:Logo aravi.png|center|35px]] | '''[http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/עמוד_ראשי איןציקלופדיה]'''<br />[[העברעאיש]] | [[טעקע:Eincyclopedia_Logo.png|center|35px]] | '''[http://absurdopedia.wikia.com/ Абсурдопедия]'''<br/>[[רוסיש]] | [[טעקע:absurdopedia.png|center|35px]] | '''[http://frikipaideia.wikia.com/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%83%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 Φρικηπαίδεια]'''<br />[[גריכיש]] | [[טעקע:LogoYevani.png|center|35px]] |} {| align="center" cellpadding="8" style="background-color: white; text-align:left" |- valign="top" | colspan="3" | |- | '''[http://desencyclopedie.wikia.com/ Desencyclopedie]'''<br/>[[פראנצויזיש]] | [[טעקע:French.gif|center|35px]] | '''[http://hikipedia.info/wiki/Etusivu hikipedia]'''<br />[[פיניש]] | [[טעקע:Hikipedia.png|center|35px]] | '''[http://de.uncyclopedia.wikia.com/wiki/Hauptseite Uncyclopedia.de]'''<br/>[[דייטש]] | [[טעקע:Uncyclopedia.de.png|center|35px]] | '''[http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna Nonsensopedia]'''<br/>[[פויליש]] | [[טעקע:Logopolani.png|center|35px]] | '''[http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia]'''<br />[[שפאניש]] | [[טעקע:Inciclopedia.png|center|35px]] |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|שפראכן]] </noinclude> d57512395fdec7c38f658589d3d864dba49fbd92 מוסטער:וויקיפעדיע 10 122 482 481 2017-04-03T19:11:56Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: left;"> <div style="float: left;"> [[Image:Bouncywikilogo.gif|60px]]</div> <div style="margin-left: 60px;">פאר [[וויסנשאפטלער|מענטשן מיט נישט קיין חוש פאר הומאר]], די "חכמים" ביי [[וויקיפעדיע]] האבן אן ארטיקל וועגן '''''[[Wikipedia:yi:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]'''''.</div> </div><noinclude> <noinclude> <br> <br> <br> ==ניצן דער מוסטער== *<nowiki>{{וויקיפעדיע|ארטיקל נאמען}}</nowiki> - אין דאזיקע פארעם, ווייטערפירט די מוסטער צו דעם ארטיקל נאמען ביי וויקיפעדיע, וואס אויך איז דעם ארטיקל נאמען אין די מוסטער. *<nowiki>{{וויקיפעדיע|ארטיקל נאמען|לינק נאמען}}</nowiki> - אין דאזיקע פארעם, פארבינדט די מוסטער צו דעם ארטיקל נאמען אויף וויקיפעדיע, אבער דעם נאמען אין דד מוסטער איז דעם לינק נאמען. ** אויב עס איז נישטא קיין אינפארמאציע אין די מוסטער, וועט דעם לינק פארבינדן צו דעם ארטיקל נאמען '''אן''' דעם נאמענטייל נאמען. [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] [[en:Template:Wikipedia]] [[he:תבנית:ויקיפדיה]] [[es:Plantilla:Wikienlace]] [[ja:Template:ウィキペディア]] </noinclude> 5d130f3b1160057bbaabfc1abdaa2c2673f125c5 122 2017-04-03T20:11:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... ווען די זיידע האט געבעטן א פאפירענעם גלאז... ווען מ'פלעגט פאהרן צום קאנטרי האט עס געדויערט 5 שעה... ווען עיר קאנדישאנס פלעגן ארבייטן נאר אויף 220V... ווען מ'האט געזאגט "אינדערהיים" האט מען געמיינט יוראפ... [[קאטעגאריע: וויצען]] da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Shattered Glass.jpg 6 97 97 2017-04-03T19:19:48Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:Abdul Alhazred, o árabe louco 2 103 103 2017-04-03T19:23:38Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki iojkijzikjkxjz z da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:EnWiki.png 6 130 492 130 2017-04-03T19:23:38Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש 10 131 493 2017-04-03T19:32:25Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '{| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style...' wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style: solid; border-width: 1px" |[[טעקע:EnWiki.png|60px]] |דעם ארטיקל איז איבערגעזצט געווארן פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע, און איז פובליצירט אונטער א [http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.0/ CC] ליצענץ. <br /> דער שרייבער פון דעם ארטיקל איז נישט שעפעריש און/אדער פוילאק און/אדער ביידע צוזאמען. |} <noinclude> == באשרייבונג == דאזיקע מוסטער ווערט באנוצט אויב דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע. אויב איז ער איבערגעזצט פון אן אנדערע אומציקלאפעדיע זאל איר ניצן די [[:מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך]]. [[קאטעגאריע:מוסטערן|איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש]] </noinclude> 9159f556d58fc200e08eaeb17ab20c9b2e74e074 494 493 2017-04-03T19:40:30Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style: solid; border-width: 1px" |[[טעקע:EnWiki.png|60px]] |דעם ארטיקל איז איבערגעזצט געווארן פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע, און איז פובליצירט אונטער א [http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.0/ CC] ליצענץ. <br /> דער שרייבער פון דעם ארטיקל איז נישט שעפעריש און/אדער פוילאק און/אדער ביידע צוזאמען. |} <noinclude> == באשרייבונג == דאזיקע מוסטער ווערט באנוצט אויב דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע. אויב איז ער איבערגעזצט פון אן אנדערע קיינציקלאפעדיע זאל איר ניצן די [[:מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך]]. [[קאטעגאריע:מוסטערן|איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש]] </noinclude> 19437f2360b6fee04f5da24aab59ee358686ad95 495 494 2017-04-03T19:41:41Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style: solid; border-width: 1px" |[[טעקע:EnWiki.png|60px]] |דעם ארטיקל איז איבערגעזצט געווארן פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע, און איז פובליצירט אונטער א [http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.0/ CC] ליצענץ. <br /> דער שרייבער פון דעם ארטיקל איז נישט שעפעריש און/אדער פוילאק און/אדער ביידע צוזאמען. |} <noinclude> == באשרייבונג == דאזיקע מוסטער ווערט באנוצט אויב דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע. אויב איז ער איבערגעזצט פון אן אנדערע קיינציקלאפעדיע זאל איר ניצן די [[:מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך]]. [[קאטעגאריע:מוסטערן|איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש]] [[he:תבנית:ערך מתורגם/אנגלית]] </noinclude> 80347447fae222b4f5dddd3c7f2355510bf1b4ba 131 2017-04-03T19:42:11Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א פלימעניק פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרונדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין יונגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך א איבערוויגנדער רוב פון סאטמארער חסידים אין וויליאמסבורג וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב זיין לאנגיאריגע רבנות היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעהן אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 6a69b119019c305ef1976cf2e56e652e69de00ec מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך 10 132 496 2017-04-03T19:39:08Z imported>TheIsraeliSudrian 0 געשאַפֿן בלאַט מיט '{| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style...' wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style: solid; border-width: 1px" |[[טעקע:EnWiki.png|60px]] |דעם ארטיקל איז איבערגעזצט געווארן פון די {{{שפראך}}}ע קיינציקלאפעדיע. דער שרייבער פון דעם ארטיקל איז נישט שעפעריש און/אדער פוילאק און/אדער ביידע צוזאמען. |} <noinclude> ---- == באשרייבונג == דאזיקע מוסטער ווערט באנוצט אויב דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט פון קיינציקלאפעדיע אין א שפראך וואס איז '''נישט''' ענגליש. אויב איז ער איבערגעזצט פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע, זאל איר ניצן די [[:מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש]]. [[קאטעגאריע:מוסטערן|איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך]] </noinclude> 072d3db0d522530a507e592e0536d0836c9698cc 132 2017-04-03T19:41:41Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki לכבוד יום טוב פורים איך ווייס איך האב פארדרייט די יוצרות און געברענגט פסח שוין אבער סקיינמאל נישט שפעט (ניגון פון צוה ישועות יעקב) . א גוטן פּוּרִים אלע, בְּשִׁמְחָה וּבְצָהֲלָה, פאר אלע ערליכע אידן, הער צו וואס איך זאג, לכבוד דעם הייליגן טאג, וועט איר אלע זיין צופרידן, א גוטע בְּשׁוּרָה, פון שׂוּשַׂן הַבִּירָה, וועל איך אייך דערציילן, המן מיט זיינע בנים, האט מען פארדעקט דאס פנים, און אויפגעהאנגען הויעך 50 איילן, אַחַשְׂוֵרוֹשׂ דער נאַר, האט געמאכט פאר אידן צַער, צוזאמען מיט הָמָן הָרָשָׂע, אבער דער אויבערשטער האט געטון וואונדער, פאר די אידישע קינדער, און צוגעהערט אסתר'ס בַּקָשָׂה, געשיקט פאר מרדכי א ישועה, און פאר המן די תלי', לאמיר אלע טרינקען לחיים, עס איז פרייליך אויף די וועלט, פאר דעם זענען מיר אלע פארשטעלט, לְשָׂנָה הַבָּאָה בִּירוּשָׂלַיִם. בס"ד מעשה שהי'.. עס איז געקומען צו גייען א קאפ פארדרייער, און געזאגט אז וועם דאס לעבן איז אים טייער, זאל נישט עסן פון די אייער, אויב יא שפילט ער זיך מיט פייער, ווייל כדי דאס טשיקן זאל זיין שטערקער און הייער, לייגט מען אריין דורך א ווייער, דזשינס וואס קומען פון עופות טמאהר. די רבנים זאגן אבער אז ער איז א לייער, ער וויל נאר אז מען זאל ארויף לייגן א פרישע שטייער, דערפאר קומט ער מיט א מעשה א נייער. זאל דער עולם וויסן אז די מעשה האט שוין עקספייערד, מען קען שוין גיין צום בייער, און צוריק אנפילן דעם שייער, מיט דעם מאכל וואס איז געזינט זייער, מאכן די לעטשוי געמישט מיט סעלערי מיט מייערן, מיט'ן בעסטן אפעטוט שמחת פורים בסייתא דשמיא צופרי תיכף ווען די שטייסט אויף פון שלאף זאלסטו זיך שטעלן אויפען בעט, אויף איין פיס. שטארק צומאכן די אויגן, לייגן די רעכטע האנט אויפן קאפ די לינקע האנט אויפען גענאק און שרייען מיטן גאנצן כח…… "קא=קאקא=קאקארי=קאקאריקא" וזה בדוק ומנוסה . אדרבה פראבירט עס אויס איין מאל, מער וועט איהר דאס נישט טוען. מי שיש לו סגילות חדשות וגם ישנות, נא לפנות אצלינו אדרבה, לאזט א צווייטן אויך הנאה האבן די וויכטיגסטע "שיכורים" ניגון האסטו פארגעסן ! טי ריי די ריי די ריי די ריי די ראדיי, דירי ראדיי ראדיי ראדיי ריי טי ראדיי, וכו' בס"ד פורים שפיל א גוטן פורים מלאך, ווי איך גיי פאל איך, גיי איך אויף א טאפ, צוברעך איך מיך מיין קאפ, ארום מיר אלעס דרייט זיך, דער גאנצער עולם באשרייט מיך, עס איז אויף מיר ניכר, אז איך בין גוט שיכור, גיי איך אויף די גראז, צוברעך איך מיך די נאז, גיי איך אויף א שטיין, צוברעך איך מיך מיין ציין, ארום מיר אלעס דרייט זיך, דער גאנצער עולם באשרייט מיך, עס איז אויף מיר ניכר, אז איך בין גוט שיכור, א פרייליכן פורים! דִי פִיר מִצְוֹת פוּן פּוּרִים 1. לֵיינֶען דִי מְגִילָה 2. מִשְׁלוֹחַ מָנוֹת 3. מַתָּנוֹת לָאֶבְיוֹנִים- צְדָקָה 4. מִשְׁתֶּה וְשִׁמְחָה פורים שפיל טייערע יודן א גיטן פורים הערטס אויס מיינע דבורים וואס איך וועל אייך דא פארזינגען איך וועל אייך געבן צו פארשטיין וואס די היינטיגע טאג מיינט פארוואס מען דארף טאנצן און שפרינגען דער באקאנטער המן הרשע האט געהאלטן א דרשה אז מען דארף אומברענגען די יודן אחשוורוש דער גרויסער נער האט געגעבן רשות דערפאר ער איז דערפון געווען צופרידן עס האט נישט גענימען לאנג די מעשה איז דאך גיט באקאנט המן איז געווארן מרדכי'ס בעל עגלה עס האט א געלעכטער אויסגעשאסן ווען המן איז געווארן מיט מיסט באגאסן מען האט געדארפט ריפן די הצלה די גזרה האט זיך איבער געדרייט אלע יודן האבן זיך געפרייט ווען מען האט געזען המן אויף די תלי' כן יאבדו אלע פיינט לאמער טרינקען און טאנצן היינט מיר זאלן שוין בקרוב זען די ישועה רִבּוֹנוֹ שֶׂל עוֹלָם, טַאטֶענְיָא גֶעטְרֵייעֶר, קוּק אַרָאפּ פוּן הִימְל, אוּן לֶעשׂ שׂוֹין אוֹיס דָאס,פֵייעֶר שוֹמֵר יִשְׂרָאֵל הָאבּ שׂוֹין אוֹיף אוּנְז רַחְמָנוּת, אוּן שִׂיק שׂוֹין מָשִׂיחַ פַאר אוּנז אוֹיף מִשְׂלוֹחַ מָנוֹת. אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ פְרֵיילֶעךְ זָאל מִיר זֵיין אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ פְרֵיילֶעךְ זָאל מִיר זֵיין בס"ד א פרייליכן פורים און א פרייליכן תמיד, איך בעט, ד' שפתי תפתח ופי יגיד, הערט אויס עטליכע ווערטער וואס איך זאג, לכבוד פורים דעם היינטיגן טאג, מרדכי ואסתר האבן דעם פורים קובע געווען, צוליב די גרויסע נסים וואס עס איז געשען, מיטן לויבן דעם אויבערשטן און זיך פרייען, טוען מיר פאר אלע אויסשרייען, אזוי ווי השי"ת האט געהאלפן און די צייט די שווערסטע, ווען אידן זענען געווען און א מצב דאס ערגסטע, און באוויזן גרויסע וואונדער, פאר זיינע געליבטע קינדער, אזוי אויך וועט ער אונז העלפן היינט, אפילו עס איז אזא שווערע און לאנגע צייט, מיר דארפן עס שטארק גלייבן, אז השי"ת וועט אונז אין גיכן דערהייבן. כל הפושט יד נותנים לו, טייטשן די הייליגע ספרים אזוי, פורים, יעדער וואס ער פארלאנגט, ווערט פון הימעל זיין באגער פארלאנגט, בעטן מיר, השי"ת זאל אונז העלפן אלע, בברכה והצלחה בשמחה ובצהלה, און מיר זאלן זוכה זיין, משיח'ן מקבל פנים זיין, ומלכנו בראשנו, במהרה בימינו. (אמן). אמאל האט ער געהייסן א גנב, היינט רופט מען אים א חברה מאן. אמאל האט ער געהייסן א דרך ארץ, היינט רופט מען אים א תמים. אמאל האט ער געהייסן א ליגענער, היינט רופט מען אים א "געשליפענע צונג". אמאל האט עס געהייסן לוקסוס, היינט רופט מען עס בעל - בית'יש. אמאל האט עס געהייסן צנועות, היינט רופט מען עס פארינאטיש – אלט מאדיש. אמאל האט עס געהייסן חניפה, היינט רופט מען עס אויפמערקזאםקייט. אמאל האט עס געהייסן גאוה, היינט רופט מען עס "זעלבס זיכערהייט". אמאל האט עס געהייסן א "געלט רייסער", היינט רופט מען עס א "ספיצעליסט". אמאל האט עס געהייסן א אלטע שמאטע, היינט רופט מען עס "אנטיק". אמאל האט עס געהייסן "אן טעם", היינט רופט מען עס "מען דארף זיין דערצו א מבין". אמאל האט עס געהייסן ליידיגקייט, היינט רופט מען עס "אויסגעליפטערט". אמאל האט עס געהייסן מותרות, היינט רופט מען עס א הכרח. אמאל האט עס געהייסן אויפן ארגינעלן נאמען, היינט רופט מען עס שוין עליגאנט. און וואס עס איז שוין עליגאנט, איז דאך שוין מן הסתם מותר. שיר יקר וחשוב לכבוד פורים עס ווערט געברענגט פון איינער פון די גדולי הראשונים א געוואלדיגן שיר, וואס אין דעם איז מרומז אין וועלכע טאג פון די וואך יעדע יום טוב געפאלט, לויט דעם טאג וואס פורים געפאלט. לאמיר גוט אריין טראכטן אין דעם און איבער חזר'ן, וועלן מיר דעמאלטס פונקטליך וווסען אין וועלכע טאג פון די וואך יעדע יום טוב וועט געפאלען: היום פורים, מחר ביעורים, שלישי מרורים, והוא תמרורים. רביעי ביכורים, חמישי תקיעת שופרים, ולקיחת פרי הדרים. שישי פסגת עברים, שביעי יום כיפורים. יעצט וועלן מיר ערקלעהרן אלע ווערטער פון דעם שיר קלאהר און דייטליך: "היום פורים" - דער טאג פון די וואך וואס פורים געפאלט, "מחר ביעורים" - אין דעם טאג שפעטער איז מען "מבער" (מען רוימט אויס) די חמץ פון דעם הויז, דאס איז "בדיקת חמץ". "שלישי מרורים" - די דריטע טאג נאך וואס פורים געפאלט עסט מען ביינאכט "מרור", דאס מיינט די "פסח סדר". "והוא תמרורים" - אין דעם זעלבן טאג געפאלט אויך דער טאג וואס איז "יום מרורים" (דער טאג פון ביטערקייט און קלאג), דאס מיינט "תשעה באב". "רביעי ביכורים" - די פערטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז די צייט פון ברענגן "ביכורים", דאס איז שבועות. "חמישי תקיעת שופרים" - די פיפטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז ראש השנה, וואס מען "בלאזט שופר". "ולקיחת פרי הדרים" - און אין דעם זעלבן טאג געפאלט אויך די ערשטע טאג סוכות, וואס עס איז א מצוה צו נעמען די "פרי הדר" (אתרוג) און די אנדערע מינים. "שישי פסגת עברים" - די זעקסטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז שמחת תורה. וואס מען לייענט דאן אין די תורה די פרשה פון "פסגת עברים", אז משה רבינו איז ארויף געגאנגען פון ערבות מואב צו דעם בארג "נבו". "שביעי יום כיפורים" - די זיבעטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, געפאלט יום כיפור. 80347447fae222b4f5dddd3c7f2355510bf1b4ba 497 132 2017-04-03T19:42:11Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style: solid; border-width: 1px" |[[טעקע:EnWiki.png|60px]] |דעם ארטיקל איז איבערגעזצט געווארן פון די {{{שפראך}}}ע קיינציקלאפעדיע. דער שרייבער פון דעם ארטיקל איז נישט שעפעריש און/אדער פוילאק און/אדער ביידע צוזאמען. |} <noinclude> ---- == באשרייבונג == דאזיקע מוסטער ווערט באנוצט אויב דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט פון קיינציקלאפעדיע אין א שפראך וואס איז '''נישט''' ענגליש. אויב איז ער איבערגעזצט פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע, זאל איר ניצן די [[:מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש]]. [[קאטעגאריע:מוסטערן|איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך]] [[he:תבנית:ערך מתורגם/שפה אחרת]] </noinclude> 6a69b119019c305ef1976cf2e56e652e69de00ec הויפט זייט 0 55 363 362 2017-04-03T20:00:25Z imported>TheIsraeliSudrian 0 צוריק צום אלטער הויפט זייט (אבער געטוישט א ביסל) wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' (אדער '''אומציקלאפעדיע''' פאר די וואס האבן אן אבסעסיע מיט עקזאקטקייט) איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן אפילו ער וויל נישט. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[אידיש אדער גואיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט נישט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט, ווייל אויב יא איז גארנישט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו ליינען9 און לאכן עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 797cb0f81149bc6f425df7d92372d84638a4d245 טעקע:Logopolani.png 6 140 140 2017-04-03T20:09:44Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki '''הלכות יום האצמעות'''... הל' יום העצמאות מהדורה בתרא בעזה"י א. מצוות הנפת הדגל, מצווה חביבה ואהובה היא על ישראל, וראוי להתאמץ בה עד מאוד, שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ב. נהגו רוב ישראל, לתלות דגל כחול לבן, על בתיהם, שלוש אמות מצד פתחי המרפסות, לפרסם כינון מלכות ישראל בא"י. יש שנוהגים לקבוע את עץ הדגל בברזל ודיבלים, ויש שנוהגים לתלות הדגל באטבים על חוטי המרפסת, ואחד המרבה ואחד הממעיט, ובלבד שיכוון ליבו לאביו שבשמים ולראש ממשלתו שבארץ. ג. המניף בתוך ביתו לא יצא ידי חובה, ויש לו לשוב ולהניף מחדש מחוץ לביתו, שהרי כל ענינו של דגל להתנופף בחוץ על נס, כנאמר "על נס להתנוסס". ד. נשים חייבות להניף, שאף על פי שדרכו של איש לכבוש, ואין דרכה של אשה לכבוש, אף הן היו באותו הנס. ה. חסידים ראשונים נהגו לתלות הדגל מערב ראש חודש, ואנשי מעשה מערב יום הזיכרון לחללי צה"ל, ויש להקל לכל הציבור, להניף את הדגל בו ביום, וזמנו עד יום ירושלים, וכל המשהה את הדגל לאחר מכן עובר על בל תוסיף. ו. מעשה באשה כשרה אחת ב"קרית משה" שתלתה דגל בו ביום, ועף ברוח, ולאחר שעיינתי רבות, נוטה דעתי לומר שיצאה ידי חובת ההנפה, ואינה צריכה לחזור ולשנות. ז. שיעור הדגל לכל הפחות, אמה על שתי אמות, מטעם פירסומא ניסא והמהדרים נהגו לתלות דגל שגודלו שתי אמות על ארבע אמות, ומעשה באחד מגדולי הדור, שתלה דגל שגודלו כחצי מרפסת, ושיבחוהו חכמים. ח. צבע הפסים והמגן דוד בין תכלת לכרתי, ואם צבעם בצבע אחר הדגל פסול, ויש לגונזו. אמנם רוחב הפסים והמגן דוד בדגל שיעורם כ20 סנטימטרים. דגל ארוך שתולים על הבנינים, אעפ"י שאין לו מגן דוד - כשר, מכיוון שניכר בו שנעשה לשם מצוות דגל, הרי הוא בכלל דגלי ישראל הכשרים. ט. יוצאים ידי חובה בדגל פלסטיק, והמהדרין בדגל בד צבוע, והמהדרין מן המהדרין בדגל בד רקום. י. ועכשיו רווח המנהג, לתלות דגלון על המכונית, ומנהג ישראל דין הוא, ואין לפרוש מהציבור ויש לתלות בחלון ימין שכל פניות שאתה פונה יהיו לימין. אמנם, יש להסתפק האם גם אוטובוסים ומוניות חייבות בדגל, והמחמיר להניף דגל ישראל באוטובוס תבוא עליו הברכה, ובלבד שלא יריב עם הנהג, ולא ירבה מחלוקות בישראל. ומעשה בחסיד אחד שקנה מכונית ביותר מחומש, להניף עליה דגל ישראל, והעני. יא. מי שיש לו שתי מכוניות, רבו התנאים ויש לו לעשות שאלת חכם, באיזה ראוי לתלות את הדגל. על אופניים או אופנוע, אין להניף דגלון, מפני שאינם ראויים לישיבת קבע. יב. בעניין דגל שאול, כבר פסקו שיוצאים ידי חובה, שנאמר "ואנחנו בשם אלוקינו נדגול", ואעפ"כ יש לכל בן ישראל להחמיר ולקנות דגל משלו בעשרה שקלים, לקיים את הפסוק "איש על דגלו". יג. בדין דגל שנעשה ע"י נוכריים, נהגו להקל ובלבד שיעמוד אצלו ישראל, בזמן רקימת המגן דוד. דגל עם מגן דוד של חמש צלעות, מנהג עובדי כוכבים ומזלות הוא, ויש לשורפו. יד. נשים צדקניות נהגו לתפור שמלות מדגל ישראל, לקיים מה שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ויש למחות בהם, ומכל שכן שאין לתפור בגד-ים מדגל ישראל, מפני ביזוי המצווה. ברם, נהגו לכסות את ארונות הרוגי המלכות בדגל ישראל, ויש למנהג זה שורשים עמוקים בספרים הקדושים. טו. יש שנוהגים לתלות דגל עמא-ריקא לצד דגל ישראל ומנהג שטות הוא. ברם, בעניין תליית דגלי עכו"ם על מבני ציבור, יש להקל משום דרכי שלום. טז. נהגו לתלות תמונות ראשי המדינה וסמל המדינה ודגלונים קטנים במרפסות, וכל המרבה הרי זה משובח, וכן נהגו גבאי בתי הכנסיות לתלות שרשרות נייר, ובהם תמונות הדגל וסמל המדינה, בליל התקדש חג. ומנהגים אלו יש לו שורשים עמוקים בקבלה, כידוע ליודעי ח"ן. יז. דגל שנפל יש להרימו ולנשקו מפני קדושת המצווה. דגל שהתבלה יש לגונזו, ודבר פשוט הוא שאין לעשות עימו כל תשמיש בזוי, מפני כבוד המדינה. ואלו המבזים את הדגל, הרי זו דרך מינות וכל אלו המפרישים עצמם מן הציבור, אפילו הם כמשה וכשמואל, לא יראו בנחמת הציבור. וכל הרואה עובדי כוכבים ומזלות רשעים שורפים דגל ישראל, יש לו להוריד פלגי דמעות על חילול ד' ולקרוע בבגדו, ויאמר "שפוך חמתך על הגויים אשר לא ידעוך, כי אכל את יעקב ואת נוהו השמו". יח. מי ששהה בחו"ל בשהיית ארעי יש לו להניף את הדגל במקומו, ובלבד שלא יתגרה בגויים. אמנם, אלה היורדים להשתקע, שדרים בגלות המרה בדירת קבע, אין להם להניף הדגל, מכיוון שפרשו מהציבור שוב אין עליהם חובת הנפה, עד שיעשו תשובה ויקבלו עליהם עול מלכות ישראל. ברם, אחרי שעיינתי רבות בדבר חשבתי שמא אוחזים הם בתשובת המשקל, כלפי אלו המכונים חרדים היושבים בארץ הקודש ואינם מניפים, ואילו הם נמצאים בגלות ומניפים, ויבואו אלו ויכפרו על אלו, וד' יעשה הטוב בעיניו. הלכות נפנוף המנגל ובו כ"ג סעיפים א. נהגו ישראל לצלות בשרים על האש, ביום העצמאות והוא הנקרא מנגל בפי העם. הגה: ויראה לקנות בשר בהמה, ואם אין לו יקנה בשר עוף. ונהגו להציג בפתחי המרכולים והסופרמרקטים מערב ראש חודש, פחמים, דגלונים ושאר כלים למצות החג, והרי הם בכלל מזכי הרבים. ב. אין לבשל או לאפות, לא בתנור ולא בסיר, ומכל שכן לא במיקרוגל, ומי שלא צלה על גבי גחלים, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצות המנגל לקורבן הפסח שעליו נאמר: "אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ". ג. נהגו למנות אדם חשוב לעמוד אצל המנגל ולנופף, והוא הנקרא "מנופף", לקיים את מה שנאמר בהפטרת היום "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו". ד. כל הבא בצבא ישראל ראוי לבוא בקהל המנפנפים, כנאמר: "דגל מחנה יהודה לצבאותם", והוקשה מצוות מנגל למצוות דגל. לכתחילה ראוי למנות אדם שבא בקשרי המלחמה, ובדיעבד אפשר למנות אפילו טוראי ובלבד שעושה מילואים דבר שנה בשנה. בעניין נוכריים, כל ששירת בצה"ל ראוי לנופף, ואין להסתפק. ה. נשים ששרתו בצבא הקודש רשאיות לנפנף, שאף הן היו באותו הנס, ובלבד שינפנפו בצניעות כיאה לבנות ישראל כשרות. ובנות שירות לאומי, כבר הוקבע ע"י גדולי הדור, שדינן כשירות צבאי לכל עניין, וכל המפקפק הרי הוא מהמקצצים בנטיעות, שמעיז פניו כנגד גדולי הדור. ו. מצווה מן המובחר לעשות מנגל בגולן ובירושלים שנאמר: "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו הר בת ציון גבעת ירושלים". ז. נהגו ישראל לנפנפף בקרטונים ובפלסטיקים, ומנהג בישראל דין הוא ואין לשנות. אמרה לי צדקת אחת שראתה גבר מנפנף במטריה והסתפקתי בדבר, ולעניות דעתי בדיעבד יצא, אבל אין לעשות כן לכתחילה. ח. בעניין מאוורר חשמלי ומייבש שיער הנקרא "פן", ראיתי בכמה קהילות שמדליקים מאוורר חשמלי למול המנגל, ולא יפה הם עושים שנאמר "ינופף בידו". אמנם אם המאוורר קטן ומחזיקו בידו, ראיתי בשו"ת "לב האלון" שנוטה להתיר, וכש"כ מייבש שיער ידני. ט. המנפנף אל ינופף פחות מ20 נפנופים ולא יותר מחמש מאות, בגלל ספק פיקוח נפש. ועל אלו הנוהגים להחמיר היכן שיש להקל כבר נאמר בנביא: " למה לי רוב נפנופיכם, יאמר ד'". י. החכם עיניו בראשו, וישים משקה קל אצל המנופף, לבל יתייבש בשמש ובחום המנגל, משום "ונשמרתם מאוד לנפשותיכם", ועל אלו שלא עושים כן נאמר, "והנה בא היום בוער כתנור". יא. בזמן הנפנוף נהגו יראי ד' לומר: "לשם מנגל מצווה", ומנהג יפה הוא. יב. יש לעמוד בזמן הנפנוף, שנאמר "לעמוד ינופף ידו". ובדיעבד היושב בזמן נפנוף יצא ידי חובה. יג. בזמן הנפנוף יש לנגן בכלי שיר וזמר, והמהדרין יתופפו בדרבוקה, לקיים את מה שנאמר: "וּבְיוֹם שִׂמְחַתְכֶם וּבְמוֹעֲדֵיכֶם וּבְרָאשֵׁי חָדְשֵׁכֶם וּתְקַעְתֶּם בַּחֲצֹצְרֹת עַל עֹלֹתֵיכֶם וְעַל זִבְחֵי שַׁלְמֵיכם" ומי שאין לו כלי נגינה, יצא בשעת הדחק, בשירי עבריים שנהגו הציבור לשיר, ואין להקל. וראיתי כאלו שמדליקים הרדיו, ומשמיעים משם שירים, ולא יפה הם עושים. יד. במנגל חשמלי רבו הספקות, ועיין בספר "נפנופי מצווה" להרב המופלג בחכמה מורנו הרב י. ראוזענבערג, שנוטה לאסור מנגל חשמלי מפני שאינו מעלה עשן, ואינו עושה פחמים, ולהלכה נראה לי לאסור, גם מטעם שאינו אש אמיתית. טו. פחמים ונפנפנים שעשה בהם מנגל, צריך לנהוג בהם כבוד, ואל יזרקם לאשפה. ונהגו אנשי מעשה, להדליק בהם מדורת ל"ג בעומר ובלבד שהנפנף אינו עשוי פלסטיק, שאז ריחו רע לבריות ורע לעולם. טז. מי שעשה מנגל משניצל תירס, טופו ושאר ירקות, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצוות מנגל למצוות קורבן פסח. ועוד שנאמר "והיית אך שמח", ואין שמחה אלא בבשר ויין. הגה: ונהגו קהילות הטבעונים והצמחונים לעשות מנגל מטופו, לקיים מה שנאמר "מה טובו אהלך יעקב", אל תקרי טובו אלא טופו. והנח להם לישראל, ובלבד שישרו את הטופו במים מבעוד יום. יז. יש לעשות מנגל תחת כיפת השמים, בגנים, בשמורות, בפארקים הציבוריים, ובכל במקום שנהגו קהל ישראל להתאסף בחבורה גדולה. ומי שעשה מנגל בדירתו כאילו לא עשהו ולא עוד, אלא שמוסיף חטא על פשע, ומזיק את השכנים בעשן, ועושה את ישראל טרודים ובעלי טרוניות בחג, ועליו נאמר "ויקטרו באהליהם, ויוציאו דיבת הארץ רעה". יח. כל מי שלא יצא ידי חובת מנגל ביום העצמאות, יתגבר כארי, ואל יבוש מפני המלעיגים, ויעשהו ב"יום עצמאות קטן", הוא יום ירושלים ויכוון לצאת ידי חובתו. יט. נהגו לשיר את שיר המעלות במנגינת המנון התקוה ואין לשנות. כ. ידועה המח' בשבת כ"א האם הדלקה עושה מצוה או הנפה עושה מצוה. ואע"פ דפסקינן דהדלקה עושה מצוה "כבתה אין זקוק לה" אפ"ה נהגו ישראל להדליק ולנופף עד שיכלה הבשר. ומצאו סמך ממה שנאמר: "ואִשַם לא תכבה והיו דראון לכל בשר". והנח להם לישראל שאם לא נביאים הם בני נביאים הם. כא. מנהג חשוב לאכול לחם עם הבשר לקיים מה שנאמר : "נותן לחם לכל בשר". כב. פסקו רוב האחרונים שמי שאינו אוכל המבורגר הוי בגדר "מחוסר קציצה" ונבילה טובה הימנו. כג. אותם הנוהגים לקנות בשר מוכן טעות הוא בידם. ויש לחשוש ל"תעשה ולא מן העשוי". ואי אפשר לדעת אם נעשה הדבר לשם מצוה. הלכות כלליות ליום העצמאות ובו י"ב סעיפים א. בענין שנהגו בני ובנות ישראל להכות בפטישי פלסטיק על קדקודי הבריות, אמר כבר הנביא ישעיה: "אִישׁ אֶת רֵעֵהוּ יַעְזֹרוּ וּלְאָחִיו יֹאמַר חֲזָק, וַיְחַזֵּק חָרָשׁ אֶת צֹרֵף מַחֲלִיק פַּטִּיש אֶת הוֹלֶם." וכן כל דבר שמוסיף אחוה ורעות בישראל, רוח חכמים נוחה הימנו, ובלבד שלא יכו מכה, שיש בה ספק פיקוח נפש. ב. ברם, בעניין תרסיס שלג, אף שנאמר "וּמִשֶּׁלֶג אַלְבִּין", יש לאסור באיסור חמור, וכבר צווחתי על דא, שאין לעבור על דברי המלכות שאוסרת ומחרימה תרסיס מסוכן זה, וכן שאין לעשות את ישראל מלוכלכים בחג, ועוד שמרבים מדון וריב בעיצומו של החג הקדוש הזה, ועל אנשים חטאים אלו קרא החכם מכל אדם את הפסוק: "כַּשֶּׁלֶג בַּקַּיִץ וְכַמָּטָר בַּקָּצִיר כֵּן לֹא נָאוֶה לִכְסִיל כָּבוֹד" ג. מיד לאחר תפילת ערבית של חג, נהגו אנשי מעשה שבירושלים תובב"א, למהר ולעלות על הגגות, כנאמר "כִּי עָלִית כֻּלָּךְ לַגַּגּוֹת" בכדי לראות זיקוקין של הר הרצל, ואין מזרזים אלא למזורזים. והמהדרין נהגו לצהול בעת חזיון הזיקוקי די נור. וכל שלא ראה שמחת זיקוקי יום העצמאות, לא ראה שמחה מימיו. ד. נוהגים לאחר סעודת החג לצאת לרחובה של עיר ולשמוח עם העם בבמות לקיים מה שנאמר: "שְׂאִי סָבִיב עֵינַיִךְ וּרְאִי, כֻּלָּם נִקְבְּצוּ בָאוּ לָךְ", ואף שמביאים קוסמים וזמרים ומוצאים דמים רבים, נוחה רוח חכמים מהם שמשמחים את הבריות. והחסידים נוהגים לשוטט בעיר הבירה לקיים מה שנאמר: "סֹבּוּ צִיּוֹן וְהַקִּיפוּהָ סִפְרוּ מִגְדָּלֶיהָ: שִׁיתוּ לִבְּכֶם לְחֵילָה, פַּסְּגוּ אַרְמְנוֹתֶיהָ, לְמַעַן תְּסַפְּרוּ לְדוֹר אַחֲרוֹן." ה. בו ביום, יש לצאת ולראות במצעדים, במטסים, במשטים ובמפגנים של צבא המלך, ולבקר במחנותיהם באשר הם, ואין לחשוש מפני "כוחי ועוצם ידי", שסברא זו דחויה היא, ולהפך, כל המרבה לראות הרי זה משובח, שנאמר: "וַיַּרְא יִשְׂרָאֵל אֶת הַיָּד הַגְּדֹלָה אֲשֶׁר עשה ד'." ולא עוד אלא שמערכות ישראל קרויים מערכות ד' שנאמר: "כי חרף מערכות אלקים חיים". וכל הרואה במערכות ישראל, מובטח לו שיקראו לו למילואים דבר שנה בשנה. ו. נהגו ותיקין ואנשי מעשה להשכים בבוקרו של יום, ולצאת בחבורות של בחורים ובתולות שהגיעו לפרקם, לשוח בשדות, בכרמים, בערוצים ובואדיות של ארצנו הקדושה, לקיים מה שנאמר: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ". ומנהג יפה הוא, שאוחזין במעשה האבות כנאמר: "וַיֵּצֵא יִצְחָק לָשׂוּחַ בַּשָּׂדֶה". ואף שכמה מגדולי ישראל אין דעתם נוחה מתערובות של בחורים ובתולות ביחד, ואף שאין ממנהגי להכניס ראשי בין הרים גדולים, אני הדל אומר להקל היכן שיש צורך גדול, והנח להם לישראל שאם אינם נביאים הם בני נביאים הם. ז. אחד הנוסע ברכב ואחד ההולך ברגל יצא ידי חובת המצוה כנאמר: "וַיִּסַּע אַבְרָם הָלוֹךְ וְנָסוֹעַ הַנֶּגְבָּה." ואין הליכה אלא ברגל ואין נסיעה אלא ברכב. ויש לטייל במרחבי כל ארצנו הקדושה כפי שציוה ד' את אברהם אבינו: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ לְאָרְכָּהּ וּלְרָחְבָּהּ." וכל המקיים מצוה זו כהלכתה, מובטח לו שבזכות המצוה הגדולה, שיזכה להכיר את ארץ ישראל, בחוריה ובתולותיה, ויזכה לבית נאמן, אמן כן יהי רצון. ח. ועתה נהגו מקצת אנשים סכלים מאחב"י לעשות מחלוקות עם הציבור, ולהתאבל על כינון המדינה, ויוצאים בלבוש שחורים שק ואפר לרשות הרבים, בעיצומו של היום הקדוש הזה, ובודאי מנהג השוטים הוא. ועליהם קראתי את הפסוק "חָשַׁךְ מִשְּׁחוֹר תָּאֳרָם, לֹא נִכְּרוּ בַּחוּצוֹת". בתחילה סברתי שמא אינם מהעם היהודי כלל, והם צאצאי הערב רב שעלו ממצרים, ולאחר שעיינתי רבות בדבר, סובר אני שהם בני בניהם של אלו שפרשו מהציבור ולא ראו בצרתו, ועל כן אינם יכולים לראות בנחמת הציבור. ואני אומר שהם כתינוקות שנישבו בן הגויים, שמחזיקים מעשה אבותיהם בידם, שיש לקרבם לדת האמת בעבותות של אהבה, לבקש רחמי שמים עליהם, ולעשות שלום בינם לבין אביהם שבשמים ואחיהם שבארץ, בנועם, במתק שפתיים ובדברים רכים המשברים גרם. וכל המציל נפש אחת מישראל, כאילו הציל עולם ומלואו, ועליו נאמר: "וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים". ט. בשנת היובל נהגו לעשות שני ימים טובים של יום העצמאות. אחד כנגד זכור והשני כנגד שמור. ואם יצא יום שני של יום העצמאות ביום ששי, הרי הוא יום עצמאות משולש, ומקצת דיני יום העצמאות נוהגים בשבת, כמו שראיתי לצדקת אחת שהדליקה נרות שבת בצבעי תכלת ולבן ויפה עשתה, וכל הרוצה להוסיף בדברים אלו - הרשות בידו. י. דבר פשוט הוא שאין לעשות מלאכה ביום העצמאות, וכל העושה מלאכה הרי הוא בכלל "המבזה את המועדות" ואינו רואה סימן ברכה בעמלו. ברם, ביום עצמאות שחל בערב שבת, יש להקל לבעלי החנויות לפתוח חנותם, בכדי שיוכלו אחינו בני ישראל, לקנות כל צרכי שבת ולקיים ו"קראת לשבת עונג". יא. נהגו כל אלו שיש בהם ריח של תורה, לעלות לרגל ביום העצמאות לראש המדינה, ואל השרים היושבים ראשונה במלכות, ואל שרי הצבא. ויש לעם ללמוד ממנהגיהם הטובים וללכת בדרכם. וכל הזוכה לראות פני ראש הממשלה עין בעין ולדבר איתו פנים בפנים, מעלה עליו הכתוב כאלו ראה פני שכינה, ומובטח לו שניצול ממרעין בישין ומדינים קשים בכל אותה שנה, ולא זו בלבד, אלא שזוכה לדברים הרבה, ועליו אמר ישעיה הנביא בנביאותו: "מֶלֶךְ בְּיָפְיוֹ תֶּחֱזֶינָה עֵינֶיךָ". יב. נהגו ישראל לקיים חידון תנ"ך עולמי ביום העצמאות, לתינוקות של בית רבן שהגדילו, ולחלק להם פרסים ומתנות כדברי הרמב"ם, ומנהג החכמים הוא, שמרבים, מגדילים ומאדירים תורה בישראל, וכל הרואה את החידון לפחות שלוש פעמים בחייו, ואפילו בטעלעביזיא רחמנא ליצלן, ד' ישמרנו, מובטח לו שהוא מנוחלי עולם הבא. וכן נהגה המלכות לחלק פרסים בטקס רב רושם בתיאטראות ירושלים, לעוסקים עם הציבור באמונה, ואף על פי שנאמר שהקב"ה ישלם שכרם ולא בשר ודם, מלכות ישראל שאני, שכן נאמר בשלמה "וישב שלמה על כסא ד'". '''סדר ההגדה ליום העצמאות''' ! חובה לקרוא ! סדר הקערה יניח במרכז 3 פיתות, ויסדר מסביבן חומוס, טחינה, חצילים ומטבוחה. מקדשים על כוס קולה דיאט מה נשתנה? מה נשתנה החג הזה מכל החגים? שבכל החגים אין אנו מנפנפין אפילו פעם אחת, החג הזה, החג הזה – שתי פעמים! שבכל החגים אנו אוכלים חמץ או מצה, החג הזה, החג הזה – פיתה ולאפה! הא-לחמ-ניא הלחמניה שאכלו אבותינו היא כלום לעומת הפיתה שאנו אוכלים ביום העצמאות. ובמוצאי חג הפסח כולנו באבולעפיה. ולשנה הבאה בירושלים, במאפיית אנג'ל. כנגד ארבעה בנים דיברה תורה: חכם - זהו הלפלף שמשתתף בחידון התנ"ך, וכן זה הנשאר בבית ורואה טלוויזיה כל היום (והמהדרין מסתכלין רק ב"הלהקה" וב"חסמב"ה") רשע – זהו השואל "מה הנקניקיות החריפות האלו לכם?" לכם ולא לו. ואף אתה הקהה את שיניו ותן לו סטייק חרוך ושרוף. (לו היה שם, לא היה נגעל). ושאינו יודע לטעום – את פתח לו והכנס לו את השיפוד ישר לפה. (במקצת קהילות מוסיפים: שאינו יודע לשאול – זהו חמיצר, אשר בכל יום עצמאות משגע את כל המדינה בשאלותיו, חידוניו ומטמוניו). ותם – זהו הישראלי הממוצע, עם הגורמט והשרשר, אשר עושה מנגל בפארקים ובאיי תנועה, במכנסיים מופשלות קימעא, עד שרואין לו את קצה החריץ של התחת. אלו עשר המכות שנביא למי שיתפוס לנו את המקום של המנגל, ואלו הן: כאפה, צ'אפחה, ראסיה, נוגרה, בומבה, לאטמה, בעיטה, גינגה, שטוזה, אגרוף למוח. ורבי יהודה היה נותן בהם סימנים כחולים. כל שלא עשה שלושה דברים אלו ביום העצמאות, לא יצא ידי חובתו. ואלו הם: מנגל, צפיה בחידון התנ"ך ותליית דגל על חלון המכונית. דיינו אילו יצאנו מהבית ולא היינו נוסעים למנגל – דיינו אילו היינו נוסעים למנגל ולא היינו נתקעים בפקק – דיינו אילו היינו נתקעים בפקק ולא היינו רעבים – דיינו אילו היינו רעבים ולא היה לנו בשר בצידנית – דיינו אילו היה לנו בשר בצידנית ולא היינו שמים אותו בפיתה – דיינו אילו היינו שמים אותו בפיתה ולא מורחים אותה קודם בחומוס – דיינו על אחת כמה וכמה, שהיה לנו גם טחינה, וסלט חצילים, וצ'יפס, וחמוצים, ועוד כמה סוגים של קבב והמבורגר – שעלינו להודות, ולהלל, לשבח ולפאר את היום בו יצאנו משיעבוד לשיפוד, ומהרס לכרס, על כל אותן אלף אלפי הקלוריות שנוספו לאבותינו ולנו. וינפנף בקרטון מעל לגחלים ביד חזקה ובזרוע נטויה בזווית 90 מעלות. ובמקצת קהילות מוסיפים: על (פיתה) אחת כמה וכמה, סוגים של שיפודים. וכל המרבה הרי זה משובח... והיא שעמדה ותיבלה את הבשר בכל מיני תבלינים, ועשתה אותו מה זה טעים. שלא אחד בלבד עמד ליד המנגל לכלותו, אלא שכולם באים ורוצים עוד. צא ולמד ובקהילות אחינו בוחרי ש"ס גורסין: תצא בחוץ! מנגל זה שאנו אוכלים, על שום מה? על שום קורבן יום העצמאות שהיינו מקריבין לו בית המקדש היה קיים, כדבר שנאמר: "עוד היום... ינופף ידו". כמה מעלות טובות לפחמים של המנגל? מינימום 230 מעלות צלזיוס, עד שהגחלים תהיינה לוחשות. דם ואש ותמרות עשן (ינקה היטב את הכבד, יניח מעל האש ויצלה עד שיעלו תמרות עשן) מעשה ברבי פולי הגששי, ורבי שייקה הלוי, ורבי גברי הבנאי, שהיו מסובין בבית החייל ומספרין במערכונים כל אותו הלילה, עד שבא פשנל ואמר להם: רבותינו, גבעת חלפון עדיין לא עונה. אמר רבי אורי זוהר: הרי אני כבן שבעים שנה ועדיין לא זכיתי שישודר הסרט "מציצים" בפריים טיים, בליל יום העצמאות. (מחכים מעט עד שייפסקו הזיקוקין ואוכלין את השיפוד בהסבה) שפוך חמתך כל אחד מהמסובים נוטל בקבוק קולה ושופך על חמותו. כי לו נאה, קילו בשר עגל קילו פרגיות 2 קילו שישליק חצי קילו סלטים חד גדיא דזבין אבא בתרי זוזי ובא הבן, ושחט את הגדיא, והדליק את המנגל, וצלה על האש, והכניס לפיתה, והוסיף סלטים, ואכל בתאבון גדול שיספיק לו עד יום העצמאות הבא! אחד מי יודע? שבעה סוגי סלט ששה שיפודים חמישה קבבים ארבע פיתות שלושה סטייק עין שתי כנפיים אחד מנגלינו, מנגלינו מנגלינו, מנגלינו שמריחים בכל הארץ! d57512395fdec7c38f658589d3d864dba49fbd92 באַניצער:Duei shemba 2 112 112 2017-04-03T20:11:41Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{קצרמר}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Logo aravi.png 6 134 501 2017-04-03T20:11:41Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:WOWlife.jpg 6 96 96 2017-04-03T20:11:42Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * ד יונגאטשעס דארפען אהנשמירען די האר אויפ'ן פנים מיט ציקער וואסער אדער עפל זשוס מיט לעמאן זשוס, * נאך אלעם ווינטשען מיר אינטערנעט איינוואינער די אהנגעשטעקטע ביטע שטעק אונדז נישט אהן, דורכ'ן ארויסבליקען פון פלעסטיק גלעזער ואס האט אויף איין זייט סקאטש טעיפ, און די אנדערע זייט א פין, די ווואס ווערען געטשעפעט פון די אויבענדערמאנטע ווערטער דארפען אהנביידינגט גיין נאכטשעקען צו ס'וואקסט נישט אין איהם די קרענק da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Absurdopedia.png 6 135 502 135 2017-04-03T20:11:42Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 צפת 0 111 111 2017-04-03T20:11:43Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{זבל}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:LogoYevani.png 6 136 503 136 2017-04-03T20:11:43Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:Renan Un Meta 2 104 104 2017-04-03T20:11:44Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{אויסמעקן}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:Mjbmr 2 106 106 2017-04-03T20:11:44Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{שמעלץ|נישט קיין בילד}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:French.gif 6 137 504 2017-04-03T20:11:44Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Hikipedia.png 6 138 505 138 2017-04-03T20:11:44Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:Mjbmrbot 2 107 107 2017-04-03T20:11:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki קומט ער אריין זעהט ער ווי דער גאנצער עולם, גייט מיט די האנטוכער אין פארענט זיך טובל'ען, ווינדערט ער זיך וואס באהאלטן זיי? לויט ער צו צו איינעם און פארבעט אים וואס ער באהאלט אזוי שטארק, ווען ער באמערקט וואס... מאכט ער מיט די האנט, דאס? דאס האב איך דאך אויכט! da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:38.117.192.13 2 113 113 2017-04-03T20:11:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Uncyclopedia.de.png 6 139 506 2017-04-03T20:11:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 139 2017-08-26T18:25:40Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki כתבו יידישקייט ca52c00f0fb67c2b71ec1f7e626ca03311998540 טעקע:Logopolani.png 6 140 507 140 2017-04-03T20:11:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Inciclopedia.png 6 141 508 141 2017-04-03T20:11:45Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מאַטעוסז באָרעק 0 102 102 2017-04-14T13:14:02Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Eincyclopedia Logo.png 6 142 509 142 2017-04-14T13:14:02Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 רשימה:קיינציקלאפעדיעס 0 115 463 462 2017-04-14T13:16:08Z imported>TheIsraeliSudrian 0 TheIsraeliSudrian העביר את הדף [[רשימה פון קיינציקלאפעדיעס]] ל[[רשימה:קיינציקלאפעדיעס]] wikitext text/x-wiki ==רשימה לויט נומער פון ארטיקלען== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | Bavarese | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[פויליש]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[שפראך tedesca|Tedesco]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]] (bokmål)‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[שפראך ceca|Ceco]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[שפראך thailandese|Thailandese]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[שפראך esperanto|Esperanto]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[שפראך olandese|Olandese]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[שפראך galiziana|Galiziano]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[שפראך slovacca|Slovacco]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[שפראך croata|Croato]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[שפראך lituana|Lituano]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[שפראך latina|Latino]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[שפראך mongola|Mongolo]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוט ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[שפראך lettone|Lettone]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[שפראך mirandese|Mirandese]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[שפראך macedone|Macedone]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[שפראך rumena|Rumeno]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[שפראך gallese|Gallese]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk/wiki/Hafan Celwyddoniadur] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 50 | [[שפראך malese|Malese]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[שפראך estone|Estone]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[שפראך moldava|Moldavo]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[שפראך bielorussa|Bielorusso]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[שפראך bosniaca|Bosniaco]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | Ido | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[שפראך armena|Armeno]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[שפראך slovena|Sloveno]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[שפראך irlandese|Irlandese]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[שפראך limburghese|Limburghese]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[שפראך bengalese|Bengalese]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[שפראך sondanese|Sondanese]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער פון ארטיקלען |- | 72 | Scots | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[שפראך dalmata|Dalmata]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[שפראך malgascia|Malgascio]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[שפראך islandese|Islandese]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | Afrikaans | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[שפראך khmer|Khmer]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | Faroese | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 50234f03b19d3d200bf7fa24cf3cd73c4d8cf989 464 463 2017-04-14T13:35:49Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki ==רשימה לויט ארטיקל נומער== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | באווארעזיש | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[פויליש]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער ארטיקל נומער |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[טעדעסקא]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]]‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[טשעכיש]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[טיילאנדיש]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[עספעראנטא]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[האלענדיש]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[גאליציש]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[סלאוואקיש]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|נומער ארטיקל נומער |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[קראאטיש]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[ליטוויש]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[לאטיין]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[מאנגאליש]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוטע ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[לעטיש]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[מיראנדעזיש]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[מאקעדאניש]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[רומעניש]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[וועלשיש]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 50 | [[מאלעזיש]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[עסטאניש]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[מאלדאוואניש]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[בעלארוסיש]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[באסניש]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | אידא | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[ארמעניש]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[סלאוועניש]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[איריש]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[לימבורגעזיש]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[בענגאליש]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[סאנדאנעזיש]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 72 | שאטיש | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[דאלמאטיש]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[מאלגאסיש]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[איסלאנדיש]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | אפריקאנס | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[קאמבאדיש]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | פאראעזיש | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} a15376a8dfd84b1d43028a16d65ffcbb12729371 465 464 2017-04-14T13:36:13Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki ==רשימה לויט ארטיקל נומער== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | באווארעזיש | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[פויליש]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[טעדעסקא]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]]‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[טשעכיש]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[טיילאנדיש]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[עספעראנטא]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[האלענדיש]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[גאליציש]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[סלאוואקיש]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[קראאטיש]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[ליטוויש]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[לאטיין]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[מאנגאליש]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוטע ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[לעטיש]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[מיראנדעזיש]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[מאקעדאניש]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[רומעניש]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[וועלשיש]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 50 | [[מאלעזיש]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[עסטאניש]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[מאלדאוואניש]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[בעלארוסיש]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[באסניש]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | אידא | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[ארמעניש]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[סלאוועניש]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[איריש]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[לימבורגעזיש]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[בענגאליש]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[סאנדאנעזיש]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 72 | שאטיש | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[דאלמאטיש]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[מאלגאסיש]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[איסלאנדיש]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | אפריקאנס | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[קאמבאדיש]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | פאראעזיש | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 13e9458e76ff005f4e948ca55ae9d7477b0ad8f2 לכבוד פורים 0 49 49 2017-04-14T13:16:09Z imported>TheIsraeliSudrian 0 TheIsraeliSudrian העביר את הדף [[רשימה פון קיינציקלאפעדיעס]] ל[[רשימה:קיינציקלאפעדיעס]] wikitext text/x-wiki 1a3c8234df3d3665474799cbd23146aafb534fcd רשימה פון קיינציקלאפעדיעס 0 143 510 143 2017-04-14T13:16:09Z imported>TheIsraeliSudrian 0 TheIsraeliSudrian העביר את הדף [[רשימה פון קיינציקלאפעדיעס]] ל[[רשימה:קיינציקלאפעדיעס]] wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[רשימה:קיינציקלאפעדיעס]] 1a3c8234df3d3665474799cbd23146aafb534fcd ליל שישי 0 48 48 2017-04-14T13:36:13Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki אה קיבוצניק איז געפארן מיט אה פריינד, קיין פראנקרייך אין דער אוונט איז ער געגאנגען כאפן אה גלעזל אין אה באר. ס'איז צו עם צוגעגאנגען אה פראסטאקע און פרובירט עם זאגן עפעס וואס, ווען זי האט פארשטאנען אז ער רעדט נישט פראנצויזיש האט זי געצייכנט אויף אה בעט און עם געוויזן. פרעגט דער קיבוצניק זיין פריינד, וי האט זי געווסט אז איך בין אה סטאלער ? [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 13e9458e76ff005f4e948ca55ae9d7477b0ad8f2 טעקע:French.gif 6 137 137 2017-04-14T13:38:42Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki הנהגות פאר מענער מקוה איך האף אז די אלע וואס לייענען דא גייען אין מקוה טעגליך (אדער לכה"פ כמעט טעגליך...), איז נעמט עטליכע מינוט, און לייענט ווי אזוי זיך אויפצופירן אין מקוה, און גיט דאס איבער אייערע חברים, "ספרעד דע ווארד"... א) קומסט אן אין מקוה, מוזט נישט רעדן. אויב ווילסטו יא עפעס רעדן, שריי נישט הויך, נישט יעדער מוז וויסן וואס דו האסט גע'חלומ'ט ביינאכט. ב) טוה זיך אויס איידל, מאך זיכער אז דו פארנעמסט נישט א גאנצע באנק. רעכן זיך מיט א צווייטן. ג) ס'איז נישט קיין שיינע זאך זיך צו נעמען קראצן די הויט פון די פוס בפני כל קהל עם ועדה. ס'קען פארעקלען מענטשן. ד) אויב ביסטו נישט ריין אדער פארשוויצט, נעם א שאוער בעפאר דו גייסט זיך טובל'ען. אנדערע אידן מוזן זיך נישט טובל'ען אין דיינע שמוץ. ה) אין בור, דריי דיך אויס צו א וואנט און פארברענג ווי אזוי דו ווילסט. ו) בשעת דו טובל'סט זיך, טוה עס רואיג. א גרויסער עולם, ווען מ'טובל'ט זיך, הייבט אן די וואסער צו שטורעמען מיט מעכטיגע כוואליעס... וואס שפרינגסטו אזוי? פארוואס דארפן די אנדערע מענטשן זיך ווארפן רעכטס און לינקס ווייל דו ווילסט יעצט זיך טובל'ען מיט גרויס התלהבות? צו מאכן א טעסט ווי אזוי דו ביסט, גיי אין א רואיגע מקוה און גיב צוויי-דריי טבילות, און הייב אויף דיין קאפ און קוק זיך אום. איז די וואסער נאך אלץ רואיג ווי בעפאר, אדער עס האט זיך צושטורעמט? אויב איז די וואסער צעווילדעוועט, דאן דאפסטו זיך אויסלערנען טובל'ען! ס'איז ידוע דער הייליגער ר' ישראל סאלאנטער ז"ל מייסד תנועת המוסר האט אמאל געזעהן א מענטש לויפן פארטאגס צו סליחות, אויפן וועג לויפנדיג האט ער אריינגעהאקט אין עטליכע מענטשן, צובראכן און שאדן געמאכט יענעמ'ס כלים, און געשריגן אויף מענטשן וואס האבן אים געשטערט זיך יאגן, האט ר' ישראל געזאגט אויף דעם מענטש אז יצא שכרו בהפסדו, ער האט מער שאדן געמאכט ווי אויפגעטון. אנדערע מענטשן דארפן נישט ליידן אז דו ביסט אין גרויס התלהבות! ז) עס איז כדאי זיך אפווישן אין דעם באד צימער און נישט אינעם צימער ווו מען טוט זיך אויס/אן, ווייל די וואסער וואס טראפעט פון דיר מאכט א שרעקליכע העקלאפטיגע בלאטע. ווישסט זיך אפ מיט דיין האנטוך, פיין און וואויל, אבער אויסבלאזן די נאז דערין איז שוין נישט קיין שיינע זאך. קודם כל קען דאס פאר'מיאוס'ן ביי מענטשן; דערנאך, אנדערע מענטשן קענען נוצן דיין האנטוך אויף דער ערד נאכדעם וואס דו פארלאזט דעם מקוה (כנהוג אצלינו), נו, מה דעלך סני לחברך לא תעביד, דו וואלסט זיכער נישט געוואלט אריינטרעטן אין יענעמ'ס אויסגעבלאזענע נאז האנטוך, טא אויב אזוי טוה דאס נישט פאר קיין צווייטן. פאר דעם קען מען נוצן טישאס אדער טוילעט פאפיר. בפרט אין מאנכע מקוואות ווען דו האנטוכער גייען אויס נוצט מען איבער "גענוצטע" האנטוכער... קאמענטארן זענען איבריג. המשך יבא... איר קענט צולייגן הלכות, הגהות, אדער פירכות! 31d628033cb342c47503affa2b5817b0604fcf34 מוסטער:שטומף 10 126 487 486 2017-04-14T13:38:42Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 2px solid #00CED1 ;" |דעם ארטיקל וועגן {{שם הדף}} איז א שטומף. איר זענט געבעט צו ביישטיירען צו [[קיינצילאפעדיע:וועגן|קיינציקלאפעדיע]] און [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit}} באלייגן הנאה, עראטישע אינהאלט אדער קאמוניסטישע אנזאגען]. אנשטאט מאכנדיק א שטומפיקער ארטיקל, ווערט עס בעסער צו שרייבן די קורצע שטות ביי דער [[קיינציקלאפעדיע:געדאנקען באנק|געדאנקען באנק]]. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|שטומף]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:שטומף]]</includeonly> 31d628033cb342c47503affa2b5817b0604fcf34 167 126 2019-03-08T01:27:02Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Zevel.png]] wikitext text/x-wiki כוסאמאמאאמאא שלו די להיות כאלה גלותיים די נו, הוא שונא את מדינת ישראל די לנהור אחרי הקופיקו הזה כוסעמעמעק ערס da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטער:מיסט 10 119 476 475 2017-08-26T18:24:40Z imported>TheIsraeliSudrian 0 TheIsraeliSudrian העביר את הדף [[מוסטער:כלאם]] ל[[מוסטער:שמעלץ]] wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:Zevel.png|55px]] |דעם ארטיקל איז נישט קיין ארטיקל, אבער בלויז [[דרעק|כלאם]]. {{#תנאי:{{{1|}}}| די סיבה פאר דאס איז: {{{1}}}.|}}<br /> אויב איר גלויבן אז דער ארטיקל איז נישט כלאם, ביטע דאס שרייבן אין זיין שמועס בלאט. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:געשטעלטע צו שנעל מעקן]]</includeonly> 6483a300fcc7782332630b3a849e6cd298c3e53e 477 476 2017-08-26T18:25:40Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:Zevel.png|55px]] |דעם ארטיקל איז נישט קיין ארטיקל, אבער בלויז [[דרעק|שמעלץ]]. {{#תנאי:{{{1|}}}| די סיבה פאר דאס איז: {{{1}}}.|}}<br /> אויב איר גלויבט אז דער ארטיקל איז נישט שמעלץ, ביטע דאס שרייבן אין זיין שמועס בלאט. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:געשטעלטע צו שנעל מעקן]]</includeonly> ca52c00f0fb67c2b71ec1f7e626ca03311998540 157 119 2019-03-08T01:26:56Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:The Death Of Ronald McDonald.jpg]] wikitext text/x-wiki את אלקים ירא da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Logo aravi.png 6 134 134 2017-08-26T18:24:41Z imported>TheIsraeliSudrian 0 TheIsraeliSudrian העביר את הדף [[מוסטער:כלאם]] ל[[מוסטער:שמעלץ]] wikitext text/x-wiki שוין זעקס יאר חתונה געהאט צום גיטען, דריי קליינע שעפעלעך, גאנץ א כמעשה דירה'לע דא אין וויליאמסבורג, קוים אדורך דעם פסח בשעטו"צ, איך זיץ אין דער ארבייט איבער א געהויפען פאפירען און די רבנית הצדיקת איז ווידער אויפען טעלעפון איך זאל היינט אהיים קומען ווי פריער זי וויל עפעס אדורך-שמועסען. עס ווערט מיר טונקעל אין די אויגען, נישט מער און נישט ווייניגער איך האב איר צוגעזאגט אוועק צוטראגען די פסח געשיר א טאג נאך פסח זיכער ווארט מיר אפ א שבע ברכות אינדערהיים, איך קום אהיים אביסעל פריער גרייט צו מקבל פסק זיין, אבערוואז די טעמע זעהט אויס צו זיין גאר געשפאנט, עפעס איז זי אנגעצויגען, זי מאכט נישט קיין לאנגע הקדמות נאר זאגט מיר ברחל בתך דאס יאר זאל איך נישט קרימען מיט די נאז ווייל היי יאר גייט מען אין קאנטרי און טאקע אויף א גאנץ זימער, די זעהסט דאך מיר פעהלט דאס אין אמת'ן אריין נישט אזוי אויס אבער די קינדער, ווי קען מען זיי לאזען דא אין די היצען אליין אין די שטאט? וויפיל איך האב פרובירט צו טעהנ'ן און איינבעטען, כ'האב שווער צו צאהלען דעם רענט צייטליך, ס'איז מיר נישט אנגענעם צו פארען און קומען, ס'איז מיר נישט באטעמ'ט צו זיין אפוועזענד פון דער פאמיליע 5 טאג א וואך, איך האב נישט ליעב צו דרייווען, פשוט איך האב נישט דערפון קיין פארגענוגען, עס העלפט נישט קיין געוויין און געבעט. דער טעלעפון צוקלינגט זיך און מיינע אויערען כאפען נאר אויף "נו גיט סיז געבליבען מיר וועלען נעמען דריי באנגעלויס די אין איך און גיטל... און שוין....מיט יאנקעל איז אלעס ארלעדיגט. זייט יענעם טאג דארף איך מער נישט אוועק פאקען די פסח'יגע געשיר, מען רעדט שוין אויך נישט אין שטיב פון גיין מאכען בילדער מיט די קינדער אלעס דרייט זיך ארום די קאנטרי,הימעל און ערד און די קאנטרי. גענוי ווי אלץ קינד אין דע צייט זענען מיר געווען פארנומען וואכען און חדשים איינצוטייילען בעטען מען האט זיך געקריגט און געגאנגען צום רבי'ן ער זאל מאכען שלום, ווער שלאפט ביים ווינדוי ווער שלאפט לעבען טיהר, מען האט זיך געקאלט ביינאכט איינער דעם צווייטען טרי וועי די האלבע חדר, אזא אטמאספער הערשט יעצט ביי אונז אין שטוב, סוי איך וועל זיין באנגעלוי 9 און די קענסט נעמען 10, נייו נישט גיט באנגעלוי 10 האט נישט א בוים. אזוי זענען אנגעאנגען די שמועסען א יעדע נאכט דעם טשעק פון צוויי מיט א האלב טויזענט דאללאר דעפאזיט האט שוין דער קאנטרי אייגענטומער לאנג געקעשט און מיר האבען נאך אפילו נישט געזעהן די באנגעלוי איך ווייס ניטאמאל אויף וועלכען עקזיט אויפען 17 אזויפיל ווייס איך אז די קומענדיגע וואך זינטאג גיי איך נישט אריין אין ארבייט ווייל עס גייט זיין א באשוי צווישען אונז מיט די באנגעלוי/'יס דערנאך וועלען מיר זעהן צו מיר האבען געמאכט א גיטען אויסוואל מיט'ן נעמען באנגעלוי 18 וואס איז טאקע קליין אבער עס איז ממש לעבען מיסיס יענטא בויבעריק וואס איז א גיטע אינעטרטעינערע'ן מיט איר קען מען לאכען ביזען האלבען נאכט אריין, אויך איז עס אראונד דעי קארנער פון די גראסערי. מיר פארען ארויס זונטאג דריי וואכען נאך פסח צו באקיקען דעם קאנטרי, איך האב עפעס געפילט א שטייגער ווי מיין שוואגער דער משגיח וואס פארט קיין טשיקאגוי אין די פרעצעל פעקטארי. אויף מיר און די רבנית האבען א האלב מנין פרויען ארויף געלייגט די שווערע אויפגאבען צו זיין א מבין אויף די באנגעלוי, און נישט סתם א מבין נאר איעדע'ס פארפאלק וואס וויל קומען אין דער קאנטרי האט געקאלט און געגעבען א גאנצער טוץ מיט פארלאנגען וואס מען זאל באקוקען ביי זיי באנגעלוי. איין בת של קדושים האט געשיקט צו מיר אהיים סם פאר מייז, מיר זאלען עס אויסלייגען אין איר צוקונטפדיגע באנגעלוי אז טאמער עס וועט זיך מערצעשעם אויסארבייטען די באנגעלוי וויל זי וויסען אז עס איז ריין פון מייז. אזא אחריות. א צווייטע האט נאר געוואלט וויסען אויב עס איז דא א טעלעפון דזשעק אין נומער 13. א דריטע האט געקאלט מוצאי שבת אים 1:00 אזייגער, האלוי מיסטער... אנטשולדיגט פאר'ן באדערען אזוי שפעט, איך האף איך האב קיינעם נישט אויפגעוועקט. טוען זע מיר א גרויסע טובה און שמעקט באנגעלוי 11 איך בין זייער עמפינדלעך צו א שלעכטע גערוך וואס טייל באנגעלויס האבען, נו גיט איר עט נישט פארגעסען. איך האב זיך דערמאנט די ווערטער וואב מען האט געשריגען פאר א חודש פריער צו פעטער מנחם מאניש אין קבר פארגעס דער נישט דיין נאמען. א גאנצען וועג דעבאטירט מען אויפען טעלעפון אז אויב ח"ו עס וועט זיך ארויס שטעלען אז נומער 18 איז גאר א קליינע באנגעלוי דעמאלס מיז מען יא צוריק טוישען צו נומער 9 העכסטענ'ס וועלען מיר זיין דערנעבען די יאנטשי מרס פישערהויפער. אהיים קומענדיג פון דעם ערשטען באזיך זענען מיר געווען מער צומישט ווי קומענדיג. איך האב געוואלט מאכען א סטאפ ביים דיין אפשר וועט ער קענען ארויס העלפען אינעם ענין וואס זאל איך טוען עס איז שוין געווען האלב נאך 12 אזייגער אויף דערנאכט. אזויפיל האב איך געוויסט אז ערגעץ צווישען די גרויסע אומגעשניטענע גראז דריי מיט א האלב מייל אריין פונעם 17 האב איך אנגעזייעט 2,500 טויזענט דוללאר אויפען חשבון אז די קינדער גייען דארט האבען אזא לעבען אז א גאנץ יאר וועט מען זיין אויגערוהט דערפון. ביז א טאג צוויי האב איך געהערט די גיטע בשורה אז אלעס איז ב"ה אויסגעגליכען, מיר האבען ב"ה באקומען די בעסטע באנגעלוי דערפאר וואס מיר זענען ארויס געגאנגען ווי די מרגלים צו זעהן וויפיל ביימער עס זענענן פארהאן ביי איעדער באנגעלוי און ווי ווייט איז אפגעריקט איינע פון די אנדערע אא"ו. דיע וועס האט געשיקט סם פאר די מייז האט שוין 4 מאל געקאלט און נאר געוואלט וויסען אויב מיר האבען געגאסען אויך אונטער די פריזשדער. געמיינט האב איך אז איך קען פריי אפאטעמען כאטש ביז נאך שבועות, א בוידעם. קוים וואס איך בין אהיים געקומען עש"ק האט זיך עס אנגעהויבען, הרבנית תליט"א געט מיר א ליסט פון דאהי ביז קאנארסי וואס מען דארף אלץ האבען (איינקויפען) פאר די קאנטרי, וואס א שורה אראפצוה ווער איך מער בלייך, איך וועל אייך נאר פארלייענען שורה נומער 12 איז נייע פידזאמעס פאר אלע קינדער, וואס איז שלעכט מיט די איצטיגע? עםם עס איז נישט ארויסצוגיין דערמיט, אבער ווער זעהט דאס דען? עעעם די קינדער גייען דאך ארויס אויפען פארטש א שכן קען נאך זעהן, נו וואס פארשטייט א מאן צו די זאכען? שורה נומער 23 איז א 4 ראלל'ס קאנטעק פעפער, א שערל מיט טאם טעקס, 55 איז א נייע קעמארע אין אזוי ווייטער מען האט געקויפט שמעקערס פאר די באנגעלוי, פליגען כאפערס, אייז שטעקעלעך, 2 נייע בייקס, כל ערליי שווים זאכען. שרייבענדיג די שורות קויפט מען נאך אלץ. וואס א וואך נענטער צו דעם יום הגדול וואס רופט זיך "מע פארט שוין" איז געווארען מער אנגעצויגען דער מצב אין שטוב, מען האט אנגעהויבען קויפען סאפערס זייער אפט, די קרעדיט קארד סטעיטמענט'ס האבען געהאט אלע נעמען פון די באקאנטע היימישע סטאר'ס אויף ליע עוועניא, איעדער נאכט האט מען זיך געדינגען וויפיל גויטע'ס זאלען גיין קלינען די באנגעלוי, א טייל גיטע פריינט האבען געזאגט אז לכה"פ צוויי גויטע'ס אזוי וועט מען קענען אין אין טאג אויפרוימען די גרויסע באנגעלוי און אנגקומען צו א פרישע שמעקעדיגע באנגעלוי. לאנג זאל לעבען איין גיטע פריינד, זי האט ענדגילטיג געפסקנ'ט אז איין גויטע איז גענוג בשעת הדחק און אזוי איז געבליבען, זונטאג שלח האב איך צום צווייטען מאל גענומען א טאג אףף פון דער ארבייט איין געפאקט אלע כלי קודש וואס מען ניצט ערב פסח, אויגעפיקט די גויטע פון איר הויז אין גרין-פוינט, קאלאמוטנע אויפען הארץ זענען מיר ווידער אויפען וועג ארויס ווען דער גאנצער קאר איבעלט פון די גערויך וואס הייסט קלינינג לעדי, יא איידער איך פארגעס, מען מיז איר געבען פרישטאג, לאנטש און סאפער, א שעה לאנטש. דאס איז א שפיל פון הינדערט און פיפציג דאללאר און מזומנים. אויפגעקלינט, אויסגעשטויבט, ארויסגעווארפען די חפצים, די פאריעריגע האבען איבער געלאזט א הויפען שמאטעס, געגעסען געטרינקען, זיך ארום געקוקט אויף דעם קליינעם נעבאכדיגע כאטקע וואס מיין סוכה אין שטאט איז גרעסער פון אים אבער וואס טוט מען נישט פאר די קינדער. א גאנצער וועג אהיים האט מען פלאנירט, געטראכט הויעך, געשריבען נאטיצען. קודם דארף מען צוריק טראגען די שאויער קוירטענ'ס עס מעטשט נישט מיט'ן ביה"כ, אויך דארף מען א נייעם לאמפ אין שלאף צימער, א בעסערען מאטראץ וכו', א קליינעם פירהאנג פאר די שויבען. לכה"פ נאך פינעף שמעקער'ס. און נאך אפאר שאר ירקות. נאכען דזשארש וואשינגטען ברידזש האט שוין די ליסטע געהאט קנאפע 16 נייע "קלייניקייטען" , ווי למשל עס לוינט זיך צו אינוועסטירען אין א גיטען וואש מאשין אויך א דרייער מען קויפט עס איינמאל און מען האט עס ביז משיח קומט און דאס איז אלעס אויסער די עכטע קלייניקייטען ווי למשל נייע ביליגע טעפ נאר פאר זימער נאר פאר פליישיג נאר פאר שלוש סעודות. אויך מיז מען האבען זימערדיגע טישטיכער "ענד די ליסט גויעס אן ענד אן". עס טוט זיך עס לעבט זיך, די קינדער שפירען די מאמע איז אויפגעלייגט. מען גייט איעדע נאכט שלאפען אין צוואנציג אזייגער. דאס הויז איז פיל מיט באקסעס קליינע מיט גרויסע. אלעס פארט אויף רעדער, מיט א גרויסען שהחיינו קלייבט מען זיך צו גיין אין קאנטרי פון היינט איבער אכט טאג. איי עס איז נאך דא א גאנצער וואך? ווי קען מען שוין איינפאקען די געשיר, די שלאף זאכען? די שב"ק זאכען? נו סעט שוין גיט זיין אזוי די קומענדיגע טעג אבי מען זאל גארנישט פארגעסען דא. דאס הארץ צאפעלט. עס ווערט נענטער צום יום הגדול, איך דערמאן זיך אין די האני-מאאן ווען מיר זענען געפארען קיין לאנדאן צום זיידען עס איז געווען דאס ערשטע מאל אויף א פליגער. מען האט געפלאנט ענדלאזע נעכט. גענוי אזוי פיהלען מיר אין די טעג. הייטער און האפענדיג אויף די מינוט ווען מיר וועלען זוכה זיין צו זיצען אינטערען באנגעלוי ביים עק וואלד אינטער דעם גערויש פון די קריקעט'ס אויף דעם גרויסען בענקעל וואס נאר אין די קאנטרי איז מותר אויף איר צו זיצען איש ואשתו אין רשות הרבים. א טייל זענען אפילו מקיל צו עסען אייז קריעם אזוי בפני כל עם ועדה. מיר האבען געקויפט איין גרויסע נאגיאד וואס מען קען אויסצוען אלל דע וועי און איינס א געהעריג צוזאם-לייג בענקעל. זי זאגט אז שבת וועל איך קענען נעמען דאס גרויסע. א שיינעם דאנק פון פאראויס. א רחמנות אויף אונזער ווען דרייווער מען האט אים שוין באשטעלט פאר דריי וואכען צוריק אבער מען קאלט אים יעדע צוויי טאג צו מאכען זיכער אז ער האט נישט פארגעסען אונזער אדרעסס און קיינער כאפט אים חלילה נישט צו, און אז ער זאל זיין פאר'ן הויז אים דאנערשטאג קרח דריי אזייגער נאכמיטאג פונקטליך. וואס עפעס אזוי פרי? פארוואס נישט? ווען דען זאל מען פארען? זעקס אזייגער אין טראפיק? אנקומען מיעד? עסט אהיים קומען איינמאל אביסעלע פריער אין זאל זיך עס אנהייבען מיטען רעכטען פיס. אלע פעקלעך זענען שוין גרייט 9 אזייגער צופרי די קינדער גייען היינט לעבעדיג אין חדר ווייל מע פארט היינט אין קאנטרי, משה'לע קומט אהיים פארציילענדיג אז נאר 15 אינגלעך פון די גאנצע חדר בלייבען אין שטאט, נעבעך, די איבעריג 10 גייען יא ב"ה אין קאנטרי זענען מיר נישט לאקי? דער דרייווער ווערט נערוועז האלב פון די פעקלעך זענען נישט פארמאכט ווייל טאמער מען האט עפעס פארגעסען אין די לעצטע מוניט, ער ווינדערט זיך פארוואס מען דארף מיטשלעפען אלע 3 עיר קאנדישע'ן האט איר דען דריי צימערען אין דע קאנטרי? דער ווען דרייווער שטעלט אלע פראגעס וואס ליגט מיר אויפען צינג, זעהנדיג מיט וועם ער האט צוטוען איז ער געגאנגען אנפילען מיט געז און געפרעגט מיט א ציניש שמייכעל, קען איך צוריקומען אין א שעה? גיט רופט מעך ווען איר זענט איינגעפאקט כעל צוריק קומען. מיט א רחמנות'דיגע בליק אויף די אינטער געבליבענע אין שטאט זעצען מיר זיך אריין אין די קאר בשעה טובה ומוצלחת, איין מינוט, וואס איז? מען כאפט נאך אריין צו קאלען נאך אפאר גיטע פארבליבענע פריינד, זיך צו געזעגענען פאר מע פארט אוועק אויף אזוי ווייט, אלע געפעק איז אין דער ווען, נאך איין מוניט, איעדער זאל שוין ארויס גיין אין ביה"כ, אקעי יעצט קען מען פארען. מיר פארען ארויס אין דער זעלבע צייט ווי די פעקלעך, די קינדער אנגעטון חתונה'דיג איינגעפאקט סענדוויטש מיט דרינק'ס, געימ'ס און מוזיק טעיפס וואס מען האט ספעציעל געקויפט פאר די רייזע. עס איז נאך זיבען אין אווענט ווען איך דערזעה מיך אויפען 17 מיט נאך אנדערע לאקי קאנטרי רייזענדע. אהה זעהסט דאס איז דאך די גרינפעלד'ס פון דיין מאמע'ס בלאק ער איז א כולל אינגערמאן און זיי האבען נאר צוויי קינדער און גייען אויך אין קאנטרי, וואס האב איך דיר געזאגט מען קען נישט אנדערש. די קליינע זינגען אין וויינען, נודזשען און טאנצען, שוין אויפגעגעסען אלע נאש מיט דרינק'ס. שלאפט דאס גאנצער געזינדעל ווי ביי די נסיעה קיין קאנאדא פאראיאר. שוין אפגעשטלעט צו כאפען א מנחה, גענומען געז און כזקן ורגיל געקויפט דארט עפעס ניסלעך מיט א קאפי. מיר זענען שוין אין קאנטרי. נאכע'ן זיך אויס פאקען, איך האב אליין נישט געגלייבט וואסארא גרויס פארמעגען עס פיט אריין אין א 16 פעסענדזשער ווען, עס איז געווען פיל מיט באקסעס, עיר קאנדישען'ס, אלע שפיעלצייג און וואס נישט. דער ווען דרייוער האט מיט א זויער פנים אריין געטראגן די פאר בעג'ס דאכענעס און מיך מכבד געווען אריין צו שלעפען אלע באקסעס זאגענדיג ער גייט כאפען א ציגרעטעל, א שעה דערויף קומט ער צוריק פארציילענדיג אז ער איז געגאנגען כאפען א שווים מיט נאך אפאר זריזין מקדימין אינגעלייט. נישט וויסענדיג אז מען מיז אנצייכענען איעדען באקס וואס עס ליגט אינעווייניג, האט זיך ערשט אנגעהויבען א געזיכעניש די ערשטע האט מען פארשטייט זיך געדארפט די פידזשאמעס זאלען די קינדער גיין שלאפען, איי עס איז נאך נישט אזוי שפעט? זיי ווילען זיך אומקוקען. אבער וואס טיט מען נישט פאר די קינדער? די גאנצער קאנטרי איז נאר פאר זיי. פון עש"ק 8:00 אינדערפרי, ביז 15 מינוט פאר'ן זמן ש"ק בין איך געווען 3 ביי וואל מארט, 1 מאל אין געז סטעשיאן, 2 מאל אין דער שכינות'דיגער קעמפ אין מקוה. דארט זאגען די מבינים איז די שויער'ס גאר געשמאק, צו דער זעלבע צייט האב איך זיך אנגעהערט אזויפיל לשון הרע'ס די והותר פאר א גאנץ זימער. פארשטייט איר אליין איך בין גארנישט מקבל. נאך אזאך בין איך געוואור געווארען דארט אין מקוה אז מיין שוואגער האט די לענגסטע בארד אין גאנץ וויליאמסבורג. אויך איז ער מיר מסביר זיינעדיג אין בור אז דער גאנצער טעם פארוואס ער שיקט די העמדער צום דריי קלינער'ס איז כדי ער זאל האבען א פאפען-דעקעל אויף ווי צו לייגען זיינע נאסע פיס אין מקוה. 6 מאל בין איך פרייטאג געגאנגען אין גראסערי, 1 מאל אין פיצא סטאר, 1 מאל אין פארמאסי,1 מאל אין בעקערי (30 מינוט געשטאנען אין דער לייען צו קויפען חלות) ווען נישט עס קומט דער שבת ביז אייניגע סעקונדעס בין איך נאכאמאל ביי וואל מארט קויפען א קראק-פאט וואס מען האט אויך פארגעסען אין שטאט. ליכט האט מען געבארגט פונעם שכן. די געז רענטש וועט האפענטליך ארבייטען קומענדיגע וואך, האט מען געטראגען דעם טשאלענט צי די שוועסטער וואס האט נאר פלאץ ביים עק פינעם בלעך ווייל די געז רענטש איז גאר קליין. אהה די קאנטרי איז א מחי'ה. די שאוער דויערט פאר די רבנית הצדיקת א דריי פערטעל שעה צוליב די שוואכע פלוס פון וואסער און אויך ווערט עס קאלט איעדע 15 סעקונעדעס און גלייך דערנאך בריעדיג הייס און צוריק קאלט אן קיין שום ווארענונג. וואס וועט שוין זיין די קומענדיגע וואך ווען אלע קאנטרי איינוואוינער וועלען שוין זיין דא און דער באנוץ וועט זיין גרעסער? די וואך רעגענט אזוי, מיט אזעלכע רעגענעס מיין איך לוינט זיך ליבערשט צו וואשען אין די גאס. מען דארף גיין אין שוהל די קינדער זענען נאך נישט צוריק אין באנגעלוי, עס רעגענט ווי קענען זיי יעצט זיין? עס איז האמיד, עס איז הייס, ס'גיסט אלעס איז מאראסטיג אלעס קלעבט, די קינדער גייען אין ווינטער שטיוועל עס איז אבער אלעס כדאי, מען קומט דאך נאר פאר זיי, איך קען אפילו נישט עסען דעם טועמי' אין פארטש ווייל עס רעגענט אריין פון אלע זייטען אין איך האב עס מורא צו זאגען הויעך אבער עס דוכט זיך מיר אז די בינען האבען אויך אזוי ליעב דייקא מיין באנגעלוי, פונקט ווי די עקרת הבית. והשלישית האב איך מורא אז די קיגעל וועט זיך צו קלעבען צו איינע פון די 7 פליגען כאפער'ס. א אויפגעלייגטער שכן האט זיך מיט מיר געווערטעלט אז ווען איך וויל איינעם אנצייגען וועלכע באנגעלוי איז מיין זאל איך נאר זאגען "די פארטש מיט די מערסטע פליגען כאפער'ס". איך קום אריין און שוהל, א יעדער אן אויסנאם גיט מיר א האסטיגען שלום עליכם איך דערמאן זיך פון מיין שבת באווארפען אלעס ברימט זיך אינטער ווער איס דעס? מיט וועם איז ער געקומען? און ווער ווייסט וואס נאך זיי רעדע. איך ענטפער יעדען רואיג און געלאסען איך האב איבער גענומען ניסענצווייג'ס באנגעלוי. אזוי? וואס האט פאסירט אז זיי קומען שוין נישט? איך ווייס נישט! אקעי וועלקאם, וועסט הנאה האבען, שכויעך, הודו לד' כי טוב....וידבר איך זעץ מיך אראף, איך דרימעל, איך חלום אז איך בין געבליבען אין שטאט אויף מיין באקוועמע בענקעל, עס איז פיין קיהל, איך בלעטער מיינע ספרים. כ'האב מורא זי חלומ'ט דאס זעלבע... אינמיטען לכה דודי רוקט אן א קליינער פעשליכער און פרייליכער אינגערמאן, רויטע בעקעלעך, קוקט אויס שטארק אויסגעשלאפען און גוטמוטיג. די נשמה יתירה ליגט אים ערגעץ צווישען די ירושלים קיגעל און די פיינע דרימעל וואס ער האט קוים פארענדיגט. ער געט מיר א ברייטען שלום עליכם זיינע קליינע הענטאלעך פארען אריין טיף אין מיין בעקיטשע. הע? האסט דיך באזעצט אויף מיין פלאץ? שאקעלט נאך אלץ מיט די הענט און לאזט נישט נאך. אהה אנטשולדיגט איך האב נישט... ניין סי גיט כעל מיר גיין זיצען ערגעץ אנדערש, נאא בלאב זיצען איך וועל שוין טרעפען. איך גיי צום נעקסען טיש און ער לאכט ווי א זיבעלע, מורמעלט אינטער, אינגערמאן! קום צוריק...... אךךך פעלט נישט אויס. נאכען דאווענען זאגט ער מיר כאף דע האסטעך נישט באליידיגט, ווייסטאך יעדער האט ליעב זיין מקום קבוע. איך פרעג אים צו אויפען טרעין איעדען אינדערפרי האט ער אויך א מקום קבוע? ער זאגט מיר, ביזט א אויבער חכם הא? וועמעס באנגעלוי האסטו דא איבערגענומען? ביזטע געווען אין מקוה דא? ניין אין שכינות, אך א שאד, מיין ווייב מאכט די קוגעל דארט קום נעקסטע וואך וועסט קענען קויפען אויווער-נייט קיגעל, 4 דאללאר א סלייס. גיט שאבעס. פארזעצונג קומט אי"ה (פונעם לעפ טאפ אין קאנטרי אויב אלעס וועט גיין כשורה) תוקן על ידי - קרעמער - 02/09/2005 18:17:15 עס איז שוין דאס צווייטע וואך וואס איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכט, איך שלעפ זיך ארויס מיט באקסעס און שאפינג בעג'ס, שעפשענדיג דערביי מיין שטילע ג-ט פון אברהם געבעט צו השי"ת, אז די וואך זאל נישט רעגענען, די וואך זאל די סווימינג זיין אביסעלע מער זויבער, די מקוה פלאר זאל זיין ווייניגער מאראסטיג, די וואך זאלען די מאסקיטויס רחמנות האבען אויף מיר, די עיר קאנדישען אין שוהל זאל ארבעטען צו מיין ריכטונג, דער גבאי זאל מיך אויפהערען פרעגען כהן? לוי? די שכינים זאלען אויפהערען פרעגען וועמעס באנגעלוי איך האב און אזוי ווייטער. מה נאמר ומה נדבר. עס רעגענט עס מבול'ט אן אויפהער און פונקט ווען איך וויל זיצען אויפען צאם-לייג-בענקעל אדער נאגיאד. מסתמא זענען מיר זינדיג און מיר זענען נישט זוכה צו דעם גשמיכם בעיתם. די מאסקיטויס האבען זעהט אויס געהאט א דרינגענדע גענעראל פארזאמלונג און באשלאסען פה אחד מיר צו צאפען דעם דם התמצית. פרייטאג פארמיטאג, איך גיי אין חדר צום מלמד איך וויל הערען וואס מיין משה'לע טוט, דער מלמד וואס האט קוים שני שערות פרעגט מיך צו ער קען די חומש, איך זאג אים שטילרעהייט, בלא. זאגט דער מלמד. איר דארפט פארשטיין, ער איז זייער פארשפילט, איר ווייסט דאך אין קאנטרי די קינדער זיצען נישט איין, איר ווייסטאך, איר ווייסטאך... כ'האב אים נישט געוואלט זאגען, ביזט נעבעך נישט שולדיג. שולדיג זענען די מנהלים וואס האבען דיך גענומען פאר מלמד, און די קינדער זענען די קרבנות. איך פרעג משה'לע וואס טוט מען אין חדר א גאנצען טאג? מען האט אזויפיל פאן. דער רבי רעדט מיט אלע רבי'ס, מיין רבי האט מיך נעכטכן געשיקט צו זיין באנגעלוי אהיים טראגען טאמעטע זיפ מיט לאקשען. אונז מאך מיר א לעבען... דער גאנצער לאנגער פרייטיג, שבת, און זינטאג וואלט מן הסתמא אדורך כמעשה ווען נישט די נייעס קומט פרייטאג פאר'ן זמן אז די שווער און שוויגער האבען באשלאסען מיך צו קומען באזיכען. עס קען דורך גיין א גאנץ קאלעכדיג יאר און מיר זעהן זיך ערב יום כיפור און חול המועד פסח. היי יאר האבען מיר די זכי' אז זיי קומען אפשטאטען א באזוך אין מיינע מוסדות זונטאג גאנץ פרי, איך מיז אייך אוודאי נישט פארציילען אז לכבוד דעם האב איך שיעור נישט געמיזט פארבען די באנגעלוי ווען נישט איך נעם אפיהר דעם קאנטראקט און צייג די רבנית אז דאס איז בפירש קעגען די תקנת הבאנגעלוי, וואלט איך געמיזט קאלעכען דעם פארטש. געזאגט האבען זיי צו ערשיינען אום 12 נאכמיטאג, זעהט אויס אז זיי האבען געוויסט אז איך האב אנדערע זאכען אויך צו ארלעדיגען זענען זיי אנגעקומען ערשט 2 אזייגער, מיט ברענגענדיג מתנות פאר די קליינע כאילו מיר וואוינען אין בראזיל און מען זעהט זיך יעצט צום ערשטען מאל נאך א שמיטה. איבעריג צו זאגען מיר האבען זיי סארווירט פון יעדען געשמאקען מאכל וואס מען האט נאר געקענט אפקאכען אין די פאר שעה פון צופרי, ווארימע און קאלטע קאווע, איינגעמאכטץ מיט געבראטענ'ס, קאלטע לעמאנעיד און ווארימע טיי. די גאנצער קאלאני ווייסט שוין צו זאגען פונעם גערויך אז מיר האבען היינט געסט. כ'האב אליין נישט געדענקט פון שנה ראשונה אז די שוויגער האט ב"ה אזא צוויי פאכיגען אפעטיט. מיר האבען געמיזט שיקען א קינד ברענגען פון גראסערי נאך ראלל'ס און אייז קרעים, פלעסטיק קאפס און נעפקינ'ס. דער שווער איז גוטמוטיג, ער גייט אריין אין אלע צימערען, באטאפט אלעס כאלו מיר האבען אים געדינגען צו זאגען זיין מבינות, ער מאכט בילדער פון אלע קינדער און קאמאנדעוועט זיי זאלען זאגען טשיז און לאכען. ער מאכט א הלצה אין דאס גאנצע ב"ב שמייכעלט מיט חנופה. וואס ווי ווען, עס איז שוין מנחה טיים, דער שווער קומט מיט מיר דאווענען מנחה, ער באגריסט איעדען פארביי-גייער כאילו ער איז ביי זיך אין פאבריק. אינמיטען וועג צום שוהל גייט ער צו די קאר נעמען א טוט-פיק. ער זאגט מיר צו שטיל, דער אינגערמאן דארט קוקט אויס ווי פעטער אשר'ס זוהן? הא? און ער לויפט צו, שלום עליכם מענדל! אה אנטשולדיגט, סע האט אויסגעקוקט. סארי.. פון שווימען היינט איז מאן דכר שמיה דער איינציגער טרייסט האב איך אז היינט פארט מען נישט צו וואל-מארט. פארען אוועק גיין פרעגט ער זיין טאכטער נו האט ער ליעב די קאנטרי? זעהסט כא דיר געזאגט "הי איז גאנע לאוו איט", ביייי די ששת ימי המעשה אין שטאט איז א מחי'. (ששא פארציילט נישט אין קאנטרי) קודם די סאפער'ס יעדע נאכט, עס איך ענדליך גענוי וואס איך האב ליעב און ווען עס שמעקט מיר. איך קען נעמען דעם צייטונג עס צועפענען אויפען גאנצען טיש און לייענען בשעת'ן עסען, קיינער שטופט נישט, קיינער שרייט נישט. אלע בריוו און פאסט ליגען אויפען טיש אומ-געעפענט. די שטויב זאמעלט זיך אויך אן, איין שיכט נאכען צווייטען וואס א טאג עס גייט פארביי. די מיסט ארויס טראגען? נישט דא קיין מיסט. איך הייב אן טראכטען אז דער אלטער בחור וואס וואוינט אויבען העכער אונז איז נישט אזא נעבעך ווי זיין מאמע מאכט אים. א גרויסע מצוה האב איך אויף מיר מקבל געווען לע"נ מיין עלטער מומע וואס איז אוועק פארגאנגענעם שבועות. יעדען טאג ווען איך רעד פון שטאט צו די קאנטרי זאג איך אייביג אז אין שטאט איז דער היץ אומדערטרעגליך. ווי די אלטע לייט אין פלארידא האבען ליעב צו הערען ווינטער אז אין נוא יארק איז ביטער קאלט אין עס שנייט אן אויפהער, אזוי האט זי ליעב צו הערען ווען איך זאג אז אין דער שטאט דא איז 107 די גראד, עס שטינקט די גאסען, מען קען א הינט נישט ארויס לאזען, די עיר קאנדישען קען נישט גענוג אפקילען די דירה. זי פריידט זיך זייער און איך האב א מצוה רבה. די דריטע וואך, איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכמיטאג גאר פרי, צו אריין כאפען נאך איידער די ראש-אוייער הייבט זיך אן, ווי טייל גיטע פריינד האבען מיך ג'עצה'ט. צו מיין מזל האט א מאטאר ביציקעל זיך איבערגעדרייט אפאר מינוט פאר'ן דשוירדש וואשינגטאן ברידזש, אלע אויטא'ס זענען געקומען צו א שטיל-שטאנד. ווי עס איז דער דרך ביי אונז זענען אפאר נייגעריקע אידען ארויס געקומען אויף די נאקעטע הייוועי, זיך געמאכט וויכטיג. איינער איז מיך געקומען פרעגען צו איך דארף נישט אביסעל טרויבען. פון א צווייטע ווען זענען ארויסגעקומען 3 אינגעלייט אנגעטון אין גארטלעך און געפרעגט צו כאב שוין געדאווענט מנחה. יא, מנחה האב איך געדאווענט היינט געדאווענט בידידות, מעריב ביים מעריב פלאץ איך קום אן אין די קאנטרי האלב שיכור גאנץ הונגעריג איך פאל אנידער א ג'הרג'טער אין די דינע מצה מאטראצען וואס מיין עלטער זיידע איז נאך געשלאפען דערין ווען ער איז געווען אין שפיטאל אהיים קומענדיג פון מונקעטאבער. פרייטיג צו נאכט'ס גיט אויסגעריט און אויסגעשלאפען. איך שפאנציר אריין מיט די 2 קליינע, די פיאות פריש געמאכט מיט דיפערידא. אין קאנטרי זענען זיך רוב חסידים מקיל מיט צו ברענגען די גרויסע מיידלאך אין ביהמ"ד אריין, איין אזא איד ברענגט מיט אלע זיבען קינדער אין שוהל מיט די פעדזשאמעס, מיט די באטיס אלעס וויינט אדער שפרינגט אויף די טישען, דער טאטע וועלענדיג זיין א עכט גיטע בעבי-סיטטער האט געהייסען דאס קליין מיידאלע צו גיין צונויף קלויבען אלע פעפער'ס אין שוהל, זי איז געגאנגען צונעמען פון יעדען די עלים לתרופה'ס און די אנדערע פלוג בלעטלעך יעדער האט געברומט, א אלטער האט זי אנגעשריגען ארויס פון שוהל!. עס האט זיך שיעור נישט איבער געדרייט די שוהל ווען נישט דער טאטע האט געהייסען זיין גרויס אינגעל איר אהיים טראגען צו דער מאמע פעמפערען דאס קינד. איך בין די וואך אנגעקומען אין שוהל נאך איידער הודו. די זעלבע גיטע פריינד הייבען אן דער וועכענטליכער קאנטרי פזמון, אודך, ווען ביזטו געקומען יאנקעל? טאקע נעכטען? הע? ווילאנג האט געדויערט דער וועג? אזוי? טראפיק פאר'ן ברידזש? ווער הייסט דיר נעמען דעם דזשי דאבעליו? נעקסט-טיים נעם דעם האלענד טאנעל? שוין ב"ה אדורך דאס ערשטע קרייץ פארהער. יעצט קומט דער שכן פון די צווייטע זייט טיש, גיט שבת יאנקעל ווען ביזטו געקומען? האסטע געקויפט מיין ווייב'ס קוגעל? כאדיר געזאגט עס איז ווערט 4 ראניש. ווילאנג האט געדויערט די וועג? אזוי? געווען אין טראפיק? איך זאג דיר די בעסטע איז ארויס צו פארען זייער שפעט ביינאכט, שוין עניוועי נעקסטע וואך מערצעשעם קאל מיך, מען קען זיך נישט פארלאזען אויף סי-בי-עס. לכו נרננה... דער קליינער שכן איז היינט מלא טענות, ווייטער צוגעשיקט דעם זעלבען בהמה חזן ווער שיקט אים צו? יעדעד וואך זיכט מען אויף דעם גרעסטען פעניאק?! אךךך מע דארף מאכען דא א אייגענע אינגעלייט מנין... אלץ פראטעסט האט ער נישט מיט געזינגען נישט לכה דודי און אויך נישט לא תבושו. מעריב האט ער איבערגעהיפט מיט איין געניץ, אויפגעשטאנען צו עלינו לשבח, ביים זאגען גיטשאבעס איז שוין דער סימן פון שטערען געווען אינגאנצען אויסגעמעקט. איין מינוט, דער זעלבסט געקרוינטער גבאי האט עפעס אויסצורופען, היינט נאכט וועט פארקומען א באטטע לכבוד די יארצייט פון חאצ.. רבי זי"ע, איך פרעג מיין שוואגער א אלץ-ווייסער אויב עס איז דא אין קאנטרי איין חסיד פונעם חאצ.. רבי'ן? ער מיינט אז ניין, אבער מע שמיעסט אין קאנטרי אז ווען דער גבאי האט נישט אויסצורופען א זכור אדער א הודעה איבער'ן עירוב פארופט ער א באטע. נישט קשה. אויפען וועג ארויס כאפ איך א פריינטליכען זעץ אין רוקען פון מיין נייעם ידיד אום יענער עק קאנטרי, יאנקעל! מארגען נאכט וויל איך דיך זעהן ביים וואלי באלל. הערסט. דריי דיך נישט ארויס. העסטע קומען? איך טרעף דעם מענעדזער און פרעג אים פארוואס מיין פריזער ארבעט נישט כדבעי, און ווען גייסטו פאריכטען די סקרין אויפ'ן פארטש. ער זאגט מיר לאמיר נישט רעדען דערפון שבת, פאריגע וואך האט ער נישט געוואלט רעדען דערפון ווייל די ערשטע צוויי וואכען האט ער וויכטיגער'ס צו מסדר זיין, צוויי וואכען צוריק האב איך אים אויך געוואלט זאגען אבער צו פוהל קונים זענען געשטאנען ארום אים מיט בקשות, לויט ווי עס קוקט אויס האט ער א גאנצער זאק מיט תירוצים, גיט כ'עלל צו ווארטען א וואך. ער שרייט מיר נאך קיינעמ'ס פריזער ארבייט נישט גיט. שבת בייטאג זאגט מיר מיין נייער ידיד דער קליינער ראולי-פאולי. גיי זעץ דיך אוועק אויף יענער טיש, נישט דא לעבען מיר. וואס איז שוין ווייטער? ער מאכט א גאנצער הקדמה, מיין צווייטער קאזין אין אנטווערפען האט געהאט א צווילינג, צוויי אינגלאך, נאך 6 יאר, איך האב לכבוד די שמחה נעכטען נאכט געגעסען צוויי שאכטלעך זכור באנדלעך. איך האב אים באדאנקט און זיך געגאנגען זיכען א ניי פלאץ. מיין נייער שכן האט נאר געוואלט וויסען אויב איך בין באבע יוטל'ס א אייניקעל, ער האט א חשד מיר זענען קרובים. שלוש סעודות די וואך האט דער מענעדזשער פון קאנטרי געגעבען הערינג נאך די מאמע'ס יארצייט, איך בין אים געגאנגען זאגען לחיים, זאגט ער מיר מיט א דריק אין די האנד, לחיים לחיים, די נשמה זאל האבען א "תיקון". קוקט אויס עס איז די ערשטע יארצייט. איך מורמעל אים אריין אין אויערען דער אייבערשטער זאל העלפען זאלסט קענען פיקסען די פריזער די וואך אז נישט... אקעי! בלי-נעדער, זאג דיין ווייב זאל מיך דערמאנען מיטוואך נאך 3 אזייגער! מוצאי שבת אונזער גאנצע באנגעלוי איז איבער געדרייט פון אויבען אראפ, אלע יחנה'ס האבען באשלאסען זיך אפקילען שלוש סעודות אין מיין קאלטע באנגעלוי אנשטאט זיצען אין די היץ אינטערען בוים, ליידיגע פלעסטיק קאפ'ס, א טאן מיט פאפיטע שאלאכטץ, צוויי דריי געניצטע פעמפער'ס און וואס נישט איז באלאגערט און אלע צימערען, די באנגעלוי פליט ווי נאך א ערד ציטערניש. א שעה נאכען זמן איך מאך הבדלה, זי זאגט מען מיז גיין אין פיצא סטאר שוין, איך בין זייער הינגעריג איך וועל מן הסתם זיין אויף ביז פארטאגס צו קלינען דעם שמיץ. קענסט גיין שפילען וואלי באלל? זינטאג אינדערפרי איך וויל זיך אביסעלע וואויל גיין און בלייבען שלאפען שפעט, ניין! נישט דא אין קאנטרי, נישט היינט. וואס איז? דיין מאמע קומט נאכאמאל? ניין עס איז וויזיטינג דעי! מ'דארף גיין באזיכען די שוועגערען און הוידעפלאץ קאנטרי, אבער עס איז נאך קוים 11 אזייגער אינערפארי? נו מען דארף גיין קויפען א גרילל, פלייש, צוגרייטען, איינווייקען, אפאר קלייניקייטען אין וואל-מארט. איך קום אהיים פון שוהל און מען פארט קיין וואל-מארט, דער וועג קען איך שוין שלאפעדיג, די מיידלאך ביים טשעק-אויט שמייכלען זיך אינטער זיי ווייסען אוודאי אז העלפט זאכען ברענגען מיר צוריק קומענדיגע וואך, אדער אפשר ווייסען זיי נישט? אויפען גנב ברענט דאס היטעל. די וואך האבען מיר געטראפען געוואלדיגע מציאות, איך וויל נישט שרייבען כדאי קיינער זאל עס נישט אויסכאפען. אין וואל-מארט זעה איך, מער ווייניגער גייען אלע נשים צדקניות אנגעטון יונטעף'דיג, אלע מענער מיט די אראפגעלאזטע נאז. פארוואס? אחוץ די שנה ראשונה'ס וואס זיצען נאך אויף קעסט. איך טרעף א חבר פון ישיבה ער פארט ארום און א שאפינג-וואגאן, אלע 3 קינדער אינעווייניג, די שיך אויסגעטון. ער זאגט דא איז פיין לופטיג, איך טרעף מיך דא אייביג מיט אלטע גיטע פריינט, איך שטיי נישט די פרוי אונטער די פיס. איך זאג אים ער איז נישט דער ערשטער וואס האט ערפינדען די המצאה. עס דויערט 20 מינוט אויסצוגעפינען אז באנגעלוי 24 געפינט זיך גאר לעבען די אנדערע אריינגאנג צום קאנטרי, יעדער שיקט אונז אין א אנדערע ריכטונג. מיר קומען אן, קלאפען שוין אין די באנגעלוי מיט א אויפגעהייטערטע שטימונג, 5 גרויסע שאפינג בעגס, גרייט זיך צו וואשען אין מאכען שלחן עורך. זי איז ניטאמאל אין קאנטרי, די שכנ'טע זאגט אז זיי זענען (אויך) געפארען קיין וואל-מארט קויפען א גרילל. מיר ווארטען א שעה און יעצט קענען מיר עסען דאפעלט. דער שוואגער פרובירט זיך אליינס נישט צו נער לייגען, ער זאגט, דער עיקר איז נאר די פאן, נישט דאס עסען אמת? ווען נישט די קינדער האבען שוין נישט קיין געדולד און לויפען אריין אין אלע ארומיגע באנגעלוי'ס, עס איז הייס, זיי האבען נישט ליעב קיין געבראטענ'ס, גיט מען זיי ברויט מיט אבעקאדוי. דער גאנצער קאלאני איז שוין פארויכערט, מיר ווייסען נישט צו עס איז צופיל ברען-שטאף אדער צו ווייניג שטיינדלאך, ווי דער שטייגער אין אזא פאל ווי ביים פייער ערב פסח יאווען זיך תיכף אפאר מומחים אין מלאכת הגרילל יעדער לייגט צו פעך און שוועבעל, אלע גיבען מיר שלום עליכם מיט די פעטע הענט און פרעגען צו איך קום פון שטאט אדער פון א אנדערע קאנטרי. די צוויי נייע גרילל'ס פלאקערען, נישט דא מער ווער עס זאל עסען די סטעיק. זיי שטייען פארשעמט, ווען זיי קענען ווען רעדען שרייען זיי הויעך "אלעס טוט מען פאר די קינדער". פאר מיר פארען אהיים פרעגען זיי אונז אויב מיר ווילען צו פארען דא נישט ווייט, מען קען פארען מיט פערד עס קאסט 10 מוניט פאר 5 דאללאר אפילו די קליינע וועלען עס ענדזשויען, איך זאג איר מען קען פארען מיט פערד פאר אסאך ביליגער ווי 5 דאללאר. איך מיין זי האט זיך באליידיגט. די וואך האב איך באשלאסען איבער צו שלאפען זונטאג נאכט און אריין פארען ערשט מאנטאג פארטאגס, איך שטעל אן דעם וועקער אויף 4 אזייגער עס פילט זיך ווי סליחות פארטאגס. די גרינע בלעטער זענען נאס פון טוי, די וואלקענעס קומען אראפ אזש ביז צי די שפיץ נאז, דער שמעק פונעם סקאנק איז נאך פריש, די הערשען שפרינגען ארום אויף די וועגען ארויף און אראפ. דער סעווענטין איז ליידיג פון פאציענטען און פיל מיט פאליציאנטען. דער אראבער ביים געז סטעשאן לאכט אויך פון מיר, קוקט אויס איינער האט אים פארציילט אז דאס איז דאס ערשטע מאל איך זעה דעם ראוד 5:00 אינדערפרי. איך קום אן קיין וויליאמסבורג אין מיין שוהל אריין האלב זיבען מיעד און ערשעפט, איך בין שיעור נישט איינגעשלאפען אין מקוה. אפילו דער שמש פרעגט מיך וואס אזוי פרי היינט? און מיין בעה"ב פרעגט מיך א גאנצען טאג צו איך בין אקעי. אבער די קינדער האבען דארט א גוד טיים. איעדע וואך ביז דאנערשטאג נאכמיטג האב איך שוין א גאנצע ליסט גענוי פארצייכענט מיט א געפירקעלטע שריפט וואס צו ברענגען פון שטאט, אנגעהויבען האט זיך עס - ווי געשמועסט, מיט די פארגעסענע חלה דעקעל און קראק-פאט, איך קויף איין פלייש עס איז ביליגער אין שטאט. איך ברענג מתנה'לעך פאר די קינדער (נאר צו דע וואס זענען געווען וואויל). פארסאפעט שלעפ איך ארויס באקסעס מיט אייסעס, קעסטלעך סאדא און עפעל דזשוס, פעמפער'ס, צייטונגען און אלעס וואס איז מיט א קוואדער ביליגער אין שטאט. איך פיק אויף זאכען פון קלינער'ס, פון שוסטער, פון פארמאסי. און צומאל טראג איך אפ וויכטיגע פאפירען פאר די שוויגער. שכינים פון שטאט שיקען מיט מיר שאפינג בעג'ס מיט חפצים צו שכינים אין קאנטרי, אונזער נייגעריגע "נעקסט דאר" שכנ'טע מיט'ן רויטען טורבאן ביז אריבער די אויערען קוקט שוין ארויס פון הינטער די שפארע'ס מיט גרויס נייגער וואס האט מיסטער שיסטער היינטיגע וואך געברענגט. די וואך האב איך געברענגט א גרויסע באק'ס די אנדערע צופרי האט זי שוין געפרעגט הינטערוויילעכץ "איי דאונט מיען טא בי נאוזי באט וואט דיד יאר האזבענד שלעפ אוט לעסט נייט"? איט וואז סאטש עי ביג באקס, וואז איט העווי? די וואך האב איך געברענגט פאר די קליינע, שיינע בענטשער'ס. איך בין געווען מאנטאג ביי א בר מצוה, פאר'ן בענטשען קומט אריין דער טאטע פון בר מצוה בחור מיט א באק'ס בענטשער'ס. עס האט זיך אפגעטון אזא געכאפעניש, אלע האבען זיך א לאז געטון אויף אים, גרויס און קליין אפילו די אויבען אן אידען. ווי די קליינע קינדער כאפען פעקלעך ביי א באווארפען. איך האב זיך נישט געקענט אפווינדערען וואזוי מען רייסט זיך נאך קליינע בענטשערלעך וואס אלע ווארפען גלייך אין שמות נאך איידער מען קען עס ניצען. ביים ארויסגיין האט איינער פון די כאפערס אראפ געווארפען אלע בענטשער'ס און ביי מיר אין באנגעלוי וועט דאס אי"ה באקומען א תיקון, משה'לע האט זיך געפרייט דערצו כמוצא שלל רב. נאך די שיינע אויפנאמע וואס מען שטעלט מיר אהער וועכענטלעך, דאס ערשטע באצאהל איך צוריק אלע חובות וואס זי האט זיך אנגעבארגט במשך די וואך, וויפיל הינדערט דאללאר איך זאל נישט איבער לאזען מאכט זיך אייביג עפעס אנדערש, מאנטאג קומט א פאנדזשעלוי טראק, ער רופט אויס מיט א הויעך-הילכער אז ער האט אזעלכע מציאות אז פאר אים אליין לוינט זיך צו קומען אין קאנטרי, ער האט געסטראשעט אויב ווערט די טראק נישט ליידיג וועט ער מיזען קומען די אנדערע וואך נאכאמאל. א צווייטע פרוי אין א שווארץ טיכעל מיט מענערישע גלעזער פארקויפט געניצטע ביכער אמייסטענס פון שלום בית טעמע'ס און אנדערע ביכער פון שמות. מיין רעבעצין פרעגט איר אויב זי האט נישט עפעס "די ווי די'ס"? א דריטער פעדלער פרובירט יעדע וואך אריינצושמוגלען צו מיר אין באנגעלוי א נייער טעיפ רעקארדער. וויפיל מען זאגט אים אז מיר האבען גענוג טעיפ רעקארדער'ס, דעמאלס וויל ער זעהן צו מען דארף נישט באטאריעס. אז דאס אויך נישט, לאזט ער זיך מכבד זיין מיט א גלאז ווארימע מילך און א קאקי דערנאך ווינטש ער אן אז מען זאל זעהן אסאך נחת. דערנאך גייען איעדע נאכט אנדערע צוויי גיטע פריינד נאך געלט, זיי דארפען גארנישט זאגען א צוועק, די פרויען פארשטייען שוין אליין בלויז פון די שבת'דיגע בגדים און די גרויסע פאקעט-בוק אז מען רעדט דא פון א גאר וויכטיגע הכנסת כלה און ווארפען אריין אויפ'ן פעטער'ס חשבון ווי מער. אטייל שרייבען אפילו אויס א טשעק. מאנכע זאגען מען טאר זיי נישט אריין לאזען אפילו אויפ'ן פארטש ווייל זיי גייען אריין אין אלע באנגעלוי'ס און קוקען זיך אומדערעקט אום, שפעט ביינאכט ביים זיצונג פארציילען זיי גענוי וועלכע איז א קלינע און ביי וועלכע עס הערשט כאאס. וועלכע האט אנגעטראגען א גלעזעל קאלט וואסער און וועלכע האט נאך 10:30 געהאלטען אינמיטען באדען די קינדער. מיין פרוי האט זיך שעמעוודיק פארענטפערט פאר איין אזא געלט גייערקע. אז זי האט פשוט נישט פארוועם אויך צו גיין נאך צדקה. יעדער גייט דא. זאגט יענע איך וואלט נישט געגאנגען אבער איך האב זיך שוין נישט אנגעטון "געהעריג" דריי וואכען "איי זשאסט העד טא געט דרעססד ענד געט אייט אוף מאיי באנגעלוי" (איך האף זי לייגט כאטש אריין דעס בינטעל קעש אין א פישקע אריין.) איין נאכט פארען אלע פרויען אריין צום טאון קויפען סאפט -אייז קריעם און שפאצירען אויף די ראוד'ס ביז אינדערנאכט אריין, עס קאסט א בעבי-סיטטער. די צווייטע נאכט איז דא א פלעי ביי די שכינות'דיגע מיידעל קעמפ די הכנסה גייט פאר צדקה (איין ברטונרה האט גע'פסק'נט אז מען קען אפילו די קאר סערוויס צאלען פון מעשר געלט), די דריטע נאכט זעהט מען סלייד'ס פון לשון הרע, דאונעשען איז נאר 10 דאללאר. מיטוואך נאכט וועט זיין א דרשה פאר פרויען און גרויסע מיידלאך איבער דאס ענין פון ווערים אין פרוכט. ביי ענדע וואך איז א וואונדער זי איז א בעל חוב? יענע וואך איז געקומען א טראק וואס פארקויפט דזשולערי זי האט מיר געקויפט א מתנה א פאר אויער-רינגלעך אויב איך וויל אמאל איר געבען א מתנה זאל איך האבען גרייט. מעשה גאבעליר. איך וויל נאר וויסען פארוואס קומען זיי דייקא ווען די מענער זענען אוועק? קוים עס האט זיך אנגעהויבען די דריי וואכען, איך קען שוין גאנץ כמעשה אלע שכינים ווי זיי ארבעטען און ווען זיי פארען ארויס צו די קאנטרי, וויפיל זיי האבען געגעבען דעפאזיט פאר'ן 7'טען שטאק אויף קלעסען קאר. דעקאלב וואס גייט זיין פארטיג אי"ה אויף חמשה עשר בשבט שנת תשע"א אדער אויף שבועות דערנאך. גיטע ידידים האבען מיר שוין אויך פרובירט צו פארקויפען לייף אינשארענ'ס פאליסי, מען הערט דאך אזעלכע שרעקליכע זאכן. א צווייטער כולל אינגערמאן לויפט מיך נאך יעדען זונטאג צו איך ווייס נישט איינער וואס דארף אפיס פורניטשער. א דריטער וויל איך זאל ווערען מיט אים א שותף אין א 7 פעמילי וואס מען טראגט אים אן און וויסקאנסין, ער זאגט עס איז אכט מאל די רענט ראול. גיי פארשטיי. איין נאכט קאלט מיך אויפען סעל-פאון א נייער ידיד פין קאנטרי אט איז דער שמועס מער ווייניגער: האלוי יאנקעל ! יא, ווער איז? דאס איז שמעון ווער? שמעון, שמעון קאלמאנאוויטש פון באנגעלוי 3, דערקענסט נישט מיין קול? וואס-אי-מיט-דיר??? אההה וואס הערט זיך עפעס? וואס ברענגט אייך צו מיר? סתם אזוי, וואס איז נייעס? נייעס? גארנישט וואס-אי? וואס קען איך אייך העלפען ? עם עם עעעם ווייסט דאך, יעדען שבת ברענגט א צווייטער שלוש סעודות און און.. עם עםם אפשר... אזוי? ניין כאב נישט געוויסט וואס איז די שמחה? איך זעה יעדער עסט דאך אין באנגעלוי און מען קומט צוריק צום זינגען. נאא סתם, מע מיז דאך עפעס טיילען, דער גבאי וויל וויסען, סוי אויב די ווילסט ברענגען די וואך!? גיט כעל איבער קלערען! האסט א נעקסטעל? וואס איז דיין נומער? כעל דיך קליקען צו דערמאנען. ניין כאב נישט, כעל איבערטראכטען אקעי?. ארלעדיגט? גיט כעל זאגען מעכיל, זיין חבר ארבייט ביי יוני'ס דעלי. ער קען צושטעלען אלעס, עסט עם געבען א פיפציגער אין קאנטרי! זאל דיר זיין צו מצוה. איך קאל אהיים אין קאנטרי עלעף אזייגער ביינאכט אלעס איז נאך וואך, ווי מאמי? אינדרויסען (נאטורליך) טאטי.... די געסט קידוש די וואך? ניין אפשר שלוש סעודות, ווער האט דיר שוין געזאגט? מאמי האט געזאגט פאר באבי. אבער טאטי! קאנטרי איז אזוי גיט, מאמי איז ביי די לעדיס, אונז טאנץ מיר אויפען בעט, רחי האט זיך צוקלאפט, און משה שלאפט אין דיין בעט. מארגען גייט מען אויף א טריפ. מושי'ס בייק איז צובראכען, אונז האמער געהאט א באלל אין דעי קעמפ. טאטי, טאטי אין מומע חוה'ס באנגעלוי איז געווען א סקאנק... ביייייי דער שבת האט מיין שוואגער זיך פארגליסט צו עסען צוזאמען ביידע משפחות אינטער איין שלאק, איך בין דאך א גרינער אין הלכות קאנטרי, מסתמא איז עס א מנהג הקדמונים אז שבת מברכים עסט מען אין די קאנטרי צונאזאם, צונויפגעקוועשט. און טאקע ביי אונז אין באנגעלוי, מיט א רעכטע טענה, "זימער דארף מען האבען ווי מער פאן", לויט ווי איך ווייס שלאפט ער הויעך אויפ'ן קול שוין תיכף נאך די זיפ, אין א פארוואלקענטער טאג איז ער שוין נישט צווישען די לעבעדיגע תיכף נאך די פיש. אויך גידענק איך נישט ער זאל אמאל פארשלאגען צו האבען עפעס פאן אין די שטאט ווי מיר וואוינען נישט ווייט. שוין, לאז זיין אזוי. די צוויי שוועסטער האבען געגרייט אויף דעם שבת ווי עס קומט פאר א פארמעסט ווער עס קען בעסער און דער געווינער גייט קריגען א גאלדען מעדאל פון מארטא סאטוארט אליין. איינע האט צוגעשטעלע די ביינאכט סעודה, די צווייטע די בייטאג. מיר האבען איינגעקויפט לכבודם אלע ערליי זיסע אויבס, ברוינע באנדלעך און געלע זיפ מאנדלען (די גראבע). רעטעך מיט לאקשען, טאמעטע דיפ'ס מיט חריין שארפע און מילדע, חלות פון וואסער און אויך מיט אייער, כל ערליי סאדא מיט וויין, ניסלעך געזאלצענע און געבראטענע. א גאנצע גרויסע רויטע מעלוינע. ער איז געקומען פרייטאג באזיכען די שוועגערען צו זי דארף נישט א האנט. נאאא פעלט נישט אויס די גאנצע געפאטשקעריי – זאגט ער. פרייטאג צו נאכט'ס מע גייט עסען, שלום עליכם זינגען מיר דעם נאציאנאלען ניגון. "נא זינג שוין דו אשת חיל. נע זינג שוין דו סי דיין באנגעלוי, נא נא זינג שוין אבי געזינגען איך בין שלעפעריג. איידער מיר האבען געהאט א געלעגענהייט צו האבען די ערווארטעטע פאן איז גיסי היקר געווען אויף יענע וועלט מיט א שמייכעל אויף די בארד. זיין ווייב איז רויט, זי שטויסט אים אינטערען טיש, די קינדער שרייען טאטי, ווי א בער וואס האט זיך שוין געלייגט אויפע'ן ווינטער. קוים וואס מען האט אים געקענט דערוועקען אהיים צו גיין צו תיקון חצות. אלע קינדער זענען געבליבען שלאפען ביי אונז, און די פאן איז געווען העכער אלע ערווארטונגען. שבת בייטאג איז פארגעקומען אין שוהל א שמאלציגער גרויסער קידוש. שמערעל פון באנגעלוי 2 האט גומל געבענטשט אין געגעבען א פראכטפולער סעודות הודאה. פארלייפיג האט עס געהייסען אז ער האט מיט די קאר צוטרויטען א הערש, איך בין מסופק צי עס איז נישט געווען עפעס מער ערענסט. מיין חבר אלץ בחור האט געניצט דעם זעלבען תירוץ ווען ער האט גומל געבענטשט איין גרינעם דאנערשטאג צופרי. דער ראש ישיבה האט אים געלאזט רופען נאכען דאווענען און געווארענט "זעה עס זאל מער נישט פאסירען". אלענספאלס, ביי שוכן עד האט זיך שוין אנגעזעהן א פרייליכער מינע אויף די חברה טרינקער, איך האב תיכף געשמעקט אז היינט איז דא עפעס בעסער'ס ווי פשוט'ע שליוואוויטץ. אלע שפעט קומער זענען היינט געקומען צייטליך. ביים לייענען קומט צו מיר צו דער שיינער איד פון קאנטרי און פרעגט מיך אויב עס פעלט אויס ער זאל זיך פארגרייטען עפעס א דבר תורה צום קידושא רבה, א איד האט געהאט אזעלכע ניסים, גיי זאג אים אז קיינער דא אין שוהל איז נישט אויסען צו הערען זיינע דריקענישען ווען מען איז עוסק אין די מצוה פון סעודת הודאה. בין גברא לגברא זענען צוויי פריינט פון בעל הקידוש ארום געגאנגען פרעגען ווער עס האט א ברוינפען שטאפער עפענער. הכלל, נאך איידער דער גבאי האט געהאט א שאנס אויסצוריפען דער קידוש, נאך אינמיטען ברכת כהנים און מיר אלע אייניקלעך פון שבעת-הריגעל האמיר געטרינגען לעילו נשמתו, זיך גיט אנגעגעסען מיט פעטע גאלע, אייער קוכען און זאלציגע הערינג. ווי דער שטייגער ביי חסידים האבען אפאר היץ קעפ אריין געברענגט אין שוהל זייערע טעפ טשאלענט שטאלצערהייט, זאל איעדער עסען אין ווערען זאט, כמנהג הקדמונים אן לעפלעך, אן טישטיכער, מען האט זיך געריסען נאך די טשאלענט כאילו עס איז מוצאי תענית. א גרויס טייל קאנטרי האט אפילו נישט געוויסט ווער עס איז דער בעל הנס אבער יעדער האט זיך געפילט ווי א מחותן, ויאכלו ענבים וישבעו. אן אלטער איד וואס איז געקומען צו זיין זוהן צו גאסט גיט א פרעג ולשמחה מה זו עושה? זאג איך, זיי האבען ליעב דעם שבת קודש! גיי די אינגערמאן, דעם טשאלענט האבען זיי ליעב!. דער איד האט מיט גרויס תמימות אראפ געקליבען אלע ספרים פון טיש, און זאגט איבער צו זיך אליין בלשון בתמי' דעם שבת האבען זיי ליעב? גייטץ אהיים די ווייבער זענען הונגעריג. צום סוף האט דער מגיד פון שוהל יא געמאכט שטיל און געזאגט א משל מיט א נמשל איבער דעם ענין פון גיבור כארי ורץ כצבי, מען דארף זיך מקבל זיין צו זיין א רץ כצבי. איר ווילט הערען די גאנצע? חתן דינן איז היינט געקומען אין שוהל מיט די זיידענע בעקיטשע ווי צו א ברידער'ס חתונה. צום קידוש האט ער אויסגעטון דעם טלית, ער האט נאר געוואלט מען זאל זינגען ווארימע ניגונים, אבער נישט סתם ווארים ער זאגט אז ר' שלמה קארילבאך'ס ניגונים טוט אים שטארק ערוועקען צו שפירען א טעם אינעם שבת קודש און מיר אינגעלייט האבען זיך געשפירט פארפליכטעט צום בעל הקידוש, האבען מיר געזינגען און חזונ'יצט, ער זיצט מיט'ן ספאדיק די אויגען פארגלייזט און אנגעזאפעצט, ער רומט מיר אריין אין אויער אז ער פילט ווי ער ליגט יעצט אויף די אויבערשטע באנק אין דער שוויץ און באקומט א גיטען מאסאדזש אין רוקען. גיי פארשטיי א פולישע קישקע. וויפיל מיר האבען אים געבעטען ער זאל אונז זאגען ווי דער נס איז געשעהן (זיין קאר איז אומגעשעדיגט) ער טעהנ'עט בגילופין אז ער קען נישט רעדען דערוועגען אין א מקום קדוש. איך האב א שטיקעל השגה ווער די הערש איז געווען. איר ווייסט, כ'האב שטארק ליעב צו באטראכטען ווי אנדערע האבען פארגענוגען. איין בעל בשר אין קאנטרי, יעדער רופט אים דער רויטער, האט זיך אזוי אנגעשאשקעט ביים קידוש, מען האט אים געמיזט אהיים פירען מיט 2 שמשים ער האט נישט אויפגעהערט צו שרייען אויף זיינע קינדער גייט'ס אהיים זאגט'ס פאר מאמי אז די טשאלענט פון מיסיס הארטשטיין איז דעלישעס. א צווייטער וואס איז געווען אויף גאסטעריי שבת ביי אונז אין קאנטרי איז ארום געלאפען יעדען פרעגען צו וועם מען דארף רעדען וועגען קומען אין דער קאנטרי מערצעשעם נעקסטעס יאר. דער בעל שמחה האט יעדען איבער געלאזט אין אהיים געלאפען איבערלאזענדיג דאס גאנצע חאזעריי. דער גבאי האט געזאגט מער וועט ער דאס נישט צולאזען. נאך די ארבע כוסות זענען מיר געגאנגען צו די סעודה. די קינדער זענען אלע געווען אין די גלידערען, די געשרייען און קריגערייען עד לב השמים, מען האט געשלעפט די גרויסע הילצערנע בענקלעך ארויף אויפ'ן פארטש. זאל טאקע כל הקהל הקודש זעהן אין וויסען אז מיר האבען אסאך פאן. מען האט שוין איינגעטיילט די זיצען אלע קאזינ'ס יעדער וויל זיצען נאר דארט ווי דער צווייטער זיצט. אונזער טיש אופען פארטש האט אינגאנצען דריי שוואכע דארע פיסלעך, מיין שוואגער זאגט איך זאל פרעגען א שאלה צו מען מיז אנפילען דעם בעכער ביז'ן טאפ אויב מען איז זיכער אז עס גייט זיך סייווי אויסגיסען פונעם טיש געשאקלען. ביז מען האט זיך דערזעהן ביידע משפחות זיצענדיג אלע אויף די פלעצער זענען מיר שוין ווידער הינגעריג געווארען. מיר האבען זיך ארום געטענהט ווער עס מאכט די בעסטע בארכעס אין די מאונטענ'ס, אפילו דאס קליינווארג האט געהאט א מיינונג, מיין ניכטע זאגט אז באבי מאכט די בעסטע חלה. די אייער מיט צוויבעל האט די שוועגערען אזוי באזאלצען אז עס איז איבער געבליבען אומבארירט. זי לייגט אריין העלפט אייער אין די טשאלענט עס זאל ווערען טונקעל ברוין, איך גלויב אז א גרויס חלק כלל ישראל האט דאס זייער ליעב. מיר נישט. מיין טרייסט איז געווען איהרע טשאלענט. די טשאלענט איר'ס ווי גיט עס האט געשמעקט האט עס פארט געהאט א טעם פון די שוויגער'ס טשאלענט, מסתמא קען איר מאן נישט פועל'ן זי זאל אויפהערען אריין צו לייגען ווארשטלעך אין קעטשאפ. דאס אליין האט מיך פאראיבעלט. גרעיפ דזשוס האט זיך געגאסען ביי דער סעודה ווי מים שלנו. געלויבט איז ג-ט פארען ראטעווען דעם אינגערמאן מיט'ן ספאדיק וואס האט אהער געשטעלט אזא שיינער קידוש אזוי זענען מיר כאטש געגאנגען מקיים זיין דעם שינה בשבת נישט אינגאנצען אויף א ליידיגען מאגען. מיין שוואגער האט געשלינגען טאמ'ס און געדרימעלט. די רויטע מעלוינע האט מען פארגעסען אויפצושניידען. שבת מיטאג ביי אונז אין קאנטרי איז איינגעפירט אז אלע פארלעך גייען שפאצירען ארויף און אראפ. די מענער מיט הוילע טלית קטן'ס, די פרויען מיט ספעציעלע-פאר שבת נאכמיטאג- דאסטער'ס. פארהאן וואס זענען מקפיד צו עסען ניסלאך, ווען די טאש איז ליידיג פון קייאכטץ מאטריאל גייט מען שלאפען. ווען נישט איך זאג מיין שוואגער אז מיר האבען נישט קיין אייז קריעם אויף שלוש סעודות קומט ער פראווען די דריטע סעודה אויך ביי אונז אויף'ן פארטש. אבער אז ס'איז נישט דא קיין אייז קריעם גייט ער ליבערשט אהיים און קייעט זיינע פאפיטעס, און ווען נישט מען הערט שוין ארויס דאס זמירות געזאנג פון שוהל וואלטען מיר אלע פארביי גייער דערטראנקען געווארען מיט זיינע פאפיטאס שאלאכטץ. שפייז צו נאכטס, איז דאך א גרויסע מצוה צו עסען פיצא אדער ווי מיין ראש ישיבה פלעגט דאס רופען איטאליענע קיגעל. די וואך, נישט ווי די פארגאנגענע וואכען, וועלען מיר פארען קיין סוואן-לעיק קויפען פיצא. ווייל קיינער מאכט נישט אזוינע גיטע פיצא ווי יענער אין סוואן-לעיק. אזוי האט אליין מעיד געווען מיסיס שטיינזאלץ וואס האט פארזיכט פון די סוואן-לעיק פיצא יענע וואך. געזאגט און געטון מיר זענען אין די קאר, אלע צוויי משפחות אין מיין מיני ווען, די קינדער אין פעדזשאמעס, די 2 שוועסטער קוקען ניטאמאל ווי מיר פארען, זיי זענען אצינד פארנומען דורך צו רעדען פארוואס די משפחה פעקעטע פון באנגעלוי 41 מופט נאך נישט? זייער ברידער אין מאנסי האט דאך לעצטענס היבש מצליח געווען. מיטאמאל ווערט מיר שווארץ פאר די אויגען א פאליציאנט מיט רויטע בליטשקע'דיקע לעמפלעך האט זיך פארגליסט מיך אפשטעלען. נאר פון זיינע ריזיגע וואנצעס - וואס האט נאך נישט טועם געווען דער טעם פון א גאהל מאשין- כאפט מיר אן א ציטער. ער זאגט אז יעצט ווארענט ער נאר אבער נעקסט טיים "יא וויל געט ע טיקעט פאר ספידינג אן 30 אין ע 15 מייל זאון". טענק יא אפפיסער". ווארטענדיג אזוי אין די ליין האב איך געטראפען אן א שיעור ידידים, יעדער בלי יוצא מן הכלל פרעגט דאס זעלבע "אה שלום עליכם יאנקעל אין וועלכע קאנטרי ביזטו? דא אין סוואן לעיק? גאנץ זימער אדער נאר די צווייטע העלפט? יא, גאנץ זימער! ניין, נאר געקומען דא פאר פיצא! אקעי טעיקעיר, גיטע וואך. ווי גיט קען שוין זיין פיצא אויפען פוהלען מאגן? מיינט נישט אז די צוויי צדקה גייער האבען פארגעסען פון מיר די וואך, יעדע וואך מוצאי שבת גייען צוויי אינגעלייט ארום מיט א רעסיט ביכעל און פארלאנגען די צוגעזאגעכטצער פונעם אפיעל ש"ק. די ערשטע צוויי וואכען האב איך געמיינט אז דאס איז א צופאל, ביז איך האב זיך צוגעוואונט אז מוצאי שבת ווען איך הער 2 מילדע האקעס אופ'ן טיר ווייס איך שוין אז די שנארער'ס זענען ווידער דא. די וואך האב איך געזעהן צוויי אנדערע מרה שחורה'עניקעס מיט א פעדער אין האנד קומענדיג צו מיין באנגעלוי, איך זאג זיי קומט צוריק מארגען. נישט ווייל איך בין נישט פון די גרויסע חסידים פון די מוסד אין א"י וואס מיר אלע ווייסען אז עס איז מער לופט ווי טייג נאר ווייל איך דולד נישט אז זיי גיבען מיר נישט דעם אפשען פון זאגען ניין, זונטאג צופרי אין שוהל שטייט איינער פון זיי און פרעגט מיך ווי אזוי הייסטו אופען ערשטן נאמען? גרייט צו שרייבען דער סך. איך זאג אים קום צוריק פרייטאג און מיט דעם לאמיר האפען צו השי"ת ער וועט מיך לאזען מנוחה. די וואך מאנטאג קומט אהיים מיט מיר אין שטאט די רעבעצין זאל זיין געזונד, זי האט וויכטיג'ס צו ארלעדיגען אין שטאט, אריין כאפען אן אפוינטמענט ביים שייטעל מאכער. אויך דארף מען זעהן צו די סטאר'ס האבען שוין אריין באקומען די ווינטער זאכען, עס העלפט נישט די אינפארמאציע פון די פארבליבענע שכינים מען מיז זיך דאס אליין איבערצייגען. מען דארף אויך אויפרוימען דאס הויז און נאך אלעמען דארף מען זיך אביסעל אויסטשוכען פון זיין איינגעשפארט אין קאנטרי, די קינדער זענען צוטיילט, נישט פארגעסען אלעס טוט מען פאר די קינדער. זי פרעגט מיך אזוי אויפ'ן וועג צו איך וואלט נישט געטראכט פון קויפען א ווינטערייזד באנגעלוי מען דארף ווייניגער שלעפען. גיי זאג איר איך צייל פשוט ספירה נאך אפאר וואכען פארבליבען. דאנערשטאג צופרי רופט זי מיך אן איך זאל נישט פארגעסען ארויס צו ברענגען גענוג קעש. מען דארף באצאלען 30 דאללאר אין פיש סטאר, 70 אין גראסערי, 250 נאך שולדיג אין דעי קעמפ, 25 פאר טריפס, 20 פאר קאנטין אין דעי קעמפ. נאך 550 שולדיג פאר די באנגעלוי. ברענג אויך כאטש 100 דאללער פאר די שוועסטער, וואס פארט אריין אין שטאט די קומענדיגע טעג זי וועט קויפען ווינטער מציאות. אין עס גייט זיין די קומענדיגע וואך א טשייניז אקשען איך האב צוגעזאגט 50 דאללאר. סי צדקה, ביזט מסכים? כ'האב א ברירה? ווי האלט מיר? איך פרעג איר איך דארף שוין א קאלקעלעיטער? ניין, בעט דיין באסס א רעיס? איידער איך פארגעס, כא געבארגט פון די שכנ'טע איר ספיד בייק פאר משה'לע און ער האט עס צובראכען. מען דארף איר קויפען א נייע. רבוש"ע אזויפל אומגליקען געשעהן דעם זימער לאמיר האבען אביסעל נחת, איך זאג ערליך תפילת הדרך, די וואך זאג איך די אלע פסוקים ויעקב הלך לדרכו מיט גרויס כוונה, איך פאר דורך ביים הייוועי איך נעם ארויף צוויי אידען וואס זאגען אז זיי גייען ממש לעבען מיין קאנטרי אין וואודבארען, וואס ווייס איך? א חוץ מיין קאנטרי און וואל-מארט ווייס איך גארנישט. א גאנצער וועג האבען זיי זיך געדינגען איבער דעם געפאלענע חינוך היינטיגע צייט מען לערענט מיט די קינדער ווייניג מוסר. וויפיל דער איד א' האט פרובירט צו כאפען א דרימעל, האט איד ב' געהאלטען אין איין אויפוועקען, נא וואס זאגסטע? וועלענדיג צולייגען מיינע צוויי סענט. זאג איך דעם איד א', איר זעהט נישט דער איד דא וויל שלאפען לאזט אים געמאכט. זאגט ער, איך רעד אסאך איך וויל מאכען זיכער די שלאפסט נישט איין ביים רעדעל. איך זאג אים באלד צינד איך אן דזשאן בעטשלער און איר וועט אויך וועלען איינשלאפען. הע וואס זאגסטע? איך בין נישט קיין בעטשלער. 15 מינוט איידער מאנרוי און זיי דינגען זיך ווידער, זיי ווילען ביידע צאהלען (די 75. סענט) טאהל ביים טראוועי. ביז זי זענען געקומען צו א פארשטענדעניש צו צאהלען בשותפות. ווען זיי זעהן אז איך בין דורך מיט איזי פעסס, שלאג איך זיי פאר צו צאהלען די געז. ביידע האבען אנגענומען א שווייגעניש. אום האלב איינס אזייגער בין איך פארטיג צו בלאנדזשען און אפטראגען די אלע אידען צו זייערע בענקענדיגע הויז געזינד. ביידע אידען האלטען שוין זיכער לאנג נאך המפיל ווען איך פאר אריין אין קאנטרי צו א פארשלאסענע באנגעלוי. זי האט מורא פון א בער. זיך שעמענדיג הויעך צו האקען, קאל איך אריין ווי א גנב צו מיין אייגען הויז, מידערהייט עפענט זי מיר די טיר מיט א האלבען שמייכעל ווי איינע וואס וויל זאגען, נו שלימזל ביזט אנגעקומען? איך שטיי אויף צופרי ווען די קינדער קומען שוין באלד אהיים פון דעי קעמפ, די פלייש איז פארדארבען ליגענדיג אין קאר א גאנצע נאכט, די קינדער האבען אליין ארויס געשלעפט די פרייזעס פון קאר. זי האט בודק געווען די טאשען אין געטראפען גענוג גרינס צו קויפען א פיינעם פרישטאג וואס האט מיר געגעבן מוט אנצוהייבען דעם טאג. איך וועק זיך אויף צו דער געשריי פון די קינדער פארוואס איך האב זיי נישט אויפגעוועקט נעכטען ביינאכט. און טאטי טראג אונז שווימען. טאטי טראג אונז אויף א רייד, טאטי מען דארף גיין פיקסען די בייק'ס, טאטי מיין רבי שלאגט מיך א גאנצע וואך, טאטי די הויז זעהט נאך אויס די זעלבע? טאטי ווען פארט מען שוין אהיים? איך וויל אויך וויסען. די ניין טעג הייבען זיך אן קומענדיגע וואך, מען וואשט וועש ליכטיגע און טונקעלע, איין מאשין לועד נאכ'ן צווייטען. גאלוינען רינעדיגע זייף פליסט אריין און די נייע וואש מאשין. א מייל אוועק פון קאנטרי און איך שמעק שוין דער גערוך פון אלע ערליי בליעעטש און געוואשעריי שמעקעריי. גיטע פריינד, נייע און אלטע קומען פרעגען די זעלבע קשיא. ווי האלטסטע מיטן וואשען? א טייל אידענעס שפאצירען דורך אונזער באנגעלוי און שרייען אריין די פרוי'ס נאמען (לאמיר זי אנרופען יוטעל), זיי ווארטען ניטאמאל אויף א ענטפער נאר הייבען אן דרש'נען. היינט צופרי שרייט איינע פונדרויסען, "יוטל ווי האלטסטע מיטן וואשען? נאך איידער זי באקומט א ענטפער, פארציילט זי "איך בין שוין פערטיג"! און שפאצירט ווייטער. גייט נישט דורך 5 מינוט און יחנה נומער צוויי שפאצירט דורך און שרייט אריין, יוטל! יוטל! ביזט דארט? עס קומט נישט קיין ענטפער זי קומט ארויף אין פארטש און האקט אויף די טיהר יוטל! ביזט דא? ביזט שוין פיניש מיט די לאנדרי? איך קום צום טיהר, ניין! זי איז און גראסערי, זי גייט ארויס פון פארטש און רעדט צו זיך אליין, איי עם אלל דאן! אויך, אלע אידענע'ס ווילען וויסען וואס די שכנ'טע מאכט פאר סאפער, הימעל און ערד מיט מילעכיג'ס. איך גיי אריין אין גראסערי, אלע מיט דעם זעלבען פזמון "וואס מאכסטע פאר סאפער? אלע שטייען ביים אפענעם פריזער איינע פרעגט דעם צווייטע, וואס זאגסטו? די קינדער וועלען דעס ליעב האבען? איך הער ווי איינע פון די נשים צדקניות פרעגט דער גראסערי מאן, "אנטשולדיגט איך בין אזוי נאויזי באט וואס האט מרת. בלומענקראץ געקויפט"? איך רוף זיך אן איר ווילט מאכען וואס די קינדער האבען ליעב אדער וואס די שכנ'טע מאכט? היינט פרייטאג ערב ראש חודש אב זי וויל נישט גיין קיין וואל-מארט, איך פאר היינט אליין רואיגערהייט איינקויפען די חלות און קאקאש-קעיק. אויך דארף מען היינט אריין כאפען צו שווימען וואס מער און פערטיגען די לאנדרי פאר די 9 טעג. איך פאר דורך א יארד-סעיל איך טרעף דארט מיין חבר ער טראכט פון קויפען א געניצטער עקסערסייז-בייק, איך פרעג אים צו וואס טויג דיר דאס אזוינס? "איך ווייס אליין נישט אבער איך קען דאך נישט אוועק גיין מיט ליידיגע הענט, דאס קוקט אויס צו זיין כמעט אומגעניצט, עס איז 70% אףף". איך האב שוין איינוועגס געקויפט אפאר אלטע סאפט-קאווער'ס, דעם שבת וועט זיין אין וואס א בליק צו טוען. איינע פון די פלעצער ווי איך באזוך יעדער פרייטאג אן אויסנאם איז דער גאז סטעישאן. יעדע וואך פרייטאג מיטאג פאר איך צום סטאנציאן אנפילען די קינדער'ס בייקס מיט גאז. די וואך איז נישט קיין אויסנאם. די וואך זענען כמעט אלע קעמפ קינדער אהיים געקומען אויף שבת צו די בענקעדיגע מאמע'ס, אפגעברענטע פני'מער און פארשמירטע שבת שיך זאגען עדות אז דער קינד קומט יעצט פון קעמפ. פרייטאג צו נאכט'ס מיין שכן וואס האט א טוץ מיט קינדער און אלע ארימיגע קעמפס, פארהערט יעצט זיין 11'יעריק אינגעל צווישען שטילע און הויכע שמונה עשרה, ער יכול'ט אוודאי נישט, דער טאטע שטויסט אים ווען נישט מע דארף שוין זאגען נקדישך וואלט שוין נישט געווען ווי צו ציפען. דער אינג זאגט פאר'ן טאט'ן "קיינער קען נישט, לאמעך אפ". דעם שבת אין שוהל האט זיך געטון אויף טישען אין בענק ווען דער שמש מיטן גבאי האבען זיך געאמפערט צו מען מיז ארויס נעמען צוויי ספר תורות, דער גבאי האט געזאגט אז זיין אינגעל האט אים אזוי נאך געזאגט בשם זיין רבי אין חדר. דער שמש האט געטענה'ט אז עס פעלט נישט אויס, ר"ח לייענט מען פון פרשת פנחס עס איז נאר צוויי סדרות אוועק פון פרשת מסעי א שאד צו שלעפען צוויי ספרים. סיי ווי קיינער וויל נישט גיין הגבה. סיז א גאנצער שלעפ. ווי נאר עס טוט זיך א געראטשקע אין שוהל ובפרט שבת ראש חודש ווען אסאך פרויען קומען אין ווייבער שוהל, איין אידענע האט געהערט א געטומעל האט זי געשריגען הצלה, מער האט נישט אויסגעפעלט די גאנצע קאנטרי איז געווען אויף רעדער. מיין משה'לע איז שנעל געקומען קוקען צו איך בין אקעי, למעשה האט דער שמש אויסגעפירט און מען האט נאר געלייענט און איין ספר דער גבאי האט געשווארען נקמה. א גאנץ לייענען איז ער געשטאנען איבער א טוץ מיט ספרים און זיך געדינגען מיט איעדען בר בי רב דחד יומי. ביז דערווייל קומט דער גבאי צו מיין ריכטונג עס ווערט מיר פינצטער וואס וויל ער פון מיר? ביזט א ישראל? יא? אקעי ווי אזוי רופט מען דיך אויס? ביי מי שבירך וויל ער נישט זאגען צוה לברכם, זאג כאטש עפעס צו בלי נדר, איך מאך זיך טויב און ער מיז אראפ לאזען דאס געווער. אין די סיטי ביי אונז אין שוהל ווי איך מאך די מי שבירך'ס איז דא א איד וואס יעדעס מאל ביים עולה זיין זאגט ער בעבור שיתן מתנה לביהמ"ד, איינמאל זאג אים, הערט אויס, איך בין מסכים איר גיט א מתנה איך וויל נאר וויסען אויב איר קענט דאס ארום רעפען אין א שיינעם רעפינג פעפער. זינט דעמאלס איז ער זייער אנגזויערט אויף מיר. מוסף איז געווען צוויי מנינים, פארשטייט זיך אליין, יעדער וויל נאר דאווענען מיט'ן מנין וואס ענדיגט קודם, דער בעל תפילה פונעם מנין אופ'ן פארטש האט צו שפעט אויסגעטרעטען, דאס גאנצע מנין איז צוריק אריין געלאפען אין שוהל. דער דרויסענדיגער בעל תפילה האט אויסגעטרעטען אין זיך דערזעהן אן מזומן, און געבליבען מיט די צונג אינדרויסען. ער האט געמאכט יעלות, דער גבאי זאגט אים, ברענג שלוש סעודות אין די נשמה וועט האבן די ריכטיגע עלי'. די וואך איז געווען א מלוה מלכה פאר א רבי'ן וואס האט חסידים ביי אונז אין די קאנטרי, די צרה איז די חסידים זענען צוטיילט און זיי קענען זיך נישט פאראייניגען ווער עס זאל פארטרעטען דעם צדיק זי"ע. האט מען געמאכט צוויי מלוה מלכה'ס, נא ווער גייט אין שוהל און ווער אין פאליש? איז געבליבען ווי עס וועלען זיין מער חסידים די וועלען בלייבען און שוהל. למעשה זענען אנגעקומען 3 חסידים צו ביידען. מיט אזעלכע חסידים ווער דארף מתנגדים? א גאנצע וואך איז געווען זייער רואיג אין קאנטרי, די קינדער האבען געמאכט תשעה באב בענקלעך, געהאקט מיט נעגעל ווי גרויסע לייט און פאכמייסטער, דערנאך עס אפגעפארבט מיט פלוסיגע שיך פיץ. נאכען אפמאכען איין אזא בענקעל האט די דיינ'טע פון קאנטרי געזאגט אז עס איז העכער 10 טפחים און מען טאר נישט דערויף זיצען. אויך זאגט צו אז מען טאר נישט מאכען א תשעה באב בענקעל ווייל עס ווייזט אז מען איז נישט בטוח אז משיח וועט זיך אנרוקען נאך פאר שבת. איך וואלט געוואלט וויסען אויב זי מאכט פיש אויף שבת, אז משיח קומט וועט מען האבען גענוג פונעם לויתן. מיין קליינער רופט מיך אויפע'ן סעל טרויעריגערהייט כדת מה לעשות. איך האב עס אים מתיר געווען כלאחר יד. שמועסענדיג זינטאג צופרי אין מקוה מיט א חבר, פרעג איך אים וויפיל עס קאסט אים אפ די קאנטרי יערליך. זאגט ער מיר עס ווענדט זיך ווי די ב"ב האלט, פאר א יאר האט זי געהאלטען אין 8טען חודש, מען איז געזיצען אין באנגעלוי, צוויי חדשים און ערגעץ נישט געגאנגען, האט עס אפגעקאסט 2 אלפים ווייניגער ווי א יאר פריער. א יאר בעפאר איז זי געווען אין די גלידערען, געפארען געקומען. היי יאר האט ער לכתחילה געוואלט אויפגעבען דעם קאנטרי ווייל ער האט נישט קיין געהעריגען דזשאב אבער טאמער ער וועט עס אויפגעבען קען ער ח"ו פארלירען די חזקה אויף די באנגעלוי, גייט מען דאס יאר צוקראכטערהייט. דער באשעפער אין הימעל וועט שוין העלפען. מען האט שוין געמאכט א יחץ אויפען זימער די גרעסערע העלפט איז שוין מיט א שמיץ אריבער, אצינד פאנגט זיך אן "מען דארף אנהייבען אהיים טראגען זאכען" יעדען זונטאג ביינאכט טראג איך צוביסלעך אהיים דאס האב און גוטס. איך פאק אן די ווען מיט אלעם גיטע'ן, און די באנגעלוי ווערט גרעסער. קודם די וועקיום קלינער, די במדבר חומש. דערנאך נעם איך אהיים אפאר האנטוכער און נאך אזעלכע וואס מען האט צופיל געברענגט. די וואך מאנטאג האב איך אהיים געטראגען אפאר קלייניקייטען למעשה האב איך עס געמיזט צוריק שיקען דינסטאג מיט א שכן, עס איז צוריק געווארען נוצבאר. איעדע נאכט אויפען טעלעפון לויף איך ארום אין אלע צימערען זיכען אנדערע חפצים ארויס צו ברענגען. נא זעסט נישט מיין דיקען סוועטער? עס איז אויף די לעצטע שעלף גאנץ אויבען קוק גיט, אקעי ווייסטע וואס קען זיין סע ליגט גאנץ אונטען. קען זיין עס ליגט אין גיטי'ס שטוב. סוף וואך ווער איך געוואר עס ליגט גאר אין דער קאנטרי. זי רעדט זיך מיר אפ, עס איז נישט גרינג אין די קאנטרי, די קינדער שפירען די לויזע ווערטשאפט, זיי קענען טאן וואס זיי ווילען, טאנצען אויפ'ן קאפ, ווילען נישט גיין שלאפען (אליין), מערסטענ'ס נעכט עסט מען אייער שפייז מיט ראלל'ס אדער ברויט מיט באבעגענאש, סאפער-סנעק'ס פארשפייז, פאקסי פאפ'ס נאך שפייז. אינדערפרי ווילען זיי נישט אויפשטיין באצייטענ'ס. איך זאג איר, איך לאז זי אריין צוריק אין שטאט ווען אימער זי בארעכענט זיך. ניין! אלעס איז אקעי. "די לעצטע 4 וואכען איז עניוועי די מערסטע פאן" יעצט קומען נאך נייע משפחות. מושי קאלט מיך היינט איך זאל אים ברענגען עפעס חיות-עסען. ער האט געכאפט סאלעמענדער, ער זאגט אז ווילאנג איך ברענג אים נישט א באקס וועט ער זיי לייגען שלאפען אין די וואנע. די וואך האב איך געמיזט פארבלייבען אין שטאט ביז פרייטאג, ווי נאר די אלטע גיטע פריינד דערזעהן מיך פרייטאג אין שוהל, זיי שפרינגען צו, נא? ביזט שוין אהיים געקומען? אלע וואס בלייבען אינדערהיים זענען זיך מחזק, א מחי' דא אין שטאט, אמת? די גאסען זענען רואיג אין שטיל. א נחת ארויסצוגיין. דער אמת איז, זיי זענען גערעכט, דינסטאג נאכט בין געווען אין א גראסערי סטאר אויף ליע-ראסס ווען מיין ברידער מענדעל קאלט מיך אויפע'ן סעלעפון ער זאגט מיר ער איז ביי ליע-הופער איך זאל ווארטען אויף אים, איך שטעל זיך אויף אויף א מילך קעסטעל און שריי מענדעל! ער האט מיך תיכף געהערט פון יענעם עק. איך האב דייקא נישט א הויעכע שטימע. איך פאר ארויס צום קאנטרי פרייטאג צופרי, יעדער וואס האט מיר געוויזען (דע פינגער) ביים הייוועי, ווי פארט איר? זאג איך "קיין פאפא שטעטעל"! איר ווילט מיט קומען? ניין! פטור. געניג געהאט פאריגע וואך. ווער ווייסט וואס איך האב פארפאסט נישט זייענדיק אין קאנטרי דאנערשטאג נאכט, יא איך זעה שוין. דער שיינער איד אין קאנטרי איז מיך היינט מכבד צוגיין מיט אים בודק זיין דעם עירוב, ער רוקט מיר אריין א האמער אין ביזעם און דער מקח איז געשלאסען. איך האב זיך פרובירט ארויס צודרייען אבער ער איז נישט פון די וואס פארשטייען אויפען ווינק האב איך אים געזאגט אז איך טו דאס זייער גערען אבער נישט יעצט איך בין קוים אנגעקומען לאזט מיך אפדעכען. ער פרעגט מיך, ביזט ברוגז אויפ'ן עירוב? אבערוואז, פשוט דער איד מיין שכן רעדט זיך כסדר אפ איר רופט אים נישט צו די בדיקה. (געשאסען צווי האזלעך מיט איין קויל) פרייטאג צו נאכט'ס זעה איך ווידער אפאר ניי געקומענע עולים, אצינד בין איך שוין פון די אלטע, איך פרעג איינעם, ביסטע געקומען פאר די צווייטע העלפט? ער קוקט מיך אן פון אויבען ארונטער, אנטשולדיגט איך בין שוין דא 7 יאר, דאס יאר בין איך געווען א בעל שמחה די ערשטע פאר וואכען. צופרי אין שוהל אויף מיין שכן'ס געזיכט זעהט זיך שוין אן דער קומענדיגער תענית. ער איז היינט זייער פארכמורעט, נישט ווי שטענדיג, ער זאגט מיר גוט שאבעס מיט א האלבען שמייכעל. איך פרעג אים וואס האט פאסירט? ער זאגט איך קען נישט טראכטען פון נישט טרינקען קאווע זונטאג. איך האב אים געזאגט אז דער שו"ע איז מתיר פאר די וואס האלטען אין די הויכע חדשים. ביים לייענען דערקיטשע איך אים, וואס דאך? היינט צופרי פארציילט ער מיר, האב איך גערעכענט צו גיין אין סווימינג פאל אנשטאט די מקוה, שפעטער -פארציילט ער- כ'האב שוין געהאלטען ביים אריין שפרינגען און איך באמערק אז מים אין בו, מען האט דאס אויסגעליידיגט לכבוד די ניין טעג. א בראך. שבת נאכמיטאג, איך קום ווייטער אן גענוג פרי צו הערען פרקי אבות פון דער אויבען דערמאנטער בעל דרשן, איינמאל פאר אלעמאל לאמיך שוין הערען דעם מגיד וואס אלע אין שוהל רעדען פון אים מיט אפשיי. קיינער איז נישט אין שוהל. איך האב זיך דערמאנט עס איז א נעבירה צו לערנען היינט. יעדער יאגט זיך עסען שלוש סעודות מיט די סעודה המפסקת, אלע דא אין קאנטרי ווייסען פונקטליך וואסערע סארט עסען איז דאס בעסטע איינצופאסטען. ווען איך פאלג ווען אלע שכינים עס איך ווען גרינע טרויבען מיט פוירפעל צוויבעל, וואדערמעלאן מיט אבעקאדוי, טשיז קעיק מיט מייערען, מילגרוים מיט סמייטע. נאך מעריב האט דער גבאי אויפגעהויבען צוויי ליכט צו מאכען מאורי האש. אונזער רב וויל דווקא א הבדלה. איין וואלענטוער איז אהיים געלאפען אים צוליב טוען, ביז דערווייל האבען אלע געמאכט די מאורי אויף ווייסע ליכט אין געוואלט אנהייבען איכה. דער רב פרעגט פארוואס קענען זיי מיר נישט צוליב טון? איך זאג אים מען טאר זיך נישט נאכגעבען אלע תאוות אים תשעה באב. מען האלט שוין טיעף אינמיטען די קינות, די בעלי בתים וואס שמעקען קיינמאל נישט אריין אין שוהל אין די וואכען טעג, זעה איך יעצט וואסארען סארט היט זיי גייען. אלע קינדער שלעפען תשעה באב בענקלעך, די מחמירים זיצען אויף דיקע האנטיכער אויף דער ערד, די ראבערנע קאלאטשען אויסגעטון און אוועקגעלייגט אינטערען טיש, מאכען זיך ווי זיי זיפצען אויפ'ן פארברענטען הויז. ווען מיין קליינער קומט אריין צופארען מיט א ביגוויל אין שוהל אריין. ער זאגט מיר איך זאל שוין אהיים קומען אים געבען א אייסעס פון פריזער. ווי איז מאמי? זי ווישט די אויגען ביי די מאמע'ס. נאך די קינות האב איך געפרעגט מיין נייער ידיד וויפיל אזייגער מען הייבט אן שפילען וואלי באל? תשעה באב צופרי קלעבט זיך אין מיר אן מיין שכן טוב, דער וואס פארגעסט כסדר צו מאכען איין פיאה. ער וויל איך זאל אים היינט טראגען מיט מיין ווען באזיכען זיין בחור אין קעמפ, ווי איז דער קעמפ? ערגעץ אין ליבערטי, איר קענט די וועג? ניין אבער ער ווייסט אז מען דארף פארען דורך ליבערטי און מען קומט אן. פון 1 אזייגער קלאפט ער אין די טיהר יעדע האלבע שעה צו איך בין שוין אויפגעשטאנען. ער פארענטפערט זיך אזוי פאר די פרוי "איך וואלט שוין לאנג גענומען א קאר סערוויס נאר זיי ווייסען דאך נישט די וועגען. גיט זאגט זי אים, דא האט איר א נומער פון א קאר סערוויס וואס קען אלע וועגען, עס איז שוין מער נישט וויכטיג געווען צו פארען. איך פרעג אים ביי מנחה וואס איז געווען דער עמערדזשענסי? ער זאגט זיין זוהן האט געמאכט א נייער תשעה באב בענקעל און די הויזען האבען זיך פארהאנקעט אין נאגעל און זיך צוריסען, ער האט דאס געוואלט זעהן. פארדעם האב איך געזאלט פארען... תשעה באב ביי מנחה בעט מיך דער גבאי צו בארגען א פעדער, איך קוק ווי ער גייט צו צום מודעה וואס הענגט אויף די וואנט אז מען וועט דאווענען מעריב קוואדער צו 9 און דערנאך קידוש לבנה. ער שטרייכט אויס די ווערטער וועגען קידוש לבנה, די וועטער נביא האט שוין געזאגט פאר זיכער אז עס גייט זיין א וואלקען. איך האב געבעטען דעם גבאי'ן אויב ער כאפט יא די לבנה אינמיטען דער נאכט זאל ער מיך רייט אוועי אויפוועקען. א מזל ג-ט פארשאפט כלל ישראל אזוינע טרייע פארזארגער. ווייטער האט א איד א מזכה את הרבים געברענגט קיכען מיט קאווע פאר די אלע שוואכע אידען וואס קענען נישט אהיים שפאצירען ביז די באנגעלוי צו די ווארימע בלינטצע'ס. אלע פארגינער האבען געשריגען מע טאר נישט פאר הבדלה, אנדערע האבען געזאגט מע קען בעטען א בחור זאל מאכען הבדלה און מוציא זיין דעם רבים. יענע האבען זיך נישט געלאזט און געשריגען העכער עס איז בפירוש קעגען א רמ"א. נאך איידער איך האב אויסגעטרויטען שמונה עשרה האט שוין געפעלט א גרויס חלק פון די קיכען. לשנה הבאה בירושלים די וואך האט געזאלט הייסען אז איך בלייב אין דער קאנטרי אויף אורלויב, נאר צוליב פאראויס געזעהנ'דיגע סיבות לייג איך אוועק די וואקעישען דעי'ס לכשירחיב. מיין באלעבאס א איד פון אינטערלאנד, אין די הויכע פופציגער, פון די וואס גייען שוין אין באד-רום אן פארמאכען די טיהר. פרעגט מיך פארוואס איך בלייב נישט אביסעלע אין קאנטרי מיט די משפחה? איך לאז ארויס א טיפער קרעכץ, דעם פנים פאריקט אין א זייט. איך זאג אים איר ווייסט דאך ווי שווער סע אי דע מצב. איך שטעל אן א רחמנות'דיג מינע. איך קען דאך אים נישט פארציילען אז איך בין נישט אויסען צו באדען און פעמפערען א גאנצען טאג. אזוי? וואס קען איך העלפען יאנקעלע? זאל איך אפשר אנרופען די פרוי אויסרומען דיינע קוואלעפיקאציעס?. איך זאג אים, א וועכנטליכע צוגאב וועט זיין דער גרעסטער באווייז אויף מיינע קענטעניסען. זי פארלאנגט הארטע וואלוטע. ער קנייטשט צוזאם זיין העלער שטערען ווי די דאללאר'ס אין זיין הינטערשטע טאש, ער טוט אויס די גרויסע ברוינע ברילען און מיט'ן צוקראצטען הענטעל גריבעלט ער די אויער זייער שנעל און נערוועז. נאך לאנגע רייבערייען צווישען זיין יצר טוב און הרע, נישט לייכט איז אים אנגעקומען, ער האט נישט געוואלט זאגען ברחל בתך, ווי א שלעכטע בשורה מען מורמעלט עס אינטער. איך העל זעהן וואס עך קען דער טון, אקעי? ...."מערצעשעם די קומענדיגע פעידעי, מערצעשעם, אקעי?". עס איז נישט אזוי פויגעלדיג יעצט זימער ווייסטאך, אבער מערצעשעם, אקעי? עך וויל זאלסט זיין העפפי אקעי? כאדעך ליעב. אקעי? מיט דעם זעלבען בריללען הענטעל מישט ער יעצט אויף די קאווע מיט ציקער. איך וויל אים נישט ווייזען ווי שטארק איך פריי זיך, איך באדאנק אים מיט א חנופה -אויסגעמישט מיט ביטול- שמייכעל, בעסער ווי גארנישט, דער מצב איז דאך אומדערטרעגליך. ער קען מיך שוין, ער זאגט גיי רוף אן יוטעלע. איך רוף אן די בעסערע העלפט מיט די פרייעדיגע בשורה. "ברוך השם א הינדערטער א וואך! ער האט געמיזט באקומען הייסע ווארע היינט צופרי... ווי צוריק אין די סעקרעטארשקע יארען זי מאכט א גראדען חשבון. לאמיר זעהן: הינדערט א וואך איז 4 הינדערט א חודש, 5 טויזענט צוויי הינדערט א יאר. אויב בלייבסטו ארבעטען ביי אים נאך 40 יאר, און אויב ער איז טאקע נישט א ליגנער, און אויב ער וועט דיך נישט שיקען ליפטערען. האב איך יעצט געמאכט און איין אטעם צוויי הינדערט טויזענט דאללאר און נאך אכט הינדערט. זי זאגט זי וועט זיך מארגען צופרי בלינעדער נאך פרעגען אויף די ווינטערייזד באנגעלוי'ס. עס דארף נישט קאסטען מער ווי 200 טויזענט. איך קען האלטען די אכט הינדערט טאשען געלט. איך זאג איר, מיט די עיבור יארען קומט אויס עטוואס מער, זאגט זי, זי דארף טאקע א נייע שייטעל. די וואך איז פארגעקומען א כינע-ליציטאציע, מען רופט דאס בלע"ז "טשייניז אוקשען" אלע פרויען מאכען סאפער'ס יעדע ווייזט אירע קענטעניסען אין מלאכת בישול ואפי'. די טיכטיגע שטעלען אהער פאכמאניש א פראגראם און דער קאנטרי פארט אויף רעדער. מען האט אפילו געוואלט רופען דעם באלונער רבי, נאר מען האט מורא געהאט צוליב מה יאמרו הבריות. כ'האב עס נישט בייגעוואוינט מיט די אייגענע אויגען צוזעהן אלע פיטשאווקעס אבער ווי איך הער איש מפי אשה איז דאס געווען העכער אלע ערווארטונגען. מען האט געמאכט א ליציטאציע אויף גאנץ כינע. מיט'ן אויסנאם פונעם כינעזער פרעידענט "קום יאנג איל" זענען געווען אלע אדעל לייט אין קאנטרי, אלע האבען זיך מיט געפרייט צו די זייער וויכטיגע אוקשען. די עלטערע האבען געלאדענט די טעכטער פון אנדערע קאנטרי'ס, אלע זענען געקומען מיט די שבת אויערינגלען. די קאנטרי רעבעצין האט געברענגט צוויבעל יוך די ראש הקהל'קע האט מנדב געווען די טישטיכער מיט די שמעקעדיגע ליכט, מיר האבען צושטייער געגעבען עפעס א הייסע טאפ געשמאקע געקעכטץ, עס קוקט אויס ווי רויטע לינדזען. די גיטע גריסען האבען נישט געשפעטיגט צו קומען, מיינע גיטע פריינד האבען שוין געוויסט צו זאגען דעם אנדערען ביינאכט אין סאפער טאון אז עס איז געווען דעלישאס. ביים באל האבען מיר געווינען א בייבי קערידזש און א אומזינסטיגע סאפער פאר צוויי ביי א רעסטוראנט וואס הייסט מושי מושי. מיר האבען שוין אפגעשמיעסט אהין גיין בין כסא לעשור ווען די אטמאספער אין שטוב איז געווענליך רוישיג איך האב איר געפרעגט וואס האט מען למעשה געאויקשענט. זי האט פארגעסען צו פרעגען. "איט וואז עלאט אויף פאן. נעכטען צופרי אין טרעין -ווי שטענדיג- איך טייפ אויפ'ן לעפטאפ מיינע מעמורען. פרעגט מיך א כינעזע ווייבעל וואס פאר א שפראך און טעמע איך באשעפטיג זיך. איך זאג איר "בעליוו איט אר נאט, איי העפען טא רייט עבאייט יא" זי צועפענט אירע פלאכע אויגען, יא מיען עט? זי האט נאר געוואלט איך זאל איר זאגען וואס ווי און ווען נאר מיין סטאפ האט זיך אינטערגעריקט, זי זאגט "סי יא לעיטער" איך דערצייל עס איבער פאר מיין פרוי, זאגט זי מיר מיט א ווארענ'דיגע שטימע "זע עס זאל נישט אנקומען דער לעיטער" שבת נחמו. גאנץ כלל ישראל פאקט זיך די רענצלעך אוועק צו פארען אויף דעם שבת, קיינער וויל נישט זאגען די דאזיגע הפטורה אין זיין געווענליכער שוהל. דער שבת נאך ת"ב ווילען אלע לעקען דעם אייז קריעם אין פרעמדע פעלדער. מיז זיין אז דער תשעה באב האט אין זיך א טרייב קראפט וואס שטויסט ארויס פון שטוב אלע אידישע משפחות פון זייער זיפ קאוד און באפעלט צו פארען ערגעץ אנדערש, סיי ווי. מיין שווער זאל לעבען, וואס וואוינט אויך דא אין וויליאמסבורג פארט דעם שבת קיין לעיקוואד צום חבר'ס בעיסמענט, וואס דער חבר פארט שבת צו זיינע עלטערען'ס דירה אין מאנסי, יענעמס עלטערען אין מאנסי פארען צו די קינדער קיין בארא פארק, ווייל די געהילף ביי די זקנים פארען אויף שבת אין א האטעל אין די פאוקענויס. (איר קענט דאס זינגען מיט'ן ניגון פון חד גדיא). איך האב פארגעשלאגען צו טוישען באנגעלוי מיט'ן שכן, זי זאגט אויב איך וועל נאר זעהן איהרע באנגעלוי וועל איך שנעל צוריקציען דעם פלאן. אפילו די יעניגע חברים וואס א גאנץ זימער טרייבען פון מיר שפאס אז איך בין שוין א פארפאלענער און א פארפארענער זענען מיטאמאל אליין געווארען פון די פארעדיגע, איין אזא באשעפעניש וואס האט אפילו נישט קיין דרייווער לייסענ'ס רופט מיך אין דער קאנטרי פרייטאג נאכמיטאג, ער פרעגט ווי מען קען דינגען א קאר איבער שבת ער וויל פארען ערגעץ, ווי אימער. איך פרעג אים ווי ער וויל פארען, סי קוים פארבליבען 5 שעה צום זמן? פרעגט ער ווי ווייט איז פון וויליאמסבורג ביז סאראטויגע ספרינג פאר איינער וואס קען נישט קיין וועגען? כ'האב אים געצה'ט זיך ארויס לאזען תיכף מוצאי שבת אויף קומענדיגען שבת. מיין קליינער שוואגער'על, חתונה געהאט 3 און האלב חדשים צוריק. איז נארוואס צוריק געקומען פון א 4 וואכיגע באזיך אין לאנד, וויל אויך פארען, ער פרעגט צו מיר האבען פלאץ פאר אים אין קאנטרי, ער זאגט פאר א וויץ, איך נאך קום אן די קינדער. האב איך דען פלאץ? גיי זאג אים אין פנים אריין ניין? בסבר פנים יפות, ער זאגט ער קען באשטיין צו שלאפען מיט די קינדער אין איין צימער און ער איז וויליג מיט ברענגען עפעס עסען. איך האב אים געזאגט, ברענג ענדערש מיט א באנגעלוי, עסען קענסטו מיט אונז. באלד שטעלט ער נאך א רייע באדונגונגען. וועסטו אונז מיטנעמען מיט דיין קאר דאנערשטאג נאכט? צו וועלכען קאנצערט גייט עטץ מוצאי שבת? אברם פריד אדער מייקעל דזשעסען. (סאררי מרדכי בן דוד) צו קיין איינע! וועסטו אונז דאן קענען אהין אפטראגען און אהיים ברענגען? ווען קומסטו צוריק אין שטאט זונטאג נאכט אדער מאנטאג צופרי? איך רוף אן אין קאנטרי פארציילען וועגען דעם אורח. זי פרעגט צו מיר זאלען נישט אליין גיין אין א האטעל אריין ביז נאכ'ן קאנצערט. זי זאגט, "אבער זייער אנוועזענד דערמאנט מיך פון די שנה ראשונה", זיי מיינען אז די וועלט גיהערט פאר זיי אליין. אזוי זיס. איך זאג, "עס דערמאנט מיך ווי מיר'ן אויסזעהן אי"ה ווען אונזערע קינדער וועלען קומען אויף סאפער'ס". ערב ש"ק, די וואך אין קאנטרי דערקענט זיך דער צופלוס קע"ה, אלע קינדערלעך זענען ווידער אהיים געקומען אויף שבת מערסטענ'ס האבען פארגעסען די שבת'דיגע שיך אין קעמפ. כמעט אלע זענען געפארען מיט די "טו ווילערס" ביז לאנג נאכען צווייטען פייף. די גראסערי איז היינט פיל מיט קליינווארג וואס קלייבען זיך אויס א 'גיטע זאך' וואס די מאמע האט זיי צוגעזאגט ווען זיי קומען אהיים פון קעמפ אויב זיי פארלירען גארנישט. די קינדער מאכען פונעם מקוה א סווימינג פאל. איין אלטער איד, וואס נאר זיין נאז זעהט זיך ארויס פון אינטערען וואסער, שרייט אויף די קינדער "אז עטץ גייט נישט ארויס נעם איך שוין אראפ מיין פאסיג". פרייטאג צו נאכט'ס ביי די סעודה האט מיין שוואגערעל נישט אויפגעהערט רעדען און פארציילען פון זיין נסיעה קיין איזראעל, פאר קידוש האט ער שוין שטיל געמאכט און אנגעהויבען זיין פארציילונג. זיין נייע פרוי, א שעמעוודיגע, צוריקגעצויגען ביז גאר, האט אים פרובירט שטיל מאכען אבער דער עקסטאז האט נאך נישט אויסגעוועפט און מיר זענען געווען געצווינגען צו הערען און פארזעצונגען אלע געפלוידערעכץ און גענויע דעטאלען וואס און ווי זיי האט געפרישטאגט און גענעכטיגט אלע טעג. נאך א מזל די בילדער פון מקומות הקדושים זענען נאך נישט דעוועלאפט, ווען יא האלטען מיר נאך איצט פאר די זיפ. בייטאג אין שוהל איז געווען א גרויס געפילדער איבער א בחור'ל וואס דארף בר מצוה האבען אינמיטען די וואך און דער טאטע האט זיך געוואלט ארויס דרייען פון געבען א קידוש, אפאר אינגען האבען אים דערקוטשעט די יארען היתכן ער טוט נישט מיטיילען די שמחה מיט זיינע חשוב'ע קאלעגעס, ער האט נישט-וועלעדיג צוגעזאגט צו ברענגען זיין אייגענעם טשאלענט מיט אביסעל 3 קאליר קעיק פון פריזער. א ידיד זיינער וואס האט צוגעזעהן די סומאטוכע האט באוויליגט צו ברענגען פון זיין קישקע. ווידער איז געווען א קידושא רבא, אויף א קליינעם פארנעם. דער זיידע פונעם בחור וואס איז געקומען אין קאנטרי צו הערען דעם בחור עולה זיין האט געפרעגט א שאלה אויב ער מעג ארויסנעמען פון תפילין בייטעל א באטעל ברוינפען, צו זיין גרויס פרייד האט מען אים מתיר געווען אין עס איז געווען גענוג ווארימע באנענע ברוינפען צו שטילען דעם דורשט פון די פאר טרינקער. דער פאטער האט געזאגט ברוך שפטרני מיט שטארק צוגעמאכטע אויגען. נאכ'ן דאווענען האבען זיינע גרויסע טעכטער נעבעך געשלעפט דאס ווארימ'ס און א וועגעלע ארום געבינדען מיט האנטוכער. אלע מענער זענען אהיים מיט פארשמירטע טשאלענט און אראנדזש סאדא אינעם טלית, די זעלבע פאר אלטע לייט וואס מאכען נישט קידוש האבען מוסר געזאגט דעם בחור'ל אז ער האט געזאגט די ברכת הפטורה זייער שטיל און האבען פארלאנגט ער זאל שוין זאגען דאס פשעטעל הויעך. דער בחור איז נישט קיין נער'לע, ער האט זיי געזאגט אז זיינע חברים זענען נישט דא צו אריין זינגען. ביים וועכענטליכען שפאציר אויפע'ן ראוד ש"ק נאכמיטאג. א גוי האט אונז אפגעשטעלט פרעגען ווי אזוי מען קומט אן פון דאנען ביז וואל-מארט, איך האב זיך געפרייט אים צו געבען די ריכטיגע דירעקשאנ'ס כזקן ורגיל ווי בעת מען רבי האט מיך פארהערט יענעם פסוק חומש וואס איך האב פונקט גיט ג'חזר'ט. ער האט זיך העפליך באדאנקט מיט "איי לאוו יא גייהס". די וואך האב איך שוין יא אריין געכאפט דעם פרקי אבות שיעור, איך וואונדער זיך אז ביים אריין קומען אביסעל שפעט מאכט מיר איעדער פלאץ. שפעטער ווען איך האב זיך דערזעהן מיט א צוריסענעם הויז פון די באנק שפענדלעך איז מיר פארענטפערט געווארען זייער פלוצלימ'דיגע ווארימקייט. איך לייג צו א אויער ער פארציילט עפעס א מעשה וואס מיין באבע פלעגט מיר דערציילען אלץ קינד, פארדעם האב איך געדארפט קומען אזוי פרי אין שוהל? דוכט זיך דער מגיד און מיין באבע זענען נאנטע קרובים. נאך מעריב איז דא א איד וואס אלעמאל שרייט ער אויס "קידוש לבנה". יא לבנה נישט לבנה, יא דא ז' שלימים צו נישט, עפעס א דיבוק שרייט ארויס פון אים קידוש לבנה!. די וואך האב איך געפרעגט מיט דרך ארץ די סיבה דערפון, ער זאגט ס'איז א לאנגע מעשה, אבער בקיצור. ער האט צוגעזאגט אמאל אין חלום פאר דוד המילך צו זארגען איבער די קידוש לבנה עס זאל נישט פארגעסען ווערען פון כלל ישראל. מאדנע טיפ מענטשען עס זענען פארהאן. מיר האבען מכבד געווען דאס אינג פאר-פאלק מיט הייסע טיי לכבוד מלוה מלכה, ער איז זייער אומרואיג, ער וויל איך זאל אים שוין מיט'ן ווייב אפליפערען צום קאנצערט, ער האט פארשפראכען צו טרעפען א היטש אהיים, מיר האבען זיך אלע צונויפגעקוועטשט אין די ווען אין זיי אפגעטראגען צו איינע פון די קאנצערטען. אויפ'ן וועג זאג איך אים אריין אין די אויער אז עס איז דא עפעס א שטיקעל איסור דערויף, איך מיין אפילו איינער פון דיינע רבי'ס שרייבען אינטער אויף די קול קורא, ער זאגט אז איך זאל נישט זארגען, ער איז גארנישט ברוגז אויף זיין רבי'ן אז ער שרייבט אזוינע זאכען ער ווייסט זיכער נישט ווי שטארק די ניגוני טוט מקרב זיין אידען צום באשעפער. ווען יא וואלט ער אויך געקומען. 2 פארטרעטער פון די וואלי באלל פארבאנד קלאפען צו מיר האלב נאך 10 מוצאי שבת, איך זאל למען השם שוין קומען צום וואלי-באלל מען טיילט שוין באלד די פרישע קיגעל, איך האב נישט געוואלט גיין, זאגט איינער וואס הייסט אויפ'ן לעצטען נאמען ווייספארב אז טאמער איך קום נישט די וואך וועלען זיי ווערען זייער באליידיגט. גיט כ'על באלד זעהן. אפאר מינוט דערויף קומען די וועכענטליכע משולחים איינקאסירען די צוגעזאגעכצער ביים אפיעל. איך זאג דעם משולח ער זאל גיין ביים וואלי-באלל און אויפזיכען דעם גרויסען עושר פון קאנטרי מר. ווייספארב, ער האט ליעב ווען מען בעט זיך ביי אים אבער צום סוף צאהלט זיך עס אויס, ער גיבט א שיינע נדבה. אבער גידענקט מען מיז אים לאנג בעטען, אפילו פאלען צו די פיס, נישט אפלאזען ער איז ווי מען זאגט אין אמעריקא "לאוידעד" אינדערפרי פרעג איך מר. ווייס אויב ער האט ליעב ווען מען נודזשעט, ער האט מיך געוואלט צומורזשען. שפעטער האב איך שוין נאכגעהערט אז די צוויי משולחים האבען געמאכט סקאנדאלען, צושטערט דער גאנצער וואלי-באלל מיט'ן נישט וועלען אפטרעטען. ביז ער האט צוגעזאגט א סכום הגון אויב זיי זאגען פארוואס זיי האבען פונקט אין אים אנגעטשעפעט. די וואך פארען מיר אהיים זונטאג נאכט, אויפ'ן פארלאנג פון אונזערע טייערע געסט. איך האב זיך אויסגענומען מיט מיין שוואגער ער טאר נישט רעדען פון הייליג לאנד ווייל עס דערמאנט מיך פונעם גירוש דארט, און עס קען מיר שאטען צום הארץ. א גאצער וועג האט ער נאר גערעדט פון זיין נסיעה ער זאגט אז דאס איז דייקא א גיטע טעמע און איך וועל זיך אזוי ארום בארואיגען. ביים געז סטעישאן האט ער מיר געוואלט ווייזען דאנקבארשאפט האט ער זיך אנגעטראגען אויסצוצאלען דע קאווע. ער האט נאר געוואלט איך זאל אים איבער געבען דאס רעדעל, איך האב זיך געבעטען אז דאס לעבען איז מיר זייער טייער. איך האב אים געמיזט צוגעזאגען אויף א צווייט מאל אזוי האב איך מיר און אים מיט זיין פרוי געראטעוועט דאס לעבען פין א כמעט זיכערער אומגליק ה"י. ער האט מיר צוגעווינטשט ביים אראפלייגען אז איך זאל זעהן נחת פון די קינדער און מערצעשעם ביי די אייניקלעך. א חבר אין שוהל זאגט מיר היינט מיט באדויער "יא מ'קומט שוין באלד אהיים פון קאנטרי" נו איז וואס? איך דארף זיך נעמען אויפרוימען דאס הויז. ער לאדענט מיך איין איך זאל מיט אים אהיים גיין זעהן מיט מיינע אויגען זיין חזיר שטאל, איך ווייס נישט וויאזוי ער האט באוויזען צו טראנספארירען א ציכטיג זויבער הויז אין אזא חיות שטייג. 3 ערב פסח'ס וועלען נישט זיין גענוג צו דערקלערען דאס הויז ריין. איך האב אים געראטען זיך צו פארבינדען מיט די פולישע אמבאסאדע ווי פריער, אדער ריזיקירט ער מיט מיזען אנהייבען באזיכען זיין פרוי אין א נערווען-צוזאמבראך שפיטאל. אז מען שטעלט צוזאם דער פאזעל, קען מען זעהן די מעניא פון זיינע סאפער'ס אלע 8 וואכע. אינטער דעם טיש איז פיל מיט פלאסטיק לעפעל און גאפלען, צענדליגער טויטע פליגען וואס ער האט באוויזען צו הארגענען דורכ'ן זימער, שמוציגע אפוויש פאפיר און אלע צימערען די ווענט זענען באשפריצט פון קאלא סאדע און קעטשאפ, מארעך ביינער און אש פון ציגראטען. עפענענדיג די קינדער שטובער האט זיך מיר באוויזען א בילד וואס האט מיך דערמאנט פון הושענה רבה ווען אלע לאזען איבער די ערבות אויף דער ערד און לויפען אהיים פאר עלינו צו די הייסע חלה. די פריזער באשפריצט מיט רויטע און פורפעל פאקסי-פאפ'ס. דער פריזשדער שמעקט פון אלטע אייער און פארדארבענע פיש. איך מיין אז די נעגעל וואסער ווערט קיינמאל נישט ארויסגעטראגען נאר איבער געניצט און רעסייקעלד אלע טעג. אלע 6 דיינונג רום בענקלעך זענען פיל מיט פאסט, חתונה בריוו, אומבאצאלטע בילל'ס. דער בילד איז געווען שרעקליך, איך האב אים געבעטען ער זאל מיך לאזען רופען די פרעסע צו פאטאגראפירען די סצענע. ער זאגט קיינער וועט סיי ווי נישט דערקענען אז ס'איז זיין הויז. מיטוואך נאכט האבען מיר געהאט א ערשטע קאזין'ס חתונה, דער טאטע פונעם חתן זאגט מיר -מיט א וויש אריין די שווייס אין מיין בעקיטשע- "היינט וועסטע בלייבען לענגער ביי די חתונה ווייל די האסט דאך נישט ווי צו עסען סאפער, אמת יאנקעל?" איך האב אים נישט געוואלט פארציילען אז סאפער עס איך ביי אלע חתונות, ערשט דערנאך גאפעל איך שטענדיג אפ. אלע קרובים נאנטע און ווייטע פרעגען דאס ערשטע און ליבליכסטע קשיא, ביזט אין קאנטרי יאנקעל?. ביים טאנצען האט זיך דער פעטער אונזערער פארגליסט מיך אריין צונעמען אין זיין רינג איך זאל מיט אים טאנצען און נישט סתם שפרינגען, נאר זיינע גאנצע דריי הינדערט און דרייסיג פונט האבען געהאפקעט ווי א יונג בחור'ל, ער זאגט מיר כ'האב עס נישט געמיינט ערענסט קענסט אהיים גיין שלאפען איך ווייס די דארפסט זיין אין מאנהעטען האלב נאך 8 צופרי. ווען נישט דער רב פון זיין שוהל נעמט אים פאר א רקידה'לע, טאנצען מיר נאך אלץ. איר מעגט זיך באקענען מיט דעם רבי'לע, א רב אין א שוהל'כעל ביי אונז אין ירושלים דאמעריקע. ער קומט אן צו די חתונה מיט א ווינטער שאהל עס איז כמעט 90 די היץ אינדרויסען. עס קען זיין די סיבה ווייל ער איז נאך נישט גענוג א גרויסער ץ צו גיין אין א זילבערנעם שטעקען אן א גבאי'ן, דער שאהל איז ביי אים במקום א שטעקען צו ווייזען אז ער איז 2 שטאק העכער ווי מיר פשוטע שטייער צאהלער. שפיציגע נעגעל האט ער, צו ווייזען אז ער איז מוהל מובהק. איך געדענק אים אלס קינד, פלעגט ער מיר ציפען אין די בעקעלעך ווען ער האט מיך דערזעהן, זייט איך האב אים נישט געגעבען מוהלת ביי מיין מושי'לע איז אים ארויסגעפלויגען פון זכרון ווער איך בין. איך וואלט אים אויך נישט דערקענט ווייל איעדע פאר יאר טוישט ער זיך זיין אויסזעהן, אנגעהויבען האט ער מיט א בנש"ק'על שווארץ כאלאטעל און איינגעדרייטע בארד, היינט האלט עס ביי א בלויע געבלימטע בעקיטשע, א גרויסען פעלץ מיט ווייסע הויזען טרעגער אפילו אינדערוואכן. א 8 רייעדיגע עטרה אינטער די לענדען. די בארד צושטרויבעלט און די גאר גרויסע שווארצע בריללען וואס ער האט בירושה פון זיין שוויגער'ס מאן בזיווג ראשון, מיין טאטע האט מיר דערציילט מיט נאסטאלאגיע אז גענוי ווי אים האט אויסגעזעהן דער בארע רבי פאר'ן בראך. איך האב אים אמאל געזעהן פרייטאג צו נאכט'ס נאך די סעודה שפאצירט ער מיט א גאלדענע בעקיטשע אויף זיין גאס און זיכט אויף א בחור'ל פאר אן הויז בחור און דאס איז זיין גאנצער עונג ת"ח. איך האב געכאפט א שמועס ביי די חתונה מיט'ן עלטער פעטער, א גרויסער פילאזאף. זאגט ער מיר אז ער איז אין קאנטרי שוין 17 אדער 18 יאר צום גיטען, עס איז נישט אראפ צו שלינגען און נישט אויסצושפייען. ער רעכענט מיר אויס אז פון די 9 וואכען קאנטרי איז ער נאר דארט צוויי וואכען (פרייטאג ש"ק און זונטאג) פון דעם שלאפט ער העלפט, די איבעריגע איז ער און שוהל, שווימען, שאפפינג אא"ו. קומט אויס ער צאהלט אוועק א שיינע 10 טויזענט דאללאר פאר'ן אטעמען בערך 2-3 טעג אין די קאנטרי, סך הכל קאסט אים אפ איעדער אטעם אין זיין באנגעלוי א נישטיגע'ן הינדערטער. כ'האב אים נישט נאך גערעכענט אבער מיר אלע ווייסען אז פעטער בערעל'ס דמיונות קאמערעל איז ממש א יקר המציאות. איך האב אים געראטען ער זאל נישט אויפהערען אטעמ'ן ביז די 120 די רעסטוראנטען אין וויליאמסבורג הייבען זיך שוין אן געזעגענען מיט זייערע זימער קונדען, זייענדיג אין איינע פון די היימישע שמורגעסבורג פלעצער אין הארץ פין וויליאמסבורג. קומט אריין א חשובער אינגערמאן איך וויל נישט פורש בשמו זיין אבער ער גייט שבת מיט שיך און זאקען. ער לאזט זיך מאכען א פאסטראמי סענדוויטש, ער פארארדענט דערויף מאסטערד מיט שארפע שמיראכטץ און פארלאנגט דערצו א הייסער זיפ, "ווערי האט" שרייט ער צום ערל און קאך. אינמיטען קאלט אים דאס ווייב אריין אויפען סעל. דער אינגערמאן זאגט הויעך איך בין דא ביי פלוני אלמוני אין רעסטוראנט וואלסט געמעגט זיך אויסלערנען פון זיי וויאזוי צו מאכען א פיינע הייסע וועדזשעבעל זיפ. ער גיט איבער דעם טעלעפון צום אינגערמאן ביים שיסעל, "קענסט אפשר זאגען מיין ווייב דעם סוד צו דיינע פיינע זיפ?" צוויי נישט היימישע ווייבלעך קוקען זיך צו צום גאנצען ספעקטאל און זאגען צווישען זיך "וואט א פרענדלי קומיוניטי" שפעטער נאך מעריב זעה איך נאך דעם אינגערמאן שטייענדיג אינדרויסען פון סטאר מיט'ן פולען שאפינג בעג ארום פלאטאזירען. אבער די זיפ האט געמיזט זיין זייער שטארק הייס. די וואך בין איך ווידער ארויס צום קאנטרי דאנערשטאג אווענט, נאך איין וואך פארבליבען אין דאס געפאראכץ היי יאר איז א פארגאנגענהייט געלויבט צו ג-ט. איך קוק זיך אים אויף אן איינגעבויגען אידעל שפאצירענדיג רואיג אויף בראדוועי, עס ווילט זיך אים פרעגען צו ער פארט אויך אין קאנטרי. עס איז גרין-לייט אבער איך לאז אים אריבער די גאס ער ווייזט מיר שכויעך מיט'ן ברוינעם שטעקען. דאס לעצטע מאל וואס מיין רבי האט מיר געוויזען א שטעקען איז נישט געווען אזוי פויגעלדיג. זיצענדיג אין טראפיק אויפע'ן וויליאמסבורג ברידזש, צו די רעכטע זייט פון מיין קאר פארען נאך צוויי היימישע אינגעלייט. אוודאי צום קאנטרי, א סימן האב איך, זיי זענען אין א גיטע גיסטע, די אויבערשטע צוויי קנעפלעך אין העמד איז אים אפען, ער טרינקט מיט א שטרוי פון א קען סאדא, א גרויסע רונדיגע קאקי מיט קאלירטע ספרינקעל'ס אין די לינקע האנט. איך האב אים געוואונקען ער זאל אראפ ציען דאס פענצטער איך האב אים געזאגט ער זאלען עפעס איבער לאזען צידה לדרך אויף שפעטער, עס קען זיין טראפיק אויפען טראוועי. ער ווייזט מיר 2 גרויסע הייסע חלות אין א בעג וואס פארהויכט דעם שפיגעל, על כל צרה שלא תבוא. איך האב אים געזאגט ער זאל נישט לאזען דעם סטעיט-פאליס שמעקען די חלות. ביים אנקומען די שעפעלך ווארטען מיך שוין אפ מיט זייערע וועכנטליכע דערציילונגען פון דעי קעמפ און אויספלוגען, ווי אלע וואך ברויך איך פירען אלע זייערע דין תורות, שלום מאכען צווישען זיי און די שכנ'טעס קינדער. א שטורעמישער קריגעריי האט אויסגעבראכען די וואך צווישען די קליינע איבער ווער עס זאל אהיים טראגען די תשעה באב בענקלעך וואס מען האט געמאכט בשותפות. איך האב באצאלט א דאללער פאר מיינע קינדער זיי זאלען עס לאזען דעם שכן אהיים שלעפען. די שכנ'טע זאגט איך וואלט געדארפט ווערען א דיין. איך ווייס נישט צו דער מאן איהרע וואלט מסכים געווען. ביים אנקומען זאגט מיר די שוין פרוי איך זאל מיך גיט אויסרוען ווייל די וואך מיז מען גיט אויסניצען איידער מען פארט אהיים. איך זעה שוין אז עפעס גרויסע פלענער שפינט זיך און וועבט זיך און איר ווייבעריש קעפעל. אבער, איך האב ליעב סורפרייזעס. פרייטאג שטיי איך אויף ווען אלע זענען גיט געלאונט צוליב די פרוי'ס פלענער אויפע'ן וויקענד. אהיים קומענדיג פון דאווענען ווארטען שוין אלע קינדער מיט דרינק'ס אין די ארעמעס, מיר פארען קיין קעסטעל געים פארעם'ס. זי האט אלע נויטיגע אינפארמאציע. דער פלאן איז פיקס פארטיג, דירעקשאנ'ס פעלט נישט אויס מען פארט נאך דעם שוואגער מיט זיין חבר, זיי קומען אלע מיט. דאס מיינט אז איך וועל מיזען פארען אויף 85 מ.פ.ה. אויב איך וויל זיי נישט פארלירען. איבעריג צו זאגען די קינדער האבען געהאט פאן. א דאנק אונזער פאמיליע, האבען די לעמעלעך און ציגעלעך געהאט זייער ערנערונג. מיר זענען אנגעקומען צוריק אין קאנטרי גענוג פרי אריין צוכאפען אן-צו ווארימען דעם טשאלענט איידער דער שבת פייפער האט זיך צופיפען צום ערשטען מאל צו ווארענען אז אט קען מען שון נישט גיין אין באד אריין. שטעלט אייך פאר ווען דער שבת פייפער האט א "סנאז באטען", מיר וואלטען נאך אלע געהאלטען ביי שבת בראשית. פרייטאג צו נאכט נאכע'ן דאווענען האט דער גבאי גערופען אלע חשובע מתפללים צום זכר, א איד אין די הויכע פערציגער איז געהאלפען געווארען מיט א בן זקונים (דערווייל) ער האט נישט געמאכט קיין עסק דערפון אפילו נישט געהאנגען קיין מודעה. אבער דער גבאי וואס האט ליעב סענזאציעס האט געקלאפט דריי מאל אויפ'ן בימה און געטייטעלט מיט'ן פינגער יעדער זאל וויסען פון וועם מען רעדט. ביים זכר האבען אים אלע געווינטשען נאך א בן זכר איבער'עס יאר, ער האט האלב געשמייכעלט און האלב זיך פארענטפערט אז עס איז דא אזוי ווייניג ביער און ניסלעך. די לצים האבען אים בארואיגט איבערעס יאר וועט איר בעסער צושטעלען. אלע זענען זייער פרייליך לכבוד דעם לעצטען שבת בעפאר א חלק קאנטרי פארט אהיים, איין אינגערמאנטשיק האט זיך ערלויבט צו וואוילגיין אויף מיין חשבון, ער פרעגט מיך הויעך ביים זכר, נו יאנקעל ווען מאכסטו א זכר? איך האם אים גארנישט גענטפערט. מיט א שיכור הייב איך זיך נישט אן, שבת מיטאג ווען ער שפאצירט אדורך מיין באנגעלוי מיט זיין זיווג ראשון זאג איך אים הויעך, מיסטער... דא האסטו מיין פרוי קענסט איר פרעגען וועגען דעם זכר וואס ענגבערט דיך אזוי. מער האב איך נישט געזעהן עד היום. זונטאג, נאכען דאווענען און פרישטאג פארען מיר קיין וואל-מארט זיכער מאכען אז זיי האבען נישט אריין געשמוגעלט עפעס מציאות אן אונזער ערלויבעניש. שטענדיג קאכט זיך צווישען די שורות פון די קינדער סקול-געצייג און די לעבאדיגע פיש פעסלעך. מיר האבען אנגעקויפט געניג העפטען מיט'ן מעקער'ס, עלמער'ס קלעב-מאטריאל מיט רויטע פעדער'ס. מיר האבען איינגעהאנדעלט אזויפיל בליי מיט אויסשפיצער'ס אז די קינדער קענען יעדען טאג און יאר פארלירען איין בליי. גענוג און נאך ווייס פאפיר מיט בלויע ליינ'ס און דריי לעכער. פאר חנה'לע האבען מיר געקויפט א נייע אינגעל גאלד-פיש פאר איהרע פיש טאנק. ווי שטענדיג האבען מיר געטראפען גיטע פריינד וואס האבען אויפמערקזאם געמאכט אויף נאך אפאר מציאות ביי יענער עק. מיין צושטייער צום היי יעריגען אפיעל פאר די מוסדות פון וואל-מארט האלט שוין ביי א "סכום הגון" לכל הדיעות . איך מערק, זייט מיר זענען געפארען אין קאנטרי פילט זיך אין שטוב א גביר'ישע שטימונג, מען האט אנגעהויבען קויפען די טייערע טישא'ס און מען פרעגט מער נישט אין גראסערי יעדער זאך וויפיל עס קאסט. קאר סערוויס'עס טראגען און ברענגען צו און פון טאון. איך האף אז די פורים מאביל'ס ווייסען נישט מיין שטאטישע אדרעסס. זי האט באקומען פייגלעך און קאפ און רעדט מיט א ערענסקייט פון קויפען א באנגעלוי אין איינע פון די ווינטער באנגעלוי'ס כאחד הנגידים. פארוואס איז עס בעסער ווי א איינפאכע באנגעלוי פרעג איך? זי זאגט דארט איז דא צוויי סווימנג פולס איינס א הייס וואסער פאר ווינטער און א קאלט וואסער פאר זימער. איך האב געזאגט איך וויל גיין נאר ווי עס איז דא דריי, אויך א ליידיגע סווימינג-פאל פאר ווען איך וויל נישט גיין שווימען. ווי קען מען טראכטען פון אהיים פארען דעם לעצטען זינטאג נאכמיטאג תשס"ה פון קאנטרי אן מאכען א גרילל? איך האב געהאלטען אז עס פעלט נישט אויס, די קינדער באשטייען צו עסען קארען מיט ווייס איך וואס. זי זאגט אבער אז דער קאך בלייבט ריין. מאכען מיר א גרילל מיט קוילען, עס גיסט זיך שמן זית מען צינדט דאס פייער. אלע שכינים קוקען זיך צו מיט אפעטיט וויאזוי מיר שוואגער'ס שליידערען ארויף די רויע בהמה פלייש און נעמען אראפ געבראטענע גענז, די שוועסטער זיצען אויפען פארטש, לאכן זיך אינטער און גיבען עיצות, ריק ארויף ריק אראפ, סי נאך רוי, סי שוין פארברענט. ווען נישט דע גאס זעהט וואלט איך אלעס איבער געלאזט אויפען גרילל מיט'ן אויסרייד אז מען דארף גיין מנחח'נען. אלע גיטע פריינד ביי מנחה ווילען נאר וויסען צו מיר בלייבען דא אויף קומענדיגען שבת אדער מיר גייען שוין אהיים דאנערשטאג, איך זאג יעדען עס ווענדט זיך אין די שוועסטער אויב זיי בלייבען זענען מיר אויך דא. ווען מען פרעגט דעם שוואגער צו ער בלייבט ענטפערט ער דאס זעלבע וועלמיר זעהן וואס זיי טוען. דערווייל זיץ איך רואיג און איך הער זיך צו ווי די פייגעלעך טשיפשטען אריין זייער לעצטער געזאנג איידער עס ווערט טונקעל. איך וויל וויסען ווער עס טרייבט זיי אריין אין בעט יעדע נאכט. די וואך פרעגט א חשובער קאנטרי איינוואונער צו איך האב פלאץ פאר עטליכע פעקלעך, איך פרעג אים וויפיל פעקלעך? וויפיל עס גייט אריין קען איך שיקען. איך זאג אים ער קען פאקען ווילאנג ער פארדעקט מיר נישט דעם שפיגעל פון אינטען. איך שטעל זיך אפ פאר זיין באנגעלוי ער שטייט מיט 25 באקסעס און וויל אלעס לייגען אויפ'ן דאך כדי נישט שטערען דעם שפיגעל. איך האב אים געזאגט איך גיי נעמען גאזאלין, ער זאל ווארטען. און ער ווארט. אוי מיין זיסער שכן אין קאנטרי, א ברכה אויף זיין קאפ אבער זייט מיך נישט מקנא. איך קען נאך ביז היינט נישט ארויס קריכען צו ער איז א פרומאק צו גאר א פאלנער ויזתא, ער קוקט אויס ווי די אפגעהארעוועטע אידען אין די שווארץ-ווייסע בילדער פון מנחם מנדל'ס קינדער דערציילונגען. זיינע בלוטערען אין די האנד און די גרויסע אויגען וואס קוקען נעבעכדיג אויף אלע ארומיגע זענען עדות אויף א שווערע עקרת הבית. קיין סאך האב איך נישט גיקענט מיט אים פארברענגען צוליב זיין געטרייע ליעבשאפט צו קנאבעל, זאל דאס זיין פרייטאג גאנץ פרי אדער זונטאג נאכט. מוצאי שבת איז אפגערעדט, כסדר האט ער געהאלטען נאכען אדער פאר'ן עסען א קנאבעלע. ווען איך האב אים אמאל געזאגט אז עס איז דא צובאקומען אזעלכע קנאבעל וואס האט נישט א גערוך זאגט ער אז ער זיין מאמע זאל זיך מיעהן האט געגעסען נאר די שמעקעדיגע. איך האב אים געפרעגט צו זיינע עלטערען האבען אויך געגעסן פאלאפעל פרייטאג נאכמיטאג. דאס ערשטע מאל וואס מיר האבען זיך באגעגענט און באגריסט אנהייב זימער האט ער נאר געוואלט וויסען צו איך וויל פארען מיט אים קיין אומאן אויף ראש השנה. און צו איך וואלט אים געבארגט מיין מיני-ווען אויב ער וועט זיך נויטיגען. און צו כ'האב געהערט די וועטער נביא אויב עס וועט זיין א הייסער זימער. ער האט שווער געזיפעצט אויפ'ן נאכנאנדיגען רעגען, ווי די רביים ביי כל נדרי. איך האב אים גענטפערט דריי מאל ניין. דורך די ערשטע 2 וואכען אין קאנטרי האבען מיר שוין אנגעזייעט ביי זיי און באנגעלוי 1 פאטעטע שיילער, 2 גרעיפ דזשוס'ס, 4 אדער 5 דאזען אייער. נאך די ערשטע דריי וואכען האבען מיר אויפגעהערט האלטן חשבון. יעדעס מאל ווען זיי זענען געקומען בארגען האט מען ביי אונז אין באנגעלוי געטראכט מיט יאוש געפילען אז דאס איז א מתנה שלא על מנת להחזיר. ער האט אפילו געבעטען צו בארגען מיין שווים-הויז די פענטצטער ביי זיי אין באנגעלוי זענען אייביג געווען אפען, די יללות וואס עס איז דארט ארויס געקומען האבען געקענט די טויטע אויפוועקען, עס האט מיך געמאכט פארשטיין די גמרא חמור נוער וכו'. איין טרייסט האבען מיר געהאט אז די געשרייען האלטען אפ די בערען פון וואלד. די וואליום אויפען מויל פון די חשובע עקרת הבית ארבעט נאר אויף 10. אחוץ די ברכה פון צינדען ליכט האבען מיר אלעס געהערט קלאר און דייטליך, צו מיר האבען געוואלט אדער נישט. מיר האבען זיי מרמז געווען אז אונזערע קינדער קענען נישט איינשלאפען פון דעם גערידער. אומצאליגע מאל האט פאסירט אז די קינדער האבען זיך דערוועקט שפעט ביינאכט צו דאס געשריי פון די מאמע אויפען טעלעפון. אפילו צו די קליינע קינדער אין שטוב, אפילו א פשוטע פארלאנג איז געגאנגען מיט א הויעך געשריי ווי מען רעדט צו איבערען ים. איך האב געזעהן אז דער מצב איז אומדערטרעגליך, זאג איך מיין נייער שכן מיט די גרעסטע מאס איינגעהאלטקייט, דא אין דער קאנטרי הערט מען אלעס אריבער, איך שטאמעל ארויס אינטער די נאז, אפשר וואלט כדאי געווען...אביסעל זיך איינהאלטען.... ער האקט מיך איבער, "איך זאג דיר צוה, קיינער וועט נישט געוואור ווערן"... וואס? וואס רעדט איר? איך פארשטיי איר זענט באזארגט מיר הערען אינטער אייערע געשפרעכען – זאגט ער מיר.. ניין פונקט פארקערט. ער וויל נישט הערען, אויב מיר האבען עפעס אדער וועלען עפעס הערן בלייבט דאס צווישען אונז. גיי פיהר מיט אזא איינעם געשפרעכען. ווי געשמיעסט האב איך געמיזט פארקירצערען אונזערע געשפרעכען דורך-אויס דעם זימער. היינט צופרי טרעך איך אים אויף מארסי עוועניא זאגט ער מיר אז מען האט זיך שוין אנגעהויבען צו פאקען אין קאנטרי פאר'ן אהיים פארען ווייל פאר א יאר נישט מער געדאכט האט ער איבער געלאזט 2 האנטוכער אין סווימינג פאל 1 אין די מקוה, אסאך וועש אינטערע'ן בעט, שפיעלצייג אינטער די באנגעלוי. ער מיינט אז א בעכער פעלט אים אויך זייט די פאריעריגע קאנטרי. נאך א מזל ער האט נישט פאלשע ציין, שטעלט אייך פאר ווען ער פארגעסט די ציין וויאזוי וואלט ער געגעסען די כזיתים מצה. א גאנץ זימער האלט איך די דירה זויבער פון מיסט און שטויב ווי ווייט מעגליך. איך לאז נישט א פליג איבער טרעטען די שוועל, אויב עס מאכט זיך אז א קליין קאקערויטשקעלע פארלירט זיך פון די מאמע און בלאנדזשעט אריין צו אונז טוה איך אים טייטען אן א רחמנות אן לאזען קומען לקבר ישראל. איך ליפטער די דירה איינמאל א וואך. איך וויל נישט אויסזעהן ווי יענער חבר וואס וואלט יעצט ליבערשט געמופט ווי אויפרומען זיינע 3 צימערען פון אנגעלייגטע שימעל. קומענדיגע וואך האף איך שוין אהיים צוקומען פון דער ארבייט צוריק צו די ליבליכע קולות פון די קליינע (און צומאל די גרויסע). צו א נאכטמאל וואס קומט ארויס פון טאפ צו א טיש, נישט פון א שאפינג בעג צום קאר. צו א קאלטער טרינק פון א גלאז, נישט מיט א שטרוי. צו א טיש ארומגענומען פון ווייב און קוויטשעדיקע שעפעלאך נישט 6 ליידיגע בענקלעך. און יעדעס מאל איך זעץ זיך אוועק עסען דעם נאכטמאל און בייס אריין דעם ערשטען ביס, יענע מינוט צו להכעיס וועט איינער קלינגען, וואס זאל איך זאגען פאר מושי'לע? קאל שפעטער? ניין. אונז רעד מיר ווילאנג דאס עסען ווערט קאלט. איך גרייט צו די דירה ווי א כלה בעפאר די חתונה. איך מאך זיכער אז די איינציגער קריטיק זאל זיין פארוואס איך האב נישט איבער געלאזט עפעס זי זאל האבען וואס קריטיקירען. כ'האב האב שוין אנגעזאגט די שכנה פון אינטען זי זאל נישט לייגען מער די בייבי-וועגעלע פאר די טיהר, זי זאל פריי לאזען דעם אריינגאנג ווייל די משפחה קומט צוריק פריש און מינטער. איך האב איר געראטען צו באשטעלען א בעל מלאכה צו באפעסטיגען דעם טשענדעליער ווייל די קינדער האבען פארגעסען פון איהרע געבעטעריי. זי זאגט נאכען פיהלען דעם טעם פון א שטילער זימער וויל זי ליבערשט זיך אוועק ציע'ן צו דרום אמעריקא ווי איידער צו הערען די געטאנצעריי העכער איר קאפ. איך האב איר געזאגט זי זאלט ליבערשט זיך ציעהן צו נוא-ארליענ'ס ס'איז יעצט ביליג דירות. זי ווייסט נישט וואס איך רעדט. דאס גאנצער הויז קוקט יעצט אויס ווי מוצאי פסח, ווען דאס פסח איז שוין פארפאקט און דער חמץ איז נאך נישט צוריק געברענגט. אלעס איז ליידיג, איבעראל איז שטיל. די ליידיגע ווענט לעכצען שוין ארויס נאך איהרע איינוואונער וואס פיהלען אן דער אטמאספער מיט לעבען דורכאויס די 10 חדשים. איך האב געטראכט פון מאכען א ברוך הבא טעוועלע מיט קאלער-קרעיאנ'ס אבער וואס וועלען די פארביי גייער זאגען? מר... איז א קליינע בייבי. פטור בלא כלום אי אפשר, איך בין געגאנגען אין גראסערי, איינגעקויפט גיטע זאכען עס זאל זיין מיט וואס זיך צו דערקוויקען דאס הארץ אז מען קומט אריין. איך מיין איך בין שוין פולקאם גרייט צו אויפנעמען די חשובע געסט וואס בענקען שוין אזוי אהיים צו קומען צו די דירה וואס מען האט איר אזוי בארעדט פאר'ן זימער אז עס איז קליין און פיצעל. איך קוק שנעל דורך דעם בארג מאגאזינען און קעטאלאגען וואס האבען זיך אנגעזאמעלט במשך די 2 חדשים, ווען איך האב ווען צייט, גיב איך זיי אלע אריין צום בינדעריי ער זאל דאס צוזאם בינדען אין א לעדערנעם באנד מיט איר נאמען אויסקגעקריצט אויף א גאלדענעם בלעכעל, דאס וואלט געווען די בעסטע מתנה פאר איר צוריקומען. איך ווייס נאר נישט צו איך זאל זיי מסדר זיין לויט די אלף בית אדער לויט ווי טייער זיי זענען. אויף איין אזא קאטאלאג איז געפאלען מיין אויג, מען קען היינט קויפען א בייבי דאלל גענוי ווי דאס קליין מיידעלע קוקט אויס. מען שיקט אריין א בילד פון קינד און זי באקומט א צווילינג דאללי ביז א וואך צוויי. קען מען אפילו קלאונען א ערוואקסענע אויך, איך מיז דאס אריין ווארפען אין מיסט איידער זי באשטעלט א צווייטע מיסיס. גענוג איינס. איך שטעל אן דער עיר קאנדישאן מען זאל אריין קומען מאנטאג צו א קאלטע דירה און ויסעו. איך נעם פון ביזנעס א הויפען באקסעס, קלעב מיט בענדעל. מיין בעלעבאס האט מיר ספעציעל אנגעזאגט איך זאל זיך גיט אויסרוהען דעם וויק-ענד ווייל נאך לעיבער-דעי גייט מען צוריק אין חדר אריין. ער העלפט מיר אריין לייגען די באקסעס אין קאר, איך פרעג אים צו ער וויל נישט אפשר געבען שליח מצוה געלט? ער פרעגט וויפיל וואלט מיך צופרידען געשטעלט? זאג איך אים איין קרעדיט קארד ביז דינסטאג צופרי. ער ווייסט אויב ער גיט מיר זיין קארטעל בין איך אויפ'ן ערשטען פליגער קיין וויסקאנסין. איך קום צו פארען מיט אנגעגארטעלטע כוחות גרייט צו פאקען און העלפען זיך ארויס דערזעהן פון די קליינטשיקע באנגעלוי, מיט די אייער באקסעס אויפ'ן איקסעל. אלע אין באנגעלוי מעסטען מיך אפ פון אויבען ארונטער, ווי איינער וואס קומט אריין מיט'ן וואכען-היט צום ברידער'ס חתונה. קיינער רעדט נישט דא פון אהיים גיין, קיינער קוקט זיך נישט אום אויף מיינע באקסעס. די קינדער האבען נאך גאנצע פלענער אויף זונטאג און אפילו אויף מאנטאג לעיבאר דעי. אלע יאכנעס זיצען געמיטלעך אין א רינג אינטערען בוים ווי דער טאג וואס מען איז געקומען. איין גיטמוטיגע אידענע שרייט אויס "סי שוין דאנערשטאג"? איי קענט בעליוו איט". די לעצטע 4 טעג אין קאנטרי איז נישט דא קיין חדר, קיין דעי קעמפ, דאס טרעקעל קומט שוין נישט צוזאם קלויבען דאס מיסט, די לופט איז יעצט שטיקעדיג, די באנגעלוי פארדימפעצט. און איך קען קוים ווארטען אהיים צו פארען צו פון וואנעט מען איז קוים אנטלאפען. מען לאזט שוין לעבען בלייבען די ספיידער'ס, מען וואשט מער נישט די צעריסענע פלאהר. די גרויסע קינדער מאכען דעי קעמפ'ס פאר די קליינע, זיי טיילען פעטש ווי ערוואקסענע און פרייזעס פאר זיך אין די קעשענע'ס. מיין מושי'לע האלט און איין פרעגען צו מען קען בלייבען אין קאנטרי נאך א וואך. איך פרעג אים וואס איז די שמחה. ער זאגט זיין נייע רבי(צין) אין חדר איז (די שכנטע'ס 10 יעריגע) שיינדע'לע, זי טיילט פאר יעדען א פאטעיטע טשיפ נאך איעדע קאפיטאל תהלים. און 1 אזייגער שווימט מען מיט די מאמע'ס. פרייטאג נעם איך ווידער אפיהר מיין געשטרייפטע שווים הויז וואס טריקענט זיך א גאנץ זימער אויפ'ן פארטש, און שמייכעלט צו אלע פארביי גייער. דאס איז דער ערשטער זימער זינט די בחור'ישע יארען וואס דער שווים הויז טראגט ביי מיר א אויבען אן. די קינדער שווימען בעסער פון מיר, זיי שטייגען מיך איבער. אלע וויסען זיי ווי אריין טאנצען מיט'ן נאז אויף אראפ און שפילען באלל ווי ערוואקסענע, ווי צו בלייבען אינטערען וואסער לאנגע סעקונדעס. א גרופע קינדער האבען מיך געפרעגט צו איך וויל זיי לאזען מיך אנשפריצען. איך באשטיי, אבער נאר אויב איך קען דערנאך איינע פון זיי אריין ווארפען אין וואסער, אלע גייען איין דערויף חוץ מיינע, זיי ווייסען איך וועל מקיים פסק זיין. די וואך האבען מיר געקריגען א גרויסען גאסט, דער רב אונזערע האט ערשיינט אין שווים-באסין. מיר קוקען אים אלע אן, עס קוקט אויס ווי א בייזער חלום. א גאנץ זימער טרעט ער נישט איבער די פאדלאגע פינעם גרינעם צוים, וואס רינגעלט ארום דעם סווימינג-פאאל פון א בייז אויג וואס וויל אריין קוקען דורך די שפאלטענעס צו זעהן אלע גראבע בייכער אריין-פלאטשקען אין וואסער אז עס ווערט כמעט א פארפלייצעניש איבער די גאנצע קעטסקיל'ס ראיאן. ווען נישט די ווייבער באניצען זיך אויך דערמיט וואלט נישט אויסגעפעלט דער מחיצה. ווער וויל דען זעהן ווי דער ים ווערט געשפאלטען דורך אונז מענער וואס אטייל ניצען דאס וואסער אנשטאט א שאוער. א וואונדער מען שווימט אין קלארין נישט אין וואסער. איא, מיר זעהן גיט. אן ארויס רעדען א ווארט, טוט ער זיך אויס די שמונה בגדים ביי א ווינקעל הינטער א דעכעל, לויפט אריין אין וואסער מיט די רבינו תם, מיט א גיכקייט און זיכערקייט אז אזוי האבען די תלמידי בעל שם זיך געטובל'ט נאכען אויפהאקען דאס אייז. איך האם אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט געקומען א גאנץ זימער. ער זאגט אז מען רעדט דא צופיל דברים של מה בכך. אבער עפעס מיז ער נאכגעבען דעם שלעכטען יצר. איך האב אים געזאגט ער וואלט געברויכט מודיע זיין בעפאר, מיר וואלטען געמאכט צדיק בא לעיר טאוולען. איינער פון די איבער וואגיגע ביי אונז אין קאלאני לויפט ארום און ארום דאס וואסער מיט א פלינקייט ער וויל אפ-פאלען די פיצא וואס ער האט קוים פריער געגעסען, ער מאכט מיר דעם קאפ שווינדלען. איך מיין ווען ער וואלט ווייניגער אראפ געגאלפט פון די רויטע לאנגע ווארשטען יעדען זונטאג וואלט ער נישט געדארפט לויפען איעדען פרייטאג. ער לויפט מיט אזא אימפעט אז עס ווילט זיך זינגען די הקפה ניגון. און דער רבי חלומ'ט אין וואסער ווי א יון אין די סוכה. ער איז פארדביקות'ט, ער טוליעט זיך איין אינעם שטרומיגען וואסער מיט די האנט אויף די נאז לעכער און מיר רישן זיך די וואך אויף א פייערדיגע שלוש סעודה תורה. פרייטאג זענען שוין א טייל משפחות זיך צולאפען דער אין שטאט, אנדערע צום האטעל אריין, איין משפחה איז געפארען אויף נאעגרע פאלל'ס מיט די פעק און בייקס אויפען דאך. כ'האב אים פארגעסען צו זאגען גוד-ביי. אלע פארבליבענע שוויגער'ס רופען ארויס די איידעמער צו די קאנטרי אויף שבת און פלאצירען זיי און די אוועקגעפארענע ליידיגע באנגעלוי'ס. האלב קאנטרי באשטייט פון פארלאזטע באנגעלוי'ס. נעכטען זענען זיי ווערט געווען א מאיאנטיק, די ווייסע פארב וואס שיילט זיך אראפ פון אלע באנגעלויס האט פאר 9 וואכען צוריק געהאט א אומגעהויערע חן. יעצט קוקט מען זיי אן ווי דער פאריעריגער לוח, מיט שפאס און ביטול. עס רופט אונז אן א אידענע וואס איז שוין אהיים געפארען מיטוואך צו דער שטאט, און בעט אונז מיר זאלען גיין קוקען אויב איינער האט זיך נישט אריין געגנב'ט צו זיי אין באנגעלוי. מיר גייען קוקען, 2 אינגע פארפעלקער האבען זיך דארט באזעצט אויפען וויקענד. וואס קען איך זי זאגען? איך האב איהר געלאזט באפעלען אז די באנגעלוי קוקט אויס אין א גיט'ן צושטאנד. זי וואלט באקומען א צוזאמבראך הערענדיג אז 4 ערוואקסענע אין 15 קינדער האבען איבער גענומען די מאכט אין די שיין אויפגערוימטע באנגעלוי. שוין דאס צווייטע וואך וואס דער גראסערי איז ליידיג, ער האט שוין נישט די נויטיגע באדערפענישן צום טאגליכען ווירטשאפט. ער שיקט אהיים כשר זייף אנשטאט באד זייף, פלאסטיק טעלער אנטשאט פעיפער, האלוויד ברויט אנשטאט ווייס ברויט און אפילו זאלץ אנשטאט ציקער. ער זאגט די גראסערי מיז ווערען ליידיג אויב נישט לאזט ער אונז נישט אהיים פארען. איך קען שוין קוים ווארטען אויפע'ן סעיל, אפשר וועט זיך לוינען אהיים שלעפען צוריק קעסטלעך סעלצער. זי זאגט איך זאל עס קויפען ביליג און אוועק שטעלען אינטער'ן בעט פאר קומענדיגען זימער. "נע פארגעט איט. מיר'ן האבען א אייגען באנגעלוי, נעקס'ט יער מערצאשעם" אין מקוה שטייט שוין נישט דער אינגעל צו נעמען דעם קאפ צאהל. מען פארקויפט שוין אויך נישט קין קיגעל. צום ערשטען מאל וואס דאס וואסער איז הייס און עס ווילט זיך ווייקען. איין טאטע פון 8 אינגלעך קע"ה האט אלע קינדער אפגעשוירען, ער האט זיך אויך אנגעטראגען אפשערען מיינע, דערנאך האט ער געזיכט איינער זאל אים אפשערען. ביים דאווענען שבת איז אויך דא א קלענערער עולם, און די שמחה איז גרעסער. מיין שכן איז אויך פון די פארבליבענע, איך פרעג אים צו ער האט הנאה געהאט אין קאנטרי? ער איז זיך מודה אז ער מער האט הנאה פון די זימער וואכען טעג, ווי פון די גאנצע קאנטרי.( זיין פרוי זאגט אוודאי פארקערט). ווי מיין כיתה א' רבי וואס פלעגט כסדר פרעגען? וועמען האסטע בעסער ליעב טאטי אדער מאמי? אזוי פרעגען מיך אלע, נו וויאזוי איז די קאנטרי די וואך? אמת סי בעסער די לעצטע וואך? עס הערשט א היימליכקייט צווישען די מנין און א האלב, קיינער פון אונז וויל היינט נישט זיין דער חזן, דער גבאי איז ארום געלאפען זיכען א בעל תפילה, אן ערפאלג. איך האב אים געזאגט ער זאל איינמאל פאר אלעמאל ווייזען זיינע קענטעניסען און אליין צוגיין, ער האט זיך גענומען שרייען אז מיר פארשעמען דעם עמוד מיט'ן צעגערען. צום סוף איז דער רב'ס איידעם צוגעגאנגען אלע תפילות מיר האבען אים פארשפראכען צו זינגען לכה דודי, ער ווארט מיר זאלען עפעס זינגען, מיר זענען אבער אלע שטיל, א מזל זיין שווער האט רחמנות געקריגען און געזינגען א יאמאממיי ניגון עס איז געווען א גרויס התעוררות. עס זעהט זיך אן עס ווירבעלט שוין אין זיין מח דער הנני העני. פאר כגוונא האבען מיר זיך אלע אפגעשמועסט צו קומען דאווענען שבת צופרי האלב נאך 10, און נישט פארציילען דערפון דעם רב און גבאי'ן. ער איז ארום געלאפען שבת צופרי ווי א אפגעביסענער שלאנג. מיר קומען אלע אן פאר 11 ער פרעגט וואס האט פאסירט? ווי זענט איר אלע געווען? ער איז אנגעברויזט. איך האב זיך אנגערופען, דער גבאי האט דאך אויסגערופען אז מען דאווענט שפעט. ער זאגט ער האט גארנישט געהערט, מיר אלע זאגען אים זיכער אזוי, איעדער טייטעלט אויפ'ן גבאי, ער האט אויסגערופען הויעך, דער גבאי לייקענט שטיין און ביין. מער וועט ער זיך נישט און אונז פארטשעפען. האפענטליך. ביים עולה זיין זאג איך דעם גבאי'ן אז קומענדיגע וואך וועל מיר אלע זיין באצייטענ'ס. מוצאי שבת די וואך מיז איך שוין זעהן וואס איך האב פארפאסט א גאנץ זימער מיט'ן וואלי-באלל, סייווי זענען שוין די אטליקען אהיים געפארען, אקייגען די פאר פארבליבענע פיל איך זיך ווי שמשון הגיבור. די אלע וואס שפילען יעצט זענען די וואס מען האט זיי אוועק געשיקט פון באנגעלוי ווייל עס איז גרינגער צו פאקען אן זיי. אונזער אווער-נייט קיגעל מאכערטע האט אונז נישט פארראטען, זי האט אויסגעליידיגט דעם פריזשדער און אונז געשיקט מטעמים, איך האב אים געפרעגט ווי זי האט צייט צו מאכען קיגעל מוצ"ש פאר'ן אהיים פארען. ער זאגט, זי וועט אלסדינג טוען מיך נישט צו זעהן אפאר שעה. מיר האבען דאס געוויסט פון לאנג. די זוהן האט קוים אויפגעשטראלט העכער די שפיץ ביימער אויף אונזער זייט קאנטרי און די קינדער זענען שוין לאנג נישט אין די בעטען, מען קען זיי זוכען אין בובעריק. זיי כאפען אריין צו אטעמען פון באשעפער'ס גרינע נאסע גרעזעלעך איידער מען פארט צוריק קיין וויליאמסבורג, זיי וואלגערען זיך שוין אין זאמד אינטער א באנגעלוי. איך ווייס נישט ווער עס וועט זיך מער בענקען די קינדער אדער די זאמד. עס וועט היבש לאנג געדויערען זיך אפגעוואונען פון טעגליכען רוטין אויפצושטיין און ארויסטאנצען צום בייק מיט דע פעדזשאמעס און צעפלאשעטע האר, און צוריק קומען עסען פרישטאג מיט א שעפערישקייט צו כאפען די דעי קעמפ באס. עס טוט זיך א געפאקעכטץ ווי קיינמאל פריער, פאלגענד זענען אייניגע אויסצוגען וואס ווערען געהערט היינט פון אלע באנגעלוי'ס אן אויסנאם. האסט געקוקט גיט אינטער די בעטען? מאך זיכער סי נישט פארבליבען דארט קיין שטרימפ! גארנישט! איך טרעף נישט אסתי'ס שיך גיי קוק אין דעי קעמפ, אויב נישט קען עס זיין ביי די ווייסע'ס אויפ'ן פארטש קעגען איבער. גיי נאכאמאל קוק אויב דע גראסערי האט נאך ברויט, א האלב ברויט וועט נישט זיין גענוג פאר יעדען ביז מע קומט אן אהיים. זאג טאטי איך בין נאך נישט רעדי. זאג טאטי איך בין נאך אלץ נישט רעדי. זאג טאטי נאך 10 מינוט. איך קום שוין. מיר פאקען איין אלע טעפ און דאכענעס, טראגען צוריק זעק און פעק מיט זאכען וואס מען איז נישט אנגעקומען צו ניצען, ליידיגע רעסעפי קארטלעך, נאך-פארמאכטע ביקסלעך מיט קלעי, פאפ-סטיק'ס, צוויי רעגען קויט'ס אומגעפענט פונעם פלאסטיק, און נאך שאר ירקות וואס האט געהאט די זכי' צו וויילען ביי אונז אין באנגעלוי און זיך צוהערען צום הו הא פונעם קאנטרי לעבען. יעצט קומט דער צייט אויף זייער בואי בשלום. מען שמאצט אלעס אריין אין גרויסע אייער שאכטלען ארום געבינדען מיט שטריק אז דער ווען-דרייווער זאל עס גרינג קענען ארויף שלעפען צו אונז אהיים אויפ'ן פערטען שטאק אין וויליאמסבורג אן דארפען שעלטען מיט קללות אויף רוסיש. אלע מציאות וואס מען האט איינגעקויפט אין די שאפינג מאלל'ס, מידעלטאון און וואדבארי, אלעס אלעס טראגט מען אהיים. זי זאגט אז דער קאר איז מער פוהל ווי ביים קומען. איך זאג איר, דער ליידיגער בערזעל טוט אלעס אויסגלייכען. פאר'ן אהיים פאר'ן טוט זיך דא אפ א געזעגנאכטץ אזאש ווי מען זעהט זיך דאס לעצטע מאל איידער מען שפאנט אריין צום טויער פון גן עדן. אלע ווייבער קומען איינער צו אנדערע עמאציענאל אין די באנגעלוי אריין מיט א אלול'דיגע ערענסטקייט, שוין מער נישט מיט דע וואכעדיגע טורבאנען, נישט גענוג מען זאגט א כתיבה וחתימה טובה, מען וואנטשט זיך אן ווי עס וואלט געווען ערב ניי-יאהר. א טייל זענען אפילו מחמיר זיך איבערבעטען און שרייבען אפ די טעלעפון נומבער'ס צו קענען רופען נאכאמאל הארט פאר די הייליגע טעג, אנדערע לאזען פאלען א טרער און מיט א געשטיקט קול זאגט מען "קיעפ אין טאטש" דער ווען דרייווער איז שוין געפארען, אלע קינדער זיצען שוין אין קאר, איידער מען פארט קוקט מען נאכאמאהל איבער אלע שטיבער, ווי ביים זיכען די 10 ברעקלעך, אפשר דאך איז עפעס פארבליבען. ווען די צייט ערלויבט וואלטען מיר יעצט צוגעפארען קיין וואל-מארט נאך איין מאל. זיי אנצו-ווארענען אז זיי וועלען זיין נישט בלייבען אין ביזנעס איין וואך אן אונז. ווי א איבער געיורענע שיסעל טייג ווערען צוריק איבערגעפילט די געדיכטע וויליאמסבורגע גאסען מיט אויסגערוהטע מאמע'ס, וואס האבען אין זיך איינגעזאפט גענוג תשעה קבין צו דורך-קייען און פארציילען ביז די קומענדיגע קאנטרי. אויסגעבארדעטע אינגלאך וואס האבען נארוואס געענדיגט דעם חזרה פארהער, הייזעריגע מיידלאך וואס האבען די גאל זיך אויסגעשריגען אין קעמפ ביים זינג פארמעסט, אלע זענען אפגעברענט ווי אונזערע תימ'נע ברידער. דאס גערויש און געטומעל ווערט שטערקער פון טאג צו טאג. די גאסען שמעקען שון ווידער פון די געלע באסעס וואס שפייט אויס שווארצע רויעך אין די נאז אריין פונקט די מינוט וואס מען גייט איר פארביי. זיי שטייגען דערמיט איבער די געלע טעקסי'ס פונעם דערנעבענדיגען אינזעל מאנהעטען. אלע ווענט זענען ווידער באנדאזשירט מיט שרייענדע מודעות איבער גאר וויכטיגע פארטי'ס. די קאר'ס מיט הויך הילכער'ס פאנגען צוריק אן ארום פארען לענגאויס די גאסען איינצומעלדען איבער פראטעסטען און סעיל'ס. גרויסע לאנגע טרעליער'ס ברענגען אהיים די שווערע פעק פון קינדער קעמפ'ס, די שחורים ווארפען זיי אראפ ווי זעק מעהל. איין זאק איז געפאלען אויפ'ן קאפ פון א טאטע'ן וואס איז געקומען זיכען די באקסעס. די עלטערע אינגלעך מיט מער ערפארנקייט שרייבען דעם נאמען אויף אלע 4 זייטען. איין אינגעל א מויל מאכער שרייט אויס די נעמען פון זיינע באקאנטע ווען אימער ער באגעגענט זיך מיט זייער'ס א באקס. און דער טראפיק איז יעצט פארשפארט צום פאלק, אנדערש וואלט מען נישט געוויסט אז די פעקלעך זענען שוין דא. א נחת צו זעהן ווי דער וויליאמסבורגער פאזעל ווערט צוריק צוזאמען געשטעלט. די מאמעס וואס האבען געהאט קינדער אין קעמפ פרובירען מיט די לעצטע געוואלדעס ארויס צו נעמען די לייז פון קאפ און וואשען די וועש עס זאל אויסזעהן אביסעל צום אנטוען, היינט איז נישט דא קיין ווייס וועש, אלעס איז שווארץ. ביז פסח וועלען אלע קינדער אנטוען זאקען וואס האט דער אויפשריפט פון לעצטען נאמען און וועלכע באנק מען איז געווען, די נעגעל וואסער טעפלען וועלען זיין אנגעפירקעלט דעם שלאף רבי'ס נאמען ביז איבער א יאר. יעצט הייבט זיך אן דער פארמעסט ווער פון די קינדער האבען דאס מערסטע זאכען פארלוירען אין קעמפ, כמעט אלע האבען איבער געלאזט די זייף האלטער'ס און די וואס האבען עס יא אהיים געברענגט פארלירען עס דעם קומענדיגען פרייטאג אין מקוה. אלס קינד האט מיר די מאמע זאל זיין געזונד מיט געגעבען 7 פאר שווארצע וואכען זאקען און 4 ווייסע פאר שבת. אהיים קומענדיג איז שוין די 4 ווייסע שווארץ געווארען, אין די 7 וואכעדיגע איז געווארען ווייס פון די בליעטש. האב איך געזאגט די מאמע'ן אז קומענדיג יאר זאל מען ניצען די זעלבע נאר איינטוישען. די געשעפטען וואס ערלויבען זיך צו זיין האלב פארמאכט דורכ'ן זימער, רייסען אראפ די צעטלעך וואס איז אויסגעהאנגען אויפ'ן טיהר מיט די פארקירצערטע זימער זמנים, מען ציעהט צוריק ארויף די גראטעס ביז אויבען צו ווייזען מיר זענען ווידער קאמפס גרייט צו טוען מיט אייך ביזנעס, פון זינטאג פארטאג'ס ביז פרייטאג צום פייף און אפילו מוצאי שבת. אפשר ווייסען זיי נישט אז מיר קאנטרי גייער זענען אויסגעזעקעלט נאך ארויסשלעפען דאס לעצטע ביסעל קליין געלט פאר די געז אהיים צוקומען פון קאנטרי. די האלב פארלאשענע בתי מדרשים צינדען צוריק אן דעם עיר קאנדישען און לעקטער פאר די צוריק געקומענע כולל אינגעלייט און בין הזמנים בחורים. מען עפענט ווידער דעם פאליש און די ווייבער שוהל, מען לאזט וויסען פאר די צוריק געקומענע אז מען קען שוין קויפען זיצען אויף די הייליגע טעג. קאווע מיט ציקער גיסט זיך ווידער אין גרויסען און וויליאמסבורג איז צוריק אויפגעהייטערט, ווי מיר האבען איר איבערגעלאזט 9 וואכען בעפאר. די וואס זענען נישט אריין געקומען זימער אוף א 'שאפינג דעי' הייבען ערשט יעצט אן צו קויפען די 12 פאר שבת און וואכען שיך פאר דאס גאנצע הויז געזינד, איך האב געפרעגט מיין פרוכט סטאר -וואס רעדט זיך שטענדיג אפ אז ביזנעס איז שוואך- צו ער וואלט נישט אריין גענומען שיך צו פארקויפען. איר קענט זיך פארשטעלען צו הערען? "גיט'ס מיר 4 פונט מעקינטאש עפעל, מיט 3 פעטרישקע'ס, 8 פאר שווארצע שיך, סייזעס 7 און 8, 9 א האלב, און 10 מען טרעפט זיך מיט די אלטע שכינים זיי ווילען וויסען וויאזוי מען האט פארברענגט אין די קאנטרי, און צו מען האט זיך געבענקט נאך זיי, טא פארוואס האבען זי נישט געקאלט? פרעגט די אלטע אלמנה מרת. שלאמאוויץ? מען קאלט אלע משפחה און גיטע פריינד אנזאגען די גיטע בשורה אז מען איז אהיים געקומען בשלום און מען קען שוין צוריק אנהייבען די טעגליכע געשמיעסען. עס הייבט זיך אן מיט די סארקאסטישע, אהההה העלוי, "האו וואז דע סאממער?" "סארי איי דידנט קאלל" איי וואז סוי ביזי" פאר עס ווערט ליכטיג אינדרויסען לייגט מען אראפ דעם טעלעפון מיט א געבעט צום באשעפער אז די פעק זאל באקומען פיס און זיך אליין ארויס שפאצירען פון באקס צום באשטימטען שאפע. אונז זעמיר ב"ה גליקליך צו האבען די גויטע פונקט מארגען פון 10 ביז 5, אז עס וועט אויספעלען זאגט די שוויגער זי קען שיקען איר גויטע אויף דריי שעה דאנערשטאג. די פאליאקען באקומען באלד מער ווי מיר מענער אין דער ארבייט, טא פארוואס גיט מען אונז נישט דעם דזשאב פרעג איך איהר? זי זאגט פאר א וויץ זי וויל מיר נישט דארפע אנגרייטען לאנטש. אינדערפרי אין שוהל ראש חודש אלול, דער רב איז שוין אויך אהיים געקומען, נישט חלילה פון קאנטרי. יעדעס יאר זאגט ער אונז ער גייט אויף אפרוה צו די קינדער. ער וואלט געבליבען ביים זוהן נאך א וואך צוויי נאר ער וויל נישט א צווייטער זאל בלאזען שופר קומט ער אהיים צום ערשטען בלאז. קען מען פארשטיין א רבי'שע נשמה? א גאנץ זימער בלאזט ער שופר אז לעת הצורך זאל עס גיין ווי א פידעל. צום סוף האט עס געבלאזען א רעטעך. ער פרעגט אונז אלע ווי דער זימער איז דורך, ער איז נישט אזוי ענטוזיאסטיק איבער מיין געפארעכץ, זעהט אויס ער שמעקט אז עס קומט א קליינער טשעק פאר יו"ט. ברוך השם און מיט די הילף פון די פולישע שלאקטע האבען מיר אנגעיאגט צוריק אריין ברענגען ליכטיקייט אין אונזער פארשלאפענע דירה'לע. פון אלע שטיבער הערט מען שוין צוריק דאס שטופעריי פון די שעפאלעך. דאס געזינגעריי און שאוער. די שאפעס זענען שוין צוריק איבער געפילט מיט שבת'דיקע נאש, דער פריזשדער מיט גרעיפ דזשוס און זויערע פיקעל, די פרישע בארכעס קיהלט זיך לעבען גאז-רענטש, די שמעק טוט פארטייבען אלע שכינים. א סימן אז דער הייליגער שבת קלאפט און פענצטער. און אט וועלען מיר האבען די זכיה איהר איינצטונקען און קאטשעניא, אפילו די גיטע מלאכים וועלען נישט וועלען פארלאזען אונזער שטוב. דער מקוה איד וואס איז נישט געווען דאהי אויפ'ן זימער פרעגט זיך נאך אויב אלעס איז געווען אום-בעסטען, דער גבאי פרעגט זיך נאך הינטערוויילעכטץ צו עס ווארט אים אפ עפעס זכרים אדער קדישים פון די מעמבער'ס און די קומענדיגע וואכען, איך שאקעל מיט קאפ כאלו איך ווייס נאר איך וויל אים נישט זאגען. אין סי שבת אויף דער וועלט. די שוהל איז איבערגעפילט פון מיר אלע צוריקגעקומענע. דער רב, אפילו ער האט זיך שוין באגריסט מיט אונז דורך די וואך, קומט ער צו אונזער טיש און גיט אונז אלע נאכאמאל שלום עליכם מיט די שבת'דיקע הענד, פריש אפגעשוירענע נעגעל. די וואנצעס זאגט עדות אויף די פיינע זיפ מיט קניידלאך וואס די רעבעצין'ט שמ'ט דערמיט. דערנאך זאגט זיך דער הודו מיט א ברען. אלע אין שוהל ווילען וויסען וויאזוי איז אדורך דעם זימער? צו מיר האבען געהאט א גוט-טיים. איך שיק יעדען צו מיינע שכינים אין קאנטרי, קיינער ווייסט נישט אזוי גיט ווי זיי, דער זימער איז ב"ה אדורך מיט אלע קליפערלעך. דער גבאי שושקעט שוין און ווען נישט אונזער חזן מעכיל גייט צו קבלת שבת וואלט איך נישט געהאט א געלעגנהייט צו פארהערען מושי'לע ביז שלישי. מעכיל מיט'ן ברעטעל זענען געקניפט און געבינדען ווי מטות מסעי. זייט איך בין א קינד קומט מעכיל אריין און שוהל און לויפט צום ערשט פרעגען דעם גבאי צו ער קען צוגיין, מיר אלע קענען באשטיין, ער האט א ציטערדיגע אבער שיינע שטימע. פרובירען זאל א צווייטער צוגיין, מען מיז קודם אפגעבען דין וחשבון פאר מעכיל וואס איז די שמחה און מעכיל זאגט שוין פאראויס, נע ער יכול'ט נישט. טאמער איינער רומט אויס א צווייטען גיטען בעל תפילה, איז מעכיל אויף יענעם באבלאזען ווייניגסטענ'ס דרייסיג טאג. די וואך האב איך זיך איינגעקויפט עולם הבא מיט'ן זאגען פאר חזן מעכיל אז איך האב זיך שטארק געבענקט נאך זיין קעלעכעל. א וואונדער ער איז הויט אין ביין? נאכ'ן זיך אויסגעבען אין שוהל דארף ער נישט מער ווי א כזית חלה. איך גיי שוין ווייטער זאגען פאר די באבע א גיטשאבעס נאכען דאווענען, די קינדער קומען אפנעמען זייערע קארטאפעל שטעקעלעך וואס די באבע קויפט דערפון פער 100 אויף האלסעיל. פאר'ן אהיים גיין זאגט זי מיר איך זאל איהר אנרופען שפייז צו נאכט'ס, זי וויל מיט מיר עפעס רעדען וואכענדיגע זאכען. איך ווער נייגעריק, וואס ווילסטו באבי? זאגט זי, נישט אים שבת גערעדט, זי וויל פארשטיין וואס איז דאס אינטערנעט, אלע זענען פארנומען דערמיט, זי וויל וויסען צו איך האב חלילה נישט דער אינטערנעט אין שטוב און צו איך האב שוין אמאל אנגערירט דעם אינטערנעט ח"ו. און וועלכע רשעים שטייען דערינטער. איך זאג איר "די ביזט מיך חושד אויף אזיינס?" חלילה! אבער - זי זאגט- איך האב געהערט פון א פרוי אין גראסערי אז דורך די אינטערנעט קען מען זיך באהעפטען צו אנדערע אין יענעם עק וועלט און מען קען אפילו מאכען טראגען... אן זיך זעהן, געוואלדיגע זאכען סע משיח'ס צייטען יאנקעל, זי האט זעך צעוויינט. איך האב איהר בארואיגט אז לאו דוקא סע האלט נאך נישט דארט זי זאל רואיג מאכען די סעודה, זי זאגט ביי איהר אין שטוב וועט קיינמאל נישט נישט אריין קומען דער אינטערנעט, אפילו דער זיידע וועט וועלען. יעדעס מאהל ער גייט אין גראסערי ווארען איך אן דעם זיידען נישט צו קויפען דעם אינטערנעט. כ'האב אייביג געוויסט מען קען דע באבע איינרעדען אפילו א קינד אין... אלע קריסטאל און שטיינדעלאך פונעם טשענדעליער טוען היינט שפריצען באזינדער שיינע קאלירען. ווי א רעגען בויגען באגריסט ער אונז, ווי ער וואלט זיך באדאנקט פארן זיך באניצען מיט איהם אויפסניי. אלע שכינות זיצען ווידער ארום דעם טיש, פרובירען צו נאשען עפעס נייעס וואס מען האט זיך אנגעזאמעלט אין אהיים געברענגט פאר זיי פון קאנטרי, ווען נישט איך נעם זיך זינגען שלום עליכם וואלט די מרס. קרויס אפגעלעקט אלע סעסים-סיעד'ס פון טיש. צו קידוש לבנה איז געווען א גאנצע סומאטוכע, יא דא גאנצע זיבען, נישט דא? דער רב טוט אן זיינע ספעציעלע ברילען וואס גייט נאר ארויף אויף די נאז ביי א ערענסטע שאלה ווי צום ביישפיל א שמאטקע אדער ערב סוכות צום באקיקען דעם אתרוג. ער האט אפיהר גענומען דעם גראבען סידור וואס האט די זמנים ביז משיח'ס טאג. א קלארע תשובה האט ער נישט געגעבען אבער ער האט געהייסען גיין ברענגען די רעזשעוואלקע, א סימן אז מען גייט צום כשם שאני רוקד. נאכע'ן זיך באגריסען שלום עליכם און באקוקען די ארבע כנפות האט ער אונז אלע אנגעווינטשען א גיטן חודש און צוגאב צו די פאריגע וואך וואס איז טאקע געווען ראש חודש. נישט די שופר און ניטאמאל דעם רב'ס הארציגע כליפעריי ביי די שלוש סעודה תורה טוט אזוי שטארק ערוועקען צו תשובה ווי די רונדיגע בארכעס. עס איז נארוואס ארויס פון אויווען, יובאנגעס און רונדיג באגאסען מיט די גלאנץ פון לויזע אייער, זיי טוען מעורר זיין צו פאריכטען די אנגעזאמעלטע עבירה'לך ווי אמשנעלסטענ'ס ווייל אט גייען מיר שוין זאגען אחות קטנה און א עק מיט'ן פארגאנגענעם יאר. די באבע איז געווען ביי אונז אין שטוב און זיך צוגעקוקט מיט פארגעניגען ווי די אייניקלעך גייען אין די זעלבע פיס טריט ווי איהרע עלטערען וואס האבען געקענט דריי זאכען קאכען, באקען, רוימען, זי זאגט אונז אז דאס קומענדיגע יאר וועט זיין ציקער זיס און משיח וועט זיכער קומען. דער זיידע ברומט אינטער, נו וואס רעדסטע, נאך היי יאר. היי יאר וועלען מיר נאך גיין קיין ירושלים. סליחות. דער סימבאל פון די לעצטער וואך אין יאר, דער נאמען וואס גיט א דזשאכע אין יעדער פארדשאוועטע נשמה. ווי קען מען אריין פאלען אין ניי יאר אן אויפשטיין סליחות? אין אלע ווינקלען פון וויליאמסבורג זעהט זיך שוין אן דער סליחות וואס קומט אט צוגיין. איך גיי אריין צום לאקאלען ספרים געשעפט, דער ארבעט'ס אינגערמאן האנדעלט איין א קליינער ווייעך-דעקעל סליחות אין לייגט דאס גלייך אריין אין ביזעם טאש צו מאכען זיכער עס איז צו די מאס, ער נעמט עס צוריק ארויס, שרייבט אויף להו"מ עמי"ו עשי"ו און נאך ענליכע פירקלערייען און לייגט עס צוריק און אנדערען ביזעם פארזיכערט אז קיינער וועט עס אים נישט פון טאש ארויס נעמען. די בין הזמנים'ניקעס קויפען יעדעס יאר א נייעם סליחות מיט ווי מער מפורשים אין די זייטען. א חתן קומט אריין קויפען פאר די כלה דער דיקסטע מחזור מיט א ווייעכען לעדערנעם דעקעל, געפארבט מיט גאלד אין די זייטען. דער סוחר פרעגט, וואסערען נאמען קריץ איך ארויף? איין מינוט, ער קאלט די גרויסע שוועסטער, מאכען זיכער אז יא מען שרייבט די נייע לעצטע נאמען, הוי וועט זי קוועלען. אז מיר'ן אלע אזוי ערליך זאגען סליחות ווי די כלה גייט לייענען איר נאמען פון דעקעל וואלטען מיר געווען עבירות-פריי. גענוי ווי די פאליציי גיט ארויס א טיקעט קוואוטוס, האט דער גבאי באקומען א פארארדענונג פון די רעבעצין צו פארקויפען וואס מער זיצען. ער זאגט די רעבעצין שרייט דער מצב איז דערדריקענד. אלע יאהר צאהל איך אים איין די פאר גראשען פאר א זיץ און א צוקנייטשטער צוואנציגער צווישען זיינע פינגער פאר לא יחרץ געלט, היי יאהר וויל ער איך זאל אויך דינגען א פרויען זיץ. איך זאג אים אז די פרוי קומט נאר צו שופר בלאזען און די איבעריגע בין איך איר מוציא, ער איז פארעקשענט איך זאל אויך צאהלען פאר א פרויען זיץ. איך זאג אים צו איך וועל קומענדיג יאר קויפען אפטער פון זיין נייע סאדא מאשין ביים נאכט שיעור. והוא באחת, אלע מתפללים דארפען טראגען דעם עול פון די רעבעצין וואס וועט דאס יאר חתונה מאכען צוויי אייניקלעך. הייסט כ'האב נישט קיין ברירה? יא, קענסט איר געבען די 12 שורות דעמאל'ס עט איין זיץ זיין גענוג. די רעבעצין האט היי יאר אפגעשריבען די נעמען פון אלע פאטענציאלע זיצער'ס און זיצערען אויף ווייסע סטיקער'ס און זי וויל קיין איין באנק נישט זעהן ליידיג! זאל איך אריין פאלען אריין אין מויל פון די רעבעצין? איך גלויב אז ניין. מיין אלעמען באקאנטער בעל הבית גרייט זיך ארויס צו פארען פון אמעריקא אויף יו"ט, צום רבי'ן. און נישט סתם פארען, נאר פליעהן -ערשט קלאסיג- קיין ישראל. ווען אימער ער מאכט אזא נסיעה נישט צוליב שוואול-טאג נאר אויסשליסלעך רוחניות, הערשט א אטמאספער אין דער ארבייט ווי ביי די קינדער וואס האבען פרייטאג א האלבען טאג חדר, אפילו די שיקסלעך ווייסען אז דער באסס איז דע טעג זייער האולי, ער רעדט צו זיי מיט די אויגען אויף אראפ, ער טוט זיך אן דעם היט צו אשר יצר. היי יאהר גרייט ער זיך צו פארען ביז איבער סוכות, ער וויל מיך אני הקטן מאכען קעניג אויף א נאכט, ער לאזט מיר נאטיצען אויף אלע ווענט, פאשרייבט ווי א צוואה אויף געהל פאפיר וואס איך דארף ארלעדיגען צו האלטען דאס געשעפט און די כלים, ווייל מען קען צו אים נישט צוקומען איינמאל ער פארלאזט דאס געבורט ארט צום לאנד פון די אבות. ביים רבי'ן אין הויף איז ער פון די גרויסע שושקעס, אלע קניעהן פאר זיינע גרינע דאללארען וואס ער ברענגט געביגעלט און פריש געפאקט פון די באנק אז אלע נומערען זענען נאך אין די רייע, דארט ער מאכט דעם אנשטעל אז ער ווייעכט נישט נאך עהרע. געהערט האב איך אז ער טוט אפילו אנציען אויף מפטיר יונה, ווען ער הארכט מיך גיט ער דעם רבי'ן דאס געלד אינעם זעלבען רויטען באנד ווי די באנק האט דאס איהם אהין געגעבען, ווייל דער מפטיר האט דער רבי אין באד. צו מיינע האנד האט דערגראכט א צעטעלע ווי ער שרייבט זיך פאר וואס מיטצוטראגען אויף די רייזע, איינע פון די זאכען איז א שופר מסתמא איז ער באזארגט פון ווערען געשטראנדעט אין אן אראביש אינזעל ערגעץ ווי ח"ו. איך האב אים נישט געוואלט וויי טוען אבער איך וואלט אים געוואלט זאגען אז א קאפ פון א בהמה דארף ער נישט טראגען. די פריזשדער אינדערהיים ווערט געדוכטער פון טאג צו טאג, מען קאכט גרויסע טעפ פיש ווי אויף א שבע ברכות, מאליערטע און פלעינע, דער פיש סוחר זאגט יעדען צו א קאפ מיט צוויי אויגען. די וויידלעך זאל מען יעצט פארקויפען די גויים, די וואס ווילען אויסטרינקען די דצ"ך עד"ש וויין. די צימרינג קעיק זענען אויסגעשוהר'ט לעבען די האניג קוכען, יעצט וועלען מיר האבען וואס אנצובייסען ביי פאוזע. אלע געשוויסטער אמפערען זיך ארום ווער עס זאל עסען אין קימפעט ביי די מוטער די ביינאכט סעודה און ווער בייטאג, מען וואלט געדארפט איינפירען א דאקטאר'ס אפוינטמענט בוך ביי אלע אידישע עלטערען און ווער עס מעלדט זיך פריער דער איז זוכה צו קומען עסען אויף די מאמעס קאנטע. איינע קען נאר קומען בייטאג סעודה די אנדערע וויל נאר קומען ביינאכט, די מאמע איז ווי פארלוירען זי ווייסט נישט וויפיל קינדער וועלען קומען אבער זי קאכט אן ווי אויף א ארימע חתונה. דער שכן וואס האט זיבען טעכטער האט ארויס געשיקט דאס גאנצע מיליטער פארקויפען האניג, פארשטייט זיך אז די הכנסה גייט פאר די טעמעשווארע לעידיס אקזולערי. באלד וועלען זיי פארקויפען האלעפצעס אויף שמחת תורה, א ווייסע בארד אויף פורים אלעס פאר די הכנסה פון די מוסדות. ווער עס פארקויפט דאס מערסטע האניג גייט אריין אין א גורל צו געווינען א זילבערנע בעכער. נו וואס טוט מען נישט אז די מוסדות זאלען קענען צאלען די מלמדים אין צייט? מיינע קינדער האבען אהיים געברענגט צעטליך אז אויב ברענגט מען נישט קארטלעך די קומענדיגע וואך וועט מען אהיים שיקען, זיי ווייסען שוין הפנים אז איך מאך זיך גאר ווייניג צו טוען גיבען זיי מיר שוין נישט די צעטליך. היי יאר האט די הנהלת המוסדות צוגעלייגט א נייער שטייער וואס רופט זיך בילדינג אויסגאבעס, און אידיש רופט מען דאס רבישע חתונה אויסגאבע'ס. יעדעס מאל איך הער אז דער רבי האט געהאט א אייניקעל ווייס איך שוין פאראויס אז די ישיבה גייט אין שנת ה'תשפ"ץ האבען א שווערער בודזשעט. די גאסען שפרידעלט מיט בחור'ליך וואס קומען אהיים פראווען דעם בין הזמנים אינטער די מאמע'ס פארטוך. די ישיבה מיז זיך שליסען ווייל די מגידי שיעור העלפען געפערליך ארויס אין שטוב, אהאא- הלוואי מיין בעל הבית פארשטייט אויך אזוי. די מאמע באטראכט דאס קליין בערדעל וואס האט שוין אנגעהויבען שפראצען פון איר קנאק יאנקעל זי זאגט אים "נו חיים יאנקעל גיי מאך דיר א שיעור מיט א חבר און דריי זיך נישט אינטער די פיס". מען פאקט אויס די שמיציגע חאלאטען און די ספרים, אי"ה אויף ווידער זעהן צויי וואכען נאך סוכות. ער מאכט נוי סוכה ביז אינמיטען די נאכט, שטייט אויף שפעט און ווערט אנטרינען פון די אויגען איידער די מאמע קען אים בעטען ער זאל אהיים ברענגען צוויי דאזען אייער מיט א מילך פון גראסערי נאכען דאווענען, קומט אהיים שפעט נאכמיטאג מיט'ן אויסרייד אז דער שיעור האט זיך פארצויגען און די מאמע קוועלט אז דער בענאק האט זיך אויסגעריבען און די הויכע שכר לימוד צאהלט זיך אויס, ביי די זעכצען איז ער געווארען צו לייט. די שכינים זאגען "ער עט מערצעשעם קענען א חתן ווערען ביי די זיבעצען און דריי פערטעל". דער פארמאסי, מיין אינשארענ'ס אגענט ווי אלע מוסדות פון ארץ ישראל, ארגענטינע און דאהי האבען שוין געשיקט דעם נייעם לוח, אטייל שיקען אין א פלאסטיק מען זאל עס קענען טראגען און באד, אנדערע מיט א מאגנאט פאר'ן פריזשדער, צו א נויט לייגען מען היינט אריין א לוח און אלע צייטונגען. יעצט האבען מיר גענוג לוח'ס צו הענגען אויף יעדע טיהר און אפילו אין בית הכבוד, מען זאל שטענדיג וויסען ווען ס'איז דער עלות און די שקיעה, בקרוב וועט איינער שיקען אין פארום פון א באמפער סטיקער. איין מוסד בין איך שטארק מכיר טובה, זיי לייגען צו יעדעס יאר א קליין ענוועלאופ מיט א סטעמפ דערויף, אייביג קומט עס אן פונקט ווען ס'איז מיר אויסגעגאנגען די סטעמפ'ס. יישר כח פון טיעפען הארצען, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלען כפל כפלים. מושי'לע פרעגט צו אפשר האבען אטייל אנדערע זמנים. דאס ערשטע קוק איך אלע יאר צו חנוכה וועט האבען איין אדער צוויי שבתים, היי יאר וועט נאר זיין איין מוצאי שבת פארטי, איך האב שוין גערופען די שוויגער פארציילען די בשורה, איך ווייס זי פריידט זיך זייער דערצו. דערנאך קוק איך ווען מיין פרוי'ס געבורט'ס טאג געפאלט. אז איך פארצייכען עס אין מח וועל איך מיט ג-ט'ס הילף דורך לעבען דאס יאר אין פרידען. דער שמש האט שוין אויפגעהאנגען די צעטלען אז זונטאג וועט מען זאגען סליחות אום 5 אזייגער, עס האט נאך נישט פאסירט אז דער רב זאל קומען צייטליך אבער דער צעטעל איז נאך פון אלטען רבי'ן וואס האט יא אכט געגעבען אז מען זאל נישט אויף אים דארפען ווארטען. איינער פרעגט דעם שמש, וואס פאר-א-גיט יאר ער שרייבט נישט ארויס 5:30, ער פארענטפערט דעם רב, דער 0 אויפען טייפרייטער איז צובראכען. אונזער שוהל'כעל ווערט צוגערישט צו די הייליגע טעג, די טישען ווערען מער צינויפגעריקט מען זאל קענען אריין קוועטשען נאך א באנק לכבוד די מכובדים וואס קומען אהער נאר אויף די הייליגע טעג, און נישט ווייל מיר האבען עפעס חזן קווארטין פאר א חזן, נאר ווייל ביי זייער וועכענטליכער שוהל ענדיגט מען שפעט. די ראשי קהלה זאגען עס איז אלעס כדאי, זיי זאגען צו א חודש נר למאור ביים מי שבירך, א צווייטער איז מנדב נייע האנטוכער פאר די מקוה, צוזאגען און ליעב האבען קאסט נישט קיין גרייצער –זאגט די מאמע-. איין אזא "וואנע-בי" עושר האט פאריאר געמאכט מי שבירך'ס פאר די גאנצע משפחה, פון א צעטיל האט ער באפוילען דעם גבאי'ן צו פארלייענען די נעמען פון אלע קאזינ'ס פון בעלגיע און חיפה, אפילו פאר'ן 4 טאגיק קינד, א נעפיו פון אויסטראליע וואס האט נאך נישט קיין נאמען האט ער געזאגט "איך מיין מען וועט אים רופין מנחם נאכען זיידען קענסט אים אויך מאכען א שבירך". ווען ער זאל שנדר'ן איין דאללאר פאר יעדען נאמען וואלט איך נישט געדארפט דינגען א פרויען זיץ. די רעבעצין האט באוויזען דאס אומגלויבליכע, דאס ווייב מיינע האט איר אייגען זיץ, איך בין געגאנגען בודק זיין אין ווייבער שוהל, עס שטייט קלאר און דייטליך מיט סידור אותיות מרס. יאנקעל לעצטערנאמען. איך האב איר געזאגט אז כ'האב איר געקויפט א אייגען זיץ דאס איז א מתנה לכבוד יו"ט, זי זאל עס ניצען פאר שהחיינו, איך זאג איר א אייגען זיץ איז א שטייגער ווי מען קויפט א חלקה אויפ'ן בית עולם. האט זי זיך באליידיגט און איבער פארציילט די שוועסטער, די שוועסטער האט איר געטרייסט אז קויפען א אייגען חלק איז א סגולה צו אריכת ימים. זי איז אזוי עקסיידעט צום אייגען שמאהלען צוזאם-לייג בענקעל אז זי וויל קומען אויך צו סליחות. די ווייבער גרייטן אן גענוג פאפיר אין די סליחות צו האבען ווי אריין ווישען די טרערען. אלס קינד געדענק איך, ס'האט פאסירט אז די באבע איז געבליבען צו שחרית נאך סליחות, פון גרויס פרייד אז זי גייט קענען הערען שופר נאכ'ן דאווענען. ווען דער זיידע האט געחוזקט דערפון האט זי געזאגט אז זי וואלט אפילו געדאווענט פאר'ן עמוד מ'זאל איר נאר לאזען. איך האב זייט דעמאלס געוויצעלט מיט דע באבע זי זאל חזנ'עצען, אויב זי האט אמאל פרובירט האב איך איר געזאגט זי מיז אנטוען א גארטעל מיט א קוטשמע, אנדערש איז מען נישט יוצא . און יעצט. פארצייל איך אייך דא בסוד סודות, קיינער טאר נישט וויסען. עס איז דא א שטיקעל רעדע אז דער אמעריקאנער חלום זאל פארווירקליכט ווערען ביי אונז אין די משפחה, א אייגען הויז. יא איר הערט גיט, עס קלינגט פרעמד, די האנט ציטערט שרייבענדיג, אבער מען רעדט דערפון אין גרויסען. מצוה גוררת מצוה, קאנטרי גוררת הויז. מיין רב וואלט מיך שוין געמוסרט היום אומר לו גיי אין קאנטרי ומחר קויף א הויז. אבער ער ווייסט כשאני לעצמי, מיר איז גיט א געצעהלט אין פרייען פעלד. פארשטייט זיך ווילאנג עס איז דא א "די עס על" קאנעקשען מיט ווארימע קאווע און א דאכענע. אייגענטליך רעדט מען שוין דערפון זייט מיר קענען זיך, זי רעדט שוין דערפון זייט מיר האבען זיך געטראפען דאס צווייטע מאהל אלס חתן כלה, דאן האט זי שוין געפרעגט צו איך בין א סיטי-פערסאן אדער די סובורב'ס. איר רייץ צו האבען א אייגען הויז שטייגט ממש פון טאג צו טאג, איטלעכ'ס מאל א פריינד קויפט א דירה איז זי גארנישט אזוי פרייליך נאר עס ערוועקט זיך נאכאמאל דאס אינערליכע באגער פון האבען א אייגען פאסט קעסטעל. ביז דערווייל איז גארנישט אייגענס, דער קאר איז נאך נישט אויסגעצאהלט, די סוכה וואס כ'האב איז געירש'נט פון גרויסען ברידער ער זאגט ער וועט עס צוריק נעמען ווען ער מאכט חתונה. נאר די צוריסענע שיך מיט אלע בילל'ס איז אייגענ'ס אבער איך וואלט זיי גערען אייך אהין געגעבען. יעצט האט זיך אינטער געריקט עפעס וואס איך וויל נאך נישט רעדען דערפון, צוליב א בייז אויג. ביז ווען איך זעה נישט מיין נאמען אויפ'ן טיהר אויף א הילצערנעם בלעכעל, דע וואס מען מאכט נאר אין מאה שערים. טאמער הער איך צוריק דערפון אין די גאס ווייס איך אז מען קען אייך נישט געטרויען. איך האב זיך געחלומ'ט אז דער וועקער קלינגט און טרומפייטערט, פון גרויס געפייפעריי בין איך אויפגעשטאנען. די פיאות געלאזט אויף אראפ, געלאפען מיט מושי'לע און די נשמה אויפן שפיץ נאז, מיט'ן געוויסען אז איך קום שון אן צו ככלות כוחינו. דער רב איז אריינגעקומען פונקטליך, פונקט צעהן צו זעקס, נאך איידער ער האט אנגעהויבען אשרי האבען שוין די האקעלע נשמות פון אינטער'ן פארהאנג געשליכצט הויעך מיט א ניגון. מיין באבע'ס שאכטעל טישא'ס איז שוין ליידיג ביים ערשטען וסלחת לעונינו. ביי יתגדל איז ער שיעור נישט אריינגעפארען אין א אנדערען ניגון, ווען נישט מיר אלע מיטפארער העלפען ארויס און ברימען אינטער וואלט דער רב אריין געפארען "ראנג וועי". זענען מיר אפגעקומען מיט א לייכטען "שארט סטאפ" ביי שמע קולינו ווערען אלע חזנים, מיין שכן וואס איז נאך אין זיין לעבען נישט צוגעגאנגען צום עמוד זינגט דעם שמע קולינו מיט ציגעמאכטע אויגען און רויטע נאז ווי ער זיצט יעצט אויפען היסב בעט. יעדער איז שוין שטיל און מען ווארט אויפען רב, אונזער חזן מעכיל זינגט נאך הויעך לשמוע אל הרינה, מיר אלע זאלען נישט פארגעסען פינעם אמת'ן חזן מעכיל. ער ווינדערט זיך נאכדעם פארוואס יעדער קוקט אים אן מיט א קרימע נאז. א צווייטער שכן לאזט זיך שפירען אז דער טשאלענט איז נאך נישט באערדיגט, זאל עס אים נישט גערעכענט ווערען. מיין ווייב זאגט זי האט נישט צופיהל מיטגעהאלטען. וויפיל איך זאל איר נישט אנצייגען פאר א יו"ט וואס מען זאגט און ווי מען לאזט אויס, ווערט זי כסדר פארטומעלט מיט'ן מחזור, ווי איך וואלט געלייענט א רעסעפי ביך, זי איז אבער העכסט גליקלעך מיט'ן נייעם זיץ אפילו זי האט גארנישט געהערט. אהיים קומענדיג זאגט זי "כ'האב נישט געהערט כתר, קען זיין ווייל כ'האב געדרימעלט?". נאך סליחות פרעגט מושי'לי פארוואס איך טרינק קאווע, זיין רבי האט געזאגט אז מען דארף פאסטען א האלבען טאג, איך זאג אים אז א טייל פירען זיך צופאסטען דע צווייטע האלב פון טאג. נאך א יאר אדער צוויי, איינמאל די אויגען עפענען זיך אביסעל מיז איך אנהייבען מתקן זיין דעם שבועות ביז נאכען עלות און שלאגען כפרות מיט א טשיקען. אא"וו אפשר וואלט איך אים געדארפט זאגען איך מאך היינט א סיום מסכת, א ליגנער וויל איך נישט זיין. אין רעסטוראנט האב איך זיכער געמיינט וועט זיין ליידיג נאך סליחות. א חבר וואס איז פון די בני עלי' פרעגט מיך רויטערהייט ווען איז חצות? איך זאג אים א מינוט פאר די וואשט זיך צום אייער שפייז סענדוויטש. אוי ווען זיין שווער זאל אים דא זעהן, באפעהלט ער די טאכטער צו נעמען א גט אן די צוויי הינדערט דאללאר. איך מאטער זיך שוין לאנג פארוואס איין טאג זאגט מען דעם פזמון מיט א געוויין "אולי יחוס" און דער אנדערען טאג זאגט מען עס מער כאפעדיג און בגילופין. עס קען זיין אז די מחברי הפיוטים האבען אויך פארשטאנען אז נישט אלע טאג זאל מען זיין בעצבות. אדער קלער איך אז זיי רעכענען זיך מיט מיר איך זאל נישט פארשפעטיגען דעם באן. דער דירה אגענט זאגט אז טאמער ברענגט מען אים דעם דעפאזיט א וואך נאך סוכות לאזט ער נאך צוויי טויזענט דאללאר, שפעטער גייט די פרייז ארויף. איך שלאג אים פאר די אויסגעקלאפטע הושענות מיט'ן אתרוג אן דעם אראפגעבראכענעם פיטום. ער זאגט וויצען אין א זייט ער וויל מאכען א קאנטראקט איידער די הייליגע טעג, ער וויל וואס ווייניגער טראכטען פון ביזנעס אום ראש השנה. גיי ווייס צו איך טאנץ נישט אריין אין א וואלד וואס האט נישט א וועג ארויס. די דירה איז גארנישט אזוי גרויס עס האט 4 צימערען צוויי דערפון האבען ניטאמאל קיין שויבען צו די גאס. מען גייט עס אנהייבען בויען נאך סוכות, עס וועט זיין פארטיג אויף ? נישט זיכער, עס ווענדט זיך ווי קאלט עס וועט זיין דער ווינטער, און פארשטייט זיך אויב איך וועל אים אראפ לייגען די פארלאנגטע איינגאבעס יעדע פאר חדשים, קען מען רעדען פון בעפאר תש"ע שוין א פאר חדשים וואס די שוועסטער האבען באשלאסען צו מאכען א עק פון וואונען ביי יענעם, ווי איך קוק עס אן, איז דער איינציגער חילוק צו מען זאל צאהלען רענט אדער מארדגעטש, די דירה פון וואס מען רעדט איז נישט גרויס, מען גייט האבען 18 שכינים אנשטאט 4. אבער ס'יז מיינס. דער גאנצער אויפטו איז דער עלעוועיטאר, איך שלאג פאר צו בויען א עלעוועיטאר אינעם יעצטיגען הויז, און מען קען בלייבען דא און זיך איישפארען א 5 צו 6 הינדערט אלפים. זיי מסביר פאר א ווייבעריש קעפעל אז סייווי, עס באלאנגט פאר די באנק די ערשטע 30 יאר. א דירה וואס קאסט 400 טויזענט מיט אינטערעסט, ביי די ענדע דרייסיג יאר האט מען אריין געצאהלט א מעלוינע פאר די באנק אומווילענדיג, טא פארוואס צאלען אזויפיל פאר די באנק ווען מען קען עס צאלען א אידישען לענדלארד, ער ניצט דאך דאס געלט פאר גיטע זאכען. רעדט מען דא פון מעדיסאן עוועניא? גייען מיר האבען א טיהר-מאן צו אינטער העלפען מיט'ן קערידזש? די שוועגערען זאגט "ליעוו איט אפ טו אס, לייק דע קאנטרי" וועסט זיין צופרידען. מען קלינגט אלע גיטע פריינד צו נעמען עצות, איינס בעסער פון די צווייטע. יא נעמען די דריטע שטאק, נישט נעמען. מען רעדט דאך דא פון א דירה ווי מען וועט אי"ה אריין לאזען א שנירעלע איין טאג, איך מיז שון נישט פאריכטען די צובראכענע "וואדווארקס" מען גייט שוין נישט לאנג זיין דא. מען רעדט שוין נישט פון פעינטען ווייל נאך אביסעל און מען מופט. זאגט מיין שווער איך זאל גיין פרעגען א גיטען איד. הממ וועלכער איד איז נישט גיט? און וועט מיר דער גיטער איד געבען צושטייער? א ברכה קען איך באקומען פון גמ"ח איינשטאלט. יענעס מאל איך האב זיך גענויטיגט האט ער מיר געווינטשען איך זאל קענען גרינג באצאלען. דערווייל גיב איך נישט קיין דעפאזיט, ראש השנה ביים פארקויפען די עליות אדער יום כיפור ביי פאזע וועט שוין דער אויבערשטער אריינשיקען דעה בינה והשכל וואס מיר בעטען אזוי שטארק דריי מאל א טאג. דער בעה"ב קלינגט פון בני ברק אלע צוויי שעה, היינט וויל ער וויסען אויב עס קומען טשעק'ס אין די פאסט, נעכטען פרעגט ער וועלכע קאמפאני'ס שיקען געלט און אויב איך מאך יעדען טאג די דעפאזיט'ס, איין טאג האב איך אים געטשעפעט אז כ'האב אוועק געשיקט אפאר גוים. א צווייט מאל צימבעל איך אים צו ער וואלט מיר געוואלט שיקען א אתרוג פון ישראל, ער נעמט אלעס אן בתמימות. ער זאגט ער האט אריין געווארפען מיין קוויטעל ביים אר"י הקדוש און ביי נאך צדיקים. און ער האט מיך אפילו מזכיר געווען ביי זיין רבי'ן לכבוד ניי יאר. איך זאג אים אז דאס ווארימקייט וואס איך האב געשפירט שבת ביי נשמת איז זיכער דעם רבי'ן צו פארדאנקען. זאגט ער, אז ער האט מיך מזכיר געווען ערשט מוצאי שבת. פרייטאג זאג איך אים: אדוני המלך, עס האט זיך געמאכט א געלעגענהייט, איך פאר מוצש"ק אויף אומאן !!! וואס זאגסטע? לאזט אלעס איבער און פארסט? ווי קענסטו אזוינס טוען? די ביסט אפילו נישט א אומאן גלייבער? פארוואס דען נישט? איך האב א נדבן פאר'ן טיקעט, א ברעסלאווער פעטער צאהלט עס. סארי, באט איך וויל זייער פארען. אבער די לייגסט דאך מיר צוגרינד די ביזנעס, איך בעט דיר יאנקעל האב רחמנות. וואס זאל איך טוען? איך דארף א עצה פון ר' נחמן צו איך זאל קויפען א דירה? אפשר וועט ער אפילו געבען צו שטייער. יאנקעל לאז דיך ארויס, ר' נחמן וועט נישט אויפשטיין פון קבר גיבען עצות. אוי וואס טו איך דא? איך קרעכצע שווער, איך אטעם הויעך, אקעעעי א ברירה האב איך? פאר'ן בעה"ב וועל איך צוליב טוען, אבער איך וויל דער בעה"ב זאל עס גיט געדענקען, אזא געלעגענהייט מאכט זיך נישט יעדען טאג. איך געב אויף ר"ה אין אומאן. אוודאי יאנקעל, ביזט א צדיק, כ'וועל דיר שטארק מכיר טובה זיין, יאנקעל קויף די דירה איך וועל דיר העלפען אבער זעה צו האלטען דאס געשעפט אין די ראמען. איך וועל דיך באלוינען. ער גרויסט זיך יעצט זיכער ביי זיינע פריינד אין ביהמ"ד אז ער האט מיך ארלעדיגט. איך דארף איינקויפען אויף ראש השנה, מילגרוים, נייע מעסער, טיקעט'ס פאר די פלעי חול המועד, פייגען פאר שהחיינו, די העמדער פון קלינער'ס. רויטע עפעל. די ליסטע וואקסט און די קעשענע ווערט מאגער, די געברויכען זענען קע"ה גרויס, און דאס גרינס לאזט זיך אויס. די קינדער דארפען שיך, דער בוטשער וויל געלט. די רעבעצין האט שוין ארויף געלייגט דאס ראש השנה פרוכת, די לייבען אויפ'ן ווייסען ארון קודש קוקען אויס מער שרעקעדיגער ווי די בלויע פון א גאנץ יאר. זי זאגט באפעלעריש דעם שווארצען קוימען קערער, "קליען אפ גוד, ביג האלעדעי טאמארוי", זי לייגט אריין געניצטע אויגען גלעזער אין קעסטעל פאר די אלטע וואס פארגעסען די בריללען אינדערהיים, אפאר איבעריגע מחזורים. דאס איז דאך די איינציגעגע אויפגאבע פון א רעבעצין וואס גייט אין א קרוין טיכעל, צוגיין צום ברעטעל קען זי דאך נישט. דערנאך גייט זי קוקען צו אלעס קלאפט אין יענעם עק ווייבער שוהל. זי זעהט דעם אלטען ר' פייבוש ניצט די פרויען באד-רום זי שרייט אים אן גייט אייך ארויס פון דא. ביי די מענער איז פיהל, זייט נישט אזוי בייז רעבעצין שרייט ער צוריק און ער לויפט ארויס מורמלענדיג אי אפשר להתקיים. ביי סליחות ערב ראש השנה הערשט שוין נישט די אנגעצויגענקייט ווי יענע וואך, די פענצטער זענען מער נישט פארהויכט, אידען גריסען זיך היינט איינער דעם צווייטען. און ווען נישט די לאנגע פזמונים וואלטען אפאר באקאנטע אנגעקומען שוין צום סיום. היינט זאגט שוין מעכיל די סליחות, ער איז מער געלאסען און מאכט נישט א וועזען פון שמע קולינו ווי דער רב. יעדעס יאר קראצט ער אפיר א נייעם נוסח אויף די כי רבו עונינו'ס, איך פיהל זיך גאנץ גיט אז צוליב מיר זינדיגע דארף ער מאכען אזוינע שיינע מעלאדיעס. א האלבע שעה איידער מען ענדיגט, הייבען שוין די זריזין מקדימין אן מיט די התרת נדרים, מיין שכן האט עס ליעב צו זאגען שטייטערהייט ווי ער ציילט א בינטעל טויזענטער'ס, אלע יאר פרוביר איך זיך ארויס צו דרייען פון אים, היי יאר איז אים געלונגען מיך אריין צו כאפען אין זיין נעץ, בין איך מיר אנטרינען בעפאר ער האט אנגעהויבען. האט ער צוגעריפען א קליין בחור'ל און אים געצוויגנען ער זאל מיט אים מאכען די התרה, דער בחור האט זיך געבעטען אז ער איז שוין א געמתערטער עס האט גארנישט געהאלפען. ווען נישט איך זאג אים אז ער איז זיך טועה מיט מיין ברידער וואלט ער מיך נאכען דאווענען אזוי באשייגעצט. אלע גיטע פריינד ווינטשען זיך שוין 4 וואכען א כתיבה וחתימה טובה, בענטשען זיך אן אז מען זאל זיך אויסבעטען א גיט יאר. איין חבר וואס איז פון די שאקעלדיגע זאג איך, עך וועל מער מערצעשעם אויסבעטען א גיט יאר אן אזויפיל שאקלען לולב מיט מיין האנד. אין די זעלבע צייט הייבט זיך אן א געקאלעכטץ, אלע גיטע פריינד וואס מיין סעל נוממער איז אויף זייער סעלעפון אדרעסס ביך קאלען מיך צו ווינטשען א גיט יאר, דער שכן פון קאנטרי וואס האט מיר שוין געזאגט ביים געזעגענען אז איך זאל האבען א כתיבה וחתימה טובה, קאלט ווידער און איז מוסיף אז איך זאל מיר אויסבעטען א גיט יאר, ארלעדיגט. דערנאך קאלט מיין שוואגער און די מומע. א זיס יאר פאר אלע אידישע קינדער מיט א הערצליכען קיש לייגען מיר צוריק די ראש השנה מחזורים אויף די קומענדיגע צוועלף חדשים, צוויי מיט א האלב טאג אין יאר גיב איך זיי וואקאציע, איך נעם זיי ארויס פון די אינטערשטע רייע אין ספרים שאנק. אסאך האבען זיי זיך אנגעזעהן און אנגעהערט. עס האט זיי זיכער שטארק געשמקעט וויאזוי אלעס דרייט זיך ארום זיי. האסט דעם מחזור? ווי איז דער מחזור? לאז עס נישט אין שוהל, נעם עס אראפ פון טיש, לייג עס אין שאנק. זיי האבען זיך צוגעהערט ווי מיר ווינטשען זיך אן איינער דעם צווייטען לשנה טובה, ווי מיר וויינען זיך אויס אויף א תחל שנה וברכותי'ה, ווי מיר קרעכצען ביי נתנה תוקף, ווי מיר פרובירען מיט אלע כוחות צו העלפען דעם חזן זינגען מלך אביון. צום ווידער זעהן אום תשס"ח, משיח זאל אוודאי פריער קומען. עס ווערט שטיל, דער רב קומט אריין מיט'ן שלאף קאפעל און געהל-ווייסער גארטעל וואס ער האט באוויזען ארויס צו שווערצען פון דייטשלאנד איידער ער האט איר פארלאזט. ער גיט א שטרענגען בליק, א פחד פאלט אויף אלע פארזאמעלטע, ער לויפט צום עמוד מיט'ן גראבען מחזור און דאווענט מנחה. צו מעריב טיט ער אויס די וואכעדיגע שטימע און פאנגט אן אההה האאא האאאה מיט זיין דיקע רבנישע שטומע, און הייבט אינטער זיין סטאדע שאף צו די העכערע ספערען, ווער ווייסט וויפיל נעכט ער איז אויפגעווען צו חזר'ן דעם נוסח עס זאל זיך פליסען פון צווישען די ציין כזקן ורגיל. ער דריקט יעדעס ווארט מען זאל אים געדענקען צום גיטען און ציטראגען אין שטאט אז ער איז א פיינער און ווארימער דאווענער. א סקרוך גייט דורך די ביינער ווען ער זאגט לדוד מזמור, אט גייט מען שוין ווינטשען תכתב ותחתם פאר די זכרים, און תכתבו ותחתמו פאר די נקיבות, דער נוסח האט מען ספעציעל אויסגעארבייט פאר די וואס א גאנץ יאר האבען זיי נישט קיין צייט נאר זאגען כאף לאף פאר אלע אויף א מאל גיט שבת, צו גיט יום טוב. היינט דארף מען יעדען באזינדער באגריסען, שאקלען מיט די האנד, ווינטשען אן אויפהער און ווער עס קען בעסער ווינטשען און לענגער שאקלען הרי זה משובח. ווער רעדט נאך פון די וואס שאקלען מיט ביידע הענט ווי מען כאפט אן די ארבעה מינים. מיר האבען געווינטשען לשנה טובה פאר אלע זיידעס און באבעס עלטערען און גיטע פריינד, יעדער האט זיין אייגענארטיגען נוסח וואס זיי פארגעסען נישט פון יאר צו יאר. דע באבע זאגט א ברכה אויף דיין קאפ, מיין שכן זאגט אלע יאר מיט מזל זאלסטע לעבען. דער רב ווינשט לויט זיינע געברויכענישען. אויב האט ער באקומען ווייניג שמוליארעס פאר יו"ט ווינטש ער אונז אלע צו האבען פילע טאשען, אויב די רעבעצין האט זיך נישט ספעציעל באקלאגט זאגט ער אונז מיר זאלען אויסבעטען אלעס גיט'ס, אויב דער זיהן שטייט אים אינטער די פיס זאגט ער מיר זאלען אלע זעהן נחת. א שיינער טייל פון עזרת נשים קומען מיט ווייסע טורבאן'ס, לאזען אינדערהיים די עבודה זרה שייטלעך. מיין פרוי האט מיך געפרעגט צו זי זאל אויך פרובירען גיין מיטן ווייסע טיכעל אין שוהל, כ'האב איר געזאגט אז אן די שייטלען זעהן אלע אויס אייניג און זי ריזיקירט אז איך זאל איר אויפטוישען מיט א צווייטע רעבעצין אין שוהל, האט זי שנעל פארדרייט דעם שמועס. איינער א טוער אין הכשירים האט געזאגט אויפ'ן ווייבערישען האט-ליין אז פייגען קען זיין ווערים און ביי אונז איז נישט געווען קיין פייגען די ערשטע נאכט יו"ט, כ'האב עס סייווי נישט ליעב. האט מען גשהחייניט אויפן נייעם מעסער. דער מעסער סוחר האט ארויס געשטעלט א גאנצער טיש מיט גרויסע מעסער'ס אויף די גאס, א ערלית'טע וואס גייט פארביי רופטו זיך אן צו די חברטע "דעיר מאסט בי עלאט אויף פייטונג אין דיס קאממינועטי" שחרית דאווענט דער רב'ס איידעם, א גרויסער כל יכול איז ער נישט, די שטימע באגיסט ער צופרי מיט לויזע אייער, שכל האט ער גראדע ווי א חזן, עס זאל נישט אויסגערעדט זיין אבער וויפיל מען האט אים פרובירט מעביר צו זיין שלעפט ער לענגער און זיכט אפיהר ניגונים וואס קיינער קען נישט. דער שווער, א מבין האט אים געזאגט ער זאל אליין עפענען א שוהל'אכעל און זיין געגענט. תיכף נאך שחרית מאכט ער קידוש אויף היימישע געבעקס און פרעגט די ארומיגע צו זיי דארפען נישט אביסעל מזונות. אלע יאר פארגעסט ער נישט צו זאגען אז דאס דאווענען מאכט אים דאס הארץ חליש'ען. אלע וואס זענען עולה מאכען מי שבירך'ס פאר די זוהן און טעכטער ווייב און שוויגער. דער רב מאכט פאר די צדיקי הדור און קרעכצעט ווי איינער וואס וויל זאגען "חוץ אני הקטן איז שוין נישט איבער געבליבען אסאך צדיקים" איך האב אויך געביר'ךט דאס ווייב און קינדער, כ'האב איר געזאגט נאכען דאווענען אז דער גבאי האט גערעדט פון איר ביים לייענען. זאגט זי "ער האט אוודאי געוואלט וויסען אויב די זיץ איז באקוועם, הא?" עס קומען פאר גרויסע מיטונגען ווילאנג מען זאל מאכען פאזע, די מיטונג געדויערט באלד וויפיל דער פאזע. ענדליך רופט ער אויס "מעט בלאזען צוועלף אזייגער". ווייס איך כ'האב צייט צוריק קומען ביז איינס אזייגער. פאר תקיעת שופר זאגט ער אונז אפאר ווערטער, אלע יאר זאגט ער אז ער וויל נישט מאריך זיין ווייל סי'שפעט און מיט דעם ציהט ער אויס מיט משלים און נמשלים אן א עק. איך פרוביר אלץ אנצוקומען נאך אלעמען און צו להכעיס האלט נאך ער ביים אנהויב. דאס איז שוין א טראדיציע, צום דוכענען קריכען די שכינים'ס קינדער אריין צו מיר אינטערען טלית און קיצלען זיך מיט מושילע'ן. דערנאך שיק איך אים אהיים מיט זיין מאמע, זי זאל שטעלן דאס עסען אויפ'ן פייער. זי טרעפט אבער אייביג מיט וועם צו שמועסען און מאכט זיכער אז איך קום אהיים פריער. ביי תשליך פרעגען אלע ווען האט מען ביי ענק גענדיגט? ווי שטענדיג ווער עס האט גענדיגט דער ערשטער דער איז דער געווינער. איך ווארף אריין אלע עבירות אין וואסער פאר די פישלאך. מיט א תפילה צו השי"ת אז דער פיש סוחר זאל נישט כאפען דעם פיש וואס האט אויפגעגעסען מיינע עבירות און צוריק שיקען צו מיר א היים ווי יוסף מוקיר שבת. איך וויל שלאפען אבער זי לאזט נישט, זי זאגט אז עך קען נאך פארשלאפען דאס מזל. כאפ איך נאר א דרימעל אויפ'ן דיוואן. קוים וואס דער ראש השנה איז אדורך די גיטע פריינד הייבען שוין אן דאס איבערבעטונג, די כפרות מארקעט איז שוין אין פולען שוואנג, די גבאים הענגען ארויס צעטלעך ווי מען זאל זיך פארקוקען פאר שבת שובה דרשה און איך פרעג זיך אליין בין איך גרייט אויף יום הקדוש? וועל איך שרייבען א משל וואס מען זאגט נאך פון הייליגען ריזשענער דאכט זיך. געווען אמאל א פשוטע'ר דארף'ס מאן, קיינמאל נישט געווען אין א גרויסע שטאט, נישט געוויסט פון גארנישט חוץ זיינע קיעהלעך און פערד. יארען לאנג האט ער געלעבט באשיידען צווישען זיינע הינער און פעלדער. געשעפט זיין חיונה פון פארביי גייער וואס האבען גענעכטיגט אין זיין פארצייטישע קרעטשמע. מאכט זיך אמאל אז ער פארט אין דערנעבענדיגען וואלד אנגרייטען האלץ אויפן ווינטער און פארבלאנדזשעט אריין דאס ערשטע מאל אין א גרויסע שטאט, דער קאפ שווינדעלט אים ער האט נישט קיין השגה ווי ער איז, וויאזוי איז ער אהין אנגעקומען, ווי גייט מען צוריק צום דארף, ער שמייסט פלינק אויף די פערד, פארט רעכט'ס מאכט א לינק'ס ער זעהט פון די זייט א גרויסער פאלאץ ארום גענומען מיט א צום פון מארמויער שטיין. נישט וויסענדיג וואס דא טוט זיך, אינגאנצען דערשראקען שמייסט ער נאך מער די פערד ביז דער ריט האט זיך צוריסען. א בראך. וואס טוט מען? פלוצים דערזעהט ער א שטריק הענגט אויף די זייט פון מויער, ער טראכט נישט קיין צוויי מינוט נאר נעמט ארויס א מעסערעל און שניידט אפ דער שטריק פון אויבען און אינטען און וויל דערמיט פאריכטען זיין ריט. ער ווייסט אבער נישט, אז דער שטריק וואס ער האט אזוי לייכטזיניק צוריסען, איז באהאפטען ביז אינעוויניג אין פאלאץ, דער קעניג וואס וואונט אין דעם פאלאץ ניצט דער שטריק צו באהעפטען זיין גרויסער וואנט זייגער. דער קעניג פון פאלאץ זעהט אז דער זייגער וואס איז באהאפטען צו דרויסען פון פאלאץ איז פלוצים אראפ געפאלען און זיך צובראכען, מאכט א ויצעקו. מען גייט קוקען און מען זעהט ווי א מגושם'דיגער פויער פאריכט זיין שמייסער מיט'ן קעניג'ס שטריק. מען בינדט אים אין קייטען און מען ברענגט אים פאר'ן קעניג. דער קעניג זעהט מיט וועם ער האט צו טוען, דער פויער ווייסט נישט אז ער איז אין א קעניג'ס פאלאץ ער ווייס ניטאמאל וואס מיינט א קעניג, וואס קען מען אים טוען? זאגט אים דער קעניג, הער אויס, איך זעה אז די ווייסט נישט וואס פאר א זינד די ביזט באגאנגען, גערעכט די ווייסט נישט אז איך בין א קעניג, אמת די האסט נישט קיין אנונג וואס א צער די האסט מיר גורם געווען, איך קען דיך נישט שטראפען פאר'ן זיין א מורד במלכות. אבער זאג נאר, ווייסטו אז דער שטריק געהערט נישט צו דיר? מעג מען גאנבענען? מעג מען צורייסען יענעמ'ס א זאך? דאס ווייסט דאך יעדער קינד. פאר דעם קומט דיר א שטראף. אזויפיל וואלסטו געדארפט אבאכט געבען. א יעדער עבירה באשאפט שלעכטע מלאכים, יעדער זינד איז פוגם אין אלע עולמות און מאכט אן חרבנות אין די וועלטען וואס מיר האבען נישט קיין באגריף, עס ווארפט אום ציגעל פון בית המקדש של מעלה און נאך אסאך הויכע ענינים וואס דער שכל פון מיר קליינע מוריטשקעס דערגרינטעווען נישט, אבער אזוי שרייבען אונזערע רבי'ס. מיר זענען ווי יענער דארף'ס מאן וואס ווייסט נישט פון קעניג און קיינמאל נישט געווען אין א פאלאץ. מיר ווייסען נישט אז מיט א קליינע עבירה'לע רייסט מען איבער א שטריק אין יענעם עק הימעל. אבער יעדער מענטש פארשטייט אז מען טאר נישט זאגען ליגענט מען טאר נישט רעדען לשון הרע, מען טאר נישט פארשעמען קיין שום איד. מען דארף מכבד זין די עלטערען, אפילו א דארף'ס מאן פארשטייט אז יענעמ'ס שטריק טאר מען נישט אפשניידען און פאר דעם שטראפט דער קעניג. אלזא בעטען מיר איבער דעם אייבערשטען פשוט און פראסט פאר'ן זיך נישט אויפפירען ווי א מענטש דארף זיך אויפירען. מיר גייען יום כיפור אין שוהל צו בעטען דעם אייבערשטען אויף אלע פשוטע זאכען וואס מען האט זיך נישט גיט אויפגעפירט. עס אז נישט דא קיין תירוץ צו מצער זיין א צווייטען. אפפאפען א חבר. חוזק מאכען פון יענעם. נישט מכבד זין א עלטערען איד, נישט טוען חסד. השי"ת מאענט און פארלאנגט פון אונז קליינע מענטשעלך זייער ווייניג. און דאס וואס ער פארלאנגט פון אונז איז פשוט אז מיר דארפען עס צו טוען ווייל אפילו אונזער קליינער שכל גיבט אזוי מיט. אלזא זייטשע מיר אלע מוחל, און זאל השי"ת פארגיבען אלע אונזערע זינד הקטן כגדול. אפילו איך דערווייטער זיך פון צו באטאפען די טשיקענ'ס מיט די רויע האנד, האב איך א פארגעניגען צו אבזערווירען די גאסען ווי קינד און קייט באפריינדען זיך מיט די כפרה'לעך און ווערען מיט זיי פאניע בראד. אזוי ווי די באבעס מיט זייערע דינסט שטייענדיג אין שטאל אין דער אלטער היים. איין כפרה איז אריין געלאפען אין א דערנעבענדיגען בעקעריי, א צווייטע איז שיעור נישט ארינטער געלאפען דעם מאנסי באס. צום גדלי'ה, די וויליאמסבורג'ע מאמעס טוען אן די קינדער שבת'דיג, מען מאכט זיי פריש די פיאות, די אינגלעך און מיידלעך אנגעטוען "מעטשינג", מען רופט די חבר'טעס מיט די חב'רטעס חבר'טע און מען גייט מאכען דעם גרויסען טריפ וואס הייסט שלאגען כפרות. ווי עס וואלט געווען מיטעל נאכט, די גרעסטע קערידש שלעפט מען ארויס לכבוד די כפרות צערעמאניע. נאך אין קאנטרי האב איך געהערט ווי איין אידענע ווייזט פאר א צווייטע די מציאות וואס זי האט געקויפט, און זאגט דאס וועט מען קענען אנטוען צו כפרות שלאגען אדער חול המועד. מען שלאגט און פאכעט מען דרייט און קאפעט. איך זעה ווי אן אלטער מאן שלאגט איבער זיין אלטישקע, זי שרייט אז דאס קוויטשעריי פון הין גריזעלט אין די אויערען און טוט איר צוטומלען אז זי קען נישט זאגען די תחינה מיט כונה, דער מאן זאגט זי וועט יוצא זיין צו פארענדיגען אינדערהיים, זי גייט נישט איין און סי יו"ט אינדערוואכען. א אינגעל'ע שטייט אויף א מילך קעסטעל און די הויעכע מאמע בייגט זיך אנידער, דאס געטריי קינד דרייט איבערען טיכעל און לאכט הויעך. ווען דאס הינדעל האט אן געגאסען די מאמע'ן האט זיך דאס געלעכטער אפגעטון. אלע ארומיגע זענען זיך צולאפען. א בחור טראגט א היים פאר די מאמע -די קימפעטארען- א הינדעל אין א גרויסע ברוינע חלה בעג. דער אלטער בחור וואס ארבייט ביי די כפרות פאר 4 דאללאר א שעה ווארענט אים אן ער זאל איר צוריק ברענגען אן א פעלער. "מאך א לאך זי זאל קענען אטעמען שרייט ער אים נאך". אויפען וועג צולעכערט זיך דאס פאפירענע בעג פון דעם רעגען און ער מיז נעבעך טראגען דאס הינדעל מיט די צוויי הענט, דער היט פליעט אים צו יענער זייט גאס, א אינגערמאן דערבארימט זיך און טוט עס אים אן. די כפרות קוויקעריי הערען זיך פון עק וויליאמסבורג ביז אריבער דער בריק, א גרופע קינדער לויפען ארום פון איין כפרה צענטער צום צווייטע, ווען זיי באמערקען אז איינע פארגעסט צו שטויסען, שפרינגען זיי גראד צו מיט א פלינקייט צו אריין כאפען די מצוה, א שטויס צו געבען מיט די לינקע פיס ווי דער רבי אין חדר האט אנגעזאגט. ביז די גרויסע טרייבען זיי אוועק. חנה'לע פרעגט מיך פארוואס די טשיקענ'ס קוואקען אזוי? און אויב זיי האבען שכל אז מען גייט זיי שחט'ן. דערנאך זאגט זי פאר משה'לען, זיכער שרייען זיי אויף די וואס טראגען מיט'ן עירוב. ביי דער כפרות צוזאם-קום שמועסען די אידענע'ס דורך וואס מען האט שוין געקאכט פאר יו"ט, וויפיל סוועטער'ס און קליידער מען האט שוין געקויפט אויף שמחת תורה. אלע זאגען אייניג "איך בין שוין פארטיג". ווי צוויי וואכען פאר פסח, קיינער וויל נישט מודה זיין אז דאס פריזער איז נאך ליידיג, די בהמה וואס דער בוטשער גייט לאזען שחט'ן פאר פלייש אויף יו"ט איז נאך ניטאמאל געבוירען. ווען מען זאל קען אפשטיפען סוכות אויף א וואך ווי מען רוקט פאראויס דעם זייגער וואלטען אלע געשטיפט מיט די צוויי האנד. אבער פאר די גאס זאגט מיין שכן'טע אז זי האלט שוין ביים 7'טען פלאש קאמפוט און די שוועגערען רימט זיך אז זי האלט ביים צוענדיגען די לעצטע שטערען פאר די סוכה. מיין שוויגער - וואס מיינט אז סע גייט מיך אסאך אן- זאגט מיר אז זי האט שוין דער גאנצער יו"ט אין פריזער. זאג איך איר דעמאלס קום איך נישט צו קיין סעודה, כ'האב ליעב פרישע עסען. ווי אלע יאר נעם איך ארויס דאס אמערסטען צוקנייטשער צעהנער פון טאש און דריי ארום דעם קאפ, איך באשטיי אז פרעזידענט העמילטאן אויפ'ן בילד זאל זיין א כפרה, איך גיב אים אפילו א שטויס אויף די גרויסע אויגען ברעמען. וואס א נפקא מיני' צו איך גיב לייזען דעם שוחט צו מיין שכן א כולל אינגערמאן וואס האט שוין פאר 2 יאר צוריק געהאט אריבער 10 קינדער, ביידע צופליקען עס וואס גיכער און ביידע דארף עס וויכטיגער פון מיר. זייט דעם ערשטען טאג ראש השנה בין איך א געתשליך'טער איד, מיט דעם אלעם האב איך ליעב צו זעהן דער ספעקטאל פון תשליך ביי קענט עוועניא א טאג פאר ערב יום הקדוש. ווי אלע גייען צום וואסער מיט פילע טאשען עבירות און קומען אהיים זינד פריי. דאס געדרעהנג איז גרויס, די פאליציי מאכען ארדענונג, מנינים מנחה-מעריב איינע נאכען אנדערע, איינער זיכט צו בארגען א גארטעל, א צווייטער וויל א קאר רייד קיין ניי וויליאמסבורג, א דריטער גייט נאך געלט, א הינט בילט פאר א תיקון, א רוסישער פארקויפט זייגערליך מיט פאלשע בלומען. דא און דארט קומט א רבי'לע און באגלייטנוג פון זיינע 10 הויז בחורים און שמשים וואס שטופען זיך צו זעהן אויב דעם רבין'ס עבירות האבען א אנדערע קאליר. היינט איז פון די טעג אין יאר וואס טייל חסידים ערלויבען זיך דורך צו פארען א רויט לייט און פארקען ביים פייער היידרענג. קינדער קריכען ארויף אויפן צוים און די עלטערען שרייען טאנץ אראפ. א פרומער בחור האט געברענגט אלע פארבליבענע ברעזעל אריין צו ווארפען פאר די פויגעל אין ים. אן אלטיטשקע האט אריין געווארפען דאס גאנצע טאשקע מיט געלד און ברעקלעך אויסגעמישט, זי זאגט אז זי דארף נישט דאס חמץ און שטוב, זי בארימט זיך אז זי איז יעצט רואיגער, זי האט שוין גארנישט קיין עבירות. און דאס וואסער האט נאך דער זעלבער שיף גערוך ווי אלס קינד. דערפאר האב איך זי ליעב. די גאסען ארום זענען פארצוימט מיט פאליציי בריקאדען און אלע גייען צום וואסער מיט'ן ציהל אהיים צוקומען אן עבירות. איך זאג דעם אייבערשטען, ווילאנג דאס וואסער רוישט איז א סימן מיר האבען נישט צופיל געזינדיגט. אזויפיל יארען וואס אידען שליידערען דא אריין דאס גאנצע זינד און מאכען דאס וואסער געדיכט מיט רויטע עבירות און עס איז נאך נישט פארגעקומען א צונאמי אין וויליאמסבורג. א ארטיסטקע פרעגט א אינגערמאן וואס גייט דא פאר, ער זאגט "ווי טרוי דע סינז אין וואדער". א אינגערמאן וואס איז געזיצען לעבען מיר אויפן באן האט געזאגט תשליך אופ'ן בריק. ער פרעגט מיך ווען איך גיי? איך זאג אים איך האב ניט קיין צייט, איך שיק די זינד מיט'ן ווייב, זי נעמט קעער דערפון. ער האט מער נישט גערעדט צו מיר, איך האף ער האט מיך נישט גענומען ערענסט. דער דירה פארקויפער איז ווידער ארויף געקומען מיט א פיקס-פארטיגען פלאן, געמאלעוועט אויף א גרויס ווייס פאפיר מיט בלויע פירקעלאכץ, ער וויקעלט און דרייט דאס איין אין א שיין ביקסעל. ער וויל אונז געבען דעם טעם ווי מיר גייען קויפען א 25 שטאקיגע וואלקען קראצער און מאנהעטען. ער רייצט אן די אויגען און ווייזט ווי עס וועט זיין דער וואש-רום און ווי דער פסחיגער קאך. וואס ער ווייזט נישט, איז די שליסלען צום באנק. און פאר נאך צוואנציג קענט איר האבן א גאר גרויסע פארטש, מען וועט קענען מאכען דערפון נאך א צימער ווען סע וועט זיך אויספעלען מערצעשעם. נאך צוואנציג וואס? צוואנזיג טויזענט, די חכם. מיט דעם האט זיך געשלאסען דער וועכענטליכער באזיך, דערווייל האט ער נישט באוויזען מיך איבערצייגען דאס וויכטיקייט פון קויפען א כאטקע אין וויליאמסבורג פאר 400 טויזענט און טשעינדש. און אפילו ווען יא דארף ער מיר קלאר זאגען וועלכער גיטער איד לאזט אפען דעם סעיף ביינאכט איך זאל קענען ארויס נעמען 100 אלפים מזומן. דאס איז מיין זייט, פרוביר נאר צו כאפען א שמועס מיט די צד הכלה וועט איר זיין איבעגעצייגט אז איך גיב א דעפאזיט און שרייב אינטער קאנטראקט א וואך נאך סוכות. וועלען מער גיין אנגרייטען דעם ווייסען קיטעל מיט'ן וואקסענעם ליכט, דער מחזור מיט די בשמים, דעם טלית זיך איינציוויקלען צו זאגען תפילת זכה און הערען דאס געוויין פונעם רב ביי כל נדרי, זאלען מיר אלע זוכה זיין צו לייגען די הענד אויף די קעפלעך און בענטשען אונזערע טייערע זיסע שעפעלעך דאס יאר און אלע יאר. ביז דער אייבערשטער וועט זיך מרחם זיין און שיקען נאך אונז דעם אדלער ער זאל אונז אויפהייבען אויף איהרע פליגעל און א טראג טוען קיין ירושלים עיר הקודש מקריב זיין קרבנות און הערען דאס שיינע געזאנג פון די לוויים און זעהן די כהנים ביי די עבודה. אמן אויב א גאנץ יאר בין איך נישט אין דער שטאפעל פון עסען גלאט לשם מצוה, אויך נישט פון די וואס זאגען הריני אוכל שלא לשם הנאת גופי. ערב יום כיפור איז פארט א מצוה צו עסען, פשוט עסען ווייל אזוי האט ג-ט געבאטען. איך פרעג די סענדוויטש מאכער'קע ביים רעסטוראנט פארוואס איז די קאווע ארויף מיט א ניקעל? זאגט זי ווייל געז איז ארויף. זי גיבט צו, אז היינט איז א מצוה צו עסען פונקט ווי מצות פסח ביינאכט, זאל איך זיך לאזען באצאלען פאר די מצוה פרייליכערהייט. מען גייט זיך נאכאמאל ווינטשען ביים שוויגער און עלטערען, אלע זיפצען אינטער און ווינטשען א גרינגען תענית. שכינות קאלען ווידער איבערבעטען אז מען האט געלייעט א באטעל מילך צו דזשוס און נישט אפגעגעבען. אינגע פארלעך שלעפען זיך פון איין עק וויליאמבורג צו די אנדערע אריין כאפען א ברכה פון די עלטערען. מען עסט שוין די מפסקת מיט א קלאפעדיג הארץ. די הענד לייג איך ארויף אויף די קעפאלעך פון די נשמה'לאך, זאל דער אויבערשטער אונז גיבען כח זיי צו בענטשען ביז'ן טיפע עלטער ווען זיי וועלען קומען מיט זייערע קינדער און אייניקלעך געזינט און פריש. איך גאלפ אראפ שנעל די טרויבען מיט אבעקאדע איידער דער פייפער צעשרייט זיך, איך טרינק די ניין שלינגעס וואסער, טוה אן די פאפאטשען וואס איך האב נאך פון שטאפיר און מען לאזט זיך ארויס צום שוהל מיט'ן מטה לוי און דער טלית בייטעל. מיט'ן טלית און קיטעל זיץ איך מיר איינגעהילט אינעם קאלטען שוהל אויף די הארטע באנק, פון צווישען די עטרה שטיפ איך ארויס דער שפיץ נאז ווען אלע קרעכטצען ביי תפילת זכה, ווען די אידען וואלטען געזאגט תפילת זכה איינמאל א חודש וואלט די וועלט געהאט א שענער פנים. אלע יאר דאנק איך באזינדער דעם רבוש"ע אז איך קען נאך נישט זאגען די איינגערינגעלטע ביי תפילת זכה. זאל דער אייבערשטער אונז אלע פארצייען. דער רב באווייזט זיך באקליידט און ווייסען ווי א כלה, ער סודות'ט זיך מיט'ן גבאי און מען באשליסט צו שיקען ר' חיים דוב דער פרנס צו עפענען דעם ארון קודש. מען וועקט אים אויף פון זיין דרימעל אבער ער פריידט זיך אז מען האט אים אויסגעקליבען צו דעם בכבוד'יג פאסטען. א כל נדרי פחד הענגט אין די לופט, די אנגעגעסענע שליקערצען שטיהל ארויס די סעודה המפסקת און ציילען אפ וויפיל בלעטלעך עס איז פארבליבען אין מחזור אויף היינט נאכט. די כל נדרי דרשה איז מער ווייניגער די זעלבע ווי דאס לעצטע יאר, אלע קענען דאס שוין אויסענווייניג. אינטער מיר זיצט דאס יאר ר' בערל, זייט פארגאנגענעם שבועות ווען ער האט פארלארען דעם טאטען האט ער זיך היינט צום ערשטען מאל פארגינט א שטיקעל זייף זיך ארום צו וואשען לכבוד דעם הייליגען טאג. דער קיטעל איז אים נאך פוירפעל מיט גרעיפ דזשוס פון פסח. אלע יום כיפור'ס ברענגט ער שמעקעדיגע געווירצען אין שוהל אריין צו זיין פון די מזכה את הרבים, דאס יאר האט ער איינגעהאנדעלט קליינע גלעזערנע באטעלעך מיט פעפערמענט און אמערעטאוי, איין פלעשעל האט געהאט דעם טעם פון שווארצע ליקעריש. א צווייטע פון גרינע ציין פאסטע. ווען עס איז נישט יום הקדוש וואלט איך געברענגט פון די פרוי'ס קאבינעט אביסעל ספאק-ליז-קאליברוין, זאלען אלע אידען הנאה האבען. איטליכע האלבע שעה שיקט ער ארויס זיינע אינגלעך צו טיילען שמעק פאר אלע מתפללים. דאס גאנצע שוהל ווערט פארוואנדעלט מיט שארפע ארוימע, אלע זענען מבינים אויף די טאבאק, מען שמעקט אריין ביז די געהיסאכטץ הייבט זיך אן אויף א גרויס פארנעם. די קינדער לייגען טאבאק אויף פאפיר און דאס גאנצער שוהל שמעקט ווי א קרעטשמע אין דער אמאליגע צייט. א באזינדערע מערכה האט ער מיט'ן אתרוג אדער לימאנע וואס ער שטיפט אריין בשמים נעגעלעך און אלע זייטען עס שמעקט פון קטורת, איך האב אים געבעטען ער זאל מיר פארקויפען דעם אתרוג איך זאל קענען דערמיט שלאגען די ד' מינים איז ער געווארען אינגאנצען בשמחה. ער איז פון די וואס נעכטיגען און שוהל. ווי דער "קאונט-דאון" צום ספאטניק, ציילט ר' בערל'ס בחור'ל חיים ווילאנג עס איז ביז'ן זמן פון מוצאי, יעדע שעה רוימט ער מיר אריין אין אויער נאך 5 שעה, נאך 4 שעה פארבליבען, ביי נעילה זאגט ער שוין נאך 20 מינוט, נאך 4 3 2 און מען בלאזט שוין די תקיעה און מעריב'ט מיט גרויס שמחה. דער שאטעל הויבט זיך צום ספעיס, ער לויפט ארויס פון שוהל ווי א אפגעביסענער פון א שלאנג ווען ר' בערל שרייט אים נאך גרייט אן די הבדלה. א סוכה'לע א שיינע, עס איז נישט מיינע. מען שטעלט אויף א ברעט און עס פאלט אנידער, איך מאך א שלאק עס פליהט אריבער צום פארטש פון שכן יענע זייט גאס, איך רעד צום אויבערשטען קלארע דיבורים, ווילסט א סוכה? שטעל אפ דעם ווינט! ווילסט איך זאל שאקלען לולב? שיק צו א שיינער ארבעה מינים אן קונצען, און ער הארכט זיך צו צו מיר. פון אלע עקען גאס הערט מען די האמער קלאפערייען ביז פארטאגס. די סוכה ווערט פארטיג צום זמן, אויפגעהאנגען די אתרוגים מיט עפעל, די האניג גלעזעלעך מיט מעהל. שטערען'ס איינגעוויקעלט אין פלאסטיק. די קראצמעך לייט'ס בלינקען ארום די סוכה סיסטעמאטיש. דער ווינט בלאזט אלעס אוועק אפילו די געלט פון טאש פליהט ארויס איידער איך קען זי אפציילען. מיין מנהג פון זייט די חתונה, איז צו קויפען אן אתרוג און לולב אויפ'ן אויסקוק, וועלכער אתרוג עס קוקט אויס שיין, קאלירפאל און רונדיג, שמאל פון אויבען אן א בייכעל, ווערט מיינער. דער ערשטער לולב וואס שטייט גראד, איז דיק און לאזט זיך שאקלען, בין איך א קונה. איך שטעהל זיך נישט אויב ער האט א פלעק וואס קיינער באמערקט נישט, א קריץ וואס מען קען נישט זעהן נאר מיט שפאקטיווען. עס שאדט נישט אז דער לולב איז געשפאלטען דא צו דארט, דער עיקר עס זאל אויסזעהן ראש הקהל'יש. אן אתרוג מעג זיין אן קיין שום פינטעל אויב עס איז קרום קוקט דאס אויס ווי א באנאנע, איז עס צוביילט פון די זייטען מעג ער זיין פלעק-ריין איך דארף אים נישט. א לולב מעג זיין פארמאכט און כשר אפילו פאר די בריסקע אויב עס איז פיצינקע אדער אויסגעדארט הייסט ער נישט ביי מיר א שאקעל-באר, איך דארף אים נישט. און דערפאר געדויערט מיר גאנצע 10 מינוט דאס קלייבען די ארבעה מינים. און איך פיהר זי ביי די הושענות ארום דעם באלעמער רינג ווי א דער גביר פון שטאט. איך גיי אויף דער גאס צו האנדלען פרישע נוי סוכה, ערשט קויף איך 5 קיישעלעך פאר א דאללער צו בינדען דעם לולב. דערנאך שאף איך איין א פסול'ן ארבעה מינים פאר מושי'לע. א ליבאוויטשער בחור שטייט מיט א גרויס רענצעל אין פארקויפט אתרוגים מיט פאלשע טרויבען, הדסים מיט בליטשקעדיקע נוי סוכה, איך פרעג אים וויפיל וועל איך קריגען פאר א גלאטען צוואנציגער, ער זאגט ער גיט מיר אוועק דאס גאנצע רענצעל פאר א הינדערטער ער איז אויסגעשעפט און הינגעריג, און האט נישט מער קיין כח צו שטיין אויף ליע עוועניא אין דער גאס רעגען. ער פארציילט אז ער קומט פון כפר חב'ד און האט נישט ווי יום טוב צו מאכען, איך האב אהיים געברענגט עסען צו אונז אין די סוכה, ער האט געזאגט אז ער האט אין זיין לעבען נישט געגעסען אזוינע געשמאקע מאכלים ער וויל ביי אונז בלייבען ביז נאך סוכות. און שוהל האבען מיך די חברים מקנא געווען מיט מיין סוכות'דיגען אורח. די ליכט ברענען שוין אין די סוכה, דער בענקעל אויבען אן איז גרייט פאר אברהם אבינו, ער זאל נאר קומען. און מען לאזט זיך אין שוהל אריין צו הערען פון אלע מתפללים זייערע מעשיות וויאזוי שווער עס איז אנגעקומען דער סוכה געבויעכטץ, א מאנגעל און לולבים, די שוויגער האט א קליינע סוכה, דער בעה"ב צאהלט נישט אויף יו"ט. אין די סוכה הערען מיר אלע יאר די נייע ניגונים פון די שכינים, די געשרייעריי פון די מאמעס, ברענג אריין לעפלעך, טראג ארויס די טעלער, כ'האב נישט קיין פלאץ צו זיצען, די זיפ איז קאלט, די סאדא האט זיך אויסגעגאסען, מען האט פארגעסען די האניג. אא"וו. איין פזמון זענען מיר געוואונט צו הערען אלע יאר פון די שכנה אינטען, "מרדכי מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק", פון ווען ער איז געווען 3 יאר ביז איצט וויל מענדל מאיר נישט זיצען שיין. מושה'לע ווארט שוין מיט א שמייכעל זייט די ערשטע נאכט סוכת אויף די געשריי, עס האט נישט געשפעטיגט צו קומען. נאך די פיש הערט זיך דער בת קול קלאר און דייטליך "מענדעל מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק" און מיר אלע פלאצען אויס אין א הילכיג געלעכטער. אפאר מינוט דערויף "מענדל מאיר עס אויף דאס פלייש ווייל די כאפסט א פראסק" דער כולל אינגערמאן פון אויבען האט אויך דאס יאר א נייער ניגון אויף אתה בחרתנו. לישב בסוכה האט ער געזאגט מיט א געשטיקט קול און צו מיין אושפיזא האט ער געשיקט מיט זיין מיידעלע צוויבעל קיגעל מיט ביער, כ'האב ביידע נישט ליעב. די גרינפעלד'ס האבען זיך אסאך אנגעהערט מיט שוועקי ווייל נאר זיינע ניגונים זינגט מען דאס יאר. איך שריי אריבער צו מיין חבר און שכן אז ער מען קען בענטשען מזומן ער ענטפערט נישט, זיכער איז ער שוין אינטער די דאכענע. כדי מען זאל נישט אויסטוישען דעם רב אינטערען טלית מיט איינעם פון די אנדערע מתפללים , שאקעלט דער רב אונזערע מיט 6 אדער 10 הדסים, שלעפט דאס שווערסטע אתרוג. סוכות איז ביי אים גאר א געהויבען יום טוב, ער סערווירט זיין געמיינדע מיט שטאלץ. פארציילט סוכות'דיגע מעשה'לעך פון צדיקים, גלעט די קינדער אין די בעקעלאך, ביי הלל זינגט ער א ניגון וואס דער טאטע זכרונו לברכה האט מקובל פון זיין עלטער זיידען אז די לויים האבן דאס געזינגען אין צווייטען ביהמ"ק. די הושענות, אוי אויף די הושענות ווארט ער שוין זינט פאר א יאר שמיני עצרת. טייכען טרערען קייקלען זיך אראפ אויף זיין גאלדענע בארד פון גרויס פרייד אז דאס גאנצע שוהל ווארט אויף אים צו זאגען איטליכען הושענה אין די קליינע קינדער שטייען אויף די בענק צו כאפען א בליק וויאזוי דער רבי טראגט דעם ספעציעלען הושענה זאגער אין איין האנד, און די 4 מינים אין די אנדערע. יעדער הושענה למענך זאגט ער שטייט ווי איינער וואס האלט אן א הייסער טעלער זיפ מיט א פעסטקייט. די רעבעצין שטייט פון ווייבער שוהל מיט'ן טאשטיכעל און פארלאזט נישט ווייניגער טרערען אז דער טלית זאל זיך נישט אראפ גליטשען און די נאז זאל אים נישט קראצען, אלעס זאל דורך גיין מיט'ן רעכטען פיס ביז די ענדע. מעכיל דער חזן דאווענט היינט אויך זייער רואיג, קענטיג עס ווארט אים אפ פיינע בהמה פלייש אינדערהיים. צו דער זעלבע צייט באקוקען אלע די אנדערענ'ס אתרוגים, ווי עס וואלט געווען א אתרוגים מארק, אויב האט איינער א שיין אתרוג טוען אים אלע קאמפלימענטירען, איך וואלט אויפגעשריבען אויפ'ן אתרוג ביקסעל אין ענגליש. "דאונט דזשאדז מי ביי דע אתרוג". מען זאגט שוין למען דעת דער גבאי האט שוין פארקויפט אלע עליות און מושה'לע דערמאנט זיך צו שאקלען לולב. איך שיק אים צו די סוכה מיט'ן אתרוג אין איין האנט, דער לולב אין די צווייטע איך ווארען אים אן ער זאל עס צוריק ברענגען גאנץ און קיינעם נישט אויסשטעכען דערמיט די אויגען, זאגען ערליך די ברכה מיט'ן שהחיינו. 15 מינוט דערויף איז ער צוריק אן דעם לולב ער האט עס איבערגעלאזט אין די סוכה ווען א אינגעל האט אים גערופען קוקען אויב עס איז דא באווארפען'ס אין ווייבער שוהל. דער שמחת בית השואבה האט זיך שוין אייגענטליך אנגעהויבען זונטאג פאר יום טוב, ווען איך האב נישט געפענט דאס געשעפט (מיין ביזנעס) זונטאג און נישט ערב יו"ט, אזויפיל מעג איך דאך טוען אז מען גיט מיר איבער די הערשאפט אויף א פאר וואכען. די מיטארבעטער ווילען איך זאל בלייבען בעה"ב כאטש ביז נאכ'ן חנוכה באונעס. מיר האבען אנטייל גענומען אין דעם שפאציר אויף די וויליאמסבורגע גאסען און אריין געבליקט ביי אלע רעבעלעך אין די סוכה, מאנכע האבען גרויסע שטערען וואס די חסידים האבען מנדב געווען, זיי שרייבען די נאמען און מאמע'ס נאמען דארינטער. איין רעבעצין וואס האט געשמעקט אז מיר קומען נאר זעהן צו מען שלאפט שוין דארט איז אונז נאכגעלאפען פרעגען צו מיר ווילען נישט הייסע טיי. הוח"מ זענען מיר געפארען קיין בארא פארק און קראון הייטס צו זעהן וויאזוי אידען זענען מקיים דעם ושמחת בחגיך, אלע רביים פירען ב"ה גרויסע טישען איינער מער צוקיקער'ס איינער ווייניגער פלייש. איינער טיילט הייסע קיגעל א צווייטער הייסע לאקשען. דער עיקר מען לאזט זיך קאסטען רבבות צו זיין דער שמועס אין גאס "דער באקארעסטער רבי האט די שענסטע סוכה און די פארענטשעס זענען פיל מיט היטען. די ווענט זענען באהאנגען מיט צוציענדע בילדער פון אלטען רבינ'ס הויז און גארטען, און פון זיין באבע'ס מציבה, אלעס הענגט אויסער פון סוכות. איך זעה ווי א טאטע שטיפט אריין א קליין שטיקעל קיגעל פאר'ן 3 יעריג אינגעל אין פיסקעל און זאגט "עס מענדי סי שריים פון רבי'ן" געחל המועד האט מען אין בראנק'ס זאא מיט אסאך היימישע פענימער און ווייסע זאקען, ווייל דארטען האבען די קינדער אויסגעוועלט. שטייענדיג אין די ליין פרעגט א אידענע צו מיר האבען פלאטץ פאר איר מיט די משפחה אהיים צופארען. א צווייטער איד וויל וויסען אויב עס איז דא א סוכה ערגעץ ווי. א דריטער וויל וויסען אויב די קאטען קענדי האט א השגחה. ב"ה אידען האבען אלס צו זארגען. דער זיידען העמדעל איז געווען נישט קשה, היבש סחורה איז געבאקען פון פאר פסח. שמעלצער וועט קיין דארדזש קלאאני קיינמאל נישט זיין, אפילו אין קומענדיגען גלגול. אז ער וועט זיך אביסעל מער משוגע מאכען האט ער א שאנס צו ווערען היוא גרענד. חנה'לע איז מיטגעקומען, די קינדער האבן אלע הנאה געהאט, מיט א גיט געפיהל אז איך בין מקיים א בפירוש'ער שולחן ערוך חיים אדם לשמח את אשתו וביתו. אז ביי זיי איז דאס א שפיעל גייט מען צום שפיעל. וואס העט איך געטון ווען זיי ווילען פארען קיין סעמאליע. מען קויפט שוין הושענות פאר די גאנצע משפחה, די וואס שלאגען מיט איין כפרה פאר די גאנצע משפחה קענען לכאורה קלאפען מיט איין הושענה. דער הימעל טוט זיך איר'ס, באגיסט אונז מיט עמערס וואסער, ווי נאר די סכך טריקענט אויס קומען די וואלקענעס צוריק, ווען און ווי זי טרעפט א לעכעל אין שלאק קומט זי אריין אין די סוכה ווי אלטע גיטע פריינט און יאגט אונז ארויס צום שטוב אריין. דער ווינט בלאזט אוועק דעם שטריימעל און באלד גריסט מען זיך מיט א גיט קוויטעל. 830b8946269aba6aea25c40158685eed04f7f36e מוסטער:כלאם 10 144 511 144 2017-08-26T18:24:41Z imported>TheIsraeliSudrian 0 TheIsraeliSudrian העביר את הדף [[מוסטער:כלאם]] ל[[מוסטער:שמעלץ]] wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[מוסטער:שמעלץ]] 830b8946269aba6aea25c40158685eed04f7f36e מילתא דבדיחותא 0 51 51 2017-08-26T18:26:21Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki אן ייד איז געקומען, פאר די מלחמה, קיין ווארשע. - פון וואנען שטאמט א ייד ? פרעגט אים א ווארשווער ייד. - פון פראנקרייך ענטפערט דער טוריסט. - איך קען נישט פראנקרייך, זאגט דער ווארשעווער. - און פון וואס פאר א שטאט זענט איר ? - פון פאריז, זאגט דער טוריסט. - איך קען נישט פאריז, זאגט דער ווארשעווער. - ווו ווייט איז פאריז פון ווארשע? - ארום דריי טויזנט קילאמעטער ענטפערט דער פאריזער. - דריי טויזנט קילאמעטער פון ווארשע ? ווונדערט זיך דער ווארשעווער. -איז דאס מסתמא א פארשטעקטער לאך... <small>pzpz112 פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] fae35810eba4e7e715e305393b52697309d604eb 意第绪语伪基百科目前已经成了荒废状态,急需善心乡民接手。我是管理员我是变态机械人 0 118 472 471 2017-08-26T18:26:21Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{שמעלץ|'''דאס איז דער יידישער קיינציקלאפעדיע, נישט יאפאניש, כינעזיש, אדער שום אנדער שפראך.''' '''.This is the Yiddish Uncyclopedia, not Japanese, Chinese, or any other language''' }} fae35810eba4e7e715e305393b52697309d604eb מקוה 0 43 43 2017-08-26T18:26:35Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki א פרומער ייד פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן? ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל ווי עס וואלט גארנישט געשען. [[קאטעגאריע:וויצן]] 02976762aa8f32c78f1cbc1b4779fbbe8d70a8fc קטלא קניא 0 45 323 322 2017-08-26T18:26:35Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{שמעלץ|העברעאיש אנשטאט יידיש}} 02976762aa8f32c78f1cbc1b4779fbbe8d70a8fc 45 2017-08-26T18:26:51Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki א פרומער [[ייד]] פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן?" ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל "איר האט אן אינטרעסאנטע קולטור" - זאגט ער. [[קאטעגאריע:וויצן]] e5c08ef3300eda78aafea8b85db6c22c4ff9320f ווען וועלט וואלט געווען וועלט, וואלט... 0 50 50 2017-08-26T18:27:06Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki אה קיבוצניק איז געפארן מיט אה פריינד, קיין פראנקרייך אין דער אוונט איז ער געגאנגען כאפן אה גלעזל אין אה באר. ס'איז צו עם צוגעגאנגען אה פראסטאקע און פרובירט עם זאגן עפעס וואס, ווען זי האט פארשטאנען אז ער רעדט נישט פראנצויזיש האט זי געצייכנט אויף אה בעט און עם געוויזן. פרעגט דער קיבוצניק זיין פריינד, וי האט זי געווסט אז איך בין אה סטאלער ? [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 6c065d77da395aef1647076cc14b43c99c9e11b3 טעקע:History.gif 6 34 285 284 2017-08-26T18:27:06Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki {{שמעלץ|נישט קיין בילד}} 6c065d77da395aef1647076cc14b43c99c9e11b3 קאַטעגאָריע:וויצן פאר דערוואקסענע 14 12 12 2019-01-11T20:18:57Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 21293817c04e8a921a67674151c646ff4dbb02d3 הויפט זייט 0 55 364 363 2019-01-11T20:18:57Z imported>TheIsraeliSudrian 0 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' (אדער '''אומציקלאפעדיע''' פאר די מיט אן אבסעסיע מיט עקזאקטקייט) איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן אפילו ער וויל נישט. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[אידיש אדער גואיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט נישט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט, ווייל אויב יא איז גארנישט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו ליינען9 און לאכן עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 21293817c04e8a921a67674151c646ff4dbb02d3 באַניצער:Jr Mime 2 145 512 145 2019-03-06T21:44:28Z imported>I make userpages 0 Creating userpage for Jr_Mime wikitext text/x-wiki {{w:User:Jr_Mime}} 9c384beb5f6ea1de406beb03bf738226b14bbc24 באַניצער:I make userpages 2 146 513 146 2019-03-06T21:44:28Z imported>I make userpages 0 Creating userpage for I_make_userpages wikitext text/x-wiki {{w:User:I_make_userpages}} 44ac401ea11a8631b35de35eeda5f0450a7513bd באַניצער רעדן:Jiddisch 3 1 1 2019-03-07T05:11:01Z 127.0.0.1 0 מוסטער:Extension DPL wikitext text/x-wiki Hiho Jiddisch this is the first real edit on this new wiki. I hope you'll enjoy it *g* Hm, it's really hard to type in some well ordered non-Yiddish content on an rtl wiki, fix my message please, if something went wrong. So, if you need any help, please just let me know on my central [[wikia:User talk:Rieke Hain|talk page]]. Greetings --[[User:Rieke Hain|rieke]] 07:52, 24 אָקטאָבער 2006 (UTC) fde772aa81ebf66f2f956cf7a6f131949bd849f9 באַניצער:Abdul Alhazred, o árabe louco 2 103 147 103 2019-03-08T01:26:50Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:EnWiki.png]] wikitext text/x-wiki iojkijzikjkxjz z da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 אינדיע 0 110 148 110 2019-03-08T01:26:51Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Lemonade stand.jpg]] wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער רעדן:Renan Un Meta 3 105 149 105 2019-03-08T01:26:51Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Hanoverbars.png]] wikitext text/x-wiki {{כלאם|נישט קיין בילד}} 941e3ace429476015f3ca6b537bdc87ed86c543c טעקע:WOWlife.jpg 6 96 150 96 2019-03-08T01:26:52Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Absurdopedia.png]] wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * ד יונגאטשעס דארפען אהנשמירען די האר אויפ'ן פנים מיט ציקער וואסער אדער עפל זשוס מיט לעמאן זשוס, * נאך אלעם ווינטשען מיר אינטערנעט איינוואינער די אהנגעשטעקטע ביטע שטעק אונדז נישט אהן, דורכ'ן ארויסבליקען פון פלעסטיק גלעזער ואס האט אויף איין זייט סקאטש טעיפ, און די אנדערע זייט א פין, די ווואס ווערען געטשעפעט פון די אויבענדערמאנטע ווערטער דארפען אהנביידינגט גיין נאכטשעקען צו ס'וואקסט נישט אין איהם די קרענק da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Bouncywikilogo.gif 6 123 151 123 2019-03-08T01:26:52Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Voting.jpg]] wikitext text/x-wiki אהרן טייטלבוים ר' אהרן טייטלבוים נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין ווילאמסבורג. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. אינהאַלט [באַהאַלטן אינהאלט באקס] • 1 זיין ערליכקייט o 1.1 זיין סאציאלע באנעמונג o 1.2 זיין רעדן סטיל o 1.3 זיין פרומקייט • 2 זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן o 2.1 זיין רבנות אין קרית יואל o 2.2 זיין קאמף קעגן די קנאים o 2.3 זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור o 2.4 די וויינבערגער פרשה o 2.5 די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער o 2.6 די גיורת פרשה o 2.7 אריזאונע ווייץ קאמף • 3 זיין תורה • 4 זיין משפחה • 5 זיינע חסידים • 6 דערויסענדיגע לינק זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער רעדן:Richard9238888 3 124 152 124 2019-03-08T01:26:53Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:WOWlife.jpg]] wikitext text/x-wiki אהרן טייטלבוים ר' אהרן טייטלבוים נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין ווילאמסבורג. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א ברודער-קינד פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרינדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין אינגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך די פרייע און גויאישע פרעסע צוליב די געריכטליכע פראדוצירן לטובת די זאליס און אויך פילע חסידישע אידן וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב די היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעען אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגסטער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 90c209a36287f663715a40ca49eebcc35852e86b List Of Keinziklopedie 0 117 154 117 2019-03-08T01:26:54Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Shattered Glass.jpg]] wikitext text/x-wiki את אלקים ירא 2bb4ec1444b42d78a3d24f0818d8f904c006243e קאַטעגאָריע:בלעטער מיט צעבראכענע טעקע לינקען 14 114 155 114 2019-03-08T01:26:55Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Nonovela.gif]] wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:407114062 c9b73bdc6a.jpg 6 95 156 95 2019-03-08T01:26:55Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:407114062 c9b73bdc6a.jpg]] wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:38.117.192.13 2 113 158 113 2019-03-08T01:26:57Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Logopolani.png]] wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:The Death Of Optimus Prime.jpg 6 98 159 98 2019-03-08T01:26:57Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Bench.jpg]] wikitext text/x-wiki פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * ד יונגאטשעס דארפען אהנשמירען די האר אויפ'ן פנים מיט ציקער וואסער אדער עפל זשוס מיט לעמאן זשוס, * נאך אלעם ווינטשען מיר אינטערנעט איינוואינער די אהנגעשטעקטע ביטע שטעק אונדז נישט אהן, דורכ'ן ארויסבליקען פון פלעסטיק גלעזער ואס האט אויף איין זייט סקאטש טעיפ, און די אנדערע זייט א פין, די ווואס ווערען געטשעפעט פון די אויבענדערמאנטע ווערטער דארפען אהנביידינגט גיין נאכטשעקען צו ס'וואקסט נישט אין איהם די קרענק da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Zevel.png 6 120 160 120 2019-03-08T01:26:58Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:The Eincyclopedia Republic.jpg]] wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... [[קאטעגאריע: וויצען]] da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:Renan Un Meta 2 104 161 104 2019-03-08T01:26:58Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:French.gif]] wikitext text/x-wiki {{אויסמעקן}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 צפת 0 111 162 111 2019-03-08T01:26:59Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:LogoYevani.png]] wikitext text/x-wiki {{זבל}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:Duei shemba 2 112 163 112 2019-03-08T01:27:00Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Logo aravi.png]] wikitext text/x-wiki {{קצרמר}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 רעדן:צפת 1 116 164 116 2019-03-08T01:27:00Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:SeaLem1.jpg]] wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטער:ציטירן 10 121 165 121 2019-03-08T01:27:01Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:UnFlag of Poland.svg]] wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... ווען די זיידע האט געבעטן א פאפירענעם גלאז... ווען מ'פלעגט פאהרן צום קאנטרי האט עס געדויערט 5 שעה... ווען עיר קאנדישאנס פלעגן ארבייטן נאר אויף 220V... [[קאטעגאריע: וויצען]] da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:Mjbmrbot 2 107 168 107 2019-03-08T01:27:03Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Inciclopedia.png]] wikitext text/x-wiki קומט ער אריין זעהט ער ווי דער גאנצער עולם, גייט מיט די האנטוכער אין פארענט זיך טובל'ען, ווינדערט ער זיך וואס באהאלטן זיי? לויט ער צו צו איינעם און פארבעט אים וואס ער באהאלט אזוי שטארק, ווען ער באמערקט וואס... מאכט ער מיט די האנט, דאס? דאס האב איך דאך אויכט! da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 意第绪语伪基百科目前已经成了荒废状态,急需善心乡民接手。我是管理员我是变态机械人 0 118 169 118 2019-03-08T01:27:04Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:The Death Of Optimus Prime.jpg]] wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מאַטעוסז באָרעק 0 102 171 102 2019-03-08T01:27:05Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Eincyclopedia Logo.png]] wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטאפא קעמאל אטאטורק 0 109 172 109 2019-03-08T01:27:05Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Kondom.jpg]] wikitext text/x-wiki געווען אן אינגערמאן יארן נישט געהאט קיין קינדער. איינמאל זיך אויסגעוויינט דאס הארץ פארן רבין... זאגט אים די רבי קום צוריק שבת הגדול. ויהי היום די ריכטיגע מינוט לויפט ער אריין צום רבין. זאגט אים די רבי בהאי לישנא: ''נו סאיז דאך שבת הגדול''... פארציילט דער אינגערמאן, אז די ווערטער האבן אזוי עושה רושם געווען ביז די רבי האט אויף אים געאסערט צו גיין אין מקוה, אזוי גרויס איז דאס געשטאנען... אט אזוי איז שבת הגדול. 61f23e80dcdad4f0610d51129ac8a0dd1f2c2a98 מוסטער:וויקיפעדיע 10 122 173 122 2019-03-08T01:27:06Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Uncyclopedia.de.png]] wikitext text/x-wiki ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... ווען די זיידע האט געבעטן א פאפירענעם גלאז... ווען מ'פלעגט פאהרן צום קאנטרי האט עס געדויערט 5 שעה... ווען עיר קאנדישאנס פלעגן ארבייטן נאר אויף 220V... ווען מ'האט געזאגט "אינדערהיים" האט מען געמיינט יוראפ... [[קאטעגאריע: וויצען]] da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 519 482 2019-05-21T05:38:20Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki <div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: left;"> <div style="float: left;"> [[Image:Bouncywikilogo.gif|60px]]</div> <div style="margin-left: 60px;">פאר [[וויסנשאפטלער|מענטשן אָן נישט קיין חוש פאר הומאר]], די "חכמים" ביי [[וויקיפעדיע]] האבן אן ארטיקל וועגן '''''[[Wikipedia:yi:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]'''''.</div> </div><noinclude> <noinclude> <br> <br> <br> == באנוץ == *<nowiki>{{וויקיפעדיע|ארטיקל נאמען}}</nowiki> - אין די דאזיקע פארעם ווייטערפירט דער מוסטער צו דעם ארטיקל נאמען ביי וויקיפעדיע, וואס איז אויך דעם ארטיקל נאמען אינעם מוסטער. *<nowiki>{{וויקיפעדיע|ארטיקל נאמען|לינק נאמען}}</nowiki> - אין די דאזיקע פארעם פארבונדט דער מוסטער צו דעם ארטיקל נאמען ביי וויקיפעדיע, אבער דעם נאמען אין דער מוסטער איז דעם לינק נאמען. ** אויב ס'איז נישט דא קיין אינפארמאציע אין דער מוסטער, וועט דעם לינק פארבינדן צו דעם ארטיקל נאמען '''אָן''' דעם נאמענטייל נאמען. [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] [[en:Template:Wikipedia]] [[he:תבנית:ויקיפדיה]] [[es:Plantilla:Wikienlace]] [[ja:Template:ウィキペディア]] </noinclude> bc65f52bd2c73ad1fa5a75a272f230702be85942 520 519 2019-05-21T05:39:30Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki <div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: left;"> <div style="float: left;"> [[Image:Bouncywikilogo.gif|60px]]</div> <div style="margin-left: 60px;">פאר [[וויסנשאפטלער|מענטשן אָן נישט קיין חוש פאר הומאר]], די געריבערנער ביי [[וויקיפעדיע]] האבן אן ארטיקל וועגן '''''[[Wikipedia:yi:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]'''''.</div> </div><noinclude> <noinclude> <br> <br> <br> == באנוץ == *<nowiki>{{וויקיפעדיע|ארטיקל נאמען}}</nowiki> - אין די דאזיקע פארעם ווייטערפירט דער מוסטער צו דעם ארטיקל נאמען ביי וויקיפעדיע, וואס איז אויך דעם ארטיקל נאמען אינעם מוסטער. *<nowiki>{{וויקיפעדיע|ארטיקל נאמען|לינק נאמען}}</nowiki> - אין די דאזיקע פארעם פארבונדט דער מוסטער צו דעם ארטיקל נאמען ביי וויקיפעדיע, אבער דעם נאמען אין דער מוסטער איז דעם לינק נאמען. ** אויב ס'איז נישט דא קיין אינפארמאציע אין דער מוסטער, וועט דעם לינק פארבינדן צו דעם ארטיקל נאמען '''אָן''' דעם נאמענטייל נאמען. [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] [[en:Template:Wikipedia]] [[he:תבנית:ויקיפדיה]] [[es:Plantilla:Wikienlace]] [[ja:Template:ウィキペディア]] </noinclude> 99664eff719b7aea71a7a7598e4380164f353cc2 טעקע:Shattered Glass.jpg 6 97 174 97 2019-03-08T01:27:06Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Attention niels epting 01.png]] wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 פרונדיילע 0 101 176 101 2019-03-08T01:27:07Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Choco chip cookie.jpg]] wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:Mjbmr 2 106 177 106 2019-03-08T01:27:08Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Hikipedia.png]] wikitext text/x-wiki {{שמעלץ|נישט קיין בילד}} da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 רשימה:קיינציקלאפעדיעס 0 115 178 115 2019-03-08T01:27:09Z RaymondAK-47 407172 RaymondAK-47 האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Ruphy.jpg]] wikitext text/x-wiki אני מוחק על מנת שתכתבו da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Kondom.jpg 6 99 179 99 2019-03-08T01:27:10Z TheIsraeliSudrian 38958546 TheIsraeliSudrian האט ארויפגעלאדן [[טעקע:Bouncywikilogo.gif]] wikitext text/x-wiki == ארויספיר == די קיינגעמיינדע האט א געפערליכע פאליסי מ'מעג זיך נאר ארוםטענה'ן איינער מיט אער אליין, און די פאליסי וועט שטרענג פארסירט וערען ביי אלע שיכטען און קרייזען די אויסוואורפען וואס וועלען נאר טראכטען אנדערש וועלען זייערע בילדער הענגען און גאנץ ירושלים, מיט גראנדיעזע פלאקאטען, ככה יעשה לאיש... מיר האפען אז מ'וועט נישט דארפען אריינברענגען די רעזערוו טרופען (וואס ווארטען קוים אויף די געלעגענהייט) און אפווישען גאנצעטער נעזער פון די רינעדיגע ().. מיר שטייען אלעמאל גרייט (רוב מאל זיצט מען) אויף יעדע שיך וואס קען הארגענען מוריטשקעס און די קארנער'ס, מיר וועלען קומען מיט א קאנטער אטאקע דורך די פערוטרופען און מיט די 20,000 סקווער פיס (טענט) האק וועלען מיר מוזען אפהאקען די עק געדענק מיר ווארענען נאר, און מיר האבען שוין א לאנגע רעקארד פון קאלירפולע בעלונ'ס און עסקלעיטאר'ס און נאך וואס האלטען זיך ביי די זייטען == אלע איינגעשמועסעכצער'ס == da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטער:Extension DPL 10 147 514 2019-04-25T03:09:25Z 127.0.0.1 0 מוסטער:Extension DPL wikitext text/x-wiki <noinclude>This page was automatically created. It serves as an anchor page for all '''[[Special:WhatLinksHere/Template:Extension_DPL|invocations]]''' of [http://mediawiki.org/wiki/Extension:DynamicPageList Extension:DynamicPageList (DPL)].</noinclude> fde772aa81ebf66f2f956cf7a6f131949bd849f9 באַניצער רעדן:TheIsraeliSudrian 3 148 515 2019-05-21T05:33:04Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '== קאנטע פראבלעם == זייט מוחל, אבער דאס איז די קאנטע איך האב געהאַלטן שאפֿן און ניצן. איך ה...' wikitext text/x-wiki == קאנטע פראבלעם == זייט מוחל, אבער דאס איז די קאנטע איך האב געהאַלטן שאפֿן און ניצן. איך האב נישט געראָטן ווידערשרייבן דאס פאסווארט פונקט די זעלבע ווען די קאנטע איז געשאפן געווארן (אָן מיין בליצפאסט אדרעס). אויב מעגלעך, ביטע אנולירן TheIsraeliSudrian (די דאזיקע קאנטע) אדער לאזן מיר מאכן עס ווייטערפירן צו DalaGStanator (מיין צווייטער פרווו). [[באַניצער:DalaGStanator|דער ישראלדיקער סאדארער (רעדן)]] ([[באַניצער רעדן:DalaGStanator|רעדן]]) 05:33, 21 מאַי 2019 (UTC) 2a537387a5c0197534c3ab38d53f52eb4f348470 516 515 2019-05-21T05:33:06Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki == קאנטע פראבלעם == זייט מוחל, אבער דאס איז די קאנטע איך האב געהאַלטן שאפֿן און ניצן. איך האב נישט געראָטן ווידערשרייבן דאס פאסווארט פונקט די זעלבע ווען די קאנטע איז געשאפן געווארן (אָן מיין בליצפאסט אדרעס). אויב מעגלעך, ביטע אנולירן TheIsraeliSudrian (די דאזיקע קאנטע) אדער לאזן מיר מאכן עס ווייטערפירן צו DalaGStanator (מיין צווייטער פרווו). [[באַניצער:DalaGStanator|דער ישראלדיקער סאדארער (רעדן)]] ([[באַניצער רעדן:DalaGStanator|רעדן]]) 05:33, 21 מאַי 2019 (UTC) == קאנטע פראבלעם == זייט מוחל, אבער דאס איז די קאנטע איך האב געהאַלטן שאפֿן און ניצן. איך האב נישט געראָטן ווידערשרייבן דאס פאסווארט פונקט די זעלבע ווען די קאנטע איז געשאפן געווארן (אָן מיין בליצפאסט אדרעס). אויב מעגלעך, ביטע אנולירן TheIsraeliSudrian (די דאזיקע קאנטע) אדער לאזן מיר מאכן עס ווייטערפירן צו DalaGStanator (מיין צווייטער פרווו). [[באַניצער:DalaGStanator|דער ישראלדיקער סאדארער (רעדן)]] ([[באַניצער רעדן:DalaGStanator|רעדן]]) 05:33, 21 מאַי 2019 (UTC) 7b8e9bef77b47f4b034bbcbc87a58800a345f9e6 517 516 2019-05-21T05:33:19Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki == קאנטע פראבלעם == זייט מוחל, אבער דאס איז די קאנטע איך האב געהאַלטן שאפֿן און ניצן. איך האב נישט געראָטן ווידערשרייבן דאס פאסווארט פונקט די זעלבע ווען די קאנטע איז געשאפן געווארן (אָן מיין בליצפאסט אדרעס). אויב מעגלעך, ביטע אנולירן TheIsraeliSudrian (די דאזיקע קאנטע) אדער לאזן מיר מאכן עס ווייטערפירן צו DalaGStanator (מיין צווייטער פרווו). [[באַניצער:DalaGStanator|דער ישראלדיקער סאדארער (רעדן)]] ([[באַניצער רעדן:DalaGStanator|רעדן]]) 05:33, 21 מאַי 2019 (UTC) 2a537387a5c0197534c3ab38d53f52eb4f348470 באַניצער:TheIsraeliSudrian 2 149 518 2019-05-21T05:34:35Z DalaGStanator 38958547 נישט געראטענער פרווו wikitext text/x-wiki #הפניה [[באניצער:DalaGStanator]] 9b4c53f1fec7d99a5c81055e517555662ec35466 מוסטער:מיסט 10 119 521 477 2019-05-21T05:41:13Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:Zevel.png|55px]] |דעם ארטיקל איז נישט קיין ארטיקל, אבער נאר [[דרעק|שמעלץ]]. {{#תנאי:{{{1|}}}| די סיבה פאר דאס איז: {{{1}}}.|}}<br /> אויב איר מיינט אז דעם ארטיקל איז נישט קיין שמעלץ, ביטע שרייבן דאס ביי זיין שמועס בלאט. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:געשטעלטע צו שנעל מעקן]]</includeonly> b28dd2dffe9060460fa8911f9d2b0e10a726f0e0 מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש 10 131 522 495 2019-05-21T05:43:38Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style: solid; border-width: 1px" |[[טעקע:EnWiki.png|60px]] |דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט געווארן פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע, און איז פובליצירט אונטער א [http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.0/ CC] ליצענץ. <br /> דעם שרייבער פונעם ארטיקל איז נישט שעפעריש און/אדער פויל און/אדער ביידע צוזאמען. |} <noinclude> == באשרייבונג == דער דאזיקער מוסטער ווערט באנוצט אויב דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע. אויב עס איז איבערגעזעצט פון אן אנדערע קיינציקלאפעדיע זאל מען ניצן [[:מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך]]. [[קאטעגאריע:מוסטערן|איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש]] [[he:תבנית:ערך מתורגם/אנגלית]] </noinclude> dc7524c707991ce6defdd091d933327c19496041 מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך 10 132 523 497 2019-05-21T05:45:08Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="f0f8ff; background-color:#ffa54f; #text-align:right; width: 100%; border-color:black; border-style: solid; border-width: 1px" |[[טעקע:EnWiki.png|60px]] |דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט געווארן פון די {{{שפראך}}}ע קיינציקלאפעדיע. דעם שרייבער פונעם ארטיקל איז נישט שעפעריש און/אדער פויל און/אדער ביידע צוזאמען. |} <noinclude> ---- == באשרייבונג == דער דאזיקער מוסטער ווערט באנוצט אויב דעם ארטיקל איז איבערגעזעצט פון קיינציקלאפעדיע אין א שפראך וואס איז '''נישט''' ענגליש. אויב עס איז איבערגעזעצט פון די ענגלישע אומציקלאפעדיע, זאל מען ניצן [[:מוסטער:איבערזעצטן ארטיקל/ענגליש]]. [[קאטעגאריע:מוסטערן|איבערזעצטן ארטיקל/אנדערע שפראך]] [[he:תבנית:ערך מתורגם/שפה אחרת]] </noinclude> 42c17536891456a477787da78a73ecfe04a9fa41 מוסטער:ציטירן 10 121 524 480 2019-05-21T06:57:46Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki :'''''"{{{1}}}"''''' ::'''''~ {{#תנאי:{{{אנדער|}}}|{{{אנדער}}}|{{#קיים:{{{2}}}|[[{{{2}}}]]|{{{2}}}}} }} {{#תנאי:{{{3|}}}|וועגן {{#קיים:{{{3}}}|[[{{{3}}}]]|{{{3}}}}}| |}} <noinclude> ==ניצן== דער מוסטער ווערט געשריבן ווי דאס: <nowiki>{{ציטירן|ציטירן אינהאלט|ווער האט געזאגט?|טעמע}}</nowiki>, ווען אלע די פעלדער זענען פארבייטן א חוץ דאס ווארט "ציטירן" אינעם טעקסט. דער "טעמע" פעלד איז נישט וויכטיק ווייל מען קען מאכן א ציטירן אָן אים. === לינקען === אויב עס איז דא אן ארטיקל וועגן ווער האט געזאגט דער ציטירן אדער זיין טעמע, וועט דער מוסטער לייגן א לינק. ביישפילן: {| ! קאד ! דער תנאי ! רעזולטאט |- | <nowiki>{{ציטירן|בלא-בלא-בלא|בעני סלע|שבתאי צבי}}</nowiki> || די ארטיקלען "[[שבתאי צבי]]" און "[[בעני סלע]]" עקזיסטירן. || {{ציטירן|בלא-בלא-בלא|בעני סלע|שבתאי צבי}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלא-בלא-בלא|מיין זיידע|טשולענט}}</nowiki> || דעם ארטיקל "מיין זיידע" עקזיסטירט נישט, אבער "[[טשולענט]]" עקזיסטירט. || {{ציטירן|בלא-בלא-בלא|מיין זיידע|טשולענט}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלא-בלא-בלא|שבתאי צבי'ס טאטע|זיין מוטער}}</nowiki> || די ארטיקלען "שבתאי צבי'ס טאטע" און "זיין מוטער" עקזיסטירן נישט. || {{ציטירן|בלא-בלא-בלא|שבתאי צבי'ס טאטע|זיין מוטער}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלא-בלא-בלא|אנדער=א כינעזישע אמירה}}</nowiki>|| מען קען שרייבן טעקסט אונטערן ציטירן||{{ציטירן|בלט-בלא-בלא|אנדער=א כינעזישע אמירה}} |} 2aad2c64c8f85bfaad55db7a1542ab62af36a5e7 525 524 2019-05-21T06:58:45Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki :'''''"{{{1}}}"''''' ::'''''~ {{#תנאי:{{{אנדער|}}}|{{{אנדער}}}|{{#קיים:{{{2}}}|[[{{{2}}}]]|{{{2}}}}} }} {{#תנאי:{{{3|}}}|וועגן {{#קיים:{{{3}}}|[[{{{3}}}]]|{{{3}}}}}| |}} <noinclude> ==ניצן== דער מוסטער ווערט געשריבן ווי דאס: <nowiki>{{ציטירן|ציטירן אינהאלט|ווער האט געזאגט?|טעמע}}</nowiki>, ווען אלע די פעלדער זענען פארבייטן א חוץ דאס ווארט "ציטירן" אינעם טעקסט. דער "טעמע" פעלד איז נישט וויכטיק ווייל מען קען מאכן א ציטירן אָן אים. === לינקען === אויב עס איז דא אן ארטיקל וועגן ווער האט געזאגט דער ציטירן אדער זיין טעמע, וועט דער מוסטער לייגן א לינק. ביישפילן: {| ! קאד ! דער תנאי ! רעזולטאט |- | <nowiki>{{ציטירן|בלא-בלא-בלא|בעני סלע|שבתאי צבי}}</nowiki> || די ארטיקלען "[[שבתאי צבי]]" און "[[בעני סלע]]" עקזיסטירן. || {{ציטירן|בלא-בלא-בלא|בעני סלע|שבתאי צבי}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלא-בלא-בלא|מיין זיידע|טשולענט}}</nowiki> || דעם ארטיקל "מיין זיידע" עקזיסטירט נישט, אבער "[[טשולענט]]" עקזיסטירט. || {{ציטירן|בלא-בלא-בלא|מיין זיידע|טשולענט}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלא-בלא-בלא|שבתאי צבי'ס טאטע|זיין מוטער}}</nowiki> || די ארטיקלען "שבתאי צבי'ס טאטע" און "זיין מוטער" עקזיסטירן נישט. || {{ציטירן|בלא-בלא-בלא|שבתאי צבי'ס טאטע|זיין מוטער}} |- | <nowiki>{{ציטירן|בלא-בלא-בלא|אנדער=א כינעזישע אמירה}}</nowiki>|| מען קען שרייבן טעקסט אונטערן ציטירן||{{ציטירן|בלט-בלא-בלא|אנדער=א כינעזישע אמירה}} |} <noinclude>[[קאטעגאריע:מוסטערן]]</noinclude> 94fac4138e985b84d3f61f46904b7187b56422b2 מוסטער:באניצער קעסטל 10 150 526 2019-05-21T07:06:35Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '<includeonly><div style="float:left;border:solid {{{ראם|#808080}}} 1px;margin:1px"> {| cellspacing="0" style="width:238px;background:{{{הינטערגרו...' wikitext text/x-wiki <includeonly><div style="float:left;border:solid {{{ראם|#808080}}} 1px;margin:1px"> {| cellspacing="0" style="width:238px;background:{{{הינטערגרונט|#DBDBDB}}}" | style="width: 45px; height: 45px; background: {{{בילד הינטערגרונט|#BDBDAD}}}; text-align: center; font-size: 14pt; color: black;" | {{{זייט טעקסט|[[בילד:{{{בילד}}}|{{{בילד גרייס|38px}}}]]}}} | style="font-size: 8pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em; color: {{{טעקסט קאליר|black}}};" | {{#תנאי:{{{באניצערין|}}}|{{{באניצערין טעקסט|}}}|{{{טעקסט}}}}} |} </div></includeonly> <noinclude> == קאד == {| border="1" |- ! מיט אויסטייַטשן !! אָן אויסטייַטשן |- |<nowiki>{{באניצער קעסטל</nowiki> <br /><nowiki>|טעקסט=דער טעקסט פאר א זכר באניצער, אדער וואס האט נישט אנגעוויזן זיין מין</nowiki><br /> <nowiki>|באניצערין טעקסט=דער טעקסט פאר א פרוי באניצערין</nowiki><br /> <br /> <nowiki>|ראם=#808080</nowiki> <br /><nowiki>|הינטערגרונט=#DBDBDB</nowiki><br /><nowiki>|בילד הינטערגרונט=#BDBDAD</nowiki><br /><nowiki>|טעקסט קאליר=black</nowiki><br /><nowiki>|בילד=Wiki.png</nowiki><br /><nowiki>|בילד גרייס=38px</nowiki><nowiki>}}</nowiki><br /><nowiki>&lt;noinclude&gt;[[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|קעסטל נאמען]]&lt;/noinclude&gt;</nowiki><nowiki><!-- מעקן אויב דאס קעסטל איז פערזענלעך --></nowiki> ||<nowiki>{{באניצער קעסטל</nowiki><br /><nowiki>|טעקסט=</nowiki><br /> <nowiki>|באניצערין טעקסט=</nowiki><br /> <nowiki>|ראם=</nowiki><br /><nowiki>|הינטערגרונט=</nowiki><br /><nowiki>|בילד הינטערגרונט=</nowiki><br /><nowiki>|טעקסט קאליר=</nowiki><br /><nowiki>|בילד=</nowiki><br /><nowiki>|בילד גרייס=38px</nowiki><br /><nowiki>}}</nowiki><br /><nowiki>&lt;noinclude&gt;[[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|קעסטל נאמען]]&lt;/noinclude&gt;</nowiki> |} מען קען ניצן דעם פאראם "זייט טקסט" אנשטאט א בילד, אויב איר ווילט שרייבן טעקסט אין די רעכטע ראם. צום ביישפיל: <nowiki>{{באניצער קעסטל|זייט טעקסט=א|טעקסט=דער באניצער האט ליב דער אות א'}}</nowiki><br /> <noinclude>[[קאַטעגאָריע:באניצער קעסטלעך]]</noinclude> 6b2c8aa1e8dc23ece5c00498defa753698a184f2 קאַטעגאָריע:באניצער קעסטלעך 14 151 527 2019-05-21T07:07:26Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '[[קאטעגאריע:מוסטערן|באניצער קעסטלעך]]' wikitext text/x-wiki [[קאטעגאריע:מוסטערן|באניצער קעסטלעך]] f2b3cb840fe6d2ebaf6f71c0036351a3c1b4932a מוסטער:באניצער קעסטלעך 10 152 528 2019-05-21T07:14:27Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '<includeonly> {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width="{{{ברייט|250}}}px" style="float:left; margin-right:0em; margin-bottom:0,5em; backgroun...' wikitext text/x-wiki <includeonly> {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width="{{{ברייט|250}}}px" style="float:left; margin-right:0em; margin-bottom:0,5em; background:none; border-collapse:collapse; " |- | align=center bgcolor="#e6e6fa" | [[קיינציקלאפעדיע:באניצער קעסטל|באניצער קעסטלעך]] |- | bgcolor="{{{הינטערגרונט|lightblue}}}" | {{{קעסטלעך}}} |} </includeonly> <noinclude> == באנוץ == דער מוסטער מאכט א טאבעלע צו קאנצענטרירן אלע באניצער קעסטלעך. {| border="1" |- |<div style="text-align: center;">קאד</div>||<div style="text-align: center;">רעזולטאט</div> |- | <nowiki>{{באניצער קעסטעלך|קעסטלעך={{באניצער א}}{{באניצער פויליש}}}}</nowiki> || {{באניצער קעסטעלך|קעסטלעך={{באניצער א}}{{באניצער פויליש}}}} |- | <nowiki>{{באניצער קעסטלעך|הינטערגרונט=black|קעסלעך={{באניצער וויקיפעד|באניצרעין=יא}}{{באניצער קיינציקלאפעד}}}}</nowiki> || {{באניצער קעסטלעך|הינטערגרונט=black|קעסלעך={{באניצער וויקיפעד|באניצרעין=יא}}{{באניצער קיינציקלאפעד}}}} |} [[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|*גרופע מוסטער]] </noinclude> 37485ffa450935ba235bc38d738d340a629cd86f 530 528 2019-05-21T07:17:41Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki <includeonly> {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width="{{{ברייט|250}}}px" style="float:left; margin-right:0em; margin-bottom:0,5em; background:none; border-collapse:collapse; " |- | align=center bgcolor="#e6e6fa" | [[קיינציקלאפעדיע:באניצער קעסטל|באניצער קעסטלעך]] |- | bgcolor="{{{הינטערגרונט|lightblue}}}" | {{{קעסטלעך}}} |} </includeonly> <noinclude> == באנוץ == דער מוסטער מאכט א טאבעלע צו קאנצענטרירן אלע באניצער קעסטלעך. {| border="1" |- |<div style="text-align: center;">קאד</div>||<div style="text-align: center;">רעזולטאט</div> |- | <nowiki>{{באניצער קעסטלעך|קעסטלעך={{באניצער א}}{{באניצער פויליש}}}}</nowiki> || {{באניצער קעסטלעך|קעסטלעך={{באניצער א}}{{באניצער פויליש}}}} |- | <nowiki>{{באניצער קעסטלעך|הינטערגרונט=black|קעסלעך={{באניצער וויקיפעד|באניצרעין=יא}}{{באניצער קיינציקלאפעד}}}}</nowiki> || {{באניצער קעסטלעך|הינטערגרונט=black|קעסלעך={{באניצער וויקיפעד|באניצרעין=יא}}{{באניצער קיינציקלאפעד}}}} |} [[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|*גרופע מוסטער]] </noinclude> 3e5f829df98b8877ef16a202482510d29f8c8930 534 530 2019-05-21T07:38:06Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki <includeonly> {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width="{{{ברייט|250}}}px" style="float:left; margin-right:0em; margin-bottom:0,5em; background:none; border-collapse:collapse; " |- | align=center bgcolor="#e6e6fa" | [[קיינציקלאפעדיע:באניצער קעסטל|באניצער קעסטלעך]] |- | bgcolor="{{{הינטערגרונט|lightblue}}}" | {{{קעסטלעך}}} |} </includeonly> <noinclude> == באנוץ == דער מוסטער מאכט א טאבעלע צו קאנצענטרירן אלע באניצער קעסטלעך. {| border="1" |- |<div style="text-align: center;">קאד</div>||<div style="text-align: center;">רעזולטאט</div> |- | <nowiki>{{באניצער קעסטלעך|קעסטלעך={{באניצער א}}{{באניצער פויליש}}}}</nowiki> || {{באניצער קעסטלעך|קעסטלעך={{באניצער א}}{{באניצער פויליש}}}} |- | <nowiki>{{באניצער קעסטלעך|הינטערגרונט=black|קעסטלעך={{באניצער וויקיפעד|באניצערן=יא}}{{באניצער קיינציקלאפעד}}}}</nowiki> || {{באניצער קעסטלעך|הינטערגרונט=black|קעסטלעך={{באניצער וויקיפעד|באניצערין=יא}}{{באניצער קיינציקלאפעד}}}} |} [[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|*גרופע מוסטער]] </noinclude> 59e9e5279192ecb52b078c1642ce8768d7287018 מוסטער:באניצער א 10 153 529 2019-05-21T07:16:45Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '{{באניצער קעסטל |טעקסט=אאא אאאאא אאא אא [[א|אאאאא]], אאא אא אאאאאאא אאאא אאא אא אאאאאא. |באנ...' wikitext text/x-wiki {{באניצער קעסטל |טעקסט=אאא אאאאא אאא אא [[א|אאאאא]], אאא אא אאאאאאא אאאא אאא אא אאאאאא. |באניצערין טעקסט=אאא אאאאא אאא אא אאאאא, אאא אא אאאאאאא אאאא אאא אא אאאאאא. |ראם=blue |הינטערגרונט=#DBDBDB |בילד הינטערגרונט=white |טעקסט קאליר=black |בילד=Logo_Alef.png |בילד גרייס=50px |{{תנאי|ביטוי={{{באניצערין|}}}|אזי=באניצערין=יא}} }} <noinclude>[[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|א]]</noinclude> 80705991f6fe6ad9d31af987dc1759710f1496fd מוסטער:ש 10 154 531 2019-05-21T07:23:58Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '<includeonly><br /></includeonly><noinclude> די '''ש מוסטער''' (שורה) גייט אראפ א שורה אן צו דארפן אריינקלאפן ג...' wikitext text/x-wiki <includeonly><br /></includeonly><noinclude> די '''ש מוסטער''' (שורה) גייט אראפ א שורה אן צו דארפן אריינקלאפן גלחישע שריפֿט צו שרייבן [[HTML]] אדער [[CSS]]. ווען ס'איז נישט דא קיין פראבלעם מיט דער שרייבן-ריכטונג ניצט ליבערשט דאס נייע-שורה קנעפל ([[בילד:Button_enter.png]]) אין דער געצייג ווירע. בדרך כלל איז כדאי צו פארמײַדן צעברעכן א שורה ווען נאר מעגלעך. [[קאטעגאריע:מוסטערן|ש]] </noinclude> 4fb83fc4828997cf15c86c2ab9949049733e90fc מוסטער:באניצער פויליש 10 155 532 2019-05-21T07:26:52Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '{{באניצער קעסטל |טעקסט=ס'איז גוט. גיי, האבן הנאה.{{ש}}איך וועט זיצן דא. אליין. אין די טונקלק...' wikitext text/x-wiki {{באניצער קעסטל |טעקסט=ס'איז גוט. גיי, האבן הנאה.{{ש}}איך וועט זיצן דא. אליין. אין די טונקלקייט. |באניצערין טעקסט=ס'איז גוט. גיי, האבן הנאה.{{ש}}איך וועט זיצן דא. אליין. אין די טונקלקייט. |ראם=red |הינטערגרונט=black |בילד הינטערגרונט=black |טעקסט קאליר=white |בילד גרייס=32px |זייט טעקסט= |באניצערין={{{באניצערין|}}} }} <noinclude>[[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|פויליש]]</noinclude> 74429fea44c27aacb7b47e391e33fb45c1dec92b מוסטער:באניצער וויקיפעד 10 156 533 2019-05-21T07:36:11Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '{{באניצער קעסטל |טעקסט=דער באניצער מודה זיין אז א מאל ער שלייכט זיך צו {{#תנאי:{{{1|}}}|Wikipedia:...' wikitext text/x-wiki {{באניצער קעסטל |טעקסט=דער באניצער מודה זיין אז א מאל ער שלייכט זיך צו {{#תנאי:{{{1|}}}|[[Wikipedia:yi:באניצער:{{{1}}}|וויקיפעדיע]]|[[וויקיפעדיע]]}} אָן אז [[קיינציקלאפעדיע:וועגן|קיינצילאפעדיע]] געבט אכט. |באניצערין טעקסט=די באניצערין מודה זיין אז א מאל זי שלייכט זיך צו {{#תנאי:{{{1|}}}|[[Wikipedia:yi:באניצער:{{{1}}}|וויקיפעדיע]]|[[וויקיפעדיע]]}} אָן אז [[קיינציקלאפעדיע:וועגן|קיינצילאפעדיע]] געבט אכט. |ראם=#808080 |הינטערגרונט=#DBDBDB |בילד הינטערגרונט=#BDBDAD |בילד=Bouncywikilogo.gif |בילד גרייס=50px |באניצערין={{{באניצערין|}}} }} <noinclude> <br /><br /><br /><br /> {| border="1" align=center |- | colspan="2" style="text-align: center;" | '''באנוץ''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | דאס באנוץ פונעם מוסטער וועט עדות זאגן אז דער באניצער אפט גייט צו [[וויקיפעדיע]]. מען קען אויך לינקען צום באניצער בלאט ביי וויקיפעדיע דורך באלייגן דער באניצער נאמען. |- |קאד |רעזולטאט |- |<nowiki>{{באניצער וויקיפעד}}</nowiki> || {{באניצער וויקיפעד}} |- | <nowiki>{{באניצער וויקיפעד|רוני}}</nowiki> || {{באניצער וויקיפעד|רוני}} |} [[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|וויקיפעד]]</noinclude> 3424ea765f7cfce67218a7076c30d480882fd144 מוסטער:באניצער קיינציקלאפעד 10 157 535 2019-05-21T07:42:24Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '{{באניצער קעסטל |טעקסט=דער באניצער איז א געשװארענער קייןציקלאפעדיע:וועגן|קייןציקלאפע...' wikitext text/x-wiki {{באניצער קעסטל |טעקסט=דער באניצער איז א געשװארענער [[קייןציקלאפעדיע:וועגן|קייןציקלאפעד]] און שרייבט נישט [[נישט גוטער ארטיקל|אזלעכע]] ארטיקלען. |באניצערין טעקסט=די באניצערין איז א געשװארענע [[קייןציקלאפעדיע:וועגן|קייןציקלאפעדין]] און שרייבט נישט [[נישט גוטער ארטיקל|אזלעכע]] ארטיקלען. |ראם=#808080 |הינטערגרונט=#DBDBDB |בילד הינטערגרונט=#DBDBDB |בילד=Wiki.png |בילד גרייס=60px |באניצערין={{{באניצערין|}}} }}<noinclude> [[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|קייןציקלאפעד]] </noinclude> 701146c0f9e3623d62018e8c0013a934290efe5f 539 535 2019-05-21T16:42:41Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki {{באניצער קעסטל |טעקסט=דער באניצער איז א געשװארענער [[קיינציקלאפעדיע:וועגן|קיינציקלאפעד]] און שרייבט נישט [[נישט גוטער ארטיקל|אזלעכע]] ארטיקלען. |באניצערין טעקסט=די באניצערין איז א געשװארענע [[קיינציקלאפעדיע:וועגן|קיינציקלאפעדין]] און שרייבט נישט [[נישט גוטער ארטיקל|אזלעכע]] ארטיקלען. |ראם=#808080 |הינטערגרונט=#DBDBDB |בילד הינטערגרונט=#DBDBDB |בילד=Wiki.png |בילד גרייס=60px |באניצערין={{{באניצערין|}}} }}<noinclude> [[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|קיינציקלאפעד]] </noinclude> 2ba02a8d72dde1ed557923ef854968f1c2fea092 באַניצער:DalaGStanator 2 158 536 2019-05-21T08:07:00Z DalaGStanator 38958547 געשאַפֿן בלאַט מיט '{{באניצער קעסטלעך|קעסטלעך={{באניצער וויקיפעד|לאג ראיל}}}} איך האב געפינט ביי די יידישע וו...' wikitext text/x-wiki {{באניצער קעסטלעך|קעסטלעך={{באניצער וויקיפעד|לאג ראיל}}}} איך האב געפינט ביי די יידישע וויקיפעדיע אז קיינציקלאפעדיע (איך מיין אז "אומציקלאפעדיע" איז מער ריכטיק) איז לעצטנס רעפראדוצירט געווארן אלס אירע אייגענע וועבזייטל, נאך די אריגינעלע ווערסיע אויף Wikia איז געשלאסן (אזוי ווי איןציקלופדיה). ס'איז גוט צו זען אז מען האט געעפנט קיינציקלאפעדיע פון דאס ניי, און איך מיין אז מען זאלן ברענגען נייע באניצער פון וויקיפעדיע, קאווע שטיבל און אנדערע וועבזייטלעך אויף יידיש (אויב זיי האבן א גוטער חוש פאר הומאר). אוודאי אז אויב מען ברענגט קיינציקלאפעדיע צוריק, זיי זאלן שרייבן נייע ארטיקלען און מאכן נייע מוסטערן, קאטעגאריעס און פראיעקט בלעטער ווי אין אנדערע שפראכן. 4f03a13d2e0ba0f12dc42c4085c64323cb4cd3a4 הויפט זייט 0 55 537 364 2019-05-21T16:39:11Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {{שפראכן}} [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ c44b6c357b41816e79574833413cea358c3df406 545 537 2020-03-19T21:51:30Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מוסטער:שפראכן 10 133 538 500 2019-05-21T16:40:41Z DalaGStanator 38958547 נייע איןציקלופדיה wikitext text/x-wiki <h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קיינציקלאפעדיעס אין אנדערע שפראכן</h2> {| align="center" cellpadding="5" style="background-color: white; text-align:left" |- valign="top" | colspan="3" | |- | '''[http://en.uncyclopedia.co Uncyclopedia]'''<br />[[ענגליש]] | [[טעקע:EnWiki.png|center|35px]] | '''[http://beidipedia.wikia.com/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%D9%8A%D8%A9 بيضيپيديا]'''<br />[[אראביש]] | [[טעקע:Logo aravi.png|center|35px]] | '''[http://eincyclopedia.org/wiki/עמוד_ראשי איןציקלופדיה]'''<br />[[העברעאיש]] | [[טעקע:Eincyclopedia_Logo.png|center|35px]] | '''[http://absurdopedia.wikia.com/ Абсурдопедия]'''<br/>[[רוסיש]] | [[טעקע:absurdopedia.png|center|35px]] | '''[http://frikipaideia.wikia.com/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%83%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 Φρικηπαίδεια]'''<br />[[גריכיש]] | [[טעקע:LogoYevani.png|center|35px]] |} {| align="center" cellpadding="8" style="background-color: white; text-align:left" |- valign="top" | colspan="3" | |- | '''[http://desencyclopedie.wikia.com/ Desencyclopedie]'''<br/>[[פראנצויזיש]] | [[טעקע:French.gif|center|35px]] | '''[http://hikipedia.info/wiki/Etusivu hikipedia]'''<br />[[פיניש]] | [[טעקע:Hikipedia.png|center|35px]] | '''[http://de.uncyclopedia.wikia.com/wiki/Hauptseite Uncyclopedia.de]'''<br/>[[דייטש]] | [[טעקע:Uncyclopedia.de.png|center|35px]] | '''[http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna Nonsensopedia]'''<br/>[[פויליש]] | [[טעקע:Logopolani.png|center|35px]] | '''[http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia]'''<br />[[שפאניש]] | [[טעקע:Inciclopedia.png|center|35px]] |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|שפראכן]] </noinclude> 6a7f73f8702c289158d252af191b8b7d5184955c List Of Keinziklopedie 0 117 540 467 2019-05-22T07:13:53Z 79.181.53.79 0 שינוי יעד ההפניה מהדף [[רשימה פון קיינציקלאפעדיעס]] לדף [[רשימה:קיינציקלאפעדיעס]] wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[רשימה:קיינציקלאפעדיעס]] 1a3c8234df3d3665474799cbd23146aafb534fcd 541 540 2019-05-22T19:57:05Z 79.181.53.79 0 הסרת ההפניה לדף [[רשימה:קיינציקלאפעדיעס]] wikitext text/x-wiki {{שמעלץ|נישט יידיש}} e5c08ef3300eda78aafea8b85db6c22c4ff9320f גאָט 0 159 542 2019-07-07T12:18:03Z אמת־13 38958567 געשאַפֿן בלאַט מיט 'גאָט איז אַן אַלטער מאַן װאָס לעבט אינם [[הימל]] און דאָס צװײסע מערסטע באַדײַטנדיקע זאַך...' wikitext text/x-wiki גאָט איז אַן אַלטער מאַן װאָס לעבט אינם [[הימל]] און דאָס צװײסע מערסטע באַדײַטנדיקע זאַך פֿאַר [[ייִד]]ן נאָך דער [[מדינת־ישׂראל]]. [[קאַטעגאָריע:מענטשן]] [[ar:الله]] [[bg:Бог]] [[ca:Déu]] [[cs:Bůh]] [[da:Gud]] [[de:Gott]] [[el:Θεός]] [[en:God]] [[eo:Dio]] [[es:Dios]] [[et:Jumal]] [[fa:خدا]] [[fi:Jumala]] [[fr:Dieu]] [[he:אלוהים]] [[hu:Isten]] [[io:Deo]] [[it:Dio]] [[ja:神]] [[ko:신]] [[la:Deus]] [[lv:Dievs]] [[nl:God]] [[no:Gud]] [[pl:Bóg]] [[pt:Deus]] [[ru:Бог]] [[sk:Boh]] [[sr:Бог]] [[sv:Gud]] [[th:บร๊ะเจ้า]] [[tr:Tanrı]] [[zh:上帝]] [[zh-tw:耶和華]] ab86c275d9d0cd5800eb69a2306532b0bda11a2e 544 542 2019-07-07T12:20:22Z אמת־13 38958567 wikitext text/x-wiki גאָט איז אַן אַלטער מאַן װאָס לעבט אינם [[הימל]] און די צװײסע מערסטע באַדײַטנדיקע זאַך פֿאַר [[ייִד]]ן נאָך דער [[מדינת־ישׂראל]]. [[קאַטעגאָריע:מענטשן]] [[ar:الله]] [[bg:Бог]] [[ca:Déu]] [[cs:Bůh]] [[da:Gud]] [[de:Gott]] [[el:Θεός]] [[en:God]] [[eo:Dio]] [[es:Dios]] [[et:Jumal]] [[fa:خدا]] [[fi:Jumala]] [[fr:Dieu]] [[he:אלוהים]] [[hu:Isten]] [[io:Deo]] [[it:Dio]] [[ja:神]] [[ko:신]] [[la:Deus]] [[lv:Dievs]] [[nl:God]] [[no:Gud]] [[pl:Bóg]] [[pt:Deus]] [[ru:Бог]] [[sk:Boh]] [[sr:Бог]] [[sv:Gud]] [[th:บร๊ะเจ้า]] [[tr:Tanrı]] [[zh:上帝]] [[zh-tw:耶和華]] 1b10cd088357507d00021fe54a62a4fa940cf9c9 550 544 2020-03-19T21:55:52Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 ייִד 0 160 543 2019-07-07T12:19:01Z אמת־13 38958567 ווייטערפירן צו [[ייד]] wikitext text/x-wiki #redirect[[ייד]] 2826bd6ccd907e1b6987447d7ad79ce4416dc1ab זונטאג 0 46 546 326 2020-03-19T21:53:57Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 יידיש 0 60 547 376 2020-03-19T21:54:29Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באל 0 7 548 221 2020-03-19T21:54:55Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 אינדיע 0 110 549 450 2020-03-19T21:55:23Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 ייד 0 11 551 231 2020-03-19T21:56:21Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 בארד 0 6 552 218 2020-03-19T21:56:52Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער רעדן:קקון 3 27 553 264 2020-03-19T21:57:30Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 באַניצער:קקון 2 17 554 246 2020-03-19T21:57:57Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מילתא דבדיחותא 0 51 555 333 2020-03-26T21:02:45Z ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ヲ 38958670 אויסגעליידיקט דעם בלאט wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 572 555 2020-10-26T20:21:33Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 555 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki אן ייד איז געקומען, פאר די מלחמה, קיין ווארשע. - פון וואנען שטאמט א ייד ? פרעגט אים א ווארשווער ייד. - פון פראנקרייך ענטפערט דער טוריסט. - איך קען נישט פראנקרייך, זאגט דער ווארשעווער. - און פון וואס פאר א שטאט זענט איר ? - פון פאריז, זאגט דער טוריסט. - איך קען נישט פאריז, זאגט דער ווארשעווער. - ווו ווייט איז פאריז פון ווארשע? - ארום דריי טויזנט קילאמעטער ענטפערט דער פאריזער. - דריי טויזנט קילאמעטער פון ווארשע ? ווונדערט זיך דער ווארשעווער. -איז דאס מסתמא א פארשטעקטער לאך... <small>pzpz112 פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 737b46b0d1b3c019a0038a8eb249272d93b532aa הויפט זייט 0 55 556 545 2020-04-05T10:05:33Z 213.155.191.77 0 wikitext text/x-wiki sa 3608a6d1a05aba23ea390e5f3b48203dbb7241f7 557 556 2020-04-15T17:49:10Z 79.186.81.167 0 זיי מבטל רי-ווערסיע 556 פון [[Special:Contributions/213.155.191.77|213.155.191.77]] ([[User talk:213.155.191.77|רעדן]]) wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 558 557 2020-04-15T17:50:14Z 79.186.81.167 0 זיי מבטל רי-ווערסיע 545 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {{שפראכן}} [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ c44b6c357b41816e79574833413cea358c3df406 582 558 2022-10-22T20:29:22Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]'''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {{שפראכן}} [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 35404fae87437344e5995fe2704310cbd26eb77d מוסטער:מיסט 10 119 559 521 2020-10-20T17:42:02Z DalaGStanator 38958547 DalaGStanator האט באוועגט בלאט [[מוסטער:שמעלץ]] צו [[מוסטער:מיסט]] wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:Zevel.png|55px]] |דעם ארטיקל איז נישט קיין ארטיקל, אבער נאר [[דרעק|שמעלץ]]. {{#תנאי:{{{1|}}}| די סיבה פאר דאס איז: {{{1}}}.|}}<br /> אויב איר מיינט אז דעם ארטיקל איז נישט קיין שמעלץ, ביטע שרייבן דאס ביי זיין שמועס בלאט. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:געשטעלטע צו שנעל מעקן]]</includeonly> b28dd2dffe9060460fa8911f9d2b0e10a726f0e0 561 559 2020-10-20T17:42:36Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=1 cellspacing=0 style="background-color: #f0f8ff; text-align:right; width: 100%; border: 1px solid #AAAAAA;" |[[בילד:Zevel.png|55px]] |דעם ארטיקל איז נישט קיין ארטיקל, אבער נאר [[דרעק|מיסט]]. {{#תנאי:{{{1|}}}| די סיבה פאר דאס איז: {{{1}}}.|}}<br /> אויב דו מיינסט אז דעם ארטיקל איז נישט קיין מיסט, ביטע שרייבן דאס אין זיין שמועס בלאט. |} <noinclude> [[קאטעגאריע:מוסטערן|{{PAGENAME}}]] </noinclude> <includeonly>[[קאטעגאריע:געשטעלטע צו שנעל מעקן]]</includeonly> fc595398407223e1e501d9462f11f78590a1f279 מוסטער:שמעלץ 10 161 560 2020-10-20T17:42:02Z DalaGStanator 38958547 DalaGStanator האט באוועגט בלאט [[מוסטער:שמעלץ]] צו [[מוסטער:מיסט]] wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[מוסטער:מיסט]] 51a69d1f29b0dc3986cfa84310bb538690935d61 מוסטער:באניצער פויליש 10 155 562 532 2020-10-20T17:45:31Z DalaGStanator 38958547 wikitext text/x-wiki {{באניצער קעסטל |טעקסט=ס'איז גוט. גיי, האבן הנאה.{{ש}}איך וועל זיצן דא. אליין. אין די טונקלקייט. |באניצערין טעקסט=ס'איז גוט. גיי, האבן הנאה.{{ש}}איך וועל זיצן דא. אליין. אין די טונקלקייט. |ראם=red |הינטערגרונט=black |בילד הינטערגרונט=black |טעקסט קאליר=white |בילד גרייס=32px |זייט טעקסט= |באניצערין={{{באניצערין|}}} }} <noinclude>[[קאטעגאריע:באניצער קעסטלעך|פויליש]]</noinclude> 43d26c67703f6ad5a6e7fea985a9dc04833c8b4b זונטאג 0 46 563 546 2020-10-26T20:19:25Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 546 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 76cc8ffda9827b88de82d28b1feb4a5980a647b4 יידיש 0 60 564 547 2020-10-26T20:19:47Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 547 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki '''ייִדיש''' (ארויסרעד: ''Yidish'', אָפֿט גערופֿן '''מאַמע לשון''') איז אַ שפּראַך װאָס װערט הײַנט גערעדט דורך 1.5 מיליאָן מענטשן און באַקאַנט ביי 3,142,560 מיליאָן מענטשן איבער דער װעלט, בעיקר פֿונעם אַשכנזישן אָפּשטאַם. Toilet א גרוייסע דרעק במשך פון מער ווי 800 יאר איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פון א הייפשער טייל יידן אין אייראפע, בעיקר אין דעם 19טן און 20סטן י"ה וואס דאן איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פאר רוב יידן אין אייראפע און ביי די לענדער וואס יידן האבן עמיגרירט אהין פון אייראפע. אין יענע תקופה האט יידיש באנוצט ווי א גערעדטע שפראך, און לשון קודש נאר צו דאוונען און לערנען, אבער אנהייב דעם 20סטן י"ה האט אויפגעלעבט דעם לשון קודש ווי א גערעדטע שפראך פאר יידן, און עס גערופן העברעיִש. ווען העברעיש האט אנגעהייבן ניצן ווי א גערעדטע שפראך, האט העברעיש באנוצט ווי א העכערע ליטערארישע און מאדערנערע שפראך, און יידיש האט באנוצט ווי א פאלקס שפראך. זע מער: שפראכן קריג. בעת די השכלה באוועגונג, אין סוף דעם 18טן י"ה, האבן יידן פארדייטשט זייער יידיש אין די לענדער וועלכע מע האט גערעדט דייטשיש, אבער אין מיזרח אייראפע האבן יידן ממשיך געווען זיך צוצוהאלטן צו דער יידישער שפראך. {{וויקיפעדיע}} {{שטומף}} [[קאטעגאריע:שפראכן]] 2ed3dd65f9004c1f66fba3e7324c3f75470abdf3 604 564 2022-10-22T20:41:54Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]'''ייִדיש''' (ארויסרעד: ''Yidish'', אָפֿט גערופֿן '''מאַמע לשון''') איז אַ שפּראַך װאָס װערט הײַנט גערעדט דורך 1.5 מיליאָן מענטשן און באַקאַנט ביי 3,142,560 מיליאָן מענטשן איבער דער װעלט, בעיקר פֿונעם אַשכנזישן אָפּשטאַם. Toilet א גרוייסע דרעק במשך פון מער ווי 800 יאר איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פון א הייפשער טייל יידן אין אייראפע, בעיקר אין דעם 19טן און 20סטן י"ה וואס דאן איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פאר רוב יידן אין אייראפע און ביי די לענדער וואס יידן האבן עמיגרירט אהין פון אייראפע. אין יענע תקופה האט יידיש באנוצט ווי א גערעדטע שפראך, און לשון קודש נאר צו דאוונען און לערנען, אבער אנהייב דעם 20סטן י"ה האט אויפגעלעבט דעם לשון קודש ווי א גערעדטע שפראך פאר יידן, און עס גערופן העברעיִש. ווען העברעיש האט אנגעהייבן ניצן ווי א גערעדטע שפראך, האט העברעיש באנוצט ווי א העכערע ליטערארישע און מאדערנערע שפראך, און יידיש האט באנוצט ווי א פאלקס שפראך. זע מער: שפראכן קריג. בעת די השכלה באוועגונג, אין סוף דעם 18טן י"ה, האבן יידן פארדייטשט זייער יידיש אין די לענדער וועלכע מע האט גערעדט דייטשיש, אבער אין מיזרח אייראפע האבן יידן ממשיך געווען זיך צוצוהאלטן צו דער יידישער שפראך. {{וויקיפעדיע}} {{שטומף}} [[קאטעגאריע:שפראכן]] 8239801446126a1b450deb83807e34c093a3276a באל 0 7 565 548 2020-10-26T20:19:56Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 548 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 5c270ce61760adddacff9cea88c35b597209fc9b אינדיע 0 110 566 549 2020-10-26T20:20:04Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 549 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... 87d716e5876e973d4dcbc77d39d92ceea4afceff גאָט 0 159 567 550 2020-10-26T20:20:12Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 550 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki גאָט איז אַן אַלטער מאַן װאָס לעבט אינם [[הימל]] און די צװײסע מערסטע באַדײַטנדיקע זאַך פֿאַר [[ייִד]]ן נאָך דער [[מדינת־ישׂראל]]. [[קאַטעגאָריע:מענטשן]] [[ar:الله]] [[bg:Бог]] [[ca:Déu]] [[cs:Bůh]] [[da:Gud]] [[de:Gott]] [[el:Θεός]] [[en:God]] [[eo:Dio]] [[es:Dios]] [[et:Jumal]] [[fa:خدا]] [[fi:Jumala]] [[fr:Dieu]] [[he:אלוהים]] [[hu:Isten]] [[io:Deo]] [[it:Dio]] [[ja:神]] [[ko:신]] [[la:Deus]] [[lv:Dievs]] [[nl:God]] [[no:Gud]] [[pl:Bóg]] [[pt:Deus]] [[ru:Бог]] [[sk:Boh]] [[sr:Бог]] [[sv:Gud]] [[th:บร๊ะเจ้า]] [[tr:Tanrı]] [[zh:上帝]] [[zh-tw:耶和華]] 1b10cd088357507d00021fe54a62a4fa940cf9c9 ייד 0 11 568 551 2020-10-26T20:20:23Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 551 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים לעמוד הראשי}} '''[[ויקיפדיה:ניווט|עיינו בוויקיפדיה]]''': [[מיוחד:Allpages|כל הערכים]] | [[פורטל:פורטלים|כל הפורטלים]] | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|כל הקטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''קהילה:''' [[ויקיפדיה:מזנון|המזנון]] - [[ויקיפדיה:דלפק ייעוץ|דלפק הייעוץ]] - [[ויקיפדיה:הכה את המומחה|הכה את המומחה]] - [[ויקיפדיה:פרלמנט|הפרלמנט]] - [[ויקיפדיה:שער הקהילה|שער הקהילה]] - [[ויקיפדיה:יצירת קשר|יצירת קשר]] '''חיפוש:''' [[ויקיפדיה:ניווט|כיצד למצוא ערכים]] - [[מיוחד:Allpages|כל הערכים בסדר אלפביתי]] - [[ויקיפדיה:בקשת ערך|בקשת ערכים]] '''עזרה:''' [[עזרה:תפריט ראשי|עזרה]] - [[ויקיפדיה:שאלות ותשובות|שאלות ותשובות]] - [[:קטגוריה:ויקיפדיה|כל דפי העזרה]] - [[ויקיפדיה:ארגז חול|ארגז חול לנסיונות עריכה]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:Article.gif|ערך מומלץ]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[ויקיפדיה:הידעת?|... רוצה לדעת עוד?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History2.gif|היום בהיסטוריה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היום בהיסטוריה</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|אירועים בחודש העברי]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{אירועים בלוח העברי}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{חדשות ואקטואליה}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} [[en:]] [[am:]] [[ar:]] [[bg:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[csb:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[fy:]] [[gl:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[io:]] [[it:]] [[ja:]] [[kl:]] [[ko:]] [[ku:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[ms:]] [[mt:]] [[nds:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[sh:]] [[sk:]] [[sl:]] [[so:]] [[sr:]] [[sv:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vo:]] [[yi:]] [[yo:]] [[zh:]] <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 8334fd66e842e7ceaa5a2f44c8a6c504ba2d2949 603 568 2022-10-22T20:41:39Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]<center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים לעמוד הראשי}} '''[[ויקיפדיה:ניווט|עיינו בוויקיפדיה]]''': [[מיוחד:Allpages|כל הערכים]] | [[פורטל:פורטלים|כל הפורטלים]] | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|כל הקטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''קהילה:''' [[ויקיפדיה:מזנון|המזנון]] - [[ויקיפדיה:דלפק ייעוץ|דלפק הייעוץ]] - [[ויקיפדיה:הכה את המומחה|הכה את המומחה]] - [[ויקיפדיה:פרלמנט|הפרלמנט]] - [[ויקיפדיה:שער הקהילה|שער הקהילה]] - [[ויקיפדיה:יצירת קשר|יצירת קשר]] '''חיפוש:''' [[ויקיפדיה:ניווט|כיצד למצוא ערכים]] - [[מיוחד:Allpages|כל הערכים בסדר אלפביתי]] - [[ויקיפדיה:בקשת ערך|בקשת ערכים]] '''עזרה:''' [[עזרה:תפריט ראשי|עזרה]] - [[ויקיפדיה:שאלות ותשובות|שאלות ותשובות]] - [[:קטגוריה:ויקיפדיה|כל דפי העזרה]] - [[ויקיפדיה:ארגז חול|ארגז חול לנסיונות עריכה]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:Article.gif|ערך מומלץ]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[ויקיפדיה:הידעת?|... רוצה לדעת עוד?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History2.gif|היום בהיסטוריה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היום בהיסטוריה</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|אירועים בחודש העברי]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{אירועים בלוח העברי}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{חדשות ואקטואליה}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} [[en:]] [[am:]] [[ar:]] [[bg:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[csb:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[fy:]] [[gl:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[io:]] [[it:]] [[ja:]] [[kl:]] [[ko:]] [[ku:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[ms:]] [[mt:]] [[nds:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[sh:]] [[sk:]] [[sl:]] [[so:]] [[sr:]] [[sv:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vo:]] [[yi:]] [[yo:]] [[zh:]] <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ e951e34d1028343aba07baba2abd6b033f82b455 בארד 0 6 569 552 2020-10-26T20:20:52Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 552 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User talk:Rieke Hain]] {{שלום עליכם}} e89996969dbf0d368b7e8176e58843797a9df105 באַניצער רעדן:קקון 3 27 570 553 2020-10-26T20:21:07Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 553 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki למה אפח'ד לא כותב כאן יא חצופים? פון דה רייך פון די פון ba93f4b89a3d9eaa29aa0e87878e8ae289e619b9 באַניצער:קקון 2 17 571 554 2020-10-26T20:21:17Z What here area team 4503 זיי מבטל רי-ווערסיע 554 פון [[Special:Contributions/! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !... wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. '''<big>ביזדערווייל איז קיינער נאך נישט אהערגעקומען מיר האפען אזדורך אויס די דריטע וועלט מלחמה וועלען מענטשען זיכען שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפען איינשלאפען<big/>''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ c893b5ff9156e63ff69252afb1733c1af0d24b4d באַניצער:What here area team 2 162 573 2020-10-31T01:33:32Z What here area team 4503 געשאַפֿן בלאַט מיט '<p lang="ja" dir=ltr>日本人です。イディッシュ語は分かりません。</p> <p lang="en" dir=ltr>Hello. I'm Japanese. I don't understand {{#lan...' wikitext text/x-wiki <p lang="ja" dir=ltr>日本人です。イディッシュ語は分かりません。</p> <p lang="en" dir=ltr>Hello. I'm Japanese. I don't understand [[{{#language:yi}}]].</p> [[en:User:What here area team]] [[ja:User:What here area team]] <css> h1,h2,h3,h4,h5,h6, #catlinks { color :green !important; border-color:green; } table { border-color :green !important ; } #jump-to-nav, #jump-to-nav a, #catlinks a, #footer *, #titlelinks, #titlelinks a, #mw-head *, #mw-panel *, #quickbar *, .pBody *, .tagline, .searchButton, .toc a, .previewnote *, #editform :not(textarea) { color :green !important; } #mw_header { background-color:#E0FFE0 !important; } #mw_content, #content { background-image:none; border-top:solid 1px green; border-bottom:solid 1px green; border-left:solid 1px green; background-color:#E0FFE0; } textarea { background-image:none; border:solid 1px green; } </css> 620d5ee64d2a16346507a35d685535af2b8beca7 טעקע:Favicon.ico 6 163 575 2020-12-27T14:24:24Z Leonel Sohns 38958779 wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 טעקע:Wiki.png 6 21 576 252 2021-02-27T11:19:03Z Leonel Sohns 38958779 Leonel Sohns האט ארויפֿגעלאדן א נייע ווערסיע פֿון [[טעקע:Wiki.png]] wikitext text/x-wiki Note '''Wiki.png''' is the logo for this site. You can change it by uploading another PNG file under this name. Source Image:Keincyclopedia Logo.JPG Wikia help http://www.wikia.com/wiki/Help:Improving_your_Wikia#Change_the_logo 6705ce6595a730fd5b73ebab81b1fd2f5fb4d4ed 577 576 2021-02-27T11:21:20Z Leonel Sohns 38958779 wikitext text/x-wiki .קיינציקלאפעדיע Logo of 13054293c969c8ce96324b6ac852f5cd5df44a3a 579 577 2021-03-05T14:29:51Z Leonel Sohns 38958779 Leonel Sohns האט ארויפֿגעלאדן א נייע ווערסיע פֿון [[טעקע:Wiki.png]] wikitext text/x-wiki .קיינציקלאפעדיע Logo of 13054293c969c8ce96324b6ac852f5cd5df44a3a באַניצער:Leonel Sohns/monobook.css 2 164 578 2021-02-27T17:22:32Z Leonel Sohns 38958779 געשאַפֿן בלאַט מיט 'input{ background-color: #fff; border: 1px solid #2f6fab; }' css text/css input{ background-color: #fff; border: 1px solid #2f6fab; } b332f93e29d10b9a7dc8bac44169fe8f53455c41 באַניצער:קראָקאָטאַ1 2 165 580 2022-09-01T21:25:13Z קראָקאָטאַ1 38979003 געשאַפֿן בלאַט מיט 'Crocotta1' wikitext text/x-wiki Crocotta1 9ab0c2c73412010f22758284f777d44c7b37708e באַניצער:Internacional Mágico 2 166 581 2022-10-22T20:27:10Z Internacional Mágico 38999933 געשאַפֿן בלאַט מיט 'Wariowa Mágico vandalizing every humor wiki in the world' wikitext text/x-wiki Wariowa Mágico vandalizing every humor wiki in the world a9ef2637bd3e99922636348afc40facdf0294f98 נאטורליך'ס טאגבוך 0 42 583 315 2022-10-22T20:32:55Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]שוין זעקס יאר חתונה געהאט צום גיטען, דריי קליינע שעפעלעך, גאנץ א כמעשה דירה'לע דא אין וויליאמסבורג, קוים אדורך דעם פסח בשעטו"צ, איך זיץ אין דער ארבייט איבער א געהויפען פאפירען און די רבנית הצדיקת איז ווידער אויפען טעלעפון איך זאל היינט אהיים קומען ווי פריער זי וויל עפעס אדורך-שמועסען. עס ווערט מיר טונקעל אין די אויגען, נישט מער און נישט ווייניגער איך האב איר צוגעזאגט אוועק צוטראגען די פסח געשיר א טאג נאך פסח זיכער ווארט מיר אפ א שבע ברכות אינדערהיים, איך קום אהיים אביסעל פריער גרייט צו מקבל פסק זיין, אבערוואז די טעמע זעהט אויס צו זיין גאר געשפאנט, עפעס איז זי אנגעצויגען, זי מאכט נישט קיין לאנגע הקדמות נאר זאגט מיר ברחל בתך דאס יאר זאל איך נישט קרימען מיט די נאז ווייל היי יאר גייט מען אין קאנטרי און טאקע אויף א גאנץ זימער, די זעהסט דאך מיר פעהלט דאס אין אמת'ן אריין נישט אזוי אויס אבער די קינדער, ווי קען מען זיי לאזען דא אין די היצען אליין אין די שטאט? וויפיל איך האב פרובירט צו טעהנ'ן און איינבעטען, כ'האב שווער צו צאהלען דעם רענט צייטליך, ס'איז מיר נישט אנגענעם צו פארען און קומען, ס'איז מיר נישט באטעמ'ט צו זיין אפוועזענד פון דער פאמיליע 5 טאג א וואך, איך האב נישט ליעב צו דרייווען, פשוט איך האב נישט דערפון קיין פארגענוגען, עס העלפט נישט קיין געוויין און געבעט. דער טעלעפון צוקלינגט זיך און מיינע אויערען כאפען נאר אויף "נו גיט סיז געבליבען מיר וועלען נעמען דריי באנגעלויס די אין איך און גיטל... און שוין....מיט יאנקעל איז אלעס ארלעדיגט. זייט יענעם טאג דארף איך מער נישט אוועק פאקען די פסח'יגע געשיר, מען רעדט שוין אויך נישט אין שטיב פון גיין מאכען בילדער מיט די קינדער אלעס דרייט זיך ארום די קאנטרי,הימעל און ערד און די קאנטרי. גענוי ווי אלץ קינד אין דע צייט זענען מיר געווען פארנומען וואכען און חדשים איינצוטייילען בעטען מען האט זיך געקריגט און געגאנגען צום רבי'ן ער זאל מאכען שלום, ווער שלאפט ביים ווינדוי ווער שלאפט לעבען טיהר, מען האט זיך געקאלט ביינאכט איינער דעם צווייטען טרי וועי די האלבע חדר, אזא אטמאספער הערשט יעצט ביי אונז אין שטוב, סוי איך וועל זיין באנגעלוי 9 און די קענסט נעמען 10, נייו נישט גיט באנגעלוי 10 האט נישט א בוים. אזוי זענען אנגעאנגען די שמועסען א יעדע נאכט דעם טשעק פון צוויי מיט א האלב טויזענט דאללאר דעפאזיט האט שוין דער קאנטרי אייגענטומער לאנג געקעשט און מיר האבען נאך אפילו נישט געזעהן די באנגעלוי איך ווייס ניטאמאל אויף וועלכען עקזיט אויפען 17 אזויפיל ווייס איך אז די קומענדיגע וואך זינטאג גיי איך נישט אריין אין ארבייט ווייל עס גייט זיין א באשוי צווישען אונז מיט די באנגעלוי/'יס דערנאך וועלען מיר זעהן צו מיר האבען געמאכט א גיטען אויסוואל מיט'ן נעמען באנגעלוי 18 וואס איז טאקע קליין אבער עס איז ממש לעבען מיסיס יענטא בויבעריק וואס איז א גיטע אינעטרטעינערע'ן מיט איר קען מען לאכען ביזען האלבען נאכט אריין, אויך איז עס אראונד דעי קארנער פון די גראסערי. מיר פארען ארויס זונטאג דריי וואכען נאך פסח צו באקיקען דעם קאנטרי, איך האב עפעס געפילט א שטייגער ווי מיין שוואגער דער משגיח וואס פארט קיין טשיקאגוי אין די פרעצעל פעקטארי. אויף מיר און די רבנית האבען א האלב מנין פרויען ארויף געלייגט די שווערע אויפגאבען צו זיין א מבין אויף די באנגעלוי, און נישט סתם א מבין נאר איעדע'ס פארפאלק וואס וויל קומען אין דער קאנטרי האט געקאלט און געגעבען א גאנצער טוץ מיט פארלאנגען וואס מען זאל באקוקען ביי זיי באנגעלוי. איין בת של קדושים האט געשיקט צו מיר אהיים סם פאר מייז, מיר זאלען עס אויסלייגען אין איר צוקונטפדיגע באנגעלוי אז טאמער עס וועט זיך מערצעשעם אויסארבייטען די באנגעלוי וויל זי וויסען אז עס איז ריין פון מייז. אזא אחריות. א צווייטע האט נאר געוואלט וויסען אויב עס איז דא א טעלעפון דזשעק אין נומער 13. א דריטע האט געקאלט מוצאי שבת אים 1:00 אזייגער, האלוי מיסטער... אנטשולדיגט פאר'ן באדערען אזוי שפעט, איך האף איך האב קיינעם נישט אויפגעוועקט. טוען זע מיר א גרויסע טובה און שמעקט באנגעלוי 11 איך בין זייער עמפינדלעך צו א שלעכטע גערוך וואס טייל באנגעלויס האבען, נו גיט איר עט נישט פארגעסען. איך האב זיך דערמאנט די ווערטער וואב מען האט געשריגען פאר א חודש פריער צו פעטער מנחם מאניש אין קבר פארגעס דער נישט דיין נאמען. א גאנצען וועג דעבאטירט מען אויפען טעלעפון אז אויב ח"ו עס וועט זיך ארויס שטעלען אז נומער 18 איז גאר א קליינע באנגעלוי דעמאלס מיז מען יא צוריק טוישען צו נומער 9 העכסטענ'ס וועלען מיר זיין דערנעבען די יאנטשי מרס פישערהויפער. אהיים קומענדיג פון דעם ערשטען באזיך זענען מיר געווען מער צומישט ווי קומענדיג. איך האב געוואלט מאכען א סטאפ ביים דיין אפשר וועט ער קענען ארויס העלפען אינעם ענין וואס זאל איך טוען עס איז שוין געווען האלב נאך 12 אזייגער אויף דערנאכט. אזויפיל האב איך געוויסט אז ערגעץ צווישען די גרויסע אומגעשניטענע גראז דריי מיט א האלב מייל אריין פונעם 17 האב איך אנגעזייעט 2,500 טויזענט דוללאר אויפען חשבון אז די קינדער גייען דארט האבען אזא לעבען אז א גאנץ יאר וועט מען זיין אויגערוהט דערפון. ביז א טאג צוויי האב איך געהערט די גיטע בשורה אז אלעס איז ב"ה אויסגעגליכען, מיר האבען ב"ה באקומען די בעסטע באנגעלוי דערפאר וואס מיר זענען ארויס געגאנגען ווי די מרגלים צו זעהן וויפיל ביימער עס זענענן פארהאן ביי איעדער באנגעלוי און ווי ווייט איז אפגעריקט איינע פון די אנדערע אא"ו. דיע וועס האט געשיקט סם פאר די מייז האט שוין 4 מאל געקאלט און נאר געוואלט וויסען אויב מיר האבען געגאסען אויך אונטער די פריזשדער. געמיינט האב איך אז איך קען פריי אפאטעמען כאטש ביז נאך שבועות, א בוידעם. קוים וואס איך בין אהיים געקומען עש"ק האט זיך עס אנגעהויבען, הרבנית תליט"א געט מיר א ליסט פון דאהי ביז קאנארסי וואס מען דארף אלץ האבען (איינקויפען) פאר די קאנטרי, וואס א שורה אראפצוה ווער איך מער בלייך, איך וועל אייך נאר פארלייענען שורה נומער 12 איז נייע פידזאמעס פאר אלע קינדער, וואס איז שלעכט מיט די איצטיגע? עםם עס איז נישט ארויסצוגיין דערמיט, אבער ווער זעהט דאס דען? עעעם די קינדער גייען דאך ארויס אויפען פארטש א שכן קען נאך זעהן, נו וואס פארשטייט א מאן צו די זאכען? שורה נומער 23 איז א 4 ראלל'ס קאנטעק פעפער, א שערל מיט טאם טעקס, 55 איז א נייע קעמארע אין אזוי ווייטער מען האט געקויפט שמעקערס פאר די באנגעלוי, פליגען כאפערס, אייז שטעקעלעך, 2 נייע בייקס, כל ערליי שווים זאכען. שרייבענדיג די שורות קויפט מען נאך אלץ. וואס א וואך נענטער צו דעם יום הגדול וואס רופט זיך "מע פארט שוין" איז געווארען מער אנגעצויגען דער מצב אין שטוב, מען האט אנגעהויבען קויפען סאפערס זייער אפט, די קרעדיט קארד סטעיטמענט'ס האבען געהאט אלע נעמען פון די באקאנטע היימישע סטאר'ס אויף ליע עוועניא, איעדער נאכט האט מען זיך געדינגען וויפיל גויטע'ס זאלען גיין קלינען די באנגעלוי, א טייל גיטע פריינט האבען געזאגט אז לכה"פ צוויי גויטע'ס אזוי וועט מען קענען אין אין טאג אויפרוימען די גרויסע באנגעלוי און אנגקומען צו א פרישע שמעקעדיגע באנגעלוי. לאנג זאל לעבען איין גיטע פריינד, זי האט ענדגילטיג געפסקנ'ט אז איין גויטע איז גענוג בשעת הדחק און אזוי איז געבליבען, זונטאג שלח האב איך צום צווייטען מאל גענומען א טאג אףף פון דער ארבייט איין געפאקט אלע כלי קודש וואס מען ניצט ערב פסח, אויגעפיקט די גויטע פון איר הויז אין גרין-פוינט, קאלאמוטנע אויפען הארץ זענען מיר ווידער אויפען וועג ארויס ווען דער גאנצער קאר איבעלט פון די גערויך וואס הייסט קלינינג לעדי, יא איידער איך פארגעס, מען מיז איר געבען פרישטאג, לאנטש און סאפער, א שעה לאנטש. דאס איז א שפיל פון הינדערט און פיפציג דאללאר און מזומנים. אויפגעקלינט, אויסגעשטויבט, ארויסגעווארפען די חפצים, די פאריעריגע האבען איבער געלאזט א הויפען שמאטעס, געגעסען געטרינקען, זיך ארום געקוקט אויף דעם קליינעם נעבאכדיגע כאטקע וואס מיין סוכה אין שטאט איז גרעסער פון אים אבער וואס טוט מען נישט פאר די קינדער. א גאנצער וועג אהיים האט מען פלאנירט, געטראכט הויעך, געשריבען נאטיצען. קודם דארף מען צוריק טראגען די שאויער קוירטענ'ס עס מעטשט נישט מיט'ן ביה"כ, אויך דארף מען א נייעם לאמפ אין שלאף צימער, א בעסערען מאטראץ וכו', א קליינעם פירהאנג פאר די שויבען. לכה"פ נאך פינעף שמעקער'ס. און נאך אפאר שאר ירקות. נאכען דזשארש וואשינגטען ברידזש האט שוין די ליסטע געהאט קנאפע 16 נייע "קלייניקייטען" , ווי למשל עס לוינט זיך צו אינוועסטירען אין א גיטען וואש מאשין אויך א דרייער מען קויפט עס איינמאל און מען האט עס ביז משיח קומט און דאס איז אלעס אויסער די עכטע קלייניקייטען ווי למשל נייע ביליגע טעפ נאר פאר זימער נאר פאר פליישיג נאר פאר שלוש סעודות. אויך מיז מען האבען זימערדיגע טישטיכער "ענד די ליסט גויעס אן ענד אן". עס טוט זיך עס לעבט זיך, די קינדער שפירען די מאמע איז אויפגעלייגט. מען גייט איעדע נאכט שלאפען אין צוואנציג אזייגער. דאס הויז איז פיל מיט באקסעס קליינע מיט גרויסע. אלעס פארט אויף רעדער, מיט א גרויסען שהחיינו קלייבט מען זיך צו גיין אין קאנטרי פון היינט איבער אכט טאג. איי עס איז נאך דא א גאנצער וואך? ווי קען מען שוין איינפאקען די געשיר, די שלאף זאכען? די שב"ק זאכען? נו סעט שוין גיט זיין אזוי די קומענדיגע טעג אבי מען זאל גארנישט פארגעסען דא. דאס הארץ צאפעלט. עס ווערט נענטער צום יום הגדול, איך דערמאן זיך אין די האני-מאאן ווען מיר זענען געפארען קיין לאנדאן צום זיידען עס איז געווען דאס ערשטע מאל אויף א פליגער. מען האט געפלאנט ענדלאזע נעכט. גענוי אזוי פיהלען מיר אין די טעג. הייטער און האפענדיג אויף די מינוט ווען מיר וועלען זוכה זיין צו זיצען אינטערען באנגעלוי ביים עק וואלד אינטער דעם גערויש פון די קריקעט'ס אויף דעם גרויסען בענקעל וואס נאר אין די קאנטרי איז מותר אויף איר צו זיצען איש ואשתו אין רשות הרבים. א טייל זענען אפילו מקיל צו עסען אייז קריעם אזוי בפני כל עם ועדה. מיר האבען געקויפט איין גרויסע נאגיאד וואס מען קען אויסצוען אלל דע וועי און איינס א געהעריג צוזאם-לייג בענקעל. זי זאגט אז שבת וועל איך קענען נעמען דאס גרויסע. א שיינעם דאנק פון פאראויס. א רחמנות אויף אונזער ווען דרייווער מען האט אים שוין באשטעלט פאר דריי וואכען צוריק אבער מען קאלט אים יעדע צוויי טאג צו מאכען זיכער אז ער האט נישט פארגעסען אונזער אדרעסס און קיינער כאפט אים חלילה נישט צו, און אז ער זאל זיין פאר'ן הויז אים דאנערשטאג קרח דריי אזייגער נאכמיטאג פונקטליך. וואס עפעס אזוי פרי? פארוואס נישט? ווען דען זאל מען פארען? זעקס אזייגער אין טראפיק? אנקומען מיעד? עסט אהיים קומען איינמאל אביסעלע פריער אין זאל זיך עס אנהייבען מיטען רעכטען פיס. אלע פעקלעך זענען שוין גרייט 9 אזייגער צופרי די קינדער גייען היינט לעבעדיג אין חדר ווייל מע פארט היינט אין קאנטרי, משה'לע קומט אהיים פארציילענדיג אז נאר 15 אינגלעך פון די גאנצע חדר בלייבען אין שטאט, נעבעך, די איבעריג 10 גייען יא ב"ה אין קאנטרי זענען מיר נישט לאקי? דער דרייווער ווערט נערוועז האלב פון די פעקלעך זענען נישט פארמאכט ווייל טאמער מען האט עפעס פארגעסען אין די לעצטע מוניט, ער ווינדערט זיך פארוואס מען דארף מיטשלעפען אלע 3 עיר קאנדישע'ן האט איר דען דריי צימערען אין דע קאנטרי? דער ווען דרייווער שטעלט אלע פראגעס וואס ליגט מיר אויפען צינג, זעהנדיג מיט וועם ער האט צוטוען איז ער געגאנגען אנפילען מיט געז און געפרעגט מיט א ציניש שמייכעל, קען איך צוריקומען אין א שעה? גיט רופט מעך ווען איר זענט איינגעפאקט כעל צוריק קומען. מיט א רחמנות'דיגע בליק אויף די אינטער געבליבענע אין שטאט זעצען מיר זיך אריין אין די קאר בשעה טובה ומוצלחת, איין מינוט, וואס איז? מען כאפט נאך אריין צו קאלען נאך אפאר גיטע פארבליבענע פריינד, זיך צו געזעגענען פאר מע פארט אוועק אויף אזוי ווייט, אלע געפעק איז אין דער ווען, נאך איין מוניט, איעדער זאל שוין ארויס גיין אין ביה"כ, אקעי יעצט קען מען פארען. מיר פארען ארויס אין דער זעלבע צייט ווי די פעקלעך, די קינדער אנגעטון חתונה'דיג איינגעפאקט סענדוויטש מיט דרינק'ס, געימ'ס און מוזיק טעיפס וואס מען האט ספעציעל געקויפט פאר די רייזע. עס איז נאך זיבען אין אווענט ווען איך דערזעה מיך אויפען 17 מיט נאך אנדערע לאקי קאנטרי רייזענדע. אהה זעהסט דאס איז דאך די גרינפעלד'ס פון דיין מאמע'ס בלאק ער איז א כולל אינגערמאן און זיי האבען נאר צוויי קינדער און גייען אויך אין קאנטרי, וואס האב איך דיר געזאגט מען קען נישט אנדערש. די קליינע זינגען אין וויינען, נודזשען און טאנצען, שוין אויפגעגעסען אלע נאש מיט דרינק'ס. שלאפט דאס גאנצער געזינדעל ווי ביי די נסיעה קיין קאנאדא פאראיאר. שוין אפגעשטלעט צו כאפען א מנחה, גענומען געז און כזקן ורגיל געקויפט דארט עפעס ניסלעך מיט א קאפי. מיר זענען שוין אין קאנטרי. נאכע'ן זיך אויס פאקען, איך האב אליין נישט געגלייבט וואסארא גרויס פארמעגען עס פיט אריין אין א 16 פעסענדזשער ווען, עס איז געווען פיל מיט באקסעס, עיר קאנדישען'ס, אלע שפיעלצייג און וואס נישט. דער ווען דרייוער האט מיט א זויער פנים אריין געטראגן די פאר בעג'ס דאכענעס און מיך מכבד געווען אריין צו שלעפען אלע באקסעס זאגענדיג ער גייט כאפען א ציגרעטעל, א שעה דערויף קומט ער צוריק פארציילענדיג אז ער איז געגאנגען כאפען א שווים מיט נאך אפאר זריזין מקדימין אינגעלייט. נישט וויסענדיג אז מען מיז אנצייכענען איעדען באקס וואס עס ליגט אינעווייניג, האט זיך ערשט אנגעהויבען א געזיכעניש די ערשטע האט מען פארשטייט זיך געדארפט די פידזשאמעס זאלען די קינדער גיין שלאפען, איי עס איז נאך נישט אזוי שפעט? זיי ווילען זיך אומקוקען. אבער וואס טיט מען נישט פאר די קינדער? די גאנצער קאנטרי איז נאר פאר זיי. פון עש"ק 8:00 אינדערפרי, ביז 15 מינוט פאר'ן זמן ש"ק בין איך געווען 3 ביי וואל מארט, 1 מאל אין געז סטעשיאן, 2 מאל אין דער שכינות'דיגער קעמפ אין מקוה. דארט זאגען די מבינים איז די שויער'ס גאר געשמאק, צו דער זעלבע צייט האב איך זיך אנגעהערט אזויפיל לשון הרע'ס די והותר פאר א גאנץ זימער. פארשטייט איר אליין איך בין גארנישט מקבל. נאך אזאך בין איך געוואור געווארען דארט אין מקוה אז מיין שוואגער האט די לענגסטע בארד אין גאנץ וויליאמסבורג. אויך איז ער מיר מסביר זיינעדיג אין בור אז דער גאנצער טעם פארוואס ער שיקט די העמדער צום דריי קלינער'ס איז כדי ער זאל האבען א פאפען-דעקעל אויף ווי צו לייגען זיינע נאסע פיס אין מקוה. 6 מאל בין איך פרייטאג געגאנגען אין גראסערי, 1 מאל אין פיצא סטאר, 1 מאל אין פארמאסי,1 מאל אין בעקערי (30 מינוט געשטאנען אין דער לייען צו קויפען חלות) ווען נישט עס קומט דער שבת ביז אייניגע סעקונדעס בין איך נאכאמאל ביי וואל מארט קויפען א קראק-פאט וואס מען האט אויך פארגעסען אין שטאט. ליכט האט מען געבארגט פונעם שכן. די געז רענטש וועט האפענטליך ארבייטען קומענדיגע וואך, האט מען געטראגען דעם טשאלענט צי די שוועסטער וואס האט נאר פלאץ ביים עק פינעם בלעך ווייל די געז רענטש איז גאר קליין. אהה די קאנטרי איז א מחי'ה. די שאוער דויערט פאר די רבנית הצדיקת א דריי פערטעל שעה צוליב די שוואכע פלוס פון וואסער און אויך ווערט עס קאלט איעדע 15 סעקונעדעס און גלייך דערנאך בריעדיג הייס און צוריק קאלט אן קיין שום ווארענונג. וואס וועט שוין זיין די קומענדיגע וואך ווען אלע קאנטרי איינוואוינער וועלען שוין זיין דא און דער באנוץ וועט זיין גרעסער? די וואך רעגענט אזוי, מיט אזעלכע רעגענעס מיין איך לוינט זיך ליבערשט צו וואשען אין די גאס. מען דארף גיין אין שוהל די קינדער זענען נאך נישט צוריק אין באנגעלוי, עס רעגענט ווי קענען זיי יעצט זיין? עס איז האמיד, עס איז הייס, ס'גיסט אלעס איז מאראסטיג אלעס קלעבט, די קינדער גייען אין ווינטער שטיוועל עס איז אבער אלעס כדאי, מען קומט דאך נאר פאר זיי, איך קען אפילו נישט עסען דעם טועמי' אין פארטש ווייל עס רעגענט אריין פון אלע זייטען אין איך האב עס מורא צו זאגען הויעך אבער עס דוכט זיך מיר אז די בינען האבען אויך אזוי ליעב דייקא מיין באנגעלוי, פונקט ווי די עקרת הבית. והשלישית האב איך מורא אז די קיגעל וועט זיך צו קלעבען צו איינע פון די 7 פליגען כאפער'ס. א אויפגעלייגטער שכן האט זיך מיט מיר געווערטעלט אז ווען איך וויל איינעם אנצייגען וועלכע באנגעלוי איז מיין זאל איך נאר זאגען "די פארטש מיט די מערסטע פליגען כאפער'ס". איך קום אריין און שוהל, א יעדער אן אויסנאם גיט מיר א האסטיגען שלום עליכם איך דערמאן זיך פון מיין שבת באווארפען אלעס ברימט זיך אינטער ווער איס דעס? מיט וועם איז ער געקומען? און ווער ווייסט וואס נאך זיי רעדע. איך ענטפער יעדען רואיג און געלאסען איך האב איבער גענומען ניסענצווייג'ס באנגעלוי. אזוי? וואס האט פאסירט אז זיי קומען שוין נישט? איך ווייס נישט! אקעי וועלקאם, וועסט הנאה האבען, שכויעך, הודו לד' כי טוב....וידבר איך זעץ מיך אראף, איך דרימעל, איך חלום אז איך בין געבליבען אין שטאט אויף מיין באקוועמע בענקעל, עס איז פיין קיהל, איך בלעטער מיינע ספרים. כ'האב מורא זי חלומ'ט דאס זעלבע... אינמיטען לכה דודי רוקט אן א קליינער פעשליכער און פרייליכער אינגערמאן, רויטע בעקעלעך, קוקט אויס שטארק אויסגעשלאפען און גוטמוטיג. די נשמה יתירה ליגט אים ערגעץ צווישען די ירושלים קיגעל און די פיינע דרימעל וואס ער האט קוים פארענדיגט. ער געט מיר א ברייטען שלום עליכם זיינע קליינע הענטאלעך פארען אריין טיף אין מיין בעקיטשע. הע? האסט דיך באזעצט אויף מיין פלאץ? שאקעלט נאך אלץ מיט די הענט און לאזט נישט נאך. אהה אנטשולדיגט איך האב נישט... ניין סי גיט כעל מיר גיין זיצען ערגעץ אנדערש, נאא בלאב זיצען איך וועל שוין טרעפען. איך גיי צום נעקסען טיש און ער לאכט ווי א זיבעלע, מורמעלט אינטער, אינגערמאן! קום צוריק...... אךךך פעלט נישט אויס. נאכען דאווענען זאגט ער מיר כאף דע האסטעך נישט באליידיגט, ווייסטאך יעדער האט ליעב זיין מקום קבוע. איך פרעג אים צו אויפען טרעין איעדען אינדערפרי האט ער אויך א מקום קבוע? ער זאגט מיר, ביזט א אויבער חכם הא? וועמעס באנגעלוי האסטו דא איבערגענומען? ביזטע געווען אין מקוה דא? ניין אין שכינות, אך א שאד, מיין ווייב מאכט די קוגעל דארט קום נעקסטע וואך וועסט קענען קויפען אויווער-נייט קיגעל, 4 דאללאר א סלייס. גיט שאבעס. פארזעצונג קומט אי"ה (פונעם לעפ טאפ אין קאנטרי אויב אלעס וועט גיין כשורה) תוקן על ידי - קרעמער - 02/09/2005 18:17:15 עס איז שוין דאס צווייטע וואך וואס איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכט, איך שלעפ זיך ארויס מיט באקסעס און שאפינג בעג'ס, שעפשענדיג דערביי מיין שטילע ג-ט פון אברהם געבעט צו השי"ת, אז די וואך זאל נישט רעגענען, די וואך זאל די סווימינג זיין אביסעלע מער זויבער, די מקוה פלאר זאל זיין ווייניגער מאראסטיג, די וואך זאלען די מאסקיטויס רחמנות האבען אויף מיר, די עיר קאנדישען אין שוהל זאל ארבעטען צו מיין ריכטונג, דער גבאי זאל מיך אויפהערען פרעגען כהן? לוי? די שכינים זאלען אויפהערען פרעגען וועמעס באנגעלוי איך האב און אזוי ווייטער. מה נאמר ומה נדבר. עס רעגענט עס מבול'ט אן אויפהער און פונקט ווען איך וויל זיצען אויפען צאם-לייג-בענקעל אדער נאגיאד. מסתמא זענען מיר זינדיג און מיר זענען נישט זוכה צו דעם גשמיכם בעיתם. די מאסקיטויס האבען זעהט אויס געהאט א דרינגענדע גענעראל פארזאמלונג און באשלאסען פה אחד מיר צו צאפען דעם דם התמצית. פרייטאג פארמיטאג, איך גיי אין חדר צום מלמד איך וויל הערען וואס מיין משה'לע טוט, דער מלמד וואס האט קוים שני שערות פרעגט מיך צו ער קען די חומש, איך זאג אים שטילרעהייט, בלא. זאגט דער מלמד. איר דארפט פארשטיין, ער איז זייער פארשפילט, איר ווייסט דאך אין קאנטרי די קינדער זיצען נישט איין, איר ווייסטאך, איר ווייסטאך... כ'האב אים נישט געוואלט זאגען, ביזט נעבעך נישט שולדיג. שולדיג זענען די מנהלים וואס האבען דיך גענומען פאר מלמד, און די קינדער זענען די קרבנות. איך פרעג משה'לע וואס טוט מען אין חדר א גאנצען טאג? מען האט אזויפיל פאן. דער רבי רעדט מיט אלע רבי'ס, מיין רבי האט מיך נעכטכן געשיקט צו זיין באנגעלוי אהיים טראגען טאמעטע זיפ מיט לאקשען. אונז מאך מיר א לעבען... דער גאנצער לאנגער פרייטיג, שבת, און זינטאג וואלט מן הסתמא אדורך כמעשה ווען נישט די נייעס קומט פרייטאג פאר'ן זמן אז די שווער און שוויגער האבען באשלאסען מיך צו קומען באזיכען. עס קען דורך גיין א גאנץ קאלעכדיג יאר און מיר זעהן זיך ערב יום כיפור און חול המועד פסח. היי יאר האבען מיר די זכי' אז זיי קומען אפשטאטען א באזוך אין מיינע מוסדות זונטאג גאנץ פרי, איך מיז אייך אוודאי נישט פארציילען אז לכבוד דעם האב איך שיעור נישט געמיזט פארבען די באנגעלוי ווען נישט איך נעם אפיהר דעם קאנטראקט און צייג די רבנית אז דאס איז בפירש קעגען די תקנת הבאנגעלוי, וואלט איך געמיזט קאלעכען דעם פארטש. געזאגט האבען זיי צו ערשיינען אום 12 נאכמיטאג, זעהט אויס אז זיי האבען געוויסט אז איך האב אנדערע זאכען אויך צו ארלעדיגען זענען זיי אנגעקומען ערשט 2 אזייגער, מיט ברענגענדיג מתנות פאר די קליינע כאילו מיר וואוינען אין בראזיל און מען זעהט זיך יעצט צום ערשטען מאל נאך א שמיטה. איבעריג צו זאגען מיר האבען זיי סארווירט פון יעדען געשמאקען מאכל וואס מען האט נאר געקענט אפקאכען אין די פאר שעה פון צופרי, ווארימע און קאלטע קאווע, איינגעמאכטץ מיט געבראטענ'ס, קאלטע לעמאנעיד און ווארימע טיי. די גאנצער קאלאני ווייסט שוין צו זאגען פונעם גערויך אז מיר האבען היינט געסט. כ'האב אליין נישט געדענקט פון שנה ראשונה אז די שוויגער האט ב"ה אזא צוויי פאכיגען אפעטיט. מיר האבען געמיזט שיקען א קינד ברענגען פון גראסערי נאך ראלל'ס און אייז קרעים, פלעסטיק קאפס און נעפקינ'ס. דער שווער איז גוטמוטיג, ער גייט אריין אין אלע צימערען, באטאפט אלעס כאלו מיר האבען אים געדינגען צו זאגען זיין מבינות, ער מאכט בילדער פון אלע קינדער און קאמאנדעוועט זיי זאלען זאגען טשיז און לאכען. ער מאכט א הלצה אין דאס גאנצע ב"ב שמייכעלט מיט חנופה. וואס ווי ווען, עס איז שוין מנחה טיים, דער שווער קומט מיט מיר דאווענען מנחה, ער באגריסט איעדען פארביי-גייער כאילו ער איז ביי זיך אין פאבריק. אינמיטען וועג צום שוהל גייט ער צו די קאר נעמען א טוט-פיק. ער זאגט מיר צו שטיל, דער אינגערמאן דארט קוקט אויס ווי פעטער אשר'ס זוהן? הא? און ער לויפט צו, שלום עליכם מענדל! אה אנטשולדיגט, סע האט אויסגעקוקט. סארי.. פון שווימען היינט איז מאן דכר שמיה דער איינציגער טרייסט האב איך אז היינט פארט מען נישט צו וואל-מארט. פארען אוועק גיין פרעגט ער זיין טאכטער נו האט ער ליעב די קאנטרי? זעהסט כא דיר געזאגט "הי איז גאנע לאוו איט", ביייי די ששת ימי המעשה אין שטאט איז א מחי'. (ששא פארציילט נישט אין קאנטרי) קודם די סאפער'ס יעדע נאכט, עס איך ענדליך גענוי וואס איך האב ליעב און ווען עס שמעקט מיר. איך קען נעמען דעם צייטונג עס צועפענען אויפען גאנצען טיש און לייענען בשעת'ן עסען, קיינער שטופט נישט, קיינער שרייט נישט. אלע בריוו און פאסט ליגען אויפען טיש אומ-געעפענט. די שטויב זאמעלט זיך אויך אן, איין שיכט נאכען צווייטען וואס א טאג עס גייט פארביי. די מיסט ארויס טראגען? נישט דא קיין מיסט. איך הייב אן טראכטען אז דער אלטער בחור וואס וואוינט אויבען העכער אונז איז נישט אזא נעבעך ווי זיין מאמע מאכט אים. א גרויסע מצוה האב איך אויף מיר מקבל געווען לע"נ מיין עלטער מומע וואס איז אוועק פארגאנגענעם שבועות. יעדען טאג ווען איך רעד פון שטאט צו די קאנטרי זאג איך אייביג אז אין שטאט איז דער היץ אומדערטרעגליך. ווי די אלטע לייט אין פלארידא האבען ליעב צו הערען ווינטער אז אין נוא יארק איז ביטער קאלט אין עס שנייט אן אויפהער, אזוי האט זי ליעב צו הערען ווען איך זאג אז אין דער שטאט דא איז 107 די גראד, עס שטינקט די גאסען, מען קען א הינט נישט ארויס לאזען, די עיר קאנדישען קען נישט גענוג אפקילען די דירה. זי פריידט זיך זייער און איך האב א מצוה רבה. די דריטע וואך, איך פאר ארויס דאנערשטיג נאכמיטאג גאר פרי, צו אריין כאפען נאך איידער די ראש-אוייער הייבט זיך אן, ווי טייל גיטע פריינד האבען מיך ג'עצה'ט. צו מיין מזל האט א מאטאר ביציקעל זיך איבערגעדרייט אפאר מינוט פאר'ן דשוירדש וואשינגטאן ברידזש, אלע אויטא'ס זענען געקומען צו א שטיל-שטאנד. ווי עס איז דער דרך ביי אונז זענען אפאר נייגעריקע אידען ארויס געקומען אויף די נאקעטע הייוועי, זיך געמאכט וויכטיג. איינער איז מיך געקומען פרעגען צו איך דארף נישט אביסעל טרויבען. פון א צווייטע ווען זענען ארויסגעקומען 3 אינגעלייט אנגעטון אין גארטלעך און געפרעגט צו כאב שוין געדאווענט מנחה. יא, מנחה האב איך געדאווענט היינט געדאווענט בידידות, מעריב ביים מעריב פלאץ איך קום אן אין די קאנטרי האלב שיכור גאנץ הונגעריג איך פאל אנידער א ג'הרג'טער אין די דינע מצה מאטראצען וואס מיין עלטער זיידע איז נאך געשלאפען דערין ווען ער איז געווען אין שפיטאל אהיים קומענדיג פון מונקעטאבער. פרייטיג צו נאכט'ס גיט אויסגעריט און אויסגעשלאפען. איך שפאנציר אריין מיט די 2 קליינע, די פיאות פריש געמאכט מיט דיפערידא. אין קאנטרי זענען זיך רוב חסידים מקיל מיט צו ברענגען די גרויסע מיידלאך אין ביהמ"ד אריין, איין אזא איד ברענגט מיט אלע זיבען קינדער אין שוהל מיט די פעדזשאמעס, מיט די באטיס אלעס וויינט אדער שפרינגט אויף די טישען, דער טאטע וועלענדיג זיין א עכט גיטע בעבי-סיטטער האט געהייסען דאס קליין מיידאלע צו גיין צונויף קלויבען אלע פעפער'ס אין שוהל, זי איז געגאנגען צונעמען פון יעדען די עלים לתרופה'ס און די אנדערע פלוג בלעטלעך יעדער האט געברומט, א אלטער האט זי אנגעשריגען ארויס פון שוהל!. עס האט זיך שיעור נישט איבער געדרייט די שוהל ווען נישט דער טאטע האט געהייסען זיין גרויס אינגעל איר אהיים טראגען צו דער מאמע פעמפערען דאס קינד. איך בין די וואך אנגעקומען אין שוהל נאך איידער הודו. די זעלבע גיטע פריינד הייבען אן דער וועכענטליכער קאנטרי פזמון, אודך, ווען ביזטו געקומען יאנקעל? טאקע נעכטען? הע? ווילאנג האט געדויערט דער וועג? אזוי? טראפיק פאר'ן ברידזש? ווער הייסט דיר נעמען דעם דזשי דאבעליו? נעקסט-טיים נעם דעם האלענד טאנעל? שוין ב"ה אדורך דאס ערשטע קרייץ פארהער. יעצט קומט דער שכן פון די צווייטע זייט טיש, גיט שבת יאנקעל ווען ביזטו געקומען? האסטע געקויפט מיין ווייב'ס קוגעל? כאדיר געזאגט עס איז ווערט 4 ראניש. ווילאנג האט געדויערט די וועג? אזוי? געווען אין טראפיק? איך זאג דיר די בעסטע איז ארויס צו פארען זייער שפעט ביינאכט, שוין עניוועי נעקסטע וואך מערצעשעם קאל מיך, מען קען זיך נישט פארלאזען אויף סי-בי-עס. לכו נרננה... דער קליינער שכן איז היינט מלא טענות, ווייטער צוגעשיקט דעם זעלבען בהמה חזן ווער שיקט אים צו? יעדעד וואך זיכט מען אויף דעם גרעסטען פעניאק?! אךךך מע דארף מאכען דא א אייגענע אינגעלייט מנין... אלץ פראטעסט האט ער נישט מיט געזינגען נישט לכה דודי און אויך נישט לא תבושו. מעריב האט ער איבערגעהיפט מיט איין געניץ, אויפגעשטאנען צו עלינו לשבח, ביים זאגען גיטשאבעס איז שוין דער סימן פון שטערען געווען אינגאנצען אויסגעמעקט. איין מינוט, דער זעלבסט געקרוינטער גבאי האט עפעס אויסצורופען, היינט נאכט וועט פארקומען א באטטע לכבוד די יארצייט פון חאצ.. רבי זי"ע, איך פרעג מיין שוואגער א אלץ-ווייסער אויב עס איז דא אין קאנטרי איין חסיד פונעם חאצ.. רבי'ן? ער מיינט אז ניין, אבער מע שמיעסט אין קאנטרי אז ווען דער גבאי האט נישט אויסצורופען א זכור אדער א הודעה איבער'ן עירוב פארופט ער א באטע. נישט קשה. אויפען וועג ארויס כאפ איך א פריינטליכען זעץ אין רוקען פון מיין נייעם ידיד אום יענער עק קאנטרי, יאנקעל! מארגען נאכט וויל איך דיך זעהן ביים וואלי באלל. הערסט. דריי דיך נישט ארויס. העסטע קומען? איך טרעף דעם מענעדזער און פרעג אים פארוואס מיין פריזער ארבעט נישט כדבעי, און ווען גייסטו פאריכטען די סקרין אויפ'ן פארטש. ער זאגט מיר לאמיר נישט רעדען דערפון שבת, פאריגע וואך האט ער נישט געוואלט רעדען דערפון ווייל די ערשטע צוויי וואכען האט ער וויכטיגער'ס צו מסדר זיין, צוויי וואכען צוריק האב איך אים אויך געוואלט זאגען אבער צו פוהל קונים זענען געשטאנען ארום אים מיט בקשות, לויט ווי עס קוקט אויס האט ער א גאנצער זאק מיט תירוצים, גיט כ'עלל צו ווארטען א וואך. ער שרייט מיר נאך קיינעמ'ס פריזער ארבייט נישט גיט. שבת בייטאג זאגט מיר מיין נייער ידיד דער קליינער ראולי-פאולי. גיי זעץ דיך אוועק אויף יענער טיש, נישט דא לעבען מיר. וואס איז שוין ווייטער? ער מאכט א גאנצער הקדמה, מיין צווייטער קאזין אין אנטווערפען האט געהאט א צווילינג, צוויי אינגלאך, נאך 6 יאר, איך האב לכבוד די שמחה נעכטען נאכט געגעסען צוויי שאכטלעך זכור באנדלעך. איך האב אים באדאנקט און זיך געגאנגען זיכען א ניי פלאץ. מיין נייער שכן האט נאר געוואלט וויסען אויב איך בין באבע יוטל'ס א אייניקעל, ער האט א חשד מיר זענען קרובים. שלוש סעודות די וואך האט דער מענעדזשער פון קאנטרי געגעבען הערינג נאך די מאמע'ס יארצייט, איך בין אים געגאנגען זאגען לחיים, זאגט ער מיר מיט א דריק אין די האנד, לחיים לחיים, די נשמה זאל האבען א "תיקון". קוקט אויס עס איז די ערשטע יארצייט. איך מורמעל אים אריין אין אויערען דער אייבערשטער זאל העלפען זאלסט קענען פיקסען די פריזער די וואך אז נישט... אקעי! בלי-נעדער, זאג דיין ווייב זאל מיך דערמאנען מיטוואך נאך 3 אזייגער! מוצאי שבת אונזער גאנצע באנגעלוי איז איבער געדרייט פון אויבען אראפ, אלע יחנה'ס האבען באשלאסען זיך אפקילען שלוש סעודות אין מיין קאלטע באנגעלוי אנשטאט זיצען אין די היץ אינטערען בוים, ליידיגע פלעסטיק קאפ'ס, א טאן מיט פאפיטע שאלאכטץ, צוויי דריי געניצטע פעמפער'ס און וואס נישט איז באלאגערט און אלע צימערען, די באנגעלוי פליט ווי נאך א ערד ציטערניש. א שעה נאכען זמן איך מאך הבדלה, זי זאגט מען מיז גיין אין פיצא סטאר שוין, איך בין זייער הינגעריג איך וועל מן הסתם זיין אויף ביז פארטאגס צו קלינען דעם שמיץ. קענסט גיין שפילען וואלי באלל? זינטאג אינדערפרי איך וויל זיך אביסעלע וואויל גיין און בלייבען שלאפען שפעט, ניין! נישט דא אין קאנטרי, נישט היינט. וואס איז? דיין מאמע קומט נאכאמאל? ניין עס איז וויזיטינג דעי! מ'דארף גיין באזיכען די שוועגערען און הוידעפלאץ קאנטרי, אבער עס איז נאך קוים 11 אזייגער אינערפארי? נו מען דארף גיין קויפען א גרילל, פלייש, צוגרייטען, איינווייקען, אפאר קלייניקייטען אין וואל-מארט. איך קום אהיים פון שוהל און מען פארט קיין וואל-מארט, דער וועג קען איך שוין שלאפעדיג, די מיידלאך ביים טשעק-אויט שמייכלען זיך אינטער זיי ווייסען אוודאי אז העלפט זאכען ברענגען מיר צוריק קומענדיגע וואך, אדער אפשר ווייסען זיי נישט? אויפען גנב ברענט דאס היטעל. די וואך האבען מיר געטראפען געוואלדיגע מציאות, איך וויל נישט שרייבען כדאי קיינער זאל עס נישט אויסכאפען. אין וואל-מארט זעה איך, מער ווייניגער גייען אלע נשים צדקניות אנגעטון יונטעף'דיג, אלע מענער מיט די אראפגעלאזטע נאז. פארוואס? אחוץ די שנה ראשונה'ס וואס זיצען נאך אויף קעסט. איך טרעף א חבר פון ישיבה ער פארט ארום און א שאפינג-וואגאן, אלע 3 קינדער אינעווייניג, די שיך אויסגעטון. ער זאגט דא איז פיין לופטיג, איך טרעף מיך דא אייביג מיט אלטע גיטע פריינט, איך שטיי נישט די פרוי אונטער די פיס. איך זאג אים ער איז נישט דער ערשטער וואס האט ערפינדען די המצאה. עס דויערט 20 מינוט אויסצוגעפינען אז באנגעלוי 24 געפינט זיך גאר לעבען די אנדערע אריינגאנג צום קאנטרי, יעדער שיקט אונז אין א אנדערע ריכטונג. מיר קומען אן, קלאפען שוין אין די באנגעלוי מיט א אויפגעהייטערטע שטימונג, 5 גרויסע שאפינג בעגס, גרייט זיך צו וואשען אין מאכען שלחן עורך. זי איז ניטאמאל אין קאנטרי, די שכנ'טע זאגט אז זיי זענען (אויך) געפארען קיין וואל-מארט קויפען א גרילל. מיר ווארטען א שעה און יעצט קענען מיר עסען דאפעלט. דער שוואגער פרובירט זיך אליינס נישט צו נער לייגען, ער זאגט, דער עיקר איז נאר די פאן, נישט דאס עסען אמת? ווען נישט די קינדער האבען שוין נישט קיין געדולד און לויפען אריין אין אלע ארומיגע באנגעלוי'ס, עס איז הייס, זיי האבען נישט ליעב קיין געבראטענ'ס, גיט מען זיי ברויט מיט אבעקאדוי. דער גאנצער קאלאני איז שוין פארויכערט, מיר ווייסען נישט צו עס איז צופיל ברען-שטאף אדער צו ווייניג שטיינדלאך, ווי דער שטייגער אין אזא פאל ווי ביים פייער ערב פסח יאווען זיך תיכף אפאר מומחים אין מלאכת הגרילל יעדער לייגט צו פעך און שוועבעל, אלע גיבען מיר שלום עליכם מיט די פעטע הענט און פרעגען צו איך קום פון שטאט אדער פון א אנדערע קאנטרי. די צוויי נייע גרילל'ס פלאקערען, נישט דא מער ווער עס זאל עסען די סטעיק. זיי שטייען פארשעמט, ווען זיי קענען ווען רעדען שרייען זיי הויעך "אלעס טוט מען פאר די קינדער". פאר מיר פארען אהיים פרעגען זיי אונז אויב מיר ווילען צו פארען דא נישט ווייט, מען קען פארען מיט פערד עס קאסט 10 מוניט פאר 5 דאללאר אפילו די קליינע וועלען עס ענדזשויען, איך זאג איר מען קען פארען מיט פערד פאר אסאך ביליגער ווי 5 דאללאר. איך מיין זי האט זיך באליידיגט. די וואך האב איך באשלאסען איבער צו שלאפען זונטאג נאכט און אריין פארען ערשט מאנטאג פארטאגס, איך שטעל אן דעם וועקער אויף 4 אזייגער עס פילט זיך ווי סליחות פארטאגס. די גרינע בלעטער זענען נאס פון טוי, די וואלקענעס קומען אראפ אזש ביז צי די שפיץ נאז, דער שמעק פונעם סקאנק איז נאך פריש, די הערשען שפרינגען ארום אויף די וועגען ארויף און אראפ. דער סעווענטין איז ליידיג פון פאציענטען און פיל מיט פאליציאנטען. דער אראבער ביים געז סטעשאן לאכט אויך פון מיר, קוקט אויס איינער האט אים פארציילט אז דאס איז דאס ערשטע מאל איך זעה דעם ראוד 5:00 אינדערפרי. איך קום אן קיין וויליאמסבורג אין מיין שוהל אריין האלב זיבען מיעד און ערשעפט, איך בין שיעור נישט איינגעשלאפען אין מקוה. אפילו דער שמש פרעגט מיך וואס אזוי פרי היינט? און מיין בעה"ב פרעגט מיך א גאנצען טאג צו איך בין אקעי. אבער די קינדער האבען דארט א גוד טיים. איעדע וואך ביז דאנערשטאג נאכמיטג האב איך שוין א גאנצע ליסט גענוי פארצייכענט מיט א געפירקעלטע שריפט וואס צו ברענגען פון שטאט, אנגעהויבען האט זיך עס - ווי געשמועסט, מיט די פארגעסענע חלה דעקעל און קראק-פאט, איך קויף איין פלייש עס איז ביליגער אין שטאט. איך ברענג מתנה'לעך פאר די קינדער (נאר צו דע וואס זענען געווען וואויל). פארסאפעט שלעפ איך ארויס באקסעס מיט אייסעס, קעסטלעך סאדא און עפעל דזשוס, פעמפער'ס, צייטונגען און אלעס וואס איז מיט א קוואדער ביליגער אין שטאט. איך פיק אויף זאכען פון קלינער'ס, פון שוסטער, פון פארמאסי. און צומאל טראג איך אפ וויכטיגע פאפירען פאר די שוויגער. שכינים פון שטאט שיקען מיט מיר שאפינג בעג'ס מיט חפצים צו שכינים אין קאנטרי, אונזער נייגעריגע "נעקסט דאר" שכנ'טע מיט'ן רויטען טורבאן ביז אריבער די אויערען קוקט שוין ארויס פון הינטער די שפארע'ס מיט גרויס נייגער וואס האט מיסטער שיסטער היינטיגע וואך געברענגט. די וואך האב איך געברענגט א גרויסע באק'ס די אנדערע צופרי האט זי שוין געפרעגט הינטערוויילעכץ "איי דאונט מיען טא בי נאוזי באט וואט דיד יאר האזבענד שלעפ אוט לעסט נייט"? איט וואז סאטש עי ביג באקס, וואז איט העווי? די וואך האב איך געברענגט פאר די קליינע, שיינע בענטשער'ס. איך בין געווען מאנטאג ביי א בר מצוה, פאר'ן בענטשען קומט אריין דער טאטע פון בר מצוה בחור מיט א באק'ס בענטשער'ס. עס האט זיך אפגעטון אזא געכאפעניש, אלע האבען זיך א לאז געטון אויף אים, גרויס און קליין אפילו די אויבען אן אידען. ווי די קליינע קינדער כאפען פעקלעך ביי א באווארפען. איך האב זיך נישט געקענט אפווינדערען וואזוי מען רייסט זיך נאך קליינע בענטשערלעך וואס אלע ווארפען גלייך אין שמות נאך איידער מען קען עס ניצען. ביים ארויסגיין האט איינער פון די כאפערס אראפ געווארפען אלע בענטשער'ס און ביי מיר אין באנגעלוי וועט דאס אי"ה באקומען א תיקון, משה'לע האט זיך געפרייט דערצו כמוצא שלל רב. נאך די שיינע אויפנאמע וואס מען שטעלט מיר אהער וועכענטלעך, דאס ערשטע באצאהל איך צוריק אלע חובות וואס זי האט זיך אנגעבארגט במשך די וואך, וויפיל הינדערט דאללאר איך זאל נישט איבער לאזען מאכט זיך אייביג עפעס אנדערש, מאנטאג קומט א פאנדזשעלוי טראק, ער רופט אויס מיט א הויעך-הילכער אז ער האט אזעלכע מציאות אז פאר אים אליין לוינט זיך צו קומען אין קאנטרי, ער האט געסטראשעט אויב ווערט די טראק נישט ליידיג וועט ער מיזען קומען די אנדערע וואך נאכאמאל. א צווייטע פרוי אין א שווארץ טיכעל מיט מענערישע גלעזער פארקויפט געניצטע ביכער אמייסטענס פון שלום בית טעמע'ס און אנדערע ביכער פון שמות. מיין רעבעצין פרעגט איר אויב זי האט נישט עפעס "די ווי די'ס"? א דריטער פעדלער פרובירט יעדע וואך אריינצושמוגלען צו מיר אין באנגעלוי א נייער טעיפ רעקארדער. וויפיל מען זאגט אים אז מיר האבען גענוג טעיפ רעקארדער'ס, דעמאלס וויל ער זעהן צו מען דארף נישט באטאריעס. אז דאס אויך נישט, לאזט ער זיך מכבד זיין מיט א גלאז ווארימע מילך און א קאקי דערנאך ווינטש ער אן אז מען זאל זעהן אסאך נחת. דערנאך גייען איעדע נאכט אנדערע צוויי גיטע פריינד נאך געלט, זיי דארפען גארנישט זאגען א צוועק, די פרויען פארשטייען שוין אליין בלויז פון די שבת'דיגע בגדים און די גרויסע פאקעט-בוק אז מען רעדט דא פון א גאר וויכטיגע הכנסת כלה און ווארפען אריין אויפ'ן פעטער'ס חשבון ווי מער. אטייל שרייבען אפילו אויס א טשעק. מאנכע זאגען מען טאר זיי נישט אריין לאזען אפילו אויפ'ן פארטש ווייל זיי גייען אריין אין אלע באנגעלוי'ס און קוקען זיך אומדערעקט אום, שפעט ביינאכט ביים זיצונג פארציילען זיי גענוי וועלכע איז א קלינע און ביי וועלכע עס הערשט כאאס. וועלכע האט אנגעטראגען א גלעזעל קאלט וואסער און וועלכע האט נאך 10:30 געהאלטען אינמיטען באדען די קינדער. מיין פרוי האט זיך שעמעוודיק פארענטפערט פאר איין אזא געלט גייערקע. אז זי האט פשוט נישט פארוועם אויך צו גיין נאך צדקה. יעדער גייט דא. זאגט יענע איך וואלט נישט געגאנגען אבער איך האב זיך שוין נישט אנגעטון "געהעריג" דריי וואכען "איי זשאסט העד טא געט דרעססד ענד געט אייט אוף מאיי באנגעלוי" (איך האף זי לייגט כאטש אריין דעס בינטעל קעש אין א פישקע אריין.) איין נאכט פארען אלע פרויען אריין צום טאון קויפען סאפט -אייז קריעם און שפאצירען אויף די ראוד'ס ביז אינדערנאכט אריין, עס קאסט א בעבי-סיטטער. די צווייטע נאכט איז דא א פלעי ביי די שכינות'דיגע מיידעל קעמפ די הכנסה גייט פאר צדקה (איין ברטונרה האט גע'פסק'נט אז מען קען אפילו די קאר סערוויס צאלען פון מעשר געלט), די דריטע נאכט זעהט מען סלייד'ס פון לשון הרע, דאונעשען איז נאר 10 דאללאר. מיטוואך נאכט וועט זיין א דרשה פאר פרויען און גרויסע מיידלאך איבער דאס ענין פון ווערים אין פרוכט. ביי ענדע וואך איז א וואונדער זי איז א בעל חוב? יענע וואך איז געקומען א טראק וואס פארקויפט דזשולערי זי האט מיר געקויפט א מתנה א פאר אויער-רינגלעך אויב איך וויל אמאל איר געבען א מתנה זאל איך האבען גרייט. מעשה גאבעליר. איך וויל נאר וויסען פארוואס קומען זיי דייקא ווען די מענער זענען אוועק? קוים עס האט זיך אנגעהויבען די דריי וואכען, איך קען שוין גאנץ כמעשה אלע שכינים ווי זיי ארבעטען און ווען זיי פארען ארויס צו די קאנטרי, וויפיל זיי האבען געגעבען דעפאזיט פאר'ן 7'טען שטאק אויף קלעסען קאר. דעקאלב וואס גייט זיין פארטיג אי"ה אויף חמשה עשר בשבט שנת תשע"א אדער אויף שבועות דערנאך. גיטע ידידים האבען מיר שוין אויך פרובירט צו פארקויפען לייף אינשארענ'ס פאליסי, מען הערט דאך אזעלכע שרעקליכע זאכן. א צווייטער כולל אינגערמאן לויפט מיך נאך יעדען זונטאג צו איך ווייס נישט איינער וואס דארף אפיס פורניטשער. א דריטער וויל איך זאל ווערען מיט אים א שותף אין א 7 פעמילי וואס מען טראגט אים אן און וויסקאנסין, ער זאגט עס איז אכט מאל די רענט ראול. גיי פארשטיי. איין נאכט קאלט מיך אויפען סעל-פאון א נייער ידיד פין קאנטרי אט איז דער שמועס מער ווייניגער: האלוי יאנקעל ! יא, ווער איז? דאס איז שמעון ווער? שמעון, שמעון קאלמאנאוויטש פון באנגעלוי 3, דערקענסט נישט מיין קול? וואס-אי-מיט-דיר??? אההה וואס הערט זיך עפעס? וואס ברענגט אייך צו מיר? סתם אזוי, וואס איז נייעס? נייעס? גארנישט וואס-אי? וואס קען איך אייך העלפען ? עם עם עעעם ווייסט דאך, יעדען שבת ברענגט א צווייטער שלוש סעודות און און.. עם עםם אפשר... אזוי? ניין כאב נישט געוויסט וואס איז די שמחה? איך זעה יעדער עסט דאך אין באנגעלוי און מען קומט צוריק צום זינגען. נאא סתם, מע מיז דאך עפעס טיילען, דער גבאי וויל וויסען, סוי אויב די ווילסט ברענגען די וואך!? גיט כעל איבער קלערען! האסט א נעקסטעל? וואס איז דיין נומער? כעל דיך קליקען צו דערמאנען. ניין כאב נישט, כעל איבערטראכטען אקעי?. ארלעדיגט? גיט כעל זאגען מעכיל, זיין חבר ארבייט ביי יוני'ס דעלי. ער קען צושטעלען אלעס, עסט עם געבען א פיפציגער אין קאנטרי! זאל דיר זיין צו מצוה. איך קאל אהיים אין קאנטרי עלעף אזייגער ביינאכט אלעס איז נאך וואך, ווי מאמי? אינדרויסען (נאטורליך) טאטי.... די געסט קידוש די וואך? ניין אפשר שלוש סעודות, ווער האט דיר שוין געזאגט? מאמי האט געזאגט פאר באבי. אבער טאטי! קאנטרי איז אזוי גיט, מאמי איז ביי די לעדיס, אונז טאנץ מיר אויפען בעט, רחי האט זיך צוקלאפט, און משה שלאפט אין דיין בעט. מארגען גייט מען אויף א טריפ. מושי'ס בייק איז צובראכען, אונז האמער געהאט א באלל אין דעי קעמפ. טאטי, טאטי אין מומע חוה'ס באנגעלוי איז געווען א סקאנק... ביייייי דער שבת האט מיין שוואגער זיך פארגליסט צו עסען צוזאמען ביידע משפחות אינטער איין שלאק, איך בין דאך א גרינער אין הלכות קאנטרי, מסתמא איז עס א מנהג הקדמונים אז שבת מברכים עסט מען אין די קאנטרי צונאזאם, צונויפגעקוועשט. און טאקע ביי אונז אין באנגעלוי, מיט א רעכטע טענה, "זימער דארף מען האבען ווי מער פאן", לויט ווי איך ווייס שלאפט ער הויעך אויפ'ן קול שוין תיכף נאך די זיפ, אין א פארוואלקענטער טאג איז ער שוין נישט צווישען די לעבעדיגע תיכף נאך די פיש. אויך גידענק איך נישט ער זאל אמאל פארשלאגען צו האבען עפעס פאן אין די שטאט ווי מיר וואוינען נישט ווייט. שוין, לאז זיין אזוי. די צוויי שוועסטער האבען געגרייט אויף דעם שבת ווי עס קומט פאר א פארמעסט ווער עס קען בעסער און דער געווינער גייט קריגען א גאלדען מעדאל פון מארטא סאטוארט אליין. איינע האט צוגעשטעלע די ביינאכט סעודה, די צווייטע די בייטאג. מיר האבען איינגעקויפט לכבודם אלע ערליי זיסע אויבס, ברוינע באנדלעך און געלע זיפ מאנדלען (די גראבע). רעטעך מיט לאקשען, טאמעטע דיפ'ס מיט חריין שארפע און מילדע, חלות פון וואסער און אויך מיט אייער, כל ערליי סאדא מיט וויין, ניסלעך געזאלצענע און געבראטענע. א גאנצע גרויסע רויטע מעלוינע. ער איז געקומען פרייטאג באזיכען די שוועגערען צו זי דארף נישט א האנט. נאאא פעלט נישט אויס די גאנצע געפאטשקעריי – זאגט ער. פרייטאג צו נאכט'ס מע גייט עסען, שלום עליכם זינגען מיר דעם נאציאנאלען ניגון. "נא זינג שוין דו אשת חיל. נע זינג שוין דו סי דיין באנגעלוי, נא נא זינג שוין אבי געזינגען איך בין שלעפעריג. איידער מיר האבען געהאט א געלעגענהייט צו האבען די ערווארטעטע פאן איז גיסי היקר געווען אויף יענע וועלט מיט א שמייכעל אויף די בארד. זיין ווייב איז רויט, זי שטויסט אים אינטערען טיש, די קינדער שרייען טאטי, ווי א בער וואס האט זיך שוין געלייגט אויפע'ן ווינטער. קוים וואס מען האט אים געקענט דערוועקען אהיים צו גיין צו תיקון חצות. אלע קינדער זענען געבליבען שלאפען ביי אונז, און די פאן איז געווען העכער אלע ערווארטונגען. שבת בייטאג איז פארגעקומען אין שוהל א שמאלציגער גרויסער קידוש. שמערעל פון באנגעלוי 2 האט גומל געבענטשט אין געגעבען א פראכטפולער סעודות הודאה. פארלייפיג האט עס געהייסען אז ער האט מיט די קאר צוטרויטען א הערש, איך בין מסופק צי עס איז נישט געווען עפעס מער ערענסט. מיין חבר אלץ בחור האט געניצט דעם זעלבען תירוץ ווען ער האט גומל געבענטשט איין גרינעם דאנערשטאג צופרי. דער ראש ישיבה האט אים געלאזט רופען נאכען דאווענען און געווארענט "זעה עס זאל מער נישט פאסירען". אלענספאלס, ביי שוכן עד האט זיך שוין אנגעזעהן א פרייליכער מינע אויף די חברה טרינקער, איך האב תיכף געשמעקט אז היינט איז דא עפעס בעסער'ס ווי פשוט'ע שליוואוויטץ. אלע שפעט קומער זענען היינט געקומען צייטליך. ביים לייענען קומט צו מיר צו דער שיינער איד פון קאנטרי און פרעגט מיך אויב עס פעלט אויס ער זאל זיך פארגרייטען עפעס א דבר תורה צום קידושא רבה, א איד האט געהאט אזעלכע ניסים, גיי זאג אים אז קיינער דא אין שוהל איז נישט אויסען צו הערען זיינע דריקענישען ווען מען איז עוסק אין די מצוה פון סעודת הודאה. בין גברא לגברא זענען צוויי פריינט פון בעל הקידוש ארום געגאנגען פרעגען ווער עס האט א ברוינפען שטאפער עפענער. הכלל, נאך איידער דער גבאי האט געהאט א שאנס אויסצוריפען דער קידוש, נאך אינמיטען ברכת כהנים און מיר אלע אייניקלעך פון שבעת-הריגעל האמיר געטרינגען לעילו נשמתו, זיך גיט אנגעגעסען מיט פעטע גאלע, אייער קוכען און זאלציגע הערינג. ווי דער שטייגער ביי חסידים האבען אפאר היץ קעפ אריין געברענגט אין שוהל זייערע טעפ טשאלענט שטאלצערהייט, זאל איעדער עסען אין ווערען זאט, כמנהג הקדמונים אן לעפלעך, אן טישטיכער, מען האט זיך געריסען נאך די טשאלענט כאילו עס איז מוצאי תענית. א גרויס טייל קאנטרי האט אפילו נישט געוויסט ווער עס איז דער בעל הנס אבער יעדער האט זיך געפילט ווי א מחותן, ויאכלו ענבים וישבעו. אן אלטער איד וואס איז געקומען צו זיין זוהן צו גאסט גיט א פרעג ולשמחה מה זו עושה? זאג איך, זיי האבען ליעב דעם שבת קודש! גיי די אינגערמאן, דעם טשאלענט האבען זיי ליעב!. דער איד האט מיט גרויס תמימות אראפ געקליבען אלע ספרים פון טיש, און זאגט איבער צו זיך אליין בלשון בתמי' דעם שבת האבען זיי ליעב? גייטץ אהיים די ווייבער זענען הונגעריג. צום סוף האט דער מגיד פון שוהל יא געמאכט שטיל און געזאגט א משל מיט א נמשל איבער דעם ענין פון גיבור כארי ורץ כצבי, מען דארף זיך מקבל זיין צו זיין א רץ כצבי. איר ווילט הערען די גאנצע? חתן דינן איז היינט געקומען אין שוהל מיט די זיידענע בעקיטשע ווי צו א ברידער'ס חתונה. צום קידוש האט ער אויסגעטון דעם טלית, ער האט נאר געוואלט מען זאל זינגען ווארימע ניגונים, אבער נישט סתם ווארים ער זאגט אז ר' שלמה קארילבאך'ס ניגונים טוט אים שטארק ערוועקען צו שפירען א טעם אינעם שבת קודש און מיר אינגעלייט האבען זיך געשפירט פארפליכטעט צום בעל הקידוש, האבען מיר געזינגען און חזונ'יצט, ער זיצט מיט'ן ספאדיק די אויגען פארגלייזט און אנגעזאפעצט, ער רומט מיר אריין אין אויער אז ער פילט ווי ער ליגט יעצט אויף די אויבערשטע באנק אין דער שוויץ און באקומט א גיטען מאסאדזש אין רוקען. גיי פארשטיי א פולישע קישקע. וויפיל מיר האבען אים געבעטען ער זאל אונז זאגען ווי דער נס איז געשעהן (זיין קאר איז אומגעשעדיגט) ער טעהנ'עט בגילופין אז ער קען נישט רעדען דערוועגען אין א מקום קדוש. איך האב א שטיקעל השגה ווער די הערש איז געווען. איר ווייסט, כ'האב שטארק ליעב צו באטראכטען ווי אנדערע האבען פארגענוגען. איין בעל בשר אין קאנטרי, יעדער רופט אים דער רויטער, האט זיך אזוי אנגעשאשקעט ביים קידוש, מען האט אים געמיזט אהיים פירען מיט 2 שמשים ער האט נישט אויפגעהערט צו שרייען אויף זיינע קינדער גייט'ס אהיים זאגט'ס פאר מאמי אז די טשאלענט פון מיסיס הארטשטיין איז דעלישעס. א צווייטער וואס איז געווען אויף גאסטעריי שבת ביי אונז אין קאנטרי איז ארום געלאפען יעדען פרעגען צו וועם מען דארף רעדען וועגען קומען אין דער קאנטרי מערצעשעם נעקסטעס יאר. דער בעל שמחה האט יעדען איבער געלאזט אין אהיים געלאפען איבערלאזענדיג דאס גאנצע חאזעריי. דער גבאי האט געזאגט מער וועט ער דאס נישט צולאזען. נאך די ארבע כוסות זענען מיר געגאנגען צו די סעודה. די קינדער זענען אלע געווען אין די גלידערען, די געשרייען און קריגערייען עד לב השמים, מען האט געשלעפט די גרויסע הילצערנע בענקלעך ארויף אויפ'ן פארטש. זאל טאקע כל הקהל הקודש זעהן אין וויסען אז מיר האבען אסאך פאן. מען האט שוין איינגעטיילט די זיצען אלע קאזינ'ס יעדער וויל זיצען נאר דארט ווי דער צווייטער זיצט. אונזער טיש אופען פארטש האט אינגאנצען דריי שוואכע דארע פיסלעך, מיין שוואגער זאגט איך זאל פרעגען א שאלה צו מען מיז אנפילען דעם בעכער ביז'ן טאפ אויב מען איז זיכער אז עס גייט זיך סייווי אויסגיסען פונעם טיש געשאקלען. ביז מען האט זיך דערזעהן ביידע משפחות זיצענדיג אלע אויף די פלעצער זענען מיר שוין ווידער הינגעריג געווארען. מיר האבען זיך ארום געטענהט ווער עס מאכט די בעסטע בארכעס אין די מאונטענ'ס, אפילו דאס קליינווארג האט געהאט א מיינונג, מיין ניכטע זאגט אז באבי מאכט די בעסטע חלה. די אייער מיט צוויבעל האט די שוועגערען אזוי באזאלצען אז עס איז איבער געבליבען אומבארירט. זי לייגט אריין העלפט אייער אין די טשאלענט עס זאל ווערען טונקעל ברוין, איך גלויב אז א גרויס חלק כלל ישראל האט דאס זייער ליעב. מיר נישט. מיין טרייסט איז געווען איהרע טשאלענט. די טשאלענט איר'ס ווי גיט עס האט געשמעקט האט עס פארט געהאט א טעם פון די שוויגער'ס טשאלענט, מסתמא קען איר מאן נישט פועל'ן זי זאל אויפהערען אריין צו לייגען ווארשטלעך אין קעטשאפ. דאס אליין האט מיך פאראיבעלט. גרעיפ דזשוס האט זיך געגאסען ביי דער סעודה ווי מים שלנו. געלויבט איז ג-ט פארען ראטעווען דעם אינגערמאן מיט'ן ספאדיק וואס האט אהער געשטעלט אזא שיינער קידוש אזוי זענען מיר כאטש געגאנגען מקיים זיין דעם שינה בשבת נישט אינגאנצען אויף א ליידיגען מאגען. מיין שוואגער האט געשלינגען טאמ'ס און געדרימעלט. די רויטע מעלוינע האט מען פארגעסען אויפצושניידען. שבת מיטאג ביי אונז אין קאנטרי איז איינגעפירט אז אלע פארלעך גייען שפאצירען ארויף און אראפ. די מענער מיט הוילע טלית קטן'ס, די פרויען מיט ספעציעלע-פאר שבת נאכמיטאג- דאסטער'ס. פארהאן וואס זענען מקפיד צו עסען ניסלאך, ווען די טאש איז ליידיג פון קייאכטץ מאטריאל גייט מען שלאפען. ווען נישט איך זאג מיין שוואגער אז מיר האבען נישט קיין אייז קריעם אויף שלוש סעודות קומט ער פראווען די דריטע סעודה אויך ביי אונז אויף'ן פארטש. אבער אז ס'איז נישט דא קיין אייז קריעם גייט ער ליבערשט אהיים און קייעט זיינע פאפיטעס, און ווען נישט מען הערט שוין ארויס דאס זמירות געזאנג פון שוהל וואלטען מיר אלע פארביי גייער דערטראנקען געווארען מיט זיינע פאפיטאס שאלאכטץ. שפייז צו נאכטס, איז דאך א גרויסע מצוה צו עסען פיצא אדער ווי מיין ראש ישיבה פלעגט דאס רופען איטאליענע קיגעל. די וואך, נישט ווי די פארגאנגענע וואכען, וועלען מיר פארען קיין סוואן-לעיק קויפען פיצא. ווייל קיינער מאכט נישט אזוינע גיטע פיצא ווי יענער אין סוואן-לעיק. אזוי האט אליין מעיד געווען מיסיס שטיינזאלץ וואס האט פארזיכט פון די סוואן-לעיק פיצא יענע וואך. געזאגט און געטון מיר זענען אין די קאר, אלע צוויי משפחות אין מיין מיני ווען, די קינדער אין פעדזשאמעס, די 2 שוועסטער קוקען ניטאמאל ווי מיר פארען, זיי זענען אצינד פארנומען דורך צו רעדען פארוואס די משפחה פעקעטע פון באנגעלוי 41 מופט נאך נישט? זייער ברידער אין מאנסי האט דאך לעצטענס היבש מצליח געווען. מיטאמאל ווערט מיר שווארץ פאר די אויגען א פאליציאנט מיט רויטע בליטשקע'דיקע לעמפלעך האט זיך פארגליסט מיך אפשטעלען. נאר פון זיינע ריזיגע וואנצעס - וואס האט נאך נישט טועם געווען דער טעם פון א גאהל מאשין- כאפט מיר אן א ציטער. ער זאגט אז יעצט ווארענט ער נאר אבער נעקסט טיים "יא וויל געט ע טיקעט פאר ספידינג אן 30 אין ע 15 מייל זאון". טענק יא אפפיסער". ווארטענדיג אזוי אין די ליין האב איך געטראפען אן א שיעור ידידים, יעדער בלי יוצא מן הכלל פרעגט דאס זעלבע "אה שלום עליכם יאנקעל אין וועלכע קאנטרי ביזטו? דא אין סוואן לעיק? גאנץ זימער אדער נאר די צווייטע העלפט? יא, גאנץ זימער! ניין, נאר געקומען דא פאר פיצא! אקעי טעיקעיר, גיטע וואך. ווי גיט קען שוין זיין פיצא אויפען פוהלען מאגן? מיינט נישט אז די צוויי צדקה גייער האבען פארגעסען פון מיר די וואך, יעדע וואך מוצאי שבת גייען צוויי אינגעלייט ארום מיט א רעסיט ביכעל און פארלאנגען די צוגעזאגעכטצער פונעם אפיעל ש"ק. די ערשטע צוויי וואכען האב איך געמיינט אז דאס איז א צופאל, ביז איך האב זיך צוגעוואונט אז מוצאי שבת ווען איך הער 2 מילדע האקעס אופ'ן טיר ווייס איך שוין אז די שנארער'ס זענען ווידער דא. די וואך האב איך געזעהן צוויי אנדערע מרה שחורה'עניקעס מיט א פעדער אין האנד קומענדיג צו מיין באנגעלוי, איך זאג זיי קומט צוריק מארגען. נישט ווייל איך בין נישט פון די גרויסע חסידים פון די מוסד אין א"י וואס מיר אלע ווייסען אז עס איז מער לופט ווי טייג נאר ווייל איך דולד נישט אז זיי גיבען מיר נישט דעם אפשען פון זאגען ניין, זונטאג צופרי אין שוהל שטייט איינער פון זיי און פרעגט מיך ווי אזוי הייסטו אופען ערשטן נאמען? גרייט צו שרייבען דער סך. איך זאג אים קום צוריק פרייטאג און מיט דעם לאמיר האפען צו השי"ת ער וועט מיך לאזען מנוחה. די וואך מאנטאג קומט אהיים מיט מיר אין שטאט די רעבעצין זאל זיין געזונד, זי האט וויכטיג'ס צו ארלעדיגען אין שטאט, אריין כאפען אן אפוינטמענט ביים שייטעל מאכער. אויך דארף מען זעהן צו די סטאר'ס האבען שוין אריין באקומען די ווינטער זאכען, עס העלפט נישט די אינפארמאציע פון די פארבליבענע שכינים מען מיז זיך דאס אליין איבערצייגען. מען דארף אויך אויפרוימען דאס הויז און נאך אלעמען דארף מען זיך אביסעל אויסטשוכען פון זיין איינגעשפארט אין קאנטרי, די קינדער זענען צוטיילט, נישט פארגעסען אלעס טוט מען פאר די קינדער. זי פרעגט מיך אזוי אויפ'ן וועג צו איך וואלט נישט געטראכט פון קויפען א ווינטערייזד באנגעלוי מען דארף ווייניגער שלעפען. גיי זאג איר איך צייל פשוט ספירה נאך אפאר וואכען פארבליבען. דאנערשטאג צופרי רופט זי מיך אן איך זאל נישט פארגעסען ארויס צו ברענגען גענוג קעש. מען דארף באצאלען 30 דאללאר אין פיש סטאר, 70 אין גראסערי, 250 נאך שולדיג אין דעי קעמפ, 25 פאר טריפס, 20 פאר קאנטין אין דעי קעמפ. נאך 550 שולדיג פאר די באנגעלוי. ברענג אויך כאטש 100 דאללער פאר די שוועסטער, וואס פארט אריין אין שטאט די קומענדיגע טעג זי וועט קויפען ווינטער מציאות. אין עס גייט זיין די קומענדיגע וואך א טשייניז אקשען איך האב צוגעזאגט 50 דאללאר. סי צדקה, ביזט מסכים? כ'האב א ברירה? ווי האלט מיר? איך פרעג איר איך דארף שוין א קאלקעלעיטער? ניין, בעט דיין באסס א רעיס? איידער איך פארגעס, כא געבארגט פון די שכנ'טע איר ספיד בייק פאר משה'לע און ער האט עס צובראכען. מען דארף איר קויפען א נייע. רבוש"ע אזויפל אומגליקען געשעהן דעם זימער לאמיר האבען אביסעל נחת, איך זאג ערליך תפילת הדרך, די וואך זאג איך די אלע פסוקים ויעקב הלך לדרכו מיט גרויס כוונה, איך פאר דורך ביים הייוועי איך נעם ארויף צוויי אידען וואס זאגען אז זיי גייען ממש לעבען מיין קאנטרי אין וואודבארען, וואס ווייס איך? א חוץ מיין קאנטרי און וואל-מארט ווייס איך גארנישט. א גאנצער וועג האבען זיי זיך געדינגען איבער דעם געפאלענע חינוך היינטיגע צייט מען לערענט מיט די קינדער ווייניג מוסר. וויפיל דער איד א' האט פרובירט צו כאפען א דרימעל, האט איד ב' געהאלטען אין איין אויפוועקען, נא וואס זאגסטע? וועלענדיג צולייגען מיינע צוויי סענט. זאג איך דעם איד א', איר זעהט נישט דער איד דא וויל שלאפען לאזט אים געמאכט. זאגט ער, איך רעד אסאך איך וויל מאכען זיכער די שלאפסט נישט איין ביים רעדעל. איך זאג אים באלד צינד איך אן דזשאן בעטשלער און איר וועט אויך וועלען איינשלאפען. הע וואס זאגסטע? איך בין נישט קיין בעטשלער. 15 מינוט איידער מאנרוי און זיי דינגען זיך ווידער, זיי ווילען ביידע צאהלען (די 75. סענט) טאהל ביים טראוועי. ביז זי זענען געקומען צו א פארשטענדעניש צו צאהלען בשותפות. ווען זיי זעהן אז איך בין דורך מיט איזי פעסס, שלאג איך זיי פאר צו צאהלען די געז. ביידע האבען אנגענומען א שווייגעניש. אום האלב איינס אזייגער בין איך פארטיג צו בלאנדזשען און אפטראגען די אלע אידען צו זייערע בענקענדיגע הויז געזינד. ביידע אידען האלטען שוין זיכער לאנג נאך המפיל ווען איך פאר אריין אין קאנטרי צו א פארשלאסענע באנגעלוי. זי האט מורא פון א בער. זיך שעמענדיג הויעך צו האקען, קאל איך אריין ווי א גנב צו מיין אייגען הויז, מידערהייט עפענט זי מיר די טיר מיט א האלבען שמייכעל ווי איינע וואס וויל זאגען, נו שלימזל ביזט אנגעקומען? איך שטיי אויף צופרי ווען די קינדער קומען שוין באלד אהיים פון דעי קעמפ, די פלייש איז פארדארבען ליגענדיג אין קאר א גאנצע נאכט, די קינדער האבען אליין ארויס געשלעפט די פרייזעס פון קאר. זי האט בודק געווען די טאשען אין געטראפען גענוג גרינס צו קויפען א פיינעם פרישטאג וואס האט מיר געגעבן מוט אנצוהייבען דעם טאג. איך וועק זיך אויף צו דער געשריי פון די קינדער פארוואס איך האב זיי נישט אויפגעוועקט נעכטען ביינאכט. און טאטי טראג אונז שווימען. טאטי טראג אונז אויף א רייד, טאטי מען דארף גיין פיקסען די בייק'ס, טאטי מיין רבי שלאגט מיך א גאנצע וואך, טאטי די הויז זעהט נאך אויס די זעלבע? טאטי ווען פארט מען שוין אהיים? איך וויל אויך וויסען. די ניין טעג הייבען זיך אן קומענדיגע וואך, מען וואשט וועש ליכטיגע און טונקעלע, איין מאשין לועד נאכ'ן צווייטען. גאלוינען רינעדיגע זייף פליסט אריין און די נייע וואש מאשין. א מייל אוועק פון קאנטרי און איך שמעק שוין דער גערוך פון אלע ערליי בליעעטש און געוואשעריי שמעקעריי. גיטע פריינד, נייע און אלטע קומען פרעגען די זעלבע קשיא. ווי האלטסטע מיטן וואשען? א טייל אידענעס שפאצירען דורך אונזער באנגעלוי און שרייען אריין די פרוי'ס נאמען (לאמיר זי אנרופען יוטעל), זיי ווארטען ניטאמאל אויף א ענטפער נאר הייבען אן דרש'נען. היינט צופרי שרייט איינע פונדרויסען, "יוטל ווי האלטסטע מיטן וואשען? נאך איידער זי באקומט א ענטפער, פארציילט זי "איך בין שוין פערטיג"! און שפאצירט ווייטער. גייט נישט דורך 5 מינוט און יחנה נומער צוויי שפאצירט דורך און שרייט אריין, יוטל! יוטל! ביזט דארט? עס קומט נישט קיין ענטפער זי קומט ארויף אין פארטש און האקט אויף די טיהר יוטל! ביזט דא? ביזט שוין פיניש מיט די לאנדרי? איך קום צום טיהר, ניין! זי איז און גראסערי, זי גייט ארויס פון פארטש און רעדט צו זיך אליין, איי עם אלל דאן! אויך, אלע אידענע'ס ווילען וויסען וואס די שכנ'טע מאכט פאר סאפער, הימעל און ערד מיט מילעכיג'ס. איך גיי אריין אין גראסערי, אלע מיט דעם זעלבען פזמון "וואס מאכסטע פאר סאפער? אלע שטייען ביים אפענעם פריזער איינע פרעגט דעם צווייטע, וואס זאגסטו? די קינדער וועלען דעס ליעב האבען? איך הער ווי איינע פון די נשים צדקניות פרעגט דער גראסערי מאן, "אנטשולדיגט איך בין אזוי נאויזי באט וואס האט מרת. בלומענקראץ געקויפט"? איך רוף זיך אן איר ווילט מאכען וואס די קינדער האבען ליעב אדער וואס די שכנ'טע מאכט? היינט פרייטאג ערב ראש חודש אב זי וויל נישט גיין קיין וואל-מארט, איך פאר היינט אליין רואיגערהייט איינקויפען די חלות און קאקאש-קעיק. אויך דארף מען היינט אריין כאפען צו שווימען וואס מער און פערטיגען די לאנדרי פאר די 9 טעג. איך פאר דורך א יארד-סעיל איך טרעף דארט מיין חבר ער טראכט פון קויפען א געניצטער עקסערסייז-בייק, איך פרעג אים צו וואס טויג דיר דאס אזוינס? "איך ווייס אליין נישט אבער איך קען דאך נישט אוועק גיין מיט ליידיגע הענט, דאס קוקט אויס צו זיין כמעט אומגעניצט, עס איז 70% אףף". איך האב שוין איינוועגס געקויפט אפאר אלטע סאפט-קאווער'ס, דעם שבת וועט זיין אין וואס א בליק צו טוען. איינע פון די פלעצער ווי איך באזוך יעדער פרייטאג אן אויסנאם איז דער גאז סטעישאן. יעדע וואך פרייטאג מיטאג פאר איך צום סטאנציאן אנפילען די קינדער'ס בייקס מיט גאז. די וואך איז נישט קיין אויסנאם. די וואך זענען כמעט אלע קעמפ קינדער אהיים געקומען אויף שבת צו די בענקעדיגע מאמע'ס, אפגעברענטע פני'מער און פארשמירטע שבת שיך זאגען עדות אז דער קינד קומט יעצט פון קעמפ. פרייטאג צו נאכט'ס מיין שכן וואס האט א טוץ מיט קינדער און אלע ארימיגע קעמפס, פארהערט יעצט זיין 11'יעריק אינגעל צווישען שטילע און הויכע שמונה עשרה, ער יכול'ט אוודאי נישט, דער טאטע שטויסט אים ווען נישט מע דארף שוין זאגען נקדישך וואלט שוין נישט געווען ווי צו ציפען. דער אינג זאגט פאר'ן טאט'ן "קיינער קען נישט, לאמעך אפ". דעם שבת אין שוהל האט זיך געטון אויף טישען אין בענק ווען דער שמש מיטן גבאי האבען זיך געאמפערט צו מען מיז ארויס נעמען צוויי ספר תורות, דער גבאי האט געזאגט אז זיין אינגעל האט אים אזוי נאך געזאגט בשם זיין רבי אין חדר. דער שמש האט געטענה'ט אז עס פעלט נישט אויס, ר"ח לייענט מען פון פרשת פנחס עס איז נאר צוויי סדרות אוועק פון פרשת מסעי א שאד צו שלעפען צוויי ספרים. סיי ווי קיינער וויל נישט גיין הגבה. סיז א גאנצער שלעפ. ווי נאר עס טוט זיך א געראטשקע אין שוהל ובפרט שבת ראש חודש ווען אסאך פרויען קומען אין ווייבער שוהל, איין אידענע האט געהערט א געטומעל האט זי געשריגען הצלה, מער האט נישט אויסגעפעלט די גאנצע קאנטרי איז געווען אויף רעדער. מיין משה'לע איז שנעל געקומען קוקען צו איך בין אקעי, למעשה האט דער שמש אויסגעפירט און מען האט נאר געלייענט און איין ספר דער גבאי האט געשווארען נקמה. א גאנץ לייענען איז ער געשטאנען איבער א טוץ מיט ספרים און זיך געדינגען מיט איעדען בר בי רב דחד יומי. ביז דערווייל קומט דער גבאי צו מיין ריכטונג עס ווערט מיר פינצטער וואס וויל ער פון מיר? ביזט א ישראל? יא? אקעי ווי אזוי רופט מען דיך אויס? ביי מי שבירך וויל ער נישט זאגען צוה לברכם, זאג כאטש עפעס צו בלי נדר, איך מאך זיך טויב און ער מיז אראפ לאזען דאס געווער. אין די סיטי ביי אונז אין שוהל ווי איך מאך די מי שבירך'ס איז דא א איד וואס יעדעס מאל ביים עולה זיין זאגט ער בעבור שיתן מתנה לביהמ"ד, איינמאל זאג אים, הערט אויס, איך בין מסכים איר גיט א מתנה איך וויל נאר וויסען אויב איר קענט דאס ארום רעפען אין א שיינעם רעפינג פעפער. זינט דעמאלס איז ער זייער אנגזויערט אויף מיר. מוסף איז געווען צוויי מנינים, פארשטייט זיך אליין, יעדער וויל נאר דאווענען מיט'ן מנין וואס ענדיגט קודם, דער בעל תפילה פונעם מנין אופ'ן פארטש האט צו שפעט אויסגעטרעטען, דאס גאנצע מנין איז צוריק אריין געלאפען אין שוהל. דער דרויסענדיגער בעל תפילה האט אויסגעטרעטען אין זיך דערזעהן אן מזומן, און געבליבען מיט די צונג אינדרויסען. ער האט געמאכט יעלות, דער גבאי זאגט אים, ברענג שלוש סעודות אין די נשמה וועט האבן די ריכטיגע עלי'. די וואך איז געווען א מלוה מלכה פאר א רבי'ן וואס האט חסידים ביי אונז אין די קאנטרי, די צרה איז די חסידים זענען צוטיילט און זיי קענען זיך נישט פאראייניגען ווער עס זאל פארטרעטען דעם צדיק זי"ע. האט מען געמאכט צוויי מלוה מלכה'ס, נא ווער גייט אין שוהל און ווער אין פאליש? איז געבליבען ווי עס וועלען זיין מער חסידים די וועלען בלייבען און שוהל. למעשה זענען אנגעקומען 3 חסידים צו ביידען. מיט אזעלכע חסידים ווער דארף מתנגדים? א גאנצע וואך איז געווען זייער רואיג אין קאנטרי, די קינדער האבען געמאכט תשעה באב בענקלעך, געהאקט מיט נעגעל ווי גרויסע לייט און פאכמייסטער, דערנאך עס אפגעפארבט מיט פלוסיגע שיך פיץ. נאכען אפמאכען איין אזא בענקעל האט די דיינ'טע פון קאנטרי געזאגט אז עס איז העכער 10 טפחים און מען טאר נישט דערויף זיצען. אויך זאגט צו אז מען טאר נישט מאכען א תשעה באב בענקעל ווייל עס ווייזט אז מען איז נישט בטוח אז משיח וועט זיך אנרוקען נאך פאר שבת. איך וואלט געוואלט וויסען אויב זי מאכט פיש אויף שבת, אז משיח קומט וועט מען האבען גענוג פונעם לויתן. מיין קליינער רופט מיך אויפע'ן סעל טרויעריגערהייט כדת מה לעשות. איך האב עס אים מתיר געווען כלאחר יד. שמועסענדיג זינטאג צופרי אין מקוה מיט א חבר, פרעג איך אים וויפיל עס קאסט אים אפ די קאנטרי יערליך. זאגט ער מיר עס ווענדט זיך ווי די ב"ב האלט, פאר א יאר האט זי געהאלטען אין 8טען חודש, מען איז געזיצען אין באנגעלוי, צוויי חדשים און ערגעץ נישט געגאנגען, האט עס אפגעקאסט 2 אלפים ווייניגער ווי א יאר פריער. א יאר בעפאר איז זי געווען אין די גלידערען, געפארען געקומען. היי יאר האט ער לכתחילה געוואלט אויפגעבען דעם קאנטרי ווייל ער האט נישט קיין געהעריגען דזשאב אבער טאמער ער וועט עס אויפגעבען קען ער ח"ו פארלירען די חזקה אויף די באנגעלוי, גייט מען דאס יאר צוקראכטערהייט. דער באשעפער אין הימעל וועט שוין העלפען. מען האט שוין געמאכט א יחץ אויפען זימער די גרעסערע העלפט איז שוין מיט א שמיץ אריבער, אצינד פאנגט זיך אן "מען דארף אנהייבען אהיים טראגען זאכען" יעדען זונטאג ביינאכט טראג איך צוביסלעך אהיים דאס האב און גוטס. איך פאק אן די ווען מיט אלעם גיטע'ן, און די באנגעלוי ווערט גרעסער. קודם די וועקיום קלינער, די במדבר חומש. דערנאך נעם איך אהיים אפאר האנטוכער און נאך אזעלכע וואס מען האט צופיל געברענגט. די וואך מאנטאג האב איך אהיים געטראגען אפאר קלייניקייטען למעשה האב איך עס געמיזט צוריק שיקען דינסטאג מיט א שכן, עס איז צוריק געווארען נוצבאר. איעדע נאכט אויפען טעלעפון לויף איך ארום אין אלע צימערען זיכען אנדערע חפצים ארויס צו ברענגען. נא זעסט נישט מיין דיקען סוועטער? עס איז אויף די לעצטע שעלף גאנץ אויבען קוק גיט, אקעי ווייסטע וואס קען זיין סע ליגט גאנץ אונטען. קען זיין עס ליגט אין גיטי'ס שטוב. סוף וואך ווער איך געוואר עס ליגט גאר אין דער קאנטרי. זי רעדט זיך מיר אפ, עס איז נישט גרינג אין די קאנטרי, די קינדער שפירען די לויזע ווערטשאפט, זיי קענען טאן וואס זיי ווילען, טאנצען אויפ'ן קאפ, ווילען נישט גיין שלאפען (אליין), מערסטענ'ס נעכט עסט מען אייער שפייז מיט ראלל'ס אדער ברויט מיט באבעגענאש, סאפער-סנעק'ס פארשפייז, פאקסי פאפ'ס נאך שפייז. אינדערפרי ווילען זיי נישט אויפשטיין באצייטענ'ס. איך זאג איר, איך לאז זי אריין צוריק אין שטאט ווען אימער זי בארעכענט זיך. ניין! אלעס איז אקעי. "די לעצטע 4 וואכען איז עניוועי די מערסטע פאן" יעצט קומען נאך נייע משפחות. מושי קאלט מיך היינט איך זאל אים ברענגען עפעס חיות-עסען. ער האט געכאפט סאלעמענדער, ער זאגט אז ווילאנג איך ברענג אים נישט א באקס וועט ער זיי לייגען שלאפען אין די וואנע. די וואך האב איך געמיזט פארבלייבען אין שטאט ביז פרייטאג, ווי נאר די אלטע גיטע פריינד דערזעהן מיך פרייטאג אין שוהל, זיי שפרינגען צו, נא? ביזט שוין אהיים געקומען? אלע וואס בלייבען אינדערהיים זענען זיך מחזק, א מחי' דא אין שטאט, אמת? די גאסען זענען רואיג אין שטיל. א נחת ארויסצוגיין. דער אמת איז, זיי זענען גערעכט, דינסטאג נאכט בין געווען אין א גראסערי סטאר אויף ליע-ראסס ווען מיין ברידער מענדעל קאלט מיך אויפע'ן סעלעפון ער זאגט מיר ער איז ביי ליע-הופער איך זאל ווארטען אויף אים, איך שטעל זיך אויף אויף א מילך קעסטעל און שריי מענדעל! ער האט מיך תיכף געהערט פון יענעם עק. איך האב דייקא נישט א הויעכע שטימע. איך פאר ארויס צום קאנטרי פרייטאג צופרי, יעדער וואס האט מיר געוויזען (דע פינגער) ביים הייוועי, ווי פארט איר? זאג איך "קיין פאפא שטעטעל"! איר ווילט מיט קומען? ניין! פטור. געניג געהאט פאריגע וואך. ווער ווייסט וואס איך האב פארפאסט נישט זייענדיק אין קאנטרי דאנערשטאג נאכט, יא איך זעה שוין. דער שיינער איד אין קאנטרי איז מיך היינט מכבד צוגיין מיט אים בודק זיין דעם עירוב, ער רוקט מיר אריין א האמער אין ביזעם און דער מקח איז געשלאסען. איך האב זיך פרובירט ארויס צודרייען אבער ער איז נישט פון די וואס פארשטייען אויפען ווינק האב איך אים געזאגט אז איך טו דאס זייער גערען אבער נישט יעצט איך בין קוים אנגעקומען לאזט מיך אפדעכען. ער פרעגט מיך, ביזט ברוגז אויפ'ן עירוב? אבערוואז, פשוט דער איד מיין שכן רעדט זיך כסדר אפ איר רופט אים נישט צו די בדיקה. (געשאסען צווי האזלעך מיט איין קויל) פרייטאג צו נאכט'ס זעה איך ווידער אפאר ניי געקומענע עולים, אצינד בין איך שוין פון די אלטע, איך פרעג איינעם, ביסטע געקומען פאר די צווייטע העלפט? ער קוקט מיך אן פון אויבען ארונטער, אנטשולדיגט איך בין שוין דא 7 יאר, דאס יאר בין איך געווען א בעל שמחה די ערשטע פאר וואכען. צופרי אין שוהל אויף מיין שכן'ס געזיכט זעהט זיך שוין אן דער קומענדיגער תענית. ער איז היינט זייער פארכמורעט, נישט ווי שטענדיג, ער זאגט מיר גוט שאבעס מיט א האלבען שמייכעל. איך פרעג אים וואס האט פאסירט? ער זאגט איך קען נישט טראכטען פון נישט טרינקען קאווע זונטאג. איך האב אים געזאגט אז דער שו"ע איז מתיר פאר די וואס האלטען אין די הויכע חדשים. ביים לייענען דערקיטשע איך אים, וואס דאך? היינט צופרי פארציילט ער מיר, האב איך גערעכענט צו גיין אין סווימינג פאל אנשטאט די מקוה, שפעטער -פארציילט ער- כ'האב שוין געהאלטען ביים אריין שפרינגען און איך באמערק אז מים אין בו, מען האט דאס אויסגעליידיגט לכבוד די ניין טעג. א בראך. שבת נאכמיטאג, איך קום ווייטער אן גענוג פרי צו הערען פרקי אבות פון דער אויבען דערמאנטער בעל דרשן, איינמאל פאר אלעמאל לאמיך שוין הערען דעם מגיד וואס אלע אין שוהל רעדען פון אים מיט אפשיי. קיינער איז נישט אין שוהל. איך האב זיך דערמאנט עס איז א נעבירה צו לערנען היינט. יעדער יאגט זיך עסען שלוש סעודות מיט די סעודה המפסקת, אלע דא אין קאנטרי ווייסען פונקטליך וואסערע סארט עסען איז דאס בעסטע איינצופאסטען. ווען איך פאלג ווען אלע שכינים עס איך ווען גרינע טרויבען מיט פוירפעל צוויבעל, וואדערמעלאן מיט אבעקאדוי, טשיז קעיק מיט מייערען, מילגרוים מיט סמייטע. נאך מעריב האט דער גבאי אויפגעהויבען צוויי ליכט צו מאכען מאורי האש. אונזער רב וויל דווקא א הבדלה. איין וואלענטוער איז אהיים געלאפען אים צוליב טוען, ביז דערווייל האבען אלע געמאכט די מאורי אויף ווייסע ליכט אין געוואלט אנהייבען איכה. דער רב פרעגט פארוואס קענען זיי מיר נישט צוליב טון? איך זאג אים מען טאר זיך נישט נאכגעבען אלע תאוות אים תשעה באב. מען האלט שוין טיעף אינמיטען די קינות, די בעלי בתים וואס שמעקען קיינמאל נישט אריין אין שוהל אין די וואכען טעג, זעה איך יעצט וואסארען סארט היט זיי גייען. אלע קינדער שלעפען תשעה באב בענקלעך, די מחמירים זיצען אויף דיקע האנטיכער אויף דער ערד, די ראבערנע קאלאטשען אויסגעטון און אוועקגעלייגט אינטערען טיש, מאכען זיך ווי זיי זיפצען אויפ'ן פארברענטען הויז. ווען מיין קליינער קומט אריין צופארען מיט א ביגוויל אין שוהל אריין. ער זאגט מיר איך זאל שוין אהיים קומען אים געבען א אייסעס פון פריזער. ווי איז מאמי? זי ווישט די אויגען ביי די מאמע'ס. נאך די קינות האב איך געפרעגט מיין נייער ידיד וויפיל אזייגער מען הייבט אן שפילען וואלי באל? תשעה באב צופרי קלעבט זיך אין מיר אן מיין שכן טוב, דער וואס פארגעסט כסדר צו מאכען איין פיאה. ער וויל איך זאל אים היינט טראגען מיט מיין ווען באזיכען זיין בחור אין קעמפ, ווי איז דער קעמפ? ערגעץ אין ליבערטי, איר קענט די וועג? ניין אבער ער ווייסט אז מען דארף פארען דורך ליבערטי און מען קומט אן. פון 1 אזייגער קלאפט ער אין די טיהר יעדע האלבע שעה צו איך בין שוין אויפגעשטאנען. ער פארענטפערט זיך אזוי פאר די פרוי "איך וואלט שוין לאנג גענומען א קאר סערוויס נאר זיי ווייסען דאך נישט די וועגען. גיט זאגט זי אים, דא האט איר א נומער פון א קאר סערוויס וואס קען אלע וועגען, עס איז שוין מער נישט וויכטיג געווען צו פארען. איך פרעג אים ביי מנחה וואס איז געווען דער עמערדזשענסי? ער זאגט זיין זוהן האט געמאכט א נייער תשעה באב בענקעל און די הויזען האבען זיך פארהאנקעט אין נאגעל און זיך צוריסען, ער האט דאס געוואלט זעהן. פארדעם האב איך געזאלט פארען... תשעה באב ביי מנחה בעט מיך דער גבאי צו בארגען א פעדער, איך קוק ווי ער גייט צו צום מודעה וואס הענגט אויף די וואנט אז מען וועט דאווענען מעריב קוואדער צו 9 און דערנאך קידוש לבנה. ער שטרייכט אויס די ווערטער וועגען קידוש לבנה, די וועטער נביא האט שוין געזאגט פאר זיכער אז עס גייט זיין א וואלקען. איך האב געבעטען דעם גבאי'ן אויב ער כאפט יא די לבנה אינמיטען דער נאכט זאל ער מיך רייט אוועי אויפוועקען. א מזל ג-ט פארשאפט כלל ישראל אזוינע טרייע פארזארגער. ווייטער האט א איד א מזכה את הרבים געברענגט קיכען מיט קאווע פאר די אלע שוואכע אידען וואס קענען נישט אהיים שפאצירען ביז די באנגעלוי צו די ווארימע בלינטצע'ס. אלע פארגינער האבען געשריגען מע טאר נישט פאר הבדלה, אנדערע האבען געזאגט מע קען בעטען א בחור זאל מאכען הבדלה און מוציא זיין דעם רבים. יענע האבען זיך נישט געלאזט און געשריגען העכער עס איז בפירוש קעגען א רמ"א. נאך איידער איך האב אויסגעטרויטען שמונה עשרה האט שוין געפעלט א גרויס חלק פון די קיכען. לשנה הבאה בירושלים די וואך האט געזאלט הייסען אז איך בלייב אין דער קאנטרי אויף אורלויב, נאר צוליב פאראויס געזעהנ'דיגע סיבות לייג איך אוועק די וואקעישען דעי'ס לכשירחיב. מיין באלעבאס א איד פון אינטערלאנד, אין די הויכע פופציגער, פון די וואס גייען שוין אין באד-רום אן פארמאכען די טיהר. פרעגט מיך פארוואס איך בלייב נישט אביסעלע אין קאנטרי מיט די משפחה? איך לאז ארויס א טיפער קרעכץ, דעם פנים פאריקט אין א זייט. איך זאג אים איר ווייסט דאך ווי שווער סע אי דע מצב. איך שטעל אן א רחמנות'דיג מינע. איך קען דאך אים נישט פארציילען אז איך בין נישט אויסען צו באדען און פעמפערען א גאנצען טאג. אזוי? וואס קען איך העלפען יאנקעלע? זאל איך אפשר אנרופען די פרוי אויסרומען דיינע קוואלעפיקאציעס?. איך זאג אים, א וועכנטליכע צוגאב וועט זיין דער גרעסטער באווייז אויף מיינע קענטעניסען. זי פארלאנגט הארטע וואלוטע. ער קנייטשט צוזאם זיין העלער שטערען ווי די דאללאר'ס אין זיין הינטערשטע טאש, ער טוט אויס די גרויסע ברוינע ברילען און מיט'ן צוקראצטען הענטעל גריבעלט ער די אויער זייער שנעל און נערוועז. נאך לאנגע רייבערייען צווישען זיין יצר טוב און הרע, נישט לייכט איז אים אנגעקומען, ער האט נישט געוואלט זאגען ברחל בתך, ווי א שלעכטע בשורה מען מורמעלט עס אינטער. איך העל זעהן וואס עך קען דער טון, אקעי? ...."מערצעשעם די קומענדיגע פעידעי, מערצעשעם, אקעי?". עס איז נישט אזוי פויגעלדיג יעצט זימער ווייסטאך, אבער מערצעשעם, אקעי? עך וויל זאלסט זיין העפפי אקעי? כאדעך ליעב. אקעי? מיט דעם זעלבען בריללען הענטעל מישט ער יעצט אויף די קאווע מיט ציקער. איך וויל אים נישט ווייזען ווי שטארק איך פריי זיך, איך באדאנק אים מיט א חנופה -אויסגעמישט מיט ביטול- שמייכעל, בעסער ווי גארנישט, דער מצב איז דאך אומדערטרעגליך. ער קען מיך שוין, ער זאגט גיי רוף אן יוטעלע. איך רוף אן די בעסערע העלפט מיט די פרייעדיגע בשורה. "ברוך השם א הינדערטער א וואך! ער האט געמיזט באקומען הייסע ווארע היינט צופרי... ווי צוריק אין די סעקרעטארשקע יארען זי מאכט א גראדען חשבון. לאמיר זעהן: הינדערט א וואך איז 4 הינדערט א חודש, 5 טויזענט צוויי הינדערט א יאר. אויב בלייבסטו ארבעטען ביי אים נאך 40 יאר, און אויב ער איז טאקע נישט א ליגנער, און אויב ער וועט דיך נישט שיקען ליפטערען. האב איך יעצט געמאכט און איין אטעם צוויי הינדערט טויזענט דאללאר און נאך אכט הינדערט. זי זאגט זי וועט זיך מארגען צופרי בלינעדער נאך פרעגען אויף די ווינטערייזד באנגעלוי'ס. עס דארף נישט קאסטען מער ווי 200 טויזענט. איך קען האלטען די אכט הינדערט טאשען געלט. איך זאג איר, מיט די עיבור יארען קומט אויס עטוואס מער, זאגט זי, זי דארף טאקע א נייע שייטעל. די וואך איז פארגעקומען א כינע-ליציטאציע, מען רופט דאס בלע"ז "טשייניז אוקשען" אלע פרויען מאכען סאפער'ס יעדע ווייזט אירע קענטעניסען אין מלאכת בישול ואפי'. די טיכטיגע שטעלען אהער פאכמאניש א פראגראם און דער קאנטרי פארט אויף רעדער. מען האט אפילו געוואלט רופען דעם באלונער רבי, נאר מען האט מורא געהאט צוליב מה יאמרו הבריות. כ'האב עס נישט בייגעוואוינט מיט די אייגענע אויגען צוזעהן אלע פיטשאווקעס אבער ווי איך הער איש מפי אשה איז דאס געווען העכער אלע ערווארטונגען. מען האט געמאכט א ליציטאציע אויף גאנץ כינע. מיט'ן אויסנאם פונעם כינעזער פרעידענט "קום יאנג איל" זענען געווען אלע אדעל לייט אין קאנטרי, אלע האבען זיך מיט געפרייט צו די זייער וויכטיגע אוקשען. די עלטערע האבען געלאדענט די טעכטער פון אנדערע קאנטרי'ס, אלע זענען געקומען מיט די שבת אויערינגלען. די קאנטרי רעבעצין האט געברענגט צוויבעל יוך די ראש הקהל'קע האט מנדב געווען די טישטיכער מיט די שמעקעדיגע ליכט, מיר האבען צושטייער געגעבען עפעס א הייסע טאפ געשמאקע געקעכטץ, עס קוקט אויס ווי רויטע לינדזען. די גיטע גריסען האבען נישט געשפעטיגט צו קומען, מיינע גיטע פריינד האבען שוין געוויסט צו זאגען דעם אנדערען ביינאכט אין סאפער טאון אז עס איז געווען דעלישאס. ביים באל האבען מיר געווינען א בייבי קערידזש און א אומזינסטיגע סאפער פאר צוויי ביי א רעסטוראנט וואס הייסט מושי מושי. מיר האבען שוין אפגעשמיעסט אהין גיין בין כסא לעשור ווען די אטמאספער אין שטוב איז געווענליך רוישיג איך האב איר געפרעגט וואס האט מען למעשה געאויקשענט. זי האט פארגעסען צו פרעגען. "איט וואז עלאט אויף פאן. נעכטען צופרי אין טרעין -ווי שטענדיג- איך טייפ אויפ'ן לעפטאפ מיינע מעמורען. פרעגט מיך א כינעזע ווייבעל וואס פאר א שפראך און טעמע איך באשעפטיג זיך. איך זאג איר "בעליוו איט אר נאט, איי העפען טא רייט עבאייט יא" זי צועפענט אירע פלאכע אויגען, יא מיען עט? זי האט נאר געוואלט איך זאל איר זאגען וואס ווי און ווען נאר מיין סטאפ האט זיך אינטערגעריקט, זי זאגט "סי יא לעיטער" איך דערצייל עס איבער פאר מיין פרוי, זאגט זי מיר מיט א ווארענ'דיגע שטימע "זע עס זאל נישט אנקומען דער לעיטער" שבת נחמו. גאנץ כלל ישראל פאקט זיך די רענצלעך אוועק צו פארען אויף דעם שבת, קיינער וויל נישט זאגען די דאזיגע הפטורה אין זיין געווענליכער שוהל. דער שבת נאך ת"ב ווילען אלע לעקען דעם אייז קריעם אין פרעמדע פעלדער. מיז זיין אז דער תשעה באב האט אין זיך א טרייב קראפט וואס שטויסט ארויס פון שטוב אלע אידישע משפחות פון זייער זיפ קאוד און באפעלט צו פארען ערגעץ אנדערש, סיי ווי. מיין שווער זאל לעבען, וואס וואוינט אויך דא אין וויליאמסבורג פארט דעם שבת קיין לעיקוואד צום חבר'ס בעיסמענט, וואס דער חבר פארט שבת צו זיינע עלטערען'ס דירה אין מאנסי, יענעמס עלטערען אין מאנסי פארען צו די קינדער קיין בארא פארק, ווייל די געהילף ביי די זקנים פארען אויף שבת אין א האטעל אין די פאוקענויס. (איר קענט דאס זינגען מיט'ן ניגון פון חד גדיא). איך האב פארגעשלאגען צו טוישען באנגעלוי מיט'ן שכן, זי זאגט אויב איך וועל נאר זעהן איהרע באנגעלוי וועל איך שנעל צוריקציען דעם פלאן. אפילו די יעניגע חברים וואס א גאנץ זימער טרייבען פון מיר שפאס אז איך בין שוין א פארפאלענער און א פארפארענער זענען מיטאמאל אליין געווארען פון די פארעדיגע, איין אזא באשעפעניש וואס האט אפילו נישט קיין דרייווער לייסענ'ס רופט מיך אין דער קאנטרי פרייטאג נאכמיטאג, ער פרעגט ווי מען קען דינגען א קאר איבער שבת ער וויל פארען ערגעץ, ווי אימער. איך פרעג אים ווי ער וויל פארען, סי קוים פארבליבען 5 שעה צום זמן? פרעגט ער ווי ווייט איז פון וויליאמסבורג ביז סאראטויגע ספרינג פאר איינער וואס קען נישט קיין וועגען? כ'האב אים געצה'ט זיך ארויס לאזען תיכף מוצאי שבת אויף קומענדיגען שבת. מיין קליינער שוואגער'על, חתונה געהאט 3 און האלב חדשים צוריק. איז נארוואס צוריק געקומען פון א 4 וואכיגע באזיך אין לאנד, וויל אויך פארען, ער פרעגט צו מיר האבען פלאץ פאר אים אין קאנטרי, ער זאגט פאר א וויץ, איך נאך קום אן די קינדער. האב איך דען פלאץ? גיי זאג אים אין פנים אריין ניין? בסבר פנים יפות, ער זאגט ער קען באשטיין צו שלאפען מיט די קינדער אין איין צימער און ער איז וויליג מיט ברענגען עפעס עסען. איך האב אים געזאגט, ברענג ענדערש מיט א באנגעלוי, עסען קענסטו מיט אונז. באלד שטעלט ער נאך א רייע באדונגונגען. וועסטו אונז מיטנעמען מיט דיין קאר דאנערשטאג נאכט? צו וועלכען קאנצערט גייט עטץ מוצאי שבת? אברם פריד אדער מייקעל דזשעסען. (סאררי מרדכי בן דוד) צו קיין איינע! וועסטו אונז דאן קענען אהין אפטראגען און אהיים ברענגען? ווען קומסטו צוריק אין שטאט זונטאג נאכט אדער מאנטאג צופרי? איך רוף אן אין קאנטרי פארציילען וועגען דעם אורח. זי פרעגט צו מיר זאלען נישט אליין גיין אין א האטעל אריין ביז נאכ'ן קאנצערט. זי זאגט, "אבער זייער אנוועזענד דערמאנט מיך פון די שנה ראשונה", זיי מיינען אז די וועלט גיהערט פאר זיי אליין. אזוי זיס. איך זאג, "עס דערמאנט מיך ווי מיר'ן אויסזעהן אי"ה ווען אונזערע קינדער וועלען קומען אויף סאפער'ס". ערב ש"ק, די וואך אין קאנטרי דערקענט זיך דער צופלוס קע"ה, אלע קינדערלעך זענען ווידער אהיים געקומען אויף שבת מערסטענ'ס האבען פארגעסען די שבת'דיגע שיך אין קעמפ. כמעט אלע זענען געפארען מיט די "טו ווילערס" ביז לאנג נאכען צווייטען פייף. די גראסערי איז היינט פיל מיט קליינווארג וואס קלייבען זיך אויס א 'גיטע זאך' וואס די מאמע האט זיי צוגעזאגט ווען זיי קומען אהיים פון קעמפ אויב זיי פארלירען גארנישט. די קינדער מאכען פונעם מקוה א סווימינג פאל. איין אלטער איד, וואס נאר זיין נאז זעהט זיך ארויס פון אינטערען וואסער, שרייט אויף די קינדער "אז עטץ גייט נישט ארויס נעם איך שוין אראפ מיין פאסיג". פרייטאג צו נאכט'ס ביי די סעודה האט מיין שוואגערעל נישט אויפגעהערט רעדען און פארציילען פון זיין נסיעה קיין איזראעל, פאר קידוש האט ער שוין שטיל געמאכט און אנגעהויבען זיין פארציילונג. זיין נייע פרוי, א שעמעוודיגע, צוריקגעצויגען ביז גאר, האט אים פרובירט שטיל מאכען אבער דער עקסטאז האט נאך נישט אויסגעוועפט און מיר זענען געווען געצווינגען צו הערען און פארזעצונגען אלע געפלוידערעכץ און גענויע דעטאלען וואס און ווי זיי האט געפרישטאגט און גענעכטיגט אלע טעג. נאך א מזל די בילדער פון מקומות הקדושים זענען נאך נישט דעוועלאפט, ווען יא האלטען מיר נאך איצט פאר די זיפ. בייטאג אין שוהל איז געווען א גרויס געפילדער איבער א בחור'ל וואס דארף בר מצוה האבען אינמיטען די וואך און דער טאטע האט זיך געוואלט ארויס דרייען פון געבען א קידוש, אפאר אינגען האבען אים דערקוטשעט די יארען היתכן ער טוט נישט מיטיילען די שמחה מיט זיינע חשוב'ע קאלעגעס, ער האט נישט-וועלעדיג צוגעזאגט צו ברענגען זיין אייגענעם טשאלענט מיט אביסעל 3 קאליר קעיק פון פריזער. א ידיד זיינער וואס האט צוגעזעהן די סומאטוכע האט באוויליגט צו ברענגען פון זיין קישקע. ווידער איז געווען א קידושא רבא, אויף א קליינעם פארנעם. דער זיידע פונעם בחור וואס איז געקומען אין קאנטרי צו הערען דעם בחור עולה זיין האט געפרעגט א שאלה אויב ער מעג ארויסנעמען פון תפילין בייטעל א באטעל ברוינפען, צו זיין גרויס פרייד האט מען אים מתיר געווען אין עס איז געווען גענוג ווארימע באנענע ברוינפען צו שטילען דעם דורשט פון די פאר טרינקער. דער פאטער האט געזאגט ברוך שפטרני מיט שטארק צוגעמאכטע אויגען. נאכ'ן דאווענען האבען זיינע גרויסע טעכטער נעבעך געשלעפט דאס ווארימ'ס און א וועגעלע ארום געבינדען מיט האנטוכער. אלע מענער זענען אהיים מיט פארשמירטע טשאלענט און אראנדזש סאדא אינעם טלית, די זעלבע פאר אלטע לייט וואס מאכען נישט קידוש האבען מוסר געזאגט דעם בחור'ל אז ער האט געזאגט די ברכת הפטורה זייער שטיל און האבען פארלאנגט ער זאל שוין זאגען דאס פשעטעל הויעך. דער בחור איז נישט קיין נער'לע, ער האט זיי געזאגט אז זיינע חברים זענען נישט דא צו אריין זינגען. ביים וועכענטליכען שפאציר אויפע'ן ראוד ש"ק נאכמיטאג. א גוי האט אונז אפגעשטעלט פרעגען ווי אזוי מען קומט אן פון דאנען ביז וואל-מארט, איך האב זיך געפרייט אים צו געבען די ריכטיגע דירעקשאנ'ס כזקן ורגיל ווי בעת מען רבי האט מיך פארהערט יענעם פסוק חומש וואס איך האב פונקט גיט ג'חזר'ט. ער האט זיך העפליך באדאנקט מיט "איי לאוו יא גייהס". די וואך האב איך שוין יא אריין געכאפט דעם פרקי אבות שיעור, איך וואונדער זיך אז ביים אריין קומען אביסעל שפעט מאכט מיר איעדער פלאץ. שפעטער ווען איך האב זיך דערזעהן מיט א צוריסענעם הויז פון די באנק שפענדלעך איז מיר פארענטפערט געווארען זייער פלוצלימ'דיגע ווארימקייט. איך לייג צו א אויער ער פארציילט עפעס א מעשה וואס מיין באבע פלעגט מיר דערציילען אלץ קינד, פארדעם האב איך געדארפט קומען אזוי פרי אין שוהל? דוכט זיך דער מגיד און מיין באבע זענען נאנטע קרובים. נאך מעריב איז דא א איד וואס אלעמאל שרייט ער אויס "קידוש לבנה". יא לבנה נישט לבנה, יא דא ז' שלימים צו נישט, עפעס א דיבוק שרייט ארויס פון אים קידוש לבנה!. די וואך האב איך געפרעגט מיט דרך ארץ די סיבה דערפון, ער זאגט ס'איז א לאנגע מעשה, אבער בקיצור. ער האט צוגעזאגט אמאל אין חלום פאר דוד המילך צו זארגען איבער די קידוש לבנה עס זאל נישט פארגעסען ווערען פון כלל ישראל. מאדנע טיפ מענטשען עס זענען פארהאן. מיר האבען מכבד געווען דאס אינג פאר-פאלק מיט הייסע טיי לכבוד מלוה מלכה, ער איז זייער אומרואיג, ער וויל איך זאל אים שוין מיט'ן ווייב אפליפערען צום קאנצערט, ער האט פארשפראכען צו טרעפען א היטש אהיים, מיר האבען זיך אלע צונויפגעקוועטשט אין די ווען אין זיי אפגעטראגען צו איינע פון די קאנצערטען. אויפ'ן וועג זאג איך אים אריין אין די אויער אז עס איז דא עפעס א שטיקעל איסור דערויף, איך מיין אפילו איינער פון דיינע רבי'ס שרייבען אינטער אויף די קול קורא, ער זאגט אז איך זאל נישט זארגען, ער איז גארנישט ברוגז אויף זיין רבי'ן אז ער שרייבט אזוינע זאכען ער ווייסט זיכער נישט ווי שטארק די ניגוני טוט מקרב זיין אידען צום באשעפער. ווען יא וואלט ער אויך געקומען. 2 פארטרעטער פון די וואלי באלל פארבאנד קלאפען צו מיר האלב נאך 10 מוצאי שבת, איך זאל למען השם שוין קומען צום וואלי-באלל מען טיילט שוין באלד די פרישע קיגעל, איך האב נישט געוואלט גיין, זאגט איינער וואס הייסט אויפ'ן לעצטען נאמען ווייספארב אז טאמער איך קום נישט די וואך וועלען זיי ווערען זייער באליידיגט. גיט כ'על באלד זעהן. אפאר מינוט דערויף קומען די וועכענטליכע משולחים איינקאסירען די צוגעזאגעכצער ביים אפיעל. איך זאג דעם משולח ער זאל גיין ביים וואלי-באלל און אויפזיכען דעם גרויסען עושר פון קאנטרי מר. ווייספארב, ער האט ליעב ווען מען בעט זיך ביי אים אבער צום סוף צאהלט זיך עס אויס, ער גיבט א שיינע נדבה. אבער גידענקט מען מיז אים לאנג בעטען, אפילו פאלען צו די פיס, נישט אפלאזען ער איז ווי מען זאגט אין אמעריקא "לאוידעד" אינדערפרי פרעג איך מר. ווייס אויב ער האט ליעב ווען מען נודזשעט, ער האט מיך געוואלט צומורזשען. שפעטער האב איך שוין נאכגעהערט אז די צוויי משולחים האבען געמאכט סקאנדאלען, צושטערט דער גאנצער וואלי-באלל מיט'ן נישט וועלען אפטרעטען. ביז ער האט צוגעזאגט א סכום הגון אויב זיי זאגען פארוואס זיי האבען פונקט אין אים אנגעטשעפעט. די וואך פארען מיר אהיים זונטאג נאכט, אויפ'ן פארלאנג פון אונזערע טייערע געסט. איך האב זיך אויסגענומען מיט מיין שוואגער ער טאר נישט רעדען פון הייליג לאנד ווייל עס דערמאנט מיך פונעם גירוש דארט, און עס קען מיר שאטען צום הארץ. א גאצער וועג האט ער נאר גערעדט פון זיין נסיעה ער זאגט אז דאס איז דייקא א גיטע טעמע און איך וועל זיך אזוי ארום בארואיגען. ביים געז סטעישאן האט ער מיר געוואלט ווייזען דאנקבארשאפט האט ער זיך אנגעטראגען אויסצוצאלען דע קאווע. ער האט נאר געוואלט איך זאל אים איבער געבען דאס רעדעל, איך האב זיך געבעטען אז דאס לעבען איז מיר זייער טייער. איך האב אים געמיזט צוגעזאגען אויף א צווייט מאל אזוי האב איך מיר און אים מיט זיין פרוי געראטעוועט דאס לעבען פין א כמעט זיכערער אומגליק ה"י. ער האט מיר צוגעווינטשט ביים אראפלייגען אז איך זאל זעהן נחת פון די קינדער און מערצעשעם ביי די אייניקלעך. א חבר אין שוהל זאגט מיר היינט מיט באדויער "יא מ'קומט שוין באלד אהיים פון קאנטרי" נו איז וואס? איך דארף זיך נעמען אויפרוימען דאס הויז. ער לאדענט מיך איין איך זאל מיט אים אהיים גיין זעהן מיט מיינע אויגען זיין חזיר שטאל, איך ווייס נישט וויאזוי ער האט באוויזען צו טראנספארירען א ציכטיג זויבער הויז אין אזא חיות שטייג. 3 ערב פסח'ס וועלען נישט זיין גענוג צו דערקלערען דאס הויז ריין. איך האב אים געראטען זיך צו פארבינדען מיט די פולישע אמבאסאדע ווי פריער, אדער ריזיקירט ער מיט מיזען אנהייבען באזיכען זיין פרוי אין א נערווען-צוזאמבראך שפיטאל. אז מען שטעלט צוזאם דער פאזעל, קען מען זעהן די מעניא פון זיינע סאפער'ס אלע 8 וואכע. אינטער דעם טיש איז פיל מיט פלאסטיק לעפעל און גאפלען, צענדליגער טויטע פליגען וואס ער האט באוויזען צו הארגענען דורכ'ן זימער, שמוציגע אפוויש פאפיר און אלע צימערען די ווענט זענען באשפריצט פון קאלא סאדע און קעטשאפ, מארעך ביינער און אש פון ציגראטען. עפענענדיג די קינדער שטובער האט זיך מיר באוויזען א בילד וואס האט מיך דערמאנט פון הושענה רבה ווען אלע לאזען איבער די ערבות אויף דער ערד און לויפען אהיים פאר עלינו צו די הייסע חלה. די פריזער באשפריצט מיט רויטע און פורפעל פאקסי-פאפ'ס. דער פריזשדער שמעקט פון אלטע אייער און פארדארבענע פיש. איך מיין אז די נעגעל וואסער ווערט קיינמאל נישט ארויסגעטראגען נאר איבער געניצט און רעסייקעלד אלע טעג. אלע 6 דיינונג רום בענקלעך זענען פיל מיט פאסט, חתונה בריוו, אומבאצאלטע בילל'ס. דער בילד איז געווען שרעקליך, איך האב אים געבעטען ער זאל מיך לאזען רופען די פרעסע צו פאטאגראפירען די סצענע. ער זאגט קיינער וועט סיי ווי נישט דערקענען אז ס'איז זיין הויז. מיטוואך נאכט האבען מיר געהאט א ערשטע קאזין'ס חתונה, דער טאטע פונעם חתן זאגט מיר -מיט א וויש אריין די שווייס אין מיין בעקיטשע- "היינט וועסטע בלייבען לענגער ביי די חתונה ווייל די האסט דאך נישט ווי צו עסען סאפער, אמת יאנקעל?" איך האב אים נישט געוואלט פארציילען אז סאפער עס איך ביי אלע חתונות, ערשט דערנאך גאפעל איך שטענדיג אפ. אלע קרובים נאנטע און ווייטע פרעגען דאס ערשטע און ליבליכסטע קשיא, ביזט אין קאנטרי יאנקעל?. ביים טאנצען האט זיך דער פעטער אונזערער פארגליסט מיך אריין צונעמען אין זיין רינג איך זאל מיט אים טאנצען און נישט סתם שפרינגען, נאר זיינע גאנצע דריי הינדערט און דרייסיג פונט האבען געהאפקעט ווי א יונג בחור'ל, ער זאגט מיר כ'האב עס נישט געמיינט ערענסט קענסט אהיים גיין שלאפען איך ווייס די דארפסט זיין אין מאנהעטען האלב נאך 8 צופרי. ווען נישט דער רב פון זיין שוהל נעמט אים פאר א רקידה'לע, טאנצען מיר נאך אלץ. איר מעגט זיך באקענען מיט דעם רבי'לע, א רב אין א שוהל'כעל ביי אונז אין ירושלים דאמעריקע. ער קומט אן צו די חתונה מיט א ווינטער שאהל עס איז כמעט 90 די היץ אינדרויסען. עס קען זיין די סיבה ווייל ער איז נאך נישט גענוג א גרויסער ץ צו גיין אין א זילבערנעם שטעקען אן א גבאי'ן, דער שאהל איז ביי אים במקום א שטעקען צו ווייזען אז ער איז 2 שטאק העכער ווי מיר פשוטע שטייער צאהלער. שפיציגע נעגעל האט ער, צו ווייזען אז ער איז מוהל מובהק. איך געדענק אים אלס קינד, פלעגט ער מיר ציפען אין די בעקעלעך ווען ער האט מיך דערזעהן, זייט איך האב אים נישט געגעבען מוהלת ביי מיין מושי'לע איז אים ארויסגעפלויגען פון זכרון ווער איך בין. איך וואלט אים אויך נישט דערקענט ווייל איעדע פאר יאר טוישט ער זיך זיין אויסזעהן, אנגעהויבען האט ער מיט א בנש"ק'על שווארץ כאלאטעל און איינגעדרייטע בארד, היינט האלט עס ביי א בלויע געבלימטע בעקיטשע, א גרויסען פעלץ מיט ווייסע הויזען טרעגער אפילו אינדערוואכן. א 8 רייעדיגע עטרה אינטער די לענדען. די בארד צושטרויבעלט און די גאר גרויסע שווארצע בריללען וואס ער האט בירושה פון זיין שוויגער'ס מאן בזיווג ראשון, מיין טאטע האט מיר דערציילט מיט נאסטאלאגיע אז גענוי ווי אים האט אויסגעזעהן דער בארע רבי פאר'ן בראך. איך האב אים אמאל געזעהן פרייטאג צו נאכט'ס נאך די סעודה שפאצירט ער מיט א גאלדענע בעקיטשע אויף זיין גאס און זיכט אויף א בחור'ל פאר אן הויז בחור און דאס איז זיין גאנצער עונג ת"ח. איך האב געכאפט א שמועס ביי די חתונה מיט'ן עלטער פעטער, א גרויסער פילאזאף. זאגט ער מיר אז ער איז אין קאנטרי שוין 17 אדער 18 יאר צום גיטען, עס איז נישט אראפ צו שלינגען און נישט אויסצושפייען. ער רעכענט מיר אויס אז פון די 9 וואכען קאנטרי איז ער נאר דארט צוויי וואכען (פרייטאג ש"ק און זונטאג) פון דעם שלאפט ער העלפט, די איבעריגע איז ער און שוהל, שווימען, שאפפינג אא"ו. קומט אויס ער צאהלט אוועק א שיינע 10 טויזענט דאללאר פאר'ן אטעמען בערך 2-3 טעג אין די קאנטרי, סך הכל קאסט אים אפ איעדער אטעם אין זיין באנגעלוי א נישטיגע'ן הינדערטער. כ'האב אים נישט נאך גערעכענט אבער מיר אלע ווייסען אז פעטער בערעל'ס דמיונות קאמערעל איז ממש א יקר המציאות. איך האב אים געראטען ער זאל נישט אויפהערען אטעמ'ן ביז די 120 די רעסטוראנטען אין וויליאמסבורג הייבען זיך שוין אן געזעגענען מיט זייערע זימער קונדען, זייענדיג אין איינע פון די היימישע שמורגעסבורג פלעצער אין הארץ פין וויליאמסבורג. קומט אריין א חשובער אינגערמאן איך וויל נישט פורש בשמו זיין אבער ער גייט שבת מיט שיך און זאקען. ער לאזט זיך מאכען א פאסטראמי סענדוויטש, ער פארארדענט דערויף מאסטערד מיט שארפע שמיראכטץ און פארלאנגט דערצו א הייסער זיפ, "ווערי האט" שרייט ער צום ערל און קאך. אינמיטען קאלט אים דאס ווייב אריין אויפען סעל. דער אינגערמאן זאגט הויעך איך בין דא ביי פלוני אלמוני אין רעסטוראנט וואלסט געמעגט זיך אויסלערנען פון זיי וויאזוי צו מאכען א פיינע הייסע וועדזשעבעל זיפ. ער גיט איבער דעם טעלעפון צום אינגערמאן ביים שיסעל, "קענסט אפשר זאגען מיין ווייב דעם סוד צו דיינע פיינע זיפ?" צוויי נישט היימישע ווייבלעך קוקען זיך צו צום גאנצען ספעקטאל און זאגען צווישען זיך "וואט א פרענדלי קומיוניטי" שפעטער נאך מעריב זעה איך נאך דעם אינגערמאן שטייענדיג אינדרויסען פון סטאר מיט'ן פולען שאפינג בעג ארום פלאטאזירען. אבער די זיפ האט געמיזט זיין זייער שטארק הייס. די וואך בין איך ווידער ארויס צום קאנטרי דאנערשטאג אווענט, נאך איין וואך פארבליבען אין דאס געפאראכץ היי יאר איז א פארגאנגענהייט געלויבט צו ג-ט. איך קוק זיך אים אויף אן איינגעבויגען אידעל שפאצירענדיג רואיג אויף בראדוועי, עס ווילט זיך אים פרעגען צו ער פארט אויך אין קאנטרי. עס איז גרין-לייט אבער איך לאז אים אריבער די גאס ער ווייזט מיר שכויעך מיט'ן ברוינעם שטעקען. דאס לעצטע מאל וואס מיין רבי האט מיר געוויזען א שטעקען איז נישט געווען אזוי פויגעלדיג. זיצענדיג אין טראפיק אויפע'ן וויליאמסבורג ברידזש, צו די רעכטע זייט פון מיין קאר פארען נאך צוויי היימישע אינגעלייט. אוודאי צום קאנטרי, א סימן האב איך, זיי זענען אין א גיטע גיסטע, די אויבערשטע צוויי קנעפלעך אין העמד איז אים אפען, ער טרינקט מיט א שטרוי פון א קען סאדא, א גרויסע רונדיגע קאקי מיט קאלירטע ספרינקעל'ס אין די לינקע האנט. איך האב אים געוואונקען ער זאל אראפ ציען דאס פענצטער איך האב אים געזאגט ער זאלען עפעס איבער לאזען צידה לדרך אויף שפעטער, עס קען זיין טראפיק אויפען טראוועי. ער ווייזט מיר 2 גרויסע הייסע חלות אין א בעג וואס פארהויכט דעם שפיגעל, על כל צרה שלא תבוא. איך האב אים געזאגט ער זאל נישט לאזען דעם סטעיט-פאליס שמעקען די חלות. ביים אנקומען די שעפעלך ווארטען מיך שוין אפ מיט זייערע וועכנטליכע דערציילונגען פון דעי קעמפ און אויספלוגען, ווי אלע וואך ברויך איך פירען אלע זייערע דין תורות, שלום מאכען צווישען זיי און די שכנ'טעס קינדער. א שטורעמישער קריגעריי האט אויסגעבראכען די וואך צווישען די קליינע איבער ווער עס זאל אהיים טראגען די תשעה באב בענקלעך וואס מען האט געמאכט בשותפות. איך האב באצאלט א דאללער פאר מיינע קינדער זיי זאלען עס לאזען דעם שכן אהיים שלעפען. די שכנ'טע זאגט איך וואלט געדארפט ווערען א דיין. איך ווייס נישט צו דער מאן איהרע וואלט מסכים געווען. ביים אנקומען זאגט מיר די שוין פרוי איך זאל מיך גיט אויסרוען ווייל די וואך מיז מען גיט אויסניצען איידער מען פארט אהיים. איך זעה שוין אז עפעס גרויסע פלענער שפינט זיך און וועבט זיך און איר ווייבעריש קעפעל. אבער, איך האב ליעב סורפרייזעס. פרייטאג שטיי איך אויף ווען אלע זענען גיט געלאונט צוליב די פרוי'ס פלענער אויפע'ן וויקענד. אהיים קומענדיג פון דאווענען ווארטען שוין אלע קינדער מיט דרינק'ס אין די ארעמעס, מיר פארען קיין קעסטעל געים פארעם'ס. זי האט אלע נויטיגע אינפארמאציע. דער פלאן איז פיקס פארטיג, דירעקשאנ'ס פעלט נישט אויס מען פארט נאך דעם שוואגער מיט זיין חבר, זיי קומען אלע מיט. דאס מיינט אז איך וועל מיזען פארען אויף 85 מ.פ.ה. אויב איך וויל זיי נישט פארלירען. איבעריג צו זאגען די קינדער האבען געהאט פאן. א דאנק אונזער פאמיליע, האבען די לעמעלעך און ציגעלעך געהאט זייער ערנערונג. מיר זענען אנגעקומען צוריק אין קאנטרי גענוג פרי אריין צוכאפען אן-צו ווארימען דעם טשאלענט איידער דער שבת פייפער האט זיך צופיפען צום ערשטען מאל צו ווארענען אז אט קען מען שון נישט גיין אין באד אריין. שטעלט אייך פאר ווען דער שבת פייפער האט א "סנאז באטען", מיר וואלטען נאך אלע געהאלטען ביי שבת בראשית. פרייטאג צו נאכט נאכע'ן דאווענען האט דער גבאי גערופען אלע חשובע מתפללים צום זכר, א איד אין די הויכע פערציגער איז געהאלפען געווארען מיט א בן זקונים (דערווייל) ער האט נישט געמאכט קיין עסק דערפון אפילו נישט געהאנגען קיין מודעה. אבער דער גבאי וואס האט ליעב סענזאציעס האט געקלאפט דריי מאל אויפ'ן בימה און געטייטעלט מיט'ן פינגער יעדער זאל וויסען פון וועם מען רעדט. ביים זכר האבען אים אלע געווינטשען נאך א בן זכר איבער'עס יאר, ער האט האלב געשמייכעלט און האלב זיך פארענטפערט אז עס איז דא אזוי ווייניג ביער און ניסלעך. די לצים האבען אים בארואיגט איבערעס יאר וועט איר בעסער צושטעלען. אלע זענען זייער פרייליך לכבוד דעם לעצטען שבת בעפאר א חלק קאנטרי פארט אהיים, איין אינגערמאנטשיק האט זיך ערלויבט צו וואוילגיין אויף מיין חשבון, ער פרעגט מיך הויעך ביים זכר, נו יאנקעל ווען מאכסטו א זכר? איך האם אים גארנישט גענטפערט. מיט א שיכור הייב איך זיך נישט אן, שבת מיטאג ווען ער שפאצירט אדורך מיין באנגעלוי מיט זיין זיווג ראשון זאג איך אים הויעך, מיסטער... דא האסטו מיין פרוי קענסט איר פרעגען וועגען דעם זכר וואס ענגבערט דיך אזוי. מער האב איך נישט געזעהן עד היום. זונטאג, נאכען דאווענען און פרישטאג פארען מיר קיין וואל-מארט זיכער מאכען אז זיי האבען נישט אריין געשמוגעלט עפעס מציאות אן אונזער ערלויבעניש. שטענדיג קאכט זיך צווישען די שורות פון די קינדער סקול-געצייג און די לעבאדיגע פיש פעסלעך. מיר האבען אנגעקויפט געניג העפטען מיט'ן מעקער'ס, עלמער'ס קלעב-מאטריאל מיט רויטע פעדער'ס. מיר האבען איינגעהאנדעלט אזויפיל בליי מיט אויסשפיצער'ס אז די קינדער קענען יעדען טאג און יאר פארלירען איין בליי. גענוג און נאך ווייס פאפיר מיט בלויע ליינ'ס און דריי לעכער. פאר חנה'לע האבען מיר געקויפט א נייע אינגעל גאלד-פיש פאר איהרע פיש טאנק. ווי שטענדיג האבען מיר געטראפען גיטע פריינד וואס האבען אויפמערקזאם געמאכט אויף נאך אפאר מציאות ביי יענער עק. מיין צושטייער צום היי יעריגען אפיעל פאר די מוסדות פון וואל-מארט האלט שוין ביי א "סכום הגון" לכל הדיעות . איך מערק, זייט מיר זענען געפארען אין קאנטרי פילט זיך אין שטוב א גביר'ישע שטימונג, מען האט אנגעהויבען קויפען די טייערע טישא'ס און מען פרעגט מער נישט אין גראסערי יעדער זאך וויפיל עס קאסט. קאר סערוויס'עס טראגען און ברענגען צו און פון טאון. איך האף אז די פורים מאביל'ס ווייסען נישט מיין שטאטישע אדרעסס. זי האט באקומען פייגלעך און קאפ און רעדט מיט א ערענסקייט פון קויפען א באנגעלוי אין איינע פון די ווינטער באנגעלוי'ס כאחד הנגידים. פארוואס איז עס בעסער ווי א איינפאכע באנגעלוי פרעג איך? זי זאגט דארט איז דא צוויי סווימנג פולס איינס א הייס וואסער פאר ווינטער און א קאלט וואסער פאר זימער. איך האב געזאגט איך וויל גיין נאר ווי עס איז דא דריי, אויך א ליידיגע סווימינג-פאל פאר ווען איך וויל נישט גיין שווימען. ווי קען מען טראכטען פון אהיים פארען דעם לעצטען זינטאג נאכמיטאג תשס"ה פון קאנטרי אן מאכען א גרילל? איך האב געהאלטען אז עס פעלט נישט אויס, די קינדער באשטייען צו עסען קארען מיט ווייס איך וואס. זי זאגט אבער אז דער קאך בלייבט ריין. מאכען מיר א גרילל מיט קוילען, עס גיסט זיך שמן זית מען צינדט דאס פייער. אלע שכינים קוקען זיך צו מיט אפעטיט וויאזוי מיר שוואגער'ס שליידערען ארויף די רויע בהמה פלייש און נעמען אראפ געבראטענע גענז, די שוועסטער זיצען אויפען פארטש, לאכן זיך אינטער און גיבען עיצות, ריק ארויף ריק אראפ, סי נאך רוי, סי שוין פארברענט. ווען נישט דע גאס זעהט וואלט איך אלעס איבער געלאזט אויפען גרילל מיט'ן אויסרייד אז מען דארף גיין מנחח'נען. אלע גיטע פריינד ביי מנחה ווילען נאר וויסען צו מיר בלייבען דא אויף קומענדיגען שבת אדער מיר גייען שוין אהיים דאנערשטאג, איך זאג יעדען עס ווענדט זיך אין די שוועסטער אויב זיי בלייבען זענען מיר אויך דא. ווען מען פרעגט דעם שוואגער צו ער בלייבט ענטפערט ער דאס זעלבע וועלמיר זעהן וואס זיי טוען. דערווייל זיץ איך רואיג און איך הער זיך צו ווי די פייגעלעך טשיפשטען אריין זייער לעצטער געזאנג איידער עס ווערט טונקעל. איך וויל וויסען ווער עס טרייבט זיי אריין אין בעט יעדע נאכט. די וואך פרעגט א חשובער קאנטרי איינוואונער צו איך האב פלאץ פאר עטליכע פעקלעך, איך פרעג אים וויפיל פעקלעך? וויפיל עס גייט אריין קען איך שיקען. איך זאג אים ער קען פאקען ווילאנג ער פארדעקט מיר נישט דעם שפיגעל פון אינטען. איך שטעל זיך אפ פאר זיין באנגעלוי ער שטייט מיט 25 באקסעס און וויל אלעס לייגען אויפ'ן דאך כדי נישט שטערען דעם שפיגעל. איך האב אים געזאגט איך גיי נעמען גאזאלין, ער זאל ווארטען. און ער ווארט. אוי מיין זיסער שכן אין קאנטרי, א ברכה אויף זיין קאפ אבער זייט מיך נישט מקנא. איך קען נאך ביז היינט נישט ארויס קריכען צו ער איז א פרומאק צו גאר א פאלנער ויזתא, ער קוקט אויס ווי די אפגעהארעוועטע אידען אין די שווארץ-ווייסע בילדער פון מנחם מנדל'ס קינדער דערציילונגען. זיינע בלוטערען אין די האנד און די גרויסע אויגען וואס קוקען נעבעכדיג אויף אלע ארומיגע זענען עדות אויף א שווערע עקרת הבית. קיין סאך האב איך נישט גיקענט מיט אים פארברענגען צוליב זיין געטרייע ליעבשאפט צו קנאבעל, זאל דאס זיין פרייטאג גאנץ פרי אדער זונטאג נאכט. מוצאי שבת איז אפגערעדט, כסדר האט ער געהאלטען נאכען אדער פאר'ן עסען א קנאבעלע. ווען איך האב אים אמאל געזאגט אז עס איז דא צובאקומען אזעלכע קנאבעל וואס האט נישט א גערוך זאגט ער אז ער זיין מאמע זאל זיך מיעהן האט געגעסען נאר די שמעקעדיגע. איך האב אים געפרעגט צו זיינע עלטערען האבען אויך געגעסן פאלאפעל פרייטאג נאכמיטאג. דאס ערשטע מאל וואס מיר האבען זיך באגעגענט און באגריסט אנהייב זימער האט ער נאר געוואלט וויסען צו איך וויל פארען מיט אים קיין אומאן אויף ראש השנה. און צו איך וואלט אים געבארגט מיין מיני-ווען אויב ער וועט זיך נויטיגען. און צו כ'האב געהערט די וועטער נביא אויב עס וועט זיין א הייסער זימער. ער האט שווער געזיפעצט אויפ'ן נאכנאנדיגען רעגען, ווי די רביים ביי כל נדרי. איך האב אים גענטפערט דריי מאל ניין. דורך די ערשטע 2 וואכען אין קאנטרי האבען מיר שוין אנגעזייעט ביי זיי און באנגעלוי 1 פאטעטע שיילער, 2 גרעיפ דזשוס'ס, 4 אדער 5 דאזען אייער. נאך די ערשטע דריי וואכען האבען מיר אויפגעהערט האלטן חשבון. יעדעס מאל ווען זיי זענען געקומען בארגען האט מען ביי אונז אין באנגעלוי געטראכט מיט יאוש געפילען אז דאס איז א מתנה שלא על מנת להחזיר. ער האט אפילו געבעטען צו בארגען מיין שווים-הויז די פענטצטער ביי זיי אין באנגעלוי זענען אייביג געווען אפען, די יללות וואס עס איז דארט ארויס געקומען האבען געקענט די טויטע אויפוועקען, עס האט מיך געמאכט פארשטיין די גמרא חמור נוער וכו'. איין טרייסט האבען מיר געהאט אז די געשרייען האלטען אפ די בערען פון וואלד. די וואליום אויפען מויל פון די חשובע עקרת הבית ארבעט נאר אויף 10. אחוץ די ברכה פון צינדען ליכט האבען מיר אלעס געהערט קלאר און דייטליך, צו מיר האבען געוואלט אדער נישט. מיר האבען זיי מרמז געווען אז אונזערע קינדער קענען נישט איינשלאפען פון דעם גערידער. אומצאליגע מאל האט פאסירט אז די קינדער האבען זיך דערוועקט שפעט ביינאכט צו דאס געשריי פון די מאמע אויפען טעלעפון. אפילו צו די קליינע קינדער אין שטוב, אפילו א פשוטע פארלאנג איז געגאנגען מיט א הויעך געשריי ווי מען רעדט צו איבערען ים. איך האב געזעהן אז דער מצב איז אומדערטרעגליך, זאג איך מיין נייער שכן מיט די גרעסטע מאס איינגעהאלטקייט, דא אין דער קאנטרי הערט מען אלעס אריבער, איך שטאמעל ארויס אינטער די נאז, אפשר וואלט כדאי געווען...אביסעל זיך איינהאלטען.... ער האקט מיך איבער, "איך זאג דיר צוה, קיינער וועט נישט געוואור ווערן"... וואס? וואס רעדט איר? איך פארשטיי איר זענט באזארגט מיר הערען אינטער אייערע געשפרעכען – זאגט ער מיר.. ניין פונקט פארקערט. ער וויל נישט הערען, אויב מיר האבען עפעס אדער וועלען עפעס הערן בלייבט דאס צווישען אונז. גיי פיהר מיט אזא איינעם געשפרעכען. ווי געשמיעסט האב איך געמיזט פארקירצערען אונזערע געשפרעכען דורך-אויס דעם זימער. היינט צופרי טרעך איך אים אויף מארסי עוועניא זאגט ער מיר אז מען האט זיך שוין אנגעהויבען צו פאקען אין קאנטרי פאר'ן אהיים פארען ווייל פאר א יאר נישט מער געדאכט האט ער איבער געלאזט 2 האנטוכער אין סווימינג פאל 1 אין די מקוה, אסאך וועש אינטערע'ן בעט, שפיעלצייג אינטער די באנגעלוי. ער מיינט אז א בעכער פעלט אים אויך זייט די פאריעריגע קאנטרי. נאך א מזל ער האט נישט פאלשע ציין, שטעלט אייך פאר ווען ער פארגעסט די ציין וויאזוי וואלט ער געגעסען די כזיתים מצה. א גאנץ זימער האלט איך די דירה זויבער פון מיסט און שטויב ווי ווייט מעגליך. איך לאז נישט א פליג איבער טרעטען די שוועל, אויב עס מאכט זיך אז א קליין קאקערויטשקעלע פארלירט זיך פון די מאמע און בלאנדזשעט אריין צו אונז טוה איך אים טייטען אן א רחמנות אן לאזען קומען לקבר ישראל. איך ליפטער די דירה איינמאל א וואך. איך וויל נישט אויסזעהן ווי יענער חבר וואס וואלט יעצט ליבערשט געמופט ווי אויפרומען זיינע 3 צימערען פון אנגעלייגטע שימעל. קומענדיגע וואך האף איך שוין אהיים צוקומען פון דער ארבייט צוריק צו די ליבליכע קולות פון די קליינע (און צומאל די גרויסע). צו א נאכטמאל וואס קומט ארויס פון טאפ צו א טיש, נישט פון א שאפינג בעג צום קאר. צו א קאלטער טרינק פון א גלאז, נישט מיט א שטרוי. צו א טיש ארומגענומען פון ווייב און קוויטשעדיקע שעפעלאך נישט 6 ליידיגע בענקלעך. און יעדעס מאל איך זעץ זיך אוועק עסען דעם נאכטמאל און בייס אריין דעם ערשטען ביס, יענע מינוט צו להכעיס וועט איינער קלינגען, וואס זאל איך זאגען פאר מושי'לע? קאל שפעטער? ניין. אונז רעד מיר ווילאנג דאס עסען ווערט קאלט. איך גרייט צו די דירה ווי א כלה בעפאר די חתונה. איך מאך זיכער אז די איינציגער קריטיק זאל זיין פארוואס איך האב נישט איבער געלאזט עפעס זי זאל האבען וואס קריטיקירען. כ'האב האב שוין אנגעזאגט די שכנה פון אינטען זי זאל נישט לייגען מער די בייבי-וועגעלע פאר די טיהר, זי זאל פריי לאזען דעם אריינגאנג ווייל די משפחה קומט צוריק פריש און מינטער. איך האב איר געראטען צו באשטעלען א בעל מלאכה צו באפעסטיגען דעם טשענדעליער ווייל די קינדער האבען פארגעסען פון איהרע געבעטעריי. זי זאגט נאכען פיהלען דעם טעם פון א שטילער זימער וויל זי ליבערשט זיך אוועק ציע'ן צו דרום אמעריקא ווי איידער צו הערען די געטאנצעריי העכער איר קאפ. איך האב איר געזאגט זי זאלט ליבערשט זיך ציעהן צו נוא-ארליענ'ס ס'איז יעצט ביליג דירות. זי ווייסט נישט וואס איך רעדט. דאס גאנצער הויז קוקט יעצט אויס ווי מוצאי פסח, ווען דאס פסח איז שוין פארפאקט און דער חמץ איז נאך נישט צוריק געברענגט. אלעס איז ליידיג, איבעראל איז שטיל. די ליידיגע ווענט לעכצען שוין ארויס נאך איהרע איינוואונער וואס פיהלען אן דער אטמאספער מיט לעבען דורכאויס די 10 חדשים. איך האב געטראכט פון מאכען א ברוך הבא טעוועלע מיט קאלער-קרעיאנ'ס אבער וואס וועלען די פארביי גייער זאגען? מר... איז א קליינע בייבי. פטור בלא כלום אי אפשר, איך בין געגאנגען אין גראסערי, איינגעקויפט גיטע זאכען עס זאל זיין מיט וואס זיך צו דערקוויקען דאס הארץ אז מען קומט אריין. איך מיין איך בין שוין פולקאם גרייט צו אויפנעמען די חשובע געסט וואס בענקען שוין אזוי אהיים צו קומען צו די דירה וואס מען האט איר אזוי בארעדט פאר'ן זימער אז עס איז קליין און פיצעל. איך קוק שנעל דורך דעם בארג מאגאזינען און קעטאלאגען וואס האבען זיך אנגעזאמעלט במשך די 2 חדשים, ווען איך האב ווען צייט, גיב איך זיי אלע אריין צום בינדעריי ער זאל דאס צוזאם בינדען אין א לעדערנעם באנד מיט איר נאמען אויסקגעקריצט אויף א גאלדענעם בלעכעל, דאס וואלט געווען די בעסטע מתנה פאר איר צוריקומען. איך ווייס נאר נישט צו איך זאל זיי מסדר זיין לויט די אלף בית אדער לויט ווי טייער זיי זענען. אויף איין אזא קאטאלאג איז געפאלען מיין אויג, מען קען היינט קויפען א בייבי דאלל גענוי ווי דאס קליין מיידעלע קוקט אויס. מען שיקט אריין א בילד פון קינד און זי באקומט א צווילינג דאללי ביז א וואך צוויי. קען מען אפילו קלאונען א ערוואקסענע אויך, איך מיז דאס אריין ווארפען אין מיסט איידער זי באשטעלט א צווייטע מיסיס. גענוג איינס. איך שטעל אן דער עיר קאנדישאן מען זאל אריין קומען מאנטאג צו א קאלטע דירה און ויסעו. איך נעם פון ביזנעס א הויפען באקסעס, קלעב מיט בענדעל. מיין בעלעבאס האט מיר ספעציעל אנגעזאגט איך זאל זיך גיט אויסרוהען דעם וויק-ענד ווייל נאך לעיבער-דעי גייט מען צוריק אין חדר אריין. ער העלפט מיר אריין לייגען די באקסעס אין קאר, איך פרעג אים צו ער וויל נישט אפשר געבען שליח מצוה געלט? ער פרעגט וויפיל וואלט מיך צופרידען געשטעלט? זאג איך אים איין קרעדיט קארד ביז דינסטאג צופרי. ער ווייסט אויב ער גיט מיר זיין קארטעל בין איך אויפ'ן ערשטען פליגער קיין וויסקאנסין. איך קום צו פארען מיט אנגעגארטעלטע כוחות גרייט צו פאקען און העלפען זיך ארויס דערזעהן פון די קליינטשיקע באנגעלוי, מיט די אייער באקסעס אויפ'ן איקסעל. אלע אין באנגעלוי מעסטען מיך אפ פון אויבען ארונטער, ווי איינער וואס קומט אריין מיט'ן וואכען-היט צום ברידער'ס חתונה. קיינער רעדט נישט דא פון אהיים גיין, קיינער קוקט זיך נישט אום אויף מיינע באקסעס. די קינדער האבען נאך גאנצע פלענער אויף זונטאג און אפילו אויף מאנטאג לעיבאר דעי. אלע יאכנעס זיצען געמיטלעך אין א רינג אינטערען בוים ווי דער טאג וואס מען איז געקומען. איין גיטמוטיגע אידענע שרייט אויס "סי שוין דאנערשטאג"? איי קענט בעליוו איט". די לעצטע 4 טעג אין קאנטרי איז נישט דא קיין חדר, קיין דעי קעמפ, דאס טרעקעל קומט שוין נישט צוזאם קלויבען דאס מיסט, די לופט איז יעצט שטיקעדיג, די באנגעלוי פארדימפעצט. און איך קען קוים ווארטען אהיים צו פארען צו פון וואנעט מען איז קוים אנטלאפען. מען לאזט שוין לעבען בלייבען די ספיידער'ס, מען וואשט מער נישט די צעריסענע פלאהר. די גרויסע קינדער מאכען דעי קעמפ'ס פאר די קליינע, זיי טיילען פעטש ווי ערוואקסענע און פרייזעס פאר זיך אין די קעשענע'ס. מיין מושי'לע האלט און איין פרעגען צו מען קען בלייבען אין קאנטרי נאך א וואך. איך פרעג אים וואס איז די שמחה. ער זאגט זיין נייע רבי(צין) אין חדר איז (די שכנטע'ס 10 יעריגע) שיינדע'לע, זי טיילט פאר יעדען א פאטעיטע טשיפ נאך איעדע קאפיטאל תהלים. און 1 אזייגער שווימט מען מיט די מאמע'ס. פרייטאג נעם איך ווידער אפיהר מיין געשטרייפטע שווים הויז וואס טריקענט זיך א גאנץ זימער אויפ'ן פארטש, און שמייכעלט צו אלע פארביי גייער. דאס איז דער ערשטער זימער זינט די בחור'ישע יארען וואס דער שווים הויז טראגט ביי מיר א אויבען אן. די קינדער שווימען בעסער פון מיר, זיי שטייגען מיך איבער. אלע וויסען זיי ווי אריין טאנצען מיט'ן נאז אויף אראפ און שפילען באלל ווי ערוואקסענע, ווי צו בלייבען אינטערען וואסער לאנגע סעקונדעס. א גרופע קינדער האבען מיך געפרעגט צו איך וויל זיי לאזען מיך אנשפריצען. איך באשטיי, אבער נאר אויב איך קען דערנאך איינע פון זיי אריין ווארפען אין וואסער, אלע גייען איין דערויף חוץ מיינע, זיי ווייסען איך וועל מקיים פסק זיין. די וואך האבען מיר געקריגען א גרויסען גאסט, דער רב אונזערע האט ערשיינט אין שווים-באסין. מיר קוקען אים אלע אן, עס קוקט אויס ווי א בייזער חלום. א גאנץ זימער טרעט ער נישט איבער די פאדלאגע פינעם גרינעם צוים, וואס רינגעלט ארום דעם סווימינג-פאאל פון א בייז אויג וואס וויל אריין קוקען דורך די שפאלטענעס צו זעהן אלע גראבע בייכער אריין-פלאטשקען אין וואסער אז עס ווערט כמעט א פארפלייצעניש איבער די גאנצע קעטסקיל'ס ראיאן. ווען נישט די ווייבער באניצען זיך אויך דערמיט וואלט נישט אויסגעפעלט דער מחיצה. ווער וויל דען זעהן ווי דער ים ווערט געשפאלטען דורך אונז מענער וואס אטייל ניצען דאס וואסער אנשטאט א שאוער. א וואונדער מען שווימט אין קלארין נישט אין וואסער. איא, מיר זעהן גיט. אן ארויס רעדען א ווארט, טוט ער זיך אויס די שמונה בגדים ביי א ווינקעל הינטער א דעכעל, לויפט אריין אין וואסער מיט די רבינו תם, מיט א גיכקייט און זיכערקייט אז אזוי האבען די תלמידי בעל שם זיך געטובל'ט נאכען אויפהאקען דאס אייז. איך האם אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט געקומען א גאנץ זימער. ער זאגט אז מען רעדט דא צופיל דברים של מה בכך. אבער עפעס מיז ער נאכגעבען דעם שלעכטען יצר. איך האב אים געזאגט ער וואלט געברויכט מודיע זיין בעפאר, מיר וואלטען געמאכט צדיק בא לעיר טאוולען. איינער פון די איבער וואגיגע ביי אונז אין קאלאני לויפט ארום און ארום דאס וואסער מיט א פלינקייט ער וויל אפ-פאלען די פיצא וואס ער האט קוים פריער געגעסען, ער מאכט מיר דעם קאפ שווינדלען. איך מיין ווען ער וואלט ווייניגער אראפ געגאלפט פון די רויטע לאנגע ווארשטען יעדען זונטאג וואלט ער נישט געדארפט לויפען איעדען פרייטאג. ער לויפט מיט אזא אימפעט אז עס ווילט זיך זינגען די הקפה ניגון. און דער רבי חלומ'ט אין וואסער ווי א יון אין די סוכה. ער איז פארדביקות'ט, ער טוליעט זיך איין אינעם שטרומיגען וואסער מיט די האנט אויף די נאז לעכער און מיר רישן זיך די וואך אויף א פייערדיגע שלוש סעודה תורה. פרייטאג זענען שוין א טייל משפחות זיך צולאפען דער אין שטאט, אנדערע צום האטעל אריין, איין משפחה איז געפארען אויף נאעגרע פאלל'ס מיט די פעק און בייקס אויפען דאך. כ'האב אים פארגעסען צו זאגען גוד-ביי. אלע פארבליבענע שוויגער'ס רופען ארויס די איידעמער צו די קאנטרי אויף שבת און פלאצירען זיי און די אוועקגעפארענע ליידיגע באנגעלוי'ס. האלב קאנטרי באשטייט פון פארלאזטע באנגעלוי'ס. נעכטען זענען זיי ווערט געווען א מאיאנטיק, די ווייסע פארב וואס שיילט זיך אראפ פון אלע באנגעלויס האט פאר 9 וואכען צוריק געהאט א אומגעהויערע חן. יעצט קוקט מען זיי אן ווי דער פאריעריגער לוח, מיט שפאס און ביטול. עס רופט אונז אן א אידענע וואס איז שוין אהיים געפארען מיטוואך צו דער שטאט, און בעט אונז מיר זאלען גיין קוקען אויב איינער האט זיך נישט אריין געגנב'ט צו זיי אין באנגעלוי. מיר גייען קוקען, 2 אינגע פארפעלקער האבען זיך דארט באזעצט אויפען וויקענד. וואס קען איך זי זאגען? איך האב איהר געלאזט באפעלען אז די באנגעלוי קוקט אויס אין א גיט'ן צושטאנד. זי וואלט באקומען א צוזאמבראך הערענדיג אז 4 ערוואקסענע אין 15 קינדער האבען איבער גענומען די מאכט אין די שיין אויפגערוימטע באנגעלוי. שוין דאס צווייטע וואך וואס דער גראסערי איז ליידיג, ער האט שוין נישט די נויטיגע באדערפענישן צום טאגליכען ווירטשאפט. ער שיקט אהיים כשר זייף אנשטאט באד זייף, פלאסטיק טעלער אנטשאט פעיפער, האלוויד ברויט אנשטאט ווייס ברויט און אפילו זאלץ אנשטאט ציקער. ער זאגט די גראסערי מיז ווערען ליידיג אויב נישט לאזט ער אונז נישט אהיים פארען. איך קען שוין קוים ווארטען אויפע'ן סעיל, אפשר וועט זיך לוינען אהיים שלעפען צוריק קעסטלעך סעלצער. זי זאגט איך זאל עס קויפען ביליג און אוועק שטעלען אינטער'ן בעט פאר קומענדיגען זימער. "נע פארגעט איט. מיר'ן האבען א אייגען באנגעלוי, נעקס'ט יער מערצאשעם" אין מקוה שטייט שוין נישט דער אינגעל צו נעמען דעם קאפ צאהל. מען פארקויפט שוין אויך נישט קין קיגעל. צום ערשטען מאל וואס דאס וואסער איז הייס און עס ווילט זיך ווייקען. איין טאטע פון 8 אינגלעך קע"ה האט אלע קינדער אפגעשוירען, ער האט זיך אויך אנגעטראגען אפשערען מיינע, דערנאך האט ער געזיכט איינער זאל אים אפשערען. ביים דאווענען שבת איז אויך דא א קלענערער עולם, און די שמחה איז גרעסער. מיין שכן איז אויך פון די פארבליבענע, איך פרעג אים צו ער האט הנאה געהאט אין קאנטרי? ער איז זיך מודה אז ער מער האט הנאה פון די זימער וואכען טעג, ווי פון די גאנצע קאנטרי.( זיין פרוי זאגט אוודאי פארקערט). ווי מיין כיתה א' רבי וואס פלעגט כסדר פרעגען? וועמען האסטע בעסער ליעב טאטי אדער מאמי? אזוי פרעגען מיך אלע, נו וויאזוי איז די קאנטרי די וואך? אמת סי בעסער די לעצטע וואך? עס הערשט א היימליכקייט צווישען די מנין און א האלב, קיינער פון אונז וויל היינט נישט זיין דער חזן, דער גבאי איז ארום געלאפען זיכען א בעל תפילה, אן ערפאלג. איך האב אים געזאגט ער זאל איינמאל פאר אלעמאל ווייזען זיינע קענטעניסען און אליין צוגיין, ער האט זיך גענומען שרייען אז מיר פארשעמען דעם עמוד מיט'ן צעגערען. צום סוף איז דער רב'ס איידעם צוגעגאנגען אלע תפילות מיר האבען אים פארשפראכען צו זינגען לכה דודי, ער ווארט מיר זאלען עפעס זינגען, מיר זענען אבער אלע שטיל, א מזל זיין שווער האט רחמנות געקריגען און געזינגען א יאמאממיי ניגון עס איז געווען א גרויס התעוררות. עס זעהט זיך אן עס ווירבעלט שוין אין זיין מח דער הנני העני. פאר כגוונא האבען מיר זיך אלע אפגעשמועסט צו קומען דאווענען שבת צופרי האלב נאך 10, און נישט פארציילען דערפון דעם רב און גבאי'ן. ער איז ארום געלאפען שבת צופרי ווי א אפגעביסענער שלאנג. מיר קומען אלע אן פאר 11 ער פרעגט וואס האט פאסירט? ווי זענט איר אלע געווען? ער איז אנגעברויזט. איך האב זיך אנגערופען, דער גבאי האט דאך אויסגערופען אז מען דאווענט שפעט. ער זאגט ער האט גארנישט געהערט, מיר אלע זאגען אים זיכער אזוי, איעדער טייטעלט אויפ'ן גבאי, ער האט אויסגערופען הויעך, דער גבאי לייקענט שטיין און ביין. מער וועט ער זיך נישט און אונז פארטשעפען. האפענטליך. ביים עולה זיין זאג איך דעם גבאי'ן אז קומענדיגע וואך וועל מיר אלע זיין באצייטענ'ס. מוצאי שבת די וואך מיז איך שוין זעהן וואס איך האב פארפאסט א גאנץ זימער מיט'ן וואלי-באלל, סייווי זענען שוין די אטליקען אהיים געפארען, אקייגען די פאר פארבליבענע פיל איך זיך ווי שמשון הגיבור. די אלע וואס שפילען יעצט זענען די וואס מען האט זיי אוועק געשיקט פון באנגעלוי ווייל עס איז גרינגער צו פאקען אן זיי. אונזער אווער-נייט קיגעל מאכערטע האט אונז נישט פארראטען, זי האט אויסגעליידיגט דעם פריזשדער און אונז געשיקט מטעמים, איך האב אים געפרעגט ווי זי האט צייט צו מאכען קיגעל מוצ"ש פאר'ן אהיים פארען. ער זאגט, זי וועט אלסדינג טוען מיך נישט צו זעהן אפאר שעה. מיר האבען דאס געוויסט פון לאנג. די זוהן האט קוים אויפגעשטראלט העכער די שפיץ ביימער אויף אונזער זייט קאנטרי און די קינדער זענען שוין לאנג נישט אין די בעטען, מען קען זיי זוכען אין בובעריק. זיי כאפען אריין צו אטעמען פון באשעפער'ס גרינע נאסע גרעזעלעך איידער מען פארט צוריק קיין וויליאמסבורג, זיי וואלגערען זיך שוין אין זאמד אינטער א באנגעלוי. איך ווייס נישט ווער עס וועט זיך מער בענקען די קינדער אדער די זאמד. עס וועט היבש לאנג געדויערען זיך אפגעוואונען פון טעגליכען רוטין אויפצושטיין און ארויסטאנצען צום בייק מיט דע פעדזשאמעס און צעפלאשעטע האר, און צוריק קומען עסען פרישטאג מיט א שעפערישקייט צו כאפען די דעי קעמפ באס. עס טוט זיך א געפאקעכטץ ווי קיינמאל פריער, פאלגענד זענען אייניגע אויסצוגען וואס ווערען געהערט היינט פון אלע באנגעלוי'ס אן אויסנאם. האסט געקוקט גיט אינטער די בעטען? מאך זיכער סי נישט פארבליבען דארט קיין שטרימפ! גארנישט! איך טרעף נישט אסתי'ס שיך גיי קוק אין דעי קעמפ, אויב נישט קען עס זיין ביי די ווייסע'ס אויפ'ן פארטש קעגען איבער. גיי נאכאמאל קוק אויב דע גראסערי האט נאך ברויט, א האלב ברויט וועט נישט זיין גענוג פאר יעדען ביז מע קומט אן אהיים. זאג טאטי איך בין נאך נישט רעדי. זאג טאטי איך בין נאך אלץ נישט רעדי. זאג טאטי נאך 10 מינוט. איך קום שוין. מיר פאקען איין אלע טעפ און דאכענעס, טראגען צוריק זעק און פעק מיט זאכען וואס מען איז נישט אנגעקומען צו ניצען, ליידיגע רעסעפי קארטלעך, נאך-פארמאכטע ביקסלעך מיט קלעי, פאפ-סטיק'ס, צוויי רעגען קויט'ס אומגעפענט פונעם פלאסטיק, און נאך שאר ירקות וואס האט געהאט די זכי' צו וויילען ביי אונז אין באנגעלוי און זיך צוהערען צום הו הא פונעם קאנטרי לעבען. יעצט קומט דער צייט אויף זייער בואי בשלום. מען שמאצט אלעס אריין אין גרויסע אייער שאכטלען ארום געבינדען מיט שטריק אז דער ווען-דרייווער זאל עס גרינג קענען ארויף שלעפען צו אונז אהיים אויפ'ן פערטען שטאק אין וויליאמסבורג אן דארפען שעלטען מיט קללות אויף רוסיש. אלע מציאות וואס מען האט איינגעקויפט אין די שאפינג מאלל'ס, מידעלטאון און וואדבארי, אלעס אלעס טראגט מען אהיים. זי זאגט אז דער קאר איז מער פוהל ווי ביים קומען. איך זאג איר, דער ליידיגער בערזעל טוט אלעס אויסגלייכען. פאר'ן אהיים פאר'ן טוט זיך דא אפ א געזעגנאכטץ אזאש ווי מען זעהט זיך דאס לעצטע מאל איידער מען שפאנט אריין צום טויער פון גן עדן. אלע ווייבער קומען איינער צו אנדערע עמאציענאל אין די באנגעלוי אריין מיט א אלול'דיגע ערענסטקייט, שוין מער נישט מיט דע וואכעדיגע טורבאנען, נישט גענוג מען זאגט א כתיבה וחתימה טובה, מען וואנטשט זיך אן ווי עס וואלט געווען ערב ניי-יאהר. א טייל זענען אפילו מחמיר זיך איבערבעטען און שרייבען אפ די טעלעפון נומבער'ס צו קענען רופען נאכאמאל הארט פאר די הייליגע טעג, אנדערע לאזען פאלען א טרער און מיט א געשטיקט קול זאגט מען "קיעפ אין טאטש" דער ווען דרייווער איז שוין געפארען, אלע קינדער זיצען שוין אין קאר, איידער מען פארט קוקט מען נאכאמאהל איבער אלע שטיבער, ווי ביים זיכען די 10 ברעקלעך, אפשר דאך איז עפעס פארבליבען. ווען די צייט ערלויבט וואלטען מיר יעצט צוגעפארען קיין וואל-מארט נאך איין מאל. זיי אנצו-ווארענען אז זיי וועלען זיין נישט בלייבען אין ביזנעס איין וואך אן אונז. ווי א איבער געיורענע שיסעל טייג ווערען צוריק איבערגעפילט די געדיכטע וויליאמסבורגע גאסען מיט אויסגערוהטע מאמע'ס, וואס האבען אין זיך איינגעזאפט גענוג תשעה קבין צו דורך-קייען און פארציילען ביז די קומענדיגע קאנטרי. אויסגעבארדעטע אינגלאך וואס האבען נארוואס געענדיגט דעם חזרה פארהער, הייזעריגע מיידלאך וואס האבען די גאל זיך אויסגעשריגען אין קעמפ ביים זינג פארמעסט, אלע זענען אפגעברענט ווי אונזערע תימ'נע ברידער. דאס גערויש און געטומעל ווערט שטערקער פון טאג צו טאג. די גאסען שמעקען שון ווידער פון די געלע באסעס וואס שפייט אויס שווארצע רויעך אין די נאז אריין פונקט די מינוט וואס מען גייט איר פארביי. זיי שטייגען דערמיט איבער די געלע טעקסי'ס פונעם דערנעבענדיגען אינזעל מאנהעטען. אלע ווענט זענען ווידער באנדאזשירט מיט שרייענדע מודעות איבער גאר וויכטיגע פארטי'ס. די קאר'ס מיט הויך הילכער'ס פאנגען צוריק אן ארום פארען לענגאויס די גאסען איינצומעלדען איבער פראטעסטען און סעיל'ס. גרויסע לאנגע טרעליער'ס ברענגען אהיים די שווערע פעק פון קינדער קעמפ'ס, די שחורים ווארפען זיי אראפ ווי זעק מעהל. איין זאק איז געפאלען אויפ'ן קאפ פון א טאטע'ן וואס איז געקומען זיכען די באקסעס. די עלטערע אינגלעך מיט מער ערפארנקייט שרייבען דעם נאמען אויף אלע 4 זייטען. איין אינגעל א מויל מאכער שרייט אויס די נעמען פון זיינע באקאנטע ווען אימער ער באגעגענט זיך מיט זייער'ס א באקס. און דער טראפיק איז יעצט פארשפארט צום פאלק, אנדערש וואלט מען נישט געוויסט אז די פעקלעך זענען שוין דא. א נחת צו זעהן ווי דער וויליאמסבורגער פאזעל ווערט צוריק צוזאמען געשטעלט. די מאמעס וואס האבען געהאט קינדער אין קעמפ פרובירען מיט די לעצטע געוואלדעס ארויס צו נעמען די לייז פון קאפ און וואשען די וועש עס זאל אויסזעהן אביסעל צום אנטוען, היינט איז נישט דא קיין ווייס וועש, אלעס איז שווארץ. ביז פסח וועלען אלע קינדער אנטוען זאקען וואס האט דער אויפשריפט פון לעצטען נאמען און וועלכע באנק מען איז געווען, די נעגעל וואסער טעפלען וועלען זיין אנגעפירקעלט דעם שלאף רבי'ס נאמען ביז איבער א יאר. יעצט הייבט זיך אן דער פארמעסט ווער פון די קינדער האבען דאס מערסטע זאכען פארלוירען אין קעמפ, כמעט אלע האבען איבער געלאזט די זייף האלטער'ס און די וואס האבען עס יא אהיים געברענגט פארלירען עס דעם קומענדיגען פרייטאג אין מקוה. אלס קינד האט מיר די מאמע זאל זיין געזונד מיט געגעבען 7 פאר שווארצע וואכען זאקען און 4 ווייסע פאר שבת. אהיים קומענדיג איז שוין די 4 ווייסע שווארץ געווארען, אין די 7 וואכעדיגע איז געווארען ווייס פון די בליעטש. האב איך געזאגט די מאמע'ן אז קומענדיג יאר זאל מען ניצען די זעלבע נאר איינטוישען. די געשעפטען וואס ערלויבען זיך צו זיין האלב פארמאכט דורכ'ן זימער, רייסען אראפ די צעטלעך וואס איז אויסגעהאנגען אויפ'ן טיהר מיט די פארקירצערטע זימער זמנים, מען ציעהט צוריק ארויף די גראטעס ביז אויבען צו ווייזען מיר זענען ווידער קאמפס גרייט צו טוען מיט אייך ביזנעס, פון זינטאג פארטאג'ס ביז פרייטאג צום פייף און אפילו מוצאי שבת. אפשר ווייסען זיי נישט אז מיר קאנטרי גייער זענען אויסגעזעקעלט נאך ארויסשלעפען דאס לעצטע ביסעל קליין געלט פאר די געז אהיים צוקומען פון קאנטרי. די האלב פארלאשענע בתי מדרשים צינדען צוריק אן דעם עיר קאנדישען און לעקטער פאר די צוריק געקומענע כולל אינגעלייט און בין הזמנים בחורים. מען עפענט ווידער דעם פאליש און די ווייבער שוהל, מען לאזט וויסען פאר די צוריק געקומענע אז מען קען שוין קויפען זיצען אויף די הייליגע טעג. קאווע מיט ציקער גיסט זיך ווידער אין גרויסען און וויליאמסבורג איז צוריק אויפגעהייטערט, ווי מיר האבען איר איבערגעלאזט 9 וואכען בעפאר. די וואס זענען נישט אריין געקומען זימער אוף א 'שאפינג דעי' הייבען ערשט יעצט אן צו קויפען די 12 פאר שבת און וואכען שיך פאר דאס גאנצע הויז געזינד, איך האב געפרעגט מיין פרוכט סטאר -וואס רעדט זיך שטענדיג אפ אז ביזנעס איז שוואך- צו ער וואלט נישט אריין גענומען שיך צו פארקויפען. איר קענט זיך פארשטעלען צו הערען? "גיט'ס מיר 4 פונט מעקינטאש עפעל, מיט 3 פעטרישקע'ס, 8 פאר שווארצע שיך, סייזעס 7 און 8, 9 א האלב, און 10 מען טרעפט זיך מיט די אלטע שכינים זיי ווילען וויסען וויאזוי מען האט פארברענגט אין די קאנטרי, און צו מען האט זיך געבענקט נאך זיי, טא פארוואס האבען זי נישט געקאלט? פרעגט די אלטע אלמנה מרת. שלאמאוויץ? מען קאלט אלע משפחה און גיטע פריינד אנזאגען די גיטע בשורה אז מען איז אהיים געקומען בשלום און מען קען שוין צוריק אנהייבען די טעגליכע געשמיעסען. עס הייבט זיך אן מיט די סארקאסטישע, אהההה העלוי, "האו וואז דע סאממער?" "סארי איי דידנט קאלל" איי וואז סוי ביזי" פאר עס ווערט ליכטיג אינדרויסען לייגט מען אראפ דעם טעלעפון מיט א געבעט צום באשעפער אז די פעק זאל באקומען פיס און זיך אליין ארויס שפאצירען פון באקס צום באשטימטען שאפע. אונז זעמיר ב"ה גליקליך צו האבען די גויטע פונקט מארגען פון 10 ביז 5, אז עס וועט אויספעלען זאגט די שוויגער זי קען שיקען איר גויטע אויף דריי שעה דאנערשטאג. די פאליאקען באקומען באלד מער ווי מיר מענער אין דער ארבייט, טא פארוואס גיט מען אונז נישט דעם דזשאב פרעג איך איהר? זי זאגט פאר א וויץ זי וויל מיר נישט דארפע אנגרייטען לאנטש. אינדערפרי אין שוהל ראש חודש אלול, דער רב איז שוין אויך אהיים געקומען, נישט חלילה פון קאנטרי. יעדעס יאר זאגט ער אונז ער גייט אויף אפרוה צו די קינדער. ער וואלט געבליבען ביים זוהן נאך א וואך צוויי נאר ער וויל נישט א צווייטער זאל בלאזען שופר קומט ער אהיים צום ערשטען בלאז. קען מען פארשטיין א רבי'שע נשמה? א גאנץ זימער בלאזט ער שופר אז לעת הצורך זאל עס גיין ווי א פידעל. צום סוף האט עס געבלאזען א רעטעך. ער פרעגט אונז אלע ווי דער זימער איז דורך, ער איז נישט אזוי ענטוזיאסטיק איבער מיין געפארעכץ, זעהט אויס ער שמעקט אז עס קומט א קליינער טשעק פאר יו"ט. ברוך השם און מיט די הילף פון די פולישע שלאקטע האבען מיר אנגעיאגט צוריק אריין ברענגען ליכטיקייט אין אונזער פארשלאפענע דירה'לע. פון אלע שטיבער הערט מען שוין צוריק דאס שטופעריי פון די שעפאלעך. דאס געזינגעריי און שאוער. די שאפעס זענען שוין צוריק איבער געפילט מיט שבת'דיקע נאש, דער פריזשדער מיט גרעיפ דזשוס און זויערע פיקעל, די פרישע בארכעס קיהלט זיך לעבען גאז-רענטש, די שמעק טוט פארטייבען אלע שכינים. א סימן אז דער הייליגער שבת קלאפט און פענצטער. און אט וועלען מיר האבען די זכיה איהר איינצטונקען און קאטשעניא, אפילו די גיטע מלאכים וועלען נישט וועלען פארלאזען אונזער שטוב. דער מקוה איד וואס איז נישט געווען דאהי אויפ'ן זימער פרעגט זיך נאך אויב אלעס איז געווען אום-בעסטען, דער גבאי פרעגט זיך נאך הינטערוויילעכטץ צו עס ווארט אים אפ עפעס זכרים אדער קדישים פון די מעמבער'ס און די קומענדיגע וואכען, איך שאקעל מיט קאפ כאלו איך ווייס נאר איך וויל אים נישט זאגען. אין סי שבת אויף דער וועלט. די שוהל איז איבערגעפילט פון מיר אלע צוריקגעקומענע. דער רב, אפילו ער האט זיך שוין באגריסט מיט אונז דורך די וואך, קומט ער צו אונזער טיש און גיט אונז אלע נאכאמאל שלום עליכם מיט די שבת'דיקע הענד, פריש אפגעשוירענע נעגעל. די וואנצעס זאגט עדות אויף די פיינע זיפ מיט קניידלאך וואס די רעבעצין'ט שמ'ט דערמיט. דערנאך זאגט זיך דער הודו מיט א ברען. אלע אין שוהל ווילען וויסען וויאזוי איז אדורך דעם זימער? צו מיר האבען געהאט א גוט-טיים. איך שיק יעדען צו מיינע שכינים אין קאנטרי, קיינער ווייסט נישט אזוי גיט ווי זיי, דער זימער איז ב"ה אדורך מיט אלע קליפערלעך. דער גבאי שושקעט שוין און ווען נישט אונזער חזן מעכיל גייט צו קבלת שבת וואלט איך נישט געהאט א געלעגנהייט צו פארהערען מושי'לע ביז שלישי. מעכיל מיט'ן ברעטעל זענען געקניפט און געבינדען ווי מטות מסעי. זייט איך בין א קינד קומט מעכיל אריין און שוהל און לויפט צום ערשט פרעגען דעם גבאי צו ער קען צוגיין, מיר אלע קענען באשטיין, ער האט א ציטערדיגע אבער שיינע שטימע. פרובירען זאל א צווייטער צוגיין, מען מיז קודם אפגעבען דין וחשבון פאר מעכיל וואס איז די שמחה און מעכיל זאגט שוין פאראויס, נע ער יכול'ט נישט. טאמער איינער רומט אויס א צווייטען גיטען בעל תפילה, איז מעכיל אויף יענעם באבלאזען ווייניגסטענ'ס דרייסיג טאג. די וואך האב איך זיך איינגעקויפט עולם הבא מיט'ן זאגען פאר חזן מעכיל אז איך האב זיך שטארק געבענקט נאך זיין קעלעכעל. א וואונדער ער איז הויט אין ביין? נאכ'ן זיך אויסגעבען אין שוהל דארף ער נישט מער ווי א כזית חלה. איך גיי שוין ווייטער זאגען פאר די באבע א גיטשאבעס נאכען דאווענען, די קינדער קומען אפנעמען זייערע קארטאפעל שטעקעלעך וואס די באבע קויפט דערפון פער 100 אויף האלסעיל. פאר'ן אהיים גיין זאגט זי מיר איך זאל איהר אנרופען שפייז צו נאכט'ס, זי וויל מיט מיר עפעס רעדען וואכענדיגע זאכען. איך ווער נייגעריק, וואס ווילסטו באבי? זאגט זי, נישט אים שבת גערעדט, זי וויל פארשטיין וואס איז דאס אינטערנעט, אלע זענען פארנומען דערמיט, זי וויל וויסען צו איך האב חלילה נישט דער אינטערנעט אין שטוב און צו איך האב שוין אמאל אנגערירט דעם אינטערנעט ח"ו. און וועלכע רשעים שטייען דערינטער. איך זאג איר "די ביזט מיך חושד אויף אזיינס?" חלילה! אבער - זי זאגט- איך האב געהערט פון א פרוי אין גראסערי אז דורך די אינטערנעט קען מען זיך באהעפטען צו אנדערע אין יענעם עק וועלט און מען קען אפילו מאכען טראגען... אן זיך זעהן, געוואלדיגע זאכען סע משיח'ס צייטען יאנקעל, זי האט זעך צעוויינט. איך האב איהר בארואיגט אז לאו דוקא סע האלט נאך נישט דארט זי זאל רואיג מאכען די סעודה, זי זאגט ביי איהר אין שטוב וועט קיינמאל נישט נישט אריין קומען דער אינטערנעט, אפילו דער זיידע וועט וועלען. יעדעס מאהל ער גייט אין גראסערי ווארען איך אן דעם זיידען נישט צו קויפען דעם אינטערנעט. כ'האב אייביג געוויסט מען קען דע באבע איינרעדען אפילו א קינד אין... אלע קריסטאל און שטיינדעלאך פונעם טשענדעליער טוען היינט שפריצען באזינדער שיינע קאלירען. ווי א רעגען בויגען באגריסט ער אונז, ווי ער וואלט זיך באדאנקט פארן זיך באניצען מיט איהם אויפסניי. אלע שכינות זיצען ווידער ארום דעם טיש, פרובירען צו נאשען עפעס נייעס וואס מען האט זיך אנגעזאמעלט אין אהיים געברענגט פאר זיי פון קאנטרי, ווען נישט איך נעם זיך זינגען שלום עליכם וואלט די מרס. קרויס אפגעלעקט אלע סעסים-סיעד'ס פון טיש. צו קידוש לבנה איז געווען א גאנצע סומאטוכע, יא דא גאנצע זיבען, נישט דא? דער רב טוט אן זיינע ספעציעלע ברילען וואס גייט נאר ארויף אויף די נאז ביי א ערענסטע שאלה ווי צום ביישפיל א שמאטקע אדער ערב סוכות צום באקיקען דעם אתרוג. ער האט אפיהר גענומען דעם גראבען סידור וואס האט די זמנים ביז משיח'ס טאג. א קלארע תשובה האט ער נישט געגעבען אבער ער האט געהייסען גיין ברענגען די רעזשעוואלקע, א סימן אז מען גייט צום כשם שאני רוקד. נאכע'ן זיך באגריסען שלום עליכם און באקוקען די ארבע כנפות האט ער אונז אלע אנגעווינטשען א גיטן חודש און צוגאב צו די פאריגע וואך וואס איז טאקע געווען ראש חודש. נישט די שופר און ניטאמאל דעם רב'ס הארציגע כליפעריי ביי די שלוש סעודה תורה טוט אזוי שטארק ערוועקען צו תשובה ווי די רונדיגע בארכעס. עס איז נארוואס ארויס פון אויווען, יובאנגעס און רונדיג באגאסען מיט די גלאנץ פון לויזע אייער, זיי טוען מעורר זיין צו פאריכטען די אנגעזאמעלטע עבירה'לך ווי אמשנעלסטענ'ס ווייל אט גייען מיר שוין זאגען אחות קטנה און א עק מיט'ן פארגאנגענעם יאר. די באבע איז געווען ביי אונז אין שטוב און זיך צוגעקוקט מיט פארגעניגען ווי די אייניקלעך גייען אין די זעלבע פיס טריט ווי איהרע עלטערען וואס האבען געקענט דריי זאכען קאכען, באקען, רוימען, זי זאגט אונז אז דאס קומענדיגע יאר וועט זיין ציקער זיס און משיח וועט זיכער קומען. דער זיידע ברומט אינטער, נו וואס רעדסטע, נאך היי יאר. היי יאר וועלען מיר נאך גיין קיין ירושלים. סליחות. דער סימבאל פון די לעצטער וואך אין יאר, דער נאמען וואס גיט א דזשאכע אין יעדער פארדשאוועטע נשמה. ווי קען מען אריין פאלען אין ניי יאר אן אויפשטיין סליחות? אין אלע ווינקלען פון וויליאמסבורג זעהט זיך שוין אן דער סליחות וואס קומט אט צוגיין. איך גיי אריין צום לאקאלען ספרים געשעפט, דער ארבעט'ס אינגערמאן האנדעלט איין א קליינער ווייעך-דעקעל סליחות אין לייגט דאס גלייך אריין אין ביזעם טאש צו מאכען זיכער עס איז צו די מאס, ער נעמט עס צוריק ארויס, שרייבט אויף להו"מ עמי"ו עשי"ו און נאך ענליכע פירקלערייען און לייגט עס צוריק און אנדערען ביזעם פארזיכערט אז קיינער וועט עס אים נישט פון טאש ארויס נעמען. די בין הזמנים'ניקעס קויפען יעדעס יאר א נייעם סליחות מיט ווי מער מפורשים אין די זייטען. א חתן קומט אריין קויפען פאר די כלה דער דיקסטע מחזור מיט א ווייעכען לעדערנעם דעקעל, געפארבט מיט גאלד אין די זייטען. דער סוחר פרעגט, וואסערען נאמען קריץ איך ארויף? איין מינוט, ער קאלט די גרויסע שוועסטער, מאכען זיכער אז יא מען שרייבט די נייע לעצטע נאמען, הוי וועט זי קוועלען. אז מיר'ן אלע אזוי ערליך זאגען סליחות ווי די כלה גייט לייענען איר נאמען פון דעקעל וואלטען מיר געווען עבירות-פריי. גענוי ווי די פאליציי גיט ארויס א טיקעט קוואוטוס, האט דער גבאי באקומען א פארארדענונג פון די רעבעצין צו פארקויפען וואס מער זיצען. ער זאגט די רעבעצין שרייט דער מצב איז דערדריקענד. אלע יאהר צאהל איך אים איין די פאר גראשען פאר א זיץ און א צוקנייטשטער צוואנציגער צווישען זיינע פינגער פאר לא יחרץ געלט, היי יאהר וויל ער איך זאל אויך דינגען א פרויען זיץ. איך זאג אים אז די פרוי קומט נאר צו שופר בלאזען און די איבעריגע בין איך איר מוציא, ער איז פארעקשענט איך זאל אויך צאהלען פאר א פרויען זיץ. איך זאג אים צו איך וועל קומענדיג יאר קויפען אפטער פון זיין נייע סאדא מאשין ביים נאכט שיעור. והוא באחת, אלע מתפללים דארפען טראגען דעם עול פון די רעבעצין וואס וועט דאס יאר חתונה מאכען צוויי אייניקלעך. הייסט כ'האב נישט קיין ברירה? יא, קענסט איר געבען די 12 שורות דעמאל'ס עט איין זיץ זיין גענוג. די רעבעצין האט היי יאר אפגעשריבען די נעמען פון אלע פאטענציאלע זיצער'ס און זיצערען אויף ווייסע סטיקער'ס און זי וויל קיין איין באנק נישט זעהן ליידיג! זאל איך אריין פאלען אריין אין מויל פון די רעבעצין? איך גלויב אז ניין. מיין אלעמען באקאנטער בעל הבית גרייט זיך ארויס צו פארען פון אמעריקא אויף יו"ט, צום רבי'ן. און נישט סתם פארען, נאר פליעהן -ערשט קלאסיג- קיין ישראל. ווען אימער ער מאכט אזא נסיעה נישט צוליב שוואול-טאג נאר אויסשליסלעך רוחניות, הערשט א אטמאספער אין דער ארבייט ווי ביי די קינדער וואס האבען פרייטאג א האלבען טאג חדר, אפילו די שיקסלעך ווייסען אז דער באסס איז דע טעג זייער האולי, ער רעדט צו זיי מיט די אויגען אויף אראפ, ער טוט זיך אן דעם היט צו אשר יצר. היי יאהר גרייט ער זיך צו פארען ביז איבער סוכות, ער וויל מיך אני הקטן מאכען קעניג אויף א נאכט, ער לאזט מיר נאטיצען אויף אלע ווענט, פאשרייבט ווי א צוואה אויף געהל פאפיר וואס איך דארף ארלעדיגען צו האלטען דאס געשעפט און די כלים, ווייל מען קען צו אים נישט צוקומען איינמאל ער פארלאזט דאס געבורט ארט צום לאנד פון די אבות. ביים רבי'ן אין הויף איז ער פון די גרויסע שושקעס, אלע קניעהן פאר זיינע גרינע דאללארען וואס ער ברענגט געביגעלט און פריש געפאקט פון די באנק אז אלע נומערען זענען נאך אין די רייע, דארט ער מאכט דעם אנשטעל אז ער ווייעכט נישט נאך עהרע. געהערט האב איך אז ער טוט אפילו אנציען אויף מפטיר יונה, ווען ער הארכט מיך גיט ער דעם רבי'ן דאס געלד אינעם זעלבען רויטען באנד ווי די באנק האט דאס איהם אהין געגעבען, ווייל דער מפטיר האט דער רבי אין באד. צו מיינע האנד האט דערגראכט א צעטעלע ווי ער שרייבט זיך פאר וואס מיטצוטראגען אויף די רייזע, איינע פון די זאכען איז א שופר מסתמא איז ער באזארגט פון ווערען געשטראנדעט אין אן אראביש אינזעל ערגעץ ווי ח"ו. איך האב אים נישט געוואלט וויי טוען אבער איך וואלט אים געוואלט זאגען אז א קאפ פון א בהמה דארף ער נישט טראגען. די פריזשדער אינדערהיים ווערט געדוכטער פון טאג צו טאג, מען קאכט גרויסע טעפ פיש ווי אויף א שבע ברכות, מאליערטע און פלעינע, דער פיש סוחר זאגט יעדען צו א קאפ מיט צוויי אויגען. די וויידלעך זאל מען יעצט פארקויפען די גויים, די וואס ווילען אויסטרינקען די דצ"ך עד"ש וויין. די צימרינג קעיק זענען אויסגעשוהר'ט לעבען די האניג קוכען, יעצט וועלען מיר האבען וואס אנצובייסען ביי פאוזע. אלע געשוויסטער אמפערען זיך ארום ווער עס זאל עסען אין קימפעט ביי די מוטער די ביינאכט סעודה און ווער בייטאג, מען וואלט געדארפט איינפירען א דאקטאר'ס אפוינטמענט בוך ביי אלע אידישע עלטערען און ווער עס מעלדט זיך פריער דער איז זוכה צו קומען עסען אויף די מאמעס קאנטע. איינע קען נאר קומען בייטאג סעודה די אנדערע וויל נאר קומען ביינאכט, די מאמע איז ווי פארלוירען זי ווייסט נישט וויפיל קינדער וועלען קומען אבער זי קאכט אן ווי אויף א ארימע חתונה. דער שכן וואס האט זיבען טעכטער האט ארויס געשיקט דאס גאנצע מיליטער פארקויפען האניג, פארשטייט זיך אז די הכנסה גייט פאר די טעמעשווארע לעידיס אקזולערי. באלד וועלען זיי פארקויפען האלעפצעס אויף שמחת תורה, א ווייסע בארד אויף פורים אלעס פאר די הכנסה פון די מוסדות. ווער עס פארקויפט דאס מערסטע האניג גייט אריין אין א גורל צו געווינען א זילבערנע בעכער. נו וואס טוט מען נישט אז די מוסדות זאלען קענען צאלען די מלמדים אין צייט? מיינע קינדער האבען אהיים געברענגט צעטליך אז אויב ברענגט מען נישט קארטלעך די קומענדיגע וואך וועט מען אהיים שיקען, זיי ווייסען שוין הפנים אז איך מאך זיך גאר ווייניג צו טוען גיבען זיי מיר שוין נישט די צעטליך. היי יאר האט די הנהלת המוסדות צוגעלייגט א נייער שטייער וואס רופט זיך בילדינג אויסגאבעס, און אידיש רופט מען דאס רבישע חתונה אויסגאבע'ס. יעדעס מאל איך הער אז דער רבי האט געהאט א אייניקעל ווייס איך שוין פאראויס אז די ישיבה גייט אין שנת ה'תשפ"ץ האבען א שווערער בודזשעט. די גאסען שפרידעלט מיט בחור'ליך וואס קומען אהיים פראווען דעם בין הזמנים אינטער די מאמע'ס פארטוך. די ישיבה מיז זיך שליסען ווייל די מגידי שיעור העלפען געפערליך ארויס אין שטוב, אהאא- הלוואי מיין בעל הבית פארשטייט אויך אזוי. די מאמע באטראכט דאס קליין בערדעל וואס האט שוין אנגעהויבען שפראצען פון איר קנאק יאנקעל זי זאגט אים "נו חיים יאנקעל גיי מאך דיר א שיעור מיט א חבר און דריי זיך נישט אינטער די פיס". מען פאקט אויס די שמיציגע חאלאטען און די ספרים, אי"ה אויף ווידער זעהן צויי וואכען נאך סוכות. ער מאכט נוי סוכה ביז אינמיטען די נאכט, שטייט אויף שפעט און ווערט אנטרינען פון די אויגען איידער די מאמע קען אים בעטען ער זאל אהיים ברענגען צוויי דאזען אייער מיט א מילך פון גראסערי נאכען דאווענען, קומט אהיים שפעט נאכמיטאג מיט'ן אויסרייד אז דער שיעור האט זיך פארצויגען און די מאמע קוועלט אז דער בענאק האט זיך אויסגעריבען און די הויכע שכר לימוד צאהלט זיך אויס, ביי די זעכצען איז ער געווארען צו לייט. די שכינים זאגען "ער עט מערצעשעם קענען א חתן ווערען ביי די זיבעצען און דריי פערטעל". דער פארמאסי, מיין אינשארענ'ס אגענט ווי אלע מוסדות פון ארץ ישראל, ארגענטינע און דאהי האבען שוין געשיקט דעם נייעם לוח, אטייל שיקען אין א פלאסטיק מען זאל עס קענען טראגען און באד, אנדערע מיט א מאגנאט פאר'ן פריזשדער, צו א נויט לייגען מען היינט אריין א לוח און אלע צייטונגען. יעצט האבען מיר גענוג לוח'ס צו הענגען אויף יעדע טיהר און אפילו אין בית הכבוד, מען זאל שטענדיג וויסען ווען ס'איז דער עלות און די שקיעה, בקרוב וועט איינער שיקען אין פארום פון א באמפער סטיקער. איין מוסד בין איך שטארק מכיר טובה, זיי לייגען צו יעדעס יאר א קליין ענוועלאופ מיט א סטעמפ דערויף, אייביג קומט עס אן פונקט ווען ס'איז מיר אויסגעגאנגען די סטעמפ'ס. יישר כח פון טיעפען הארצען, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלען כפל כפלים. מושי'לע פרעגט צו אפשר האבען אטייל אנדערע זמנים. דאס ערשטע קוק איך אלע יאר צו חנוכה וועט האבען איין אדער צוויי שבתים, היי יאר וועט נאר זיין איין מוצאי שבת פארטי, איך האב שוין גערופען די שוויגער פארציילען די בשורה, איך ווייס זי פריידט זיך זייער דערצו. דערנאך קוק איך ווען מיין פרוי'ס געבורט'ס טאג געפאלט. אז איך פארצייכען עס אין מח וועל איך מיט ג-ט'ס הילף דורך לעבען דאס יאר אין פרידען. דער שמש האט שוין אויפגעהאנגען די צעטלען אז זונטאג וועט מען זאגען סליחות אום 5 אזייגער, עס האט נאך נישט פאסירט אז דער רב זאל קומען צייטליך אבער דער צעטעל איז נאך פון אלטען רבי'ן וואס האט יא אכט געגעבען אז מען זאל נישט אויף אים דארפען ווארטען. איינער פרעגט דעם שמש, וואס פאר-א-גיט יאר ער שרייבט נישט ארויס 5:30, ער פארענטפערט דעם רב, דער 0 אויפען טייפרייטער איז צובראכען. אונזער שוהל'כעל ווערט צוגערישט צו די הייליגע טעג, די טישען ווערען מער צינויפגעריקט מען זאל קענען אריין קוועטשען נאך א באנק לכבוד די מכובדים וואס קומען אהער נאר אויף די הייליגע טעג, און נישט ווייל מיר האבען עפעס חזן קווארטין פאר א חזן, נאר ווייל ביי זייער וועכענטליכער שוהל ענדיגט מען שפעט. די ראשי קהלה זאגען עס איז אלעס כדאי, זיי זאגען צו א חודש נר למאור ביים מי שבירך, א צווייטער איז מנדב נייע האנטוכער פאר די מקוה, צוזאגען און ליעב האבען קאסט נישט קיין גרייצער –זאגט די מאמע-. איין אזא "וואנע-בי" עושר האט פאריאר געמאכט מי שבירך'ס פאר די גאנצע משפחה, פון א צעטיל האט ער באפוילען דעם גבאי'ן צו פארלייענען די נעמען פון אלע קאזינ'ס פון בעלגיע און חיפה, אפילו פאר'ן 4 טאגיק קינד, א נעפיו פון אויסטראליע וואס האט נאך נישט קיין נאמען האט ער געזאגט "איך מיין מען וועט אים רופין מנחם נאכען זיידען קענסט אים אויך מאכען א שבירך". ווען ער זאל שנדר'ן איין דאללאר פאר יעדען נאמען וואלט איך נישט געדארפט דינגען א פרויען זיץ. די רעבעצין האט באוויזען דאס אומגלויבליכע, דאס ווייב מיינע האט איר אייגען זיץ, איך בין געגאנגען בודק זיין אין ווייבער שוהל, עס שטייט קלאר און דייטליך מיט סידור אותיות מרס. יאנקעל לעצטערנאמען. איך האב איר געזאגט אז כ'האב איר געקויפט א אייגען זיץ דאס איז א מתנה לכבוד יו"ט, זי זאל עס ניצען פאר שהחיינו, איך זאג איר א אייגען זיץ איז א שטייגער ווי מען קויפט א חלקה אויפ'ן בית עולם. האט זי זיך באליידיגט און איבער פארציילט די שוועסטער, די שוועסטער האט איר געטרייסט אז קויפען א אייגען חלק איז א סגולה צו אריכת ימים. זי איז אזוי עקסיידעט צום אייגען שמאהלען צוזאם-לייג בענקעל אז זי וויל קומען אויך צו סליחות. די ווייבער גרייטן אן גענוג פאפיר אין די סליחות צו האבען ווי אריין ווישען די טרערען. אלס קינד געדענק איך, ס'האט פאסירט אז די באבע איז געבליבען צו שחרית נאך סליחות, פון גרויס פרייד אז זי גייט קענען הערען שופר נאכ'ן דאווענען. ווען דער זיידע האט געחוזקט דערפון האט זי געזאגט אז זי וואלט אפילו געדאווענט פאר'ן עמוד מ'זאל איר נאר לאזען. איך האב זייט דעמאלס געוויצעלט מיט דע באבע זי זאל חזנ'עצען, אויב זי האט אמאל פרובירט האב איך איר געזאגט זי מיז אנטוען א גארטעל מיט א קוטשמע, אנדערש איז מען נישט יוצא . און יעצט. פארצייל איך אייך דא בסוד סודות, קיינער טאר נישט וויסען. עס איז דא א שטיקעל רעדע אז דער אמעריקאנער חלום זאל פארווירקליכט ווערען ביי אונז אין די משפחה, א אייגען הויז. יא איר הערט גיט, עס קלינגט פרעמד, די האנט ציטערט שרייבענדיג, אבער מען רעדט דערפון אין גרויסען. מצוה גוררת מצוה, קאנטרי גוררת הויז. מיין רב וואלט מיך שוין געמוסרט היום אומר לו גיי אין קאנטרי ומחר קויף א הויז. אבער ער ווייסט כשאני לעצמי, מיר איז גיט א געצעהלט אין פרייען פעלד. פארשטייט זיך ווילאנג עס איז דא א "די עס על" קאנעקשען מיט ווארימע קאווע און א דאכענע. אייגענטליך רעדט מען שוין דערפון זייט מיר קענען זיך, זי רעדט שוין דערפון זייט מיר האבען זיך געטראפען דאס צווייטע מאהל אלס חתן כלה, דאן האט זי שוין געפרעגט צו איך בין א סיטי-פערסאן אדער די סובורב'ס. איר רייץ צו האבען א אייגען הויז שטייגט ממש פון טאג צו טאג, איטלעכ'ס מאל א פריינד קויפט א דירה איז זי גארנישט אזוי פרייליך נאר עס ערוועקט זיך נאכאמאל דאס אינערליכע באגער פון האבען א אייגען פאסט קעסטעל. ביז דערווייל איז גארנישט אייגענס, דער קאר איז נאך נישט אויסגעצאהלט, די סוכה וואס כ'האב איז געירש'נט פון גרויסען ברידער ער זאגט ער וועט עס צוריק נעמען ווען ער מאכט חתונה. נאר די צוריסענע שיך מיט אלע בילל'ס איז אייגענ'ס אבער איך וואלט זיי גערען אייך אהין געגעבען. יעצט האט זיך אינטער געריקט עפעס וואס איך וויל נאך נישט רעדען דערפון, צוליב א בייז אויג. ביז ווען איך זעה נישט מיין נאמען אויפ'ן טיהר אויף א הילצערנעם בלעכעל, דע וואס מען מאכט נאר אין מאה שערים. טאמער הער איך צוריק דערפון אין די גאס ווייס איך אז מען קען אייך נישט געטרויען. איך האב זיך געחלומ'ט אז דער וועקער קלינגט און טרומפייטערט, פון גרויס געפייפעריי בין איך אויפגעשטאנען. די פיאות געלאזט אויף אראפ, געלאפען מיט מושי'לע און די נשמה אויפן שפיץ נאז, מיט'ן געוויסען אז איך קום שון אן צו ככלות כוחינו. דער רב איז אריינגעקומען פונקטליך, פונקט צעהן צו זעקס, נאך איידער ער האט אנגעהויבען אשרי האבען שוין די האקעלע נשמות פון אינטער'ן פארהאנג געשליכצט הויעך מיט א ניגון. מיין באבע'ס שאכטעל טישא'ס איז שוין ליידיג ביים ערשטען וסלחת לעונינו. ביי יתגדל איז ער שיעור נישט אריינגעפארען אין א אנדערען ניגון, ווען נישט מיר אלע מיטפארער העלפען ארויס און ברימען אינטער וואלט דער רב אריין געפארען "ראנג וועי". זענען מיר אפגעקומען מיט א לייכטען "שארט סטאפ" ביי שמע קולינו ווערען אלע חזנים, מיין שכן וואס איז נאך אין זיין לעבען נישט צוגעגאנגען צום עמוד זינגט דעם שמע קולינו מיט ציגעמאכטע אויגען און רויטע נאז ווי ער זיצט יעצט אויפען היסב בעט. יעדער איז שוין שטיל און מען ווארט אויפען רב, אונזער חזן מעכיל זינגט נאך הויעך לשמוע אל הרינה, מיר אלע זאלען נישט פארגעסען פינעם אמת'ן חזן מעכיל. ער ווינדערט זיך נאכדעם פארוואס יעדער קוקט אים אן מיט א קרימע נאז. א צווייטער שכן לאזט זיך שפירען אז דער טשאלענט איז נאך נישט באערדיגט, זאל עס אים נישט גערעכענט ווערען. מיין ווייב זאגט זי האט נישט צופיהל מיטגעהאלטען. וויפיל איך זאל איר נישט אנצייגען פאר א יו"ט וואס מען זאגט און ווי מען לאזט אויס, ווערט זי כסדר פארטומעלט מיט'ן מחזור, ווי איך וואלט געלייענט א רעסעפי ביך, זי איז אבער העכסט גליקלעך מיט'ן נייעם זיץ אפילו זי האט גארנישט געהערט. אהיים קומענדיג זאגט זי "כ'האב נישט געהערט כתר, קען זיין ווייל כ'האב געדרימעלט?". נאך סליחות פרעגט מושי'לי פארוואס איך טרינק קאווע, זיין רבי האט געזאגט אז מען דארף פאסטען א האלבען טאג, איך זאג אים אז א טייל פירען זיך צופאסטען דע צווייטע האלב פון טאג. נאך א יאר אדער צוויי, איינמאל די אויגען עפענען זיך אביסעל מיז איך אנהייבען מתקן זיין דעם שבועות ביז נאכען עלות און שלאגען כפרות מיט א טשיקען. אא"וו אפשר וואלט איך אים געדארפט זאגען איך מאך היינט א סיום מסכת, א ליגנער וויל איך נישט זיין. אין רעסטוראנט האב איך זיכער געמיינט וועט זיין ליידיג נאך סליחות. א חבר וואס איז פון די בני עלי' פרעגט מיך רויטערהייט ווען איז חצות? איך זאג אים א מינוט פאר די וואשט זיך צום אייער שפייז סענדוויטש. אוי ווען זיין שווער זאל אים דא זעהן, באפעהלט ער די טאכטער צו נעמען א גט אן די צוויי הינדערט דאללאר. איך מאטער זיך שוין לאנג פארוואס איין טאג זאגט מען דעם פזמון מיט א געוויין "אולי יחוס" און דער אנדערען טאג זאגט מען עס מער כאפעדיג און בגילופין. עס קען זיין אז די מחברי הפיוטים האבען אויך פארשטאנען אז נישט אלע טאג זאל מען זיין בעצבות. אדער קלער איך אז זיי רעכענען זיך מיט מיר איך זאל נישט פארשפעטיגען דעם באן. דער דירה אגענט זאגט אז טאמער ברענגט מען אים דעם דעפאזיט א וואך נאך סוכות לאזט ער נאך צוויי טויזענט דאללאר, שפעטער גייט די פרייז ארויף. איך שלאג אים פאר די אויסגעקלאפטע הושענות מיט'ן אתרוג אן דעם אראפגעבראכענעם פיטום. ער זאגט וויצען אין א זייט ער וויל מאכען א קאנטראקט איידער די הייליגע טעג, ער וויל וואס ווייניגער טראכטען פון ביזנעס אום ראש השנה. גיי ווייס צו איך טאנץ נישט אריין אין א וואלד וואס האט נישט א וועג ארויס. די דירה איז גארנישט אזוי גרויס עס האט 4 צימערען צוויי דערפון האבען ניטאמאל קיין שויבען צו די גאס. מען גייט עס אנהייבען בויען נאך סוכות, עס וועט זיין פארטיג אויף ? נישט זיכער, עס ווענדט זיך ווי קאלט עס וועט זיין דער ווינטער, און פארשטייט זיך אויב איך וועל אים אראפ לייגען די פארלאנגטע איינגאבעס יעדע פאר חדשים, קען מען רעדען פון בעפאר תש"ע שוין א פאר חדשים וואס די שוועסטער האבען באשלאסען צו מאכען א עק פון וואונען ביי יענעם, ווי איך קוק עס אן, איז דער איינציגער חילוק צו מען זאל צאהלען רענט אדער מארדגעטש, די דירה פון וואס מען רעדט איז נישט גרויס, מען גייט האבען 18 שכינים אנשטאט 4. אבער ס'יז מיינס. דער גאנצער אויפטו איז דער עלעוועיטאר, איך שלאג פאר צו בויען א עלעוועיטאר אינעם יעצטיגען הויז, און מען קען בלייבען דא און זיך איישפארען א 5 צו 6 הינדערט אלפים. זיי מסביר פאר א ווייבעריש קעפעל אז סייווי, עס באלאנגט פאר די באנק די ערשטע 30 יאר. א דירה וואס קאסט 400 טויזענט מיט אינטערעסט, ביי די ענדע דרייסיג יאר האט מען אריין געצאהלט א מעלוינע פאר די באנק אומווילענדיג, טא פארוואס צאלען אזויפיל פאר די באנק ווען מען קען עס צאלען א אידישען לענדלארד, ער ניצט דאך דאס געלט פאר גיטע זאכען. רעדט מען דא פון מעדיסאן עוועניא? גייען מיר האבען א טיהר-מאן צו אינטער העלפען מיט'ן קערידזש? די שוועגערען זאגט "ליעוו איט אפ טו אס, לייק דע קאנטרי" וועסט זיין צופרידען. מען קלינגט אלע גיטע פריינד צו נעמען עצות, איינס בעסער פון די צווייטע. יא נעמען די דריטע שטאק, נישט נעמען. מען רעדט דאך דא פון א דירה ווי מען וועט אי"ה אריין לאזען א שנירעלע איין טאג, איך מיז שון נישט פאריכטען די צובראכענע "וואדווארקס" מען גייט שוין נישט לאנג זיין דא. מען רעדט שוין נישט פון פעינטען ווייל נאך אביסעל און מען מופט. זאגט מיין שווער איך זאל גיין פרעגען א גיטען איד. הממ וועלכער איד איז נישט גיט? און וועט מיר דער גיטער איד געבען צושטייער? א ברכה קען איך באקומען פון גמ"ח איינשטאלט. יענעס מאל איך האב זיך גענויטיגט האט ער מיר געווינטשען איך זאל קענען גרינג באצאלען. דערווייל גיב איך נישט קיין דעפאזיט, ראש השנה ביים פארקויפען די עליות אדער יום כיפור ביי פאזע וועט שוין דער אויבערשטער אריינשיקען דעה בינה והשכל וואס מיר בעטען אזוי שטארק דריי מאל א טאג. דער בעה"ב קלינגט פון בני ברק אלע צוויי שעה, היינט וויל ער וויסען אויב עס קומען טשעק'ס אין די פאסט, נעכטען פרעגט ער וועלכע קאמפאני'ס שיקען געלט און אויב איך מאך יעדען טאג די דעפאזיט'ס, איין טאג האב איך אים געטשעפעט אז כ'האב אוועק געשיקט אפאר גוים. א צווייט מאל צימבעל איך אים צו ער וואלט מיר געוואלט שיקען א אתרוג פון ישראל, ער נעמט אלעס אן בתמימות. ער זאגט ער האט אריין געווארפען מיין קוויטעל ביים אר"י הקדוש און ביי נאך צדיקים. און ער האט מיך אפילו מזכיר געווען ביי זיין רבי'ן לכבוד ניי יאר. איך זאג אים אז דאס ווארימקייט וואס איך האב געשפירט שבת ביי נשמת איז זיכער דעם רבי'ן צו פארדאנקען. זאגט ער, אז ער האט מיך מזכיר געווען ערשט מוצאי שבת. פרייטאג זאג איך אים: אדוני המלך, עס האט זיך געמאכט א געלעגענהייט, איך פאר מוצש"ק אויף אומאן !!! וואס זאגסטע? לאזט אלעס איבער און פארסט? ווי קענסטו אזוינס טוען? די ביסט אפילו נישט א אומאן גלייבער? פארוואס דען נישט? איך האב א נדבן פאר'ן טיקעט, א ברעסלאווער פעטער צאהלט עס. סארי, באט איך וויל זייער פארען. אבער די לייגסט דאך מיר צוגרינד די ביזנעס, איך בעט דיר יאנקעל האב רחמנות. וואס זאל איך טוען? איך דארף א עצה פון ר' נחמן צו איך זאל קויפען א דירה? אפשר וועט ער אפילו געבען צו שטייער. יאנקעל לאז דיך ארויס, ר' נחמן וועט נישט אויפשטיין פון קבר גיבען עצות. אוי וואס טו איך דא? איך קרעכצע שווער, איך אטעם הויעך, אקעעעי א ברירה האב איך? פאר'ן בעה"ב וועל איך צוליב טוען, אבער איך וויל דער בעה"ב זאל עס גיט געדענקען, אזא געלעגענהייט מאכט זיך נישט יעדען טאג. איך געב אויף ר"ה אין אומאן. אוודאי יאנקעל, ביזט א צדיק, כ'וועל דיר שטארק מכיר טובה זיין, יאנקעל קויף די דירה איך וועל דיר העלפען אבער זעה צו האלטען דאס געשעפט אין די ראמען. איך וועל דיך באלוינען. ער גרויסט זיך יעצט זיכער ביי זיינע פריינד אין ביהמ"ד אז ער האט מיך ארלעדיגט. איך דארף איינקויפען אויף ראש השנה, מילגרוים, נייע מעסער, טיקעט'ס פאר די פלעי חול המועד, פייגען פאר שהחיינו, די העמדער פון קלינער'ס. רויטע עפעל. די ליסטע וואקסט און די קעשענע ווערט מאגער, די געברויכען זענען קע"ה גרויס, און דאס גרינס לאזט זיך אויס. די קינדער דארפען שיך, דער בוטשער וויל געלט. די רעבעצין האט שוין ארויף געלייגט דאס ראש השנה פרוכת, די לייבען אויפ'ן ווייסען ארון קודש קוקען אויס מער שרעקעדיגער ווי די בלויע פון א גאנץ יאר. זי זאגט באפעלעריש דעם שווארצען קוימען קערער, "קליען אפ גוד, ביג האלעדעי טאמארוי", זי לייגט אריין געניצטע אויגען גלעזער אין קעסטעל פאר די אלטע וואס פארגעסען די בריללען אינדערהיים, אפאר איבעריגע מחזורים. דאס איז דאך די איינציגעגע אויפגאבע פון א רעבעצין וואס גייט אין א קרוין טיכעל, צוגיין צום ברעטעל קען זי דאך נישט. דערנאך גייט זי קוקען צו אלעס קלאפט אין יענעם עק ווייבער שוהל. זי זעהט דעם אלטען ר' פייבוש ניצט די פרויען באד-רום זי שרייט אים אן גייט אייך ארויס פון דא. ביי די מענער איז פיהל, זייט נישט אזוי בייז רעבעצין שרייט ער צוריק און ער לויפט ארויס מורמלענדיג אי אפשר להתקיים. ביי סליחות ערב ראש השנה הערשט שוין נישט די אנגעצויגענקייט ווי יענע וואך, די פענצטער זענען מער נישט פארהויכט, אידען גריסען זיך היינט איינער דעם צווייטען. און ווען נישט די לאנגע פזמונים וואלטען אפאר באקאנטע אנגעקומען שוין צום סיום. היינט זאגט שוין מעכיל די סליחות, ער איז מער געלאסען און מאכט נישט א וועזען פון שמע קולינו ווי דער רב. יעדעס יאר קראצט ער אפיר א נייעם נוסח אויף די כי רבו עונינו'ס, איך פיהל זיך גאנץ גיט אז צוליב מיר זינדיגע דארף ער מאכען אזוינע שיינע מעלאדיעס. א האלבע שעה איידער מען ענדיגט, הייבען שוין די זריזין מקדימין אן מיט די התרת נדרים, מיין שכן האט עס ליעב צו זאגען שטייטערהייט ווי ער ציילט א בינטעל טויזענטער'ס, אלע יאר פרוביר איך זיך ארויס צו דרייען פון אים, היי יאר איז אים געלונגען מיך אריין צו כאפען אין זיין נעץ, בין איך מיר אנטרינען בעפאר ער האט אנגעהויבען. האט ער צוגעריפען א קליין בחור'ל און אים געצוויגנען ער זאל מיט אים מאכען די התרה, דער בחור האט זיך געבעטען אז ער איז שוין א געמתערטער עס האט גארנישט געהאלפען. ווען נישט איך זאג אים אז ער איז זיך טועה מיט מיין ברידער וואלט ער מיך נאכען דאווענען אזוי באשייגעצט. אלע גיטע פריינד ווינטשען זיך שוין 4 וואכען א כתיבה וחתימה טובה, בענטשען זיך אן אז מען זאל זיך אויסבעטען א גיט יאר. איין חבר וואס איז פון די שאקעלדיגע זאג איך, עך וועל מער מערצעשעם אויסבעטען א גיט יאר אן אזויפיל שאקלען לולב מיט מיין האנד. אין די זעלבע צייט הייבט זיך אן א געקאלעכטץ, אלע גיטע פריינד וואס מיין סעל נוממער איז אויף זייער סעלעפון אדרעסס ביך קאלען מיך צו ווינטשען א גיט יאר, דער שכן פון קאנטרי וואס האט מיר שוין געזאגט ביים געזעגענען אז איך זאל האבען א כתיבה וחתימה טובה, קאלט ווידער און איז מוסיף אז איך זאל מיר אויסבעטען א גיט יאר, ארלעדיגט. דערנאך קאלט מיין שוואגער און די מומע. א זיס יאר פאר אלע אידישע קינדער מיט א הערצליכען קיש לייגען מיר צוריק די ראש השנה מחזורים אויף די קומענדיגע צוועלף חדשים, צוויי מיט א האלב טאג אין יאר גיב איך זיי וואקאציע, איך נעם זיי ארויס פון די אינטערשטע רייע אין ספרים שאנק. אסאך האבען זיי זיך אנגעזעהן און אנגעהערט. עס האט זיי זיכער שטארק געשמקעט וויאזוי אלעס דרייט זיך ארום זיי. האסט דעם מחזור? ווי איז דער מחזור? לאז עס נישט אין שוהל, נעם עס אראפ פון טיש, לייג עס אין שאנק. זיי האבען זיך צוגעהערט ווי מיר ווינטשען זיך אן איינער דעם צווייטען לשנה טובה, ווי מיר וויינען זיך אויס אויף א תחל שנה וברכותי'ה, ווי מיר קרעכצען ביי נתנה תוקף, ווי מיר פרובירען מיט אלע כוחות צו העלפען דעם חזן זינגען מלך אביון. צום ווידער זעהן אום תשס"ח, משיח זאל אוודאי פריער קומען. עס ווערט שטיל, דער רב קומט אריין מיט'ן שלאף קאפעל און געהל-ווייסער גארטעל וואס ער האט באוויזען ארויס צו שווערצען פון דייטשלאנד איידער ער האט איר פארלאזט. ער גיט א שטרענגען בליק, א פחד פאלט אויף אלע פארזאמעלטע, ער לויפט צום עמוד מיט'ן גראבען מחזור און דאווענט מנחה. צו מעריב טיט ער אויס די וואכעדיגע שטימע און פאנגט אן אההה האאא האאאה מיט זיין דיקע רבנישע שטומע, און הייבט אינטער זיין סטאדע שאף צו די העכערע ספערען, ווער ווייסט וויפיל נעכט ער איז אויפגעווען צו חזר'ן דעם נוסח עס זאל זיך פליסען פון צווישען די ציין כזקן ורגיל. ער דריקט יעדעס ווארט מען זאל אים געדענקען צום גיטען און ציטראגען אין שטאט אז ער איז א פיינער און ווארימער דאווענער. א סקרוך גייט דורך די ביינער ווען ער זאגט לדוד מזמור, אט גייט מען שוין ווינטשען תכתב ותחתם פאר די זכרים, און תכתבו ותחתמו פאר די נקיבות, דער נוסח האט מען ספעציעל אויסגעארבייט פאר די וואס א גאנץ יאר האבען זיי נישט קיין צייט נאר זאגען כאף לאף פאר אלע אויף א מאל גיט שבת, צו גיט יום טוב. היינט דארף מען יעדען באזינדער באגריסען, שאקלען מיט די האנד, ווינטשען אן אויפהער און ווער עס קען בעסער ווינטשען און לענגער שאקלען הרי זה משובח. ווער רעדט נאך פון די וואס שאקלען מיט ביידע הענט ווי מען כאפט אן די ארבעה מינים. מיר האבען געווינטשען לשנה טובה פאר אלע זיידעס און באבעס עלטערען און גיטע פריינד, יעדער האט זיין אייגענארטיגען נוסח וואס זיי פארגעסען נישט פון יאר צו יאר. דע באבע זאגט א ברכה אויף דיין קאפ, מיין שכן זאגט אלע יאר מיט מזל זאלסטע לעבען. דער רב ווינשט לויט זיינע געברויכענישען. אויב האט ער באקומען ווייניג שמוליארעס פאר יו"ט ווינטש ער אונז אלע צו האבען פילע טאשען, אויב די רעבעצין האט זיך נישט ספעציעל באקלאגט זאגט ער אונז מיר זאלען אויסבעטען אלעס גיט'ס, אויב דער זיהן שטייט אים אינטער די פיס זאגט ער מיר זאלען אלע זעהן נחת. א שיינער טייל פון עזרת נשים קומען מיט ווייסע טורבאן'ס, לאזען אינדערהיים די עבודה זרה שייטלעך. מיין פרוי האט מיך געפרעגט צו זי זאל אויך פרובירען גיין מיטן ווייסע טיכעל אין שוהל, כ'האב איר געזאגט אז אן די שייטלען זעהן אלע אויס אייניג און זי ריזיקירט אז איך זאל איר אויפטוישען מיט א צווייטע רעבעצין אין שוהל, האט זי שנעל פארדרייט דעם שמועס. איינער א טוער אין הכשירים האט געזאגט אויפ'ן ווייבערישען האט-ליין אז פייגען קען זיין ווערים און ביי אונז איז נישט געווען קיין פייגען די ערשטע נאכט יו"ט, כ'האב עס סייווי נישט ליעב. האט מען גשהחייניט אויפן נייעם מעסער. דער מעסער סוחר האט ארויס געשטעלט א גאנצער טיש מיט גרויסע מעסער'ס אויף די גאס, א ערלית'טע וואס גייט פארביי רופטו זיך אן צו די חברטע "דעיר מאסט בי עלאט אויף פייטונג אין דיס קאממינועטי" שחרית דאווענט דער רב'ס איידעם, א גרויסער כל יכול איז ער נישט, די שטימע באגיסט ער צופרי מיט לויזע אייער, שכל האט ער גראדע ווי א חזן, עס זאל נישט אויסגערעדט זיין אבער וויפיל מען האט אים פרובירט מעביר צו זיין שלעפט ער לענגער און זיכט אפיהר ניגונים וואס קיינער קען נישט. דער שווער, א מבין האט אים געזאגט ער זאל אליין עפענען א שוהל'אכעל און זיין געגענט. תיכף נאך שחרית מאכט ער קידוש אויף היימישע געבעקס און פרעגט די ארומיגע צו זיי דארפען נישט אביסעל מזונות. אלע יאר פארגעסט ער נישט צו זאגען אז דאס דאווענען מאכט אים דאס הארץ חליש'ען. אלע וואס זענען עולה מאכען מי שבירך'ס פאר די זוהן און טעכטער ווייב און שוויגער. דער רב מאכט פאר די צדיקי הדור און קרעכצעט ווי איינער וואס וויל זאגען "חוץ אני הקטן איז שוין נישט איבער געבליבען אסאך צדיקים" איך האב אויך געביר'ךט דאס ווייב און קינדער, כ'האב איר געזאגט נאכען דאווענען אז דער גבאי האט גערעדט פון איר ביים לייענען. זאגט זי "ער האט אוודאי געוואלט וויסען אויב די זיץ איז באקוועם, הא?" עס קומען פאר גרויסע מיטונגען ווילאנג מען זאל מאכען פאזע, די מיטונג געדויערט באלד וויפיל דער פאזע. ענדליך רופט ער אויס "מעט בלאזען צוועלף אזייגער". ווייס איך כ'האב צייט צוריק קומען ביז איינס אזייגער. פאר תקיעת שופר זאגט ער אונז אפאר ווערטער, אלע יאר זאגט ער אז ער וויל נישט מאריך זיין ווייל סי'שפעט און מיט דעם ציהט ער אויס מיט משלים און נמשלים אן א עק. איך פרוביר אלץ אנצוקומען נאך אלעמען און צו להכעיס האלט נאך ער ביים אנהויב. דאס איז שוין א טראדיציע, צום דוכענען קריכען די שכינים'ס קינדער אריין צו מיר אינטערען טלית און קיצלען זיך מיט מושילע'ן. דערנאך שיק איך אים אהיים מיט זיין מאמע, זי זאל שטעלן דאס עסען אויפ'ן פייער. זי טרעפט אבער אייביג מיט וועם צו שמועסען און מאכט זיכער אז איך קום אהיים פריער. ביי תשליך פרעגען אלע ווען האט מען ביי ענק גענדיגט? ווי שטענדיג ווער עס האט גענדיגט דער ערשטער דער איז דער געווינער. איך ווארף אריין אלע עבירות אין וואסער פאר די פישלאך. מיט א תפילה צו השי"ת אז דער פיש סוחר זאל נישט כאפען דעם פיש וואס האט אויפגעגעסען מיינע עבירות און צוריק שיקען צו מיר א היים ווי יוסף מוקיר שבת. איך וויל שלאפען אבער זי לאזט נישט, זי זאגט אז עך קען נאך פארשלאפען דאס מזל. כאפ איך נאר א דרימעל אויפ'ן דיוואן. קוים וואס דער ראש השנה איז אדורך די גיטע פריינד הייבען שוין אן דאס איבערבעטונג, די כפרות מארקעט איז שוין אין פולען שוואנג, די גבאים הענגען ארויס צעטלעך ווי מען זאל זיך פארקוקען פאר שבת שובה דרשה און איך פרעג זיך אליין בין איך גרייט אויף יום הקדוש? וועל איך שרייבען א משל וואס מען זאגט נאך פון הייליגען ריזשענער דאכט זיך. געווען אמאל א פשוטע'ר דארף'ס מאן, קיינמאל נישט געווען אין א גרויסע שטאט, נישט געוויסט פון גארנישט חוץ זיינע קיעהלעך און פערד. יארען לאנג האט ער געלעבט באשיידען צווישען זיינע הינער און פעלדער. געשעפט זיין חיונה פון פארביי גייער וואס האבען גענעכטיגט אין זיין פארצייטישע קרעטשמע. מאכט זיך אמאל אז ער פארט אין דערנעבענדיגען וואלד אנגרייטען האלץ אויפן ווינטער און פארבלאנדזשעט אריין דאס ערשטע מאל אין א גרויסע שטאט, דער קאפ שווינדעלט אים ער האט נישט קיין השגה ווי ער איז, וויאזוי איז ער אהין אנגעקומען, ווי גייט מען צוריק צום דארף, ער שמייסט פלינק אויף די פערד, פארט רעכט'ס מאכט א לינק'ס ער זעהט פון די זייט א גרויסער פאלאץ ארום גענומען מיט א צום פון מארמויער שטיין. נישט וויסענדיג וואס דא טוט זיך, אינגאנצען דערשראקען שמייסט ער נאך מער די פערד ביז דער ריט האט זיך צוריסען. א בראך. וואס טוט מען? פלוצים דערזעהט ער א שטריק הענגט אויף די זייט פון מויער, ער טראכט נישט קיין צוויי מינוט נאר נעמט ארויס א מעסערעל און שניידט אפ דער שטריק פון אויבען און אינטען און וויל דערמיט פאריכטען זיין ריט. ער ווייסט אבער נישט, אז דער שטריק וואס ער האט אזוי לייכטזיניק צוריסען, איז באהאפטען ביז אינעוויניג אין פאלאץ, דער קעניג וואס וואונט אין דעם פאלאץ ניצט דער שטריק צו באהעפטען זיין גרויסער וואנט זייגער. דער קעניג פון פאלאץ זעהט אז דער זייגער וואס איז באהאפטען צו דרויסען פון פאלאץ איז פלוצים אראפ געפאלען און זיך צובראכען, מאכט א ויצעקו. מען גייט קוקען און מען זעהט ווי א מגושם'דיגער פויער פאריכט זיין שמייסער מיט'ן קעניג'ס שטריק. מען בינדט אים אין קייטען און מען ברענגט אים פאר'ן קעניג. דער קעניג זעהט מיט וועם ער האט צו טוען, דער פויער ווייסט נישט אז ער איז אין א קעניג'ס פאלאץ ער ווייס ניטאמאל וואס מיינט א קעניג, וואס קען מען אים טוען? זאגט אים דער קעניג, הער אויס, איך זעה אז די ווייסט נישט וואס פאר א זינד די ביזט באגאנגען, גערעכט די ווייסט נישט אז איך בין א קעניג, אמת די האסט נישט קיין אנונג וואס א צער די האסט מיר גורם געווען, איך קען דיך נישט שטראפען פאר'ן זיין א מורד במלכות. אבער זאג נאר, ווייסטו אז דער שטריק געהערט נישט צו דיר? מעג מען גאנבענען? מעג מען צורייסען יענעמ'ס א זאך? דאס ווייסט דאך יעדער קינד. פאר דעם קומט דיר א שטראף. אזויפיל וואלסטו געדארפט אבאכט געבען. א יעדער עבירה באשאפט שלעכטע מלאכים, יעדער זינד איז פוגם אין אלע עולמות און מאכט אן חרבנות אין די וועלטען וואס מיר האבען נישט קיין באגריף, עס ווארפט אום ציגעל פון בית המקדש של מעלה און נאך אסאך הויכע ענינים וואס דער שכל פון מיר קליינע מוריטשקעס דערגרינטעווען נישט, אבער אזוי שרייבען אונזערע רבי'ס. מיר זענען ווי יענער דארף'ס מאן וואס ווייסט נישט פון קעניג און קיינמאל נישט געווען אין א פאלאץ. מיר ווייסען נישט אז מיט א קליינע עבירה'לע רייסט מען איבער א שטריק אין יענעם עק הימעל. אבער יעדער מענטש פארשטייט אז מען טאר נישט זאגען ליגענט מען טאר נישט רעדען לשון הרע, מען טאר נישט פארשעמען קיין שום איד. מען דארף מכבד זין די עלטערען, אפילו א דארף'ס מאן פארשטייט אז יענעמ'ס שטריק טאר מען נישט אפשניידען און פאר דעם שטראפט דער קעניג. אלזא בעטען מיר איבער דעם אייבערשטען פשוט און פראסט פאר'ן זיך נישט אויפפירען ווי א מענטש דארף זיך אויפירען. מיר גייען יום כיפור אין שוהל צו בעטען דעם אייבערשטען אויף אלע פשוטע זאכען וואס מען האט זיך נישט גיט אויפגעפירט. עס אז נישט דא קיין תירוץ צו מצער זיין א צווייטען. אפפאפען א חבר. חוזק מאכען פון יענעם. נישט מכבד זין א עלטערען איד, נישט טוען חסד. השי"ת מאענט און פארלאנגט פון אונז קליינע מענטשעלך זייער ווייניג. און דאס וואס ער פארלאנגט פון אונז איז פשוט אז מיר דארפען עס צו טוען ווייל אפילו אונזער קליינער שכל גיבט אזוי מיט. אלזא זייטשע מיר אלע מוחל, און זאל השי"ת פארגיבען אלע אונזערע זינד הקטן כגדול. אפילו איך דערווייטער זיך פון צו באטאפען די טשיקענ'ס מיט די רויע האנד, האב איך א פארגעניגען צו אבזערווירען די גאסען ווי קינד און קייט באפריינדען זיך מיט די כפרה'לעך און ווערען מיט זיי פאניע בראד. אזוי ווי די באבעס מיט זייערע דינסט שטייענדיג אין שטאל אין דער אלטער היים. איין כפרה איז אריין געלאפען אין א דערנעבענדיגען בעקעריי, א צווייטע איז שיעור נישט ארינטער געלאפען דעם מאנסי באס. צום גדלי'ה, די וויליאמסבורג'ע מאמעס טוען אן די קינדער שבת'דיג, מען מאכט זיי פריש די פיאות, די אינגלעך און מיידלעך אנגעטוען "מעטשינג", מען רופט די חבר'טעס מיט די חב'רטעס חבר'טע און מען גייט מאכען דעם גרויסען טריפ וואס הייסט שלאגען כפרות. ווי עס וואלט געווען מיטעל נאכט, די גרעסטע קערידש שלעפט מען ארויס לכבוד די כפרות צערעמאניע. נאך אין קאנטרי האב איך געהערט ווי איין אידענע ווייזט פאר א צווייטע די מציאות וואס זי האט געקויפט, און זאגט דאס וועט מען קענען אנטוען צו כפרות שלאגען אדער חול המועד. מען שלאגט און פאכעט מען דרייט און קאפעט. איך זעה ווי אן אלטער מאן שלאגט איבער זיין אלטישקע, זי שרייט אז דאס קוויטשעריי פון הין גריזעלט אין די אויערען און טוט איר צוטומלען אז זי קען נישט זאגען די תחינה מיט כונה, דער מאן זאגט זי וועט יוצא זיין צו פארענדיגען אינדערהיים, זי גייט נישט איין און סי יו"ט אינדערוואכען. א אינגעל'ע שטייט אויף א מילך קעסטעל און די הויעכע מאמע בייגט זיך אנידער, דאס געטריי קינד דרייט איבערען טיכעל און לאכט הויעך. ווען דאס הינדעל האט אן געגאסען די מאמע'ן האט זיך דאס געלעכטער אפגעטון. אלע ארומיגע זענען זיך צולאפען. א בחור טראגט א היים פאר די מאמע -די קימפעטארען- א הינדעל אין א גרויסע ברוינע חלה בעג. דער אלטער בחור וואס ארבייט ביי די כפרות פאר 4 דאללאר א שעה ווארענט אים אן ער זאל איר צוריק ברענגען אן א פעלער. "מאך א לאך זי זאל קענען אטעמען שרייט ער אים נאך". אויפען וועג צולעכערט זיך דאס פאפירענע בעג פון דעם רעגען און ער מיז נעבעך טראגען דאס הינדעל מיט די צוויי הענט, דער היט פליעט אים צו יענער זייט גאס, א אינגערמאן דערבארימט זיך און טוט עס אים אן. די כפרות קוויקעריי הערען זיך פון עק וויליאמסבורג ביז אריבער דער בריק, א גרופע קינדער לויפען ארום פון איין כפרה צענטער צום צווייטע, ווען זיי באמערקען אז איינע פארגעסט צו שטויסען, שפרינגען זיי גראד צו מיט א פלינקייט צו אריין כאפען די מצוה, א שטויס צו געבען מיט די לינקע פיס ווי דער רבי אין חדר האט אנגעזאגט. ביז די גרויסע טרייבען זיי אוועק. חנה'לע פרעגט מיך פארוואס די טשיקענ'ס קוואקען אזוי? און אויב זיי האבען שכל אז מען גייט זיי שחט'ן. דערנאך זאגט זי פאר משה'לען, זיכער שרייען זיי אויף די וואס טראגען מיט'ן עירוב. ביי דער כפרות צוזאם-קום שמועסען די אידענע'ס דורך וואס מען האט שוין געקאכט פאר יו"ט, וויפיל סוועטער'ס און קליידער מען האט שוין געקויפט אויף שמחת תורה. אלע זאגען אייניג "איך בין שוין פארטיג". ווי צוויי וואכען פאר פסח, קיינער וויל נישט מודה זיין אז דאס פריזער איז נאך ליידיג, די בהמה וואס דער בוטשער גייט לאזען שחט'ן פאר פלייש אויף יו"ט איז נאך ניטאמאל געבוירען. ווען מען זאל קען אפשטיפען סוכות אויף א וואך ווי מען רוקט פאראויס דעם זייגער וואלטען אלע געשטיפט מיט די צוויי האנד. אבער פאר די גאס זאגט מיין שכן'טע אז זי האלט שוין ביים 7'טען פלאש קאמפוט און די שוועגערען רימט זיך אז זי האלט ביים צוענדיגען די לעצטע שטערען פאר די סוכה. מיין שוויגער - וואס מיינט אז סע גייט מיך אסאך אן- זאגט מיר אז זי האט שוין דער גאנצער יו"ט אין פריזער. זאג איך איר דעמאלס קום איך נישט צו קיין סעודה, כ'האב ליעב פרישע עסען. ווי אלע יאר נעם איך ארויס דאס אמערסטען צוקנייטשער צעהנער פון טאש און דריי ארום דעם קאפ, איך באשטיי אז פרעזידענט העמילטאן אויפ'ן בילד זאל זיין א כפרה, איך גיב אים אפילו א שטויס אויף די גרויסע אויגען ברעמען. וואס א נפקא מיני' צו איך גיב לייזען דעם שוחט צו מיין שכן א כולל אינגערמאן וואס האט שוין פאר 2 יאר צוריק געהאט אריבער 10 קינדער, ביידע צופליקען עס וואס גיכער און ביידע דארף עס וויכטיגער פון מיר. זייט דעם ערשטען טאג ראש השנה בין איך א געתשליך'טער איד, מיט דעם אלעם האב איך ליעב צו זעהן דער ספעקטאל פון תשליך ביי קענט עוועניא א טאג פאר ערב יום הקדוש. ווי אלע גייען צום וואסער מיט פילע טאשען עבירות און קומען אהיים זינד פריי. דאס געדרעהנג איז גרויס, די פאליציי מאכען ארדענונג, מנינים מנחה-מעריב איינע נאכען אנדערע, איינער זיכט צו בארגען א גארטעל, א צווייטער וויל א קאר רייד קיין ניי וויליאמסבורג, א דריטער גייט נאך געלט, א הינט בילט פאר א תיקון, א רוסישער פארקויפט זייגערליך מיט פאלשע בלומען. דא און דארט קומט א רבי'לע און באגלייטנוג פון זיינע 10 הויז בחורים און שמשים וואס שטופען זיך צו זעהן אויב דעם רבין'ס עבירות האבען א אנדערע קאליר. היינט איז פון די טעג אין יאר וואס טייל חסידים ערלויבען זיך דורך צו פארען א רויט לייט און פארקען ביים פייער היידרענג. קינדער קריכען ארויף אויפן צוים און די עלטערען שרייען טאנץ אראפ. א פרומער בחור האט געברענגט אלע פארבליבענע ברעזעל אריין צו ווארפען פאר די פויגעל אין ים. אן אלטיטשקע האט אריין געווארפען דאס גאנצע טאשקע מיט געלד און ברעקלעך אויסגעמישט, זי זאגט אז זי דארף נישט דאס חמץ און שטוב, זי בארימט זיך אז זי איז יעצט רואיגער, זי האט שוין גארנישט קיין עבירות. און דאס וואסער האט נאך דער זעלבער שיף גערוך ווי אלס קינד. דערפאר האב איך זי ליעב. די גאסען ארום זענען פארצוימט מיט פאליציי בריקאדען און אלע גייען צום וואסער מיט'ן ציהל אהיים צוקומען אן עבירות. איך זאג דעם אייבערשטען, ווילאנג דאס וואסער רוישט איז א סימן מיר האבען נישט צופיל געזינדיגט. אזויפיל יארען וואס אידען שליידערען דא אריין דאס גאנצע זינד און מאכען דאס וואסער געדיכט מיט רויטע עבירות און עס איז נאך נישט פארגעקומען א צונאמי אין וויליאמסבורג. א ארטיסטקע פרעגט א אינגערמאן וואס גייט דא פאר, ער זאגט "ווי טרוי דע סינז אין וואדער". א אינגערמאן וואס איז געזיצען לעבען מיר אויפן באן האט געזאגט תשליך אופ'ן בריק. ער פרעגט מיך ווען איך גיי? איך זאג אים איך האב ניט קיין צייט, איך שיק די זינד מיט'ן ווייב, זי נעמט קעער דערפון. ער האט מער נישט גערעדט צו מיר, איך האף ער האט מיך נישט גענומען ערענסט. דער דירה פארקויפער איז ווידער ארויף געקומען מיט א פיקס-פארטיגען פלאן, געמאלעוועט אויף א גרויס ווייס פאפיר מיט בלויע פירקעלאכץ, ער וויקעלט און דרייט דאס איין אין א שיין ביקסעל. ער וויל אונז געבען דעם טעם ווי מיר גייען קויפען א 25 שטאקיגע וואלקען קראצער און מאנהעטען. ער רייצט אן די אויגען און ווייזט ווי עס וועט זיין דער וואש-רום און ווי דער פסחיגער קאך. וואס ער ווייזט נישט, איז די שליסלען צום באנק. און פאר נאך צוואנציג קענט איר האבן א גאר גרויסע פארטש, מען וועט קענען מאכען דערפון נאך א צימער ווען סע וועט זיך אויספעלען מערצעשעם. נאך צוואנציג וואס? צוואנזיג טויזענט, די חכם. מיט דעם האט זיך געשלאסען דער וועכענטליכער באזיך, דערווייל האט ער נישט באוויזען מיך איבערצייגען דאס וויכטיקייט פון קויפען א כאטקע אין וויליאמסבורג פאר 400 טויזענט און טשעינדש. און אפילו ווען יא דארף ער מיר קלאר זאגען וועלכער גיטער איד לאזט אפען דעם סעיף ביינאכט איך זאל קענען ארויס נעמען 100 אלפים מזומן. דאס איז מיין זייט, פרוביר נאר צו כאפען א שמועס מיט די צד הכלה וועט איר זיין איבעגעצייגט אז איך גיב א דעפאזיט און שרייב אינטער קאנטראקט א וואך נאך סוכות. וועלען מער גיין אנגרייטען דעם ווייסען קיטעל מיט'ן וואקסענעם ליכט, דער מחזור מיט די בשמים, דעם טלית זיך איינציוויקלען צו זאגען תפילת זכה און הערען דאס געוויין פונעם רב ביי כל נדרי, זאלען מיר אלע זוכה זיין צו לייגען די הענד אויף די קעפלעך און בענטשען אונזערע טייערע זיסע שעפעלעך דאס יאר און אלע יאר. ביז דער אייבערשטער וועט זיך מרחם זיין און שיקען נאך אונז דעם אדלער ער זאל אונז אויפהייבען אויף איהרע פליגעל און א טראג טוען קיין ירושלים עיר הקודש מקריב זיין קרבנות און הערען דאס שיינע געזאנג פון די לוויים און זעהן די כהנים ביי די עבודה. אמן אויב א גאנץ יאר בין איך נישט אין דער שטאפעל פון עסען גלאט לשם מצוה, אויך נישט פון די וואס זאגען הריני אוכל שלא לשם הנאת גופי. ערב יום כיפור איז פארט א מצוה צו עסען, פשוט עסען ווייל אזוי האט ג-ט געבאטען. איך פרעג די סענדוויטש מאכער'קע ביים רעסטוראנט פארוואס איז די קאווע ארויף מיט א ניקעל? זאגט זי ווייל געז איז ארויף. זי גיבט צו, אז היינט איז א מצוה צו עסען פונקט ווי מצות פסח ביינאכט, זאל איך זיך לאזען באצאלען פאר די מצוה פרייליכערהייט. מען גייט זיך נאכאמאל ווינטשען ביים שוויגער און עלטערען, אלע זיפצען אינטער און ווינטשען א גרינגען תענית. שכינות קאלען ווידער איבערבעטען אז מען האט געלייעט א באטעל מילך צו דזשוס און נישט אפגעגעבען. אינגע פארלעך שלעפען זיך פון איין עק וויליאמבורג צו די אנדערע אריין כאפען א ברכה פון די עלטערען. מען עסט שוין די מפסקת מיט א קלאפעדיג הארץ. די הענד לייג איך ארויף אויף די קעפאלעך פון די נשמה'לאך, זאל דער אויבערשטער אונז גיבען כח זיי צו בענטשען ביז'ן טיפע עלטער ווען זיי וועלען קומען מיט זייערע קינדער און אייניקלעך געזינט און פריש. איך גאלפ אראפ שנעל די טרויבען מיט אבעקאדע איידער דער פייפער צעשרייט זיך, איך טרינק די ניין שלינגעס וואסער, טוה אן די פאפאטשען וואס איך האב נאך פון שטאפיר און מען לאזט זיך ארויס צום שוהל מיט'ן מטה לוי און דער טלית בייטעל. מיט'ן טלית און קיטעל זיץ איך מיר איינגעהילט אינעם קאלטען שוהל אויף די הארטע באנק, פון צווישען די עטרה שטיפ איך ארויס דער שפיץ נאז ווען אלע קרעכטצען ביי תפילת זכה, ווען די אידען וואלטען געזאגט תפילת זכה איינמאל א חודש וואלט די וועלט געהאט א שענער פנים. אלע יאר דאנק איך באזינדער דעם רבוש"ע אז איך קען נאך נישט זאגען די איינגערינגעלטע ביי תפילת זכה. זאל דער אייבערשטער אונז אלע פארצייען. דער רב באווייזט זיך באקליידט און ווייסען ווי א כלה, ער סודות'ט זיך מיט'ן גבאי און מען באשליסט צו שיקען ר' חיים דוב דער פרנס צו עפענען דעם ארון קודש. מען וועקט אים אויף פון זיין דרימעל אבער ער פריידט זיך אז מען האט אים אויסגעקליבען צו דעם בכבוד'יג פאסטען. א כל נדרי פחד הענגט אין די לופט, די אנגעגעסענע שליקערצען שטיהל ארויס די סעודה המפסקת און ציילען אפ וויפיל בלעטלעך עס איז פארבליבען אין מחזור אויף היינט נאכט. די כל נדרי דרשה איז מער ווייניגער די זעלבע ווי דאס לעצטע יאר, אלע קענען דאס שוין אויסענווייניג. אינטער מיר זיצט דאס יאר ר' בערל, זייט פארגאנגענעם שבועות ווען ער האט פארלארען דעם טאטען האט ער זיך היינט צום ערשטען מאל פארגינט א שטיקעל זייף זיך ארום צו וואשען לכבוד דעם הייליגען טאג. דער קיטעל איז אים נאך פוירפעל מיט גרעיפ דזשוס פון פסח. אלע יום כיפור'ס ברענגט ער שמעקעדיגע געווירצען אין שוהל אריין צו זיין פון די מזכה את הרבים, דאס יאר האט ער איינגעהאנדעלט קליינע גלעזערנע באטעלעך מיט פעפערמענט און אמערעטאוי, איין פלעשעל האט געהאט דעם טעם פון שווארצע ליקעריש. א צווייטע פון גרינע ציין פאסטע. ווען עס איז נישט יום הקדוש וואלט איך געברענגט פון די פרוי'ס קאבינעט אביסעל ספאק-ליז-קאליברוין, זאלען אלע אידען הנאה האבען. איטליכע האלבע שעה שיקט ער ארויס זיינע אינגלעך צו טיילען שמעק פאר אלע מתפללים. דאס גאנצע שוהל ווערט פארוואנדעלט מיט שארפע ארוימע, אלע זענען מבינים אויף די טאבאק, מען שמעקט אריין ביז די געהיסאכטץ הייבט זיך אן אויף א גרויס פארנעם. די קינדער לייגען טאבאק אויף פאפיר און דאס גאנצער שוהל שמעקט ווי א קרעטשמע אין דער אמאליגע צייט. א באזינדערע מערכה האט ער מיט'ן אתרוג אדער לימאנע וואס ער שטיפט אריין בשמים נעגעלעך און אלע זייטען עס שמעקט פון קטורת, איך האב אים געבעטען ער זאל מיר פארקויפען דעם אתרוג איך זאל קענען דערמיט שלאגען די ד' מינים איז ער געווארען אינגאנצען בשמחה. ער איז פון די וואס נעכטיגען און שוהל. ווי דער "קאונט-דאון" צום ספאטניק, ציילט ר' בערל'ס בחור'ל חיים ווילאנג עס איז ביז'ן זמן פון מוצאי, יעדע שעה רוימט ער מיר אריין אין אויער נאך 5 שעה, נאך 4 שעה פארבליבען, ביי נעילה זאגט ער שוין נאך 20 מינוט, נאך 4 3 2 און מען בלאזט שוין די תקיעה און מעריב'ט מיט גרויס שמחה. דער שאטעל הויבט זיך צום ספעיס, ער לויפט ארויס פון שוהל ווי א אפגעביסענער פון א שלאנג ווען ר' בערל שרייט אים נאך גרייט אן די הבדלה. א סוכה'לע א שיינע, עס איז נישט מיינע. מען שטעלט אויף א ברעט און עס פאלט אנידער, איך מאך א שלאק עס פליהט אריבער צום פארטש פון שכן יענע זייט גאס, איך רעד צום אויבערשטען קלארע דיבורים, ווילסט א סוכה? שטעל אפ דעם ווינט! ווילסט איך זאל שאקלען לולב? שיק צו א שיינער ארבעה מינים אן קונצען, און ער הארכט זיך צו צו מיר. פון אלע עקען גאס הערט מען די האמער קלאפערייען ביז פארטאגס. די סוכה ווערט פארטיג צום זמן, אויפגעהאנגען די אתרוגים מיט עפעל, די האניג גלעזעלעך מיט מעהל. שטערען'ס איינגעוויקעלט אין פלאסטיק. די קראצמעך לייט'ס בלינקען ארום די סוכה סיסטעמאטיש. דער ווינט בלאזט אלעס אוועק אפילו די געלט פון טאש פליהט ארויס איידער איך קען זי אפציילען. מיין מנהג פון זייט די חתונה, איז צו קויפען אן אתרוג און לולב אויפ'ן אויסקוק, וועלכער אתרוג עס קוקט אויס שיין, קאלירפאל און רונדיג, שמאל פון אויבען אן א בייכעל, ווערט מיינער. דער ערשטער לולב וואס שטייט גראד, איז דיק און לאזט זיך שאקלען, בין איך א קונה. איך שטעהל זיך נישט אויב ער האט א פלעק וואס קיינער באמערקט נישט, א קריץ וואס מען קען נישט זעהן נאר מיט שפאקטיווען. עס שאדט נישט אז דער לולב איז געשפאלטען דא צו דארט, דער עיקר עס זאל אויסזעהן ראש הקהל'יש. אן אתרוג מעג זיין אן קיין שום פינטעל אויב עס איז קרום קוקט דאס אויס ווי א באנאנע, איז עס צוביילט פון די זייטען מעג ער זיין פלעק-ריין איך דארף אים נישט. א לולב מעג זיין פארמאכט און כשר אפילו פאר די בריסקע אויב עס איז פיצינקע אדער אויסגעדארט הייסט ער נישט ביי מיר א שאקעל-באר, איך דארף אים נישט. און דערפאר געדויערט מיר גאנצע 10 מינוט דאס קלייבען די ארבעה מינים. און איך פיהר זי ביי די הושענות ארום דעם באלעמער רינג ווי א דער גביר פון שטאט. איך גיי אויף דער גאס צו האנדלען פרישע נוי סוכה, ערשט קויף איך 5 קיישעלעך פאר א דאללער צו בינדען דעם לולב. דערנאך שאף איך איין א פסול'ן ארבעה מינים פאר מושי'לע. א ליבאוויטשער בחור שטייט מיט א גרויס רענצעל אין פארקויפט אתרוגים מיט פאלשע טרויבען, הדסים מיט בליטשקעדיקע נוי סוכה, איך פרעג אים וויפיל וועל איך קריגען פאר א גלאטען צוואנציגער, ער זאגט ער גיט מיר אוועק דאס גאנצע רענצעל פאר א הינדערטער ער איז אויסגעשעפט און הינגעריג, און האט נישט מער קיין כח צו שטיין אויף ליע עוועניא אין דער גאס רעגען. ער פארציילט אז ער קומט פון כפר חב'ד און האט נישט ווי יום טוב צו מאכען, איך האב אהיים געברענגט עסען צו אונז אין די סוכה, ער האט געזאגט אז ער האט אין זיין לעבען נישט געגעסען אזוינע געשמאקע מאכלים ער וויל ביי אונז בלייבען ביז נאך סוכות. און שוהל האבען מיך די חברים מקנא געווען מיט מיין סוכות'דיגען אורח. די ליכט ברענען שוין אין די סוכה, דער בענקעל אויבען אן איז גרייט פאר אברהם אבינו, ער זאל נאר קומען. און מען לאזט זיך אין שוהל אריין צו הערען פון אלע מתפללים זייערע מעשיות וויאזוי שווער עס איז אנגעקומען דער סוכה געבויעכטץ, א מאנגעל און לולבים, די שוויגער האט א קליינע סוכה, דער בעה"ב צאהלט נישט אויף יו"ט. אין די סוכה הערען מיר אלע יאר די נייע ניגונים פון די שכינים, די געשרייעריי פון די מאמעס, ברענג אריין לעפלעך, טראג ארויס די טעלער, כ'האב נישט קיין פלאץ צו זיצען, די זיפ איז קאלט, די סאדא האט זיך אויסגעגאסען, מען האט פארגעסען די האניג. אא"וו. איין פזמון זענען מיר געוואונט צו הערען אלע יאר פון די שכנה אינטען, "מרדכי מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק", פון ווען ער איז געווען 3 יאר ביז איצט וויל מענדל מאיר נישט זיצען שיין. מושה'לע ווארט שוין מיט א שמייכעל זייט די ערשטע נאכט סוכת אויף די געשריי, עס האט נישט געשפעטיגט צו קומען. נאך די פיש הערט זיך דער בת קול קלאר און דייטליך "מענדעל מאיר זיץ איין ווייל די כאפסט א פראסק" און מיר אלע פלאצען אויס אין א הילכיג געלעכטער. אפאר מינוט דערויף "מענדל מאיר עס אויף דאס פלייש ווייל די כאפסט א פראסק" דער כולל אינגערמאן פון אויבען האט אויך דאס יאר א נייער ניגון אויף אתה בחרתנו. לישב בסוכה האט ער געזאגט מיט א געשטיקט קול און צו מיין אושפיזא האט ער געשיקט מיט זיין מיידעלע צוויבעל קיגעל מיט ביער, כ'האב ביידע נישט ליעב. די גרינפעלד'ס האבען זיך אסאך אנגעהערט מיט שוועקי ווייל נאר זיינע ניגונים זינגט מען דאס יאר. איך שריי אריבער צו מיין חבר און שכן אז ער מען קען בענטשען מזומן ער ענטפערט נישט, זיכער איז ער שוין אינטער די דאכענע. כדי מען זאל נישט אויסטוישען דעם רב אינטערען טלית מיט איינעם פון די אנדערע מתפללים , שאקעלט דער רב אונזערע מיט 6 אדער 10 הדסים, שלעפט דאס שווערסטע אתרוג. סוכות איז ביי אים גאר א געהויבען יום טוב, ער סערווירט זיין געמיינדע מיט שטאלץ. פארציילט סוכות'דיגע מעשה'לעך פון צדיקים, גלעט די קינדער אין די בעקעלאך, ביי הלל זינגט ער א ניגון וואס דער טאטע זכרונו לברכה האט מקובל פון זיין עלטער זיידען אז די לויים האבן דאס געזינגען אין צווייטען ביהמ"ק. די הושענות, אוי אויף די הושענות ווארט ער שוין זינט פאר א יאר שמיני עצרת. טייכען טרערען קייקלען זיך אראפ אויף זיין גאלדענע בארד פון גרויס פרייד אז דאס גאנצע שוהל ווארט אויף אים צו זאגען איטליכען הושענה אין די קליינע קינדער שטייען אויף די בענק צו כאפען א בליק וויאזוי דער רבי טראגט דעם ספעציעלען הושענה זאגער אין איין האנד, און די 4 מינים אין די אנדערע. יעדער הושענה למענך זאגט ער שטייט ווי איינער וואס האלט אן א הייסער טעלער זיפ מיט א פעסטקייט. די רעבעצין שטייט פון ווייבער שוהל מיט'ן טאשטיכעל און פארלאזט נישט ווייניגער טרערען אז דער טלית זאל זיך נישט אראפ גליטשען און די נאז זאל אים נישט קראצען, אלעס זאל דורך גיין מיט'ן רעכטען פיס ביז די ענדע. מעכיל דער חזן דאווענט היינט אויך זייער רואיג, קענטיג עס ווארט אים אפ פיינע בהמה פלייש אינדערהיים. צו דער זעלבע צייט באקוקען אלע די אנדערענ'ס אתרוגים, ווי עס וואלט געווען א אתרוגים מארק, אויב האט איינער א שיין אתרוג טוען אים אלע קאמפלימענטירען, איך וואלט אויפגעשריבען אויפ'ן אתרוג ביקסעל אין ענגליש. "דאונט דזשאדז מי ביי דע אתרוג". מען זאגט שוין למען דעת דער גבאי האט שוין פארקויפט אלע עליות און מושה'לע דערמאנט זיך צו שאקלען לולב. איך שיק אים צו די סוכה מיט'ן אתרוג אין איין האנט, דער לולב אין די צווייטע איך ווארען אים אן ער זאל עס צוריק ברענגען גאנץ און קיינעם נישט אויסשטעכען דערמיט די אויגען, זאגען ערליך די ברכה מיט'ן שהחיינו. 15 מינוט דערויף איז ער צוריק אן דעם לולב ער האט עס איבערגעלאזט אין די סוכה ווען א אינגעל האט אים גערופען קוקען אויב עס איז דא באווארפען'ס אין ווייבער שוהל. דער שמחת בית השואבה האט זיך שוין אייגענטליך אנגעהויבען זונטאג פאר יום טוב, ווען איך האב נישט געפענט דאס געשעפט (מיין ביזנעס) זונטאג און נישט ערב יו"ט, אזויפיל מעג איך דאך טוען אז מען גיט מיר איבער די הערשאפט אויף א פאר וואכען. די מיטארבעטער ווילען איך זאל בלייבען בעה"ב כאטש ביז נאכ'ן חנוכה באונעס. מיר האבען אנטייל גענומען אין דעם שפאציר אויף די וויליאמסבורגע גאסען און אריין געבליקט ביי אלע רעבעלעך אין די סוכה, מאנכע האבען גרויסע שטערען וואס די חסידים האבען מנדב געווען, זיי שרייבען די נאמען און מאמע'ס נאמען דארינטער. איין רעבעצין וואס האט געשמעקט אז מיר קומען נאר זעהן צו מען שלאפט שוין דארט איז אונז נאכגעלאפען פרעגען צו מיר ווילען נישט הייסע טיי. הוח"מ זענען מיר געפארען קיין בארא פארק און קראון הייטס צו זעהן וויאזוי אידען זענען מקיים דעם ושמחת בחגיך, אלע רביים פירען ב"ה גרויסע טישען איינער מער צוקיקער'ס איינער ווייניגער פלייש. איינער טיילט הייסע קיגעל א צווייטער הייסע לאקשען. דער עיקר מען לאזט זיך קאסטען רבבות צו זיין דער שמועס אין גאס "דער באקארעסטער רבי האט די שענסטע סוכה און די פארענטשעס זענען פיל מיט היטען. די ווענט זענען באהאנגען מיט צוציענדע בילדער פון אלטען רבינ'ס הויז און גארטען, און פון זיין באבע'ס מציבה, אלעס הענגט אויסער פון סוכות. איך זעה ווי א טאטע שטיפט אריין א קליין שטיקעל קיגעל פאר'ן 3 יעריג אינגעל אין פיסקעל און זאגט "עס מענדי סי שריים פון רבי'ן" געחל המועד האט מען אין בראנק'ס זאא מיט אסאך היימישע פענימער און ווייסע זאקען, ווייל דארטען האבען די קינדער אויסגעוועלט. שטייענדיג אין די ליין פרעגט א אידענע צו מיר האבען פלאטץ פאר איר מיט די משפחה אהיים צופארען. א צווייטער איד וויל וויסען אויב עס איז דא א סוכה ערגעץ ווי. א דריטער וויל וויסען אויב די קאטען קענדי האט א השגחה. ב"ה אידען האבען אלס צו זארגען. דער זיידען העמדעל איז געווען נישט קשה, היבש סחורה איז געבאקען פון פאר פסח. שמעלצער וועט קיין דארדזש קלאאני קיינמאל נישט זיין, אפילו אין קומענדיגען גלגול. אז ער וועט זיך אביסעל מער משוגע מאכען האט ער א שאנס צו ווערען היוא גרענד. חנה'לע איז מיטגעקומען, די קינדער האבן אלע הנאה געהאט, מיט א גיט געפיהל אז איך בין מקיים א בפירוש'ער שולחן ערוך חיים אדם לשמח את אשתו וביתו. אז ביי זיי איז דאס א שפיעל גייט מען צום שפיעל. וואס העט איך געטון ווען זיי ווילען פארען קיין סעמאליע. מען קויפט שוין הושענות פאר די גאנצע משפחה, די וואס שלאגען מיט איין כפרה פאר די גאנצע משפחה קענען לכאורה קלאפען מיט איין הושענה. דער הימעל טוט זיך איר'ס, באגיסט אונז מיט עמערס וואסער, ווי נאר די סכך טריקענט אויס קומען די וואלקענעס צוריק, ווען און ווי זי טרעפט א לעכעל אין שלאק קומט זי אריין אין די סוכה ווי אלטע גיטע פריינט און יאגט אונז ארויס צום שטוב אריין. דער ווינט בלאזט אוועק דעם שטריימעל און באלד גריסט מען זיך מיט א גיט קוויטעל. 1e9026c0bf1703bbf64a60ba4b01881adeff2e3f ספעציעל:Allpages 0 63 584 380 2022-10-22T20:33:17Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]Really nice=)but look this:, a64344cdcc3ff6dbf8299eb34ae3682574a70a76 פומברט 0 64 585 385 2022-10-22T20:33:48Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]פומברט דה פלעץ אונו דער שניצל. קניידלעך דער שניצל פליציפלעץ. אחטונג דער פלעץ בחריימה. ==בום== גרעפס אין פלעץ בום דה אבטיח. גפילטע פיש באבטיח ללא רוטב פסטו. אופס פלעץ דה גרעפסר. ==חתועץ== עעי גרעפס דה פוץ איינשטיין.פחיץ עץ שטרובר. פומברט דה פומברט ללא לומברט. נחש נשך נחש מתחת לחושחש. ==פציץ? שטריבראוזר!== אויש דה שטינות של ברגמן, טונה! אכול בלוע שסק. ערוץ נודים שזיף. למבורגיני פלעץ אונו חבילת שטינות. ef2cd70751f18c2b2776a331393e6bd77dc5ed1b פורים 0 41 586 311 2022-10-22T20:34:17Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]לכבוד יום טוב פורים איך ווייס איך האב פארדרייט די יוצרות און געברענגט פסח שוין אבער סקיינמאל נישט שפעט (ניגון פון צוה ישועות יעקב) . א גוטן פּוּרִים אלע, בְּשִׁמְחָה וּבְצָהֲלָה, פאר אלע ערליכע אידן, הער צו וואס איך זאג, לכבוד דעם הייליגן טאג, וועט איר אלע זיין צופרידן, א גוטע בְּשׁוּרָה, פון שׂוּשַׂן הַבִּירָה, וועל איך אייך דערציילן, המן מיט זיינע בנים, האט מען פארדעקט דאס פנים, און אויפגעהאנגען הויעך 50 איילן, אַחַשְׂוֵרוֹשׂ דער נאַר, האט געמאכט פאר אידן צַער, צוזאמען מיט הָמָן הָרָשָׂע, אבער דער אויבערשטער האט געטון וואונדער, פאר די אידישע קינדער, און צוגעהערט אסתר'ס בַּקָשָׂה, געשיקט פאר מרדכי א ישועה, און פאר המן די תלי', לאמיר אלע טרינקען לחיים, עס איז פרייליך אויף די וועלט, פאר דעם זענען מיר אלע פארשטעלט, לְשָׂנָה הַבָּאָה בִּירוּשָׂלַיִם. בס"ד מעשה שהי'.. עס איז געקומען צו גייען א קאפ פארדרייער, און געזאגט אז וועם דאס לעבן איז אים טייער, זאל נישט עסן פון די אייער, אויב יא שפילט ער זיך מיט פייער, ווייל כדי דאס טשיקן זאל זיין שטערקער און הייער, לייגט מען אריין דורך א ווייער, דזשינס וואס קומען פון עופות טמאהר. די רבנים זאגן אבער אז ער איז א לייער, ער וויל נאר אז מען זאל ארויף לייגן א פרישע שטייער, דערפאר קומט ער מיט א מעשה א נייער. זאל דער עולם וויסן אז די מעשה האט שוין עקספייערד, מען קען שוין גיין צום בייער, און צוריק אנפילן דעם שייער, מיט דעם מאכל וואס איז געזינט זייער, מאכן די לעטשוי געמישט מיט סעלערי מיט מייערן, מיט'ן בעסטן אפעטוט שמחת פורים בסייתא דשמיא צופרי תיכף ווען די שטייסט אויף פון שלאף זאלסטו זיך שטעלן אויפען בעט, אויף איין פיס. שטארק צומאכן די אויגן, לייגן די רעכטע האנט אויפן קאפ די לינקע האנט אויפען גענאק און שרייען מיטן גאנצן כח…… "קא=קאקא=קאקארי=קאקאריקא" וזה בדוק ומנוסה . אדרבה פראבירט עס אויס איין מאל, מער וועט איהר דאס נישט טוען. מי שיש לו סגילות חדשות וגם ישנות, נא לפנות אצלינו אדרבה, לאזט א צווייטן אויך הנאה האבן די וויכטיגסטע "שיכורים" ניגון האסטו פארגעסן ! טי ריי די ריי די ריי די ריי די ראדיי, דירי ראדיי ראדיי ראדיי ריי טי ראדיי, וכו' בס"ד פורים שפיל א גוטן פורים מלאך, ווי איך גיי פאל איך, גיי איך אויף א טאפ, צוברעך איך מיך מיין קאפ, ארום מיר אלעס דרייט זיך, דער גאנצער עולם באשרייט מיך, עס איז אויף מיר ניכר, אז איך בין גוט שיכור, גיי איך אויף די גראז, צוברעך איך מיך די נאז, גיי איך אויף א שטיין, צוברעך איך מיך מיין ציין, ארום מיר אלעס דרייט זיך, דער גאנצער עולם באשרייט מיך, עס איז אויף מיר ניכר, אז איך בין גוט שיכור, א פרייליכן פורים! דִי פִיר מִצְוֹת פוּן פּוּרִים 1. לֵיינֶען דִי מְגִילָה 2. מִשְׁלוֹחַ מָנוֹת 3. מַתָּנוֹת לָאֶבְיוֹנִים- צְדָקָה 4. מִשְׁתֶּה וְשִׁמְחָה פורים שפיל טייערע יודן א גיטן פורים הערטס אויס מיינע דבורים וואס איך וועל אייך דא פארזינגען איך וועל אייך געבן צו פארשטיין וואס די היינטיגע טאג מיינט פארוואס מען דארף טאנצן און שפרינגען דער באקאנטער המן הרשע האט געהאלטן א דרשה אז מען דארף אומברענגען די יודן אחשוורוש דער גרויסער נער האט געגעבן רשות דערפאר ער איז דערפון געווען צופרידן עס האט נישט גענימען לאנג די מעשה איז דאך גיט באקאנט המן איז געווארן מרדכי'ס בעל עגלה עס האט א געלעכטער אויסגעשאסן ווען המן איז געווארן מיט מיסט באגאסן מען האט געדארפט ריפן די הצלה די גזרה האט זיך איבער געדרייט אלע יודן האבן זיך געפרייט ווען מען האט געזען המן אויף די תלי' כן יאבדו אלע פיינט לאמער טרינקען און טאנצן היינט מיר זאלן שוין בקרוב זען די ישועה רִבּוֹנוֹ שֶׂל עוֹלָם, טַאטֶענְיָא גֶעטְרֵייעֶר, קוּק אַרָאפּ פוּן הִימְל, אוּן לֶעשׂ שׂוֹין אוֹיס דָאס,פֵייעֶר שוֹמֵר יִשְׂרָאֵל הָאבּ שׂוֹין אוֹיף אוּנְז רַחְמָנוּת, אוּן שִׂיק שׂוֹין מָשִׂיחַ פַאר אוּנז אוֹיף מִשְׂלוֹחַ מָנוֹת. אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ פְרֵיילֶעךְ זָאל מִיר זֵיין אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ אַגַאנְץ יָאר פְרֵיילֶעךְ פְרֵיילֶעךְ זָאל מִיר זֵיין בס"ד א פרייליכן פורים און א פרייליכן תמיד, איך בעט, ד' שפתי תפתח ופי יגיד, הערט אויס עטליכע ווערטער וואס איך זאג, לכבוד פורים דעם היינטיגן טאג, מרדכי ואסתר האבן דעם פורים קובע געווען, צוליב די גרויסע נסים וואס עס איז געשען, מיטן לויבן דעם אויבערשטן און זיך פרייען, טוען מיר פאר אלע אויסשרייען, אזוי ווי השי"ת האט געהאלפן און די צייט די שווערסטע, ווען אידן זענען געווען און א מצב דאס ערגסטע, און באוויזן גרויסע וואונדער, פאר זיינע געליבטע קינדער, אזוי אויך וועט ער אונז העלפן היינט, אפילו עס איז אזא שווערע און לאנגע צייט, מיר דארפן עס שטארק גלייבן, אז השי"ת וועט אונז אין גיכן דערהייבן. כל הפושט יד נותנים לו, טייטשן די הייליגע ספרים אזוי, פורים, יעדער וואס ער פארלאנגט, ווערט פון הימעל זיין באגער פארלאנגט, בעטן מיר, השי"ת זאל אונז העלפן אלע, בברכה והצלחה בשמחה ובצהלה, און מיר זאלן זוכה זיין, משיח'ן מקבל פנים זיין, ומלכנו בראשנו, במהרה בימינו. (אמן). אמאל האט ער געהייסן א גנב, היינט רופט מען אים א חברה מאן. אמאל האט ער געהייסן א דרך ארץ, היינט רופט מען אים א תמים. אמאל האט ער געהייסן א ליגענער, היינט רופט מען אים א "געשליפענע צונג". אמאל האט עס געהייסן לוקסוס, היינט רופט מען עס בעל - בית'יש. אמאל האט עס געהייסן צנועות, היינט רופט מען עס פארינאטיש – אלט מאדיש. אמאל האט עס געהייסן חניפה, היינט רופט מען עס אויפמערקזאםקייט. אמאל האט עס געהייסן גאוה, היינט רופט מען עס "זעלבס זיכערהייט". אמאל האט עס געהייסן א "געלט רייסער", היינט רופט מען עס א "ספיצעליסט". אמאל האט עס געהייסן א אלטע שמאטע, היינט רופט מען עס "אנטיק". אמאל האט עס געהייסן "אן טעם", היינט רופט מען עס "מען דארף זיין דערצו א מבין". אמאל האט עס געהייסן ליידיגקייט, היינט רופט מען עס "אויסגעליפטערט". אמאל האט עס געהייסן מותרות, היינט רופט מען עס א הכרח. אמאל האט עס געהייסן אויפן ארגינעלן נאמען, היינט רופט מען עס שוין עליגאנט. און וואס עס איז שוין עליגאנט, איז דאך שוין מן הסתם מותר. שיר יקר וחשוב לכבוד פורים עס ווערט געברענגט פון איינער פון די גדולי הראשונים א געוואלדיגן שיר, וואס אין דעם איז מרומז אין וועלכע טאג פון די וואך יעדע יום טוב געפאלט, לויט דעם טאג וואס פורים געפאלט. לאמיר גוט אריין טראכטן אין דעם און איבער חזר'ן, וועלן מיר דעמאלטס פונקטליך וווסען אין וועלכע טאג פון די וואך יעדע יום טוב וועט געפאלען: היום פורים, מחר ביעורים, שלישי מרורים, והוא תמרורים. רביעי ביכורים, חמישי תקיעת שופרים, ולקיחת פרי הדרים. שישי פסגת עברים, שביעי יום כיפורים. יעצט וועלן מיר ערקלעהרן אלע ווערטער פון דעם שיר קלאהר און דייטליך: "היום פורים" - דער טאג פון די וואך וואס פורים געפאלט, "מחר ביעורים" - אין דעם טאג שפעטער איז מען "מבער" (מען רוימט אויס) די חמץ פון דעם הויז, דאס איז "בדיקת חמץ". "שלישי מרורים" - די דריטע טאג נאך וואס פורים געפאלט עסט מען ביינאכט "מרור", דאס מיינט די "פסח סדר". "והוא תמרורים" - אין דעם זעלבן טאג געפאלט אויך דער טאג וואס איז "יום מרורים" (דער טאג פון ביטערקייט און קלאג), דאס מיינט "תשעה באב". "רביעי ביכורים" - די פערטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז די צייט פון ברענגן "ביכורים", דאס איז שבועות. "חמישי תקיעת שופרים" - די פיפטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז ראש השנה, וואס מען "בלאזט שופר". "ולקיחת פרי הדרים" - און אין דעם זעלבן טאג געפאלט אויך די ערשטע טאג סוכות, וואס עס איז א מצוה צו נעמען די "פרי הדר" (אתרוג) און די אנדערע מינים. "שישי פסגת עברים" - די זעקסטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, איז שמחת תורה. וואס מען לייענט דאן אין די תורה די פרשה פון "פסגת עברים", אז משה רבינו איז ארויף געגאנגען פון ערבות מואב צו דעם בארג "נבו". "שביעי יום כיפורים" - די זיבעטע טאג נאך וואס פורים געפאלט, געפאלט יום כיפור. 1c7c8d4c558489f4b96bb6432922c4c75c4a2e17 פרום 0 31 587 277 2022-10-22T20:34:44Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]פרום ווערט אהנגעריפען אין די דאקטוירישע וועלט א גייסטליכע דיזיז (קראנקהייט) אן עפידעמיע וואס האט חרוב געמאכט גאנצע שטעט, דאקטורים איבער די וועלט האבען יאהרען לאנג נישט ארויסגעהאט וואס שטעלט אפ די עפידעמיע פון צושפרייטען ביזען לעצטען יאהר הונדערט ווען פראפעסער כאניאק פון די אויסגעריפענע פראפעסארען האט אויסגעטראפען די רעצעפט, און דאס איז א קיצור: די מחלה איז אומהיילבאר לויט אלע סימנים, און כדי מ'זאל עס האלטען און די ראמען מוז מען איינפירען גאר שטרענגע רעגולאציעס, און די רעגולאציעס זענען אזוי: * מ'דארף לאזען וואקסען די האר. * מ'דארף זיך אהנטועהן מיט א ספעציעלע שיץ מאנטעל ס'מוז זיין שווארץ כדי די זוהן זאל זיך נישט אויפוועקען, און אין די פארוויילונג'ס טעג ווי סוף וואך מוזען די ליידענדע האבען ספעציעלע סטראליזירטע קליידער פון דאמיניקען רעפובליק, וואס הייסט רעזשיוואלקענעס, און א קוטשמע-דאטשיקעס, * מ'מוז שטרענג טשעקען די בלוט פרעשער יעדען איינציגען טאג פאר מינימום א שעה (איין טאג א וואך מוז מען עס נישט איינהאלטן לויט די לאקאלע ינסטאנצען) און קאזשלאוויץ ווי ס'ווערט פאבריצירט ריפען עס די ארטיגע פויערען טעפילען. * ד יונגאטשעס דארפען אהנשמירען די האר אויפ'ן פנים מיט ציקער וואסער אדער עפל זשוס מיט לעמאן זשוס, * נאך אלעם ווינטשען מיר אינטערנעט איינוואינער די אהנגעשטעקטע ביטע שטעק אונדז נישט אהן, דורכ'ן ארויסבליקען פון פלעסטיק גלעזער ואס האט אויף איין זייט סקאטש טעיפ, און די אנדערע זייט א פין, די ווואס ווערען געטשעפעט פון די אויבענדערמאנטע ווערטער דארפען אהנביידינגט גיין נאכטשעקען צו ס'וואקסט נישט אין איהם די קרענק b2da020f8ebe659cc699614871b59ebf711d4fbb פרונדיילע 0 101 588 437 2022-10-22T20:35:03Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]קרעיירא וראשנייצקעה בראשנדבוייקי בקליי סגכרי פרונדיילע. גרשנייזל השתנייזעאל באלייף לספייריע. הייואו מעות ניידעכ למפוייעא אביירימע. מייסעד עכל איילעת ועייעד באייר שעייבעא. באיילעי צאעחנויין עאים הרבייא רוייטיב עגביינעות. 869873ac83e9493c2112d9b85476e4844c4ee390 צאן 0 13 589 235 2022-10-22T20:35:23Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]==[[קללות]]== אַלע [[צאן|ציין]] זאָלן אים אַרויספֿאַלן - נאָר איינער זאָל אים בלייבן אויף ציינוייטאָג! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 07ed88419c203c68e188db5b3185d8bf891aa9c1 ציבל 0 14 590 238 2022-10-22T20:35:40Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]א ציבלע איז א גרויס ייד. דער ציבלעך אריין פון דער יידישע פירעטן ווס קימן אונד ארויס ארץ ישראל מיט דערן קאפן אין דרערד, ווס מאכסטן- זאָלסט וואַקסן ווי אַ ציבעלע – מיטן קאָפן אין דרעד! 752fdeaa32a292331d0a07ee1cb969663235789a צפת 0 111 591 451 2022-10-22T20:35:57Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]א גרויסע ציבור האט אנטייל גענומען אין גרויסן און ערשטן מיטינג פון אזא סארט אין הייליגן שטאט צפת, טויזנטע קעץ וואס האבן זיך צוזאם גענומען אין א פראפעסיאנעלן פארבאנד האבן זיך געטראפן אין אלטן און הייליגן שטאט. אין די טור האבן זיי אפגעשטאט א באזוך אין אלטן בית עולם, וואו אויך אין די וועלט בארימטע קעז פאבריקן וואס פארפלייצן די שטאט. צום ענדע פון די גרויסע צוזאמענפאר ווי דעלעגאטן פון אלע קעץ אין ארץ ישראל האבן זיך באטייליגט, האט זיך באזונדער אנגעזען די בארימטע ירושלימע קעץ, וואס זענען גערעכנט אלס גרויסע מיוחסים, זייענדיג אייניקלעך בן אחר בן פון די ארגינעלע קעץ וואס משה מאנטיפיורע האט אריבערגעברענגט קיין ארץ ישראל מיט איבער 100 יאר צוריק. תהא זאת להרמת קרן התורה והחסידות בארצינו הקדושה. 8ae963fb461a53c7f0a6e05101f9dc4a309ffeb2 קטלא קניא 0 45 592 323 2022-10-22T20:36:13Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]{{שמעלץ|העברעאיש אנשטאט יידיש}} 3192d33a81ac3f9b7055561be2f3aec0a1521005 קיבוצניק 0 10 593 229 2022-10-22T20:36:31Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]אה קיבוצניק איז געפארן מיט אה פריינד, קיין פראנקרייך אין דער אוונט איז ער געגאנגען כאפן אה גלעזל אין אה באר. ס'איז צו עם צוגעגאנגען אה פראסטאקע און פרובירט עם זאגן עפעס וואס, ווען זי האט פארשטאנען אז ער רעדט נישט פראנצויזיש האט זי געצייכנט אויף אה בעט און עם געוויזן. פרעגט דער קיבוצניק זיין פריינד, וי האט זי געווסט אז איך בין אה סטאלער ? [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] aa3cfbe2d76dafacce2aa742e1f766c2e36f42e9 קלוגער-טעלעפאן 0 128 594 490 2022-10-22T20:36:48Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]][[File:Placeholder|video|right|300px]] [[File:Placeholder|right|300px]] דער '''קלוגער טעלעפאן''' איז א קללה אויף דער מענטשהייט, מענטשן זענען פארנומען מיט אים ביז איבערן קאפ, און ווערן פארקויפט אויף אים. ווער עס האט אזא מכשיר מוז אים באהאלטן ווען ער גייט אויף דער גאס מען זאל חלילה נישט ארויס שיקן זיינע קינדער פון חדר. ==דער קאמף קען אים== די גדולי הרבנים האבן גע'אסר'ט צו האבן אזא מכשיר, און די מקילים זענען מתיר אים צו האבן אבער בלויז מיט א פילטער ==מסקנא== אז איר האט א סמארטפאון צוברעך אים זאפארט תיכף ומיד, אבער איר מוזט עס אויפכאפן און שיקן דיינע חברים אויף וואטסאפ, דער קליפ זאל זיין וועראל. cb236e1de920cfde054fbef5ab6bf91dbf91d226 רייציקלפאדיע 0 62 595 379 2022-10-22T20:37:23Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]רייציקלפאדיע איסט אונט אייןציקלופאדיע אין עברית אונט דיקטטוריע אלט יידישית. f483441ee716e38e067b1aede3660a5cda4771ad רשימה:קיינציקלאפעדיעס 0 115 596 465 2022-10-22T20:37:49Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]==רשימה לויט ארטיקל נומער== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | באווארעזיש | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[פויליש]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[טעדעסקא]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]]‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[טשעכיש]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[טיילאנדיש]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[עספעראנטא]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[האלענדיש]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[גאליציש]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[סלאוואקיש]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[קראאטיש]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[ליטוויש]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[לאטיין]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[מאנגאליש]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוטע ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[לעטיש]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[מיראנדעזיש]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[מאקעדאניש]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[רומעניש]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[וועלשיש]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 50 | [[מאלעזיש]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[עסטאניש]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[מאלדאוואניש]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[בעלארוסיש]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[באסניש]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | אידא | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[ארמעניש]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[סלאוועניש]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[איריש]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[לימבורגעזיש]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[בענגאליש]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[סאנדאנעזיש]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 72 | שאטיש | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[דאלמאטיש]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[מאלגאסיש]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[איסלאנדיש]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | אפריקאנס | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[קאמבאדיש]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | פאראעזיש | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 9ebe119567dfe37bd8211ac0434a62a3d2f38e8f 597 596 2022-10-22T20:38:07Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]][[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]==רשימה לויט ארטיקל נומער== ====10.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 1 | [[פארטוגעזיש]] | [[:pt:|pt]] | [http://desciclopedia.ws/wiki/Página_principal Desciclopédia] | 45.286 |- | 2 | [[ענגליש]] | [[:en:|en]] | [http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 30.557 |- | 3 | באווארעזיש | [[:bar:|bar]] | [http://www.stupidedia.org/stupi/Hauptseite Stupidedia] | 22.412 |- | 4 | [[יאפאניש]] | [[:ja:|ja]] | [http://ja.uncyclopedia.info/wiki/%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8 アンサイクロペディア (''Ansaikuropedia'')] | 18.180 |- | 5 | [[פויליש]] | [[:pl:|pl]] | [http://nonsensopedia.wikia.com/wiki/Strona_główna Nonsensopedia] | 16.666 |- | 6 | Basso-tedesco | [[:nds:|nds]] | [http://kamelopedia.mormo.org/index.php/Kamelopedia:Hauptseite Kamelopedia] | 14.395 |- | 7 | [[איטאליעניש]] | [[:it:|it]] | [http://nonciclopedia.wikia.com/wiki/Pagina_principale Nonciclopedia] | 13.518 |- | 8 | [[שפאניש]] | [[:es:|es]] | [http://inciclopedia.wikia.com/wiki/Portada Inciclopedia] | 10.392 |} ====1.000+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 9 | [[פראנצויזיש]] | [[:fr:|fr]] | [http://desencyclopedie.wikia.com/wiki/Accueil Désencyclopédie] | 8.364 |- | 10 | [[פיניש]] | [[:fi:|fi]] | [http://hikipedia.info/wiki/Etusivu Hikipedia] | 7.614 |- | 11 | [[דעניש]] | [[:da:|da]] | [http://spademanns.wikia.com/wiki/Forside Spademanns Leksikon] | 7.240 |- | 12 | [[טעדעסקא]] | [[:de:|de]] | [http://de.uncyclopedia.org/wiki/Hauptseite Uncyclopedia] | Unknown |- | 13 | Moviesposter | en | [http://moviesposter.wikia.com/ Moviesposter] | 112 |- | 14 | Broonza | en | [Broonza] | Unknown |- | 15 | [[כינעזיש]] ([[טאיוואן]]) | [[:zh-tw:|zh-tw]] | [http://zh.uncyclopedia.info/wiki (''Uncyclopedia'')] | 5.720 |- | 16 | [[קארעיש]] | [[:ko:|ko]] | [http://ko.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'') ] | 5.678 |- | 17 | [[כינעזיש]] ([[כינע]]) | [[:zh:|zh]] | [http://zh.uncyclopedia.wikia.com/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 5.615 |- | 18 | [[רוסיש]] | [[:ru:|ru]] | [http://absurdopedia.wikia.com/ (''Absurdopedija'')] | 4.282 |- | 19 | [[נארוועגיש]]‬ | [[:no:|no]] | [http://ikkepedia.org/wiki/Hovedside Ikkepedia] | 3.993 |- | 20 | [[אינדאנעזיש]] | [[:id:|id]] | [http://tolololpedia.wikia.com/wiki/Halaman_Utama Tolololpedia] | 3.931 |- | 21 | [[טשעכיש]] | [[:cs:|cs]] | [http://necyklopedie.wikia.com/wiki/Hlavní_strana Necyklopedie] | 2.838 |- | 22 | [[טיילאנדיש]] | [[:th:|th]] | [http://th.uncyclopedia.info/ (''Uncyclopedia'')] | 2.808 |- | 23 | [[עספעראנטא]] | [[:eo:|eo]] | [http://neciklopedio.wikia.com/wiki/Ĉefpaĝo Neciklopedio] | 2.784 |- | 24 | [[גריכיש]] | [[:el:|el]] | [http://frikipaideia.wikia.com/ (''Frikipaídeia'')] | 2.737 |- | 25 | [[האלענדיש]] | [[:nl:|nl]] | [http://oncyclopedia.net/wiki/Hoofdpagina Oncyclopedia] | 2.599 |- | 26 | [[גאליציש]] | [[:gl|gl]] | [http://desgalipedia.org/wiki/Portada Desgalipedia] | 2.509 |- | 27 | [[העברעאיש]] | [[:he:|he]] | [http://eincyclopedia.wikia.com/wiki/ (''איןציקלופדיה'')] | 2.252 |- | 28 | [[שוועדיש]] | [[:sv:|sv]] | [http://psyklopedin.org/wiki/Huvudsida Psyklopedin] | 2.244 |- | 29 | [[סלאוואקיש]] | [[:sk:|sk]] | [http://necyklopedia.wikia.com/wiki/Hlavná_stránka Necyklopédia] | 1.692 |- | 30 | [[אונגאריש]] | [[:hu:|hu]] | [http://unciklopedia.org/wiki/Kezdőlap Unciklopédia] | 1.531 |- | 31 | [[אוקראיניש]] | [[:uk:|uk]] | [http://uk.inciklopedii.org/wiki/ (''Incyklopedija'')] | 1.138 |} ====100+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 32 | [[פערסיש]] | [[:fa:|fa]] | [http://fa.uncyc.org/wiki/ (''Uncyclopedia'')] | 920 |- | 33 | [[אראביש]] | [[:ar:|ar]] | [http://beidipedia.wikia.com/wiki/ (''Beidipedia'')] | 868 |- | 34 | [[קאטאלאניש]] | [[:ca:|ca]] | [http://valenciclopedia.wikia.com/wiki/Valenciclopèdia:Portâ Valenciclopèdia] | 663 |- | 35 | [[טערקיש]] | [[:tr:|tr]] | [http://yansiklopedi.org/wiki/Yansiklopedi:Ana_Sayfa Yansiklopedi] | 610 |- | 36 | [[נארוועגיש]] (נארוועגיע) | [[:nn:|nn]] | [http://ikkjepedia.org/wiki/Hovudside Ikkjepedia] | 575 |- | 37 | [[סערביש]] | [[:sr:|sr]] | [http://sr.neciklopedija.org/wiki/ (''Neciklopedija'')] | 414 |- | 38 | [[קראאטיש]] | [[:hr:|hr]] | [http://hr.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 284 |- | 39 | [[ליטוויש]] | [[:lt:|lt]] | [http://juokopedija.org/wiki/Pagrindinis_puslapis Jukopedija] | 266 |- | 40 | [[טאגאלאג]] | [[:tl:|tl]] | [http://pekepedia.net/wiki/Unang_Pahina Pekepedia] | 244 |- | 41 | [[לאטיין]] | [[:la:|la]] | [http://uncapaedia.wikia.com/wiki/Pagina_prima Necyclopædia] | 213 |- | 42 | [[מאנגאליש]] | [[:mn:|mn]] | [http://mn.uncyclopedia.info/wiki/ (''Antsiklopediad'')] | 205 |- | 43 | [[בולגאריש]] | [[:bg:|bg]] | [http://bg.oxypedia.net/wiki/ (''Oksipedija - Oxypedia'')] | 181 |- | 44 | פשוטע ענגליש | [[:simple:|simple]] | [http://simple.uncyc.org/wiki/Main_Page Uncyclopedia] | 170 |- | 45 | [[לעטיש]] | [[:lv:|lv]] | [http://lv.neciklopedija.org/wiki/S%C4%81kumlapa Neciklopēdijā] | 152 |- | 46 | [[מיראנדעזיש]] | [[:mwl:|mwl]] | [http://cciclopedia.org/wiki/P%C3%A1igina_Percipal Çciclopédia] | 140 |- | 47 | [[מאקעדאניש]] | [[:mk:|mk]] | [http://mk.uncyclopedia.info/wiki/Главна_страница Нециклопедија (Neciklopedija)] | 122 |- | 48 | [[רומעניש]] | [[:ro:|ro]] | [http://ro.uncyclopedia.info/wiki/Pagina_principală Unciclopedie] | 107 |- | 49 | [[וועלשיש]] | [[:cy:|cy]] | [http://cy.uncyclopedia.org.uk] | 102 |} ====10+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 50 | [[מאלעזיש]] | [[:ms:|ms]] | [http://bodohpedia.org/wiki/Laman_Utama Bodohpedia] | 96 |- | 51 | [[עסטאניש]] | [[:et:|et]] | [http://ebatsuklopeedia.org/wiki/Esileht Ebatsüklopeedia] | 96 |- | 52 | [[שפראך zelandese|Zelandese]] | [[:zea:|zea]] | [http://zea.oncyclopedia.org/wiki/V%C3%B2blad Oncypedie] | 82 |- | 53 | [[מאלדאוואניש]] | [[:mo:|mo]] | [http://uichipedia.net/wiki/Pagina_principal%C4%83 Neciclopedia] | 76 |- | 54 | [[שפראך asturiana|Asturiano]] | [[:ast:|ast]] | [http://nunyepedia.wikia.com/wiki/Páxina_Principal Nunyepedia] | 59 |- | 55 | [[יידיש]] | [[:yi:|yi]] | [http://keinziklopedie.wikia.com/wiki/ (''קיינציקלאפעדיע'')] | 44 |- | 56 | [[שפראך fiamminga|Fiammingo]] | [[:vls:|vls]] | [http://kweenipedia.org/wiki/Voorblad Kweenipedia] | 37 |- | 57 | [[שפראך georgiana|Georgiano]] | [[:ka:|ka]] | [http://anciklopedia.org/wiki/ (''Anciklopedia'')] | 37 |- | 58 | [[בעלארוסיש]] | [[:be:|be]] | [http://paudurapedyja.org/wiki (''Paudurapedyja'')] | 36 |- | 59 | [[שפראך occitana|Occitano]] | [[:oc:|oc]] | [http://oisquipedia.org/wiki/Acuèlh Oisquipedia] | 28 |- | 60 | [[באסניש]] | [[:bs:|bs]] | [http://bs.neciklopedija.org/wiki/Glavna_stranica Neciklopedija] | 27 |- | 61 | אידא | [[:io:|io]] | [http://io.neciklopedio.org/wiki/Frontispico Neciklopedio] | 26 |- | 62 | [[ארמעניש]] | [[:hy:|hy]] | [http://angragitaran.org/wiki (''Angragitaran'')] | 24 |- | 63 | [[סלאוועניש]] | [[:sl:|sl]] | [http://butalopedija.org/wiki/Glavna_stran Butalopedija] | 23 |- | 64 | [[שפראך frisona|Frisone]] | [[:fy:|fy]] | [http://unsyklopedy.org/wiki/Haadside Unsyklopedy] | 22 |- | 65 | [[איריש]] | [[:ga:|ga]] | [http://ga.uncyc.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach Frithchiclipéid] | 17 |- | 66 | [[לימבורגעזיש]] | [[:li:|li]] | [http://kwatsjpedia.org/wiki/Veurblaad Kwatsjpedia] | 15 |- | 67 | [[שפראך gotica|Gotico]] | [[:got:|got]] | [http://unsaiklopedia.org/wiki/H%C3%A1ubidaseido Unsaiklopedia] | 13 |- | 68 | [[בענגאליש]] | [[:bn:|bn]] | [http://bn.uncyc.org/wiki/প্রধান_পাতা Uncyclopedia] | 12 |- | 69 | [[שפראך giavanese|Giavanese]] | [[:jv:|jv]] | [http://ndhablek.wikia.com/wiki/Kaca_Utama Ndhablek Wiki] | 11 |- | 70 | [[סאנדאנעזיש]] | [[:su:|su]] | [http://su.goblogpedia.wikia.com/wiki/Tepas Goblogpedia] | 11 |- | 71 | [[קלינגאניש]] | [[:tlh:|tlh]] | [http://tlh.uncyc.org/wiki/GhItlh%27a%27 ghItlh'a'pedia] | 10 |} ====1+ ארטיקלען==== {| class="sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !style="text-align:right;"|נומער !style="text-align:right;"|שפראך !style="text-align:right;"|וויקי !style="text-align:right;"|נאמען אין שפראך !style="text-align:right;"|ארטיקל נומער |- | 72 | שאטיש | [[:sco:|sco]] | [http://scotypedia.org/wiki/Main_Page Scotypedia] | 8 |- | 73 | Greco antico | [[:grc:|grc]] | [http://kakapedia.org/wiki (''Kakapedia'')] | 8 |- | 74 | [[דאלמאטיש]] | [[:dlm:|dlm]] | [http://dlm.neciklopedija.org/wiki/Fenait Neciklopedija] | 7 |- | 75 | [[מאלגאסיש]] | [[:mg:|mg]] | [http://hatsiklopedia.org/wiki/Fandraisana Hatsiklopedia] | 7 |- | 76 | [[שפראך lussemburghese|Lussemburghese]] | [[:lb:|lb]] | [http://kengencyclopedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it KengEncyclopedia] | 7 |- | 77 | [[איסלאנדיש]] | [[:is:|is]] | [http://is.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ekkipedia] | 7 |- | 78 | אפריקאנס | [[:af:|af]] | [http://niesiklopedia.org/wiki/Tuisblad Niesiklopedia] | 5 |- | 79 | [[שפראך lao|Lao]] | [[:lo:|lo]] | [http://lo.uncyclopedia.info/wiki Uncyclopedia] | 4 |- | 80 | אינטערשפראך | [[:ie:|ie]] | [http://ninciclopedia.org/wiki/P%C3%A1gine_principal Ninciclopedia] | 4 |- | 81 | [[קאמבאדיש]] | [[:km:|km]] | [http://km.uncyclopedia.info/wiki/Uncyclopedia] | 1 |- | 82 | פאראעזיש | [[:fo:|fo]] | [http://fo.ikkepedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a Ikkipedia] | 1 |} 47789cc7ca68db880151504bd03ef43b87549193 意第绪语伪基百科目前已经成了荒废状态,急需善心乡民接手。我是管理员我是变态机械人 0 118 598 472 2022-10-22T20:38:25Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]{{שמעלץ|'''דאס איז דער יידישער קיינציקלאפעדיע, נישט יאפאניש, כינעזיש, אדער שום אנדער שפראך.''' '''.This is the Yiddish Uncyclopedia, not Japanese, Chinese, or any other language''' }} ddc5d171a354ba6aa4e4a95450609b5c0ad7e9b7 זונטאג - אויך מיר א טאג 0 47 599 327 2022-10-22T20:38:57Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]זונטאג - אויך מיר א טאג ווי איך גיי, הער איך כסדר זיך מתמרמר זיין אויף דעם זונטאג. ס'איז אזוי אנגענומען אז זונטאג איז א שווערע, יבש'דיגע, אנגעזעצטע, זויערע, פארקנייטשטע, צוקוועטשטע, באבאלאזענע טאג. דו איינציגסטע גוטע מליצה אויפ'ן זונטאג, האב איך היינט אונדערפרי געהערט פון א קלוגען איד, וזל"ק: "נאך א מזל ס'איז דא אזא טאג ווי זונטאג, ווען נישט וואלט דאך מאנטאג אויסגעקוקט ווי זונטאג" ודפח"ח נו, שטעלט אייך שוין פאר 'זונטאג ווען ס'רעגנט'! ווי האט יענער געזאגט "ס'איז א בחינה פון א מאנגאליאן ל"ע וואס כאפט א סטראוק ה"י " דער אייבירשטער זאל האלטן דו רעכטע האנט, פלעגט מיין באבע זאגן אזא טאג. 2c26811097d09450a559caadf7595599c2f57647 חסיד 0 9 600 226 2022-10-22T20:40:36Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 79f9e5f36cdc465518cb99b71b3112d287094464 טשולענט 0 28 601 269 2022-10-22T20:40:58Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]'''טשולענט''' אדער '''טשאלנט''' איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. איינע פון די קאנצעקווענצען פון טשולענט איז די לאנגע טישען פרייטאג צונאכט'ס, ווי מ'לאזט דעם עולם זיך אהנעסען מיט דייעט חלה און פארטריקענטע פערפעל וואס נאכדעהם מיז מען כאפען א טאנץ מיט די טשולענט בונדלעך אין טאפ, וואס אפט מאהל ענדיגט זיך עס מיט א ליידיגע טאפ, דאס דערמאנט אסאך מאהל די זכרונות פון אינדערהיים ווען א אייניקעל אויף א טאטע שטייענדיג אויפ'ן זיידען האבען פרובירט פון בעקער'ס בוידעם, אריינשמאלצען אפאר אויבגעשוויצטע בונדלעך מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! {{וויקיפעדיע|טשאלנט|טשולענט}} 1ab82c50dd4d556f5c5b05608561c5a12912e3d6 יום העצמאות 0 44 602 319 2022-10-22T20:41:18Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]'''הלכות יום האצמעות'''... הל' יום העצמאות מהדורה בתרא בעזה"י א. מצוות הנפת הדגל, מצווה חביבה ואהובה היא על ישראל, וראוי להתאמץ בה עד מאוד, שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ב. נהגו רוב ישראל, לתלות דגל כחול לבן, על בתיהם, שלוש אמות מצד פתחי המרפסות, לפרסם כינון מלכות ישראל בא"י. יש שנוהגים לקבוע את עץ הדגל בברזל ודיבלים, ויש שנוהגים לתלות הדגל באטבים על חוטי המרפסת, ואחד המרבה ואחד הממעיט, ובלבד שיכוון ליבו לאביו שבשמים ולראש ממשלתו שבארץ. ג. המניף בתוך ביתו לא יצא ידי חובה, ויש לו לשוב ולהניף מחדש מחוץ לביתו, שהרי כל ענינו של דגל להתנופף בחוץ על נס, כנאמר "על נס להתנוסס". ד. נשים חייבות להניף, שאף על פי שדרכו של איש לכבוש, ואין דרכה של אשה לכבוש, אף הן היו באותו הנס. ה. חסידים ראשונים נהגו לתלות הדגל מערב ראש חודש, ואנשי מעשה מערב יום הזיכרון לחללי צה"ל, ויש להקל לכל הציבור, להניף את הדגל בו ביום, וזמנו עד יום ירושלים, וכל המשהה את הדגל לאחר מכן עובר על בל תוסיף. ו. מעשה באשה כשרה אחת ב"קרית משה" שתלתה דגל בו ביום, ועף ברוח, ולאחר שעיינתי רבות, נוטה דעתי לומר שיצאה ידי חובת ההנפה, ואינה צריכה לחזור ולשנות. ז. שיעור הדגל לכל הפחות, אמה על שתי אמות, מטעם פירסומא ניסא והמהדרים נהגו לתלות דגל שגודלו שתי אמות על ארבע אמות, ומעשה באחד מגדולי הדור, שתלה דגל שגודלו כחצי מרפסת, ושיבחוהו חכמים. ח. צבע הפסים והמגן דוד בין תכלת לכרתי, ואם צבעם בצבע אחר הדגל פסול, ויש לגונזו. אמנם רוחב הפסים והמגן דוד בדגל שיעורם כ20 סנטימטרים. דגל ארוך שתולים על הבנינים, אעפ"י שאין לו מגן דוד - כשר, מכיוון שניכר בו שנעשה לשם מצוות דגל, הרי הוא בכלל דגלי ישראל הכשרים. ט. יוצאים ידי חובה בדגל פלסטיק, והמהדרין בדגל בד צבוע, והמהדרין מן המהדרין בדגל בד רקום. י. ועכשיו רווח המנהג, לתלות דגלון על המכונית, ומנהג ישראל דין הוא, ואין לפרוש מהציבור ויש לתלות בחלון ימין שכל פניות שאתה פונה יהיו לימין. אמנם, יש להסתפק האם גם אוטובוסים ומוניות חייבות בדגל, והמחמיר להניף דגל ישראל באוטובוס תבוא עליו הברכה, ובלבד שלא יריב עם הנהג, ולא ירבה מחלוקות בישראל. ומעשה בחסיד אחד שקנה מכונית ביותר מחומש, להניף עליה דגל ישראל, והעני. יא. מי שיש לו שתי מכוניות, רבו התנאים ויש לו לעשות שאלת חכם, באיזה ראוי לתלות את הדגל. על אופניים או אופנוע, אין להניף דגלון, מפני שאינם ראויים לישיבת קבע. יב. בעניין דגל שאול, כבר פסקו שיוצאים ידי חובה, שנאמר "ואנחנו בשם אלוקינו נדגול", ואעפ"כ יש לכל בן ישראל להחמיר ולקנות דגל משלו בעשרה שקלים, לקיים את הפסוק "איש על דגלו". יג. בדין דגל שנעשה ע"י נוכריים, נהגו להקל ובלבד שיעמוד אצלו ישראל, בזמן רקימת המגן דוד. דגל עם מגן דוד של חמש צלעות, מנהג עובדי כוכבים ומזלות הוא, ויש לשורפו. יד. נשים צדקניות נהגו לתפור שמלות מדגל ישראל, לקיים מה שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ויש למחות בהם, ומכל שכן שאין לתפור בגד-ים מדגל ישראל, מפני ביזוי המצווה. ברם, נהגו לכסות את ארונות הרוגי המלכות בדגל ישראל, ויש למנהג זה שורשים עמוקים בספרים הקדושים. טו. יש שנוהגים לתלות דגל עמא-ריקא לצד דגל ישראל ומנהג שטות הוא. ברם, בעניין תליית דגלי עכו"ם על מבני ציבור, יש להקל משום דרכי שלום. טז. נהגו לתלות תמונות ראשי המדינה וסמל המדינה ודגלונים קטנים במרפסות, וכל המרבה הרי זה משובח, וכן נהגו גבאי בתי הכנסיות לתלות שרשרות נייר, ובהם תמונות הדגל וסמל המדינה, בליל התקדש חג. ומנהגים אלו יש לו שורשים עמוקים בקבלה, כידוע ליודעי ח"ן. יז. דגל שנפל יש להרימו ולנשקו מפני קדושת המצווה. דגל שהתבלה יש לגונזו, ודבר פשוט הוא שאין לעשות עימו כל תשמיש בזוי, מפני כבוד המדינה. ואלו המבזים את הדגל, הרי זו דרך מינות וכל אלו המפרישים עצמם מן הציבור, אפילו הם כמשה וכשמואל, לא יראו בנחמת הציבור. וכל הרואה עובדי כוכבים ומזלות רשעים שורפים דגל ישראל, יש לו להוריד פלגי דמעות על חילול ד' ולקרוע בבגדו, ויאמר "שפוך חמתך על הגויים אשר לא ידעוך, כי אכל את יעקב ואת נוהו השמו". יח. מי ששהה בחו"ל בשהיית ארעי יש לו להניף את הדגל במקומו, ובלבד שלא יתגרה בגויים. אמנם, אלה היורדים להשתקע, שדרים בגלות המרה בדירת קבע, אין להם להניף הדגל, מכיוון שפרשו מהציבור שוב אין עליהם חובת הנפה, עד שיעשו תשובה ויקבלו עליהם עול מלכות ישראל. ברם, אחרי שעיינתי רבות בדבר חשבתי שמא אוחזים הם בתשובת המשקל, כלפי אלו המכונים חרדים היושבים בארץ הקודש ואינם מניפים, ואילו הם נמצאים בגלות ומניפים, ויבואו אלו ויכפרו על אלו, וד' יעשה הטוב בעיניו. הלכות נפנוף המנגל ובו כ"ג סעיפים א. נהגו ישראל לצלות בשרים על האש, ביום העצמאות והוא הנקרא מנגל בפי העם. הגה: ויראה לקנות בשר בהמה, ואם אין לו יקנה בשר עוף. ונהגו להציג בפתחי המרכולים והסופרמרקטים מערב ראש חודש, פחמים, דגלונים ושאר כלים למצות החג, והרי הם בכלל מזכי הרבים. ב. אין לבשל או לאפות, לא בתנור ולא בסיר, ומכל שכן לא במיקרוגל, ומי שלא צלה על גבי גחלים, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצות המנגל לקורבן הפסח שעליו נאמר: "אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ". ג. נהגו למנות אדם חשוב לעמוד אצל המנגל ולנופף, והוא הנקרא "מנופף", לקיים את מה שנאמר בהפטרת היום "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו". ד. כל הבא בצבא ישראל ראוי לבוא בקהל המנפנפים, כנאמר: "דגל מחנה יהודה לצבאותם", והוקשה מצוות מנגל למצוות דגל. לכתחילה ראוי למנות אדם שבא בקשרי המלחמה, ובדיעבד אפשר למנות אפילו טוראי ובלבד שעושה מילואים דבר שנה בשנה. בעניין נוכריים, כל ששירת בצה"ל ראוי לנופף, ואין להסתפק. ה. נשים ששרתו בצבא הקודש רשאיות לנפנף, שאף הן היו באותו הנס, ובלבד שינפנפו בצניעות כיאה לבנות ישראל כשרות. ובנות שירות לאומי, כבר הוקבע ע"י גדולי הדור, שדינן כשירות צבאי לכל עניין, וכל המפקפק הרי הוא מהמקצצים בנטיעות, שמעיז פניו כנגד גדולי הדור. ו. מצווה מן המובחר לעשות מנגל בגולן ובירושלים שנאמר: "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו הר בת ציון גבעת ירושלים". ז. נהגו ישראל לנפנפף בקרטונים ובפלסטיקים, ומנהג בישראל דין הוא ואין לשנות. אמרה לי צדקת אחת שראתה גבר מנפנף במטריה והסתפקתי בדבר, ולעניות דעתי בדיעבד יצא, אבל אין לעשות כן לכתחילה. ח. בעניין מאוורר חשמלי ומייבש שיער הנקרא "פן", ראיתי בכמה קהילות שמדליקים מאוורר חשמלי למול המנגל, ולא יפה הם עושים שנאמר "ינופף בידו". אמנם אם המאוורר קטן ומחזיקו בידו, ראיתי בשו"ת "לב האלון" שנוטה להתיר, וכש"כ מייבש שיער ידני. ט. המנפנף אל ינופף פחות מ20 נפנופים ולא יותר מחמש מאות, בגלל ספק פיקוח נפש. ועל אלו הנוהגים להחמיר היכן שיש להקל כבר נאמר בנביא: " למה לי רוב נפנופיכם, יאמר ד'". י. החכם עיניו בראשו, וישים משקה קל אצל המנופף, לבל יתייבש בשמש ובחום המנגל, משום "ונשמרתם מאוד לנפשותיכם", ועל אלו שלא עושים כן נאמר, "והנה בא היום בוער כתנור". יא. בזמן הנפנוף נהגו יראי ד' לומר: "לשם מנגל מצווה", ומנהג יפה הוא. יב. יש לעמוד בזמן הנפנוף, שנאמר "לעמוד ינופף ידו". ובדיעבד היושב בזמן נפנוף יצא ידי חובה. יג. בזמן הנפנוף יש לנגן בכלי שיר וזמר, והמהדרין יתופפו בדרבוקה, לקיים את מה שנאמר: "וּבְיוֹם שִׂמְחַתְכֶם וּבְמוֹעֲדֵיכֶם וּבְרָאשֵׁי חָדְשֵׁכֶם וּתְקַעְתֶּם בַּחֲצֹצְרֹת עַל עֹלֹתֵיכֶם וְעַל זִבְחֵי שַׁלְמֵיכם" ומי שאין לו כלי נגינה, יצא בשעת הדחק, בשירי עבריים שנהגו הציבור לשיר, ואין להקל. וראיתי כאלו שמדליקים הרדיו, ומשמיעים משם שירים, ולא יפה הם עושים. יד. במנגל חשמלי רבו הספקות, ועיין בספר "נפנופי מצווה" להרב המופלג בחכמה מורנו הרב י. ראוזענבערג, שנוטה לאסור מנגל חשמלי מפני שאינו מעלה עשן, ואינו עושה פחמים, ולהלכה נראה לי לאסור, גם מטעם שאינו אש אמיתית. טו. פחמים ונפנפנים שעשה בהם מנגל, צריך לנהוג בהם כבוד, ואל יזרקם לאשפה. ונהגו אנשי מעשה, להדליק בהם מדורת ל"ג בעומר ובלבד שהנפנף אינו עשוי פלסטיק, שאז ריחו רע לבריות ורע לעולם. טז. מי שעשה מנגל משניצל תירס, טופו ושאר ירקות, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצוות מנגל למצוות קורבן פסח. ועוד שנאמר "והיית אך שמח", ואין שמחה אלא בבשר ויין. הגה: ונהגו קהילות הטבעונים והצמחונים לעשות מנגל מטופו, לקיים מה שנאמר "מה טובו אהלך יעקב", אל תקרי טובו אלא טופו. והנח להם לישראל, ובלבד שישרו את הטופו במים מבעוד יום. יז. יש לעשות מנגל תחת כיפת השמים, בגנים, בשמורות, בפארקים הציבוריים, ובכל במקום שנהגו קהל ישראל להתאסף בחבורה גדולה. ומי שעשה מנגל בדירתו כאילו לא עשהו ולא עוד, אלא שמוסיף חטא על פשע, ומזיק את השכנים בעשן, ועושה את ישראל טרודים ובעלי טרוניות בחג, ועליו נאמר "ויקטרו באהליהם, ויוציאו דיבת הארץ רעה". יח. כל מי שלא יצא ידי חובת מנגל ביום העצמאות, יתגבר כארי, ואל יבוש מפני המלעיגים, ויעשהו ב"יום עצמאות קטן", הוא יום ירושלים ויכוון לצאת ידי חובתו. יט. נהגו לשיר את שיר המעלות במנגינת המנון התקוה ואין לשנות. כ. ידועה המח' בשבת כ"א האם הדלקה עושה מצוה או הנפה עושה מצוה. ואע"פ דפסקינן דהדלקה עושה מצוה "כבתה אין זקוק לה" אפ"ה נהגו ישראל להדליק ולנופף עד שיכלה הבשר. ומצאו סמך ממה שנאמר: "ואִשַם לא תכבה והיו דראון לכל בשר". והנח להם לישראל שאם לא נביאים הם בני נביאים הם. כא. מנהג חשוב לאכול לחם עם הבשר לקיים מה שנאמר : "נותן לחם לכל בשר". כב. פסקו רוב האחרונים שמי שאינו אוכל המבורגר הוי בגדר "מחוסר קציצה" ונבילה טובה הימנו. כג. אותם הנוהגים לקנות בשר מוכן טעות הוא בידם. ויש לחשוש ל"תעשה ולא מן העשוי". ואי אפשר לדעת אם נעשה הדבר לשם מצוה. הלכות כלליות ליום העצמאות ובו י"ב סעיפים א. בענין שנהגו בני ובנות ישראל להכות בפטישי פלסטיק על קדקודי הבריות, אמר כבר הנביא ישעיה: "אִישׁ אֶת רֵעֵהוּ יַעְזֹרוּ וּלְאָחִיו יֹאמַר חֲזָק, וַיְחַזֵּק חָרָשׁ אֶת צֹרֵף מַחֲלִיק פַּטִּיש אֶת הוֹלֶם." וכן כל דבר שמוסיף אחוה ורעות בישראל, רוח חכמים נוחה הימנו, ובלבד שלא יכו מכה, שיש בה ספק פיקוח נפש. ב. ברם, בעניין תרסיס שלג, אף שנאמר "וּמִשֶּׁלֶג אַלְבִּין", יש לאסור באיסור חמור, וכבר צווחתי על דא, שאין לעבור על דברי המלכות שאוסרת ומחרימה תרסיס מסוכן זה, וכן שאין לעשות את ישראל מלוכלכים בחג, ועוד שמרבים מדון וריב בעיצומו של החג הקדוש הזה, ועל אנשים חטאים אלו קרא החכם מכל אדם את הפסוק: "כַּשֶּׁלֶג בַּקַּיִץ וְכַמָּטָר בַּקָּצִיר כֵּן לֹא נָאוֶה לִכְסִיל כָּבוֹד" ג. מיד לאחר תפילת ערבית של חג, נהגו אנשי מעשה שבירושלים תובב"א, למהר ולעלות על הגגות, כנאמר "כִּי עָלִית כֻּלָּךְ לַגַּגּוֹת" בכדי לראות זיקוקין של הר הרצל, ואין מזרזים אלא למזורזים. והמהדרין נהגו לצהול בעת חזיון הזיקוקי די נור. וכל שלא ראה שמחת זיקוקי יום העצמאות, לא ראה שמחה מימיו. ד. נוהגים לאחר סעודת החג לצאת לרחובה של עיר ולשמוח עם העם בבמות לקיים מה שנאמר: "שְׂאִי סָבִיב עֵינַיִךְ וּרְאִי, כֻּלָּם נִקְבְּצוּ בָאוּ לָךְ", ואף שמביאים קוסמים וזמרים ומוצאים דמים רבים, נוחה רוח חכמים מהם שמשמחים את הבריות. והחסידים נוהגים לשוטט בעיר הבירה לקיים מה שנאמר: "סֹבּוּ צִיּוֹן וְהַקִּיפוּהָ סִפְרוּ מִגְדָּלֶיהָ: שִׁיתוּ לִבְּכֶם לְחֵילָה, פַּסְּגוּ אַרְמְנוֹתֶיהָ, לְמַעַן תְּסַפְּרוּ לְדוֹר אַחֲרוֹן." ה. בו ביום, יש לצאת ולראות במצעדים, במטסים, במשטים ובמפגנים של צבא המלך, ולבקר במחנותיהם באשר הם, ואין לחשוש מפני "כוחי ועוצם ידי", שסברא זו דחויה היא, ולהפך, כל המרבה לראות הרי זה משובח, שנאמר: "וַיַּרְא יִשְׂרָאֵל אֶת הַיָּד הַגְּדֹלָה אֲשֶׁר עשה ד'." ולא עוד אלא שמערכות ישראל קרויים מערכות ד' שנאמר: "כי חרף מערכות אלקים חיים". וכל הרואה במערכות ישראל, מובטח לו שיקראו לו למילואים דבר שנה בשנה. ו. נהגו ותיקין ואנשי מעשה להשכים בבוקרו של יום, ולצאת בחבורות של בחורים ובתולות שהגיעו לפרקם, לשוח בשדות, בכרמים, בערוצים ובואדיות של ארצנו הקדושה, לקיים מה שנאמר: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ". ומנהג יפה הוא, שאוחזין במעשה האבות כנאמר: "וַיֵּצֵא יִצְחָק לָשׂוּחַ בַּשָּׂדֶה". ואף שכמה מגדולי ישראל אין דעתם נוחה מתערובות של בחורים ובתולות ביחד, ואף שאין ממנהגי להכניס ראשי בין הרים גדולים, אני הדל אומר להקל היכן שיש צורך גדול, והנח להם לישראל שאם אינם נביאים הם בני נביאים הם. ז. אחד הנוסע ברכב ואחד ההולך ברגל יצא ידי חובת המצוה כנאמר: "וַיִּסַּע אַבְרָם הָלוֹךְ וְנָסוֹעַ הַנֶּגְבָּה." ואין הליכה אלא ברגל ואין נסיעה אלא ברכב. ויש לטייל במרחבי כל ארצנו הקדושה כפי שציוה ד' את אברהם אבינו: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ לְאָרְכָּהּ וּלְרָחְבָּהּ." וכל המקיים מצוה זו כהלכתה, מובטח לו שבזכות המצוה הגדולה, שיזכה להכיר את ארץ ישראל, בחוריה ובתולותיה, ויזכה לבית נאמן, אמן כן יהי רצון. ח. ועתה נהגו מקצת אנשים סכלים מאחב"י לעשות מחלוקות עם הציבור, ולהתאבל על כינון המדינה, ויוצאים בלבוש שחורים שק ואפר לרשות הרבים, בעיצומו של היום הקדוש הזה, ובודאי מנהג השוטים הוא. ועליהם קראתי את הפסוק "חָשַׁךְ מִשְּׁחוֹר תָּאֳרָם, לֹא נִכְּרוּ בַּחוּצוֹת". בתחילה סברתי שמא אינם מהעם היהודי כלל, והם צאצאי הערב רב שעלו ממצרים, ולאחר שעיינתי רבות בדבר, סובר אני שהם בני בניהם של אלו שפרשו מהציבור ולא ראו בצרתו, ועל כן אינם יכולים לראות בנחמת הציבור. ואני אומר שהם כתינוקות שנישבו בן הגויים, שמחזיקים מעשה אבותיהם בידם, שיש לקרבם לדת האמת בעבותות של אהבה, לבקש רחמי שמים עליהם, ולעשות שלום בינם לבין אביהם שבשמים ואחיהם שבארץ, בנועם, במתק שפתיים ובדברים רכים המשברים גרם. וכל המציל נפש אחת מישראל, כאילו הציל עולם ומלואו, ועליו נאמר: "וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים". ט. בשנת היובל נהגו לעשות שני ימים טובים של יום העצמאות. אחד כנגד זכור והשני כנגד שמור. ואם יצא יום שני של יום העצמאות ביום ששי, הרי הוא יום עצמאות משולש, ומקצת דיני יום העצמאות נוהגים בשבת, כמו שראיתי לצדקת אחת שהדליקה נרות שבת בצבעי תכלת ולבן ויפה עשתה, וכל הרוצה להוסיף בדברים אלו - הרשות בידו. י. דבר פשוט הוא שאין לעשות מלאכה ביום העצמאות, וכל העושה מלאכה הרי הוא בכלל "המבזה את המועדות" ואינו רואה סימן ברכה בעמלו. ברם, ביום עצמאות שחל בערב שבת, יש להקל לבעלי החנויות לפתוח חנותם, בכדי שיוכלו אחינו בני ישראל, לקנות כל צרכי שבת ולקיים ו"קראת לשבת עונג". יא. נהגו כל אלו שיש בהם ריח של תורה, לעלות לרגל ביום העצמאות לראש המדינה, ואל השרים היושבים ראשונה במלכות, ואל שרי הצבא. ויש לעם ללמוד ממנהגיהם הטובים וללכת בדרכם. וכל הזוכה לראות פני ראש הממשלה עין בעין ולדבר איתו פנים בפנים, מעלה עליו הכתוב כאלו ראה פני שכינה, ומובטח לו שניצול ממרעין בישין ומדינים קשים בכל אותה שנה, ולא זו בלבד, אלא שזוכה לדברים הרבה, ועליו אמר ישעיה הנביא בנביאותו: "מֶלֶךְ בְּיָפְיוֹ תֶּחֱזֶינָה עֵינֶיךָ". יב. נהגו ישראל לקיים חידון תנ"ך עולמי ביום העצמאות, לתינוקות של בית רבן שהגדילו, ולחלק להם פרסים ומתנות כדברי הרמב"ם, ומנהג החכמים הוא, שמרבים, מגדילים ומאדירים תורה בישראל, וכל הרואה את החידון לפחות שלוש פעמים בחייו, ואפילו בטעלעביזיא רחמנא ליצלן, ד' ישמרנו, מובטח לו שהוא מנוחלי עולם הבא. וכן נהגה המלכות לחלק פרסים בטקס רב רושם בתיאטראות ירושלים, לעוסקים עם הציבור באמונה, ואף על פי שנאמר שהקב"ה ישלם שכרם ולא בשר ודם, מלכות ישראל שאני, שכן נאמר בשלמה "וישב שלמה על כסא ד'". '''סדר ההגדה ליום העצמאות''' ! חובה לקרוא ! סדר הקערה יניח במרכז 3 פיתות, ויסדר מסביבן חומוס, טחינה, חצילים ומטבוחה. מקדשים על כוס קולה דיאט מה נשתנה? מה נשתנה החג הזה מכל החגים? שבכל החגים אין אנו מנפנפין אפילו פעם אחת, החג הזה, החג הזה – שתי פעמים! שבכל החגים אנו אוכלים חמץ או מצה, החג הזה, החג הזה – פיתה ולאפה! הא-לחמ-ניא הלחמניה שאכלו אבותינו היא כלום לעומת הפיתה שאנו אוכלים ביום העצמאות. ובמוצאי חג הפסח כולנו באבולעפיה. ולשנה הבאה בירושלים, במאפיית אנג'ל. כנגד ארבעה בנים דיברה תורה: חכם - זהו הלפלף שמשתתף בחידון התנ"ך, וכן זה הנשאר בבית ורואה טלוויזיה כל היום (והמהדרין מסתכלין רק ב"הלהקה" וב"חסמב"ה") רשע – זהו השואל "מה הנקניקיות החריפות האלו לכם?" לכם ולא לו. ואף אתה הקהה את שיניו ותן לו סטייק חרוך ושרוף. (לו היה שם, לא היה נגעל). ושאינו יודע לטעום – את פתח לו והכנס לו את השיפוד ישר לפה. (במקצת קהילות מוסיפים: שאינו יודע לשאול – זהו חמיצר, אשר בכל יום עצמאות משגע את כל המדינה בשאלותיו, חידוניו ומטמוניו). ותם – זהו הישראלי הממוצע, עם הגורמט והשרשר, אשר עושה מנגל בפארקים ובאיי תנועה, במכנסיים מופשלות קימעא, עד שרואין לו את קצה החריץ של התחת. אלו עשר המכות שנביא למי שיתפוס לנו את המקום של המנגל, ואלו הן: כאפה, צ'אפחה, ראסיה, נוגרה, בומבה, לאטמה, בעיטה, גינגה, שטוזה, אגרוף למוח. ורבי יהודה היה נותן בהם סימנים כחולים. כל שלא עשה שלושה דברים אלו ביום העצמאות, לא יצא ידי חובתו. ואלו הם: מנגל, צפיה בחידון התנ"ך ותליית דגל על חלון המכונית. דיינו אילו יצאנו מהבית ולא היינו נוסעים למנגל – דיינו אילו היינו נוסעים למנגל ולא היינו נתקעים בפקק – דיינו אילו היינו נתקעים בפקק ולא היינו רעבים – דיינו אילו היינו רעבים ולא היה לנו בשר בצידנית – דיינו אילו היה לנו בשר בצידנית ולא היינו שמים אותו בפיתה – דיינו אילו היינו שמים אותו בפיתה ולא מורחים אותה קודם בחומוס – דיינו על אחת כמה וכמה, שהיה לנו גם טחינה, וסלט חצילים, וצ'יפס, וחמוצים, ועוד כמה סוגים של קבב והמבורגר – שעלינו להודות, ולהלל, לשבח ולפאר את היום בו יצאנו משיעבוד לשיפוד, ומהרס לכרס, על כל אותן אלף אלפי הקלוריות שנוספו לאבותינו ולנו. וינפנף בקרטון מעל לגחלים ביד חזקה ובזרוע נטויה בזווית 90 מעלות. ובמקצת קהילות מוסיפים: על (פיתה) אחת כמה וכמה, סוגים של שיפודים. וכל המרבה הרי זה משובח... והיא שעמדה ותיבלה את הבשר בכל מיני תבלינים, ועשתה אותו מה זה טעים. שלא אחד בלבד עמד ליד המנגל לכלותו, אלא שכולם באים ורוצים עוד. צא ולמד ובקהילות אחינו בוחרי ש"ס גורסין: תצא בחוץ! מנגל זה שאנו אוכלים, על שום מה? על שום קורבן יום העצמאות שהיינו מקריבין לו בית המקדש היה קיים, כדבר שנאמר: "עוד היום... ינופף ידו". כמה מעלות טובות לפחמים של המנגל? מינימום 230 מעלות צלזיוס, עד שהגחלים תהיינה לוחשות. דם ואש ותמרות עשן (ינקה היטב את הכבד, יניח מעל האש ויצלה עד שיעלו תמרות עשן) מעשה ברבי פולי הגששי, ורבי שייקה הלוי, ורבי גברי הבנאי, שהיו מסובין בבית החייל ומספרין במערכונים כל אותו הלילה, עד שבא פשנל ואמר להם: רבותינו, גבעת חלפון עדיין לא עונה. אמר רבי אורי זוהר: הרי אני כבן שבעים שנה ועדיין לא זכיתי שישודר הסרט "מציצים" בפריים טיים, בליל יום העצמאות. (מחכים מעט עד שייפסקו הזיקוקין ואוכלין את השיפוד בהסבה) שפוך חמתך כל אחד מהמסובים נוטל בקבוק קולה ושופך על חמותו. כי לו נאה, קילו בשר עגל קילו פרגיות 2 קילו שישליק חצי קילו סלטים חד גדיא דזבין אבא בתרי זוזי ובא הבן, ושחט את הגדיא, והדליק את המנגל, וצלה על האש, והכניס לפיתה, והוסיף סלטים, ואכל בתאבון גדול שיספיק לו עד יום העצמאות הבא! אחד מי יודע? שבעה סוגי סלט ששה שיפודים חמישה קבבים ארבע פיתות שלושה סטייק עין שתי כנפיים אחד מנגלינו, מנגלינו מנגלינו, מנגלינו שמריחים בכל הארץ! 7b255eee7091ce25e11a0ebd1afeef262b23e14f יעקב מילער אין מקוה 0 35 605 287 2022-10-22T20:42:09Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]קומט ער אריין זעהט ער ווי דער גאנצער עולם, גייט מיט די האנטוכער אין פארענט זיך טובל'ען, ווינדערט ער זיך וואס באהאלטן זיי? לויפֿט ער צו צו איינעם און פארבעט אים וואס ער באהאלט אזוי שטארק, ווען ער באמערקט וואס... מאכט ער מיט די האנט, דאס? דאס האב איך דאך אויכט! 4ce00e1acd2c2c562495c1dbdffb50e3374e7702 לאמפ 0 15 606 241 2022-10-22T20:42:28Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]זאלסט זיין ווי א '''לאמפ!''' ביי טאג זאלסט הענגען, ביי נאכט זאלסטו ברענען. <small>בן אהרון פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 650195f683ecff2f315f1663f8e96130ebe4b312 654 606 2022-10-30T09:46:11Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 606 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki זאלסט זיין ווי א '''לאמפ!''' ביי טאג זאלסט הענגען, ביי נאכט זאלסטו ברענען. <small>בן אהרון פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 9a5410f8bad494e6eb8f95f8b1a9ed9d9ba4f887 ליל שישי 0 48 607 328 2022-10-22T20:43:04Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]א ליל שישי צום געדענקען זאגט מיר נעכטען מיין צופרי חבר, "לאמיר אמאל אויספרובירען דעם ליל שישי יאנקעל אדרבה, לאָמיר מיין חבר, א חשובער אינגערמאן אבער -עס זאל נישט אויסגערעדט זיין- א גרויסער פעפער, טראגט זיך אָן מיך אויפצוועקען פריער ווי שטענדיג "כעל דעך קאָלען פארטאגס" זאגט ער איך לייג זיך באנאכט פריער ווי אלעמאל מיט'ן טעלעפון האַרט ביים בעט, אלע אין שטוב ווייסען "טאטי גייט מארגען אויפשטיין זייער פרי-ה" עס שמעקט פון סליחות צופרי, פיהרע פארטאגס האב איך זיך שוין דערוועקט, ווארטענדיג מיט נייגער וויאזוי דער טעלעפון גייט זיך אָט צוקלינגען נאך איידער די האָן טוט קרייען האלב אויף האלב וואַך, דערוועקט זיך אין געדאַנק א בענקשאפט נאך די ישיבה'שע יארען ווען איך פלעג אויפשטיין אינמיטען די נאכט מיט ציטערניש אז די שטאט אינגען זאלען מיר נישט באַראַבעווען די צוויי קוואָדער'ס וואס די מאמע האט א נאכט פריער אין טאש אריין געלייגט, איך זאל קויפען א פאָטעיטע טשיפ די העמד קנעפלעך נאך האלב אפען, די פיאות ניטאמאל געמאכט, א שאד די צייט. נאך די מקוה וועט מען זיך שוין אריענטירען ווי עס געהער איי כאפט אן א נאָגעניש אין הארץ נאך די לעכטיגע שעות פון יענע שטימע נעכט. ווי נאָר דער וועקער האט געקלינגען בין איך אראפ געשפרינגען פון בעט ווי א שלאנג געביסענער. ג'מודה אני'ט און אראפ געלאָפען אלע שמאָלע הויז טרעפ צום דערנעביגען שוהל, א פיינער ריח דרינגט אריין אין די נאז לעכער, פון די שכנטע'ס געשמאקע חלות און קאָקאָשען וואס ווערען געבאקען איידער די קליינע שטייען איר אויף און צושלעפען אלעס א רחמנות האט מיך אייביג באנומען, ווער ווייסט ווי מיד זי איז נעבעך שטייענדיג אויף די פיס אזוי פרי, מיט'ן גרינעם שנה ראשונה פאַרטוך און האלב פארמאכטע אויגען איינצוקנעטען די י"ב חלות פאר די גרויסע משפחה קע"ה, אויף אלע אידען געווינטשען. אלעס איז אבער כדאי, די מאן איר'ס איז נאך אין כולל זינט די חתונה, זאל ער עסען פרישע באַרכעס און האבען כח צו לערנען. זי האט מיט אים אזוי שטאלצירט ווי א רעבעצין וואס קוקט זיך צי ווען מען ברענגט דעם מאן א "שאלה הינדעל" צום באקוקען ביז געציילטע מינוטען בין איך שוין געשטאנען אויפ'ן דריטען טרעפעל פון הייס קאָכעדיגען מקוה ווארטענדיג אז די פיס זאל זיך אביסעל צוגעוויינען צום היץ. שטייענדיג ביים באָרטען, דערזעה איך אין וואסער מיין אייגענער שאָטען ווי א שפיגעל, עס זעהט אויס גענוי ווי מען שטייט זוממער ביים ברעג פון שווים באסין קלערענדיג אריין צו שפרינגען און ווען מיין קעפעל איז פארשווינדען אינטערען ים האָר און פארבליבענע אראפגעפאלענע באנדאזשען פון אלטע לייט, האב איך אינזיהן געהאט, מתי אבוא לידי און כ'וועל אויך א לאנגע באָרד האבען, דעמאלס וועל איך איר אויך קענען אויסשפרייטען פון איין עק בור ביזן צווייטען, ווי אלע וואוילע אידען טוען דאס אינטערען רואיגען פליס פון וואסער. ניטאמאל אין געדאנק איז מיר געקומען דאן אז איך וועל נאך אמאל א ציפ טוען די הייליגע באָרד למחצה ולשליש. הוי ווען די ליטוואקעס זאלען נאר איינמאל שפירען דעם טעם, וואלטען זיי זיכער נישט צוגערירט צו די בארד נאך איידער ר' שימעלע דער איינגעהויקערטער בלאַסער אלטישקער, מיט פילע וואָרצלען אויף זיינע העלע הויט האט זיך ארויף געצויגען די הויזן, פאמעליך מיט נאכנאנדע זיפצערייען, בין איך שוין לאנג געשטאנען איבער א פריש געמאכטען שול קאווע. ארום זיכענדיג דעם "ברכת התורה" גארטעל וואס איך האב געזאגט מיט פארמאכטע אויגען הינטערען בעל תפילה'ס שטענדער ביים אנגעצינדענעם לאָמפ און גאלדענער שיוויתי טאָוועל, צווישען די ליידיגע -סודות שטילע- ווענט פון שוהל פליעהן ביידע פיאות פון דרום ביז צפון נישט רעדענדיג וואָכעדיגע רייד פאר'ן דאווענען האט מיר מיין חבר געשאנקען זיין ליבליכען "גוט מארגען" און דאן האט זיך אנגעהויבען די ריכטיגע קריגערייען פון רב און שמואל, רב פפא מיט רב ששת נישט איינמאל האט א שטיבעל איד זיך אריין געמישט און געוואלט ווייזען קענטעניס, מיט א ציפ אין דער זייט "וואס לערענט עטץ? הע? ווען איז דער פארהער בחור'ל? מעשה מבין פון הינטערען ווייבער שוהל דערהערט זיך שוין דאס קריקען פון איינזאמע טריט אויף די שווערע הילצערנע בית מדרש טרעפ, ענדליך האט ר' שימעלע באוויזען אריין ציקריכען אין זיינע גרויסע זיידע שיך און ארויס פון מקוה. מיט די אָפענע שיך בענדלעך און איבערגעדרייטע וואלענע ציצית דערשלעפט ער זיך אריין ביז אינטער'ן באלעמער. ווען מיר בלייבען שטיל א מינוט פון די גמרא דערהערט זיך זיין אלטע שטימע פון תהלים זאגען, מיט א פארגעסענעם שלוש סעודות ניגון וואס די לווים האבען אפשר געזינגען אין בית המקדש אז מיר ווערען פארשוויגען זיך איינהערען אינעם הימלישען תענוג וואס איז אויסגעגאסען אין קליין שוהל'כעל, אפילו די מודעות אויף די ווענט שמייכלען צום גמרא ניגון וואס מיין חבר מיט'ן קינדיש קעלכל שרייט מיך אן ווען איך זאג אים רואיג אז דער רבי האט אנדערש געלערנט פשט. ער דרייט מיט'ן גראבען פינגער אבער איך לאז זיך נישט פון אים ווי א שנעלער צוק ליידיגט זיך אויס דאס גלעזעל קאווע, איינס און נאך איינס. דאס ביהמ"ד ווערט געדעֶכט פון די "עמך אידען" וואס שטייען אויף ווען די זין שיינט שוין אין די בייכער. מיט'ן טלית אין האנט שפאצירען זיי גיכע טריט, גוטמוטיג גריסען מען זיך א יאָגעדיגען גיט מארגען. גיטע פריינט שמייכלען צוריק מיט נישט איבעריג געדולד, מען האלט שוין ביי ישתבח און חיים יאנקעל כאפט זיך מיט, מיט א זעלטענער פרייד. ווי איינער וואס יאגט אן דעם שיעור נישט אפגעפאָרענער באן דארט אין פאָליש, אברהם ברוך שלאגט פאר א שידוך פאר ברוך געציל. נאכען פארציילען דעם יחוס און די מעלות פון יענע צד "איך האב נישט קיין קינד אין שידוכים" זאגט ער הויעך דוד הלל זיכט אַן עָרֶב פאר'ן גמ"ח און וואלף זלמן זיכט א היטש קיין איסט-סייד. חיים טובי' זיכט א דירה פאר זיין פריש פארפאלק. א ארץ ישראל אידעל רוימט מיר אריין אין אויער אז ער קלייבט צוזאם נדבות פאר זיין ברידער וואס מאכט חתונה דאס זעקסטע קינד, ווען איך זאג אים אז איך בין נאך א בחור און כאב נישט, גיבט ער מיר א ברכה אויף א זיווג הגון צו די ריכטיגע צייט ר' יצחק מיט'ן כוס קאווע אין האנט, ברימט א שטילער ניגון ווען ער ליינט די צעטלעך פון די וואנט מיט די גלעזער אויף'ן שפיץ נאז, די הייסע רויעך צוגייט אים אריין אין די נאז לעכער, ער צושמייכלט זיך עפעס מאָדנע, ווי עס וואלט געווען א בריוו צו אים פערזענליך פון צוויי טויזענט מייל אוועק. ער האט נעבעך נישט קיין פרנסה, זיכט ער א נדבן איינער זאל מיט אים שמועסען ביז ער פארענדיגט זיין קאווע איבער די לעצטע זיפען קאווע פאר'ן דאווענען ווערען געפירט אלע געשעפטען וואס גוים פירען דורך נאר אין טייערע רעסטוראנטען. אונזערע אידעלעך זענען פארטון און פארנומען און הערען גארנישט דעם פייף ווי נאר מיר האבען דערהערט דעם קוויטש פון ר' יאסעל'ס געלער באס, האבען מיר פארמאכט די גמרות, איר א קיש געטון אין פנים -איבערלאזענדיג עפעס ארבייט פאר'ן בית המדרש פאַקער- און ארויס געלאפען פון שוהל צו כאפען דעם באס גערופען האט מען אים "דער ברוינער יאסעל" דעפאר וואס זיין ווייסע פארדרייטע בארד איז פון רויכערען צוריק ברוין געווארען. און צוליב וואס תמיד איז ער געגאנגען מיט א צוגעקנעפעלטען ראָק און הויעכע פעראָסטע ברוינע שטיוועל, דעי וואס ליגען א גאנצען זימער און קאלטען קעלער. גערייכערט האט ער א היימיש געמאכטען ציגרעטעל, וואס ער האט ביי יעדען רויט לייט שטייטעלעך פארוויקעלט אין אזא ספעציעלע פאפיר. א רחמנות איז געווען אויף די קארס וואס זענען פארהאנקערט געווארען אינטער זיין באס בשעת ער האט נאכנישט פארפאַרטיגט אריין צולייגען די ברוינע אש אין זיין היימיש געמאכט ציגארעט. נאכען פארענדיגען אפלעקען די עקען פון פאפיר האט ער פארויכערט זיין לילקע מיט קענטיגע זעלבסט הנאה. דערנאך האט ער אזא האַבטשע געטון אז די גאנצע באס האט א שוידער געטון. פון גרויס דביקות אין ציגרעטעל האט ער צומאל אפילו פארגעסען זיך אפצושטעלען נאך א קינד, וואס האט דערנאך געמיזט זיכען אן אנדער וועג אנצוקומען אין חדר עס האט אונז אויסגעזעהן, אז דער גאנצער ציהל זיינער פון פירען דעם באס, איז ליבערשט צו קענען רואיג רייכערען זיין היימיש געמאכטען ציגארעט ווי פארדינען די פאר גראשען ער האט יעדען און אלץ געדענקט. אויב איך האב אמאל געשפעטיגט, האט ער דריי וואכען שפעטער נאך געדענקט און מיך דערמאנט אז כ'האב געשפעטיגט מיטוואך משפטים פרייליך איז געווען, ווען זיין פרוי האט געדארפט אנקומען ערגעץ ווי. ער האט איר דאן מיטגענעמען מיט אונז אויפ'ן באס, אין די פאדערשטע רייע. ער פלעגט וואָרענען די קינדער זיך נישט אראפ זעצען דריי שורות הינטער איר, צוליב די גמרא וואס זאגט מען טאר נישט זיצען אינטער אן אשה געשמיעסט האט מען ביי אונז אין חדר, אז די פרוי זיינע קען אפשפרעכן עין הרע'ס. זאל איר נשמה זיין צוגעבינדען בצרור החיים נאך אזא לאנגען חלום האט דער ליל שישי געהאט אזא סוף ווי דאס קלינגען פון וועקער זייגער. א חוזק בין איך אין שטוב ווען חנה'לע פרעגט מיט סארקאזאם "טאטי שלאפט נאך?" אפשר וועט מען משלים זיין ביים "תיקון ליל שבועות" הממשמש ובא 153a5893524e4247806a72003a185b3adaa5b40a 655 607 2022-10-30T09:46:21Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 607 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki אה קיבוצניק איז געפארן מיט אה פריינד, קיין פראנקרייך אין דער אוונט איז ער געגאנגען כאפן אה גלעזל אין אה באר. ס'איז צו עם צוגעגאנגען אה פראסטאקע און פרובירט עם זאגן עפעס וואס, ווען זי האט פארשטאנען אז ער רעדט נישט פראנצויזיש האט זי געצייכנט אויף אה בעט און עם געוויזן. פרעגט דער קיבוצניק זיין פריינד, וי האט זי געווסט אז איך בין אה סטאלער ? [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] db0934f6caec155b52700b2371e18ce357d74fe3 לכבוד פורים 0 49 608 329 2022-10-22T20:43:18Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]@@@א "שמועס" לכבוד פורים@@@ בפקודת דעם חשוב'ן דיין, וברשות כל הקהל הקודש, וויל איך דא אויפטרעטן מיט עטליכע קורצע ווערטער בגודל קדושת היום הפורים הבא עלינו לטובה, וואס – ווי עס שטייט אין ספרים – שטייט דער טאג אין א געוויסע בחינה העכער ווי יום כיפור, וואס איז מרומז אין דעם יום "כ"פורים, אז יום כיפור איז נאר "צוגעגליכן" צום געהויבענעם יום טוב פורים, וואס אין פורים איז דאך געווען תשובה מאהבה, און מען האט פון פריש מקבל געווען די גאנצע תורה צוליב גרויס ליבשאפט צו השי"ת אויף די נסים וואס ער האט געטאן (כמבואר בגמ' שבת פ"ח ע"א) באמת ווייס איך אפילו נישט וואו אנצוהויבן, זאל איך אנהייבן ביי די גאר וויכטיגע הלכות וואס יעדער איד ברויך צו וויסן, און ווייניג ווייסן אלע פרטים און דקדוקים וואס זענען קריטיש וויכטיג צו האבן יוצא געווען די מצוה בשלימות, אדער זאל איך אנהייבן ביי די חסידישע ענינים און תורה'ס וואס פרישן אויף דעם מענטש און גרייטן אים צו ער זאל זיין געהעריג מוכן ומזומן מקבל צו זיין דעם גרויסן און הייליגן טאג, וואס די ספרים זאגען אז די הארות און השפעות פון פורים ווענדן זיך אין די הכנה וואס דער מענטש מאכט פון פריער, און זיי זענען דאס מרמז אינעם פסוק "ויעש המלך כדבר ממוכן", וואו עס שטייט "מלך" אין די מגילה – איז דאך באקאנט – גייט דאס ארויף אויפן מלך מלכי המלכים, דער הייליגער בורא אין הימל, "ויעש המלך" = השי"ת איז משפיע אויפן מענטש די קדושת היום, "כדבר ממוכן" = לויט די הכנות וואס דער מענטש האט געמאכט צום יום טוב. פארהאנען מענטשן וואס דרייען זיך ארום אין די טעג בעפאר פורים מיט נארישע דאגות און חשבונות, וואספארא סארט משלוח מנות זאל איך שיקן מיין בעל הבית, מיין שכן, זאל איך פארבלייבן אין שטוב, ארומגיין נאך געלט, מען שטעלט צוזאם ליסטעס פון גוטע אדרעסן וכדומה, דאס איז אלעס גוט און פיין, אבער מען פארגעסט פונעם עיקר: וויפיל אידן לערנען אדורך דעם "מגילת אסתר" אפילו נאר מיט רש"י? וויפיל אידן געבן א בלעטער (לערן) איבער די אגדתא בלעטער אין מס' מגילה? דאס גיבט דאך אריין גאר אן אנדערן טעם אינעם יום טוב. לאמיר פרובירן די פאר טעג אויסניצן ווי עס באדארף צו זיין, זיך אנגרייטן מיט א זאפאס פון חסידישע ספרים, עס זענען דאך פארהאנען געוואלדיגע ענינים אין אלע ספרים אויף פרשת זכור, מחיית עמלק, די מגילה און די מצות היום. * דער דיין האט מיר בעצם געבעטן פארצולערנען א שיעור כללי אין הלכות פורים, אבער – אויסערדעם וואס עס איז שוין אביסל שפעט, און איך האב נישט די נויטיגע צייט זיך פארצוזען א שיעור כללי הלכה למעשה – איך גלייב אז יעדער האט א בית המדרש קבוע וואו ער דרייט זיך, און געווענליך קומען פאר שיעורים כלליים אין די בתי מדרשים, וואו דער עולם האט א געלעגנהייט צו הערן פון אן ערליכן איד וואס מען באדארף צו טאן. אבער לפטור בלא כלום אי אפשר, וועל איך אויסרעכענען עטליכע קלייניגקייטן, נישט בדרך פסק אדער הלכה למעשה ח"ו, נאר להערה בעלמא, זיך אויסצושמועסן איינער מיטן צווייטן, אויב איינער האט עפעס אן אומקלארקייט אדער צווייפל, זאל ער אריינפרעגן און איבערפרעגן, און אויב איינער האלט אז איך בין נישט גערעכט וכדומה, זאל ער זיך אויך אנרופן, יגדיל תורה ויאדיר. איך האב דא אפגעשריבן עטליכע נקודות, אבער איך האב נישט קיין צייט זיי מסדר צו זיין געהעריג, איך וועל דאס אראפשרייבן לויטן סדר פונעם צעטל, ואין מוקדם ומאוחר בתורה: 1) לכתחילה זאל מען אינזין האבן נישט מקיים צו זיין די מצוה פון מתנות לאביונים מיט געלט וואס מען טיילט פאר צדקה אינמיטן שחרית דאווענען פורים אינדערפרי, ווייל מען האט נאכנישט געזאגט די ברכת שהחיינו וואס גייט ארויף אויף אלע מצות היום. 2) פרויען זענען אויך מחויב אין אלע מצות היום, אנגעהויבן פון מקרא מגילה, משלוח מנות, מתנות לאביונים און שמחה ומשתה. דערפאר ברויך מען אכט געבן אז די פרוי זאל אויך אליין שיקן משלוח מנות (לכתחילה זאל מען שיקן דורך א שליח, יוצא צו זיין די שיטות אז "משלוח" מיינט דורך א שליח), אזוי אויך זאל מען "מקנה" זיין פון פריער א סכום געלט פאר די פרוי, מען קען דאס טאן אויף פארשידענע אופנים, אדער זאל די פרוי אויפהייבן די געלט און דאס אליין קונה זיין, אדער (אויב מען האט פארגעסן דאס צו טאן) זאל איינער א פרעמדער דאס אויפהייבן און אינזין האבן זוכה צו זיין פאר די פרוי, דאן קען מען דאס געבן פאר מתנות לאביונים. 3) מתנות לאביונים קען מען נישט געבן פון "מעשר געלט", ("מחצית השקל" וואס מען פירט זיך צו געבן פאר די מגילה פורים ביינאכט [אנדערע געבן (אויך) צופרי] געדענק איך נישט אויב מען מעג געבן פון מעות מעשר), אבער די איבריגע געלט וואס מען טיילט אויס אום פורים (אריינגערעכנט געלט וואס מען געט פארן קינד'ס מלמד) קען מען אראפרעכענען פון "מעשר". 4) אלס חינוך ברויך מען אויך זען אז די קינדער זאלן געבן משלוח מנות און מתנות לאביונים, מען זאל זיי מקנה זיין געלט און משלוח מנות כדי זיי זאלן קענען יוצא זיין די מצוה. 5) "מתנות לאביונים" ברויך מען געבן פאר 2 ארימעלייט, די שיעור פון די נתינה איז לכתחילה וויפיל עס קאסט א סעודה (עטליכע דאלער), אבער בדיעבד איז מען יוצא מיט א נתינה פון א פרוטה. 6) פורים ברויך מען טרונקן עד דלא ידע בין ארור המן לברוך מרדכי, אויסער די אלע פשטים און רמזים וואס זענען געזאגט געווארן אויף דעם, זאל מען נישט פארגעסן פונעם פשוט'ן פשט: זיך אנטרונקן ביז מען וועט נישט וויסן קיין חילוק פון ארור המן און ברוך מרדכי... 7) אין טייל מקומות איז געווען אן ענין צו טרונקן "עד כדי הקאה"! ביז מען ברעכט! אויב ווילט איר מקיים זיין דעם מנהג, טרונקט זיסע וויין, בדוק ומנוסה. (איך טרונק געווענליך נאר זויערע וויינען, צב"ש "סאטורן" "פארט" און "גאלד" וויינען). 8) מען זאל אכט געבן נישט צו ווערן שיכור פאר "מנחה", מען זאל דאווענען מנחה, זיך וואשן צו די צווייטע סעודה, און דאן מאכן א גרויסארטיגן לחיים, (שטעלט א שומר זאל מיטבענטשן מיט אייך, און פארגעסט נישט צו דאווענען מעריב). 9) אין זידיטשוב איז געווען א גרעסערער ענין צו טרונקן פורים אויפדערנאכט – שושן פורים – ווי פורים בייטאג, דער הייליגער עטרת צבי זי"ע האט געזאגט אז ווער עס טרונקט אום פורים איז גלייך ווי ער וואלט געפאסט משבת לשבת, אבער ווער עס טרונקט אום שושן פורים, איז גלייך ווי ער וואלט געפאסט 2 מאל משבת לשבת! 10) עס איז א גרויסע ענין צו זאגען תהלים אין פורים, מען קען זיך אלעס גוטס אויסבעטן, ווי עס איז באקאנט פון קב הישר. אויך איז א גרויסע ענין צו לערנען, בעיקר צווישן די 2 מגילה ליינען'ס (כך ראיתי היום בספר), עס איז באקאנט אז דער פאטער פונעם אבני נזר האט זוכה געווען צו אזא זוהן ווייל ער פלעגט לערנען אום פורים און אין אנדערע זמנים ווען די מצוה פון לימוד התורה איז ווי א מת מצוה. 11) די ערשטע נאכט איז נישטא קיין שום ענין פון משלוח מנות אדער מתנות לאביונים, אבער עס איז יא א חיוב צו עסן א סעודה. (די וואס טרונקן זיך אן די ערשטע נאכט זענען סתם שיכורים...). 12) "כל הפושט יד נותנים לו", מען זאל געבן צדקה פאר יעדן וואס שטרעקט אויס א האנט, אן מאכן קיין אויסנאמען צווישן א ארימאן און א עושר, בחור, אינגל, אפילו פאר די נשים וואס שטייען אין גאס און בעטלן נאך א גראשן זאל מען געבן, און נישט פרעגן אויב זיי זענען טאקע נצרכים (און אפילו אויב זיי זענען גוים – ווי מאנכע טענה'ן – איז פורים נישטא קיין איסור צו טיילן געלט פאר גוים [הגם טייל פוסקים זאגן אז לכתחילה זאל מען זיי נישט געבן]). 13) די וואס הערן אויס די מגילה ליינען פון א חומש, זאלן זייער אכט געבן צו הערן יעדע ווארט פונעם בעל קורא, ווייל זיי קענען נישט איבערליינען פאר זיך א ווארט וואס זיי האבן פארפאסט. 14) עס איז א מנהג זיך צו פארשטעלן, בפרט בשעת מען עסט די סעודה (אזוי שטייט אין בני יששכר), און עס איז זייער שווער צו פארשטיין פארוואס מענטשן זענען נישט נזהר אין דעם מנהג ישראל תורה, מענטשן וואס לאזן זיך קאסטן שווערע געלטער אויף אנדערע מנהגים (ווי צב"ש ערב פסח מצות, כפרות, און אזוי ווייטער און ווייטער) וועלן זיצן מיט זייערע שטריימל און בעקיטשע כאילו לא היה, כאילו עס וואלט נישט געווען פורים היינט, כ'מיין היתכן?? הישמע כזאת?? אזא גרינגע און פרייליכע מנהג און מענטשן זענען סתם נישט נזהר דערין צוליב פוילקייט אדער "בעסערקייט", עס "פאסט" זיי נישט, איך האב איין לימוד זכות אויף זיי אלע: זיי זענען א גאנץ יאר פארשטעלט! 15) דאס וואס איך האב געשריבן ר"ח אדר וועגן די ענין פון מאכן א משנכנס פון אן אמה על אמה צו פארדעקן דעם זכר לחורבן וואס מען לאזט איבער אומפארענדיגט אין שטוב, האב איך געזען אין ספר ימי הפורים (לרימ"ב ליבערמאן) בשם ספר ילקוט אברהם (ליפשיץ) סימן תרפ"ו. איך וועל ענדיגן מיט א גוט ווערטל וואס איך האב נעכטן געהערט: לכאורה איז שווער וואס האט זיך אחשורוש אזוי שווער געמוטשעט אויסצוגעפונען די אידענטיטעט פון אסתר המלכה? האט ער דען נישט געקענט זען אויף איר נאז אז זי איז א אידענע? (דער וואס האט געפרעגט די קשיא האט מן הסתמא נישט געליינט די מעלות לעצטנס, דארט זענען זיי מבאר מיט אן אינטש-מעסטער אז אידן האבן נישט קיין אנדערע נאז ווי להבדיל אנדערע פעלקער). ענטפערט יענער גוטזאגער: דערפאר שטייט אין די מגילה "אף לא הביאה אסתר המלכה", די "נאז" האט זי נישט מיטגעברענגט... איך שטעל דא ארויף א בריוועלע וואס 3X0 האט מיר נארוואס אריינגעשיקט אין דזשי-מעיל, וזה לשונו: אזויווי איך קען נישט יעצט שרייבן אויף הייד פארק, וועל איך דיר שרייבן דא. א גרויסן יישר כח פאר דיין שיינע דרשה לכבוד פורים, אבער איך האב אפאר זאכן אריין צו פרעגן. 1. קען מען מאכן א קטן פאר א שליח צו טראגן די משלוח מנות? 2. פארוואס קען מען געבן די געלט פאר די קינדערס מלמדים פון מעשר? 3. שרייבסט אזוי "די וואס הערן אויס דימגילה ליינען פון א חומש, זאלן זייער אכט געבן צו הערן יעדע ווארט פונעם בעל קורא, ווייל זיי קענען נישט איבער ליינען פאר זיך א ווארט וואס זיי האבן פארפאסט." ביזטי זיכער און דעם? דא האסטו א גרינע מענטשעלע פאר דיין ווערטל הצלחה רבה און א פרייליכן פורים דריי מאל גארנישט =========== תשובה: קודם כל, איך האב שוין מקדים געווען אז איך בין קיין דיין און קיין פוסק, און קיינער זאל זיך חלילה נישט פארלאזן אויף קיין איין זאך וואס איך האב געשריבן, איך האב נאר פרובירט ארויסברענגן נקודות וואס דער עולם זאל איבערקלערן און איבערשמועסן, און אז איינער וויל וויסן הלכה למעשה זאל ער פרעגן זיין מורה הוראה מובהק. די תירוצים אויף דיינע שאלות: 1) פרעגסט גוט, איך וועל מעיין זיין (אויבנאויף ווייס איך אז די מנהג העולם איז יא צו מאכן א קטן פאר א שליח לגבי דעם, קען זיין ווייל עס פעלט נישט אויס ממש קיין דין שליחות, עס איז נאר מקיים צו זיין דעם "ומשלוח", ווער עס ווייסט עפעס מער דערוועגן ווערט געבעטן צו שרייבן). 2) יעדע געלט וואס איז נישט קיין חיוב צו געבן (למשל מתנות לאביונים איז א חיוב, קען מען זיך נישט פטר'ן דורך מעשר), קען מען דאס געבן פון מעשר, אדרבה, פרעג איבער דיין מורה הוראה דערוועגן און געב אונז איבער וואס ער האט גע'פסק'נט. 3) פארוואס קווענקלסטו אזוי? דו האלטסט אז מען קען יא איבערליינען א ווארט אינעם חומש? מען ברויך דאך האבן א כשר'ע מגילה, ניין? א פרייליכן פורים קרעמער איך טאנץ אונטער פון פרייד זענעדיג אז סיקאכט זיך אויף תורה דא אין קרעטשמע, מי יתן והי' לבבנו זה כל הימים. און איצט הערות אויף די דברים של טעם וואס דער קרעמער האט אויפגעברענגט, מתנות לאביונים פאר קינדער אויב איז דא אן ענין פון חינוך איז אז זיי זאלן דאס געבן, אבער מקנה זיין פאר זיי האט נישט קיין שום פשט. דער דאיען טרינקט דוקא יא זיסע וויין, ווייל ער גלייכט דאס, אז נישט איז א שאלע די בורא פרי הגפן, הגם סיז דא וואס הייבן אהן מיט זיסע און ענדיגן מיט טרוקענע, אבער דאס איז שווערער פאר דעם מאגן, צו מישן וויינען, אבער דער דאיען איז נישט אלעמאל מקיא, הגם אז פון די בר מצוה איז דער דאיען מקיים דעם עד דלא ידע בפשיטות, חוץ איין יאר וואס דער דאיען איז נישט געווען בקו, און וואו אויך ער"ש איז ער נישט אזוי פיל מרבה בשתי'. ביינאכט איז נישט קיין חיוב צו עסן א סעודה, נאט אייך די דברי הרמא סימן תרצה סעיף א: ומכל מקום גם בלילה ישמח וירבה קצת בסעודה, אבער קיין חיוב איז נישט דא. גוים דארף מען געבן פורים אויב זענען זיי פושט יד (רגל), די פוסקים וואס קרעמער ברעגט אראפ איז אויף א גאנץ יאר. איבער דעם ענין פון פארשטעלן, ווייס איך טאקע נישט פארוואס פיל אידן פארלעצן די הלכה, אבער מ'זעט דאך אז צדיקים האבן זיך אויך אזוי געפירט. איבער געבן פון מעשר געלט, געב איך פול רעכט פאר די הלכה פון קרעמער. מאכן א קטן פאר א שליח צו שיקן משלוח מנות איז נישט אויסגעהאלטן. איבער דעם וואס יאנאש האט געהערט ביים שיעור שבת, איז די רעכט מיט יאנאש. ודי בזה כעת c7683f9a4b14cf5d61208b068e5c4755cd7cf00a מאַטעוסז באָרעק 0 102 609 438 2022-10-22T20:43:36Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]'''מאַטעוסז "מאַטי" באָרעק''' (געבוירן 2 נאוועמבער 1973) - אַ ביסל ווייניקער ספּאָרט קאָמענטאַטאָר. זיין באַליבט דיסציפּלין איז פוטבאָל. אָפפיסיאַללי פֿאַרבונדן מיט די מאָדעל, אָבער ווי ער זיך אַדמיץ וועט זייַן מיט ראָמעק. ער קענען רעדן וועגן פאַרשידענע זאכן, אָוווערלוקינג די שפּיל שפילער. ער לייקס צו וויץ מיט רוימער אויף די לופט (טראַכטן דעריבער אַז דער מיקראָפאָן איז אויסגעדרייט אַוועק). מעשים פֿאַר: פּאָלסאַט, פּאָלסאַט ספּאָרט, פּאָלסאַט ספּאָרט עקסטראַ פּאָלסאַט ספּאָרט הד, פּאָלסאַט פוטבאָל, עטק ער לייקס צו רעכענען ווי פילע מנים פון געל אויף זייַן קאָפּ האט גרזעגאָרז לאַטאָ. די סביבה איז סערקיאַלייטינג אַ פאָלקס וויץ וועגן זייַן פאַמיליעראַטי מיט רוימער קאָלטאָניעם: וואס זענען דרייַ זאכן מאַט באָרעק וואָלט נעמען צו אַ מדבר ינדזל? 1) האָר געל, 2) קאָלטאָניאַ 3) האָר געל פֿאַר קאָלטאָניאַ. טייל מאָל לעעטשעד זיך קאַמענטינג אויף עוראָספּאָרט עוראָגאָלע ביסל באקאנט פּראָגראַם, און די פיפאַ וועלט קאַפּ אונטער-17, 18, 19, 20, 21, און די פיפאַ וואָמען ס אונטער-17, 18, 19, 20, 21, און די אייראפעישע טשאַמפּיאָנשיפּס אין 17 יאר, 18, 19, 20 און - טרעפן - 21. e1ef84d60129991eb672940d66afd8f9fda0970c מוסטאפא קעמאל אטאטורק 0 109 610 449 2022-10-22T20:43:52Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]That addresses several of my concerns autcally. That addresses several of my concerns autcally. 2048657219d3d72870a744b4e9e9e38ae7f40e04 מופת פון רבין שבת הגדול 0 36 611 288 2022-10-22T20:44:09Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]געווען אן אינגערמאן יארן נישט געהאט קיין קינדער. איינמאל זיך אויסגעוויינט דאס הארץ פארן רבין... זאגט אים די רבי קום צוריק שבת הגדול. ויהי היום די ריכטיגע מינוט לויפט ער אריין צום רבין. זאגט אים די רבי בהאי לישנא: ''נו סאיז דאך שבת הגדול''... פארציילט דער אינגערמאן, אז די ווערטער האבן אזוי עושה רושם געווען ביז די רבי האט אויף אים געאסערט צו גיין אין מקוה, אזוי גרויס איז דאס געשטאנען... אט אזוי איז שבת הגדול. 9627fc22ee05c4003acc4f9de27c4e57647c1441 מיוחד:Prefixindex/קטגוריה: 0 53 612 335 2022-10-22T20:44:30Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]שווישטה גןלעקה אלבערט איינשטיין יופשד שייסה שווישטה ויוטו פיזבה קיש מיי טוכס d4532581bac65873fa38ae2d23ed21c314bb7a7e מילתא דבדיחותא 0 51 613 572 2022-10-22T20:44:51Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]אן ייד איז געקומען, פאר די מלחמה, קיין ווארשע. - פון וואנען שטאמט א ייד ? פרעגט אים א ווארשווער ייד. - פון פראנקרייך ענטפערט דער טוריסט. - איך קען נישט פראנקרייך, זאגט דער ווארשעווער. - און פון וואס פאר א שטאט זענט איר ? - פון פאריז, זאגט דער טוריסט. - איך קען נישט פאריז, זאגט דער ווארשעווער. - ווו ווייט איז פאריז פון ווארשע? - ארום דריי טויזנט קילאמעטער ענטפערט דער פאריזער. - דריי טויזנט קילאמעטער פון ווארשע ? ווונדערט זיך דער ווארשעווער. -איז דאס מסתמא א פארשטעקטער לאך... <small>pzpz112 פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 9cd4fe0113c873ad3f20f56ebf71c392cc962850 מקוה 0 43 614 316 2022-10-22T20:45:07Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]הנהגות פאר מענער מקוה איך האף אז די אלע וואס לייענען דא גייען אין מקוה טעגליך (אדער לכה"פ כמעט טעגליך...), איז נעמט עטליכע מינוט, און לייענט ווי אזוי זיך אויפצופירן אין מקוה, און גיט דאס איבער אייערע חברים, "ספרעד דע ווארד"... א) קומסט אן אין מקוה, מוזט נישט רעדן. אויב ווילסטו יא עפעס רעדן, שריי נישט הויך, נישט יעדער מוז וויסן וואס דו האסט גע'חלומ'ט ביינאכט. ב) טוה זיך אויס איידל, מאך זיכער אז דו פארנעמסט נישט א גאנצע באנק. רעכן זיך מיט א צווייטן. ג) ס'איז נישט קיין שיינע זאך זיך צו נעמען קראצן די הויט פון די פוס בפני כל קהל עם ועדה. ס'קען פארעקלען מענטשן. ד) אויב ביסטו נישט ריין אדער פארשוויצט, נעם א שאוער בעפאר דו גייסט זיך טובל'ען. אנדערע אידן מוזן זיך נישט טובל'ען אין דיינע שמוץ. ה) אין בור, דריי דיך אויס צו א וואנט און פארברענג ווי אזוי דו ווילסט. ו) בשעת דו טובל'סט זיך, טוה עס רואיג. א גרויסער עולם, ווען מ'טובל'ט זיך, הייבט אן די וואסער צו שטורעמען מיט מעכטיגע כוואליעס... וואס שפרינגסטו אזוי? פארוואס דארפן די אנדערע מענטשן זיך ווארפן רעכטס און לינקס ווייל דו ווילסט יעצט זיך טובל'ען מיט גרויס התלהבות? צו מאכן א טעסט ווי אזוי דו ביסט, גיי אין א רואיגע מקוה און גיב צוויי-דריי טבילות, און הייב אויף דיין קאפ און קוק זיך אום. איז די וואסער נאך אלץ רואיג ווי בעפאר, אדער עס האט זיך צושטורעמט? אויב איז די וואסער צעווילדעוועט, דאן דאפסטו זיך אויסלערנען טובל'ען! ס'איז ידוע דער הייליגער ר' ישראל סאלאנטער ז"ל מייסד תנועת המוסר האט אמאל געזעהן א מענטש לויפן פארטאגס צו סליחות, אויפן וועג לויפנדיג האט ער אריינגעהאקט אין עטליכע מענטשן, צובראכן און שאדן געמאכט יענעמ'ס כלים, און געשריגן אויף מענטשן וואס האבן אים געשטערט זיך יאגן, האט ר' ישראל געזאגט אויף דעם מענטש אז יצא שכרו בהפסדו, ער האט מער שאדן געמאכט ווי אויפגעטון. אנדערע מענטשן דארפן נישט ליידן אז דו ביסט אין גרויס התלהבות! ז) עס איז כדאי זיך אפווישן אין דעם באד צימער און נישט אינעם צימער ווו מען טוט זיך אויס/אן, ווייל די וואסער וואס טראפעט פון דיר מאכט א שרעקליכע העקלאפטיגע בלאטע. ווישסט זיך אפ מיט דיין האנטוך, פיין און וואויל, אבער אויסבלאזן די נאז דערין איז שוין נישט קיין שיינע זאך. קודם כל קען דאס פאר'מיאוס'ן ביי מענטשן; דערנאך, אנדערע מענטשן קענען נוצן דיין האנטוך אויף דער ערד נאכדעם וואס דו פארלאזט דעם מקוה (כנהוג אצלינו), נו, מה דעלך סני לחברך לא תעביד, דו וואלסט זיכער נישט געוואלט אריינטרעטן אין יענעמ'ס אויסגעבלאזענע נאז האנטוך, טא אויב אזוי טוה דאס נישט פאר קיין צווייטן. פאר דעם קען מען נוצן טישאס אדער טוילעט פאפיר. בפרט אין מאנכע מקוואות ווען דו האנטוכער גייען אויס נוצט מען איבער "גענוצטע" האנטוכער... קאמענטארן זענען איבריג. המשך יבא... איר קענט צולייגן הלכות, הגהות, אדער פירכות! 04a43af3c423de7cacf8175d51f3516cb7d1f30d Blog:Recent posts 0 74 615 395 2022-10-22T20:45:59Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]<bloglist summary="true" timestamp="true" count=50> <type>plain</type> <order>date</order> </bloglist> 8788e29b5796cb34262be41671e607f8099d227c List Of Keinziklopedie 0 117 616 541 2022-10-22T20:46:21Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]{{שמעלץ|נישט יידיש}} d742e398f7b7237b895cfe3a34fe9ac885a230db Utdryer 0 4 617 213 2022-10-22T20:47:55Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] huy vfyufrttttttttttt 6a04a1f624466b0410f3e0b48d25cf284329a91f אהרן טייטלבוים 0 40 618 310 2022-10-22T20:48:15Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א פלימעניק פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרונדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין יונגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך א איבערוויגנדער רוב פון סאטמארער חסידים אין וויליאמסבורג וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב זיין לאנגיאריגע רבנות היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעהן אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. 1dca517fe59e08ab4465454f983bd7fdda39dee2 אינדיע 0 110 619 566 2022-10-22T20:48:36Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... 58553c0e12e767d9748e9da7704c213859bfa698 ערשטע זײַט 0 79 620 405 2022-10-22T20:48:50Z Internacional Mágico 38999933 אַוועקגענומען ווייטערפֿירונג צו בלאַט [[הויפט זייט]] wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]#הפניה [[הויפט זייט]] 9ec649e3ccddc438e23f787a7b151a5855524154 אמיש 0 8 621 224 2022-10-22T20:49:12Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]א פרומער [[ייד]] פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן?" ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל "איר האט אן אינטרעסאנטע קולטור" - זאגט ער. [[קאטעגאריע:וויצן]] dcd58f20d4437feb19582c8e2b77668270f1f0c4 באל 0 7 622 565 2022-10-22T20:49:30Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]'''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 72e634a7eac724f198e576671eb271c7cd7a0130 בארד 0 6 623 569 2022-10-22T20:55:58Z Internacional Mágico 38999933 אַוועקגענומען ווייטערפֿירונג צו בלאַט [[wikia:User talk:Rieke Hain]] wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]#REDIRECT [[Wikia:User talk:Rieke Hain]] {{שלום עליכם}} 77ba3b740254798910882dbcf2f756a9d487389f גאָט 0 159 624 567 2022-10-22T20:56:22Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]גאָט איז אַן אַלטער מאַן װאָס לעבט אינם [[הימל]] און די צװײסע מערסטע באַדײַטנדיקע זאַך פֿאַר [[ייִד]]ן נאָך דער [[מדינת־ישׂראל]]. [[קאַטעגאָריע:מענטשן]] [[ar:الله]] [[bg:Бог]] [[ca:Déu]] [[cs:Bůh]] [[da:Gud]] [[de:Gott]] [[el:Θεός]] [[en:God]] [[eo:Dio]] [[es:Dios]] [[et:Jumal]] [[fa:خدا]] [[fi:Jumala]] [[fr:Dieu]] [[he:אלוהים]] [[hu:Isten]] [[io:Deo]] [[it:Dio]] [[ja:神]] [[ko:신]] [[la:Deus]] [[lv:Dievs]] [[nl:God]] [[no:Gud]] [[pl:Bóg]] [[pt:Deus]] [[ru:Бог]] [[sk:Boh]] [[sr:Бог]] [[sv:Gud]] [[th:บร๊ะเจ้า]] [[tr:Tanrı]] [[zh:上帝]] [[zh-tw:耶和華]] 04437cfc13ea7b8936b08147bcd7d615971aab5f דזשיגאן אונד שוכמאכער 0 52 625 334 2022-10-22T20:56:41Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]* טאָמער מאַך איך אַמאָל אַ גוט געשעפֿט, בין איך דאָך צופֿרידן. לייג איך מיך אַרײַן אויף דרײַ טעג אין אַ שפּיטאָל, זאָלן מײַנע גוטע פֿרײַנד אויך זײַן צופרידן. db7e8d4764db9ccf5cad762836e32b1dc39d4059 די ערשטע נאכט 0 38 626 298 2022-10-22T20:56:57Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]את אלקים ירא df7d96c57d0b929abc8dde084d81f807faa6a61f וויאזוי האט משה רבינו געהייסן אויף די לעצטע נאמען? 0 37 627 292 2022-10-22T20:57:23Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... 58553c0e12e767d9748e9da7704c213859bfa698 ווען וועלט וואלט געווען וועלט, וואלט... 0 50 628 330 2022-10-22T20:57:43Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]ווען וועלט וואלט געווען וועלט וואלט ווען וועלט וואלט געווען וועלט, וואלט... ... יעדער געגאנגען שלאפן באלד נאך מעריב. ... יעדער אויפגעשטאנען צו תיקון חצות. ... געלערנט עטליכע שעות אין די פארטאגס שטונדן. ... געליינט קריאת שמע מיטן אנהייב זמן, נישט געכאפט דעם סוף זמן. ... געליינט קריאת שמע און געדאווענט מיט טלית ותפילין נאך פאר סוף זמן קריאת שמע. ... א פרישטאג באשטאנען פון א כביצה ברויט און א טעפל מילך/וואסער. ... לאנטש וואלט נישט עקזיסטירט. יעדער ווערט געבעטן צוצולייגן א פלייצע (קיע-באורד). eaeae6a82294e11c9fc75d6dd78abff85896e350 ווער געדענקט נאך 0 39 629 301 2022-10-22T20:57:58Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]ווער געדענקט נאך... ווען א ווייסע בארד האט געמיינט א מלחמה איבערלעבער... ווען א "פובליק" טעלעפאן איז צוניץ געקומען פאר'ן פובליק... ווען מ'האט גערעדט צו מענטשן אנשטאט צו מאשינען... ווען ביי א "קידוש" איז געווען אויף וואס קידוש צו מאכן... ווען "שנה" ראשונה האט זיך געענדיגט נאך א יאר... ווען א "ספרים סטאר" האט פארקויפט בלויז ספרים... ווען עס האט געדויערט צייט צו ווערן אן "עקספערט"... ווען "צום ווידערזען" האט נאכנישט געמיינט " קענסט שוין גיין"... ווען א "בעקעריי" האט נישט פארקויפט "בלויז" היימישע פראדוקטן... ווען א "קאפקעיק" איז נישט געווען דער איינציגסטער וואס האט געהאט דעים קאפ אויפן פלאץ... ווען מענטשן זענען געווען מענטשן און אייער, אייער... ווען "האלבע" שיך איז געווען האלב... ווען "חול המועד" איז אדורך אן "חול המועד האלטן"... ווען א פסיכיאטאר האט נישט געדארפט קענען אידיש... ווען די פראגע "וואס הערט זיך מיט שלום בית" איז געווען א ווערטל... חינוך האט נישט געהאט א פארבינדונג מיט "טעיפס"... מ'האט געהאט חומרות פאר זיך און קולות פאר א צווייטן... ווען "קאנטרי" איז נישט געווען א "מוז"... דער חילוק צווישן א ספאדיק און א שטריימל איז געווען מערקבאר... פרישע עסן איז געווען א מעלה און "אווערנייט" א חסרון... ווען א רבי האט נישט געמיינט די צאל בילדער אין מאגאזינען ... ווען עס איז נישט געווען קיין אינטערנעט ... ווען יעדער האט געהאט נאר איין סעלפאון ... ווען דער פאפירענער מילך פלעשל האט זיך צוריסן ביי מויל ווייל א קינד האט געעפנט ... ווען אויף א שיף איז מען געפארן פון איין לאנד צו די צווייטע ... ווען Windows האבן געמיינט פענסטער ... ווען מען האט געגעסן ברויט מיט פוטער פאר פרישטאג ... ווען מען האט צוגעגרייט צעהן ברעקלעך פאר "בדיקת חמץ"... ווען מען האט אליין צוגעגרייט קנויטן פאר די חנוכה ליכט ... ווען מען פלעג אליין צוגרייטן משלוח מנות ... ווען מען פלעג באקוקן די סאלאט פון ווערים ... ווען מען פלעג באקן "קאקאש קעיק" ... ווען א גאלאן גאזאלין האט געקאסט 70 צענט ... ווען עס האט געקאסט א דאלאר צו רעדן אויפן "קאר טעלעפאן" ... ווען מען האט געבויט דעם Thruway ... ווען קינדער האבן נישט געהאט קיין גלעזער ... ווען א ישיבה איז נישט געווען בלויז "למצויינים" ... ווען מען פלעגט איינטינקען די חלה אין "גרעיפ זשוס" ... גאלדמאן'ס מילך ... ווען א רבי האט געמיינט אן עהרליכער איד ... ווען אן עהרליכער איד האט נישט געמוזט אויפנעמען מענטשן ... ווען מען האט נישט געוואוסט וואס עס מיינט "פענטעגאן" ... ווען מען האט געכאפט סאדאם כוסעין ... ווען מען האט געהאט 3 קינדער אינעם הינטערשטן זיץ אינעם "סטעישאן וועיגאן" ... ווען די New York Post פלעגן קויפן נאר גויים ... ווען בעדפארד עוועניו איז געווען א טו-וועי ראוד ... ווען די גויים זענען געגאנען מיט היטן ... א כאפצעם (כאפט'ס אים) אין וויליאמסבורג... ווען מען פלעגט זאגן "כ'האב געהערט" אנשטאט "כ'האב געליינט אויף היידפארק" ... ווען ביי א חתונה פלעגן די געסט זינגען ... ווען יעדער פלעגט ליינען "די אידישע ליכט" ... ווען מען האט געוואוסט וואס "חסידות" איז אהן הסברים און לעקציעס ... ווען א מחבר ספרים איז געווען א תלמיד חכם ... ווען משפחה האט נישט געמיינט א פושקעלע קארן אדער א פלאש אויל אדער א מאגאזין... ווען מען פלעגט נוצן דעם קאפ צו וויסן וויפיל עס איז 10X10 ... ווען מען פלעגט בלאנזשען ביז מאנראו ... ווען צו פארן קיין מאנטריאל איז מען געפארן מיטן 9W ... ווען אלטע אידן זענען געפארן אויף פלארידע ... ווען מען האט געדארפט קויפן א טעיפ ... ווען מען האט געהאט קעש אין טאש ... ווען מען האט עפעס געקענט קויפן פאר א קוואדער ... ווען א שייגעץ איז געגאנגען אהן א קאפל ... ווען צעהן טויזנט דאלאר איז געווען גרויס געלט ... די צייטן וואס ווען מען האט נישט געהאט קיין געלט האט מען נישט געקויפט ... ווען א Hot Cup האט געמיינט א הייסע גלאז ... ווען מען האט געגעסן אייזקרעים בלויז אין די זומער ... ווען עס פלעגן זיך צוברעכן גלעזער ביי א שבע ברכות ... ווען מען האט געדארפט ווארטן א האלבע שעה די זופ זאל זיך איבערווארעמען ... ווען די קינדער האבן געהאט וואס צו טוהן ... ווען יעדער האט געהאט צייט ... ווען מען האט געגעסן פסח "קארטאפל מיט אייער" ... ווען מען האט געשמועסט איבער דעם "עפארדעבל חתונה פלאן" ... ווען מען האט געדארפט גיין שבת מער ווי 2 מינוט צו א בית המדרש ... ווען אויף LYNCH האבן געוואוינט גויים ... ווען א לויער איז געווען א גוי אדער א פרייער איד ... ווען א הוט האט מען געקויפט ביי סעלקא ... ווען א Mouse האט געמיינט א מויז ... ווען די ווערטער "דער פרעזידענט" האבן געהאט עפעס א חשיבות ... ווען IPOD איז געווען "טערקיש" ... ווען נאר "טאטעס" האבן גערייכערט ... ווען 50 האט געמיינט א עלטערע יוד... ווען 30 האט געהייסן מידל עידשז.. ווען א טאמאטע איז געווען רויט... ווען קארן איז געווען געיל... ווען באנאנעס זענען נאכנישט געווען רייף... ווען 'געילע קעז' האט מען געקויפט אין אנטווערפן... ווען קיין אנטווערפן איז מען געפארן מיט SABENA... ווען אלטע יוד'ן האבן געהאט צוטוהן מיט די ריקן... ווען יסורים זענען געווען שמערצן... ווען סלייס-טשיז האט געהייסן שויט... ווען בארביקיו טשיפס איז געווען חזיר-טרייף... ווען די רבי'ס פלעגן שרייען 'אוסטא קוטשא פייא נעקי'... ווען ארבעס האבן געהייסן זאכער-בונדלעך... ווען זכור בונדלעך האט מען געגעסן בלויז ביי א זכור... ווען באנקראטירט האבן בלויז גבירים... ווען ס'איז נאך געווען א בושה צו באנקראטירן... ווען מ'האט נאך געקענט בארגן געלט אן קיין ערב... ווען א קאמפיוטער האט געהאט בלויז דער טראוועל-אגענט... ווען אין גראסערי האט מען געוואויגען מיט א וואגשאל... ווען פאר אפיקומן האט מען געבעטן א "זיגל מיט די נאמען"... ווען אינעם זיגל איז געשטאנען 'לה' הארץ ומלואה'... ווען פאר א חולה האט מען אויסגעזאגט גאנץ תהלים אין בית המדרש... ווען עלטערע אידען האבען געהאט פאלטשע ציין... ווען יעדער האט אויף געהויבען דעם קאפ ווען אן עראפלאן איז אדוירך געפארן... ווען אויף א ווילטשעיר האט מען זיך אפגעשטעלט קוקן... ווען אויף א צודרייטער האט מען געזאגט לא עלינו... ווען קיין רוסלאנד איז מען געפארן מיט א פאלטשע פאספארט... ווען א בריוו האט מען געשריבן מיט די האנט... ווען ס'איז געווען א בושה צו זיין א געלינקטער... ווען אויף א בר מצווה זענען געקומען צו פארן אלע פעטער'ס אין מומע'ס מעבר לים... ווען פאר א חתונה האט מען זיך געבאדן און געלייגט שלאפן אז מ'זאל נישט זיין מיד... ווען טאטע'ס האבן געקענט מער לערנען ווי זייערע קינדער... ווען ס'איז געווען אך און וויי אויב מ'האט נישט געקענט ביים פארהער... ווען מ'האט נאך געכאפט א פאטש פאר'ן נישט טייטלען מיט'ן פינגער... ווען קינדער האבען אפגעגעבן כבוד פאר עלטערע אידען... ווען פעטער'ס זענען געווען עלטער ווי זייערע נעפיו'ס... ווען קיינער האט נישט געוואוסט וואס מיינט א עלטער-זיידע... ווען א עלטער-זיידע האט געמיינט א יוד וואס זיצט אין א ווילטשעיר און קען זיך נישט אליינ'ס באהעלפן... ווען קענסער האט געהייסן יענע מעשה... ווען א איד האט געהאט יענע מעשה און די גאנצע וועלט האט געזאגט תהילים... ווען א קנאי האט נישט געמיינט זיך קישען מיט אראבער... ווען סאטמער פלעגט נישט גיין צום כותל... ווען נאר ספרדים פלעגען שלאגען די ווייבער... ווען די זיידע האט געבעטן א פאפירענעם גלאז... ווען מ'פלעגט פאהרן צום קאנטרי האט עס געדויערט 5 שעה... ווען עיר קאנדישאנס פלעגן ארבייטן נאר אויף 220V... ווען מ'האט געזאגט "אינדערהיים" האט מען געמיינט יוראפ... [[קאטעגאריע: וויצען]] 7d83f00f17670a6e2e80c1375e290877116b7097 זונטאג 0 46 630 563 2022-10-22T20:58:12Z Internacional Mágico 38999933 wikitext text/x-wiki [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]] [[Image:Negao gostoso comendo o rabo do veadinho.png|thumb|center|1000px|black dick]]א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] d901d036b6cafb21a18b36b2d90f888d69be75f7 הויפט זייט 0 55 631 582 2022-10-30T09:40:09Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 582 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {{שפראכן}} [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ c44b6c357b41816e79574833413cea358c3df406 נאטורליך'ס טאגבוך 0 42 632 583 2022-10-30T09:40:27Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 583 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 5c270ce61760adddacff9cea88c35b597209fc9b ספעציעל:Allpages 0 63 633 584 2022-10-30T09:40:37Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 584 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) a18db65cf37453327f7a75fc9091b965daca9e18 פומברט 0 64 634 585 2022-10-30T09:40:50Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 585 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki ==מזל טוב== שיהיה בהצלחה. [[שכוייח]] לג'ידיש. [[באַניצער:קקון|kakun]] 01:36, 28 נאָװעמבער 2006 (UTC) a18db65cf37453327f7a75fc9091b965daca9e18 פורים 0 41 635 586 2022-10-30T09:40:58Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 586 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 3747b4edb8a241627c9337924594f10943be6582 פרום 0 31 636 587 2022-10-30T09:41:08Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 587 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע [[ענציקלאפעדיע]] וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף [[יידיש]]. א צינד האָבן מיר שוין קיין עין הרע נישט ווייניקער ווי '''[[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}''' אַרטיקלען]]. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס [[שטות]]ים און דער [[עולם גולם]] וועט נאך שרייבן, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל [[זאלץ]] און [[פעפער]], כדי די הומאר פון די יידישע שפראך זאל נישט צוגרונד גיין. '''<big>ביז דערווייל איז נאך קיינער נישט אהערגעקומען מיר האפן אז דורך אויס די [[דריטע וועלט מלחמה]] וועלן מענטשען זוכן שיץ דא ווי מ'וועט זיי גערען העלפן צו איינשלאפן''' {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | פאלגנדיק זיינען די אויסדערוויילטע ארטיקלע (געשריבן מיט קאדס): {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> [[נאטורליך'ס טאגבוך]] {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> [[he:]] [[ar:]] [[ast:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] <!--[[fi:]]--> [[fr:]] [[hr:]] [[hu:]] [[it:]] [[ja:]] [[ko:]] [[la:]] [[lt:]] [[lv:]] [[mg:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sl:]] [[sr:]] [[sv:]] [[th:]] [[tr:]] [[vi:]] [[yi:]] [[zh:]] [[zh-tw:]] __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 0e8097b773e5a5d085d70b875a47c35e2b63d3dd פרונדיילע 0 101 637 588 2022-10-30T09:41:28Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 588 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 צאן 0 13 638 589 2022-10-30T09:41:37Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 589 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש פון הומאר זאל צו לייגען דא אביסל זאלץ און פעפער, כדי די הומאר פון די אידישע שפראך זאל נישט צוגרינד גיין. {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים צום ערשטן זייט}} '''[[קיינציקלאפעדיע:ניווט|זייט מעיין אין קיינציקלאפעדיע]]''': [[ספעציעל:Allpages|כל הערכים]] | | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|אלע קטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''געמיינדע:''' [[קיינציקלאפעדיע:הילף|הילפ'ס ארט]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארלעמענט|די פארלעמענט]] - [[קיינציקלאפעדיע:געמיינדע'ס טויער|טויער פון געמיינדע]] - [[קיינציקלאפעדיע:פארבינדונגען|זיך צו פארבינדען]] '''זוכען:''' [[קיינציקלאפעדיע:זיך|ווי אזוי צו טרעפען ארטיקלען]] - [[ספעציעל:Allpages|אלע ארטיקלען און סדר פון א-ב]] - [[קיינציקלאפעדיע:בעט אן ארטיקל|בעטן ארטיקלען]] '''הילף:''' [[הילף:הויפט זייט|היל]] - [[קיינציקלאפעדיע:פראגעס און ענפערס|פארגעס און ענפערס]] - [[:קטגוריה:קיינציקלאפעדיע|אלע הילפ'ס בלעטער]] - [[קיינציקלאפעדיע:זאמד קאסטען|זאמד קאסטען זיך צו לערנען]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:Article.gif|אויסדערוועלטע ארטיקל]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[קיינציקלאפעדיע:האסטו געוויסט?|... ווילסט וויסען נאך?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[בילד:History2.gif|היינט אין היסטאריע]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היינט אין היסטאריע</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|געשענישען אין דעם אידישן חודש]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{געשענישען אין דעם אידישען לוח}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{נייעס און אקטואליע}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} [[es:]] [[ar:]] [[ca:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[en:]] [[fr:]] [[it:]] [[la:]] [[pl:]] [[ru:]] [[zh:]] [[cs:]] [[et:]] [[ko:]] [[lt:]] [[ro:]] [[th:]] [[vi:]] <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 5f194c6897ce50b818012b8d266aaf3abf4da305 ציבל 0 14 639 590 2022-10-30T09:41:47Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 590 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki א ציבלע איז א גרויס ייד. דער ציבלעך אריין פון דער יידישע פירעטן ווס קימן אונד ארויס ארץ ישראל מיט דערן קאפן אין דרערד, ווס מאכסטן- זאָלסט וואַקסן ווי אַ ציבעלע – מיטן קאָפן אין דרעד! 16ea5aaa476b07c3ed7ac42dc125d57bafadffb0 צפת 0 111 640 591 2022-10-30T09:41:55Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 591 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki {{זבל}} 1cf954ac6761d105f3ada09f74410430ccc0916f קטלא קניא 0 45 641 592 2022-10-30T09:42:17Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 592 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki א פרומער [[ייד]] פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן?" ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל "איר האט אן אינטרעסאנטע קולטור" - זאגט ער. [[קאטעגאריע:וויצן]] 9fb9bd2b63d28ceae8e1a495c3359ffc97885148 קיבוצניק 0 10 642 593 2022-10-30T09:42:25Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 593 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki אה קיבוצניק איז געפארן מיט אה פריינד, קיין פראנקרייך אין דער אוונט איז ער געגאנגען כאפן אה גלעזל אין אה באר. ס'איז צו עם צוגעגאנגען אה פראסטאקע און פרובירט עם זאגן עפעס וואס, ווען זי האט פארשטאנען אז ער רעדט נישט פראנצויזיש האט זי געצייכנט אויף אה בעט און עם געוויזן. פרעגט דער קיבוצניק זיין פריינד, וי האט זי געווסט אז איך בין אה סטאלער ? [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] db0934f6caec155b52700b2371e18ce357d74fe3 קלוגער-טעלעפאן 0 128 643 594 2022-10-30T09:42:34Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 594 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki [[File:Placeholder|video|right|300px]] [[File:Placeholder|right|300px]] דער '''קלוגער טעלעפאן''' איז א קללה אויף דער מענטשהייט, מענטשן זענען פארנומען מיט אים ביז איבערן קאפ, און ווערן פארקויפט אויף אים. ווער עס האט אזא מכשיר מוז אים באהאלטן ווען ער גייט אויף דער גאס מען זאל חלילה נישט ארויס שיקן זיינע קינדער פון חדר. ==דער קאמף קען אים== די גדולי הרבנים האבן גע'אסר'ט צו האבן אזא מכשיר, און די מקילים זענען מתיר אים צו האבן אבער בלויז מיט א פילטער ==מסקנא== אז איר האט א סמארטפאון צוברעך אים זאפארט תיכף ומיד, אבער איר מוזט עס אויפכאפן און שיקן דיינע חברים אויף וואטסאפ, דער קליפ זאל זיין וועראל. c582e7913a3a41d8e08b280821ae28bf44e0efa0 רייציקלפאדיע 0 62 644 595 2022-10-30T09:42:43Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 595 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki זאלסט זיין ווי א '''לאמפ!''' ביי טאג זאלסט הענגען, ביי נאכט זאלסטו ברענען. <small>בן אהרון פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 9a5410f8bad494e6eb8f95f8b1a9ed9d9ba4f887 רשימה:קיינציקלאפעדיעס 0 115 645 597 2022-10-30T09:43:29Z Leonel Sohns 38958779 פֿאַרבײַט דעם בלאַט מיט 'אני מוחק על מנת שתכתבו' wikitext text/x-wiki אני מוחק על מנת שתכתבו 679b7f7d38ef3bedc63f0a85d2e9e71698c65ea6 意第绪语伪基百科目前已经成了荒废状态,急需善心乡民接手。我是管理员我是变态机械人 0 118 646 598 2022-10-30T09:44:35Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 598 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki א יונג חסיד'ל האט חתונה געהאט מיט א געוויסע צניעותדיקע יונג מיידל פון זייער א גוטן ייחוס. נאר וואס? ליגענדיק צוזאמען מיט איר אין בעט די ערשטע נאכט, פירט ער זיך אויף ווי א ריכטיקער גולם. "כ'ווייס נישט וואס מ'דארף טון" זאגט ער צו איר. "האב נישט קיין דאגה, איך וועל דיר העלפן" – בארואיקט זי אים. "צום ערשטנס, טו אויס אלע דיינע מלבושים, פונקט ווי איך". ער פאלגט זי. און זי גיט אים צו מוט: "די ציציות אויך…" ער פאלגט, און שעמעוודיק פרעגט ער זי: "און וואס ווייטער?" "יעצט לייג זיך אנידער אויף מיר". זי זאגט, און ער ווי א פארגליווערטער פאלגט, אבער וואס? ליגן ליגט ער ווי א קלאץ. "יעצט נעם דיין… דו ווייסט וואס, און פיר עס אריין, דו ווייסט ווי…" א ביסל דערשראקן פאלגט ער. אבער זי ווערט שיעור נישט משוגע. ער ליגט ווייטער און רירט זיך נישט. ווי א שטיק האלץ, א גולם. וואס טוט מען? ווי אזוי גיט מען אים צו פארשטיין ווי אזוי מקיים צו זיין די מצווה? נאך א פאר מינוט אזוי ליגנדיק, פאלט איר איין א געדאנק, און זי זאגט: "יאסל, יעצט הייב אן צו דאווענען". 992a36066f6645fc61efd3e579b218689dc9f957 זונטאג - אויך מיר א טאג 0 47 647 599 2022-10-30T09:44:59Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 599 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] 4c8d8a0b72d4ec990c072006e9f18ee3d14d2311 חסיד 0 9 648 600 2022-10-30T09:45:09Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 600 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> e5960723425b548f5c9e6b35b5edd9349d9ce728 טשולענט 0 28 649 601 2022-10-30T09:45:18Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 601 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''טשולענט''' אדער '''טשאלנט''' איז קאנצעפט פון מאכלות וואס ברענגט נאך זיך א האריקעין טיף אינעווייניג, אסאך לעבען עס איבער אין אסאך דארפען זיצען דערפאר, אבער יודען האבען זיך אין אלע דורות מוסר נפש געווען אויף אזעלכע שטותים און אריינגעהאקט ווי מער פארשטייט זיך אהן ווייקען פארדעם. איינע פון די קאנצעקווענצען פון טשולענט איז די לאנגע טישען פרייטאג צונאכט'ס, ווי מ'לאזט דעם עולם זיך אהנעסען מיט דייעט חלה און פארטריקענטע פערפעל וואס נאכדעהם מיז מען כאפען א טאנץ מיט די טשולענט בונדלעך אין טאפ, וואס אפט מאהל ענדיגט זיך עס מיט א ליידיגע טאפ, דאס דערמאנט אסאך מאהל די זכרונות פון אינדערהיים ווען א אייניקעל אויף א טאטע שטייענדיג אויפ'ן זיידען האבען פרובירט פון בעקער'ס בוידעם, אריינשמאלצען אפאר אויבגעשוויצטע בונדלעך מען זאגט נאך פון צדיקים, אז פון איעדע באנדעל פונעם טשאלענט ווערט באשאפען א מלאך, וואס שפעטער נעמט ער זיך צו זאגן שירה! {{וויקיפעדיע|טשאלנט|טשולענט}} 1bfefd1c4ad9b4a47f1436c1561549d32eac2a15 יום העצמאות 0 44 650 602 2022-10-30T09:45:25Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 602 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''הלכות יום האצמעות'''... הל' יום העצמאות מהדורה בתרא בעזה"י א. מצוות הנפת הדגל, מצווה חביבה ואהובה היא על ישראל, וראוי להתאמץ בה עד מאוד, שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ב. נהגו רוב ישראל, לתלות דגל כחול לבן, על בתיהם, שלוש אמות מצד פתחי המרפסות, לפרסם כינון מלכות ישראל בא"י. יש שנוהגים לקבוע את עץ הדגל בברזל ודיבלים, ויש שנוהגים לתלות הדגל באטבים על חוטי המרפסת, ואחד המרבה ואחד הממעיט, ובלבד שיכוון ליבו לאביו שבשמים ולראש ממשלתו שבארץ. ג. המניף בתוך ביתו לא יצא ידי חובה, ויש לו לשוב ולהניף מחדש מחוץ לביתו, שהרי כל ענינו של דגל להתנופף בחוץ על נס, כנאמר "על נס להתנוסס". ד. נשים חייבות להניף, שאף על פי שדרכו של איש לכבוש, ואין דרכה של אשה לכבוש, אף הן היו באותו הנס. ה. חסידים ראשונים נהגו לתלות הדגל מערב ראש חודש, ואנשי מעשה מערב יום הזיכרון לחללי צה"ל, ויש להקל לכל הציבור, להניף את הדגל בו ביום, וזמנו עד יום ירושלים, וכל המשהה את הדגל לאחר מכן עובר על בל תוסיף. ו. מעשה באשה כשרה אחת ב"קרית משה" שתלתה דגל בו ביום, ועף ברוח, ולאחר שעיינתי רבות, נוטה דעתי לומר שיצאה ידי חובת ההנפה, ואינה צריכה לחזור ולשנות. ז. שיעור הדגל לכל הפחות, אמה על שתי אמות, מטעם פירסומא ניסא והמהדרים נהגו לתלות דגל שגודלו שתי אמות על ארבע אמות, ומעשה באחד מגדולי הדור, שתלה דגל שגודלו כחצי מרפסת, ושיבחוהו חכמים. ח. צבע הפסים והמגן דוד בין תכלת לכרתי, ואם צבעם בצבע אחר הדגל פסול, ויש לגונזו. אמנם רוחב הפסים והמגן דוד בדגל שיעורם כ20 סנטימטרים. דגל ארוך שתולים על הבנינים, אעפ"י שאין לו מגן דוד - כשר, מכיוון שניכר בו שנעשה לשם מצוות דגל, הרי הוא בכלל דגלי ישראל הכשרים. ט. יוצאים ידי חובה בדגל פלסטיק, והמהדרין בדגל בד צבוע, והמהדרין מן המהדרין בדגל בד רקום. י. ועכשיו רווח המנהג, לתלות דגלון על המכונית, ומנהג ישראל דין הוא, ואין לפרוש מהציבור ויש לתלות בחלון ימין שכל פניות שאתה פונה יהיו לימין. אמנם, יש להסתפק האם גם אוטובוסים ומוניות חייבות בדגל, והמחמיר להניף דגל ישראל באוטובוס תבוא עליו הברכה, ובלבד שלא יריב עם הנהג, ולא ירבה מחלוקות בישראל. ומעשה בחסיד אחד שקנה מכונית ביותר מחומש, להניף עליה דגל ישראל, והעני. יא. מי שיש לו שתי מכוניות, רבו התנאים ויש לו לעשות שאלת חכם, באיזה ראוי לתלות את הדגל. על אופניים או אופנוע, אין להניף דגלון, מפני שאינם ראויים לישיבת קבע. יב. בעניין דגל שאול, כבר פסקו שיוצאים ידי חובה, שנאמר "ואנחנו בשם אלוקינו נדגול", ואעפ"כ יש לכל בן ישראל להחמיר ולקנות דגל משלו בעשרה שקלים, לקיים את הפסוק "איש על דגלו". יג. בדין דגל שנעשה ע"י נוכריים, נהגו להקל ובלבד שיעמוד אצלו ישראל, בזמן רקימת המגן דוד. דגל עם מגן דוד של חמש צלעות, מנהג עובדי כוכבים ומזלות הוא, ויש לשורפו. יד. נשים צדקניות נהגו לתפור שמלות מדגל ישראל, לקיים מה שנאמר "ודגלו עלי אהבה". ויש למחות בהם, ומכל שכן שאין לתפור בגד-ים מדגל ישראל, מפני ביזוי המצווה. ברם, נהגו לכסות את ארונות הרוגי המלכות בדגל ישראל, ויש למנהג זה שורשים עמוקים בספרים הקדושים. טו. יש שנוהגים לתלות דגל עמא-ריקא לצד דגל ישראל ומנהג שטות הוא. ברם, בעניין תליית דגלי עכו"ם על מבני ציבור, יש להקל משום דרכי שלום. טז. נהגו לתלות תמונות ראשי המדינה וסמל המדינה ודגלונים קטנים במרפסות, וכל המרבה הרי זה משובח, וכן נהגו גבאי בתי הכנסיות לתלות שרשרות נייר, ובהם תמונות הדגל וסמל המדינה, בליל התקדש חג. ומנהגים אלו יש לו שורשים עמוקים בקבלה, כידוע ליודעי ח"ן. יז. דגל שנפל יש להרימו ולנשקו מפני קדושת המצווה. דגל שהתבלה יש לגונזו, ודבר פשוט הוא שאין לעשות עימו כל תשמיש בזוי, מפני כבוד המדינה. ואלו המבזים את הדגל, הרי זו דרך מינות וכל אלו המפרישים עצמם מן הציבור, אפילו הם כמשה וכשמואל, לא יראו בנחמת הציבור. וכל הרואה עובדי כוכבים ומזלות רשעים שורפים דגל ישראל, יש לו להוריד פלגי דמעות על חילול ד' ולקרוע בבגדו, ויאמר "שפוך חמתך על הגויים אשר לא ידעוך, כי אכל את יעקב ואת נוהו השמו". יח. מי ששהה בחו"ל בשהיית ארעי יש לו להניף את הדגל במקומו, ובלבד שלא יתגרה בגויים. אמנם, אלה היורדים להשתקע, שדרים בגלות המרה בדירת קבע, אין להם להניף הדגל, מכיוון שפרשו מהציבור שוב אין עליהם חובת הנפה, עד שיעשו תשובה ויקבלו עליהם עול מלכות ישראל. ברם, אחרי שעיינתי רבות בדבר חשבתי שמא אוחזים הם בתשובת המשקל, כלפי אלו המכונים חרדים היושבים בארץ הקודש ואינם מניפים, ואילו הם נמצאים בגלות ומניפים, ויבואו אלו ויכפרו על אלו, וד' יעשה הטוב בעיניו. הלכות נפנוף המנגל ובו כ"ג סעיפים א. נהגו ישראל לצלות בשרים על האש, ביום העצמאות והוא הנקרא מנגל בפי העם. הגה: ויראה לקנות בשר בהמה, ואם אין לו יקנה בשר עוף. ונהגו להציג בפתחי המרכולים והסופרמרקטים מערב ראש חודש, פחמים, דגלונים ושאר כלים למצות החג, והרי הם בכלל מזכי הרבים. ב. אין לבשל או לאפות, לא בתנור ולא בסיר, ומכל שכן לא במיקרוגל, ומי שלא צלה על גבי גחלים, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצות המנגל לקורבן הפסח שעליו נאמר: "אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ". ג. נהגו למנות אדם חשוב לעמוד אצל המנגל ולנופף, והוא הנקרא "מנופף", לקיים את מה שנאמר בהפטרת היום "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו". ד. כל הבא בצבא ישראל ראוי לבוא בקהל המנפנפים, כנאמר: "דגל מחנה יהודה לצבאותם", והוקשה מצוות מנגל למצוות דגל. לכתחילה ראוי למנות אדם שבא בקשרי המלחמה, ובדיעבד אפשר למנות אפילו טוראי ובלבד שעושה מילואים דבר שנה בשנה. בעניין נוכריים, כל ששירת בצה"ל ראוי לנופף, ואין להסתפק. ה. נשים ששרתו בצבא הקודש רשאיות לנפנף, שאף הן היו באותו הנס, ובלבד שינפנפו בצניעות כיאה לבנות ישראל כשרות. ובנות שירות לאומי, כבר הוקבע ע"י גדולי הדור, שדינן כשירות צבאי לכל עניין, וכל המפקפק הרי הוא מהמקצצים בנטיעות, שמעיז פניו כנגד גדולי הדור. ו. מצווה מן המובחר לעשות מנגל בגולן ובירושלים שנאמר: "עוד היום בנוב לעמוד, ינופף ידו הר בת ציון גבעת ירושלים". ז. נהגו ישראל לנפנפף בקרטונים ובפלסטיקים, ומנהג בישראל דין הוא ואין לשנות. אמרה לי צדקת אחת שראתה גבר מנפנף במטריה והסתפקתי בדבר, ולעניות דעתי בדיעבד יצא, אבל אין לעשות כן לכתחילה. ח. בעניין מאוורר חשמלי ומייבש שיער הנקרא "פן", ראיתי בכמה קהילות שמדליקים מאוורר חשמלי למול המנגל, ולא יפה הם עושים שנאמר "ינופף בידו". אמנם אם המאוורר קטן ומחזיקו בידו, ראיתי בשו"ת "לב האלון" שנוטה להתיר, וכש"כ מייבש שיער ידני. ט. המנפנף אל ינופף פחות מ20 נפנופים ולא יותר מחמש מאות, בגלל ספק פיקוח נפש. ועל אלו הנוהגים להחמיר היכן שיש להקל כבר נאמר בנביא: " למה לי רוב נפנופיכם, יאמר ד'". י. החכם עיניו בראשו, וישים משקה קל אצל המנופף, לבל יתייבש בשמש ובחום המנגל, משום "ונשמרתם מאוד לנפשותיכם", ועל אלו שלא עושים כן נאמר, "והנה בא היום בוער כתנור". יא. בזמן הנפנוף נהגו יראי ד' לומר: "לשם מנגל מצווה", ומנהג יפה הוא. יב. יש לעמוד בזמן הנפנוף, שנאמר "לעמוד ינופף ידו". ובדיעבד היושב בזמן נפנוף יצא ידי חובה. יג. בזמן הנפנוף יש לנגן בכלי שיר וזמר, והמהדרין יתופפו בדרבוקה, לקיים את מה שנאמר: "וּבְיוֹם שִׂמְחַתְכֶם וּבְמוֹעֲדֵיכֶם וּבְרָאשֵׁי חָדְשֵׁכֶם וּתְקַעְתֶּם בַּחֲצֹצְרֹת עַל עֹלֹתֵיכֶם וְעַל זִבְחֵי שַׁלְמֵיכם" ומי שאין לו כלי נגינה, יצא בשעת הדחק, בשירי עבריים שנהגו הציבור לשיר, ואין להקל. וראיתי כאלו שמדליקים הרדיו, ומשמיעים משם שירים, ולא יפה הם עושים. יד. במנגל חשמלי רבו הספקות, ועיין בספר "נפנופי מצווה" להרב המופלג בחכמה מורנו הרב י. ראוזענבערג, שנוטה לאסור מנגל חשמלי מפני שאינו מעלה עשן, ואינו עושה פחמים, ולהלכה נראה לי לאסור, גם מטעם שאינו אש אמיתית. טו. פחמים ונפנפנים שעשה בהם מנגל, צריך לנהוג בהם כבוד, ואל יזרקם לאשפה. ונהגו אנשי מעשה, להדליק בהם מדורת ל"ג בעומר ובלבד שהנפנף אינו עשוי פלסטיק, שאז ריחו רע לבריות ורע לעולם. טז. מי שעשה מנגל משניצל תירס, טופו ושאר ירקות, לא יצא ידי חובת היום, שהוקשה מצוות מנגל למצוות קורבן פסח. ועוד שנאמר "והיית אך שמח", ואין שמחה אלא בבשר ויין. הגה: ונהגו קהילות הטבעונים והצמחונים לעשות מנגל מטופו, לקיים מה שנאמר "מה טובו אהלך יעקב", אל תקרי טובו אלא טופו. והנח להם לישראל, ובלבד שישרו את הטופו במים מבעוד יום. יז. יש לעשות מנגל תחת כיפת השמים, בגנים, בשמורות, בפארקים הציבוריים, ובכל במקום שנהגו קהל ישראל להתאסף בחבורה גדולה. ומי שעשה מנגל בדירתו כאילו לא עשהו ולא עוד, אלא שמוסיף חטא על פשע, ומזיק את השכנים בעשן, ועושה את ישראל טרודים ובעלי טרוניות בחג, ועליו נאמר "ויקטרו באהליהם, ויוציאו דיבת הארץ רעה". יח. כל מי שלא יצא ידי חובת מנגל ביום העצמאות, יתגבר כארי, ואל יבוש מפני המלעיגים, ויעשהו ב"יום עצמאות קטן", הוא יום ירושלים ויכוון לצאת ידי חובתו. יט. נהגו לשיר את שיר המעלות במנגינת המנון התקוה ואין לשנות. כ. ידועה המח' בשבת כ"א האם הדלקה עושה מצוה או הנפה עושה מצוה. ואע"פ דפסקינן דהדלקה עושה מצוה "כבתה אין זקוק לה" אפ"ה נהגו ישראל להדליק ולנופף עד שיכלה הבשר. ומצאו סמך ממה שנאמר: "ואִשַם לא תכבה והיו דראון לכל בשר". והנח להם לישראל שאם לא נביאים הם בני נביאים הם. כא. מנהג חשוב לאכול לחם עם הבשר לקיים מה שנאמר : "נותן לחם לכל בשר". כב. פסקו רוב האחרונים שמי שאינו אוכל המבורגר הוי בגדר "מחוסר קציצה" ונבילה טובה הימנו. כג. אותם הנוהגים לקנות בשר מוכן טעות הוא בידם. ויש לחשוש ל"תעשה ולא מן העשוי". ואי אפשר לדעת אם נעשה הדבר לשם מצוה. הלכות כלליות ליום העצמאות ובו י"ב סעיפים א. בענין שנהגו בני ובנות ישראל להכות בפטישי פלסטיק על קדקודי הבריות, אמר כבר הנביא ישעיה: "אִישׁ אֶת רֵעֵהוּ יַעְזֹרוּ וּלְאָחִיו יֹאמַר חֲזָק, וַיְחַזֵּק חָרָשׁ אֶת צֹרֵף מַחֲלִיק פַּטִּיש אֶת הוֹלֶם." וכן כל דבר שמוסיף אחוה ורעות בישראל, רוח חכמים נוחה הימנו, ובלבד שלא יכו מכה, שיש בה ספק פיקוח נפש. ב. ברם, בעניין תרסיס שלג, אף שנאמר "וּמִשֶּׁלֶג אַלְבִּין", יש לאסור באיסור חמור, וכבר צווחתי על דא, שאין לעבור על דברי המלכות שאוסרת ומחרימה תרסיס מסוכן זה, וכן שאין לעשות את ישראל מלוכלכים בחג, ועוד שמרבים מדון וריב בעיצומו של החג הקדוש הזה, ועל אנשים חטאים אלו קרא החכם מכל אדם את הפסוק: "כַּשֶּׁלֶג בַּקַּיִץ וְכַמָּטָר בַּקָּצִיר כֵּן לֹא נָאוֶה לִכְסִיל כָּבוֹד" ג. מיד לאחר תפילת ערבית של חג, נהגו אנשי מעשה שבירושלים תובב"א, למהר ולעלות על הגגות, כנאמר "כִּי עָלִית כֻּלָּךְ לַגַּגּוֹת" בכדי לראות זיקוקין של הר הרצל, ואין מזרזים אלא למזורזים. והמהדרין נהגו לצהול בעת חזיון הזיקוקי די נור. וכל שלא ראה שמחת זיקוקי יום העצמאות, לא ראה שמחה מימיו. ד. נוהגים לאחר סעודת החג לצאת לרחובה של עיר ולשמוח עם העם בבמות לקיים מה שנאמר: "שְׂאִי סָבִיב עֵינַיִךְ וּרְאִי, כֻּלָּם נִקְבְּצוּ בָאוּ לָךְ", ואף שמביאים קוסמים וזמרים ומוצאים דמים רבים, נוחה רוח חכמים מהם שמשמחים את הבריות. והחסידים נוהגים לשוטט בעיר הבירה לקיים מה שנאמר: "סֹבּוּ צִיּוֹן וְהַקִּיפוּהָ סִפְרוּ מִגְדָּלֶיהָ: שִׁיתוּ לִבְּכֶם לְחֵילָה, פַּסְּגוּ אַרְמְנוֹתֶיהָ, לְמַעַן תְּסַפְּרוּ לְדוֹר אַחֲרוֹן." ה. בו ביום, יש לצאת ולראות במצעדים, במטסים, במשטים ובמפגנים של צבא המלך, ולבקר במחנותיהם באשר הם, ואין לחשוש מפני "כוחי ועוצם ידי", שסברא זו דחויה היא, ולהפך, כל המרבה לראות הרי זה משובח, שנאמר: "וַיַּרְא יִשְׂרָאֵל אֶת הַיָּד הַגְּדֹלָה אֲשֶׁר עשה ד'." ולא עוד אלא שמערכות ישראל קרויים מערכות ד' שנאמר: "כי חרף מערכות אלקים חיים". וכל הרואה במערכות ישראל, מובטח לו שיקראו לו למילואים דבר שנה בשנה. ו. נהגו ותיקין ואנשי מעשה להשכים בבוקרו של יום, ולצאת בחבורות של בחורים ובתולות שהגיעו לפרקם, לשוח בשדות, בכרמים, בערוצים ובואדיות של ארצנו הקדושה, לקיים מה שנאמר: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ". ומנהג יפה הוא, שאוחזין במעשה האבות כנאמר: "וַיֵּצֵא יִצְחָק לָשׂוּחַ בַּשָּׂדֶה". ואף שכמה מגדולי ישראל אין דעתם נוחה מתערובות של בחורים ובתולות ביחד, ואף שאין ממנהגי להכניס ראשי בין הרים גדולים, אני הדל אומר להקל היכן שיש צורך גדול, והנח להם לישראל שאם אינם נביאים הם בני נביאים הם. ז. אחד הנוסע ברכב ואחד ההולך ברגל יצא ידי חובת המצוה כנאמר: "וַיִּסַּע אַבְרָם הָלוֹךְ וְנָסוֹעַ הַנֶּגְבָּה." ואין הליכה אלא ברגל ואין נסיעה אלא ברכב. ויש לטייל במרחבי כל ארצנו הקדושה כפי שציוה ד' את אברהם אבינו: "קוּם הִתְהַלֵּךְ בָּאָרֶץ לְאָרְכָּהּ וּלְרָחְבָּהּ." וכל המקיים מצוה זו כהלכתה, מובטח לו שבזכות המצוה הגדולה, שיזכה להכיר את ארץ ישראל, בחוריה ובתולותיה, ויזכה לבית נאמן, אמן כן יהי רצון. ח. ועתה נהגו מקצת אנשים סכלים מאחב"י לעשות מחלוקות עם הציבור, ולהתאבל על כינון המדינה, ויוצאים בלבוש שחורים שק ואפר לרשות הרבים, בעיצומו של היום הקדוש הזה, ובודאי מנהג השוטים הוא. ועליהם קראתי את הפסוק "חָשַׁךְ מִשְּׁחוֹר תָּאֳרָם, לֹא נִכְּרוּ בַּחוּצוֹת". בתחילה סברתי שמא אינם מהעם היהודי כלל, והם צאצאי הערב רב שעלו ממצרים, ולאחר שעיינתי רבות בדבר, סובר אני שהם בני בניהם של אלו שפרשו מהציבור ולא ראו בצרתו, ועל כן אינם יכולים לראות בנחמת הציבור. ואני אומר שהם כתינוקות שנישבו בן הגויים, שמחזיקים מעשה אבותיהם בידם, שיש לקרבם לדת האמת בעבותות של אהבה, לבקש רחמי שמים עליהם, ולעשות שלום בינם לבין אביהם שבשמים ואחיהם שבארץ, בנועם, במתק שפתיים ובדברים רכים המשברים גרם. וכל המציל נפש אחת מישראל, כאילו הציל עולם ומלואו, ועליו נאמר: "וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים". ט. בשנת היובל נהגו לעשות שני ימים טובים של יום העצמאות. אחד כנגד זכור והשני כנגד שמור. ואם יצא יום שני של יום העצמאות ביום ששי, הרי הוא יום עצמאות משולש, ומקצת דיני יום העצמאות נוהגים בשבת, כמו שראיתי לצדקת אחת שהדליקה נרות שבת בצבעי תכלת ולבן ויפה עשתה, וכל הרוצה להוסיף בדברים אלו - הרשות בידו. י. דבר פשוט הוא שאין לעשות מלאכה ביום העצמאות, וכל העושה מלאכה הרי הוא בכלל "המבזה את המועדות" ואינו רואה סימן ברכה בעמלו. ברם, ביום עצמאות שחל בערב שבת, יש להקל לבעלי החנויות לפתוח חנותם, בכדי שיוכלו אחינו בני ישראל, לקנות כל צרכי שבת ולקיים ו"קראת לשבת עונג". יא. נהגו כל אלו שיש בהם ריח של תורה, לעלות לרגל ביום העצמאות לראש המדינה, ואל השרים היושבים ראשונה במלכות, ואל שרי הצבא. ויש לעם ללמוד ממנהגיהם הטובים וללכת בדרכם. וכל הזוכה לראות פני ראש הממשלה עין בעין ולדבר איתו פנים בפנים, מעלה עליו הכתוב כאלו ראה פני שכינה, ומובטח לו שניצול ממרעין בישין ומדינים קשים בכל אותה שנה, ולא זו בלבד, אלא שזוכה לדברים הרבה, ועליו אמר ישעיה הנביא בנביאותו: "מֶלֶךְ בְּיָפְיוֹ תֶּחֱזֶינָה עֵינֶיךָ". יב. נהגו ישראל לקיים חידון תנ"ך עולמי ביום העצמאות, לתינוקות של בית רבן שהגדילו, ולחלק להם פרסים ומתנות כדברי הרמב"ם, ומנהג החכמים הוא, שמרבים, מגדילים ומאדירים תורה בישראל, וכל הרואה את החידון לפחות שלוש פעמים בחייו, ואפילו בטעלעביזיא רחמנא ליצלן, ד' ישמרנו, מובטח לו שהוא מנוחלי עולם הבא. וכן נהגה המלכות לחלק פרסים בטקס רב רושם בתיאטראות ירושלים, לעוסקים עם הציבור באמונה, ואף על פי שנאמר שהקב"ה ישלם שכרם ולא בשר ודם, מלכות ישראל שאני, שכן נאמר בשלמה "וישב שלמה על כסא ד'". '''סדר ההגדה ליום העצמאות''' ! חובה לקרוא ! סדר הקערה יניח במרכז 3 פיתות, ויסדר מסביבן חומוס, טחינה, חצילים ומטבוחה. מקדשים על כוס קולה דיאט מה נשתנה? מה נשתנה החג הזה מכל החגים? שבכל החגים אין אנו מנפנפין אפילו פעם אחת, החג הזה, החג הזה – שתי פעמים! שבכל החגים אנו אוכלים חמץ או מצה, החג הזה, החג הזה – פיתה ולאפה! הא-לחמ-ניא הלחמניה שאכלו אבותינו היא כלום לעומת הפיתה שאנו אוכלים ביום העצמאות. ובמוצאי חג הפסח כולנו באבולעפיה. ולשנה הבאה בירושלים, במאפיית אנג'ל. כנגד ארבעה בנים דיברה תורה: חכם - זהו הלפלף שמשתתף בחידון התנ"ך, וכן זה הנשאר בבית ורואה טלוויזיה כל היום (והמהדרין מסתכלין רק ב"הלהקה" וב"חסמב"ה") רשע – זהו השואל "מה הנקניקיות החריפות האלו לכם?" לכם ולא לו. ואף אתה הקהה את שיניו ותן לו סטייק חרוך ושרוף. (לו היה שם, לא היה נגעל). ושאינו יודע לטעום – את פתח לו והכנס לו את השיפוד ישר לפה. (במקצת קהילות מוסיפים: שאינו יודע לשאול – זהו חמיצר, אשר בכל יום עצמאות משגע את כל המדינה בשאלותיו, חידוניו ומטמוניו). ותם – זהו הישראלי הממוצע, עם הגורמט והשרשר, אשר עושה מנגל בפארקים ובאיי תנועה, במכנסיים מופשלות קימעא, עד שרואין לו את קצה החריץ של התחת. אלו עשר המכות שנביא למי שיתפוס לנו את המקום של המנגל, ואלו הן: כאפה, צ'אפחה, ראסיה, נוגרה, בומבה, לאטמה, בעיטה, גינגה, שטוזה, אגרוף למוח. ורבי יהודה היה נותן בהם סימנים כחולים. כל שלא עשה שלושה דברים אלו ביום העצמאות, לא יצא ידי חובתו. ואלו הם: מנגל, צפיה בחידון התנ"ך ותליית דגל על חלון המכונית. דיינו אילו יצאנו מהבית ולא היינו נוסעים למנגל – דיינו אילו היינו נוסעים למנגל ולא היינו נתקעים בפקק – דיינו אילו היינו נתקעים בפקק ולא היינו רעבים – דיינו אילו היינו רעבים ולא היה לנו בשר בצידנית – דיינו אילו היה לנו בשר בצידנית ולא היינו שמים אותו בפיתה – דיינו אילו היינו שמים אותו בפיתה ולא מורחים אותה קודם בחומוס – דיינו על אחת כמה וכמה, שהיה לנו גם טחינה, וסלט חצילים, וצ'יפס, וחמוצים, ועוד כמה סוגים של קבב והמבורגר – שעלינו להודות, ולהלל, לשבח ולפאר את היום בו יצאנו משיעבוד לשיפוד, ומהרס לכרס, על כל אותן אלף אלפי הקלוריות שנוספו לאבותינו ולנו. וינפנף בקרטון מעל לגחלים ביד חזקה ובזרוע נטויה בזווית 90 מעלות. ובמקצת קהילות מוסיפים: על (פיתה) אחת כמה וכמה, סוגים של שיפודים. וכל המרבה הרי זה משובח... והיא שעמדה ותיבלה את הבשר בכל מיני תבלינים, ועשתה אותו מה זה טעים. שלא אחד בלבד עמד ליד המנגל לכלותו, אלא שכולם באים ורוצים עוד. צא ולמד ובקהילות אחינו בוחרי ש"ס גורסין: תצא בחוץ! מנגל זה שאנו אוכלים, על שום מה? על שום קורבן יום העצמאות שהיינו מקריבין לו בית המקדש היה קיים, כדבר שנאמר: "עוד היום... ינופף ידו". כמה מעלות טובות לפחמים של המנגל? מינימום 230 מעלות צלזיוס, עד שהגחלים תהיינה לוחשות. דם ואש ותמרות עשן (ינקה היטב את הכבד, יניח מעל האש ויצלה עד שיעלו תמרות עשן) מעשה ברבי פולי הגששי, ורבי שייקה הלוי, ורבי גברי הבנאי, שהיו מסובין בבית החייל ומספרין במערכונים כל אותו הלילה, עד שבא פשנל ואמר להם: רבותינו, גבעת חלפון עדיין לא עונה. אמר רבי אורי זוהר: הרי אני כבן שבעים שנה ועדיין לא זכיתי שישודר הסרט "מציצים" בפריים טיים, בליל יום העצמאות. (מחכים מעט עד שייפסקו הזיקוקין ואוכלין את השיפוד בהסבה) שפוך חמתך כל אחד מהמסובים נוטל בקבוק קולה ושופך על חמותו. כי לו נאה, קילו בשר עגל קילו פרגיות 2 קילו שישליק חצי קילו סלטים חד גדיא דזבין אבא בתרי זוזי ובא הבן, ושחט את הגדיא, והדליק את המנגל, וצלה על האש, והכניס לפיתה, והוסיף סלטים, ואכל בתאבון גדול שיספיק לו עד יום העצמאות הבא! אחד מי יודע? שבעה סוגי סלט ששה שיפודים חמישה קבבים ארבע פיתות שלושה סטייק עין שתי כנפיים אחד מנגלינו, מנגלינו מנגלינו, מנגלינו שמריחים בכל הארץ! f5248ce7caef204dccef4ba590d518876c107afa ייד 0 11 651 603 2022-10-30T09:45:34Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 603 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיקע וועלטישע פראיעקט. </center> פאר די וואס פארשטייען נישט וואס דא גייט פאר, ביטע הייבט אן צו שרייבען עפעס שטותים און דער עולם גולם וועט נאך שרייבען, אונזער ציל איז ווער עס האט א שטיקעל חוש {| style="margin-left:-6px" | valign=top width=50% | {{ברוכים הבאים לעמוד הראשי}} '''[[ויקיפדיה:ניווט|עיינו בוויקיפדיה]]''': [[מיוחד:Allpages|כל הערכים]] | [[פורטל:פורטלים|כל הפורטלים]] | [[מיוחד:Prefixindex/קטגוריה:|כל הקטגוריות]]<br /> <br /> {{מפתח פורטלים}} <br /> <br /> <br /> <div style="float:left;">[[תמונה:comunity.gif|קהילה]]</div><h2 style="border-bottom:1px solid #cfcfcf;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">קהילה</h2> '''קהילה:''' [[ויקיפדיה:מזנון|המזנון]] - [[ויקיפדיה:דלפק ייעוץ|דלפק הייעוץ]] - [[ויקיפדיה:הכה את המומחה|הכה את המומחה]] - [[ויקיפדיה:פרלמנט|הפרלמנט]] - [[ויקיפדיה:שער הקהילה|שער הקהילה]] - [[ויקיפדיה:יצירת קשר|יצירת קשר]] '''חיפוש:''' [[ויקיפדיה:ניווט|כיצד למצוא ערכים]] - [[מיוחד:Allpages|כל הערכים בסדר אלפביתי]] - [[ויקיפדיה:בקשת ערך|בקשת ערכים]] '''עזרה:''' [[עזרה:תפריט ראשי|עזרה]] - [[ויקיפדיה:שאלות ותשובות|שאלות ותשובות]] - [[:קטגוריה:ויקיפדיה|כל דפי העזרה]] - [[ויקיפדיה:ארגז חול|ארגז חול לנסיונות עריכה]] <br /> <br /> {{מתקפת איכות}} <br /> <br /> | valign=top | {| align=left cellspacing=6 valign=top | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:Article.gif|ערך מומלץ]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">ערך מומלץ</h3> {{MainPageFeaturedArticle/Y{{CURRENTYEAR}}Mon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:question.gif|הידעת?]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">הידעת?</h3> {{DidYouKnowMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div align=left>'''[[ויקיפדיה:הידעת?|... רוצה לדעת עוד?]]'''</div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History2.gif|היום בהיסטוריה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">היום בהיסטוריה</h3> {{InHistoryMon{{CURRENTMONTH}}Day{{CURRENTDAY}}}} <div style="text-align:left;"> '''[[{{CURRENTDAY}} ב{{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[{{CURRENTMONTHNAME}}|חודש {{CURRENTMONTHNAME}}]] - [[ויקיפדיה:היום בהיסטוריה|היום בהיסטוריה]] ''' </div> |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f4f4f4;" | <div style="float:left;">[[תמונה:calendar.gif|אירועים בחודש העברי]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">אירועים בחודש העברי</h3> {{אירועים בלוח העברי}} |- | style="border:1px solid #cfcfff;padding:1em;padding-top:0.5em;padding-bottom:0em;background-color:#f9f9ff;" | <div style="float:left;">[[תמונה:History.gif|חדשות ואקטואליה]]</div><h3 style="border-bottom:1px solid #cfcfff;text-align:right;letter-spacing:3;padding-top:0.17em;padding-bottom:0.5em;">חדשות ואקטואליה</h3> {{חדשות ואקטואליה}} |} |} {{מיזמי ויקימדיה}} [[en:]] [[am:]] [[ar:]] [[bg:]] [[bs:]] [[ca:]] [[cs:]] [[csb:]] [[da:]] [[de:]] [[el:]] [[eo:]] [[es:]] [[et:]] [[fa:]] [[fi:]] [[fr:]] [[fy:]] [[gl:]] [[hr:]] [[hu:]] [[id:]] [[io:]] [[it:]] [[ja:]] [[kl:]] [[ko:]] [[ku:]] [[la:]] [[lb:]] [[li:]] [[lt:]] [[ms:]] [[mt:]] [[nds:]] [[nl:]] [[nn:]] [[no:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[sh:]] [[sk:]] [[sl:]] [[so:]] [[sr:]] [[sv:]] [[tr:]] [[uk:]] [[vo:]] [[yi:]] [[yo:]] [[zh:]] <!-- הערה לרענון הדף: על מנת לרענן את הדף, יש ללחוץ על "שמור דף" בלבד - אין צורך לשנות דבר בעמוד זה. עם זאת, מומלץ מידי פעם כן לשנות את התאריך הבא כדי להציג תאריך עדכני יותר בתחתית עמוד הראשי. 26 בנובמבר 2006. --> __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ 8334fd66e842e7ceaa5a2f44c8a6c504ba2d2949 יידיש 0 60 652 604 2022-10-30T09:45:44Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 604 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''ייִדיש''' (ארויסרעד: ''Yidish'', אָפֿט גערופֿן '''מאַמע לשון''') איז אַ שפּראַך װאָס װערט הײַנט גערעדט דורך 1.5 מיליאָן מענטשן און באַקאַנט ביי 3,142,560 מיליאָן מענטשן איבער דער װעלט, בעיקר פֿונעם אַשכנזישן אָפּשטאַם. Toilet א גרוייסע דרעק במשך פון מער ווי 800 יאר איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פון א הייפשער טייל יידן אין אייראפע, בעיקר אין דעם 19טן און 20סטן י"ה וואס דאן איז יידיש געווען דער גערעדטער לשון פאר רוב יידן אין אייראפע און ביי די לענדער וואס יידן האבן עמיגרירט אהין פון אייראפע. אין יענע תקופה האט יידיש באנוצט ווי א גערעדטע שפראך, און לשון קודש נאר צו דאוונען און לערנען, אבער אנהייב דעם 20סטן י"ה האט אויפגעלעבט דעם לשון קודש ווי א גערעדטע שפראך פאר יידן, און עס גערופן העברעיִש. ווען העברעיש האט אנגעהייבן ניצן ווי א גערעדטע שפראך, האט העברעיש באנוצט ווי א העכערע ליטערארישע און מאדערנערע שפראך, און יידיש האט באנוצט ווי א פאלקס שפראך. זע מער: שפראכן קריג. בעת די השכלה באוועגונג, אין סוף דעם 18טן י"ה, האבן יידן פארדייטשט זייער יידיש אין די לענדער וועלכע מע האט גערעדט דייטשיש, אבער אין מיזרח אייראפע האבן יידן ממשיך געווען זיך צוצוהאלטן צו דער יידישער שפראך. {{וויקיפעדיע}} {{שטומף}} [[קאטעגאריע:שפראכן]] 2ed3dd65f9004c1f66fba3e7324c3f75470abdf3 יעקב מילער אין מקוה 0 35 653 605 2022-10-30T09:46:03Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 605 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki ביטע שרייב דיך איין און באשטייער דא מער. a613aaa742f17a9962c6617325c1d93348b02b82 לכבוד פורים 0 49 656 608 2022-10-30T09:46:31Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 608 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 מאַטעוסז באָרעק 0 102 657 609 2022-10-30T09:46:39Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 609 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki {{שלום עליכם}} 2e85b7cc6e972c1e5b58547a5e5ec78fc4a6a474 מוסטאפא קעמאל אטאטורק 0 109 658 610 2022-10-30T09:47:08Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 610 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki געווען אן אינגערמאן יארן נישט געהאט קיין קינדער. איינמאל זיך אויסגעוויינט דאס הארץ פארן רבין... זאגט אים די רבי קום צוריק שבת הגדול. ויהי היום די ריכטיגע מינוט לויפט ער אריין צום רבין. זאגט אים די רבי בהאי לישנא: ''נו סאיז דאך שבת הגדול''... פארציילט דער אינגערמאן, אז די ווערטער האבן אזוי עושה רושם געווען ביז די רבי האט אויף אים געאסערט צו גיין אין מקוה, אזוי גרויס איז דאס געשטאנען... אט אזוי איז שבת הגדול. 6dc7088ba95b87205a0968d75b1bc72dd1d94481 מופת פון רבין שבת הגדול 0 36 659 611 2022-10-30T09:47:15Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 611 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki ייד א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! [[קאטעגאריע:וויצן]] 104bd28923163242b1db53dd2d7e15a4f408364d מיוחד:Prefixindex/קטגוריה: 0 53 660 612 2022-10-30T09:47:25Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 612 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki [[קאטעגאריע:וויצן]] a8cc6459b187761adbf409edd25d3098621a4d27 מילתא דבדיחותא 0 51 661 613 2022-10-30T09:47:48Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 613 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki אן ייד איז געקומען, פאר די מלחמה, קיין ווארשע. - פון וואנען שטאמט א ייד ? פרעגט אים א ווארשווער ייד. - פון פראנקרייך ענטפערט דער טוריסט. - איך קען נישט פראנקרייך, זאגט דער ווארשעווער. - און פון וואס פאר א שטאט זענט איר ? - פון פאריז, זאגט דער טוריסט. - איך קען נישט פאריז, זאגט דער ווארשעווער. - ווו ווייט איז פאריז פון ווארשע? - ארום דריי טויזנט קילאמעטער ענטפערט דער פאריזער. - דריי טויזנט קילאמעטער פון ווארשע ? ווונדערט זיך דער ווארשעווער. -איז דאס מסתמא א פארשטעקטער לאך... <small>pzpz112 פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 737b46b0d1b3c019a0038a8eb249272d93b532aa מקוה 0 43 662 614 2022-10-30T09:48:09Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 614 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki א פרומער ייד פארט מיט אן אונטערערדישע באן אין אייראפע ווען ער איז אנגעטאן מיט אן היט אן אנצוג. באגעגנט אים א פרייער ייד און זאגט אים אויף ענגליש: "שעמסט דיך נישט צו גיין אזוי פרימיטיוויש אנגעטאן? ענטפערט אים דער ייד אויף ענגליש: "איך בין אן אמישער!" דער פרייער ייד קוקט אויף אים צוריק מיט א שמייכל ווי עס וואלט גארנישט געשען. [[קאטעגאריע:וויצן]] 91678baa942304973ff4c3650184ac2ac8628cf7 Blog:Recent posts 0 74 663 615 2022-10-30T09:48:33Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 615 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki <bloglist summary="true" timestamp="true" count=50> <type>plain</type> <order>date</order> </bloglist> e62349d9c1d8f87f8a06dff3bb59f187c4c751a5 List Of Keinziklopedie 0 117 664 616 2022-10-30T09:48:47Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 616 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki {{שמעלץ|נישט יידיש}} e5c08ef3300eda78aafea8b85db6c22c4ff9320f Utdryer 0 4 665 617 2022-10-30T09:49:04Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 617 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User:Rieke Hain]] ecb800009acb1d1a3f2fdcfff53e9f81f0fc6ea4 אהרן טייטלבוים 0 40 666 618 2022-10-30T09:49:30Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 618 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki ר' '''אהרן טייטלבוים''' נאכן שבעה אויפשטעלן נאך זיין טאטע אין זיין הויז אין [[ווילאמסבורג]]. דאס ערשטע מאל מיט די ווייסע זאקן און זילבערנעם שטעקן. ר' אהרן טייטלבוים שליט"א (געבוירן ה'תש"ח) איז אויפגענומען געווארן אלס סאטמארער רבי'ן דורך די טייל סאטמארע חסידים, וואס ווערן גערופן אהרונים. ער וואוינט אין דעם סאטמארער שטעטל, קרית יואל, ניו יארק. ער איז דער עלצטער זון פון ר' משה טייטלבוים, דער לעצטער סאטמארער רבי, פֿון וויליאמסבורג, ברוקלין, וואס איז א פלימעניק פון דעם ערשטן סאטמארער רבי, ר' יואל טייטלבוים, וואס האט געגרונדעט דאס שטעטל קרית יואל און די שטאט מאנרא, ניו יארק. זיין יונגערער ברודער ר' זלמן לייב טייטלבוים איז אויך א סאטמאר רבי, אנערקענט דורך א איבערוויגנדער רוב פון סאטמארער חסידים אין וויליאמסבורג וואס האבן זיך פארפיינטעט אין ר' אהרן'ס רעקארד, אבער ביי רוב חרדישע וועלט אינדערויסן פון סאטמאר איז אהרן מער אנערקענט אלס דער סאטמארער רבי צוליב זיין לאנגיאריגע רבנות היסטאריע און די וועלט האט זיך נאך נישט איינגעוואונט צו ר' זלמן לייב וואס איז רעלאטיוו פריש אין רבנות בכלל און אדמורו"ת בפרט. ער איז אן איידעם ביי ר' משה יושע האגער, דער וויזיניצער רבי אין בני ברק. זיין ערליכקייט ער ווערט קריטיקירט דורך זיינע קעגנער אלס זייער א פראסטער און נישט ערליכער מאן, וואס איז נישט ראוי צו זיין א מנהיג ווער רעדט נאך א רבי אויף סאטמאר. ווידער זיינע חסידים האלטן אים פאר דווקא אן ערליכן מאן און א צדיק פונעם היינטיגן דור; טייל זעהן אין אים אפילו א הייליגער מאן, וואס איז די מערסטע ראוי צו זיין א מנהיג ישראל. זיין סאציאלע באנעמונג זיין סאציאלע באנעמונג ווערט אנגענומען אלס זייער גרויסהאלטעריש, שטייף און אומבאשיידן. עס פלעגט ארום גיין צווישן סאטמארער חסידים א זאץ פון ר' אהרן, וואס טוט אראפמאלן זיין כאראקטער, "דא בין איך רב: אזוי וויל איך און אזוי וועט זיין". די לעצטערע יארן האט ר' אהרן א ביסל נאכגעלאזט פון זיין שטייפער כאראקאטער. קעגנערס זאגן אז דער טויש נעמט זיך פון דעם וואס זיין זיכערהייט אז ער גייט ווערן דער איינציגער סאטמארער רבי איז צושטערט געווארן, וואס דאס האט צוקלאפט זיין שטאלץ; זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, זאגן אבער אז דאס נאכלאזן פון זיין אומבויגזאמען מהלך קומט ליבערשט דערפון וואס ר' אהרן שפירט אז דאס אויסשליסליכע אחריות פאר סאטמאר איז פון אים אוועקגעקומען. רעדענדיג מיט א קינד. געוויסע אנאליטיקער זאגן אז זיין גאות און איגנאריזם איז מער א תולדה פון תמימות און פארמאכטקייט, אנווייזענדיג לויט זיי אז ער איז פון קינדווייז אן געווארן איזאלירט און נישט געהאט די עקספיריענס פון זיין מעורב בין הבריות און אזוי זיך אויסארבייטן די מידות, ווייל די עלטערן, ספעציעל די רביצין, האבן איהם באהאנדלט ווי א פרינץ, און מ'האט זייער אויסגערומט קעגן די אייגענע געשוויסטער. אינעם זעלבן נאטיץ, זאגן אויך אנאליטיקער, אז שפעטער ביי די מחלוקה, ווען ר' זלמן לייב איז געקומען קיין וויליאמסבורג צו אויסכאפן די ירושה פון ר' אהרן, איז עס בעיקר געווען צוליב די באהאלטענע ווייטאג און קנאה וואס איז געווען אנגעלייגט פון זיין יוגנט קעגן זיין עלטערע ברודער פון די אלע יארן וואס זיין טאטע האט געהאלטן ר' אהרן פאר א מיוחס און איהם באהאנדעלט מיט זיידענע הענטשעך און נישט אים. פארשטייט זיך, דאס אלעס איז בלויז השערות באזירט אויף די זייטיגע פאקטן. זיינע חסידים ארגומעטירן אז זיין שטייפער כאראקטער איז א תורה'דיגע מעלה, ווייל ער האט דורכאויס די יארן זיך געדארפֿט ספראווען מיט עלעמענטן וואס האבן געזוכט צו אונטערברעכן סאטמאר און זיין טאטן, ר' משה. דעריבער האט ער אלס קנאות און ע"פ הלכה זיך אנגענומען פאר דעם כבוד פון זיין טאטן און זיין עלטער-פעטער ר' יואל. זיין רעדן סטיל טראץ וואס כמעט אלע זיינע רעדעס זענען געווען מער איבער תורה און חידושים און נישט דוקא אקטועלע ענינים בדברים העומדים על הפרק, ווערט אבער ר' אהרן אידענטיפיצירט דורך זיינע קריטיקירער פון די פילע דרשות וואס ער האט במשך זיין לעבן שוין געהאלטען איבער קאנטראווערסיאלע ענינים און די וועג ווי אזוי ער האט זיך אויסגעדרוקט, טייל בענין פאליטיק, וואס ער האט זיך אויסגעדרוקט מער ווי א סאלדאט ווי איידער א גענעראל, מיט לאזונגען און העצערייען פון מחלוקת וואס פאסט נישט, לויט זיינע קעגנער, פאר א איד, נאכדערצו א רב ומנהיג בישראל. דאס ווערט דורך זיינע קעגנער גענוצט ווי א פייל קעגן אים, אז ער איז נישט ראוי צו זיין א פירער, וויבאלד ער קען נישט אכטונג געבן וואס ער רעדט ארויס פון מויל. זיינע אנהעגערס פארטיידיגן אבער אלע דרשות אז עס האבן זיך אויסגעפעלט לצורך השעה און לצורך הענין, און אלעס איז נאר געווען לכבוד דעם טאטן ובשליחותו אים צו פארטיידיקן און נישט ח"ו זיך אליין. בעיקר ווערט ער לעצטנס קריטיקירט אויף רעדן בעניני צניעות און תאווה, וואס לויט זיינע קעגנער איז עס נישט קיין איידעלע אויסדרוקן, און צו שטארק גראפיק און פיגוריטיוו, וואס קומט דערנאך אן צו אינגע בחורים און מיידלעך שלא טעמו טעם חטא, און דאס טוט זיי אויפקלערן און אנרייצן צו זינדיגן לויט זיינע קעגנער. די ארונים עטנפערן אז דאס איז גוט און ריכטיק. לויט זיי, האט גאר די סאטמארע רבי זי"ע אויך געהאלטען אזוי אז אדרבא מען דארף יא רעדן אפען ברייט און פרטית'דיג פון די מנובלושע ענינים אפילו פאר אינגערע, כדי עס איינצוצוימען בעוד מועד, און אז מען זאלען וויסען פונקטליך די חומר הענין נאך פון קינדווייז אן, און נישט זיך אפהאלטן פון רעדן גראב אלס פחד פון מעורר זיין זייער תאווה ווייל ביי נאטורליכע זאכן וואס זיי גייען סיי ווי געוואור ווערן דורך פארדארבענע זאלן זיי ענדערשט דאס געוואור ווערן דורך הייליגע לייט, און לויט די ארונים איז דאך ר' אהרן פארשטענדליך הייליג. די קריטירער טענה'ען אבער אז דער פאקט איז נישט גענצליך ריכטיק, ווייל אמת די סאטמאר'ע רביס ר' יואל טייטלבוים און זיין ממלא מקום דער ברך משה האבן אפשר יא גערעדט פון די פראבלעם אפען אבער גאר אנדערשט. (עס איז א מחלוקת צו זיי האבן געלאזט די מלמדים רעדן אזוי, ר' ישעי' יעקב שטויבער שרייט אז יא, און רוב מחנכים אין סאטמאר האבן געזאגט אז ניין.) איך שיהיה ווען ר' יואל טייטלבוים האט כמנהג אבותיו יא געשריגן איבער צניעות איז דאס געווען שובבי"ם ביי די שלוש סעודות תורה בדווקא, ווען עס הערשט א געוואלדיגער פחד און יראת שמים אן קיין אפענקייטן נאר בלויז דברי תשובה והתעוררות פון יענע מעשה' בלשון רמז אן ברייטקייט אויף יידיש נאר מיט תורה פראזן און וויינערייען. דאס רעדן אזוי רואיג און שטארק אויף צניעות איז נאך דערווייל נישט געהערט געווארן פון זיי און דאס איז א נייער איינשטעל פון ר' אהרן, אבער וויבאלד ער דינט אנדערשט ווי זיין טאטע און פעטער וואס זענען בלויז געווען רעביס און אדמורי"ם נאר ער זעהט זיך אלס רב פון קרית יואל אויכט טוט ער ביידע זאכן און מער פון זיינע פארגייער, און אויך צוליב דעם וואס זיין דרך איז אנדערשט ווי זיי מיט דעם וואס ער איז מער ווי א תורה און קעמפער פאר אידישקייט ווי זיין פעטער, אבער אויך מער ווי א פשטן ווי זיין טאטע, איז זיך מתמזג ביי אים אט דער פרט אנדערשט און מער ארגינעל ווי זיינע פארגייער. ווי אויך איז דער דור נידעריגער פעלט זיך אויס מער פרטית'דיג מעורר זיין אויף גראבע זאכן וואס איז אמאל נישט געווען שייך. זיין סטייל פון רעדן ווערט אויך נשפע פון זיין מאדנער שרייען און גריזשען העכער זיין נאטורליכער קאנטראל, וואס ער איז אזוי געווארן צוגעוואנט צוליב דעם וואס ראשית יארן ווען ער איז געווארן רב אין קרית יואל האט מען אים געשיקט צו א קול טעראפיסט צו קענען דאווענען און יענער האט אים אריינגעלייגט א קול וואס איז מער געאייגענט פאר אפזאגן אליינס זיינע ווערטער ווי א שליח ציבור וואס דאווענט פאר טויזענטע אידן. און ער האט דאס שוין אנגעהויבן נוצן אויף נארמאל דעריבער ביי זיינע דרשות קומט דאס ארויס מיט אזא קעמפערישע און אנכי ואפסידיגער טאן, און דאס ווייזט לאו דוקא אויף זיין אמת'דיגער מהות. זיין פרומקייט ר' אהרן ביי תפילת שחרית בקרב חסידי סאטמאר אין בני ברק. הגם ער איז אפשר מיט געוויסע זאכן א שטארק-פרומער אין פערזענליכן לעבן, ווי למשל ער גייט נישט קיין ברילן אין שבת ווי דער מנחת אלעזר, ווערט ער אבער דורך זיינע קריטיקירער אפגעמאלן ווי עמיצן וואס איז מער פאליטיש נאכגעבעדיג אין פֿרומקייטן, אין פֿארגלייך צו אסאך סאטמארער, וואס ווערט פֿארעכנט פֿון די פֿרומסטע געמיינדעס אין דער פֿרומער וועלט. די דאזיגע טעזע האט זיך פיל אינטערגעשטיצט אויף דעם וואס ר' אהרן'ס שווער, דער וויזניצער רבי פון בני ברק, נעמט אן א מער גרינגערע שטעלונג בנוגע מדינת ישראל און ציוניזם (כאטשיג ער טוט עס נישט אנערקענען), ער נעמט געלט פון די רעגירונג, נעמט אנטייל אין די בחירות, ער שיקט זיינע חסידים צו שטימען און זיך אנשליסן אין דער פֿירערשאפט ביינאזאם מיט אנדערע פרומע חסידות'ן צו זיין א חלק פון די אגודת ישראל אפטיילונג פון די יהדות התורה פארטיי. בנוסף, איז ר' אהרן'ס ווייב, סאשע טייטלבוים, מחונך געווארן אין בית יעקב שולע אין בני ברק, וואס פירט זיך טאקע לויט חסידישע מנהגים, אבער לערנט אויך אין עברית (אין ארץ ישראל, זייערע אסאך בית יעקב קלאס'ן לערנט מען בלויז אין עברית). די אלע אויוונדערמאנטע זאכן ברענגט צו א שטארקע חשד אין ר' אהרן פאזיציע איבער ציוניזם אין די אויגן פון א טייל סאטמארע וואס האלטן זיך פרומער. נאך די פטירה פון ר' משה טייטלבוים, א באריכטער פון די זאלונישע צייטונג, דער איד, האט קאמענטירט צו די דשערוזעלעם פאוסט אז "ר' אהרן איז נישט ראוי צו זיין דער קומענדיגער סאטמארע רבי ווייל ער האט געבראכן די סאטמארע תקנה קעגן רעדן עברית אינדערהיים... נאכן הסתלקות פון אונזער רבין וועלן מיר ווייטער פלאטערן די אנטי-ציוניזם פאן. דאס איז איינע פון אונזערע עיקר צילן". אין די גיין אין קארט פון זיינע חסידים און זיך באנוצען מיט אינטערנעט פון זיינע חסידים. און די שרייען אויף אידן און עלטערע רבנים וואס האלטן אנדערשט ווי אים מיט פערזענליכע באליידונגען. זיינע חסידים, פון דער אנדערער זייט, צייגן אן אז זייט ה'תש"מ, ווען זיין טאטע איז אויפגענומען געווארן צו ממלא מקום זיין ר' יואל טייטלבוים, איז ר' אהרן געווארן דער מערסטער פראמינענסטער קול קעגן ציוניזם, סײַ ביי אינערליכע אסיפות און סײַ ביי דעמאנסטראציעס קעגן דער מדינה אין ניו יארק און וואשינגטאן. זיין באקאנטע אנטי-ציוניזם דרשה אנטהאלט א דרשה וואס ער האט געהאלטן אין בני ברק זומער ה'תשנ"ד, אין וועלכער ער האט ספעציפיש אויסגעברענגט די סאטמארער שיטה קעגן רעדן עברית. זיין טאטע האט אויך זיך געהאלטן ביי דעם אז די קשר מיט ר' אהרן'ס משפחה מיט אגודת ישראל וועט נישט אפשוואכן זיין אנטי-ציוניזם פאזיציע.- ממילא איז ער לויט זיי יא פרום. אבער אפילו די מלחמה מיט ציונות ווייזן זיינע קריטיקירער אן ווי ביליג און פראסט ער האט דאס געמאכט ווייל ווען ר' יואל טייטלבוים האט געפירט די מלחמה האט יעדער פארשטאנען אז דא רעדט א קדוש און מלאך און מען האט אים ליעב געהאט אפילו מען איז געווען אין די מזרחי קרייזן ווער רעדט נאך פון די אגודה קרייזן, אבער ער האט געטוישט די גאנצע שיטה און דאס געמאכט פאר א בעיסבאל טיעם ווען ער האט פערזענליך מבזה געווען דעם ערלויער רבי, דערמיט מאכן פון דעם שיטה הקדושה א שפאס און פרייע קאמף. זיינע קאנטראווערסיאלע קאמפן ער איז פארעכענט דורך זיינע קעגענער אלס א קעמפער און שלעגער וואס פאסט נישט פאר א רב. אבער זיינע חסידים זעהן דוקא אין דעם קוואליטעטן פאר א מנהיג. זיין רבנות אין קרית יואל אין ווינטער תשמ"ה איז ר' אהרן אויפֿגענומען געווארן אלס רב אין קרית יואל אויפֿן דירעקטן באפֿעל פון זיין טאטן, ר' משה. טייל אנאליסטן האלטן אז דער אורזאך פון זיין טאטן אריין צו שטעלן ר' אהרן אין קרית יואל איז געווען צו פֿארשטערקערן זיין מאכט אין דעם שטעטל וואס איז געווען אנגעוואוירן צוליב די וואקסענעדע התנגדות קעגן אים, בעיקר די עלעמענטן וואס זענען געווען אין מאכט אין די צייטן פֿון ר' יואל טייטלבוים, און האבן דאס פֿארלוירן נאכן הסתלקות פֿון ר' יואל. אט די קעגענערס האט מען אנגערופֿן רביצין מענטשן, צוליב דעם וואס זיי האבן זיך ארומגרופירט ארום דער רביצין פון ר' יואל, מרת אלטא פֿייגא טייטלבוים, (טייל האבן אפי' געהאלטן אז די רביצין זעלבסט איז געווען קעגן ר' משה טייטלבוים, דאס איז אבער נישט קלאר). די שונאים פֿון ר' אהרן ארגומענטירן אז באותו זמן וואס ער איז אויפֿגענומען געווארן אלס רב, זענען א גרויסע מערהייט איינוואוינערס פֿון דעם שטעטל געווען קעגן זײַן התמנות. אבער דאס איז א זאך וואס קען נישט קלאר אויפֿגעוויזן ווערן צוליב וואס עס דעמאלטס נישט געווען קיין דירעקטע וואלן. אויך האלטן זיי אז די סאציאלע באנעמונג פֿון ר' אהרן איז זייער אוממענטשליך, שלעכט און גרויסהאלטעריש. די שטיצער פֿון ר' אהרן - וואס זענען אין אלגעמיין אויך געווען די שטארקע לויאלע חסידים פון ר' משה - ארגומענטירן אז די אורזאך פֿון ר' משה צו שטעלן זיין זון אלס רב אין קרית יואל, איז צוליב די כשרונות פון ר' אהרן האלטנעדיג אז ער איז א טאלאנטפֿולער שטייפֿער מנהיג, זייער א פֿרומער, און א גרויסער מתמיד און תלמיד חכם. די אלע מעלות קוואליפֿיצירן אים צו זיין רב אין קרית יואל. דורכאויס די יארן פֿלעגט אלס ר' משה ארויסווייזן זייער א גרויסע שעצונג צו זיין זוהן ר' אהרן. אסאך בלוט האט זיך פארגאסן אויף דעם קאמף און אידיש געלט הייזער און נכסים פארברענט. פון די טאג וואס ר' אהרן איז געווארן רב אין קרית יואל, האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן צו בויען אן אפעזיציע אין קרית יואל, קעגן איהם און קעגן זיין טאטע. עס זענען געווען קליינע אינצידענטן ווי די קעגענערס האבן פרובירט צו דערנידערן ר' אהרן, ווי למשל, אין איין פאל האבן מען אין א געוויסן פארטאגס אינטערגעצינדן זיין צימער ווי ער לערנט, ר' אהרן האט דעמאלטס געזאגט אז דאס האט זייער צובראכן זיין מוט, ווייל עס איז פארניכטעט געווארן פילע חידושי תורה וואס ער האט געשריבן פון זיין יוגנט. אדר תשמ"ט האט דער סאטמאר רבי, ר' משה טייטלבוים, געהאלטן א דרשה ברבים ווי ער האט זייער שארפט פארדאמט די קעגענערס פון קרית יואל, דער הויכפונקט פון די דרשה איז געווען אז ער באפעלט פאר אלע זיינע חסידים אז ווען אימער מען זעהט איינע פון קעגנערס אין איינע פון די אנשטאלטן פון די קהלה אין קרית יואל, זאל מען שרייען אויף איהם שייגץ ארויס, מיינענדיג אז מען זאל זיי ארויסווארפן מיט כח. די דרשה ווערט אנגערופן עד היום די שייגץ ארויס דרשה. בערך אין יענע תקופה האבן די קעגנער עמטליך געגרינדעט זייער אייגענע אפעזיציע מוסדות אין קהלה אין קרית יואל, מיטן נאמען בני יואל. איינע פון די פראמינינטע פיגורן פון די אפעזיציע איז יוסף וואלדמאן. זינט דעמאלטס פלעגן רעגלמעסיג פארקומען געוואלדאטן און פיזישע אנגריפן צווישן די קעגענערס און חסידים פון די רבי און ר' אהרן. די דיסיאידענטן און אפאזיציע'נערן האבן זיך געזעהן אלס קליין אומבאהלפן קרייז פון אידן וואס ווערן גערודפט דורך אהרן מיט זיינע חסידים. זעה יוסף וואלדמאן וואס ער איז געווען דער הויפט עסקן קעגן די ארונים טעראר. (זעה הויפט ארטיקל בני יואל.) זיין קאמף קעגן די קנאים ווען בשעתו האט קאשוי רב געשטורעמט פארוואס די פאליטישעןס פון די קרית יואל וויליזש טוען אינדארסירן ליבעראלע גוים קעגן די מער קאנסערוועטיווע קעגנער. האט ער גערעדט אין א דרשה זייער חוצפהדיג אז קאשוי רב האט פארדארבן די איגענט פון שטעטל מיטן ארויפברענגן די אישוס אין די פאסט קעסטלעך פון יראים ושלמים אז מען זאל נישט חלילה נכשל ווערן פון שטימען פאר פאליטישענס וואס פארשפרייטן זימה מיט זייער פרא-געי אגענדע און רציחה מיט זייער פרא-אבארשען אגענדע, אויף אונזער ציוויליזאציע און לאנד. זיין מלחמה מיט די עלטערע רבנים פון פריערדיגן דור די שערי חמלה פובליק סקול אין קרית יואל בערך אין יאר תשנ"ג איז אנשטאנען אן אנטוויקלונג אין קרית יואל, וואס פארנעמט א פראמינענטער ארט אין די היסטאריע פון ר' אהרן'ס רבנות אין קרית יואל. נעמליך די פרשה פון די "קרית יואל סקול דיסטריקט", אדער "שערי חמלה". די קרית יואל סקול דיסטריקט איז א רעגירונג געשטיצטע שולע אין קרית יואל פאר גייסטישע אדער פיזישע אינוואלידע קינדער וואס סערווירט לויטער פרומע אידן. די אמעריקאנער קאנסטיטוציע פארלאנגט אז די רעגירונג האט נישט קיין רעכט צו שטיצן קיין שום רעליגיע, עס רופט זיך די סעפעראטאציע פון קירכע און שטאַט, דעריבער האט דער געזעץ פארלאנגט אז אין אט די שולע טאר מען נישט לערנען קיין שום רעליגיעזע לימודים און עס טאר נישט אנהאלטן קיין שום רעליגיעזע שילדן אדער סימבאלן. דאס האט אויסגערופן א גרויסע קעגנערשאפט מצד מערערע רבנים פון די סאטמארע טיפ, אז אזא שולע איז קעגן די תורה און די הלכה אין מ'טאר עס נישט ווייטער אנהאלטן, ווייל עס איז קעגן די אמונה פון ג-ט. די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט זענען געווען ר' רפאל בלום ז"ל קאשוי רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלעסבורגער רב און ר' אברהם לייטנער און אזוי ווייטער, וואס זיי זענען נישט שטיל געווען נאר אים צוריק באשמוצט צוזאמן מיט זיין טאטען. ווען די קרית יואל סקול דיסטריקט שטרייט האט זיך געקאכט, האט ר' אהרן געהאלטן פארשידענע רעדעס צו ערקלערן די הלכה'דיגע אויסגעהאלטנקייט פון דעם סקול דיסטריקט. אין די דאזיגע רעדעס האט ר' אהרן פערזענליך אטאקירט די אלע רבנים מיט זייער שארפע אויסדריקן. איינע פון די היסטארישע רעדעס איז געווען ווען ער האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' רפאל בלום מיט די ווערטער "עפרא לפומיה" (וואס מיינט: דאס מויל זאל יענעם אנגעפילט ווערן מיט זאמד). דאס איז אן עקסטרעמע שארפע אויסדרוק וואס מען זאגט געווענליך נאר אויף גרויסע זינדיגערס. אויך האט ער אנגערופן זיין פעטער ר' מאטעלע וויזניצער די פעטער די פראפעשענעל בעל מוחאה. די שארפע אטאקעס האבן אים פארפיינטעט אין די אויגן פון די חסידים פון די אטאקירטע רבנים, און אויך פילע סאטמארע חסידים האבן דעמאלטס געהאלטן אז דאס איז א באווייז אז ר' אהרן אין נישט ראוי צו זיין א פירער, ווייל ער רעדט אזוי חוצפה'דיג אויף עלטערע, רעספעקטירטע רבנים. פון דער אנדערער זייט האבן די חסידים פון ר' אהרן און ר' משה געהאלטן אז ר' אהרן נעמט זיך אן פארן כבוד פון זיין טאטע, אין וועמענס כבוד די רבנים גרינגשעצן, וויבאלד זיי קימערן זיך נישט צו אנפרעגן זיין טאטע אדער ר' אהרן איבער די אויסגעהאלטנקייט פון די סקול דיסטריקט, וואס ר' משה געהאלטן אז עס איז א מצוה און א פליכט צו אנהאלטן און שטיצן, אויף אזוי ווייט אז ער ר' משה האט געזאגט ביי א געוויסע רעדע אז די סקול דיסטריקט וועט זיין א זכות פאר איהם אויף יענע וועלט ווייל ער העלפט אינוואלידע אידישע קינדער. זינט דעמאלטס האט זיך פארמירט אין קרית יואל בפרט, און אין סאטמאר בכלל, צוויי שטארקע קעגן זייטיגע פראקציעס, איינס, די חסידים פון ר' אהרן און די אנדערע די שונאים. ביי ביידע צדדים זענען דא מענטשן וואס האלטן פון ר' אהרן פערזענליך גענצליך פארקערטע עקסטרעמע מיינונגען. צווישן די חסידים זענען דא א סך וואס האלטן אז ער איז א גרויסער צדיק, א הייליגער איד - גרעסער ווי זיין טאטן און ענליך צו זיין עלטער פעטער, ר' יואל טייטלבוים. ווידער פון זיינע מתנגדים זענען דא וואס האלטן אז ער איז א גרויסער זינדיגער אזוי ווי שבתי צבי און איז א געפאר פאר אידישקייט ווייל ער פירט אראפ אידן פון דעם פרומען וועג. די וויינבערגער פרשה דאס האט זיך ארגינעל אנגעהויבן פון עפעס א פריוואטער אנגעלעגנהייט אין א משפחה וואס איז דאן דורך שווערע צייטן און דער סיטואציע האט זיך דערקייקלט אז מען האט באשולדיגט דעם פאטער מיט רשעות, און אים אזוי ארום געוואלט אנלייגן א קרימינאלע רעקארד, אז ער זאל מוזן זיך גטן און נישט קענען זעהן זיינע אייגענע קינדער. נישט קיין אנדערע ווי ר' אהרן'ס רעביצין מרת סאשע טייטלבוים אלייןס מיט די הילף פון די שטאטישע מוסדות דורך א סקול פרניסיפל מרת זילבערשטיין, האבן ל"ע פרובירט אנציוועבן און שפינען א גאנצער פארדרייעטער נידעריגער בלבול אויף דעם חרדישען חסידישען אינגערמאן, מיטן תירוץ אז זיי האלטן אז דער מאן מוז זיך גטן פון זיין ווייב לויט זייער מיינונג, וועלענדיג העלפן אן אידיש פרוי מיטן חשבון אז אויב וועט דערפון ארויסקומען א חילול ה' זענען שולדיג בלויז דיע וואס וועלן דאס פארציילן נישט זיי וואס וועלן דאס טאן. די חרדישע וועלט האט זיך ערשט אויפגערודערט און דערוויסט דערפון ווען די 2 פרויען האבן גאר פערזעהנליך עדות געזאגט אין קארט אז די טאטע, וואס איז גראדע געווען א גרויסער חסיד פון ר' אהרן און נישט פארפעילט קיין איין טיש, זאל חלילה האבן סעקסואל באלעסטיגט און גערעיפט זיינע אייגענע טעכטער, פארשטייט זיך אז דער איד האט עס געלייקענט און מיט די הילף פונעם וועלט בארימטן טוען ר' שמואל פריעד און נאך עסקנים, וואס די ארונים טענה'ען אז זייערע מאטיווען זענען געווען צו באגראבן ר' אהרן, האבן זיך דאן אריינגעלייגט צו העלפן די משפחה און זיך געשלאגן מיט ר' אהרן'ען און זיינע מוסדות, אדאנק דעם איז ער שפעטער גענצליך ריינגעוואשן געווארן אין געריכט און מען האט אויפגעוויזן, אז סאשע ר' אהרן'ס רעביצען נישט נאר וואס זי האט אנגעמאכט דעם גאנצן בלבול אויף דעם איד, נאר זי האט פערזענליך פרובירט רח"ל העצן די קליינע אומוויסענדע חרדישע תמימותדיגע מיידלעך, וואס האבן ניטאמאל געוויסט וואס עס רעדט זיך, אז זיי זאלן בלויז נאכזאגן פאר פאליציי און פאר א זשורי לעיני כל העולם, ווערטער וואס זיי פארשטיין נישט, (וואס איינע פון די זענען גאר א דאון סינדראם קינד וואס האט נישט קיין אייגן דעת) קעגן זייער אייגן טאטען, און אזוי ארום אויך נעמען א טייל אינעם אומדערהערטן מנובלישען אקט פון מאכן אזא היסטארישען בלבול, א דאנק דעם אויפדעקונג האט דער גויאישער זשאזש ארויסגעווארפן דעם קעיס און גאר גערעדט קעגן די אידישע אמונה אז א חשובער רב בישראל זאלן אויסן צו טאן אזא זאך דערמיט מאכענדיג א היסטארישער חילול ה'. אין יענע צייט האבן רוב רבנים זיך אריינגעמישט און שטארק געברויזט קעגן ר' אהרן, טענה'דיג צו אים אז אפי' לו יצויר ער איז נישט געווען דירעקט דער וואס האט עס ארגינעל געברענגט דערצו וואלט ער עס ווען געקענט אפשטעלן אין איין רגע, אבער זיינע חסידים האבן גענטפערט אז די משפחה האט געבטען ר' אהרן זיך אריינמישן, און אלס באווייז האבן זיי געוויזן אז זיין גבאי ר' חיים שלמה פישער איז דאך זיין נאנטסעטער מענטש און איידעם פונעם באטרעפנדען קרבן. סאטמארע רבי ביי נרות חנוכה פון אונטן שטייט דער גבאי ר' חיים שלמה פישער אבער היינט צוטאגס איז די גאנצע משפחה קעגן ר' אהרן אחוץ די גבאי פישער, וואס ער באקומט באצאלט וועכענטליך פון די ארונים. ווייל אפילו אז זיין רעביצען מיט זיינע מנהלים פון זיינע מוסדות האבן דאס אנגעדרייט, אויף א רצון פון א פאמיליע מעמבער, און ר' אהרן האט אפשר פערזענליך גארנישט געוויסט דערפון אין אנפאנג פרשה, און שפעטער האט ער שוין נישט געטארט אריינרעדן ווייל עס איז געווען א פעדעראלער קעיס, און ממילא האט ער נישט געוואלט וויסן גארנישט דערוועגן. ממילא קען מען אים אפשר לויט אים נישט אנלייגן אלע פראבלעמן פון זיין ווייב און מוסדות און נאך איינגעשטעלטע מיט זיינע נאנטע שטוב מענשטן, האט ער דאך זיי געקענט הייסן אויפהערן. די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל. די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן. פילע קעגנער פון ר' אהרן האלטן אבער אז די פלעק פון דעם היסטארישען סקאנדאל איז געבליבן פארשמוצט אויף ר' אהרן'ס קאנטע לדוראן עולם, סיי צוליב וואס אנדערע אידן וועלן דאס נאכטאן צו ארויפלייגן א בלבול אויף א מאן אויב וויל מען א גט און סיי צוליב די צער פון אזוי מיאוס פארשמוצען א משפחה בישראל לעיני כל העולם. די אדמור"ת מלחמה קעגן זיין ברודער (זעה הויפט ארטיקל סאטמאר מחלוקת) ר' אהרן אלס סאטמארע רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. ניסן תשנ"ט האט אויסגעפלאצט א באמבע מחלוקה אין סאטמאר וואס ווערט פארעכנט אלס די געמיינסטע און גרעסטע חסידישע מחלוקה און מאדערן היסטאריע. דאס האט פאסירט ווען דער ברך משה'ס געזונט צושטאנד האט אנגעהויבן צו נאכלאזן, סיי פיזיש און סיי גייסטיש, אטאמאטיש האט ר' אהרן אומאפציעל אנגעהויבן צוביסלעך צו איבערנעמען די לייצעס פון סאטמאר, אלע שונאים פון ר' אהרן האבן שוין שלום געמאכט מיטן מצב אז ר' אהרן גייט זיין דער אויסשליסלכער פירער פון סאטמאר. אבער ויהי היום איין שיינעם חול המועד האט מען זיך דערוויסט אז דער ברך משה וויל אנדערשט, ווארשיינליך איז אריבערגעשפרינגען א שווארצע קאץ צווישן ר' אהרן און דער רבי'ס הויפט גבאי משה פריעדמאן, און אלעס האט זיך דראמאטיש געטוישט, דער גבאי האט אפגעמאכט אז ער גייט נישט דערלאזן אז ר' אהרן זאל מאנאפעלירן סאטמאר, ער וועט דאס שטערן אויף אלע קאסטן, ער האט אנגעדרייט/איבערצייגט (געוואנדן וועלכער צד) דעם רבי'ן אז מ'דארף אויפנעמען דען אינגערן זוהן ר' זלמן לייב פאר רב אין וויליאמסבורג, און וכך הוה, ר' זלמן לייב האט איבערגענומען וויליאמסבורג, אלע בתי מדרשים, מוסדות, קעמפס, מקוה, מצה בעקעריי, אלעס איז ארויסגעפאלן פון ר' אהרן'ס קאנטראל. די בני יואל מיט אלע שונאים למיניהם האבן דאס באטראכט ווי א נס מן השמים, און זענען געשפרינגן אויף די גאסן פאר שמחה, ממש ווי משיח איז דא. ווידער ר' אהרן מיט אלע וואס האבן אלס געבלוטיגט פארן שלימות און שטאלץ פון סאטמאר וואס זענען בעיקר אויך געווען דעם ברך משה חסידים, זענען אויפגעשוידערט געווארן, ממש אבל וחפוי ראש. זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צאמגענומען א גרופע פון זיינע ארונים און ערקלערט פלניא גזלנא כאילו זיין ברודער זלמן האט אים באגאנוועט. דערנאך האט ער אנגעהויבן צו העצן זיינע תמימותדיגע חסידים אז זיין טאטע איז קראנק און וועפט און כסדר זיך געמאכט וויינען אז מען זאל זאגן תהלים נאך אים. ווידער רבי זלמן לייב האט נישט געלאזט זאגן תהלים אפי' דעם לעצטן טאג ווען דער ברך משה האט שוין גע'גוסס'ט ווייל עס האט געלייגט זיין רבנות אין א פראגע צייכן. אלע פרואווען מצד די אהרונים צו צוריקנעמען קאנטראל פון וויליאמסבורג איז געווען אומפרוכטבאר, קודם ביי דין תורה האבן די זאליס נאר געוואלט גיין צו זייערע דיינים וואס זענען זאלוניש געשטימט, נאכדעם אין קאורט האט מען זיי באוואשן ווי א סוטה אז זיי זענען שקצים פארן גיין און ערכאות, און זיי האבן אלעמאל פארלוירן. עס האט אויסגעקוקט ווי ר' אהרן איז קאפוט, למעשה האבן צוויי הויפט זאכן איהם אפגעראטעוועט פון קאמפלעט אונטערגאנג, איינס, אז זיינע חסידים האבן זיך אריענטירט און פארזיכערט צו אנהאלטן און פארשטערקערן די מאכט און די אנדערע גרויסע צענטערן פון סאטמאר בעיקר און קרית יואל און בארא פארק, צווייטנס איז די גרויסע צאל פערזענליכע חסידים וואס האבן זיך אנגעשלאסן מיט איהם, אפילו ר' זלמן לייב פירט אלעס און אין וויליאמסבורג זענען זיינע חסידים בלויז בני יואל טיפ מענטשן וואס שטיצן איהם בלויז צו שטעכן ר' אהרן. זייט די אהרונים האבן געהאט זייער לעצטער טויט קלאפ אין קארט תמוז תשס"ו האבן זיי אנגעהויבן מיט א שנעלען אומפעט צו עפענען אייגענע מוסדות און בתי מדרשים אין וויליאמסבורג, זיי האבן געעפנט אויפאיינמאל חדר און סקול'ס פאר אלע יארגאנגען, איינגעשאפט בנינים רעכטס אויף לינקס, געבויט א גרויסן שוהל אין צוויי וואכן. די גיורת פרשה והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם. דאס איז דער היסטארישער בילד, ווי ער שטופט זיך צו זיין טאטען שמייכלן און ווייזן פאר די וועלט אז זיי טאטע האט אים יא ליעב נאכדעם וואס זיין טאטע האט נישט ערשיינט קיין שמחות מער פון זיינע אייניקלעך די קינדער פון אהרן. א אינגערמאן איז ל"ע אפגעפארן און ארויס לתרבות רעות ער איז פערצופעל געווען איינער פון זיינע תלמידים פון א צובראכענע משפחה וואס איז נאכאלסט דבוק אין אים, דאס איז געווען שוידערליך סיי ווייל די ביליגקייט פון צושמירן אזא מעשה פארן פאלק און סיי פארן בשמוצען די משפחה פון נאבעלע דורכגעליטענע מענטשען. עס הייבט זיך אן מיט א פארדארבן חינוך וואס זיינס א תלמיד האט איבערגעלאזט אייגן ווייב און 5 קינדער און זיך פארליבט אין א גוי'טע יארן האט די משפחה פרוביט צוריקצוברענגן דעם אינגערמאן צו אידישקייט. ביז איינמאל האט זיי דער ר' אהרן געהייסן מגייר זיין די ווייב פונעם אינגערמאן מיטן דירעקטן בדיעבדיגן כוונה אז וויבאלד דער אינגערמאן וועט שוין נישט צוריקגיין צו זיין ערשטער ווייב, און זיין צווייטער ווייב וויל האלטן אידישקייט, וועט דער אינגערמאן אפשר אויך האלטן אידישקייט דורך די נאנטשאפט וואס ער האט געהאט מיט זיין מאמען און שיקסע וואס ער פלעגט קומן מיט איר כסדר אויף שבתים און ימים טובים אויף קרית יואל, צוציזעהן די הנהגה פון אידן מיט חסידים וויזוי צו פירן זיך אידישלעך אויפן סאטמארן שטייגער, און דערמיט ארויסגעוויזן און געזאגט אפען אז ער וויל תשובה טאן. ר' אהרן האט זיך אבער אויסגענומען אז דאס זאל זיין שטיל און קיינער זאל זיך נישט דערוויסן כדי נישט נאכטאן. ווען ר' אהרן איז געוואור געווארן אז דער רב וואס האט מגייר געווען די ווייבל איז גאר איינער פון זיינע ארכי-קעגנער הרב ר' יצחק מאנדל שליט"א און אויך אז מען האט געטובלט די פרוי אין די מקוה פון בני יואל און צוגאב האט די משפחה פון די ערשטע ווייב געוואלט זייער שטארק אז דער אינגערמאן זאל נישט קענען חתונה האבן און זיי זענען פראמיניטע עסקנים פון קרית יואל, האט ער באשלאסן צו שלאגן פאליטישע קאפיטאל און מאכן א שטונק דערקעגן און אויסגעדרייט זיין דאטשיג מיט א בלעכענעם פנים ערקלערט אז די מאמע, א צובראכענע אלמנה און רעספעקטירטער חשובע פרוי, וואס האט דאס געהערט די עצה פון אים זאגט גאר ליגענט. ער האט ליידער מיט זיין גאווה און שחצנות אליין מפרסם געווען די מעשה וואס קיינער האט נישט געוויסט דערמיט זאגענדיג אז די פראבלעם מיטן גיור איז אז אנדערע וועלן דאס נאכטאן, און אזוי ארום באשמוצט די משפחה אויף די גאנצע וועלט, עס האבן זיך צו אים דאן צוגעשטעלט 2 ליטווישע רבנים, ר' שמחה בונם קאהן פון לעיקוואד און נאך איינער פון בארא פארק. וואס האבן געזאגט אז אין זייערע קרייזן איז דאס יא שכיח אז אידן פארליבן זיך אין גויט'עס דעריבער מוז מען דאס באקעמפן כאטשיג אין סאטמאר קרייז איז דאס דערווייל נישט שכיח ממילא וואלט דאס איינצעלער אויסנאם אויב עס איז ווען שטיל נישט געווען א פראבלעם. ר' יחזקאל ראטה וואס איז א פוסק פאר מאדערענע קרייזן אויך האט זיך דאן יא צוגעשטעלט צום דעם מערכה פון ר' אהרן על אף די קאנסקווענסן וואס דאס האט ל"ע געהאט אויף דעם פרומען קרייז. דער סקאנדאל האט ער געאמאכט מיט גרויס פאמפע און א אסיפה אין וויליאמסבורג כאטשיג וואס די משפחה און ער זעלבסט האבן נישט געוואונט אין וויליאסבורג, אבער כדי צו דאס פארשפרייטן ווי מער האט מען געהאט בילדער און לאנגע באריכטן דערוועגן אין זיין צייטונג דער בלאט. דער בלאט און זיינע ארונים בראש פון אים מיט עטליכע דרשות איז דעמאלטס געווען בעיקר פארנומען צו פארשפרייטן דעם ליגענט קעגן דעם ווייבל צו בשמוצען און פייניגן א גיורת אז זי האט זיך נישט מגייר געווען כדת משה וישראל, זי האט אבער אפגענטפערט מיט עטליכע בריווען צו רבנים וואס בשעתו נתפרסם געווארן אויפן אינטערנעט צו זאגן אז די פאלטשע קלאנגן פון די ארונים זענען ריינע בייזוויליגע פארטייאישע רדיפות קעגן איר, און זי האלט יא איין אלע מצוות און מנהגים פון חרדישע אידן און זי האט זיך נישט מגייר געווען צוליב די ליבע פון איין מענטש איר מאן, נאר די מאן האט אין איר אריינגעלייגט א ליבע צו גאט זיין תורה און זיין פאלק, דעריבער וויל זי זיין א טייל פון דעם פאלק אידן. אבער וויבאלד דער איד האט נישט געוואלט געבן נאך פירסום פארן סיפור האבן זיי נישט אפגעדרוקט אירע ווערטער, אבער די רבנים האבן דאס יא געזעהן און שטארק ארויס קעגן דעם אהרן. אריזאונע ווייץ קאמף ער האט געפירט א מלחמה קעגן די סאטמאר אנגענומענער מנהג און געזאגט אז מען האט אריינגעווארן א פלאק אין די מצות וואס האט זיך געהערט כאילו לויט אים האבן זיין טאטע און פעטער געגעסן חמץ, דערמיט וועלענדיג ווייזן אז ער איז פרומער ווי זיי. זיין תורה ער האט זיך יארן לאנג מקדש געווען על התורה ועל העבודה פון קינדווייז אן וואס ער האט געהאט גרויסע תלמידי חכחים וואס האבן מיט אים געלערענט פריוואט שטענדיג אים צו הייבן ער זאל קענען ווערן א מנהיג. ספר חידושי תורה וואס אנטהאלט אלע חידושים וואס ר' אהרן טייטלבוים האט ערפינדן דורכאויס שבועות תשס"ו ער האט געדינט אלס ראש הכולל ראש ישיבה דיין און רב פאר ער איז געווארן א רבי. ער איז פארעכנט ביי אסאך פון זיינע ארוינים אלס א וואונדערליכער בעל מחדש און מגיד. ער האלט רעגלמעסיג דרשות און שיעורים וואס ענהאלט פילפולים, רמזים, דברי חסידות אין ענליכס. ר' אהרן טייטלבוים האט שוין אפגעשריבן מערערע ספרי חידושי תורה אויף תורה און ש"ס. איבער 15 בענדער פון זיינע חידושים זענען שוין געדריקט געווארן. זיינע חסידים קוקן עס אלס א פאזיטיווער כשרון, פארגלײַכענדיג איהם צו זיין עלטער-פעטער ר' יואל טייטלבוים, אבער זיינע קריטיקירער זעהן אין דעם בלויז א מיטל פאר גרויסהאלטערישקייט פון זאגן דברי תורה נישט צוליב מוסר נאר צו ווייזן אז ער איז א תלמיד חכם. זיין משפחה ביים בענטשן פון איין זייט זיין אייניקל און ר' מענדל'ס איידעם רב גאנץ און פון די אנדערע זייט ר' מענדעלע ברודער • ר' זלמן לייב טייטלבוים צוקריגט מיט אים. • ר' ליפא טייטלבוים, צוקריגט מיט אים. • ר' שלום אליעזר טייטלבוים, זיין חסיד. שוועסטער • אשת ר' בעריש מייזליש רב אין סאטמאר בארא פארק. זי לעבט שוין נישט זייט תשנ"ג, ער מיט זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' דוד דוב מייליש רב אין סאטמאר מאנטריאל. אמאל געווען זיין חסיד, היינט אומקלאר. זיינע אלע קינדער חסידים. • אשת ר' חיים יהושע האלבערשטאם נישט דוקא "צוקריגט" ווייל ער קומט צו אלע זיינע שמחות און רעדט מיט איהם, אנדערש ווי ר' זלמן לייב און ליפא, אבער ער שטייט מער צו ר' זלמן לייב. קינדער • זוהן: ר' מנחם מענדל טייטלבוים סאטמארע (ארונים) רב אין וויליאמסבורג. • איידעם: ר' העניך אשכנזי, א מו"ץ און רב און די עצי תמרים געגנט אין קרית יואל. • איידעם: ר' ברוך טייטלבוים א מוהל אין א בעל מכשיר פאר זיין טאטע דער וואלאווער רב. • איידעם: ר' שמעון זאב מייזליש, א מגיד שיעור און א מו"ץ • זוהן: ר' חיים צבי טייטלבוים, רב אין סיגעיטער שול אין וויליאמסבורג • איידעם: ר' דוד דוב דושינסקי, זוהן פון הרב דושינסקי און ירושלים. • זוהן: ר' יואל טייטלבוים, איידעם ביי רב אייכענשטיין פון מאנסי. • איידעם: ר' יוסף רוקח - פאפא און קאזלאווע אייניקל וואוינט אין קרית יואל. זיינע חסידים סאטמארע חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג. זיי ווערן אנגערופן מיט א שפעט נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס איינע פון די גרעסטע חסידישע רביים און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזענטער איבער די גארער וועלט. די טיפישע חסידים פון ר' אהרן זענען אין אלגעמיין די לויאלע חסידים פון זיין טאטע, וואס האבן זיך אלס געהאלטן געטריי צו זיין טאטע און איהם דורכאויס די אלע מחלוקת קעגן בני יואל און זייערע שטיצער. זיי האלטן אז טראץ זיינע אלע חסרונות און היסטארישע קריטיק וואס קיין איין מנהיג האט נאך נישט געהאט אזאלעכע עבירות אויף זיין רעקארד, איז ער פון דעסטוועגן דער פאסיגסטער ממלא מקום פון ר' יואל טייטלבוים און פאר א גרויסע צדיק ווי זיי אייסערן זיך און זיינע תורות אין אויפירונג און קוויטלען זיך. ר' זלמן לייב'ס חסידים וואס ווערן אויך צוריק אנגערופן מיטן שפעט נאמען זאליס דורך די ארונים ארגומענטירן אז זיי זענען א גרעסערע חסידות, ווייל זיי האבן מער מענטשן וואס שטרעבן פאר ר' זלמן לייב'ס הצלחה, אינערהאלב סאטמאר וואס לויט זיי אינעם סאטמארן זין קען מען דאס אויסטייטש אלס חסידים, טראץ דער טיפישער זאלי איז נישט קיין חסיד פון ר' זלמן לייב זעלבסט, ער איז בלויז א סימפאטיקער, ווייל ער נעמט א שטעלונג אין די מחלוקה, אבער ער האלט נישט ר' זלמן לייב פאר א צדיק, קוויטעלט זיך נישט ביי איהם, גייט נישט צו זיינע רוחניות'דיגע פארברענגען, אויף אזוי ווייט אז א גרויס חלק פון די זאליס טיען גרינגשעצן מיט שפאס אויף ר' זלמן לייב, אבער צוליב די פיינטשאפט קעגן ר' אהרן שטיצן זיי איהם, און פרובירן איהם צו הייבן. befbac663ad7e8319fcdd3caed7ff63a8f20ca37 אינדיע 0 110 667 619 2022-10-30T09:49:43Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 619 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... 87d716e5876e973d4dcbc77d39d92ceea4afceff ערשטע זײַט 0 79 668 620 2022-10-30T09:50:03Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 620 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki #הפניה [[הויפט זייט]] 62055f80a5e09690433c490b4ef9a32a03a4141a אמיש 0 8 669 621 2022-10-30T09:50:51Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 621 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki <center> '''קיינציקלאפעדיע''' איז א פרייע הומארישע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען דא שרייבן. קיינציקלאפעדיע איז אן ארט צו שרייבן הומאר, פאראדיע, קאמעדיע און אנדערע שפאס אויף יידיש. ביטע נעמט א טייל אין די נייע פילשפראכיגע וועלטישע פראיעקט. </center> 390226d07a48efcc2d11fa6f8ed071646731f94b באל 0 7 670 622 2022-10-30T09:51:08Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 622 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki '''דער פארלוירענר באל''' א יאט קריכט אריין הינקענדיק אין דעם אויפנאם צימער פון א שפיטאל צעקלאפט און צעדראפעט און פארבלוטיקט, מיט אן אייזן ארומגעוויקלט אויף זיין האלץ. נאטורליך, פרעגט אים דער דאקטער "וואס האט פאסירט מיט דיר?" "כ'ווייס נישט" – ענטפערט ער – "כ'האב געשפילט א רואיקן גאלף מיט מיין וייבעלע, ווען מיט אמאל איז מיין גאלף באל שלעכט געשלאגן געווארן און איז אריינגעפאלן אין א נאנטן פעלד, ווי קי האבן זיך געפאסעט. גלייך נאכדעם איז מיין וייב'ס באל אויך פארפלויגן אהין. זעלבסטפארשטענדליך, זענען מיר ביידע אריבער זוכען די באלן. לאנג געזוכט, אבער ביידע באלן – ווי פארפאלן... מיט אמאל באמערק איך, אז עפעס א ווייסע זאך שטעקט ארויס פון אונטען א שוואנץ פון איינע פון קי. איך גיי צו, הייב אויף דעם שוואנץ, און טאקע דארט אין מיטן ברייטן הינטן איז מיין וייבל'ס באל פשארטעקט. אז עס איז מיין וייבל'ס באל – וועגן דעם איז קיין צווייפל נישט געווען, ווייל אירע איניציאלן זענען געווען זיכטבאר. און אזוי, אלץ האלטנדיק דעם אויפגעהויבטן שוואנץ אין דער לאפט, גיב איך א געשריי צו מיין ווייבל: טייערינקע, ס' זעט אויס פונקט ווי דיינער. דעם אמת זאגן? איך געדענק ווייניק וואס, נאך דעם..." <small>ווירקליך פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 5c270ce61760adddacff9cea88c35b597209fc9b בארד 0 6 671 623 2022-10-30T09:51:19Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 623 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikia:User talk:Rieke Hain]] {{שלום עליכם}} e89996969dbf0d368b7e8176e58843797a9df105 גאָט 0 159 672 624 2022-10-30T09:51:29Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 624 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki גאָט איז אַן אַלטער מאַן װאָס לעבט אינם [[הימל]] און די צװײסע מערסטע באַדײַטנדיקע זאַך פֿאַר [[ייִד]]ן נאָך דער [[מדינת־ישׂראל]]. [[קאַטעגאָריע:מענטשן]] [[ar:الله]] [[bg:Бог]] [[ca:Déu]] [[cs:Bůh]] [[da:Gud]] [[de:Gott]] [[el:Θεός]] [[en:God]] [[eo:Dio]] [[es:Dios]] [[et:Jumal]] [[fa:خدا]] [[fi:Jumala]] [[fr:Dieu]] [[he:אלוהים]] [[hu:Isten]] [[io:Deo]] [[it:Dio]] [[ja:神]] [[ko:신]] [[la:Deus]] [[lv:Dievs]] [[nl:God]] [[no:Gud]] [[pl:Bóg]] [[pt:Deus]] [[ru:Бог]] [[sk:Boh]] [[sr:Бог]] [[sv:Gud]] [[th:บร๊ะเจ้า]] [[tr:Tanrı]] [[zh:上帝]] [[zh-tw:耶和華]] 1b10cd088357507d00021fe54a62a4fa940cf9c9 681 672 2023-12-13T07:38:18Z 2A00:1FA0:469D:675B:2BAF:7FF0:2797:362B 0 wikitext text/x-wiki גאָט איז אַן אַלטער מאַן װאָס לעבט אינם [[הימל]] און די צװײסע מערסטע באַדײַטנדיקע זאַך פֿאַר [[ייִד]]ן נאָך דער [[מדינת־ישׂראל]]. [[קאַטעגאָריע:מענטשן]] [[ar:الله]] [[bg:Бог]] [[ca:Déu]] [[cs:Bůh]] [[da:Gud]] [[de:Gott]] [[el:Θεός]] [[en:God]] [[eo:Dio]] [[es:Dios]] [[et:Jumal]] [[fa:خدا]] [[fi:Jumala]] [[fr:Dieu]] [[he:אלוהים]] [[hu:Isten]] [[io:Deo]] [[it:Dio]] [[ja:神]] [[ko:신]] [[la:Deus]] [[lv:Dievs]] [[nl:God]] [[no:Gud]] [[olb:Бог]] [[pl:Bóg]] [[pt:Deus]] [[ru:Бог]] [[sk:Boh]] [[sr:Бог]] [[sv:Gud]] [[th:บร๊ะเจ้า]] [[tr:Tanrı]] [[zh:上帝]] [[zh-tw:耶和華]] 568985661ec955bc4a30f7616719e5f83c8bfbfd דזשיגאן אונד שוכמאכער 0 52 673 625 2022-10-30T09:51:40Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 625 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki אן ייד איז געקומען, פאר די מלחמה, קיין ווארשע. - פון וואנען שטאמט א ייד ? פרעגט אים א ווארשווער ייד. - פון פראנקרייך ענטפערט דער טוריסט. - איך קען נישט פראנקרייך, זאגט דער ווארשעווער. - און פון וואס פאר א שטאט זענט איר ? - פון פאריז, זאגט דער טוריסט. - איך קען נישט פאריז, זאגט דער ווארשעווער. - ווו ווייט איז פאריז פון ווארשע? - ארום דריי טויזנט קילאמעטער ענטפערט דער פאריזער. - דריי טויזנט קילאמעטער פון ווארשע ? ווונדערט זיך דער ווארשעווער. -איז דאס מסתמא א פארשטעקטער לאך... <small>pzpz112 פון פארום תפוז-יידיש</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 5176f84c8ee424338fe425668e3555ea0f6bd77a די ערשטע נאכט 0 38 674 626 2022-10-30T09:52:11Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 626 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki את אלקים ירא cf60b778ca9f15df2128ef2ec4a69ed3508addda וויאזוי האט משה רבינו געהייסן אויף די לעצטע נאמען? 0 37 675 627 2022-10-30T09:52:25Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 627 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki זיין משפחה נאמען איז געווען '''לעמער''' וואס לויט דעם איז פארענטפערט זייער קלאר די אורח חיים הקדוש'ס קשיא פארוואס די דאפעלט לשון אייביג אין די תורה ''וידבר'' ה' אל משה ''לאמר''... ואל בניו ''לאמר''... עס איז טאקע אנגענומען אז די לעמערס זענען לווים בן אחר בן... 87d716e5876e973d4dcbc77d39d92ceea4afceff ווען וועלט וואלט געווען וועלט, וואלט... 0 50 676 628 2022-10-30T09:52:42Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 628 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki אה קיבוצניק איז געפארן מיט אה פריינד, קיין פראנקרייך אין דער אוונט איז ער געגאנגען כאפן אה גלעזל אין אה באר. ס'איז צו עם צוגעגאנגען אה פראסטאקע און פרובירט עם זאגן עפעס וואס, ווען זי האט פארשטאנען אז ער רעדט נישט פראנצויזיש האט זי געצייכנט אויף אה בעט און עם געוויזן. פרעגט דער קיבוצניק זיין פריינד, וי האט זי געווסט אז איך בין אה סטאלער ? [[קאטעגאריע:וויצן פאר דערוואקסענע]] db0934f6caec155b52700b2371e18ce357d74fe3 ווער געדענקט נאך 0 39 677 629 2022-10-30T09:53:03Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 629 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki [[ייד]] א' צו ייד ב' : - מיין וייב איז א מלאך! ייד ב' צו ייד א' : - מיין איז אויך נישט קיין מענטש!! <small>תם ונישלם פון פארום [[תפוז-יידיש]]</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] [[ar:لحية]] [[en:Beard]] [[he:זקן]] [[nl:Baard]] [[no:Skjegg]] [[ru:Борода]] 4e5c9ec734bea57dbdfeabd2b303698ea644aeb3 זונטאג 0 46 678 630 2022-10-30T09:53:28Z Leonel Sohns 38958779 זיי מבטל רי-ווערסיע 630 פון [[Special:Contributions/Internacional Mágico|Internacional Mágico]] ([[User talk:Internacional Mágico|רעדן]]) wikitext text/x-wiki א חסיד איז געפארן פון ירושלים קיין תל-אביב. לעבן די "תחנה מרכזית" גייט צו צו אים א פרוי : -דו ווילסט גיין אין בעט אריין? גייט ער ווייטער, קומט נאך א פרוי, און נאך א פרוי : - דו ווילסט גיין אין בעט אריין? קומט ער אהיים און פרעגט זיין מאמען : - זאג מיר, איך זע אויס קראנק ? <small>בן-אהרן פון תפוז-פארום</small> [[קאטעגאריע:וויצן]] 76cc8ffda9827b88de82d28b1feb4a5980a647b4 באַניצער רעדן:קקון 3 27 679 570 2023-10-12T13:53:16Z 2A01:6500:A036:BB3C:970A:7875:9506:292E 0 /* כי מי יודע יידיש, קקון (נשלח ממשה הגברבר) */ נייע אפטיילונג wikitext text/x-wiki למה אפח'ד לא כותב כאן יא חצופים? פון דה רייך פון די פון == כי מי יודע יידיש, קקון (נשלח ממשה הגברבר) == א 4cc52f84e9adb2c29eb3bc6a4ad01e195241c6cb 680 679 2023-10-12T13:53:39Z 2A01:6500:A036:BB3C:970A:7875:9506:292E 0 /* כי מי יודע יידיש, קקון (נשלח ממשה הגברבר) */ נייע אפטיילונג wikitext text/x-wiki למה אפח'ד לא כותב כאן יא חצופים? פון דה רייך פון די פון == כי מי יודע יידיש, קקון (נשלח ממשה הגברבר) == א == כי מי יודע יידיש, קקון (נשלח ממשה הגברבר) == א == כי מי יודע יידיש, קקון (נשלח ממשה הגברבר) == א 457d31cdd0b0f1076469a641d8e6052a3121053a